Mondelinge vragen
Wetsvoorstellen
Stemdeelname
-
Hoe wordt stemdeelname berekend?
De Kamer publiceert geen aanwezigheden. Aanwezigheid wordt benaderd via stemdeelname: het aandeel stemdagen (of stemmingen) waaraan een lid sinds zijn/haar startdatum heeft deelgenomen. Er kunnen legitieme redenen zijn voor afwezigheid, zoals ziekte, zwangerschap, ouderschapsverlof of officiële verplichtingen.
De stemdeelname per dag laat elke stemdag evenveel meetellen. De stemdeelname per stemming neemt elke individuele stemming in rekening: afwezigheid op een drukke dag telt zo harder door.
Mondelinge vragen
De 10 meest recente vragen gesteld door Christophe Bombled in de plenaire vergaderingen.
-
Vraag: De rol van de eerste minister bij het crisisbeheer in het kader van de hittegolf
Vraag: Het crisisbeheer naar aanleiding van de hittegolf
Vraag: De rol van de eerste minister bij de aanpak van de hittegolf
Vraag: De aanpak van hittegolven
Vraag: De interfederale coördinatie in geval van een hittegolf
gezondheid en welzijnDe rol van de eerste minister bij het crisisbeheer in het kader van de hittegolf
Het crisisbeheer naar aanleiding van de hittegolf
De rol van de eerste minister bij de aanpak van de hittegolf
De aanpak van hittegolven
De interfederale coördinatie in geval van een hittegolf
Coördinatie en aanpak van hittegolven door de eerste minister en interfederale instanties summaryExplanationBeantwoord door
Les Engagés Jean-Luc Crucke (Minister van Mobiliteit, Klimaat en Ecologische Transitie)
op 2 juli 2026
Bekijk antwoord
Samenvatting summaryExplanation
Tijdens een felle discussie over de klimaatinactie in België bekritiseerden oppositiepartijen als Patrick Prévot (PS) en Raoul Hedebouw (PTB) de regering scherp voor haar gebrek aan coördinatie en concrete maatregelen tijdens de recente hittegolf, waarbij ze de premier en MR-ministers beschuldigen van verantwoordelijkheidsontwijking en climatoscepticisme. François De Smet (Ecolo) en Sarah Schlitz (Ecolo) benadrukten dat het Belgische federalisme de klimaataanpak ondermijnt door versnipperde bevoegdheden, terwijl ze minister Jean-Luc Crucke (Les Engagés) verweten leeg activisme te bedrijven met symbolische vergaderingen in plaats van dwingende actie, zoals betere arbeidsomstandigheden bij extreme hitte. Crucke verdedigde zijn interfederale overleg (met 19 van de 21 uitgenodigde kabinetten) en aankondigde concrete stappen zoals een herziening van het hitteplan, betere waarschuwingen via BE-Alert, inzet van Defensie, en een nationaal netwerk van koelplekken, maar kritiek bleef dat dit te laat en te beperkt is. Christophe Bombled (MR) daartegen weersprak de "alarmistische toon" en benadrukte pragmatische oplossingen zoals kernenergie, terwijl Hedebouw pleitte voor een herfederalisering van klimaatbeleid om de versnippering tegen te gaan.
Patrick Prévot:
Monsieur le ministre, une nouvelle fois, le premier ministre se dérobe face aux enjeux climatiques. Nous attendions de lui qu'il soit un acteur central; il a choisi un autre rôle: celui de déserteur. Il faut être clair. On ne traverse pas une tempête climatique sans capitaine et on ne dirige pas un pays confronté à des crises à répétition, en quittant le pont dès que la mer se lève. Quand le sommet de l'État se dérobe, tout se dérègle, avec pour résultat, des ministres climato-sceptiques qui s'expriment à tort et à travers, version café du commerce, d'autres ministres qui détournent le regard et une inaction politique coupable, voire dangereuse.
Monsieur le ministre, notre pays vient de connaître un épisode caniculaire de 12 jours. Quelle a été la réponse du gouvernement? Rien! Pas de pilotage fédéral digne de ce nom. Nos hôpitaux ont été sous tension. Là encore, il n'y a eu aucun plan d'urgence à la hauteur de l'enjeu. De plus, quand on parle d'urgence climatique, les différents niveaux de pouvoir se renvoient à la balle.
Dans ce désordre, chacun agit seul. Vous, vous écrivez aux régions pour tenter d'élaborer une réponse commune. Elles ne vous répondent pas. Pire, elles crachent dans la main que vous leur tendez. Et, en définitive, il n'y a aucune coordination; seulement de l'attente.
Pourtant, en Wallonie, on a entendu votre collègue des Engagés, Yves Coppieters, qui a alerté, lui également, sur les blocages du gouvernement wallon et, singulièrement, sur ceux de son ministre-président libéral, Adrien Dolimont.
Mais soyons de bon compte et soyons clairs, monsieur le ministre: je n'attends plus rien, depuis bien longtemps, de la part du Mouvement Réformateur. Vous, Les Engagés, vous êtes au cœur du dispositif. Vous pouvez activer des leviers, mais vous ne le faites pas. En effet, entre les alertes, les constats et les courriers, les actes, eux, ne suivent toujours pas.
Monsieur le ministre, où est le plan d'action du gouvernement? Et surtout, Les Engagés vont-ils, une nouvelle fois, courber l'échine ou prendre enfin leurs responsabilités?
François De Smet:
Monsieur le ministre, la Belgique a vécu pendant 10 jours une vague de chaleur exceptionnelle, et c'est d'abord le système hospitalier qui a souffert. On ne compte plus les appels au 112 et les hospitalisations. Le ministre de la Santé nous a dit hier qu'il s'attendait à une surmortalité significative.
Nous savons que nous allons vivre des temps de plus en plus difficiles et qu'il faudra à la fois freiner le choc du changement climatique et s'adapter. Mais ce qui est plus pénible, c'est ce sentiment, partagé par de nombreux citoyens, qu'il n'y a aucune gouvernance climatique dans ce pays. Nous avons un premier ministre qui se fiche royalement du sujet. La preuve: son absence à ces questions. Nous avons un ministre de la Défense qui conseille à chacun de se ressourcer dans sa piscine avec une bière.
Et puis, il y a vous, le ministre du Climat, qui avez fait une chose incroyable: vous avez organisé une réunion. Une réunion à laquelle personne n'est venu, ce qui est assez triste – encore plus triste qu'un goûter d'anniversaire auquel personne ne vient. Il ne manquerait plus que vous appeliez ça une task-force. Ce serait la déprime complète. Blague à part, je regrette que les entités fédérées aient réagi à vos invitations avec autant de désinvolture. C'est le cas du gouvernement flamand, mais aussi, hélas – il faut le dire –, du gouvernement wallon.
Cela nous conduit à une question sérieuse que j'aimerais vous poser à vous, qui êtes plutôt régionaliste. Le fédéralisme belge est-il encore adapté au changement climatique? S'il y a bien un domaine où l'on ne peut pas rester sur son pré carré, c'est le climat et ses conséquences. S'il y a bien un domaine qui montre le ridicule du repli sur soi, des petits jeux confédéralistes et communautaires, c'est bien le climat.
Or que voit-on? Vous ne disposez aujourd'hui d'aucun levier réel. Vous avez un accord de gouvernement qui parle du climat comme on parlerait d'un bulletin météo. Vous avez des partenaires qui, de toute évidence, ne comprennent pas l'ampleur du problème que nous vivons.
J'ai une seule question: quelle gouvernance climatique proposez-vous alors que cette première crise majeure démontre que vous n'avez apparemment aucun moyen d'agir?
Monsieur le ministre, j'ai de la sympathie pour vous – et vous le savez. Seulement, vous êtes coincé entre des climatosceptiques et des confédéralistes; mais c'est vous qui avez choisi de gouverner avec ces partenaires. C'est donc à vous de trouver la clé.
Sarah Schlitz:
Monsieur le ministre, partout dans la presse ce week-end et encore ce matin, nous avons vu Les Engagés dérouler leur discours. M. Coppieters, M. Verougstraete, vous nous contez votre impuissance dans les coalitions dont vous faites partie. "J'voudrais bien, mais j'peux point" nous chantez-vous à l'unisson.
Monsieur le ministre, ne trouvez-vous pas toutefois la ficelle un peu grosse? Ces coalitions, c'est vous, Les Engagés, qui les rendez possibles. C'est vous qui avez négocié ces accords, qui sont en effet totalement en deçà de ce qu'il faudrait faire. Et je ne vous parle pas de sauver la planète dans 50 ans, mais de faire en sorte de protéger les Belges dès maintenant.
C'est vrai que vous avez une responsabilité écrasante, mais celle-ci va aussi de pair avec un pouvoir d'agir. Cela signifie que vous pouvez soit débrancher les prises, soit activer des leviers politiques.
À côté de ça, le MR joue lui aussi sa partition et, pour flatter un certain électorat, explique qu'il n'est pas nécessaire d'en faire des tonnes pour le climat, qu'il n'est pas nécessaire de se coordonner. M. Quintin – j'en suis hallucinée – nous expliquait à l'instant que tout s'était magnifiquement bien passé ce week-end. Rien à signaler! Selon lui, il est formidable que chacun prenne ses décisions selon les réalités locales. La canicule dont nous parlons traverse toute l'Europe, mais lui trouve cela super que chacun y aille de sa petite consigne: boire de l'eau, porter une casquette ou un chapeau, selon qu'on habite à Uccle ou à Saint-Nicolas. Et finalement, ils vous accusent d'opportunisme, vous singez l'indignation et au final, tout le monde y gagne, n'est-ce pas? Mais tout le monde n'y gagne pas, pas les Belges en tout cas, ni les personnes âgées dans les homes surchauffés, ni les travailleurs en extérieur, en cuisine ou en usine, ni tous ceux qui vivent dans des logements qui sont comme des fours.
Ce matin, vous avez avancé quelques propositions, dont certaines étaient intéressantes, sans doute issues du Plan fraîcheur mais celui-ci est open source , donc n'hésitez pas à vous servir. Vous en avez également avancé d'autres un peu moins bonnes, telles que la mobilisation des militaires, qui ne demandent rien et ne sont pas formés à la chose. Passons.
Monsieur le ministre, quelles actions concrètes allez-vous mettre en place dès demain? Je vous remercie.
Christophe Bombled:
Monsieur le ministre, notre pays a fait – et fera – face à une vague de chaleur exceptionnelle, avec des températures dépassant les 35 degrés dans plusieurs régions et un impact déjà mesurable sur la santé publique, notamment chez les personnes les plus vulnérables. Ces épisodes climatiques extrêmes exigent sang-froid, efficacité et résultats concrets. Ce dont nous avons besoin aujourd'hui, ce n'est pas la polémique, ce n'est pas la mise en cause d'autres niveaux de pouvoir. En effet, attiser les braises par ces fortes chaleurs serait, vous en conviendrez, fort peu opportun.
Le Mouvement Réformateur défend une approche pragmatique: investir dans des solutions efficaces, préserver la compétitivité économique, éviter toute forme d'écologie punitive et garantir des mesures qui produisent des effets mesurables pour les citoyens comme pour les entreprises.
Par ailleurs, au-delà des effets d'annonces et des réunions organisées dans l'urgence médiatique, la question centrale demeure celle des résultats. Monsieur le ministre, pouvez-vous détailler de manière précise et vérifiable les résultats concrets, chiffrés et mesurables des politiques climatiques que vous avez mises en œuvre depuis le début de votre mandat? Comment comptez-vous rétablir une coopération efficace entre les différents niveaux de pouvoir, dans le respect des compétences de chacun, sans recourir à la stigmatisation publique ni à des initiatives qui pourraient être perçues comme opportunistes? Je vous remercie d'avance pour vos réponses.
Raoul Hedebouw:
Monsieur le ministre du Climat, nous venons de traverser dix jours de canicule, avec son lot de surmortalité, particulièrement le week ‑ end dernier. Les t é moignages se sont multipli é s: des travailleurs contraints de continuer à bosser dans des conditions intenables. J ’ entendais encore au Brico: 36, 37, 38°. Comment peut ‑ on travailler dans un magasin à ces temp é ratures? Dans les fonderies, on flirtait avec les 40°.
La semaine dernière, on a abandonné ces travailleurs. On les a laissé continuer à travailler comme si de rien n’était. Et, face à cette crise, nous attendions une réaction politique.
Et là, vous arrivez avec une initiative assez extraordinaire. Pendant le covid, nous étions déjà la risée du monde en convoquant neuf ministres de la Santé. Record mondial du nombre de ministres convoqués! Et cette fois, vous convoquez… vingt-et-un ministres! Vingt - et-un ministres pour une r é union! Pourquoi? Parce qu ’ en Belgique, les comp é tences sont tellement subdivisées entre Wallonie, f é d é ral, Flandre, Bruxelles qu ’ on ne s ’ y retrouve plus. Vingt ‑ et ‑ un ministres: on savait d é j à que cette affaire allait faire du vent! Et que d é couvrons-nous? Certains ne se sont m ê me pas pr é sent é s!
Au MR, à la N ‑ VA, les repr é sentants sont pay é s pour travailler, mais ils d é cident de ne pas venir! "Oh non, nous, nous ne venons pas!" Et pourquoi? Parce que celui qui a convoqu é la r é union serait un "gros opportuniste". En l'occurrence, c ’ est de vous qu'ils parlent, monsieur le ministre. Je ne sais pas si vous aviez saisi: c ’ est vous qu ’ ils traitent d ’ opportuniste. "C’est de la com' ", disent ‑ ils. Premi è re question: n ’ est-ce que de la com'? Mais surtout, ils refusent de venir parce qu’ils veulent maintenir la division des compétences.
Enfin, s’il y a bien une compétence qui doit être refédéralisée, avec un ministre, c’est bien le climat! Les masses d’air chaud ne s’arrêtent pas à la frontière linguistique. Elles ne se disent pas: "Oh, je suis en Flandre, je fais demi ‑ tour."
Les rayons du soleil traversent la Wallonie, la Flandre, Bruxelles. Cette division des compétences, c'est du grand n'importe quoi!
Ma question est donc très simple, monsieur le ministre. Ne pensez ‑ vous pas qu ’ il serait temps de rassembler au niveau f é d é ral les comp é tences relatives au climat et à ses cons é quences?
Jean-Luc Crucke:
Chers collègues, je vous remercie.
La semaine dernière, j'ai en effet convoqué les autorités belges à une réunion interfédérale consacrée à la chaleur extrême. Comme vous êtes bons lecteurs, vous aurez remarqué que je n'ai pas convoqué les ministres, mais bien leurs cabinets. Je reconnais que, sur les 21 cabinets, même si tous ne sont pas venus, il y en avait tout de même 19. Vous reconnaîtrez vous-mêmes la performance en la matière. En vérité, il ne s'agit pas de savoir si nous devons nous adapter aux conséquences du changement climatique, mais si nous sommes capables de le faire de manière coordonnée et efficace.
Cette réunion a donc eu lieu. Je souhaite souligner un fait important: tous les niveaux de pouvoir y étaient représentés. Le fédéral, les régions, les communautés, dont la communauté germanophone, ont participé à l’échange. Même si certains ne sont pas venus à la réunion – sans les stigmatiser, nous sommes en démocratie, et chacun peut avoir son opinion – le fait essentiel est que les phénomènes climatiques extrêmes ne connaissent ni frontières administratives ou nationales, ni répartition des compétences. L'Union européenne est en train se coordonner. Il serait donc malheureux que, sur le plan belge, nous ne puissions pas le faire.
Je remercie tous les participants pour leur venue. Selon le procès-verbal, leur participation a été constructive. Surtout, cette réunion n'était pas un simple exercice de concertation: elle devait déboucher sur des mesures que j'espère concrètes. Il me semble que cela a été fait.
Premièrement, nous avons décidé d'engager l'évaluation et la révision du plan fortes chaleurs et pics d'ozone. Nous disposons de systèmes de gestion de crise et de santé publique solides, mais les épisodes récents, comme l'a rappelé le ministre Vandenbroucke, nous montrent que nous devons adapter nos outils aux réalités climatiques à venir. En qualité de président de la Conférence interministérielle Environnement-Santé (CIMES), j'inscrirai ce point à l'ordre du jour de la prochaine CIMES, qui aura lieu le 14 juillet.
Deuxièmement, nous avons décidé de poursuivre le renforcement de la communication vers les citoyens, notamment via BE-Alert – comme cela a précédemment été évoqué par le ministre Quintin – afin d’améliorer la qualité et la rapidité des alertes, avec une attention particulière réservée aux personnes les plus vulnérables.
Troisièmement, nous avons confirmé la nécessité d'accélérer la mobilisation des moyens de la Défense lors de catastrophes climatiques majeures. Je m'entretiendrai incessamment sur le sujet avec mon collègue de la Défense. Les travaux se poursuivront afin de permettre un soutien plus rapide aux autorités civiles lorsque les circonstances l'exigent.
Quatrièmement, la protection des travailleurs constitue un enjeu majeur. Un engagement a été pris afin de renforcer la sensibilisation, notamment à travers une campagne annuelle destinée aux employeurs, aux travailleurs et aux indépendants concernant les risques liés aux fortes chaleurs et les règles de prévention applicables.
En Espagne, sous 40°, on travaille. Il y a donc de bonnes pratiques, comme on dit, à l'extérieur et qui peuvent être appliquées chez nous.
Enfin, nous examinerons avec les régions et les autorités locales la création d'un réseau national des lieux de fraîcheur reposant sur une cartographie commune des espaces accessibles à la population lors des épisodes de chaleur extrême. Dans ce cadre, la ministre Matz a posé un premier jalon, avec l'ouverture des musées fédéraux au public durant cette période.
La réunion ne s'est pas limitée aux mesures immédiates. Nous avons également travaillé sur le moyen et le long termes. C'est pourquoi je proposerai la création d'un comité scientifique et académique national chargé d'identifier les priorités d'adaptations sur la base des connaissances scientifiques les plus récentes. Son rapport servira de référence commune à l'ensemble des gouvernements du pays.
Chers collègues, soyons clairs. Des investissements massifs seront nécessaires pour renforcer la résilience climatique de notre pays. C'est pourquoi nous devons ouvrir le débat à l'échelle européenne, sur une meilleure prise en compte des investissements et adaptations dans les rails budgétaires de l'Union.
La semaine dernière, le ministre Prévot indiquait que nos concitoyens n'attendaient pas de nous des débats institutionnels, mais des résultats. Je crois pouvoir dire qu'hier nous avons franchi une première étape importante dans cette direction. Le défi reste immense, mais nous avons désormais, dans le respect des compétences de toutes les entités, une méthode: travailler ensemble, anticiper plutôt que subir et construire progressivement une Belgique plus résiliente face aux conséquences du changement climatique.
Enfin, s'il est une chose que personne ne m'a demandée, c'est de me taire. Je n'ai pas été élu pour me taire. Il y a plus de 15 ans que je dis la même chose et je suis convaincu de ce que je dis. Le climat n'a pas besoin de polémiques; il a besoin que nous soyons conscients que ce que nous vivons aujourd'hui est sans doute l'été le plus frais des 10 années à venir. Et cela, je le dis depuis 15 ans, même à l'égard du gouvernement précédent.
(Applaudissements)
(Applaus)
Patrick Prévot:
Qu'ont-ils fait de vous, monsieur le ministre? Je vous ai connu beaucoup plus combatif, un peu va-t-en-guerre, surtout quand vous estimiez que les combats étaient légitimes.
Aujourd'hui, vous venez vers nous et vous tentez de calmer le jeu. Les collègues libéraux vous ont certainement demandé de mettre le pied sur le frein. Mais pendant ce temps-là, les ministres libéraux – Adrien Dolimont à la région, David Clarinval au fédéral – continuent de traiter l'urgence climatique comme un dossier secondaire, comme si on pouvait encore attendre.
Mais vous le savez, monsieur le ministre, on ne peut plus attendre. Les canicules, les hôpitaux sous tension, les inondations, les décès – ce n'est plus théorique, c'est la réalité. Les 11 millions de Belges ne demandent pas à savoir qui est compétent. Ils demandent que cela fonctionne.
Face à cela, nous nous avons déposé 40 mesures. N'hésitez pas à vous en inspirer. Maintenant, la réponse doit être simple: protéger, adapter, agir. Pas écrire, pas renvoyer: agir.
Surtout, ne nous trompons pas de combat. Le climat n'est ni wallon, ni flamand, ni bruxellois – il est belge; et l'inaction touche tout le monde.
François De Smet:
Dont acte, monsieur le ministre, même si je ressens quand même une nette différence entre votre enthousiasme et les discours que nous entendons de la part des représentants des entités fédérées.
Je vous ai fait un petit inventaire à la Prévert. En Belgique, une éolienne relève du fédéral si elle tourne en mer, mais d'une région si elle tourne sur terre. L'électricité qu'elle produit change d'autorité selon qu'elle circule sur une grande ou une petite ligne. Le mur qu'on isole dépend d'une région, mais l'isolant dépend d'une norme fédérale. Et quand la canicule frappe, la prévention est communautaire, l'hôpital est régional et son financement est fédéral. Ce qui fait qu'au bout du compte, personne n'est responsable du climat parce que tout le monde l'est un peu.
Je ne remets pas en cause votre bonne volonté et tout ce que vous essayez de faire. Mais quand on regarde l'éparpillement du paysage, et quand on entend le discours d'un certain nombre de responsables des entités fédérées, mais aussi de votre gouvernement fédéral, on peut raisonnablement craindre que ce ne seront que des rustines. Mais nous verrons à l'usage. Nous nous rejoignons sur le fait que nous n'avons de toute façon pas le choix. Je crois que la réalité va rattraper ceux qui refusent de la voir. Merci.
Sarah Schlitz:
Monsieur le ministre, permettez-moi de vous dire que vous n'êtes pas un lanceur d'alerte. D'autres assument déjà cette mission d'alerter le monde politique, et vous ne siégez pas non plus dans l'opposition. Ce que nous attendons de vous, ce sont des actions concrètes. Ce que nous vous demandons, ce n'est pas de devenir une sorte d'agence de communication qui assomme les citoyens de SMS contenant des consignes qui, par ailleurs, ne sont pas vraiment pertinentes. Excusez-moi, mais je pense que chacun a bien compris que, s'il a soif, il doit boire de l'eau. Il faut aller beaucoup plus loin.
Lorsque vous annoncez une réflexion sur une campagne à plus long terme, franchement, cela m'inquiète. Aujourd'hui, nous avons besoin de mesures à court, moyen et long terme, notamment pour protéger les travailleurs. Vous citez l'exemple de l'Espagne où l'on travaille sous 40 degrés. Mais qu'a-t-on fait pour les travailleurs qui ont dû garder leurs enfants à la maison en raison de la fermeture des écoles, et dont on a considéré qu'ils n'avaient qu'à s'en occuper tout en travaillant? Cela ne va pas; il y a un problème de coordination globale auquel il faut s'attaquer, en plus du concret.
Christophe Bombled:
Monsieur le ministre, les citoyens attendent des résultats tangibles. Aujourd'hui, l'important ne réside pas dans des réunions supplémentaires ou des déclarations, mais dans des mesures efficaces, évaluables et assumées dans le cadre de vos compétences propres.
En toute modestie, permettez-moi de rappeler que le Mouvement Réformateur a pris des décisions structurantes pour le climat, notamment en défendant la prolongation du nucléaire, qui constitue une source d'énergie bas carbone essentielle. Cela illustre une réalité simple: en matière climatique également, les actes comptent davantage que les déclarations.
Puisque vous affectionnez les proverbes chinois, monsieur le ministre, je vous invite à méditer celui-ci: "Avant de regarder la lune, assure-toi que le doigt ne te crève pas l'œil."
Raoul Hedebouw:
Mijnheer de minister, u antwoordt onvoldoende op de vragen. De hittegolf van vorige week was bijzonder zwaar voor de werkende klasse. Mensen hebben afgezien en moesten bij temperaturen tot 38 graden werken. Dat kan gewoon niet. Wat antwoordt u? U antwoordt dat u een vergadering hebt samengeroepen. Het record van een dergelijke vergadering was die met negen ministers van Gezondheid tijdens de COVID-19-crisis. Nu zult u een vergadering met 21 ministers samenroepen, of hun kabinetten, dat maakt niet uit. Bepaalde ministers zeggen zelfs dat ze niet zullen komen. We blijven records breken wat het aantal ministers betreft. Wat zegt de N-VA? Wat zegt het Vlaams Belang? Nog meer splitsen. Het klimaatbeleid verder opsplitsen, in Vlaanderen, in Brussel en in Wallonië. Als er één bevoegdheid is die u niet verder moet splitsen, dan is het wel het klimaatbeleid. Die warme lucht stopt niet aan de grens. Hebt u dat bij de nationalisten al begrepen? Denkt u dat de zonnestralen aan de gewestgrenzen stoppen? Dat is n'importe quoi, n'importe quoi . Ik stel dus voor, mijnheer de minister, dat we al die ministers opnieuw terugbrengen tot één minister van Klimaat.
-
Vraag: Het akkoord met ENGIE
Vraag: De stopzetting van de ontmanteling van de kerncentrales en de nucleaire strategie
Vraag: Het akkoord met ENGIE
Vraag: Het akkoord met ENGIE
Vraag: Het akkoord met ENGIE
Vraag: Het akkoord met ENGIE
Vraag: Het akkoord met ENGIE en het kernenergiepark
Vraag: Het akkoord met ENGIE en het kernenergiepark
Vraag: Het akkoord met ENGIE
Vraag: Het akkoord met ENGIE
Vraag: De ENGIE-deal
klimaat, energie en landbouwHet akkoord met ENGIE
De stopzetting van de ontmanteling van de kerncentrales en de nucleaire strategie
Het akkoord met ENGIE
Het akkoord met ENGIE
Het akkoord met ENGIE
Het akkoord met ENGIE
Het akkoord met ENGIE en het kernenergiepark
Het akkoord met ENGIE en het kernenergiepark
Het akkoord met ENGIE
Het akkoord met ENGIE
De ENGIE-deal
Nucleaire strategie en akkoord met ENGIE summaryExplanationBeantwoord door
N-VA Bart De Wever (Eerste minister)
MR Mathieu Bihet (Minister van Energie)
op 30 april 2026
Bekijk antwoord
Samenvatting summaryExplanation
De discussie draait om het principieel akkoord met ENGIE over de mogelijke overname van Belgische kerncentrales om ze langer open te houden, na jaren van ontmanteling en afhankelijkheid van buitenlandse energie. Bart De Wever (N-VA) en Mathieu Bihet (MR) benadrukken dat dit een strategische stap is voor energiezekerheid, lagere prijzen en minder afhankelijkheid, met stopzetting van afbraakwerken en onafhankelijke studies naar haalbaarheid, maar geen definitieve beslissing—kritiek komt van PTB (D’Amico), die vreest voor genationaliseerde verliezen en eist dat ENGIE de ontmantelingskosten draagt, terwijl Groen/links (o.a. Hedebouw) kernenergie afwijzen. Liberalen (Coenegrachts, Bombled) steunen de stap voorzien van strenge financiële voorwaarden en een plan B, terwijl Vlaams Belang (Pas) en Dedecker de vertraagde actie en hoge kosten door vorig beleid hekelen, maar de koerswijziging toejuichen. cd&v (Van Keymolen) en Les Engagés (Lejeune) zien het als historische kans voor soevereiniteit, mits transparantie en focus op nieuwe reactoren (SMR’s) en hernieuwbare energie. Kritische punten blijven de onderhandelingspositie tegenover ENGIE, de kostprijs voor de belastingbetaler en het ontbreken van concrete timing.
Bert Wollants:
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de eerste minister, mijnheer de minister, collega’s, al van bij het begin van de regering-De Wever hebben we heel duidelijk aangegeven dat we in het energiebeleid een serieuze bocht wilde maken, waarbij we niet meer enkel inzetten op hernieuwbare energie, maar ook op kernenergie, omdat die leidt tot stabiele prijzen, meer bevoorradingszekerheid en minder afhankelijkheid van het buitenland. Dat is natuurlijk een enorm verschil met de antinucleaire visie bij sommigen, die ons al heel veel geld gekost heeft.
In de vorige en huidige crisissen moeten we vaststellen dat afhankelijkheid een behoorlijke kostprijs heeft, die vandaag betaald wordt door onze gezinnen en onze bedrijven. Dan is het bijna wraakroepend dat de vorige regering nog heeft ingezet op nieuwe gascentrales om het gat dicht te rijden.
Met het nieuws dat er een principieel akkoord gevonden is met ENGIE over het onderzoek naar de overdracht van de kerncentrales om er op die manier voor te zorgen dat de kerncentrales langer open kunnen blijven en dat de aan de gang zijnde afbraakwerken stopgezet worden, nemen we een belangrijke horde om onze energie opnieuw in eigen handen te nemen en daarmee aan de slag te kunnen gaan. ( Protest van de heer Hedebouw )
We weten natuurlijk allemaal dat dat maar een eerste kleine stap is in de bijsturing van ons energiebeleid en dat er nog vele stappen moeten volgen. Hoe dan ook betonen wij met die stap nu de moed en het lef om het verschil te maken.
Mijnheer de eerste minister, op welke manier gaan we hier in de toekomst mee om?
Wat staat er juist in het akkoord? Kunt u dat nader toelichten?
Welke stappen kunnen naar verwachting in de komende maanden gedaan worden om dichter bij ons doel te komen?
Op welke manier zal de hele operatie ervoor zorgen dat we onze welvaart veiliger kunnen stellen?
Marc Lejeune:
Monsieur le président, monsieur le premier ministre, monsieur le ministre, reprendre la main sur nos activités nucléaires, reprendre notre avenir en main, reprendre finalement ce qu'on n'aurait jamais dû abandonner, c'est historique! Il y a des décennies où rien ne se passe, et il y a des semaines où des décennies se produisent!
L'annonce de ce matin de la signature d'une lettre d'intention avec ENGIE marque un tournant historique pour notre pays. Nous pouvons enfin ramener le centre de décision de Paris à Bruxelles et rejoindre le clan des pays qui contrôlent leur énergie, leur autonomie et leur souveraineté. Le nucléaire doit être une composante importante de notre mix énergétique – vous savez que c'est essentiel pour Les Engagés –, une énergie abordable, décarbonée, qui renforce notre autonomie.
Dès 2023, nous envisagions un rachat par l'État belge de nos centrales et, il y a encore deux semaines, je demandais d'arrêter le démantèlement de Tihange 1. Alors, vous comprenez que je me réjouis que Les Engagés aient été entendus. Cette décision apporte enfin un peu d'espoir, enfin un peu d'ambition, mais cette opération reste particulièrement complexe, nous le savons.
La période à venir sera cruciale et rentrera dans les annales de l'histoire énergétique belge. Dès lors, monsieur le premier ministre, monsieur le ministre, pouvez-vous nous préciser les points suivants?
Comment le gouvernement envisage-t-il et évalue-t-il la faisabilité technique et financière, notamment au regard des passifs liés au démantèlement? Savez-vous déjà vers quel mécanisme on se dirigerait pour retrouver le contrôle, et avec quels exploitants?
Qu'est-ce qui a changé pour qu'on considère aujourd'hui que la relance est possible, alors qu'ENGIE nous affirmait toujours le contraire? Même si c'est un peu rapide, nous pouvons déjà y penser!
Steven Coenegrachts:
Mijnheer de premier, mijnheer de minister, als liberaal ben ik van nature geen grote voorstander van nationalisaties, zoals u wel zult begrijpen, maar ik denk dat u in dit geval een logische, volgende stap zet. Nadat de vorige regering de levensduur van twee kerncentrales heeft verlengd, werken we nu verder met de onwillige partner die ENGIE Electrabel is en dan moet de volgende logische stap worden gezet. De kritieke infrastructuur moet worden beschermd en in België worden verankerd voor de economie, zodat de bevoorradingszekerheid gegarandeerd blijft en onze afhankelijkheid van het buitenland vermindert. Vandaag hebt u gezegd dat u principieel akkoord gaat met ENGIE Electrabel om onderhandelingen daarover op te starten.
Natuurlijk, the devil is in the details , zeker bij dit soort onderhandelingen. We zijn dan ook benieuwd naar de kostprijs. Zal de overheid zelf kerncentrales uitbaten? Kunnen we dat wel? Beschikken we over de nodige expertise? Wat zal het effect zijn op de energiemarkt? Blijft het bij de twee centrales die vandaag open zijn of overweegt u om er meerdere te heropenen? Er blijft veel onduidelijk en er moet nog veel worden uitgeklaard.
De vraag is dan ook, mijnheer de premier, mijnheer de minister: wat is de timing en wat zijn de volgende stappen? Tegen wanneer kunnen we onze economie en onze burgers de duidelijke en exacte zekerheid bieden dat kernenergie permanent in ons land wordt verankerd? Dank u wel.
Roberto D'Amico:
Messieurs les ministres, depuis le début, nous disons avec le PTB que nous avons besoin d’un secteur public de l’énergie pour garantir une énergie verte et bon marché. C’est une bonne chose d’avoir aujourd’hui un débat sur la propriété de ce secteur essentiel. Mais s’il s’agit uniquement de nationaliser les pertes et de transférer tous les risques vers le contribuable, nous ne sommes pas d’accord car, en réalité, nous avons déjà payé quatre fois ces centrales nucléaires.
Premièrement, dans les années 80 et 90, elles ont été amorties sur le dos des consommateurs, puis vendues à ENGIE. Ensuite, ENGIE en a tiré 15 milliards de profits jusqu’en 2020. Nous avons aussi payé des milliards de surprofits pendant la précédente crise énergétique, en 2022 et en 2023. Enfin, avec l’ENGIE deal, après la crise, nous avons repris la facture des déchets nucléaires, tout en garantissant ces profits pour les deux réacteurs prolongés. Messieurs les ministres, nous n’allons quand même pas payer une cinquième fois pour ces centrales!
Si nous nationalisons le nucléaire, cela doit se faire pour un euro symbolique. La facture du démantèlement doit rester chez ENGIE. Nous subventionnons quasiment tous les moyens de production dans le secteur. L’éolien offshore est subventionné. Les centrales à gaz existantes et les nouvelles sont subventionnées. Les panneaux photovoltaïques sont subventionnés. Les parcs à batteries sont subventionnés. Même la centrale hydroélectrique de Coo est subventionnée.
Si nous subventionnons tout, reprenons l’ensemble du secteur pour que la population profite aussi des avantages et pas seulement des coûts.
Messieurs les ministres, si vous voulez nationaliser le nucléaire, pourquoi ne nationalisez-vous pas l’ensemble du secteur énergétique en Belgique?
Jean-Marie Dedecker:
Beste groene verdwaasde collega’s, weet u, mijnheer de premier, sinds 1 april schijnt de zon en waait de wind voortdurend. Weet u hoeveel elektriciteit we sinds het begin van deze maand hebben moeten invoeren? Dat was 42 % van al onze elektriciteit, op 18 april zelfs 58 %. Waar hebben we die gekocht? In Frankrijk, want daar draaien nog altijd kerncentrales.
Mijnheer Coenegrachts, ik hoor u graag bezig. Paars-groen heeft onze hele energiesector kapot gemaakt. Dat is begonnen toen uw praeses, de heer Verhofstadt, aan de macht was in 2003. U hebt de boel verkocht voor een appel en een ei. Electrabel is verkocht aan de Fransen. Er was nog een terugfluitmogelijkheid voor de bevoorrading in 2014, maar alle partijen hebben dat laten passeren. Iedereen heeft hier boter op het hoofd. In 2023 heb ik hier de grootste verdwazing meegemaakt in de 25 jaar die ik hier zit. Men heeft toen beslist om alle reactoren te sluiten. Gelukkig is er nadien nog een soort deus ex machina opgedoken en is beslist om nog twee kerncentrales open te houden.
Vandaag staan we waar we staan. Destijds heeft het duo Tinne Van der Straeten, die men zou moeten opsluiten voor schuldig verzuim, en de heer De Croo, een wurgcontract getekend met ENGIE van 1.000 pagina’s dik. Elke stap die we vandaag zetten, moeten we betalen aan ENGIE. Ze hebben de zaak al afgekocht: alleen al het ontmantelen van de kerncentrales kost tussen 40 en 60 miljard euro. De Fransen hebben dat afgekocht voor 15 miljard euro. Waar vandaag Tihange 1 staat, moet een gascentrale komen. Groene jongens, een gascentrale stoot 41 keer meer CO ₂ uit dan een kerncentrale, die nul CO ₂ uitstoot. Ik hoop dat de nucleaire verdwazing in uw hoofd eindelijk is verdwenen en (…)
Phaedra Van Keymolen:
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de premier, mijnheer de minister, collega’s, nadat ons land jarenlang een knipperlichtrelatie met zijn kerncentrales is het tijd voor een volgende stap. Vanochtend werd het dan ook officieel: de Belgische Staat en ENGIE hebben zich verloofd en zullen nu verder onderhandelen over het huwelijkscontract.
Het is een belangrijk contract, want het gaat over onze strategische autonomie. We zitten momenteel in de tweede energiecrisis in minder dan vier jaar tijd en er volgen ongetwijfeld nog crises. We moeten dus zorgen voor structurele oplossingen. Keer op keer blijkt hoe kwetsbaar we zijn. We moeten minder afhankelijk worden van fossiele brandstoffen en van Moskou, van Riyaad en van Washington. Dat kan alleen, als we onze energiebevoorrading in eigen handen nemen, door zelf te beslissen over de toekomst van onze kerncentrales en door een turbo te zetten op hernieuwbare energie. Dat is de beste garantie om onze gezinnen en onze bedrijven te beschermen tegen toekomstige energiecrisissen. Strategische onafhankelijkheid betekent ook dat we verder moeten inzetten op de volgende generatie reactoren, de SMR’s, waarvoor we hier in België, in de Kempen, de kennis in huis hebben.
Mijnheer de premier, mijnheer de minister, het is goed dat we onze energie in eigen handen nemen en dat we onze mensen beschermen in tijden van crisis. Voor het huwelijksfeest kijken we echter best ook naar de factuur en naar de kleine lettertjes in het huwelijkscontract. Hoe snel weten we of het huwelijk plaats zal vinden of niet en tegen welke prijs?
Christophe Bombled:
Monsieur le premier ministre, monsieur le ministre de l'Énergie, je tiens tout d'abord à saluer la décision stratégique du gouvernement d'assumer dans un futur proche la propriété directe de l’ensemble des activités nucléaires d'ENGIE et d'Electrabel, couvrant les sept réacteurs, le personnel, les filiales et l'ensemble des actifs et passifs associés, y compris les obligations de démantèlement et de déclassement. Dans le même mouvement, on va interrompre les opérations de démantèlement qui empêcheraient le redémarrage des réacteurs.
Cette orientation va clairement dans le sens d'un État stratège, soucieux de la sécurité d'approvisionnement, des objectifs climatiques, de la résilience industrielle et de la prospérité socio-économique à long terme de notre pays, ce que notre famille libérale a toujours défendu lorsqu'elle plaidait pour la prolongation du nucléaire et le développement de nouvelles capacités sur notre territoire.
Pouvez-vous préciser au Parlement de quelle manière vous entendez garantir que cette transaction – dont la lettre d'attention encadre désormais des négociations exclusives – permettra de bâtir une activité nucléaire durable, financièrement viable et pleinement cohérente avec nos objectifs climatiques et industriels de long terme, tout en préservant l'équilibre financier global des partenaires privés, comme le prévoit le communiqué?
Par ailleurs, pourriez-vous détailler comment la suspension convenue des travaux de démantèlement et de déclassement, décidée pour maintenir toutes les options ouvertes pour l'État belge, sera mise à profit concrètement pour sécuriser à la fois la continuité de production, la sûreté des installations et l'accompagnement des travailleurs concernés tout au long de ce processus?
François De Smet:
Messieurs les ministres, soyons honnêtes, cette lettre d’intention mérite d’être saluée. Elle le mérite d’abord parce qu’elle a pour effet immédiat d’arrêter le démantèlement des sites existants. Et surtout, la décision stratégique d’assumer la propriété directe des actifs nucléaires constitue un pas dans la bonne direction.
Oui, il faut investir dans notre autonomie énergétique, pour la même raison qu’il faut investir dans notre défense. Ces deux enjeux sont comparables. D’abord, parce qu’il s’agit d’assurer davantage d’autonomie dans un environnement devenu plus hostile et incertain; ensuite, parce qu’il faut rattraper des dizaines d’années d’erreurs et d’inaction; enfin, en raison de l’ampleur gigantesque des enjeux financiers.
En revanche, sur ce dernier point, le communiqué n’est pas tout à fait rassurant. Derrière cet accord de principe se cachent quelques zones d’ombre financières qui pourraient s’avérer vertigineuses pour le contribuable.
D’abord, le texte précise que la transaction ne doit pas avoir "d’impact indu ni négatif ni positif sur la situation financière globale d’ENGIE". On a rarement vu dans une lettre d’intention une clause aussi péremptoire, d’autant qu’aucune précaution comparable relative à la situation financière de l’État belge – qui, comme chacun le sait, se porte très bien – n’apparaît dans le texte. Cela ressemble donc furieusement à un chèque en blanc.
Ensuite, nous avons la question du coût de la remise aux normes. ENGIE affirmait encore récemment que le redémarrage de réacteurs comme Tihange 1 nécessiterait des travaux gigantesques pour répondre aux normes de sécurité.
Enfin, comme tout le monde l'a lu dans votre communiqué, cette lettre d'intention ne constitue pas un engagement ferme. Dès-lors, avez-vous un plan B si jamais, à l’automne prochain, cela ne fonctionne pas?
Je pense qu'il faut investir dans notre autonomie énergétique. Il y a, pour un État, bien davantage de cohérence à être propriétaire d’outils de production énergétique que de banques, par exemple. Cependant, il est essentiel que ce gouvernement nous indique ce que cette acquisition représentera pour le contribuable et la manière dont elle sera financée. À ce stade, nous n’en avons aucune idée. Et j’espère que vous, au moins, vous en avez une.
Oskar Seuntjens:
Op de vooravond van 1 mei mogen wij lezen dat de regering energie opnieuw wil nationaliseren.
Als socialisten kunnen wij, in tegenstelling tot andere partijen, natuurlijk onmogelijk tegen een overheid zijn die haar verantwoordelijkheid wil nemen. Ik las dat Groen vanochtend opnieuw in een kramp schoot omdat het over kernenergie ging.
De waarheid is echter dat wij vandaag geen ruimte hebben voor taboes. De realiteit is wat ze vandaag is. Wij zijn vandaag veel te afhankelijk van anderen en van onbetrouwbare partners als het over onze energie gaat.
De oplossing daarvoor is behoorlijk eenvoudig. Wij moeten onze energie opnieuw in eigen handen krijgen. Vandaag zien we de prijzen immers door het dak gaan en is de onzekerheid bij gezinnen, alleenstaanden en bedrijven veel te groot.
Het is dus goed dat wordt gesproken tussen de overheid en ENGIE om een deal te sluiten, maar die deal moet natuurlijk wel onder voorwaarden worden gesloten. De deal moet ervoor zorgen dat onze energiezekerheid toeneemt, dat de duurzaamheid van onze energie verbetert en dat energie opnieuw betaalbaar wordt.
Het kan niet zijn dat het een deal wordt waarbij de winsten worden geprivatiseerd, maar de risico’s genationaliseerd.
Heren ministers, kunt u uitleg geven over de onderhandelingen tussen ENGIE en de overheid?
Barbara Pas:
Na de sale-and-lease-backconstructie van Guy Verhofstadt hebben we nu de allicht even dure sale-and-buy-backconstructie. Het Vlaams Belang werd jarenlang als linkse partij weggezet omdat we strategische sectoren zoals energie willen nationaliseren. Dat is exact wat u vandaag gaat doen. Ik hoor nu iedereen zeggen hoe belangrijk het is om energie in eigen handen te houden. Aan alle partijen die daar vandaag enthousiast over zijn, wij hebben dat altijd al gezegd. Het is wel bijzonder jammer dat u eerst twee energiecrisissen nodig hebt gehad om het gezond verstand te laten werken.
Waarom nu pas? Er is trouwens nog geen echt akkoord, het is een intentieverklaring zonder verplichting om tot een transactie te komen. De vraag is wat er zal gebeuren met de ontmanteling van die vijf centrales, die ondertussen al is ingezet. Die afbraak herstellen kost misschien wel miljarden en het zal ook jaren duren voor die opnieuw operationeel zullen zijn. De factuur van die ellenlange besluiteloosheid mag niet naar de belastingbetaler gaan. Net zoals bij de vorige onderhandelingen zit u echter in de zwakste onderhandelingspositie. U hebt nood aan capaciteit, terwijl ENGIE in een zetel zit.
Die ontmantelingsactiviteiten van ENGIE worden eindelijk stopgezet. De vraag is of u ook die ontmantelingskosten zult overnemen. ENGIE heeft al die jaren de exploitatiewinsten gehad, het moet dan ook opdraaien voor de afbraakfactuur.
Dat bestaande capaciteit wordt opengehouden, is een goede zaak. Mijn vraag is echter wanneer u werk gaat maken van nieuwe capaciteit. Minister Bihet heeft deze legislatuur nog helemaal niets gedaan. Eigenlijk had u dat onder de Zweedse regering al kunnen doen. Het is meer dan dringend nodig.
Voorzitter:
Dan is het woord aan de jarige collega Van Lysebettens. (Applaus)
Net als collega Frank gisteren mag ook u uw verjaardag te midden van vele vrienden vieren!
Jeroen Van Lysebettens:
Collega’s, heren ministers, het is vandaag mijn verjaardag, maar vanochtend dacht ik dat het de verjaardag van ENGIE was. De regering geeft ENGIE immers een groot cadeau. Niet ENGIE, maar de Belgische Staat zal opdraaien voor de dure sanering van oude kerncentrales, voor de dure renovatie van Tihange 3 en Doel 4 en voor de wensdromen om ook nog andere centrales op te lappen.
De vorige regering onderhandelde nog dat ENGIE zou moeten opdraaien voor de ontmanteling van die oude reactoren, een kost van meer dan 10 miljard euro. Het is duidelijk dat de deal van Bart De Wever een goede deal is voor ENGIE, maar is het ook een goede deal voor de Belgische Staat? De kosten die ENGIE vermijdt, zullen uiteindelijk hoe dan ook moeten worden betaald. Bij een nationalisatie is het de belastingbetaler die ervoor betaalt, wij allemaal, u, iedereen hier. Zo ver zijn we nog niet. België heeft alleen een optie genomen om alle kerncentrales over te nemen. Die piste wordt nu verder onderzocht.
Heren ministers, wat kost deze optie vandaag al aan de Belgische Staat? Ik lees in de krant dat de Belgische Staat tijdens de duur van de optie een vergoeding aan ENGIE betaalt als compensatie voor de kosten die het bedrijf ondertussen al maakt. Hoeveel bedraagt die vergoeding? Klopt het dat alle kerncentrales in de optie zitten, inclusief de scheurtjescentrales? Er wordt nu een grondig onderzoek gedaan naar de boeken van ENGIE. Wie zal dat doen? Wie bouwt de businesscase voor een eventuele overname en hoe gebeurt dat?
Voorzitter:
Dat zijn veel vragen, mijnheer de eerste minister. U hebt vijf minuten om daarop te reageren.
Bart De Wever:
Geachte Kamerleden, het zal onmogelijk zijn om in vijf minuten spreektijd op alle vragen te antwoorden, maar dit zal ook wel niet het laatste debat daarover zijn.
Gisteren heb ik met mijn vriend, strijdmakker, kameraad Mathieu, de minister voor Energie, een letter of intent ondertekend tussen de federale overheid en ENGIE, met als doel een volledige overname van het nucleaire park door de overheid. Die intentieverklaring heeft op dit moment niet meer dan twee reële gevolgen, ten eerste, alle ontmantelingsactiviteiten worden gestopt en, ten tweede, we zullen een grondig en onafhankelijk studiewerk opstarten dat ons als overheid objectieve informatie zal verschaffen over de staat van de kernreactoren in ons land.
Dat laatste is belangrijk, want tot voor kort waren we daarvoor grotendeels afhankelijk van de uitbater. De uitbater had sinds de jammerlijke wet op de kernuitstap een businessmodel gebouwd met het oogpunt van een nucleaire exit. De uitbater wenst niet terug te komen op dat businessmodel, wat begrijpelijk is gezien de onzekerheid over de toekomst van kernenergie die in dit land twee decennia heel bewust vanuit sommige groepen werd gezaaid.
Die afhankelijkheid voor informatie van de uitbater leidde in het verleden tot foutieve inschattingen vanwege de voorgaande regeringen. Kerncentrales werden zelfs weggezet als lijken die niet meer gereanimeerd konden worden, zelfs de centrales waarvan men daarna de openingsduur heeft verlengd.
Bovendien heeft ons dat in een bijzonder nadelige positie gebracht wat betreft de uitvoering van de regeringsstrategie om volop in te zetten op kernenergie. Er was inderdaad een deal van bijna 1.000 bladzijden, maar dat heeft ons niet geholpen.
Met de schrapping van de wet op de kernuitstap heeft dit Parlement een eerste belangrijke stap gezet in de broodnodige mentaliteitsshift die ons land nu doormaakt inzake kernenergie.
Cette déclaration d'intention marque désormais une nouvelle phase. Pour l'instant, le gouvernement ne s'engage encore à rien. Cette première phase se limite à arrêter toutes les activités de démantèlement et à lancer les études nécessaires. Celles-ci ont pour but d'examiner l'état des réacteurs et ce qu'il est encore possible d'en faire, d'évaluer le coût d'une remise en service en essayant de voir combien de temps cela prendrait. Cela concerne uniquement l'aspect technique. Pour le reste, nous analysons également ce que représenterait une éventuelle reprise sur le plan financier et juridique. Il y a donc beaucoup de travail en perspective.
L'accord conclu hier nous permet d'ouvrir une nouvelle ère. C'est pourquoi ce projet se nomme "Aurora". Si les études se montrent positives, une estimation du parc nucléaire suivra, en tenant compte de tous les risques et des coûts prévisibles. Une grande partie des coûts attendus est déjà couverte par le fonds Hedera pour le stockage des déchets et par le fonds Synatom pour un éventuel démantèlement. Un montant de quelque 25 milliards d'euros est déjà réservé à cette fin. Les éventuels coûts supplémentaires seront identifiés par les études à venir et intégrés ensuite dans l'accord final.
Cette reprise ne doit donc pas nécessairement constituer une charge structurelle pour le budget, certainement pas si l'on tient également compte des coûts de la dépendance énergétique. Il s'agit d'un investissement qui rapportera. En cas d'accord définitif, après des décennies dans le giron français, nous reprendrons nous-mêmes le contrôle de nos centrales nucléaires et pourrons décider de leur avenir. À terme, nous pouvons éventuellement envisager une collaboration avec d'autres partenaires.
By the way, degenen die nu spreken over nationalisering – sommigen juichend, anderen smalend – moeten beseffen dat onze kerncentrales de facto al genationaliseerd zijn, maar dan door Frankrijk en niet door ons. Ik heb dat altijd een bijzonder dwaas idee gevonden. Ik heb als student nog betoogd tegen de verkoop van Tractebel en daarna Electrabel, maar Verhofstadt deed maar voort.
In tijden waarin we de geopolitieke context steeds meer lijken te moeten ondergaan, met alle gevolgen van dien voor onze energiebevoorrading en de prijzen, kan een herwinning van de controle over onze stroommix strategisch uiteraard een belangrijk houvast bieden. Daar gaan wij voor. Wij willen immers een zekere, betaalbare en duurzame energievoorziening, waarvoor we zo weinig mogelijk afhankelijk zijn van anderen. Ik dank u.
Mathieu Bihet:
Monsieur le président, chers collègues, aujourd'hui, la Belgique pose un acte fort; un acte par lequel notre pays décide de reprendre en main son avenir énergétique pour garantir sa sécurité d’approvisionnement.
Pendant trop longtemps, nous avons hésité. Trop longtemps, nous avons été dépendants. Alors que les repères géopolitiques se redessinent profondément, cela n’est plus tenable. L’énergie est une question de puissance. L’énergie est une question de sécurité. Mais l’énergie est aussi une question de prospérité.
Aujourd'hui, la Belgique a décidé de ne plus être spectatrice. En engageant cette démarche, nous faisons le choix ambitieux de la maîtrise, de la responsabilité, mais surtout – et c’est ce qui manquait – d’une vision à long terme.
Il y a moins d’un an, ce Parlement adoptait la loi qui ouvrait le champ des possibles. L’ouverture des négociations officielles avec ENGIE est possible parce que vous avez permis cette voie.
Aujourd'hui, nous actons une étape importante: la suspension des activités de démantèlement. Elle vise à préserver toutes les options, à protéger la valeur de nos actifs et à donner à la Belgique le temps et les moyens de décider en pleine connaissance de cause.
Pour faire du nucléaire en Belgique, nous devons disposer des outils, des compétences et de l’expertise.
Wij hebben een keuze gemaakt, een keuze voor onze toekomst in kernenergie. We doen dat niet voor onszelf of uit electorale overwegingen. De wet op de kernenergie werd met een heel erg ruime meerderheid goedgekeurd. Ons beleid voeren wij over partijgrenzen heen, over taalgrenzen heen en over politieke grenzen heen. Ons handelen staat in het teken van het algemeen belang en heeft tot doel de welvaart van ons land te versterken, zowel in het noorden als in het zuiden.
Mon équipe et celle du premier ministre, que je remercie chaleureusement ici, ont travaillé et travailleront encore sans relâche.
Chers collègues, nous ouvrons le champ des possibles. Nous voulons une Belgique qui produit davantage d'électricité qu'elle n'en dépend. Nous voulons une production massive d'énergie décarbonée.
Ik wil echter duidelijk zijn: de intentieverklaring is een eerste stap, het begin van een traject dat we voor vele maanden aangaan. De gesprekken zullen veeleisend zijn en er zal een grondige analyse gemaakt worden. Er zal geen definitieve beslissing worden genomen zonder stevige garanties.
Une chose est certaine, aujourd'hui le cap est fixé: une Belgique capable de soutenir son industrie avec une énergie compétitive; une Belgique qui atteint ses objectifs climatiques sans sacrifier sa prospérité; une Belgique qui croit en son savoir-faire, en ses ingénieurs, en son excellence scientifique et technologique. Et ce choix est un choix de confiance dans notre capacité à maîtriser des technologies complexes, de confiance dans notre industrie, de confiance dans nos talents et, surtout, de confiance dans notre avenir.
Et à ceux qui doutaient encore de la place du nucléaire dans notre pays, je le dis sans détour: le débat appartient désormais au passé, le temps est aujourd'hui à l'action. La Belgique ne subira plus son avenir énergétique. À partir d'aujourd'hui, elle le construit.
Bert Wollants:
Dank u wel, mijnheer de eerste minister. Dank u wel, mijnheer de minister. Wat ik hier in de zaal gehoord heb, leert mij dat er een zeer ruim draagvlak is om kernenergie in onze energiemix op te nemen.
Wij zullen alsmaar vaker kernenergie gebruiken; we hebben die energie nodig om onze welvaart veilig te stellen, onze industrie aan te drijven en onze gezinnen met stroom te bevoorraden. Dat wil zeggen dat we het traject moeten starten.
Vandaag starten we een traject dat inderdaad niet makkelijk zal zijn, want onze voorgangers hebben het ons niet makkelijk gemaakt. Met dat traject kijken we naar de toekomst. We hadden dat al jaren geleden moeten opstarten, maar we kunnen niet terug in de tijd. We moeten vooruit. We moeten inderdaad die stap doen.
Voor iedereen hier, op één partij na, is het orderwoord dat we vooruit moeten en dat kernenergie een deel is van onze energiemix. Laten we daar met zijn allen achterstaan en de regering vooruit stuwen in haar betrachting onze energie veilig te maken voor de toekomst.
Marc Lejeune:
Merci monsieur le ministre et monsieur le premier ministre. Dans le nucléaire, il faut déclencher, et surtout maîtriser, une réaction en chaîne. Aujourd'hui, nous pouvons maîtriser notre avenir. Nous avons dans le passé délégué notre souveraineté à une multinationale au sein de laquelle on ne maîtrisait plus rien. Aujourd'hui, nous corrigeons cette erreur.
Cela demande du courage et de l'audace. Mais nous avons, dans notre pays, une histoire forte et des compétences évidentes dans ces matières nucléaires. Aujourd'hui, nous reprenons véritablement notre avenir en main. Cette reprise de nos installations nucléaires entraîne effectivement de grandes responsabilités, mais c'est le propre d'un gouvernement qui prend ses responsabilités et qui s'assume. Nous lui souhaitons plein succès.
Steven Coenegrachts:
Dank u voor de antwoorden, mijnheer de premier, mijnheer de minister. We staan vandaag inderdaad aan het begin van een lang, maar ook zeer onzeker traject. We zijn niet zeker van de uitkomst. We weten niet waar het zal eindigen. We weten niet of het überhaupt mogelijk zal zijn om met ENGIE tot een akkoord te komen.
Ik wil u daarbij alle succes wensen, maar ik vraag u toch ook om over een plan B na te denken. Wat als het niet lukt? Wat als men niet slaagt? Als we er allemaal van uitgaan dat alles al beklonken is, zit ENGIE pas echt in een zetel. U moet op elk moment neen durven te zeggen, omdat het onder de voorgestelde voorwaarden niet kan. Blijf dus voorzichtig en sluit die deal onder de juiste voorwaarden. We zullen dat de volgende weken zeker samen opvolgen.
Roberto D'Amico:
Monsieur le ministre, vous reconnaissez officiellement que laisser les secteurs de l'énergie au privé était une erreur. C'est déjà une victoire en soit. Aujourd'hui, voir des libéraux reconnaître que laisser l'énergie au privé est une erreur, c'est un beau cadeau!
Le secteur de l'énergie est crucial pour les gens, pour l'industrie et pour le climat. On ne peut pas laisser un secteur aussi important au privé. Ce que vous proposez aujourd'hui, ce n'est pas de reprendre le contrôle sur le secteur pour assurer des prix bas et des investissements pour la transition, mais de nationaliser les pertes et les risques, en privatisant les profits. Je vous le redis pour la cinquième fois, ce sont encore les travailleurs qui vont payer. Nous ne sommes pas d'accord avec ça.
Jean-Marie Dedecker:
Premier, na 25 jaar energiebeleid van paars-groen zitten we momenteel met de grootste CO 2 -uitstoot en de duurste energie. Later op de agenda volgen vragen over de verhuizing van de petrochemie. Voor onze gas betalen we vier keer de prijs die de rest van Europa betaalt wegens het hier gevoerde beleid.
Daarom feliciteer ik u, echt waar, met de beslissing om eindelijk opnieuw de overstap te maken naar kernenergie. We hebben de kennis. Laat u niet in de zak zetten door de Fransen. We hebben de kennis. Haal die 450 ingenieurs die nu in Gravelines werken, in Duinkerke, en die vroeger in Doel zaten, terug. Zij kunnen het. Oude kerncentrales die stil lagen, zijn al opnieuw opgestart. Ga maar eens kijken naar Three Mile Island in Amerika. Laat u dus niet in de zak zetten. Ik weet dat het kwaad kersen eten is met de Fransen, aangezien zij, dankzij iedereen die hier voor mij zit, dat contract hebben afgesloten dat ontzettend nefast is voor ons. Ik wens u veel succes.
Phaedra Van Keymolen:
Heren ministers, met cd&v zeggen we vandaag ja. Een ja-woord is echter geen blanco cheque. We verwachten een deal die strategisch sterk en transparant is, want het huwelijk moet ook op lange termijn standhouden. Dat is althans de bedoeling. Maak dus werk van dat akkoord. Ga voor de bijkomende verlengde openingsduur van de jongste centrales. Maak ook werk van die nieuwe generatie reactoren en zet de turbo op hernieuwbare energie in het kader van onze energiemix en onze strategische onafhankelijkheid. Hoe sneller we onafhankelijk worden, hoe beter.
Christophe Bombled:
Monsieur le premier ministre, monsieur le ministre de l’Énergie, le groupe MR salue cette étape décisive. En effet, l’État fait le choix de la responsabilité. Oui, le choix de la responsabilité, avec un double objectif à long terme: la sécurité d’approvisionnement et la compétitivité de notre économie.
Nous concrétisons ainsi la vision que nous défendons depuis des années. Quelle est-elle? Eh bien! c’est celle d’un État stratège, qui sécurise une énergie bas carbone, fiable et maitrisée, au service des ménages, des entreprises et du climat.
François De Smet:
Merci pour vos réponses.
Je tiens à relever trois choses. Tout d'abord, vous avez parlé d’une étude approfondie de l’outil à réaliser par des experts indépendants. Je serais assez intéressé de savoir de qui il s’agit. Ce serait précieux.
Ensuite, j’entends l’idée que cela n’aboutira pas nécessairement à une charge en plus pour l’État belge, vu les provisions existantes. Ce serait la moindre des choses, puisque ces réacteurs ont effectivement déjà été amortis plusieurs fois .
Enfin, je suis heureux, monsieur Bihet, que le MR conçoive désormais qu’il est possible de gérer publiquement avec efficacité. Petite devinette. Qui a dit: "L’État est le plus mauvais actionnaire du monde"? C'était M. Bouchez au sujet de Proximus. Je vous remercie pour ce virage prometteur.
Oskar Seuntjens:
Mijnheer de eerste minister, mijnheer de minister, het is goed dat de verschillende pistes worden bekeken. Dat de politiek het niet bij woorden houdt maar ook concrete acties onderneemt, is nog beter. De federale regering gaat nu onderhandelen met ENGIE. De Vlaamse regering heeft een belangrijk akkoord afgesloten over Ventilus, wat nodig is om de elektriciteit van zee aan land te brengen. Natuurlijk moeten we ook verder bouwen aan de Prinses Elisabethzone, de windmolens op zee, zodat we onze burgers en bedrijven kunnen blijven verzekeren dat er ook in de toekomst zekere, duurzame en betaalbare energie zal zijn in dit land.
Barbara Pas:
Eindelijk deelt men het standpunt van het Vlaams Belang dat kernenergie de beste garantie is voor duurzame, betrouwbare en betaalbare energie.
Aan iedereen die hier vandaag zo blij is dat er eindelijk iets gebeurt wat eigenlijk 10 jaar geleden al had moeten gebeuren, het is door uw wanbeleid dat dit vandaag veel meer zal kosten aan de belastingbetaler. Die onnodige afbraak herstellen kost geld. U moet dat trouwens niet op de vorige regering steken, onder Vivaldi was het kalf allang verdronken. De laatste kans om die kernuitstap terug te draaien was onder de Zweedse regering. Toen vond de N-VA dat echter geen breekpunt waard.
Energie in eigen handen houden is een goede zaak, maar het zou nog beter en duurzamer zijn als u dringend werk maakt van nieuwe, moderne Vlaamse kerncentrales. Ik zou daar aan de overkant ook eens werk van maken, premier.
Jeroen Van Lysebettens:
Collega's, ik kan het eigenlijk niet beter zeggen dan minister Bihet: c’est une choix de confiance, vertrouwen dat we deze keer met ENGIE wel een deal kunnen sluiten die goed is voor de begroting, vertrouwen dat de MR-ministers, zoals Bihet en Marghem, deze keer wel extra capaciteit zullen ontwikkelen, vertrouwen dat de overheid kerncentrales kan uitbaten waarvan de privé zegt dat ze niet meer te redden zijn. Collega's, ondertussen krijg ik op mijn eenvoudigste vragen geen antwoord. Hoeveel kost deze tijdelijke deal? Wie zal die onafhankelijke studies doen? Op welke businesscase baseert men zich? Daarover blijft het stil. Dat geeft mij alvast vertrouwen in één ding, het zal ons allemaal heel veel geld kosten. Ondertussen zullen de partijen van de meerderheid de besparingen nog wat verder aandraaien, zodat het de burger zal zijn die hier dubbel voor zal betalen. Als het van ons afhangt, zal dat niet gebeuren.
-
Vraag: De energiecrisis en kernenergie
Vraag: De energiestrategie
Vraag: Kernenergie en de energieprijzen
Vraag: De energiecrisis en de economische crisis
Vraag: De energiecrisis
Vraag: De exploderende energieprijzen
klimaat, energie en landbouwDe energiecrisis en kernenergie
De energiestrategie
Kernenergie en de energieprijzen
De energiecrisis en de economische crisis
De energiecrisis
De exploderende energieprijzen
De energiecrisis, kernenergie en economische impact van hoge energieprijzen summaryExplanationBekijk antwoord
Samenvatting summaryExplanation
Tijdens een verhitte discussie over de energiecrisis bekritiseerden oppositiepartijen de regering omdat ze onvoldoende actie onderneemt tegen de exploderende energieprijzen, die door geopolitieke conflicten (o.a. oorlogen in het Midden-Oosten) en afhankelijkheid van buitenlands gas worden verergerd, terwijl de minister wijst op een taskforce en beperkte maatregelen zoals het afremmen van brandstofprijzen via de K-factor en een omgekeerd cliquetsysteem voor accijnzen. Kernenergie stond centraal als oplossing voor strategische onafhankelijkheid, waarbij de minister aankondigde de nucleaire capaciteit (inclusief levensduurverlenging van Doel 4/Tihange 3 en nieuwe SMR’s) te willen herlanceren als antwoord op eerdere "dogmatische" sluitingen onder druk van groene partijen, die nu zelf kritiek uitoefenen op het gebrek aan kernenergie. Critici zoals Frédéric Daerden (PS) en Annik Van den Bosch (VB) beschuldigen de regering van passiviteit, eisen prijsplafonds, oorlogswinstbelastingen op energiegiganten en snelle verlaging van accijnzen, terwijl Bert Wollants (N-VA) en Christophe Bombled (MR) de minister steunen in zijn nucleaire plannen maar dringen op concrete stappen. De oppositie noemt de huidige aanpak "te laat en onvoldoende", terwijlen de minister de schuld legt bij eerdere politieke keuzes die België gasafhankelijk maakten.
Bert Wollants:
Mijnheer de minister, de energiecrisis slaat hard toe en dan kan men zich afvragen of we niet meer kunnen doen met koolstofarme, onafhankelijke en weerbare stroomproductie met een stabiele prijs, die niet gesteund en gekreund wordt door hogere gasprijzen, waarmee we ons kunnen verwarmen, transport kunnen organiseren en voor industriële productie kunnen zorgen.
Dat is precies wat de kerncentrales doen of hadden moeten doen. Vorig jaar zijn er heel veel gesloten onder invloed van onzinnige groene dogma's, die naar voren werden geschoven door mensen die vandaag zeggen hoe erg die hoge energieprijzen wel zijn, maar die destijds wel pleitten voor de bouw van nieuwe gascentrales. Dan is het niet verwonderlijk dat de industrie, die vandaag door de enorme prijsstijgingen in nog zwaarder weer terechtkomt, aan de alarmbel trekt en zegt dat er absoluut meer mogelijk moet zijn op het vlak van kernenergie.
Misschien is alle hoop nog niet verloren en kunnen we daarop in de toekomst net meer inzetten en ervoor zorgen dat onze energiebevoorrading onafhankelijker en weerbaarder wordt en dat we beter bestand zijn tegen wat bepaalde wereldmachten doen met onze energiefacturen.
Mijnheer de minister, u bent zelf het engagement aangegaan om na te gaan wat er mogelijk was op het vlak van extra kernenergie in onze energiemix. Nu de nood hoog aan het worden is, is de tijd misschien rijp om daar een serieuze tand bij te steken. Ik heb de volgende, heel eenvoudige vragen. Waar staat u daarmee vandaag? Wat zult u ondernemen om ervoor te zorgen dat onze energiebevoorrading weerbaarder wordt?
Christophe Bombled:
Monsieur le ministre, Febeliec, la fédération qui regroupe les grands consommateurs industriels d'énergie en Belgique, plaide pour que le gouvernement recoure à des leviers juridiques afin de maintenir opérationnels un maximum de réacteurs nucléaires. Selon elle, l' É tat pourrait, en cas de nécessité, invoquer l'article 4 bis de la loi sur l'électricité pour geler la fermeture d'installations nucléaires, si la sécurité d'approvisionnement est menacée. Ce mécanisme, déjà appliqué aux centrales à gaz, permettrait à la Belgique de préserver sa stabilité énergétique et de limiter la hausse des prix de l'électricité dans un contexte où nos entreprises subissent de plein fouet la concurrence de pays à énergies moins chères et davantage disponibles. Du reste, Febeliec estime que le redémarrage de réacteurs arrêtés pourrait réduire le prix du mégawattheure de 10 à 20 euros, alors qu'il avoisine actuellement les 100 euros sur le marché de gros belge.
Nous avons toujours défendu une approche rationnelle, fondée sur la souveraineté énergétique, la réduction du coût de l'électricité et le maintien d'un mix bas carbone équilibré. Comme l'a rappelé le président du Mouvement Réformateur, c'est à l' É tat de décider de son avenir énergétique, et pas à ENGIE. Dans cette optique, le gouvernement a affirmé vouloir étudier toutes les options, y compris une prolongation plus étendue de Doel 4 et Tihange 3.
Dès lors, monsieur le ministre, le gouvernement envisage-t-il d'activer l'article 4 bis de la loi sur l'électricité, modifiée par la loi du 17 mai 2025, s'il se vérifie que la sécurité d'approvisionnement est en danger et qu'il convient dès lors de s'opposer à l'arrêt d'une installation nucléaire? Par ailleurs, pourriez-vous nous expliquer votre stratégie énergétique?
Phaedra Van Keymolen:
Mijnheer de minister, we zijn voor onze energiebevoorrading te afhankelijk van de rest van de wereld. In 2022 besliste Moskou over onze energiefactuur, vandaag ligt die beslissing in het Midden-Oosten. Als Poetin en Trump beslissen om ergens een oorlog te voeren, zijn wij daarvan de dupe. Onze mensen voelen dat meteen aan hun energiefactuur. Wanneer zeggen we: tot hier en niet verder?
Het is duidelijk dat we zelf onze boontjes moeten doppen. Dat kan alleen met een goede energiemix, want dat is de sleutel tot die belangrijke strategische onafhankelijkheid.
U bent zelf een grote voorstander van meer kernenergie. Waarop wachten we eigenlijk, mijnheer de minister? ENGIE zet de deur op een kier voor de levensduurverlenging van Doel 4 en Tihange 3 na 2035. Cd&v vraagt dan ook om die deur nu open te trappen. Ga effectief voor die levensduurverlenging met nog eens tien jaar. We vragen ons ook af wat uw plannen zijn met de andere centrales.
We moeten ook inzetten op nieuwe technologie, specifiek de ontwikkeling van SMR’s. Die expertise hebben we in België, meer bepaald in de Kempen. Uiteraard moeten we ook werk maken van hernieuwbare energie, zonne-energie en windenergie uit eigen land, want die kan niemand ons afpakken. Vandaag zien we echter dat de herlancering van de tender voor het Prinses Elisabetheiland uitblijft. Elke vertraging maakt ons meer afhankelijk van buitenlandse energie en stelt ons bloot aan nieuwe crisissen.
Mijnheer de minister, u sprak zelf over energiesoevereiniteit. Hoever staat het met die energiesoevereiniteit? Hoever staat het met onze strategische onafhankelijkheid?
Frédéric Daerden:
Monsieur le ministre, votre vice-premier vous laisse fort seul. Le refus de M. Clarinval de venir répondre en séance plénière est révélateur. Quand les prix flambent, le ministre de l’Économie est absent. Quand les prix à la pompe montent, le ministre est absent. Quand les factures d’énergie explosent, le ministre est absent. Quand les coûts dans la construction s’envolent, le ministre est absent.
Que dit-il aux boulangers qui voient leur facture doubler, aux PME qui ne savent plus comment payer et aux travailleurs qui doivent payer plus pour aller travailler? Rien! Les factures, elles, sont bien présentes. Le ministre de l’Économie, lui, ne l’est pas. Et c’est exactement cela, aujourd’hui, le problème de votre gouvernement: ne pas être là pour les citoyens. Contrairement à nous, d’autres pays ont déjà pris des mesures.
Monsieur le ministre, nous devons prendre des mesures exceptionnelles pour défendre les travailleurs et les pensionnés. Quand allez-vous prendre des décisions concrètes pour bloquer le prix de l’énergie? Quand allez-vous protéger les entreprises et les ménages?
Annik Van den Bosch:
Mijnheer de minister, ongeveer een maand geleden zijn de Verenigde Staten en Israël nog maar eens een oorlog begonnen, deze keer tegen Iran. De gevolgen zijn verschrikkelijk. In het Midden-Oosten zien we dood en vernieling, maar ook hier voelen we de gevolgen met energieprijzen die opnieuw de pan uit swingen. Daar betalen mensen met hun leven, hier betalen wij met onze koopkracht.
Iedereen voelt de prijsstijgingen vandaag al. Mensen zetten hun verwarming lager of laten hun auto staan. Minister Clarinval pleitte vorige week voor een omkering van het cliquetsysteem, minder accijnzen en minder belastingen als de prijs aan de pomp stijgt. Sindsdien hebben we daar nog niet veel van gemerkt. Volgens de premier is het geen tijd voor grote cadeaus. De regering zegt daarmee eigenlijk: tirez votre plan .
Ook onze industrie slaat alarm. Een eerste klap kwam toen Europa overstapte op duur Amerikaans schaliegas. Met de nieuwe oorlog tegen Iran dreigt nu een tweede grote klap. Minister Prévot vindt die oorlog begrijpelijk en minister Franken steunt die zelfs onvoorwaardelijk. De oorlog is ook in ons belang, zegt hij.
Is het in ons belang dat de energieprijzen ontsporen, dat de kosten voor onze industrie nog meer oplopen en dat de mensen opnieuw de rekening betalen?
Mijnheer de minister, antwoord nu eens duidelijk. Wanneer zal de regering eindelijk iets doen aan de buitensporige energieprijzen?
Éric Thiébaut:
Monsieur le ministre, voilà quatre semaines que la population subit les conséquences d'une nouvelle crise économique. Voilà quatre semaines que nous vous demandons de prendre des mesures pour faire face à l'explosion des coûts des factures énergétiques.
Qu'est-ce qui est fait pour l'instant? Vendredi, votre gouvernement s'est réuni pour décider de ne pas décider. Enfin, si, il a décidé de créer une task force pour observer l'évolution de la situation. Mais, pire, cette semaine, nous avons entendu le premier ministre déclarer clairement que ce gouvernement ne prendrait aucune mesure pour aider les ménages à faire face à l'explosion des factures énergétiques.
En fait, votre gouvernement parie sur une fin rapide de la guerre en Iran, mais c'est un pari qui coûte très cher aux citoyens qui, pour le moment, sont les seuls à vraiment payer pour cette crise énergétique dont ils ne sont pas responsables.
Cette crise démontre à nouveau qu'il faut tendre vers plus d'autonomie énergétique. En tant que ministre de l' é nergie, vous êtes responsable de l'approvisionnement de notre pays en énergie et vous devez agir pour que l'énergie soit disponible à un prix acceptable. Mais que voyons-nous? Vous fermez des centrales nucléaires, vous abandonnez des projets éoliens et, surtout, vous n'avez aucune stratégie énergétique pour notre pays.
Monsieur le ministre, quand allez-vous prendre des mesures pour aider les ménages à faire face à l'explosion des prix de l'énergie? Quand allez-vous aider l'éolien à redémarrer? Quand allez-vous nous présenter une stratégie énergétique pour notre pays?
Voorzitter:
Monsieur le ministre, vous disposez de cinq minutes pour répondre.
Mathieu Bihet:
Chers collègues, les prix de l'énergie en Belgique sont dépendants de différentes situations géopolitiques. Je ne vous apprends rien. Dans le contexte international actuel, certains se rendent finalement compte de cette réalité. C'est une réalité malheureuse, vers laquelle les décisions politiques de ces dernières années, voire de ces dernières décennies, nous ont poussés. J'y reviendrai.
De regering volgt de evolutie van deze crisis, die bijzonder volatiel is, van nabij op. De federale taskforce focust zich op de prijsontwikkeling, de bevoorradingszekerheid, de Europese aspecten en de noodzakelijke maatregelen die we zouden kunnen nemen.
Le ministre Clarinval l'a indiqué la semaine dernière, vous avez raison, et nous l'avons répété ces derniers jours: le Mouvement Réformateur est favorable à la mise en place du mécanisme du cliquet inversé avec un seuil, et à le rendre automatique. Cette mesure, qui consiste donc en une baisse des accises sur le carburant, représente selon nous une juste contribution de l'État dans une période de tensions importantes sur le marché de l'énergie. Chacun doit prendre sa part.
Daarnaast zijn we sinds het begin van deze crisis niet stil blijven zitten. Samen met mijn collega David Clarinval hebben we via de inmiddels bekende K-factor de stijging van de prijzen aan de pomp rechtstreeks kunnen afremmen. Dankzij die maatregel werd de prijs op bepaalde momenten met 10 % gedrukt. Dat gebeurt bovendien in overleg met de sector.
Alors, monsieur Thiébaut, monsieur Daerden, pourquoi ne plafonnons-nous pas les prix de l’énergie? Comme le disait très justement votre président de parti en 2022, il ne suffit pas de plafonner les prix. Ne soyons pas naïfs, cette proposition simpliste n’aurait pour conséquence qu’une rupture de livraison des fournisseurs, qui décideraient alors de vendre ailleurs leurs produits. Nous n’aurions donc pas eu de problème de prix, mais nous aurions eu des problèmes tout court.
Plus largement, sur notre autonomie stratégique, c’est précisément à la suite des crises énergétiques, principalement celles des années 1970, que les pays européens, dont la Belgique, ont développé une stratégie forte axée sur le nucléaire. Citons, à titre d’exemple, le plan français visant la construction de 13 réacteurs, et en Belgique, la construction des réacteurs de Doel 3 et 4, ainsi que de Tihange 1 et 2. Cette stratégie de développement nucléaire avait été construite et pensée pour réduire nos dépendances étrangères.
Chers collègues, en 2003 déjà, lors des discussions au Sénat sur le projet de loi de sortie du nucléaire, nous indiquions que cela nous rendrait davantage vulnérables aux fournitures provenant de l’étranger, et notamment du gaz. Cela est encore rappelé dans l’exposé des motifs de la proposition de loi adoptée le 17 mai 2025 portant diverses dispositions en matière d’énergie nucléaire. En clair, il s'agit de la loi qui a permis de revenir en arrière sur la sortie du nucléaire, et que la majeure partie de ceux qui interpellent aujourd’hui ont d’ailleurs décidé de ne pas soutenir.
Ce sont des décisions politiques dogmatiques, écartées des réalités de ce monde, qui ont détruit ces stratégies d’autonomie énergétique en nous rendant dépendants de fournitures de gaz extérieures. On le voit très bien aujourd’hui, comme en 2022, avec notre exposition aux risques géopolitiques. C’est le modèle que les écologistes ont voulu, sans le nucléaire. C’est le modèle de dépendance dont nous devons nous départir aujourd’hui.
Comme je l’ai annoncé, la voie de l’indépendance et de l’autonomie stratégique se poursuivra via l’offshore et le nucléaire. Nous allons relancer ce programme nucléaire et retrouver cette souveraineté, non pas pour dix ans de plus dans une vision fermée se limitant à prolonger au cas par cas le nucléaire, mais bien pour cent ans, avec des prolongations qui constituent notre première priorité, en étroite collaboration avec le premier ministre, avec des participations ou des droits de tirage, mais aussi avec la construction de nouvelles capacités, comme cela a déjà été fait et démontré dans les années 1970 et 1980, par l’élaboration d’un programme national nucléaire, afin d’atteindre notre objectif d’indépendance et d’autonomie stratégique, ainsi que par l’application de l’approche de l’Agence internationale de l’énergie atomique.
Bert Wollants:
Mijnheer de minister, meer dan ooit blijkt dat een duidelijke strategie nodig is om de nucleaire capaciteit in dit land opnieuw op te bouwen, nadat ze door een aantal partijen bijna tot op de grond werd afgebroken.
Die partijen slagen er vandaag in om u te verwijten dat u kerncentrales zou hebben gesloten. Mijnheer Thiébaut, hebt u niet een klein beetje zelfrespect? Een aantal legislaturen geleden was u hier de grote verdediger van de sluiting van de kerncentrales. Nu vertelt u exact het tegenovergestelde.
Leden van het Vlaams Belang, u hebt altijd dezelfde stemming gevolgd als onze partij, namelijk voor de verlengde openingsduur van kerncentrales. Dat hebben wij altijd gedaan. Lees het maar na in de verslagen. Zo zit het in elkaar.
Mijnheer de minister, wij moeten ter zake stappen vooruitzetten. Dat wil zeggen dat we moeten inzetten op nieuwe nucleaire capaciteit, dat wij naar de toekomst moeten kijken, ook naar de verre toekomst. De huidige crisis zal immers niet de laatste zijn. We zullen er nog veel meemaken. Hoe onafhankelijker we worden, hoe beter dat zal zijn.
Christophe Bombled:
Monsieur le ministre, je vous remercie pour votre réponse et pour le volontarisme que vous affichez en confirmant la place du nucléaire dans notre stratégie énergétique au service d'une énergie sûre, abordable et bas carbone pour nos ménages et nos entreprises. Cette clarté est essentielle, tout simplement pour donner un signal de stabilité à long terme et pour montrer que l'État reprend pleinement la main sur ses choix énergétiques stratégiques.
Notre message est clair, ce n'est pas à ENGIE d'écrire l'avenir énergétique de la Belgique, mais c'est au Parlement et au gouvernement de le décider!
Phaedra Van Keymolen:
Mijnheer de minister, bedankt voor uw antwoord. Uiteraard moeten we inzetten op die energiemix en de strategische onafhankelijkheid. Crisis na crisis belanden we immers in steeds dezelfde discussies. Als we nu niets ondernemen, garandeer ik u dat we hier binnen een paar jaar opnieuw staan om het over dezelfde onderwerpen te hebben. Zolang we voor onze energiebevoorrading van anderen afhankelijk blijven, blijven we kwetsbaar voor nieuwe crisissen.
We moeten nu doorpakken, mijnheer de minister. Ga ervoor. Maak nu werk van die strategische onafhankelijkheid. Wij zullen u daar zeker in steunen.
Frédéric Daerden:
Monsieur le ministre, nous sentons votre malaise. Le double discours des partis de votre gouvernement est insupportable. Dans la presse et sur les réseaux sociaux, vous avez souvent plein d’idées, mais dans la réalité, vous ne faites rien.
Monsieur le ministre, vous devez convaincre vos collègues. Il est vraiment urgent que vous preniez des mesures pour défendre les gens.
Annik Van den Bosch:
Mijnheer de minister, terwijl wij ons blauw betalen aan de pomp, zijn er mensen die profiteren van de oorlog en overwinsten maken.
Jullie gooien olie op het vuur en willen ons land het liefst meesleuren in een oorlog die niet de onze is.
Zo kan het niet verder, mijnheer de minister. Wanneer zal deze regering ingrijpen? Verzet jullie actief tegen die oorlog, en verlaag de accijnzen. Maar wat doen jullie? Jullie willen die zelfs verhogen. Daar gaat heel jullie omgekeerd cliquetsysteem. Poef, weg.
Blokkeer de brandstofprijzen echt. Dat is perfect haalbaar door de extra btw-inkomsten die de staat opstrijkt te gebruiken. Voer een belasting in op de oorlogswinsten van de oliegiganten. Wij weigeren de rekening te betalen voor jullie oorlog.
Éric Thiébaut:
Monsieur le ministre, vous dites que c'est la gestion passée qui a entraîné les problèmes d'aujourd'hui. Il faut peut-être que je vous rappelle que le MR est au pouvoir depuis 1999 et qu'il y a eu deux ministres de l'Énergie issus de votre parti! Il y a eu Marie-Christine Marghem avant vous. Les responsabilités vous incombent donc largement.
Quel est votre bilan énergétique actuel? Le prix de l'énergie augmente, les accises et les taxes sur l'énergie augmentent, des centrales nucléaires ferment et des projets éoliens sont abandonnés.
Nous attendons toujours votre stratégie énergétique pour le pays. Monsieur le ministre, il est grand temps d'agir à votre niveau.
Voorzitter:
Merci, chers collègues et monsieur le ministre.
-
Vraag: De exploderende energieprijzen, het uitblijven van concrete maatregelen en de strategische reserve
Vraag: De stijgende energieprijzen en accijnzen
Vraag: De gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten voor onze energievoorziening en -prijzen
Vraag: De energieonafhankelijkheid in het licht van de internationale spanningen
Vraag: De energieprijzen, de accijnzen en de urgente maatregelen tegen de explosie van de facturen
Vraag: Het omgekeerde cliquetsysteem en de accijnzen op brandstof in het licht van de energieprijzen
Vraag: De energieprijzen, de accijnzen en de urgente maatregelen tegen de explosie van de facturen
Vraag: De accijnzen
klimaat, energie en landbouwDe exploderende energieprijzen, het uitblijven van concrete maatregelen en de strategische reserve
De stijgende energieprijzen en accijnzen
De gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten voor onze energievoorziening en -prijzen
De energieonafhankelijkheid in het licht van de internationale spanningen
De energieprijzen, de accijnzen en de urgente maatregelen tegen de explosie van de facturen
Het omgekeerde cliquetsysteem en de accijnzen op brandstof in het licht van de energieprijzen
De energieprijzen, de accijnzen en de urgente maatregelen tegen de explosie van de facturen
De accijnzen
Energieprijzen, accijnzen en maatregelen in tijden van internationale spanningen summaryExplanationBeantwoord door
N-VA Jan Jambon (Minister van Financiën en Pensioenen)
MR Mathieu Bihet (Minister van Energie)
op 12 maart 2026
Bekijk antwoord
Samenvatting summaryExplanation
Oppositiepartijen bekritiseren de regering scherp voor haar passiviteit bij de exploderende energieprijzen (diesel > €2/liter, mazout +1000€/tank) door de oorlog in het Midden-Oosten, terwijl de regering accijnsverhogingen op gas (tot +6%) en geen directe prijsplafonds doorvoert. Thiébaut (PS), Vereeck (CD&V) en PTB eisen onmiddellijke maatregelen: blokkering energieprijzen (PTB stelt €1,60/liter voor), schrapping accijnsverhoging, uitbreiding sociaal tarief en belasting op oliebedrijven, terwijl Jambon (N-VA) en Bihet volhouden dat ze de situatie "monitoren" en wijzen op bestaande beschermingsmechanismen (sociaal tarief, loonindexering) en de "factor K" (automatische prijsdemping aan de pomp). Kritiek op langetermijnstrategie: Oppositie (o.a. Lejeune, Les Engagés) dringt aan op Europese samenwerking en versnelling duurzame energie (wind op zee, kernenergie) om afhankelijkheid te verminderen, terwijl Vereeck (CD&V) de regering beschuldigt van "kleptocratie" door belastingverhogingen mid-crisis. Verkeyn (Vlaams Belang) verdedigt juist het huidige afwachtende beleid en waarschuwt voor "paniekvoetbal" en begrotingsrisico’s, maar PTB en Tonniau (PVDA) noemen dit "onverantwoord" en eisen directe actie. Conclusie: Oppositie vs. regering botst over urgentie (prijsplafonds vs. afwachten) en financiering (belasten van oliebedrijven vs. begrotingsdiscipline), met geen concrete toezeggingen op accijnsverlaging of prijsblokkering.
Éric Thiébaut:
Messieurs les ministres, la semaine dernière, je vous ai interrogé sur l'explosion des prix de l'énergie. Depuis lors, qu'avons-nous pu constater? Les prix continuent d'augmenter. Aujourd'hui, pour un litre de diesel à la pompe, il faut plus de 2 euros. Pour de nombreux ménages, il faudra désormais plus de 1 000 euros pour remplir la cuve à mazout. Pendant ce temps, qu'a donc fait votre gouvernement? Rien. Les Belges, eux, n'ont pas le choix, ils doivent continuer à se déplacer et à se chauffer, parce que l'été n'est pas encore là et que les factures de chauffage continuent à tomber.
Pourtant, des solutions existent. Premièrement, bloquer les prix de l'énergie, tout en compensant. Même votre partenaire Les Engagés est demandeur d'une telle mesure. Deuxièmement, annuler la hausse des accises parce que, franchement, c'est surréaliste: nous sommes sans doute le seul pays au monde qui augmente les taxes énergétiques au moment où les prix explosent. Enfin, étendre le tarif social, parce que cela fut la mesure la plus efficace à avoir été prise au cours des précédentes crises. Alors, ne me dites pas non plus que cela va coûter trop cher, puisque votre gouvernement vient encore de dépenser 2 milliards d'euros pour acheter des avions F-35.
Messieurs les ministres, quand allez-vous bouger? Quand allez-vous prendre des mesures pour aider les ménages à payer leurs factures qui explosent? Quand allez-vous enfin bloquer le prix de l'énergie?
Lode Vereeck:
Mijnheer de minister Jambon, door de oorlog in het Midden-Oosten is de gasprijs fors gestegen. Dat is al erg genoeg voor wie verwarmt met gas, maar u maakt het nog een stuk erger, met uw eigen Belgische Green Deal. In de nieuwe programmawet worden de accijnzen op gas immers verhoogd, waardoor de gasfactuur met 6 % zal stijgen. Daar komt nog een Europese koolstoftaks bij, een Europees verplichte btw-verhoging en een Vlaamse taxshift op gas, alles bij elkaar bijna 500 euro aan extra taksen op de gasfactuur. “Het pakket maatregelen dreigt zowel de concurrentiepositie van onze Vlaamse bedrijven als de koopkracht van de Vlaamse gezinnen aan te tasten.” U herkent het citaat wellicht, het is van uw eigen Europese N-VA-fractie.
Er leven grote zorgen bij wie met gas of stookolie verwarmt, dat is 80 % van de bevolking. Ik weet wat u zult antwoorden, namelijk dat mensen zich maar moeten aanpassen. De meeste mensen hebben echter geen geld klaar liggen voor een warmtepomp en vandaag zitten zij in de val, in de accijnsval.
Afgelopen vrijdag nam het kernkabinet de principiële beslissing om desgevallend in te grijpen, maar concrete afspraken werden niet gemaakt. U wilt liever de kat uit de boom kijken. Ik begrijp dat, want u wordt natuurlijk slapend rijk door de stijgende btw-opbrengsten. Welnu, uw kat kan de boom in voor cd&v en MR, die de accijnsverhoging willen uitstellen. Collega Matheï was daarover heel duidelijk. Ik citeer: “We hebben meegestemd, maar we hopen dat de regering zich intussen bezint.”
Mijnheer de minister, bent u bereid om, zolang de oorlog in het Midden-Oosten woedt, de verhoging van de accijnzen uit te stellen? Welke andere maatregelen overweegt uw regering? Komt er bijvoorbeeld een plafondprijs aan de pomp? Is daarover eigenlijk wel eensgezindheid in de meerderheid?
Ten slotte, zal de federale regering het voorbeeld van de Vlaamse regering volgen en een extra korting geven op elektriciteit voor mensen die met gas verwarmen?
Oskar Seuntjens:
Twee weken geleden startte Trump een oorlog in Iran. Het gevolg heeft iedereen gezien: Iran heeft de Straat van Hormuz, waar olie- en gastankers passeren, afgesloten. Het antwoord van Trump was eigenlijk heel simpel. Ik weet niet of u het gezien hebt op zijn sociale media. Hij zei tegen de schepen die energie moeten leveren: show some guts . Lever gewoon energie, ga maar door, er is geen gevaar. Het resultaat hebben we ook gezien: meerdere schepen zijn aangevallen. Het signaal van Iran is heel duidelijk dat daar geen liter olie meer passeert.
Het gevolg is dat wij in België na Rusland nu ook het Midden-Oosten kwijt zijn voor onze energiebevoorrading. De mensen voelen dat. Voor het eerst sinds lang zijn de prijzen aan de pomp boven 2 euro per liter. Mensen zijn bang. Ze staan met het zweet op het hoofd te tanken. De regering heeft beloofd de koopkracht van de mensen daartegen te beschermen. Mijn eerste vraag aan u, mijnheer de minister, is dus hoe u dat concreet zult doen. Hoe zult u mensen beschermen tegen een oorlog waarvoor wij niet hebben gekozen?
Daarnaast stijgen ook de gasprijzen en dat op een moment dat onze reserves in Europa zeer laag staan. Er is zelfs beslist om strategische reserves aan te wenden, dat is echt the last resort . Ook wij hebben in België een dergelijke strategische noodreserve. Als ik het goed begrepen heb, zouden we daar ongeveer 90 dagen verder mee kunnen. Het is goed dat we die reserve nog hebben. Nog beter zou zijn dat we zelf meer energie produceren, propere energie, duurzame energie en betaalbare energie. Op lange termijn weet u, mijnheer de minister, dat kernenergie voor ons geen taboe is. Op korte termijn moet er echter meer gebeuren. We moeten meer windmolens bouwen op zee. Elke windmolen die we bouwen, maakt ons sterker. We zouden van de Noordzee eigenlijk een grote strategische motor van onze onafhankelijkheid moeten maken. Daarom heb ik eigenlijk maar één vraag voor u, mijnheer de minister: kunt u garanderen dat de Prinses Elisabethzone, met de windmolens op zee, zo snel mogelijk, asap, wordt gebouwd?
Marc Lejeune:
Messieurs les ministres, vous le savez, depuis plusieurs semaines, les prix de l'énergie augmentent et l'inquiétude grandit chez nos entreprises et nos concitoyens. On ne parle que de cela. Les marchés énergétiques sont à nouveau extrêmement volatiles. Aujourd'hui, le litre de carburant avoisine les deux euros, c'est énorme!
Mais, outre l'augmentation des prix, ce qui fait le plus de mal à notre économie et nos foyers, ce sont les chocs de prix brutaux et imprévisibles. Nos entreprises, nos artisans ont avant tout besoin de stabilité pour travailler et investir. Dans ce contexte incertain, une chose est sûre, nous devons penser notre politique énergétique dans la durée, parce qu'anticiper une crise énergétique coûte moins cher que la subir.
Au-delà des slogans faciles qu'on entend ces derniers jours, la Belgique a besoin d'une stratégie énergétique qui doit reposer, comme nous le répétons souvent, sur un mix décarboné car c'est la seule énergie qu'on ne doit pas importer et qui peut assurer notre indépendance.
Messieurs les ministres, à peine quatre ans après avoir subi une première crise énergétique de grande ampleur, nous le voyons, une seconde est déjà à nos portes. Les Engagés ont insisté ces derniers jours sur la nécessité de renforcer le mécanisme d'amortissement des prix qui nous semble indispensable au niveau national pour protéger toute la population. On sait que ce système a été mis en place sous la Vivaldi, mais sans concerner toutes les énergies, ce qui n'était pas assez efficace.
On s'étonne par ailleurs que certains groupes, hier dans la majorité, aujourd'hui dans l'opposition, réclament un système de blocage de prix qu'ils n'ont eux-mêmes pas mis en œuvre lors de la précédente crise.
Cependant, outre le niveau national, si nous souhaitons vraiment protéger nos entreprises et nos concitoyens, les leviers se situent surtout au niveau européen.
Dès lors, messieurs les ministres, quelles initiatives allez-vous prendre pour que l'Europe soit au rendez-vous? Quelle est votre stratégie pour renforcer la coopération européenne afin d'avancer pour une énergie décarbonée et des mécanismes d'aide financière?
Robin Tonniau:
Mijnheer de minister, de oorlog van de VS en Israël tegen Iran heeft dramatische gevolgen. In de eerste plaats natuurlijk voor de bevolking daar, die de prijs betaalt met haar leven en met de verwoesting van haar land. Ook hier voelen mensen de gevolgen van die oorlog. De energieprijzen gaan door het dak. Benzine, diesel en gas worden elke dag duurder en duurder. Opnieuw dreigen de werkende mensen, de gezinnen, maar ook onze industrie hier de rekening te betalen. De absolute prioriteit van deze regering moet dan ook zijn om enerzijds die oorlog te stoppen, maar anderzijds ook de mensen hier, onze werkende klasse, de gezinnen en de bedrijven te beschermen.
Wat doet deze regering? Op het moment dat de prijzen zo hoog zijn, beslist deze regering om de accijns op gas te verhogen. Op 2 maart is daarover gestemd in de commissie voor Financiën. Alle regeringspartijen hebben voorgestemd om de belastingen op gas te verhogen. Iedereen herinnert zich nog de energiecrisis: de chauffage lager zetten, onder een dekentje in de zetel gaan liggen en kou lijden, besparen op een warm bad voor de kinderen. Dat willen we toch niet meer? Gas is geen luxeproduct. We gebruiken het om onze woningen te verwarmen en om te koken. We gebruiken het ook in onze productie.
Mijnheer de minister, laten we duidelijk zijn, de accijns op gas moet niet omhoog, maar omlaag. Zijn we het daarover eens? De bevolking eist dat u de geplande accijnsverhoging op gas intrekt. U moet zich aanpassen aan de wil van de bevolking en niet omgekeerd. Mijn vraag is zeer eenvoudig (…)
Christophe Bombled:
Messieurs les ministres, depuis quelques jours les prix de l'énergie connaissent une nouvelle flambée. Le diesel a franchi la barre symbolique des 2 euros le litre tandis que les prix du mazout de chauffage, du gaz et de l'électricité repartent à la hausse. Cette situation pèse directement sur le pouvoir d’achat des ménages et sur la compétitivité de nos entreprises. Dans un contexte international instable, marqué par les tensions persistantes au Moyen ‑ Orient, le gouvernement ne peut pas se contenter d ’ observer passivement l ’é volution des march é s.
Je rappelle é galement qu ’ avec l ’ entr é e en vigueur des directives européennes ETS2 et RED III en 2028, le signal est clair: si nous ne faisons rien de plus, les prix de l ’é nergie que les Belges paient aujourd ’ hui deviendront la norme de demain.
Nous devons dès lors défendre des mesures ciblées, temporaires et efficaces, capables de stabiliser la situation sans compromettre l’équilibre budgétaire. Bien entendu, il ne s’agit pas de dépenser sans compter, mais de protéger celles et ceux qui travaillent et investissent.
Le mécanisme du cliquet inversé, qui permet d’ajuster les accises lorsque les prix s’envolent, constitue un outil reconnu pour amortir les chocs sans créer de subventions structurelles sur les énergies fossiles. Notre ministre de l’Énergie l’a répété, la Belgique doit agir avec discernement et responsabilité, en préservant ses marges de manœuvre pour les cas de pénurie tout en soutenant la stabilité économique.
Monsieur le ministre des Finances, comptez ‑ vous activer ou recalibrer le cliquet invers é afin qu ’ il joue pleinement son r ô le de protection automatique du pouvoir d ’ achat face à cette nouvelle flamb é e? Et surtout, dans quelle mesure le gouvernement entend ‑ il anticiper une aggravation de la crise plut ô t que de rester dans l ’ attentisme, au risque de devoir r é agir dans l ’ urgence si les tensions internationales se prolongent?
Roberto D'Amico:
Messieurs les ministres, à la suite de l'agression des États-Unis et d'Israël contre l'Iran, les prix du gaz et du carburant ont explosé. En premier, ce gouvernement doit tout faire pour arrêter la guerre. Ce n'est pas à la classe travailleuse de payer cette guerre! Aujourd'hui, le diesel a dépassé la barre symbolique des 2 euros par litre. Hier, je suis allé faire le plein et j'en ai eu pour 90 euros! Les travailleurs doivent payer toujours plus cher pour aller travailler, pour aller faire leurs courses, pour conduire les enfants à l'école. En soutenant la guerre des Américains et des Israéliens, vous nous faites payer cette crise.
Messieurs les ministres, il faut maintenant bloquer les prix à la pompe. Avec le PTB, nous exigeons de bloquer les prix à 1,60 euro du litre, ce qui était le prix juste avant le début de la guerre en Iran. Pour financer cette mesure, faites payer les profiteurs de guerre, les multinationales du pétrole, comme Total, Shell, Exxon, qui s'enrichissent avec cette guerre.
La semaine dernière, vous avez dit que vous regarderiez l'évolution des prix. Avez-vous regardé? Vous avez vu qu'ils ont augmenté. Eh bien, agissez maintenant! Messieurs les ministres, vous pouvez décider aujourd'hui de baisser les prix à la pompe. Allez-vous, oui ou non, le faire? Allez-vous baisser les accises sur le carburant, pour bloquer les prix et empêcher qu'ils continuent de s'envoler?
Charlotte Verkeyn:
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, collega’s, paniekvoetbal spelen is geen beleid. Ja, de energieprijzen zijn wispelturig. Ook al draaien en keren ze op dit ogenblik nog zoals de wind, toch vindt iedereen het opnieuw nodig om, onder het mom dat men de energiefactuur voor de burger wil bewaken, aan opbodpolitiek te doen. Voor de ene moeten er boven op het bestaande beschermingsmechanisme subsidies komen, terwijl anderen dromen van een plafond of van een blokkering.
Een dergelijke opbodpolitiek is alleen maar goed voor de gazetten, maar niet per se voor de burger. Als er één iets is dat we uit de vorige energiecrisis hebben geleerd, dan is het wel dat. Zelfs een voormalig regeringslid – het is jammer dat ze nu afwezig is – heeft ooit letterlijk gezegd dat ze dat ze nooit met maatregelen goed voor miljarden, gestrooid zou hebben, want de factuur – zo ook de Blankenbergse – wordt naar de volgende generaties, te beginnen met de onze, doorgeschoven. We hebben vandaag een bloedrode begroting; Een verwittigd man en zeker een verwittigde vrouw is er twee waard.
Mijnheer de minister, u hebt aangegeven doordacht te werk te willen gaan en hebt uw administratie de opdracht gegeven om de evolutie van de energieprijzen nauwgezet te monitoren en het bestaande beschermingsmechanisme eventueel te versterken. Kunt u ons bevestigen dat u achter die aanpak blijft staan? Kunt u ons daarover al iets meer vertellen?
Jan Jambon:
Collega's, het is primordiaal dat we het hoofd koel houden en monitoren hoe de situatie evolueert. De energieprijzen reageren momenteel heel sterk op de geopolitieke gebeurtenissen. De prijzen schieten omhoog of omlaag, telkens wanneer president Trump iets zegt of doet. Collega's, paniek is zelden een goede raadgever.
Chers collègues, la panique est rarement bonne conseillère. Comme je l’ai déjà indiqué la semaine dernière, le gouvernement suit la situation de très près. C’était d’ailleurs l’une des conclusions du Conseil national de sécurité (CNS) de jeudi dernier. Nous surveillons en permanence les conséquences pour notre sécurité d’approvisionnement – mon collègue Bihet y reviendra dans un instant – ainsi que l’évolution des prix de l’énergie.
Tegelijkertijd bestaan er vandaag al verschillende mechanismen die de meest kwetsbaren beschermen, zoals het sociaal tarief voor de gezinnen met de laagste inkomens, automatische loonindexering bij sterke inflatie en het prijsbeschermingsmechanisme. Over dat prijsbeschermingsmechanisme, ingevoerd door de vorige regering, heb ik vorige week al geantwoord dat op dit moment wordt onderzocht hoe we dit systeem kunnen verbeteren.
Beste collega’s, we moeten absoluut vermijden overhaast maatregelen te nemen die weinig effect hebben. Maar, zoals ik vorige week ook gezegd heb, de energieprijzen pieken nu, en als die prijsstijging structureel blijkt, kan de regering dat uiteraard niet zomaar naast zich neerleggen.
Mathieu Bihet:
Chers collègues, permettez-moi d’abord d’apporter quelques éléments de clarification face aux inquiétudes exprimées.
Premièrement, garantir la sécurité d’approvisionnement énergétique du pays est la priorité absolue de ce gouvernement. À ce stade, je le répète, il n’y a pas de difficulté d’approvisionnement en Belgique. Pour cela, nous assurons un monitoring permanent de la situation sur les marchés de l’énergie, en lien étroit avec les acteurs du secteur et nos partenaires européens, afin d’évaluer les impacts potentiels et, surtout, d’anticiper différents scénarios si la situation internationale devait évoluer négativement.
Deze crisis herinnert ons eraan hoe belangrijk het is om onze energieonafhankelijkheid geleidelijk te versterken.
Mijnheer Seuntjens, ik ben het met u eens. Dit betekent dat we onze energiebronnen moeten diversifiëren, de productiecapaciteit in Europa moeten ontwikkelen en de Europese samenwerking moeten versterken om onze afhankelijkheid van geopolitieke spanningen te verminderen.
Deuxièmement, la Belgique dispose actuellement de stocks stratégiques de pétrole supérieurs à 90 jours, conformément aux obligations européennes. Ces réserves ne sont pas un instrument destiné à réguler les prix mais un mécanisme de sécurité prévu pour faire face à une interruption physique de l'approvisionnement. L'Agence internationale de l'énergie a effectivement lancé un appel sur base volontaire en vue d'une action collective. À ce stade, la libération de stocks par la Belgique n'est pas envisagée car la situation de notre approvisionnement ne le nécessite pas.
Troisièmement, s'agissant des prix de l'énergie et des différentes mesures, les tensions au Moyen-Orient provoquent naturellement une forte nervosité sur les marchés énergétiques mondiaux. Nous observons une hausse des prix du pétrole mais également du gaz. Dans ce contexte, j'ai veillé à ce que le contrat-programme sur les carburants joue pleinement son rôle d'amortisseur, notamment via le désormais très célèbre facteur k, qui permet de modérer la volatilité des prix à la pompe pour le consommateur et donc de diminuer les prix.
Par ailleurs – et comme indiqué jeudi dernier –, j'ai réuni l'administration de l'énergie et la C ommission de Régulation de l'Électricité et du Gaz (CREG) afin d'analyser et d'actualiser les différentes mesures qui ont été appliquées par le passé en évaluant leur pertinence, leur efficacité et surtout leur impact budgétaire et le fonctionnement du marché général de l'énergie.
Chaque jour, nous évaluons la situation en concertation avec les acteurs du secteur énergétique afin d'en mesurer les impacts potentiels et d'anticiper les différents scénarios. Il ne s'agit pas d'agir dans la précipitation, chaque mesure éventuelle doit être analysée en fonction de son impact pour les citoyens à court mais surtout à long terme.
La Belgique reste en concertation étroite avec ses partenaires européens car, face à une situation internationale incertaine comme nous la connaissons, la réponse doit être coordonnée avec l'Union européenne et l'Agence internationale de l'énergie.
Notre ligne est claire: vigilance, responsabilité et protection des consommateurs.
Je vous remercie.
Éric Thiébaut:
Messieurs les ministres, la semaine dernière, vous nous annonciez que vous alliez observer l’évolution des coûts et l'évolution de la situation. Aujourd’hui, vous nous annoncez qu’il faut être prudent et que vous allez observer l’évolution des prix de l’énergie. C’est surréaliste, honnêtement! En effet, la situation est aujourd’hui claire. Il faut des mesures maintenant, car la guerre en Iran risque de durer beaucoup plus longtemps que certains ne l’espèrent. Les Belges attendent donc des mesures concrètes pour les aider à payer leurs factures énergétiques, qui sont en train d’exploser.
Lode Vereeck:
Dit is een compleet nietszeggend antwoord. Het is duidelijk gemakkelijker om een boekje over welvaart te schrijven dan om voor welvaart te zorgen. Welvaart voor wie? Voor vrouwen die plots minder pensioen krijgen? Voor huismannen en huisvrouwen wier gezinsinkomen zal dalen? Voor gescheiden mensen die meer belastingen op hun alimentatiegeld betalen? Voor mensen die met gas en mazout verwarmen?
Collega’s, premier De Wever is geen hystericus, maar een klepticus . Hij steelt meer en meer geld van de hardwerkende Vlamingen en dan nog slaagt hij er niet in om de begroting op orde te krijgen.
De verhoging van de accijnzen op energie kan voor ons niet. Energie is een basisrecht, dat betaalbaar moet blijven. Als u per se wilt doorgaan met uw Belgische Green Deal , maak elektriciteit dan goedkoper en gas niet duurder.
Ik eindig met een bekend citaat van een Brabantse bard: “Wijle zijn de mannen die de gas doen branden, de klinken repareren en de vrouwen ambeteren.” De vrouwen ambeteren is al gelukt, nu de gas nog laten branden.
Oskar Seuntjens:
Dank u wel voor uw antwoorden, heren ministers. Minister Bihet, uw collega, de minister van Energie in Qatar, was heel erg duidelijk. Al stopt de oorlog vandaag of morgen, de gevolgen dreigen wij sowieso nog dagen, weken en misschien zelfs maanden te voelen. Dat maakt mensen ongerust. Ze hebben nog altijd flashbacks naar de energiecrisis, toen Poetin Oekraïne binnenviel.
De vraag is dus wat we juist moeten doen. Ik kan u alvast aanraden om niet te luisteren naar de oplossingen van het Vlaams Belang. U hebt dat hier niet durven te vertellen, maar uw voorzitter was vorige week op tv wel heel duidelijk. Hij zei toen: gas uit Rusland moeten we terug bekijken, misschien is dat een optie. Het Vlaams Belang wil de oorlogsmachine van Poetin, die een oorlog tegen Europa is gestart, dus nog altijd financieren.
Mijnheer de minister, ik raad u om aan te luisteren naar deze duidelijke oproep: maak werk van eigen, betaalbare, zekere en propere energie. Dat is de enige oplossing, niet de nepoplossingen van het Vlaams Belang.
Marc Lejeune:
Messieurs les ministres, je vous remercie pour vos réponses.
Vous l’avez dit, l’attentisme n’est pas permis. La précipitation et la panique sont mauvaises conseillères.
Nous vous rappelons que, pour notre groupe, il faut une solution de plafonnement en cas d’aggravation de la crise, qu’il faut préparer dès aujourd'hui pour éviter, comme sous la Vivaldi, que le délai soit trop long si nous devions l’activer. Il nous faut une solution pérenne, pour que nous n’ayons plus, à chaque crise, à nous demander comment protéger notre population et nos entreprises. Nous savons que cette mesure n’est pas simple à renforcer, mais elle est indispensable et, surtout, réaliste. Les Engagés déposeront d'ailleurs prochainement une proposition de résolution sur la protection des prix à prévoir en cas d’aggravation de la crise.
Une stratégie à long terme, avec un mix énergétique vertueux et propre est également notre seule possibilité afin de ne plus dépendre de puissances comme la Russie, notamment, qui nous insulte en faisant des propositions dès qu’une crise survient alors que nous la sanctionnons en même temps.
Messieurs les ministres, aujourd'hui nos entreprises et nos concitoyens attendent tout simplement que nous soyons prêts.
Robin Tonniau:
Mijnheer de minister, zal de regering nu de accijnzen op gas verhogen of verlagen? Zal het hoger of lager zijn? U hebt daar niet op geantwoord. Dat geeft mij een beetje hoop, want daarover is ook nog altijd niet gestemd. Er komt nog een tweede lezing in de commissie.
Ik doe dus een oproep aan alle regeringspartijen. Luister naar de mensen die vandaag op straat zijn gekomen en stop met die waanzin om in deze tijd van exploderende gasprijzen het gas nog duurder te maken door de belastingen te verhogen.
Mijnheer Jambon, u bent minister, maar veel mensen hierbuiten zijn dat niet. Zij hebben dus ook geen ministerloon. Die mensen zijn in paniek, want ze herinneren zich de vorige energiecrisis nog. Sommige mensen betalen vandaag nog altijd schulden af die ze toen hebben gemaakt. Aan die mensen vraagt u om niet te panikeren. Tegelijk krijgen zij wel een belastingverhoging te slikken.
Christophe Bombled:
Monsieur le ministre des Finances, pendant que les prix du diesel, du gaz et de l'électricité s'envolent, les ménages et les entreprises n'ont pas besoin d'un gouvernement spectateur, mais d'un gouvernement qui agisse. Bien sûr, nous refusons autant la dépense aveugle que l'attente passive. Bien entendu, nous demandons de la cohérence, de la méthode et du courage. Mais il est temps d'utiliser un outil tel que le mécanisme du cliquet inversé, qui va permettre une diminution des accises, afin de protéger le pouvoir d'achat sans compromettre les finances publiques. En effet, gouverner, c'est prendre ses responsabilités. Gouverner, ce n'est pas espérer que la crise passe; c'est y faire face.
Roberto D'Amico:
Messieurs les ministres, ma question était simple: oui ou non, allez-vous abaisser les accises? Vous ne m'avez pas répondu, alors qu'elle était toute simple.
Monsieur le ministre, comme je vous l'ai déjà dit, pas plus tard qu'hier, j'ai mis de l'essence dans ma voiture. Bien que ce fût moi qui tenais le pistolet à la pompe, c'est moi qui me suis fait braquer par votre gouvernement. Sur 2 euros du prix du diesel, 72 cents partent en taxes: 60 en accises et 12 en TVA. Ce qui est comique avec vous, le MR, c'est que vous dites que, grâce à vous, il n'y aura plus de nouvelles taxes. Non! Avec le MR, il y en a plus! À mon avis, vous aviez oublié le "s"…
Monsieur Jambon, vous m'avez fait rire en affirmant qu'il ne fallait pas paniquer. Bien évidemment, avec 11 000 euros, on ne panique pas. Or la classe travailleuse, qui ne reçoit pas 11 000 euros, elle panique! Toutes les semaines, elle doit mettre de l'essence dans sa voiture et (…)
Charlotte Verkeyn:
Er is onze minister vandaag en de voorbije dagen al veel verweten. Daarnet werd hij nog een kamelendrijver genoemd. Ik ben alvast blij dat hem niet kan verweten worden dat hij op een tapijtenmarkt staat. Alle vorige sprekers pleiten voor het uitdelen van cadeautjes. Het stemt mij tevreden dat de minister kiest voor een doordacht beleid waarbij men het bestaande beschermingsmechanisme onder de loep neemt. Tijdens de vorige energiecrisis werden immers miljarden door de ramen gegooid. We hadden hier evengoed de verwarming helemaal open kunnen zetten met alle ramen open. Toen kreeg iedereen een beetje zijn zin; iedereen kreeg een cadeautje en wie betaalt de prijs? Dat zijn mijn generatie en de volgende generaties. De begroting is bloedrood; erger nog, op die manier gaat ze dood.
-
Vraag: De explosieve stijging van de energieprijzen
Vraag: De crisis in het Midden-Oosten, de energieprijzen en mechanismen om de tarieven te plafonneren
Vraag: De energieprijzen en de accijnzen
Vraag: De energieprijzen en het omgekeerde cliquetsysteem
Vraag: De impact van de gebeurtenissen in Iran op de energieprijzen
klimaat, energie en landbouwDe explosieve stijging van de energieprijzen
De crisis in het Midden-Oosten, de energieprijzen en mechanismen om de tarieven te plafonneren
De energieprijzen en de accijnzen
De energieprijzen en het omgekeerde cliquetsysteem
De impact van de gebeurtenissen in Iran op de energieprijzen
Geopolitieke invloeden en beleidsmaatregelen rond energieprijzen summaryExplanationBeantwoord door
N-VA Jan Jambon (Minister van Financiën en Pensioenen)
MR Mathieu Bihet (Minister van Energie)
op 5 maart 2026
Bekijk antwoord
Samenvatting summaryExplanation
De discussie draait om de urgente energiecrisis door de stijgende brandstof- en energieprijzen als gevolg van het conflict in Iran, met kritiek op de trage en onvoldoende beschermende overheidsmaatregelen. Thiébaut en Dubois bekritiseren het gebrek aan directe actie zoals TVA-verlaging, energicheques of een prijsplafond, terwijl Ravyts (N-VA) en Matheï (CD&V) de geplande accijnsverhogingen op fossiele brandstoffen aan de kaak stellen als contraproductief tijdens een crisis. Minister Jambon benadrukt dat het bestaande automatische accijnsverlagingsmechanisme (bij prijsstijgingen) al werkt, maar belooft verdere evaluatie, terwijl Bombled (MR) pleit voor een snellere en krachtigere inzet van het "cliquet inversé" om koopkracht te beschermen. Critici zoals Ravyts wijzen erop dat de regering met belastingverhogingen de koopkracht verder uitholt, terwijl anderen zoals Dubois concrete voorstellen doen om het prijsbeschermingsmechanisme te versnellen en uit te breiden naar kwetsbare groepen.
Éric Thiébaut:
Messieurs les ministres, la guerre en Iran a fait exploser les coûts de l’énergie.
Hier soir, j'ai vu des files de voitures devant les stations-services dans ma région. Les gens sont inquiets et ont peur de ne plus pouvoir payer leurs factures énergétiques. Et nous pouvons les comprendre! Ce matin, le litre de diesel a pratiquement atteint deux euros.
En Belgique, le coût de l’électricité a doublé en cinq jours. Remplir votre cuve à mazout aujourd’hui coûtera 500 euros de plus qu’il y a deux semaines. Les prix n’arrêtent pas d’augmenter. Il y a une véritable explosion des factures énergétiques.
Des solutions existent pour faire face à cette crise. Durant la dernière crise énergétique, avec les socialistes, des mesures avaient été prises, notamment la diminution de la TVA, les chèques énergie et l’élargissement du tarif social. De plus, les surprofits avaient été taxés, car il n’est pas normal de pouvoir faire des bénéfices sur le dos d’une crise.
Alors, messieurs les ministres, quand allez-vous prendre des mesures pour diminuer la facture énergétique des citoyens? Et quand allez-vous plafonner le coût de l’énergie?
Xavier Dubois:
Messieurs les ministres, le conflit en Iran suscite de vives inquiétudes en termes de sécurité, mais aussi, bien évidemment, en ce qui concerne le prix de l'énergie. Nous ne sommes pas encore dans la flambée tarifaire que nous avons connue en 2022 et 2023, à l'occasion de laquelle le prix du gaz était monté jusqu'à 250 euros du MW/h. Cela dit, en quelques jours, nous l'avons vu augmenter, passant d'une trentaine d'euros à plus de 55 euros du MW/h. C'est donc une réalité à laquelle nous assistons jour après jour et qui va peser sur notre société, nos concitoyens et nos entreprises. À ce titre, nous nous devons de proposer une solution efficace et des réponses intelligentes qui visent à protéger immédiatement et de manière pérenne nos concitoyens et nos entreprises.
Auparavant, la Vivaldi avait pris des mesures dans tous les sens, qui se sont parfois révélées inefficaces et qui ont coûté très cher. Nous devons donc proposer un système efficient. Celui que nous proposons consiste à revoir le mécanisme de protection des prix, qui n'est pas efficace. Il ne protège en effet pas assez et ne sécurise que 6 % au-delà d'un certain plafond. De plus, il ne protège pas tout le monde, notamment les bénéficiaires du tarif social. Or ce sont eux qui seront le plus rapidement touchés. Il ne protège pas non plus nos entreprises. Et puis, son application est beaucoup trop lente. Il faut en effet attendre deux trimestres après le dépassement du plafond pour qu'il commence à produire ses effets. Nous souhaitons donc que ce mécanisme soit réformé pour qu'il puisse protéger véritablement nos concitoyens et nos entreprises.
Monsieur le ministre, ma question est simple: allez-vous modifier ce mécanisme de protection des prix pour qu'il devienne un authentique bouclier énergétique pour notre société?
Kurt Ravyts:
Mijnheer de minister, particulieren die met gas of mazout verwarmen en de energie-intensieve industrie in dit land houden momenteel hun adem in. Mocht het conflict in het Midden-Oosten aanhouden, dan dreigt immers een nieuwe energiecrisis. Net nu zal de meerderheid een programmawet goedkeuren waarin men mordicus een federale taks toevoegt aan een al aangekondigde lasagne van Vlaamse en Europese taksen op het gebruik van gas, stookolie en diesel, fossiele brandstoffen dus. Uw federale taxshift, het duurder maken van gas en het goedkoper maken van elektriciteit, betekent netto wel degelijk een belastingverhoging voor de Vlamingen die nog met gas verwarmen, en dat zijn er maar liefst twee op de drie.
Afgelopen week regende het plots verklaringen van kopstukken van nagenoeg alle meerderheidspartijen, met uitzondering van de N-VA, over een mogelijk uitstel van de accijnsverhogingen op gas en zelfs over een accijnsverlaging.
Mijnheer de minister, u verwijst in de toelichting bij de programmawet als motief voor uw accijnsverhoging onder meer naar de klimaatdoelstellingen en dus niet alleen naar het stutten van uw begroting. Weet u wat de N-VA in het Europees Parlement deed met betrekking tot de Europese koolstoftaks en de nieuwe Europese klimaatdoelstelling? Zij stemde tegen respectievelijk onthield zich. Ze verstuurde tevens een persbericht dat die zowel de concurrentiepositie van de Vlaamse bedrijven als de koopkracht van de Vlaamse gezinnen dreigt aan te tasten. Hier leidt de partij de federale regering en volgt ze slaafs het Europees uitgestippelde pad van koolstoftaksen. Tegelijk argumenteert de N-VA-premier doodleuk dat de mensen in 2030 door het Europese kader toch 21 % btw op gas zullen moeten betalen en dat men hen een beetje wil prepareren op flink duurdere energie. Mevrouw Valerie Van Peel zou vergoelijken dat men de mensen een beetje pijn doet. Ik zou plaatsvervangende schaamte hebben.
Is de regering-De Wever bereid om in te grijpen, als de negatieve ontwikkelingen op de gasmarkt aanhouden?
Christophe Bombled:
Messieurs les ministres, les tensions géopolitiques récentes au Moyen-Orient, notamment le conflit impliquant l'Iran, provoquent une forte volatilité sur les marchés de l'énergie. Ces derniers jours, les prix du gaz sur le marché de gros ont fortement augmenté et les prix à la pompe repartent également à la hausse.
Nous observons déjà des effets concrets: le prix du diesel a atteint 1,92 euro le litre, soit son niveau le plus élevé depuis 2023, tandis que le prix du mazout de chauffage et celui de l'essence vont augmenter dès demain. Dans ce contexte, de nombreux ménages et entreprises s'inquiètent d'une nouvelle pression sur leurs factures énergétiques.
Notre pays dispose déjà d'outils pour amortir ces chocs, notamment le mécanisme du cliquet inversé, qui permet de diminuer les accises lorsque les prix de l'énergie augmentent fortement. Au sein du Mouvement Réformateur, nous avons toujours été attentifs à la préservation du pouvoir d'achat des ménages et à la capacité de nos entreprises à faire face à des hausses brutales des prix de l'énergie.
Monsieur le ministre des Finances, envisagez-vous d'évaluer et, le cas échéant, de recalibrer le mécanisme du cliquet inversé afin qu'il puisse jouer pleinement son rôle en cas de nouvelle flambée des prix de l'énergie, notamment pour les carburants? Ou estimez-vous qu'il soit encore trop tôt à ce stade pour intervenir et qu'il convient d'observer l'évolution des marchés avant d'envisager d'éventuelles adaptations?
Steven Matheï:
Heren ministers, de vorige grote energiecrisis ligt ondertussen vier jaar achter ons. Afgelopen week zagen we dat de gasprijzen plots spectaculair stegen. Dat heeft uiteraard alles te maken met de ontwikkelingen in het Midden-Oosten. In de kranten noemde men het een nieuwe energieschok.
Dat zorgt uiteraard voor onrust bij de mensen. Gezinnen hebben schrik voor een stijging van de energiefactuur. Zij vrezen een aanslag op hun portemonnee. Als de prijzen de komende weken verder blijven stijgen, zullen wij iets moeten ondernemen. We kunnen niet stil blijven zitten. We zijn het aan de mensen verschuldigd om hun opnieuw een stukje gemoedsrust en ademruimte te geven.
Voor cd&v moeten er twee zaken gebeuren.
Ten eerste, als de prijzen blijven stijgen, vragen wij om de geplande accijnsverhoging in de programmawet, die we afgelopen week hebben besproken, uit te stellen. Een verhoging zou niet logisch zijn, als de prijzen blijven stijgen.
Ten tweede, als de prijzen verder blijven stijgen, vragen wij om de accijnzen versneld te laten dalen. Het gaat om een aanpassing van de bescherming van de koopkracht binnen de energienorm.
Wat wij absoluut niet willen en waar wij geen voorstander van zijn, zoals sommigen hier suggereren, is het à volonté uitdelen van allerlei energiechecks. Wij pleiten daarentegen voor twee weldoordachte maatregelen.
Onze vraag aan de regering is dan ook heel duidelijk. Zult u beiden maatregelen nemen die ervoor zorgen dat, als de prijzen blijven stijgen, de accijnzen versneld dalen?
Jan Jambon:
Mijnheer de voorzitter, beste leden, de regering heeft in december inderdaad een reeks maatregelen genomen om onze begroting opnieuw op een gezond spoor te krijgen met een duidelijk tot 2030 uitgestippeld pad. Dat is natuurlijk een werk van lange adem. Toen de programmawet werd opgemaakt, was er bovendien nog geen sprake van een oorlog in Iran, wat vandaag jammer genoeg bijkomende onzekerheden met zich brengt.
Nous devons, tout d’abord, examiner le mécanisme déjà en place. Le gouvernement précédent a instauré un mécanisme de protection des prix, prévoyant une diminution automatique des accises sur le gaz naturel dès qu’un certain plafond de prix est atteint. L’objectif est précisément de protéger les ménages contre les fluctuations de prix qui se produisent sur une longue période. Ce système existe depuis trois ans. Si le prix du gaz continue d’augmenter, les accises commenceront donc à diminuer automatiquement. Nous devons, néanmoins, continuer à examiner et à suivre ce système de manière critique. J’ai donc également chargé mon administration d’étudier comment nous pourrions éventuellement encore améliorer ce mécanisme.
Als de energieprijzen pieken en als de prijsstijging structureel zo blijft, kan de regering dat uiteraard niet zomaar naast zich neerleggen. Tegelijkertijd leert het verleden ons dat paniekvoetbal op dat vlak geen goed beleid oplevert.
Bovendien zitten we vandaag nog lang niet op het prijsniveau van na de Russische inval in Oekraïne. Iedereen hoopt uiteraard dat de oorlog snel zal eindigen en dat de energieprijzen opnieuw zullen dalen. Daarom blijven we de situatie nauwgezet opvolgen en monitoren.
Mathieu Bihet:
Monsieur le président, chers collègues, le ministre Jambon vient de répondre sur le volet fiscal. Je vais, quant à moi, répondre sur le mécanisme existant dans notre pays.
Les tensions actuelles au Moyen-Orient provoquent naturellement une forte nervosité sur les marchés énergétiques mondiaux. Nous constatons une hausse des prix du gaz et du pétrole sur les différents marchés et aux différents indices. Concrètement, nous assurons depuis ce week-end un monitoring constant de la situation par vecteur afin de connaître les impacts sur les consommateurs, qu'ils soient entreprises ou ménages.
We hebben geen controle over de duur van de crisis, maar we bekijken wel de verschillende mogelijke scenario’s. Op dit moment moeten we het hoofd koel houden en een grote waakzaamheid aan de dag leggen.
J’ai cependant veillé à ce que le contrat-programme sur les prix du carburant joue pleinement son rôle d'amortisseur pour les prix à la pompe. Cela nous a conduits à maintenir le facteur k, un mécanisme permettant de modérer l'augmentation des prix à la pompe pour les consommateurs et de limiter la volatilité des prix.
En ce qui concerne les mesures pour limiter les hausses de prix, nous n'excluons rien pour l'instant. Le plus important, à ce stade, est d'objectiver l'impact pour le consommateur. Pour cela, je prends des initiatives pour mettre les parties autour de la table afin de mesurer la portée réelle de la hausse des prix sur le consommateur.
Nous sommes particulièrement attentifs notamment à la hausse dans les contrats variables d'énergie et à la disponibilité de contrats fixes pour les consommateurs. En outre, nous sommes évidemment très attentifs, monsieur Thiébaut, au fonctionnement du tarif social pour le gaz et pour l'électricité pour protéger de la précarité énergétique.
Je vous remercie.
Éric Thiébaut:
Messieurs les ministres, je pense que votre gouvernement travaille à l'envers. Il y a quelques jours, vous avez décidé d'aggraver encore la crise en augmentant les taxes sur l'essence, le gaz et le mazout.
Aujourd'hui, beaucoup de gens se demandent comment ils vont pouvoir faire le plein pour se déplacer, comment ils vont pouvoir remplir leur cuve à mazout pour se chauffer.
Il faut absolument de nouvelles mesures pour faire face à cette nouvelle crise énergétique. C'est une urgence absolue pour des milliers de ménages dans notre pays.
Xavier Dubois:
Messieurs les ministres, je vous remercie pour vos réponses.
Monsieur le vice-premier ministre, je vous remercie particulièrement pour la réponse concernant le mécanisme de protection des prix. Nous faisons finalement le même constat: un mécanisme existe, mais il doit être amélioré. J'entends que vous avez demandé à vos services de l'analyser, de voir comment l'améliorer.
Nous avons bien entendu des solutions pour le rendre plus efficace, et rapidement. Tout d'abord, il faut qu'il soit davantage protecteur en termes de montant. Aujourd'hui, il se limite à 6 % de l'augmentation des prix; il faut qu'il monte à minimum 50 %. Ensuite, il faut qu'il touche davantage de personnes, et en particulier les bénéficiaires du tarif social; il est impossible de passer à côté de cette modification. Enfin, il faut surtout qu'il fonctionne plus vite. Comme je l'ai dit, aujourd'hui, il faut attendre deux trimestres pour que le mécanisme s'enclenche. Ce délai doit être ramené à un mois, pour une protection immédiate. C'est la seule manière d’avoir une protection pérenne et de ne pas avoir à se poser la question, à chaque nouvelle crise, de la protection de nos citoyens et de nos entreprises.
Kurt Ravyts:
Heren ministers, ik dank u voor uw antwoord.
Het moet mij toch van het hart dat onze bevolking tot 2030 moet wachten op de beloofde koopkrachtversterking van 1.000 euro netto per jaar (83 euro per maand), terwijl de verhoging van de accijnzen op gas nog dit jaar, samen met de Europese koolstoftaks en de Vlaamse maatregelen, ertoe zal leiden dat de energiefactuur voor gezinnen tegen 2030 met 40 euro per maand stijgt.
Nochtans is energie een basisrecht en moet dat te allen tijde betaalbaar blijven. De energiefactuur kan en mag geen belastingbrief zijn. De energiefactuur van de burgers en de bedrijven, zeker in tijden van stijgende energieprijzen, mag geen instrument zijn om het begrotingstekort terug te dringen.
Christophe Bombled:
Il est effectivement essentiel de garder la tête froide dans un contexte international incertain, notamment avec les tensions actuelles impliquant l’Iran. Nous savons aussi que les ménages et les entreprises sont extrêmement sensibles à l’évolution des prix de l’énergie. Chaque hausse à la pompe ou sur la facture de gaz a un impact direct sur le pouvoir d’achat et sur la compétitivité de notre économie. C’est pourquoi nous ne pouvons pas rester immobiles. Il faut agir avec méthode et responsabilité, sans céder à la précipitation, mais sans tarder non plus, car il est de notre devoir d’anticiper et de prendre les mesures nécessaires au bon moment.
Monsieur le ministre des Finances, dans un marché structurellement instable, il est de la responsabilité des pouvoirs publics d’offrir un élément de stabilité. Le cliquet inversé, mécanisme de référence, doit jouer pleinement son rôle de protection automatique du pouvoir d’achat.
Steven Matheï:
Heren ministers, ik dank u voor het antwoord. Als de energieprijzen blijven stijgen, mogen wij de mensen niet in de kou laten staan. Wij moeten in dat geval maatregelen nemen, niet via energiecheques maar via structurele maatregelen. Dan komen we uit bij het prijsbeschermingsmechanisme dat is ingevoerd door de vorige minister van Financiën, Vincent Van Peteghem. Dat mechanisme heeft een solide basis om aan de prijs te sleutelen door er namelijk voor te zorgen dat bij een verdere stijging van de prijzen, de accijnzen sneller dalen. Dat zal de burgers echt vooruithelpen.
-
Vraag: De industrietop
Vraag: De herindustrialisering en het concurrentievermogen
Vraag: De industrietop
Vraag: De industrietop
Vraag: De achteruitgang van de chemische industrie
economie en werkDe industrietop
De herindustrialisering en het concurrentievermogen
De industrietop
De industrietop
De achteruitgang van de chemische industrie
De toekomst en uitdagingen van de industrie summaryExplanationBekijk antwoord
Samenvatting summaryExplanation
Tijdens een debat over de Europese industrietop in Alden Biesen en Antwerpen waarschuwen politici als Jeroen Soete (N-VA) en Koen Van den Heuvel (CD&V) dat de Europese industrie—met name chemie en staal—onderuit dreigt te gaan door hoge energiekosten, Chinese dumping en Amerikaanse subsidies, terwijl ze pleiten voor een sterker Europa met lagere energie- en CO₂-kosten, een versterkte interne markt en strengere handelssancties zoals CBAM. Minister Clarinval (MR) bevestigt de urgentie en somt nationale maatregelen op (zoals loonkostenverlaging en het MAKE 2025-2030-plan), maar benadrukt dat Europese actie cruciaal is voor concurrentievermogen, met focus op energieprijzen, deregulering en Buy Europe-beleid. Natalie Eggermont (PVDA) bekritiseert het debat als een "shockdoctrine": volgens haar wordt de crisis misbruikt om deregulering, sociale afbraak en belastinggeld voor multinationals door te drukken zonder democratisch debat, terwijl grote bedrijven als BASF recordwinsten maken maar niet herinvesteren in Europa. Reccino Van Lommel (Vlaams Belang) valt de regering en Europa aan voor te veel regels, koolstoftaksen en trage besluitvorming, en eist onmiddellijke opstand tegen EU-beleid en fiscale hervormingen om bedrijven te behouden.
Jeroen Soete:
Mijnheer de minister, vandaag vindt in Alden Biesen de Europese industrietop plaats. Onze industrie verkeert in een overlevingsmodus, ze wordt bedreigd en trekt terecht aan de alarmbel. Onze chemiesector en onze staalindustrie staan al jaren onder gigantische druk. Dat is ook niet verwonderlijk gezien de tijden waarin we leven. Poetin doet onze energiefactuur en energiekosten massaal stijgen. Trump bedreigt onze economie met handelstarieven. De Chinezen overspoelen onze markt met producten aan onrendabele dumpingprijzen.
Tijdens mijn bezoek voorbije zomer aan enkele chemische bedrijven in Oostende klaagden zij over de hoge energiekosten en vertelden zij mij over hun ongelijke strijd met Chinese producenten, die hun producten hier massaal komen dumpen tegen van de pot gerukte prijzen, waardoor onze industrie wordt weggevaagd. Niet alleen China, maar ook de Verenigde Staten spelen al jaren volgens andere spelregels, met aanzienlijke staatssteun en subsidies, overproductie en een duidelijke keuze voor de eigen industrie. Dat baart niet alleen de captains of industry zorgen, maar ook onze werknemers, die vrezen voor hun job en zien dat er banen verdwijnen. De noodkreet van onze industrie en van onze werknemers is duidelijk. We moeten onze welvaart en onze jobs beschermen.
Wie denkt dat het een oplossing is om ons te spiegelen aan het Chinese model en om met Chinese lonen te werken, dwaalt. We zullen onze industrie niet redden door onze burgers aan koopkracht te laten inboeten.
Mijnheer de minister, met die koopkracht hebben we een enorm wapen. We beschikken over een Europese markt met 450 miljoen consumenten. Veel wetenschappers en economen zeggen dat we die markt moeten gebruiken en meer de kaart ‘buy Europe’ moeten trekken.
Christophe Bombled:
Monsieur le vice-premier ministre , la rencontre informelle des 27 chefs d’État européens qui se déroule aujourd’hui à Alden Biesen met en lumière la pertinence de notre politique européenne, l’intérêt du monde économique pour la poursuite des réformes en matière de compétitivité, la nécessité d’accélérer la mise en œuvre des mesures discutées depuis 18 mois et la publication des rapports Draghi et Letta.
Les mesures européennes doivent se traduire par des mesures fédérales, que vous pilotez. La croissance européenne permet de réduire nos déficits budgétaires, d’augmenter notre taux d’emploi et d’améliorer la situation socio-économique de nos concitoyens.
Mais cette croissance est créée par les entreprises, qui ont besoin de mesures rapides et fortes pour réduire les charges réglementaires. Un besoin de tirer pleinement profit des opportunités du marché unique, un besoin de bénéficier d’une énergie à prix correct et le besoin d’une épargne mobilisée dans l’investissement productif à travers une véritable union de l’épargne et des investissements.
Monsieur le vice-premier ministre, nos entreprises de toutes tailles – je pense surtout à nos PME – se heurtent à une réglementation complexe et de plus en plus volumineuse. Comment concevoir des législations, certes nécessaires, en tenant dès le départ compte des besoins des PME? Sur le plan climatique, comment booster notre secteur énergétique afin de rendre nos entreprises plus compétitives, tant sur le plan des prix que de la dépendance vis-à-vis de pays tiers? Quelles sont les mesures à prendre contre les fuites de carbone et les solutions efficaces d’exportation CBAM (carbon border adjustment mechanism) ? Comment construire des chaînes d’approvisionnement résilientes pour les matières premières? Comment mieux nous protéger de concurrents mondiaux qui pratiquent des politiques économiques et commerciales déloyales? Est-ce qu’on mobilise suffisamment nos instruments de protection économique? Enfin, êtes-vous favorable à l’établissement d’une préférence européenne, notamment pour les marchés publics?
Koen Van den Heuvel:
Mijnheer de minister, gisteren kwamen in Antwerpen honderden Europese bedrijfsleiders en toppolitici, waaronder u, samen om te overleggen over een grote, gedeelde bezorgdheid: Europa verliest terrein. Als Europa zijn competitiviteit vandaag niet herstelt, dreigt het economisch kopje-onder te gaan en op wereldvlak niet meer mee te tellen. De analyses zijn gemaakt en de intenties zijn uitgesproken. Daar ligt ook de uitdaging: intenties volstaan niet langer; daden moeten volgen. Onze bedrijven wensen dat we daadkrachtiger optreden en een beleid voeren dat resultaten boekt.
Voor cd&v is het duidelijk, enkel een sterker Europa kan de economische neergang van Europa stoppen en zowel onze strategische autonomie als onze competitiviteit herstellen.
Ik zie drie werven.
Ten eerste, de kosten voor energie en voor CO 2 -uitstoot moeten naar beneden.
Ten tweede, de Europese interne markt moet versterkt worden, door te werken aan een Europese kapitaalmarkt. Nationale regeltjes moeten worden afgebouwd. De interne barrières tussen onze Europese lidstaten moeten worden afgebouwd. De Belgische export alleen al zal zo voor ongeveer 10 miljard euro kunnen groeien en de productiviteit zal met 20 % stijgen, goed voor onze economische groei.
Ten derde, we moeten kordater optreden tegen oneerlijke handelspraktijken. Het moet gedaan zijn met Chinese dumpingpraktijken.
Beste minister, voor ons is het duidelijk. België moet absoluut in de cockpit zitten met de landen die pleiten voor een sterker Europa, voor meer Europa, desnoods een Europa met twee snelheden.
Mijnheer de minister, wij verwachten dat onze regering mee de lead neemt.
Natalie Eggermont:
Mijnheer de minister, gisteren in Antwerpen en vandaag in Alden Biesen discussiëren de Europese leiders en de captains of industry samen over de toekomst van de industrie om het concurrentievermogen te redden. Het is belangrijk even een stap achteruit te zetten en te kijken wat er aan het gebeuren is. Achter alle ronkende verklaringen, ook hier, zit opnieuw een plan, een strategie. Men gebruikt de industriële crisis om een reeks plannen, die al langer klaarliggen, in sneltreinvaart door te duwen: deregulering, blanco cheques voor multinationals, sociale afbraak, milieuwetten op de schop. Dat is oude wijn in nieuwe zakken, die bij elke crisis wordt toegepast. Dat is de bekende shockdoctrine van Naomi Klein: men trekt zo hard mogelijk aan de alarmbel en gebruikt vervolgens de chaos en ontreddering om maatregelen door te duwen zonder enig parlementair democratisch debat.
Bart De Wever spreekt over een kapitaalunie met als doel slapend geld te activeren, ons spaar- en belastinggeld te gebruiken en te dereguleren via de omnibusrichtlijnen, met steun van extreemrechts. Hij trekt nu zelfs de klimaatdoelstellingen, de Green Deal, in twijfel. Met welk mandaat doet hij dat? Is dat zijn standpunt? Is dat het standpunt van de regering? Waar is dat besproken? Is iedereen het daarmee eens? Gaat iedereen ermee akkoord dat ons pensioen- en spaargeld op de kapitaalmarkt wordt gebruikt? Bent u het er allemaal mee eens dat de klimaatnormen best wat mogen worden verminderd voor het concurrentievermogen? Vindt u het goed dat er verder moet worden gedereguleerd en geprivatiseerd? Is dat besproken in de regering? Met welke legitimiteit onderhandelt Bart De Wever daarover? Met welk mandaat doet hij dat? Is dat een officieel regeringsstandpunt?
Reccino Van Lommel:
Mijnheer de minister, in de politiek is gelijk hebben helaas niet hetzelfde als gelijk krijgen. Hoeveel jaren zeg ik al dat onze industrie – en zeker niet alleen de chemische industrie – tot een economische ruïne aan het afbrokkelen is? Hoe pijnlijk is het dat al die partijen die altijd hebben gezegd dat meer Europa voor een sterkere industrie zou zorgen, vandaag moeten vaststellen dat het Europese beleid alleen maar tot meer regels heeft geleid, die onze industrie verder kapotmaken.
Niet alleen de Europese excellenties doen vanuit hun ivoren toren aan zelfvernietiging, ook onze nationale politici doen dat. Denk aan het in gevaar brengen van onze bevoorradingszekerheid qua energie en de betaalbaarheid ervan, de door de strot geramde koolstoftaksen die jullie als eenden hebben geslikt en nog lekker vonden ook, maar ook aan de bezorgdheden van de talrijke industriële spelers die al jaren van jullie afglijden als water van een eend.
Het ontbreken van een fiscale hervorming vanaf een wit blad is daar ook een voorbeeld van. Ondertussen hebben al heel wat bedrijven besloten om hun activiteiten te sluiten, af te bouwen of te verplaatsen. Wie kan hun ongelijk geven? Geloof me, mijnheer de minister, wat we tot hiertoe hebben gezien, is slechts het topje van de ijsberg, zeker als u er met de Titanic tegen zult varen.
Gisteren en vandaag zagen we niet meer dan een grote Bart De Wever-show die een bepaalde perceptie en staatsmanschap moet creëren. Als we naar de praktijk van zijn broddelwerk kijken, zien we iets helemaal anders, mijnheer de minister. Waar zijn de daden, of zijn het alleen maar woorden?
David Clarinval:
Monsieur le président, chers collègues, hier j'ai participé au sommet européen de l'industrie à Anvers, aux côtés du premier ministre, de la présidente de la Commission européenne, de plusieurs dirigeants européens, dont le président Macron et le chancelier Merz, ainsi que de plusieurs centaines de dirigeants d'industrie issus de 25 secteurs différents, donc pas seulement de la chimie. Le message était très clair: la compétitivité est aujourd'hui un enjeu de souveraineté. Le monde a basculé vers davantage de protectionnisme, de subventions massives, de dumping.
Dans ce contexte, l'Europe ne peut plus se permettre la naïveté économique. Depuis des années, je plaide pour un sursaut en matière de compétitivité. Trop longtemps, en Belgique, comme en Europe, la compétitivité et, singulièrement celle de l'industrie, a été reléguée au second plan. Dans mon livre Fiasco énergétique , que j'ai écrit il y a 12 ans, je tirais déjà la sonnette d'alarme et j'annonçais que la chimie allait être en danger si on ne faisait rien. Nous y sommes malheureusement aujourd'hui.
Les faits sont là. Sans compétitivité, il n'y a pas d'industrie. Et, sans industrie, il n'y a ni souveraineté, ni création de valeurs, ni emplois durables. L'industrie est en recul depuis plusieurs années. La part de l'industrie dans la valeur ajoutée en Belgique est passée de près de 20 % en l'an 2000, à moins de 13 % aujourd'hui.
Les demandes qui ont été relayées hier sont très claires. Un, baisser les coûts de l'énergie. Deux, baisser les coûts du carbone. Trois, une concurrence mondiale équitable. Quatre, un meilleur accès au financement. Et, cinq, mieux valoriser le made in Europe .
Mijnheer Van Lommel, u stelt mij een vraag specifiek over de chemische industrie. De chemiesector illustreert perfect de Europese industriële uitdagingen. Ze is een basisindustrie die in het hart zit van veel Europese waardeketens. Zonder een sterke en competitieve chemiesector is er geen industriële soliditeit in de sectoren energie, gezondheid, bouw, automobiel, landbouw of schone technologieën.
Dames en heren, de antwoorden moeten worden geformuleerd op Europees én op nationaal niveau. Op Europees niveau zouden meerdere hefbomen moeten worden overwogen om de competitiviteit te herstellen.
Tout d'abord, il importe d'approfondir le marché intérieur, qui est encore beaucoup trop fragmenté. Ensuite, il faut réduire durablement le coût de l'énergie, mais aussi adapter l'ETS et revoir la réduction des quotas gratuits afin de préserver la capacité d'investissement de l'industrie, rendre le CBAM véritablement protecteur, renforcer notre défense commerciale et simplifier notre cadre réglementaire pour restaurer la confiance des investisseurs.
Le message délivré hier est qu'il est urgent de prendre des mesures. À l'échelle nationale, le gouvernement a déjà pris plusieurs initiatives importantes: réduire d'un milliard d'euros les coûts salariaux d'ici 2029, imposer une norme énergétique aux industries électro-intensives, entreprendre des réformes du marché du travail, développer un plan de compétitivité MAKE 2025-2030 pour placer la relance industrielle au cœur de notre stratégie. Le travail doit se poursuivre. Tous ces chantiers doivent converger vers un objectif unique: restaurer la compétitivité de nos industries.
Monsieur le président, mesdames et messieurs les députés, la compétitivité n'est pas un slogan; c'est le fondement de notre prospérité, la clef d'emplois durables et la condition essentielle pour assurer l'avenir économique de l'Europe et de notre pays.
Jeroen Soete:
Mijnheer de minister, ik dank u voor uw antwoord.
We moeten onze welvaart, onze jobs en onze koopkracht inderdaad beschermen, maar die Europese markt, met 450 miljoen consumenten, is een troef die we veel meer moeten uitspelen.
Ons voorstel ter zake ligt klaar. Als we bedrijfswagens dan toch jaarlijks met miljarden euro's moeten subsidiëren, waarom koppelen we daar dan geen maatschappelijke return aan en vragen we dat die wagens effectief in Europa worden geproduceerd om onze eigen Europese producenten te helpen? Het is toch al te gek dat we de verkoop van gesubsidieerde Chinese auto's ondersteunen, terwijl onze eigen Europese auto-industrie zwaar onder druk staat. Buy in Europa, made in Europe om Europese jobs en Europese technologie te beschermen en om de jobs te beschermen die onze gezinnen koopkracht en zekerheid bieden. We rekenen daarvoor absoluut ook op uw steun.
Christophe Bombled:
Monsieur le ministre, je veux saluer votre travail dans le cadre du plan interfédéral MAKE 2025-2030 et la validation des premiers plans d ’ action visant à renforcer la comp é titivit é de notre industrie. Avec ce plan, nous compl é tons des r é formes structurelles majeures d é j à engag é es au niveau f é d é ral, comme la r é duction des co û ts salariaux, la r é forme du march é du travail ou l ’ am é lioration du cadre en faveur de l ’ investissement.
C’est dans ce cadre politique que ces mesures fédérales, ainsi que celles qui seront prises lors du prochain Conseil européen, doivent contribuer à rétablir notre compétitivité, gage de croissance, d’emploi et d’une souveraineté européenne réaffirmée dans un climat international incertain.
Par ailleurs, sur une compétence connexe aux vôtres, il me paraît urgent d’attirer l’attention des différents niveaux de pouvoir sur la qualité de la formation, l’importance de la recherche, sans oublier la mise en œuvre de l’intelligence artificielle dans notre processus productif.
Koen Van den Heuvel:
Mijnheer de minister, ik dank u voor uw duidelijke antwoord. We kunnen absoluut achter dat antwoord staan. U geeft de juiste prioriteiten weer.
We moeten inderdaad werk maken van een sterker Europa. Wie hier daarnet nog kwam pleiten voor een afbouw van Europa, dwaalt. Dat is heel erg duidelijk. We moeten dus de lead nemen in de cockpit voor een sterkere Europese Unie.
We moeten echter ook ons eigen huishouden op orde hebben. Dat betekent werk maken van de energienorm. Er zijn evenwel ook nog andere maatregelen nodig. Daarom dient collega Gielis een resolutie in om onze basisindustrie te versterken.
We moeten bovendien werk maken van ons vergunningenbeleid. We zijn heel blij dat minister Jo Brouns op Vlaams niveau op dat vlak initiatieven neemt om de zaken in orde te brengen.
Ik verzoek u en de premier om daarvan werk te maken en de lead te nemen in Europa om de kapitaalmarkt en de interne markt uit te bouwen.
Natalie Eggermont:
Mijnheer de minister, ik dank u, in de eerste plaats om niet te antwoorden op mijn vraag. Mijn vraag was wat de democratische legitimiteit van Bart De Wever is om dat alles te doen. Blijkbaar hoeft die parlementaire vraag zelfs niet beantwoord te worden. U doet zelfs de moeite niet om te doen alsof dit Huis iets van betekenis heeft.
Het is belangrijk om enige nuance aan te brengen in het hele debat. Door alle drama lijkt het alsof er een gigantische crisis is, maar er is crisis en tegelijkertijd geen crisis. De grote industriële spelers hebben immers nog nooit zulke recordwinsten geboekt. Die winsten worden steeds meer geconcentreerd in de handen van enkele spelers en grotendeels uitbetaald aan de aandeelhouders. Voor een aantal spelers was het weer nog nooit zo goed en voor een aantal spelers is het momenteel slecht weer.
Wat doet de regering echter? Zij deelt aan iedereen blanco cheques uit. Dat zijn dezelfde recepten als in het verleden.
Er is hier veel gesproken over de chemie. BASF bijvoorbeeld heeft 10 miljard euro winst geboekt en die winst niet opnieuw geïnvesteerd in Antwerpen, maar in China. Met blanco cheques zonder garantie op tewerkstelling (…)
Reccino Van Lommel:
Mijnheer de minister, Bart De Wever kan dan op zijn industrietop wel staan blinken, wij willen actie zien. Boter bij de vis, minister. De Europese besluitvorming is als een moloch en laat jaren op zich wachten. Mijn boodschap is dan ook duidelijk: zet alle aankomende Europese wetgeving die onze industrie verder kapotmaakt on hold. Wees ongehoorzaam aan Ursula von der Leyen, die denkt als moeder-overste te waken over Europa en komt zeggen wat onze bedrijven moeten doen en laten. Doe alles om die schandalige koolstoftaksen aan te pakken. Zorg dat er grondstoffen zijn. Zorg voor de productie van eigen, betaalbare energie. Zorg ervoor dat bedrijven die zich hier willen vestigen, sneller operationeel kunnen zijn. Maak eindelijk werk van een echte fiscale hervorming, zodat wie onderneemt, werkt en spaart in ons land, wordt beloond. Leve de herindustrialisering van Vlaanderen!
-
Vraag: De uitspraken van de topman van ENGIE over de toekomst van kernenergie in dit land
Vraag: De ontmanteling van de kerncentrales en de toekomstige investeringen in kernenergie
Vraag: De toekomst van kernenergie
Vraag: De energievoorzieningszekerheid
Vraag: De toekomst van kernenergie
Vraag: De toekenning van een sloopvergunning voor de koeltorens van Tihange 1 en 2
klimaat, energie en landbouwDe uitspraken van de topman van ENGIE over de toekomst van kernenergie in dit land
De ontmanteling van de kerncentrales en de toekomstige investeringen in kernenergie
De toekomst van kernenergie
De energievoorzieningszekerheid
De toekomst van kernenergie
De toekenning van een sloopvergunning voor de koeltorens van Tihange 1 en 2
De toekomst van kernenergie, ontmanteling en energievoorzieningszekerheid in België summaryExplanationBekijk antwoord
Samenvatting summaryExplanation
Parlementsleden bekritiseren de minister scherp omdat zijn beloften over een "nucleaire hergeboorte" tot nu toe weinig concreet zijn, terwijl ENGIE elke verlenging van bestaande centrales of nieuwe investeringen afwijst en zelfs demontageplannen voor Tihange 1 doorzet. Volgens oppositie en meerderheid ontbreekt een helder stappenplan om de bevoorradingszekerheid na 2035 te garanderen, met waarschuwingen voor een dreigend tekort van 4,4 GW en afhankelijkheid van gascentrales, terwijl de minister benadrukt dat hij zonder dogma’s werkt aan verlenging van bestaande reactoren, SMR’s en netwerkversterking maar juridische en strategische belemmeringen (zoals ENGIE’s weigering en regionale demontagevergunningen) zijn nog onopgelost. Kritici zoals De Smet (Ecolo) beweren dat de regering een jaar lang geen enkele onderhandeling met ENGIE voerde over verlengingen, wat de minister niet weerlegt, terwijl anderen zoals Wollants (N-VA) de schuld leggen bij vorige regeringen die kernenergie "dogmatisch" afbouwden. De minister houdt vol dat kernenergie onmisbaar is voor een koolstofarme mix maar erkent dat tijd, financiering en regionale samenwerking ontbreken om de ambitie van 4 GW tegen 2035 te halen.
Kurt Ravyts:
Mijnheer de minister, ik ben blijkbaar de eerste in een rij van collega’s, vooral van de meerderheid, die zich stilaan zorgen maken over uw voorlopig toch wel bescheiden palmares op het vlak van de aangekondigde nucleaire hergeboorte.
Ik wil u confronteren met enkele actuele feiten.
Ten eerste, de CEO van ENGIE Belgium stelde gisteren dat het langer openhouden van de jongste twee centrales en het herstarten van oude reactoren niet meer aan de orde is voor exploitant ENGIE. Heel misschien wil men na 2030 eens spreken met de volgende regering over een mogelijke nieuwe verlenging.
Ten tweede, ENGIE zegt zelf dat een overname door mede-exploitant EDF van de kerncentrales niet aan de orde is. U liet dat nochtans anders uitschijnen in de commissie.
Ten derde is er de Tractebelstudie in opdracht van Elia. Nieuwe grote kerncentrales zouden ten vroegste na 2040 operationeel zijn in dit land en SMR’s niet voor 2035, dan nog op voorwaarde dat u hiervoor dit jaar al concrete stappen zet.
Ten vierde, uw kabinet nam gisteren of vandaag communicatief de vlucht vooruit en bevestigde dat u praat met het Canadese OPG en het Amerikaanse Westinghouse. Mogen we daarover eindelijk iets meer concreets vernemen?
Ondertussen zegt Elia al maandenlang dat we vanaf 2028 stilaan maar zeker met steeds hoger oplopende bevoorradingsproblemen zullen worden geconfronteerd, met echt grote problemen na 2035, wanneer er geen nieuw verlengingsdossier zou komen en ook de nieuwe offshore-ontwikkelingen niet op kruissnelheid zullen zijn.
Wat is uw reactie op al deze feitelijkheden?
Marc Lejeune:
Monsieur le ministre, dans quelques semaines, tout au plus quelques mois, on va démolir la tour de refroidissement de Tihange 1. C'est un symbole des erreurs du passé. C'est la concrétisation de celles et ceux qui ont voulu casser la filière nucléaire, casser notre autonomie, sans alternative, en nous plongeant dans l'inconnu.
Aujourd'hui, on a demandé à la population de s'investir dans l'électricité, dans les voitures électriques, avec une baisse des accises sur l'électricité et une baisse de la TVA sur les pompes à chaleur. À côté de cela, paradoxalement, on abat une tour et on est de plus en plus en manque d'électricité. Le Parlement a fait son travail. Il a voté la loi de prolongation du nucléaire afin de relancer le secteur pour répondre à nos besoins énormes en énergie. C'est un enjeu capital.
Pendant ce temps-là, ENGIE, notre acteur de référence, continue à dire qu'il ne veut plus investir avec nous dans le nucléaire et a demandé un permis pour démolir cette tour emblématique. Ce constat appelle une question simple mais fondamentale. Quelle est concrètement votre stratégie en matière de développement du nucléaire à moyen et long terme? La modification de la loi à elle seule ne suffira pas.
Plus fondamentalement, qui décide de notre avenir? Est-ce ENGIE à Paris ou nous à Bruxelles? Monsieur le ministre, on a vraiment besoin d'une stratégie de développement nucléaire. Notre population, et surtout nos industries, en ont plus que besoin.
J'ai donc plusieurs questions. Avez-vous déjà pris des contacts avec d'autres opérateurs ou investisseurs potentiels susceptibles de s'engager dans de nouveaux projets nucléaires? Pouvez-vous nous préciser où en sont vos travaux, votre calendrier et vos choix stratégiques en la matière? Existe-t-il une vision claire, des objectifs chiffrés et des projets concrets pour le nucléaire dans le cadre plus large de la transition énergétique?
Monsieur le ministre, on doit ramener cette puissance nucléaire qui faisait la fierté de notre pays. Il y a urgence.
Bert Wollants:
Mijnheer de minister, we worden met heel wat uitdagingen geconfronteerd wat betreft de bevoorradingszekerheid voor de komende jaren. Elia heeft voorspeld dat het verbruik van elektriciteit enkel zal toenemen in de volgende jaren en zeker ook tegen 2050. Tegelijkertijd zegt ENGIE de boot te willen afhouden voor verdere levensduurverlengingen van kerncentrales. Nochtans hebben we die stroom absoluut nodig.
Wat voor een verschrikkelijke erfenis hebt u eigenlijk gekregen, mijnheer de minister? Laten we eerlijk zijn, de vorige minister gaf duidelijk aan dat de bevoorradingszekerheid de komende decennia zou worden gegarandeerd. Ze zei zelfs dat kernenergie tegen 2025 gewoonweg overbodig zou zijn. Kijk waar we nu staan. Die groene luchtkastelen zijn vandaag bitter weinig waard. Er was heel veel wind, zeker bij mevrouw Van der Straeten, maar heel weinig resultaat.
Mijnheer de minister, onze burgers en bedrijven hebben recht op bevoorradingszekerheid. Als we welvaart willen creëren, dan moeten we hen die garantie kunnen geven. Dat wil zeggen dat we moeten blijven inzetten op kernenergie op de lange termijn en op de korte termijn. Als we dat niet doen, staat er een lawine aan nieuwe gascentrales klaar om in te schuiven en dat moeten we absoluut trachten te vermijden.
Mijnheer de minister, ik kom tot mijn vragen.
Ten eerste, op welke manier wilt u de bevoorradingszekerheid garanderen in de komende decennia? Ten tweede, welke maatregelen zult u op korte termijn nemen om ervoor te zorgen dat het aandeel van kernenergie kan stijgen in onze energiemix? Ten slotte, welke plannen hebt u op lange termijn voor diezelfde technologie?
Ik kijk uit naar uw antwoord.
Christophe Bombled:
Monsieur le ministre, depuis votre entrée en fonction, vous avez défendu une ligne politique claire: ne pas fermer prématurément des options nucléaires valables, éviter tout acte irréversible compromettant nos capacités de production et préserver, dans le cadre de l’abrogation de la loi de sortie du nucléaire, le potentiel nucléaire au ‑ del à de Doel 4 et Tihange 3.
Dans le dossier de Tihange 1, cette position se heurte toutefois à une é volution pr é occupante. En effet, un permis r é gional vient d ’ autoriser la déconstruction des tours de refroidissement à partir de septembre 2026, alors même que vous avez explicitement demandé aux exploitants de s’abstenir de tout acte irréversible sur des installations susceptibles d’être prolongées.
Je souhaite toutefois rappeler un point de procédure important. À ce stade, le gouvernement wallon ne s’est pas prononcé sur ce permis. Les décisions actuelles émanent du fonctionnaire délégué et du fonctionnaire technique du Service public de Wallonie. Le ministre wallon de l’Aménagement du territoire n’interviendra que dans le cadre du recours introduit par la ville de Huy contre ce permis de démolition.
Ce dossier appelle donc du sérieux juridique, du sang ‑ froid et une vision de long terme de notre s é curit é d ’ approvisionnement. Or les trajectoires de neutralit é carbone impliquent un renforcement des capacit é s pilotables bas carbone. Tihange 1 constitue pr é cis é ment une telle capacit é , pour autant qu ’ elle ne soit pas rendue indisponible de mani è re irr é versible. Cette question est par ailleurs indissociable du renforcement du réseau à haute tension, notamment de la Boucle du Hainaut, indispensable tant à l’intégration des renouvelables qu’à la valorisation de nos capacités pilotables.
Monsieur le ministre, pouvez ‑ vous nous expliquer quelle strat é gie vous envisagez pour assurer notre s é curit é d ’ approvisionnement tout en garantissant une transition é nerg é tique r é aliste et d é carbon é e?
Phaedra Van Keymolen:
Mijnheer de minister, de uitdagingen voor ons energiebeleid zijn zeer groot. We moeten zorgen voor betaalbare, betrouwbare en duurzame energie voor iedereen en kernenergie maakt daar deel van uit. De schrapping van de wet op de kernuitstap zag u als uw visitekaartje voor een stevige nucleaire heropleving.
Bij de start van de regering hebt u een ambitieus streefdoel gesteld: minstens 4 gigawatt aan kernenergie in de elektriciteitsmix. Wat zien we vandaag? Amper 2 gigawatt aan nucleaire capaciteit, en als we niet snel ingrijpen gaat ook Tihange1 definitief tegen de grond. U weet net zo goed als ik dat nieuwe kerncentrales of kleine modulaire reactoren niet van de ene op de andere dag gebouwd zullen zijn. Los van het verleden, valt dit moeilijk te rijmen met de ambities die u tot nu toe hebt verkondigd.
Voor cd&v gaat het over meer dan cijfers alleen. Het gaat over meer dan één specifieke site. Het gaat over de kern van onze energiebevoorrading en dus over onze strategische autonomie. Het gaat over de vraag of wij onze gezinnen en onze bedrijven van stabiele en betaalbare energie kunnen blijven voorzien, nu en in de toekomst. Vandaag ontbreekt daarover duidelijkheid. We zien ambitie, maar geen routekaart. Zonder extra productiecapaciteit stevent ons land af op een gigantisch bevoorradingstekort door de stijgende vraag naar elektriciteit.
Mijnheer de minister, waar blijft de nucleaire strategie?
François De Smet:
Monsieur le ministre, avec l’Arizona, sur le nucléaire, on allait voir ce qu’on allait voir. Après 25 années de dictature écologiste, votre parti, le MR, allait enfin revenir au pouvoir et sauver la filière nucléaire. Oui, je sais que c’est n’importe quoi, mais c’est le résumé de la campagne électorale.
Un an plus tard, votre bilan: vous avez abrogé la loi de 2003 sur le nucléaire; vous avez aussi abrogé la loi de 2003 sur le nucléaire; et vous avez abrogé la loi de 2003 sur le nucléaire. Je suis un peu injuste, vous avez aussi laissé éteindre deux réacteurs.
Si on écoute les déclarations du CEO d'ENGIE, l’avenir n’a pas l’air plus souriant. Votre gouvernement prétendait étudier la prolongation de Tihange 1. Pour ENGIE, je cite: "Tihange 1 est une discussion du passé". Une telle hypothèse est jugée impensable, faute de combustible et de place sur un réseau désormais saturé par les centrales au gaz.
Pire, alors que vous avez dit déplorer les actions irréversibles, la Région wallonne a octroyé les permis de démolition pour les tours de refroidissement de Tihange 1 et 2. Comment pouvez-vous prétendre sauver ces outils alors que vous laissez l’exploitant aller jusqu’à leur destruction physique?
Ensuite – et cela m’inquiète encore davantage – concernant la prolongation de Doel 4 et Tihange 3, vous annoncez, comme ce devrait en effet être le cas, porter leur exploitation à 20 ans au lieu des 10 initialement négociés. Là aussi, ENGIE est catégorique: l’accord signé est de 10 ans et le groupe refuse d’investir un euro de plus dans une prolongation supplémentaire, jugeant la question prématurée et hors de sa stratégie actuelle.
Le plus grave pour moi, monsieur le ministre, est que le CEO d'ENGIE affirme qu’aucune négociation n’a eu lieu entre le gouvernement et lui-même sur la prolongation du moindre réacteur.
En résumé, l’Arizona a laissé se déconnecter deux réacteurs, autant que la Vivaldi, et nous n’avons pas le début d’une idée de notre capacité nucléaire après 2035.
Monsieur le ministre, le CEO d'ENGIE dit-il vrai? Confirmez-vous qu’en un an, vous n’avez lancé aucune négociation sur la prolongation des réacteurs? De quelle énergie nucléaire la Belgique disposera-t-elle en 2035? Serez-vous le ministre de la fin du nucléaire?
Mathieu Bihet:
Beste Kamerleden, sta mij toe om u vooreerst mijn beste wensen over te maken, met bovenal een stralende gezondheid.
In al uw vragen merk ik een rode lijn op: de competitiviteit.
Je ne vais pas vous ennuyer en rappelant que le gouvernement a décidé, à la fin de l'année dernière, d'introduire à la fois une mesure temporaire et une mesure structurelle pour soutenir notre industrie à forte intensité énergétique. Je souhaite plutôt vous parler d'une troisième mesure qui bénéficie non seulement à cette industrie, mais également aux PME et aux indépendants: la capacité décarbonée.
De bevoorradingszekerheid kan enkel gegarandeerd worden zonder dogma's en op een doordachte manier, door te luisteren naar alle stakeholders en door met hun input een evenwichtige strategie uit te werken. Dat is waar dit regeerakkoord voor staat.
Notre mix énergétique décarboné devra reposer, aujourd'hui comme à l'avenir, sur deux piliers incontestables: les énergies renouvelables et l'énergie nucléaire. Comme cela a été évoqué, la place du renouvelable, en particulier de l'éolien offshore, est incontestable. L'accord de gouvernement est clair sur la zone Princesse Elisabeth, mais ce gouvernement s'engage également à accélérer la maximalisation du potentiel énergétique en mer du Nord et de manière économiquement efficiente. Nous poursuivons ce rôle de pionnier.
La place de l'énergie nucléaire dans un mix énergétique, chers collègues, est devenue incontestable. Il s'agit surtout à l'échelle belge d'une rupture avec le passé, un passé qui a longtemps méconnu, ignoré, voire décrédibilisé le rôle pionnier de la Belgique. Reconstruire et ancrer un écosystème nucléaire afin d'éviter de reproduire les erreurs du passé en des temps géopolitiquement incertains demande du temps. Il s'agit de reconstruire l'ensemble de la chaîne de valeur, du combustible aux déchets, de préserver et d'élargir les connaissances, mais aussi de les valoriser afin de trouver des mécanismes de financement qui soutiennent la compétitivité sans dégrader le pouvoir d'achat. Il faudra favoriser la coopération entre les différentes entités du pays dans le respect des compétences de chacun.
Wat de capaciteit betreft, hebben we geen tijd. We anticiperen en werken dag na dag opdat de beschikbare middelen efficiënt worden ingezet. Op korte termijn is de verlenging van de openingsduur van de bestaande reactoren een no-brainer. Op middellange en langere termijn hebben we nog steeds een grote capaciteit nodig, aangevuld met SMR's. Daarvoor bestaat interesse; dat valt niet op een koude steen. Er wordt naar België gekeken om die reactoren hier mee te realiseren.
Mais, jusqu'à présent, tout le monde n'est pas convaincu qu'il s'agit de la voie à suivre. Je suis donc quelque peu surpris que certains d'entre vous aient été surpris par les déclarations du CEO d'ENGIE dans la presse. La stratégie d'ENGIE, qui met avant tout l'accent sur la décarbonation, ne reflète pas encore le fait que, pour pouvoir décarboner, le renouvelable et le nucléaire doivent aller de pair. J'espère qu'ENGIE en viendra à un moment donné, comme par le passé, à la conviction qu'il convient de mobiliser les actifs nucléaires dont elle dispose, voire de les développer davantage.
Dans ce cadre, vous m'interrogez aussi par rapport à une autorisation octroyée. Cela a été dit non pas par une autorité politique, comme certains ont essayé de le faire croire sur les réseaux sociaux, mais par une autorité administrative. La situation est claire: les accords Phoenix, tels qu'ils sont rédigés aujourd'hui, limitent la marge de manœuvre juridique. Vous comprendrez dès lors la discrétion dont je fais preuve.
Mais, soyez rassurés, tout cela n'entrave absolument pas ma détermination et la détermination de ce gouvernement. Garantir la sécurité et l'approvisionnement, chers collègues, n'est pas seulement une question de capacité. Même avec les meilleures capacités du monde, on ne fera rien sans réseau, tant pour le renouvelable que pour le nucléaire. À ce titre, l'importance de la connexion Ventilus comme de la Boucle du Hainaut est fondamentale, tant pour notre sécurité d'approvisionnement que pour les problèmes de congestion que nous commençons à connaître au Nord et au Sud du pays.
C'est, comme je vous l'ai dit au début, une question de compétitivité. Et, cela, on ne peut le garantir qu'avec une énergie sûre, abordable et durable.
Je vous remercie.
Kurt Ravyts:
Mijnheer de minister, de CEO van ENGIE heeft in de feiten gelijk: niet ENGIE heeft het nucleair tijdperk afgesloten, maar wel de vorige Belgische regeringen, met de N-VA en met cd&v, mevrouw Van Keymolen. Voorlopig bent u, samen met de N-VA en cd&v, nog steeds de uitvoerder van de paars-groene energie-erfenis.
We weten wat dat vandaag op het terrein betekent, namelijk steeds groter wordende energie-import. Wie zal dat hier ontkennen? Er is steeds meer hernieuwbare energieproductie, meer dan nucleaire productie. Gascentrales en batterijparken worden rijkelijk gespijsd door de belastingbetaler via het CRM-ondersteuningsmechanisme.
Waar blijft uw nucleair stappenplan? Zorg eindelijk ook in de realiteit voor een omwenteling op het vlak van nucleaire energie. Ga weg van de groene dogma’s. In plaats van aankondigingen en praatjes, voeg de daad bij het woord.
Marc Lejeune:
Monsieur le ministre, j'ai entendu vos réponses, ainsi que les différentes interventions. Les décisions sur le nucléaire sont prises ici. C'est au niveau fédéral qu'on doit décider. Le ministre wallon, avec lequel je sais que vous travaillez, ne pourra s'appuyer que sur la loi. Nous devons décider de la stratégie. Nous en parlons souvent en commission, avec vous. C'est ici que cela se décide, et non dans des cénacles qui se trouvent ailleurs.
Nous restons un peu sur notre faim, mais nous avons confiance en vous. La tour que nous allons développer est le symbole des erreurs du passé, comme tous l'ont répété. Mais j'ai confiance en votre détermination et en votre capacité de déployer un plan précis avec des actions concrètes pour aller de l'avant et vous coordonner avec la Région pour nous fournir en électricité et retrouver le nucléaire qu'on avait et cette fierté du passé.
Je vous remercie.
Bert Wollants:
Mijnheer de minister, uw antwoord was duidelijk. We hebben een duidelijk plan van aanpak nodig, we hebben dat op korte termijn nodig en we zullen alles uit de kast moeten halen om ervoor te zorgen dat de bevoorradingszekerheid wordt gegarandeerd.
We hadden die stap al veel eerder kunnen zetten, als de vorige regering heel andere beslissingen zou hebben genomen. Toen de N-VA tien jaar geleden voorstelde om naar nieuwe kerncentrales te kijken, zei men bij Open Vld: daar denken we nog niet aan, over ons lijk, breekpunt. Eerlijk gezegd, dat was een foute keuze. Nu hoor ik iedereen hier in de zaal oproepen om verder te gaan, om kernenergie naar voren te schuiven, want het had al gebeurd moeten zijn. Jammer genoeg denkt men daar alleen maar aan wanneer men in de oppositie zit.
Christophe Bombled:
Monsieur le ministre, vous avez hérité, à la suite d'accords conclus jadis, d'une loi de sortie du nucléaire qui a orienté le système vers le démantèlement. Toutefois, fort heureusement, vous avez choisi une autre voie: celle de la responsabilité, en soutenant l'abrogation de cette loi et en refusant que des décisions techniques irréversibles hypothèquent notre sécurité d'approvisionnement.
Il est essentiel que chacun assume sa part de responsabilité: le fédéral, en maintenant ouvertes les options nucléaires dans le respect des normes de sûreté; le niveau régional, en prenant des décisions cohérentes avec la sécurité d'approvisionnement; les gestionnaires de réseau, en accélérant des projets structurants. Il importe de refuser de détruire ce dont nous pourrions avoir besoin demain et de bâtir les infrastructures qui permettent de concilier sécurité d'approvisionnement, compétitivité et transition climatique ordonnée. Ce qui est rassurant aujourd'hui est que l'énergie soit à présent pilotée par un ministre, et non plus par une lobbyiste à l'agenda caché!
Phaedra Van Keymolen:
Mijnheer de minister, ook ik dank u voor uw antwoorden.
Het heeft weinig zin om stil te staan bij wat er in het verleden allemaal gebeurd is en elkaar de zwartepiet toe te schuiven. We zijn nu. Het plan moet nu gemaakt worden. Nu moeten er oplossingen komen.
In de wandelgangen wordt u ook wel eens Atomic Boy genoemd. Nu, van atomen weten we dat ze altijd in beweging zijn, maar vandaag zien we nog maar weinig beweging. Voor cd&v is dit thema te belangrijk om te blijven steken in intenties en verkenningen. Onze bedrijven en onze gezinnen rekenen op ons voor een zekere en betaalbare energiebevoorrading. Wij rekenen er dan ook op dat u snel een duidelijk plan opstelt, zodat we daar snel mee voort kunnen.
François De Smet:
Merci pour votre réponse, monsieur le ministre. Si je résume vos propos, Engie n'a pas bien lu le programme du MR et l'accord de gouvernement. C'est une possibilité. Une autre réalité est peut-être que le gouvernement et le MR n'ont pas tenu compte des contraintes réelles du terrain, de celles d' Engie et de la réalité opérationnelle, avant de promettre qu'il suffirait d'appuyer sur un bouton pour prolonger tous les réacteurs de ce pays. Je suis quelque peu troublé par le fait que vous n'avez pas répondu à la question de savoir si le CEO d' Engie dit vrai lorsqu'il affirme qu'il n'y a pas eu de négociation depuis un an. Il faut donc en conclure que c'est bel et bien le cas. Enfin, je reste inquiet quant à l'approvisionnement à long terme. Vous avez évidemment pris connaissance de l'étude de Tractebel, qui souligne qu'aucun nouveau grand réacteur ne pourrait voir le jour avant 2039, voire 2044, si l'on commençait à le construire dès aujourd'hui. Or, Elia prévoit un déficit d'approvisionnement de 4,4 GW à partir de 2035, moment où nous n'aurons plus de nucléaire si rien ne bouge. Il y a de quoi continuer à être inquiet. Obtenez au moins la prolongation à 20 ans de Doel 4 et Tihange 3!
-
Vraag: Het energie-eiland
Vraag: De beheersing van de kosten van het energie-eiland
Vraag: De toekomst van het Prinses Elisabetheiland
Vraag: De mogelijke vertraging bij de bouw van het energie-eiland
Vraag: Het energie-eiland
klimaat, energie en landbouwHet energie-eiland
De beheersing van de kosten van het energie-eiland
De toekomst van het Prinses Elisabetheiland
De mogelijke vertraging bij de bouw van het energie-eiland
Het energie-eiland
Energie-eiland Project: Uitdagingen, Kosten, Toekomst summaryExplanationBekijk antwoord
Samenvatting summaryExplanation
Minister Bihet erkent dat het Prinses Elisabetheiland—oorspronkelijk bedoeld als hoeksteen van de Belgische energietransitie—is ontspoord door kostexplosies (van 2,2 naar 7,5 miljard euro), vooral door de dure gelijkstroomverbinding met het VK, en stelt dat overhaaste beslissingen vermeden moeten worden om de factuur voor gezinnen en bedrijven te beperken. Hij belooft binnen weken een herzien plan voor te leggen, met alternatieven zoals een wisselstroomverbinding (AC) of een rechtstreekse Nautilus-link, en benadrukt transparantie en kostenbeheersing, maar kritiseert het gebrek aan governance onder voorganger Tinne Van der Straeten. Oppositie en meerderheid eisen snelle duidelijkheid: Van Keymolen (Cd&v) vreest vertraging bij windparken en hogere energiekosten, Wollants (N-VA) en Ravyts (VB) pleiten voor een "light-versie" (minder capaciteit, lagere kosten) en koppelen het dossier aan nucleaire herlancering, terwijl Bombled (MR) parlementair onderzoek naar verantwoordelijken voor de mislukkingen vraagt. Coenegrachts (Vlaams Belang) waarschuwt dat uitstel de bevoorradingszekerheid in gevaar brengt.
Phaedra Van Keymolen:
Mijnheer de minister, het Prinses Elisabetheiland werd ooit aangekondigd als het vlaggenschip van ons energiebeleid. Vandaag riskeert het jammer genoeg eerder een drijvend fiasco te worden. De kostenraming is intussen geëxplodeerd, de kostprijs zou zeker 7 miljard euro bedragen, veel meer dan de oorspronkelijk geraamde 2,2 miljard. Wie gaat dat betalen? Onze gezinnen en onze bedrijven. Op de energiefactuur van een gemiddeld gezin komt er tot 27 euro bij en onze bedrijven zullen tot honderdduizenden euro meer moeten betalen.
Collega's, de manier waarop het project wordt uitgevoerd is cruciaal, niet alleen voor de energietransitie, maar ook voor de bevoorradingszekerheid en energieonafhankelijkheid van ons land. Momenteel is er echter grote onzekerheid. De beslissing over de uitvoering van de tweede fase van het energie-eiland is uitgesteld.
Mijnheer de minister, u zult me wellicht niet tegenspreken als ik zeg dat onze gezinnen en onze bedrijven nu nood hebben aan betaalbare en betrouwbare energie en niet pas binnen tien jaar. U erfde een complex dossier van uw voorgangster, maar nu is het aan u. Onze energiemix moet zekerheid bieden aan onze bedrijven, maar moet vooral ook betaalbaar blijven. Om onze bevoorradingszekerheid te garanderen is het heel belangrijk dat er snel duidelijkheid komt over kavel 1 van het eiland.
Mijnheer de minister, hoe zult u ervoor zorgen dat de ontwikkeling van de nieuwe offshore windparken geen vertraging oploopt en dat de kosten beheersbaar blijven, zodat het beloofde vlaggenschip geen zinkend schip wordt?
Christophe Bombled:
Monsieur le ministre, le projet d'île énergétique en mer du Nord est un enjeu stratégique majeur pour l'avenir énergétique de notre pays, sa sécurité d'approvisionnement et la compétitivité de notre industrie. Il est essentiel que chaque euro investi serve au mieux l'intérêt général sans précipitation ni décision hâtive aux conséquences financières lourdes.
Vous avez souligné à juste titre que la forte augmentation des coûts initialement prévus, conjuguée aux incertitudes réglementaires et aux choix du passé, justifie une réévaluation approfondie du projet. Suspendre temporairement certaines décisions afin d'explorer toutes les alternatives crédibles et de préserver la capacité de négociation de la Belgique est une démarche de bon sens et de responsabilité. Notre priorité doit être d'assurer une transition énergétique efficace et maîtrisée en veillant à ce que les investissements ne pèsent pas inutilement sur la facture des citoyens et des entreprises. La concertation avec la CREG, la DG Énergie et Elia est essentielle pour garantir une décision éclairée, alignée sur les objectifs de déploiement des énergies renouvelables et de développement des énergies bas carbone.
Monsieur le ministre, pouvez-vous préciser les pistes à l'étude et les critères qui guideront la décision finale du gouvernement?
Voorzitter:
Er werden ook drie vragen gesteld in de commissie hierover. Zij worden toegevoegd.
Steven Coenegrachts:
Mijnheer de minister, u bent bevoegd voor Energie. Deze week had u echter veel energie. We hebben in de commissie voor Energie de wet op de kernuitstap teruggedraaid. Daar krijgt een mens energie van. U had ook nog een daadkrachtige beslissing genomen over het energie-eiland. U hebt in dat dossier namelijk terecht de pauzeknop ingedrukt. De kosten ontspoorden immers. De eigen keuzes die Elia maakte, zorgden ervoor dat de factuur ontploft. Uiteindelijk is het altijd de eindgebruiker die via zijn energiefactuur de rekening betaalt.
Mijnheer de minister, de grote vraag is echter wat er zal gebeuren wanneer u de energie vindt om opnieuw de playknop in te drukken. Het energie-eiland is immers een cruciaal dossier voor onze energiebevoorrading, voor de positie van België bij de energiebevoorrading in West-Europa, voor onze connectie met het Verenigd Koninkrijk en voor de aansluiting van de drie betrokken windparken, waarvan voor één park vandaag trouwens een lopende tender is uitgeschreven. Die onzekerheid weegt ook op de mensen die voor die tender dossiers schrijven en willen meedingen naar de ontwikkeling van die windparken.
Mijnheer de minister, ik heb dus een heel eenvoudige vraag. Wanneer kunnen wij beslissingen van u verwachten over de playknop? Wat zullen die beslissingen betekenen? Welke richting zult u uitgaan?
Voorzitter:
De regering zal het zeker op prijs stellen dat u eenvoudige vragen stelt.
Kurt Ravyts:
Mijnheer de minister, in het regeerakkoord staat expliciet dat de regering uiterlijk eind maart een beslissing zou nemen inzake de bouw van de gelijkstroominfrastructuur, zeg maar het luik van de hybride interconnectie, belangrijk voor het derde lot van de Prinses Elizabethzone. Meteen zou er ook een beslissing volgen over de modaliteiten van de geplande Nautilusverbinding met het Verenigd Koninkrijk. Die beslissing is echter 'met enkele weken' uitgesteld. U wilt vermijden dat er overhaast beslissingen worden genomen. De analyse van de verschillende alternatieve scenario's en de dialoog met de stakeholders vergen blijkbaar wat meer tijd.
Tegelijkertijd, mijnheer de minister, rijzen er nu problemen bij de ruwbouwwerken voor het kunstmatige eiland. Ik veronderstel dat het gaat over de bouw van de caissons in Vlissingen? Die bouw is toch al enige tijd bezig. Het consortium waaraan de werken gegund werden, kampt blijkbaar met extra kosten. Er zouden ook aanzienlijke vertragingen zijn. Sommigen spreken zelfs over 500 dagen extra.
Mijnheer de minister, de tijd tikt. De basisinfrastructuur van het eiland moet opgeleverd zijn voor 31 augustus 2026 wil Elia een beroep kunnen doen op 100 miljoen aan Europese middelen.
Ik kom tot mijn vragen.
Welke invloed hebben al deze ontwikkelingen op de lopende tender voor het eerste windpark? Hebt u overleg met de sector over de vele ontwikkelingen in verband met het energie-eiland? Worden de potentiële investeerders, projectontwikkelaars niet stilaan wat afgeschrikt?
Voorzitter:
Het thema zou niet afgerond zijn als niet ook collega Wollants een vraag zou stellen.
Bert Wollants:
Mijnheer de minister, het energie-eiland, en zeker de enorme kostenstijgingen tot bijna 8 miljard euro, blijft de gemoederen beroeren. Die kosten dreigen immers te worden vertaald naar de nettarieven. Dat wil zeggen dat de elektriciteitsgebruikers dat allemaal via hun energiefacturen zullen moeten ophoesten. Bovendien komt dat boven op de extra nettarieven die ze al sinds januari betalen, die 80 % stijging, waarover onder andere de industrie vandaag trouwens nogmaals aan de alarmbel trekt.
We weten dat dit een erfenis is van uw voorganger en wat voor een. Het regeerakkoord maakt duidelijk dat we daarover in maart een beslissing zouden nemen. We weten ook dat dit over heel veel geld gaat en ook over een aantal evoluties die op dit moment nog aan de gang zijn. Als we een beslissing nemen, moeten we meteen ook de juiste beslissing nemen. Enkele weken extra kunnen dus een heel goede zaak zijn om de juiste kant op te gaan.
Er moeten echter wel knopen worden doorgehakt. Iedereen weet dat het toevoegen van 8 miljard euro aan onze nettarieven onaanvaardbaar is. Daar kunnen we nooit mee akkoord gaan en ik ben het ermee eens dat we een aantal pistes moeten onderzoeken.
Voor ons is het duidelijk dat de piste van het hertekenen van de offshore windzones, in combinatie met het ontkoppelen van de verbinding van het Verenigd Koninkrijk met het energie-eiland, waarschijnlijk de beste weg is om te bewandelen en dat we daarop moeten verder werken.
Mijnheer de minister, ik heb de volgende eenvoudige vragen. Hoe zult u deze kwestie aanpakken? Hoe zult u ervoor zorgen dat de facturen voor onze gezinnen en bedrijven hiervan worden bespaard?
Mathieu Bihet:
Chers collègues, permettez-moi d'abord d'être très clair, ce qui nous occupe aujourd'hui, l'île énergétique, n'est pas un débat sur l'importance des énergies renouvelables. Cette question ne fait aucun doute. Nous sommes tous d'accord sur le fait que nous avons besoin de ce vent en mer, de capacités offshore et d'infrastructures pour transporter l'électricité jusqu'au continent.
Ce qui est sur la table aujourd'hui, c'est un dossier qui, en termes de transparence, de maîtrise des coûts mais aussi de gouvernance, a solidement déraillé ces dernières années.
Ten eerste, wat zijn de feiten? Bij de aankondiging van de aanleg van het energie-eiland in november 2021 werd de totale kostprijs geraamd op 2,2 miljard euro. In maart vorig jaar was dat 3,6 miljard euro. In oktober werd het 7 miljard en in februari van dit jaar 7,5 miljard. Collega's, hoeveel zal het morgen zijn? De grote boosdoener is de DC-verbinding met het Verenigd Koninkrijk. Net in dat verband is er de meeste onzekerheid, is de complexiteit het grootst en zien we de sterkste kostenstijgingen.
Ik heb dat project ontworpen noch opgestart. Het is echter wel onze verantwoordelijkheid geworden en we nemen de verantwoordelijkheid op. Collega's, op het moment dat we van iedereen inspanningen vragen, kunnen we die niet zomaar onder de mat vegen.
Ten tweede, het regeerakkoord is duidelijk. Ik citeer: "De regering zal een beslissing nemen op basis van de overwegingen van Elia over het al dan niet toewijzen van de DC-contracten en alternatieve pistes onderzoeken, zoals een aansluiting in AC of rechtstreekse verbinding met Nautilus." Die lijn volg ik strikt.
Daarom heb ik bij mijn aantreden alle betrokken actoren samengebracht – Elia, de CREG, mijn administratie en mijn collega bevoegd voor de Noordzee, minister Verlinden. Ik vond en vind nog steeds dat we de realiteit onder ogen moeten zien en dat we in het belang van onze burgers en bedrijven hierrond moeten samenwerken. Dat betekent dat we geen overhaaste beslissingen mogen nemen onder tijdsdruk en vooral niet zonder dat alle elementen op de tafel liggen. We willen bovendien geen factuur van miljarden euro's die schadelijk is voor de koopkracht van onze gezinnen en de competitiviteit van onze bedrijven. We willen geen blanco cheque, want, collega's, uitstel is geen afstel. Beslissen met een open vizier is essentieel.
Troisièmement, au cours des prochaines semaines, ensemble avec ma collègue en charge de la Mer du Nord, je saisirai le gouvernement en vue de prendre une décision relative à cette île énergétique.
Concernant le retard qui a été évoqué, comme il s'agit d'un contrat entre deux entreprises cotées, il ne m'appartient pas de faire de commentaire ici. Néanmoins, notre décision sera basée sur différents éléments: les analyses techniques et économiques de mon administration, d'Elia et de la CREG et également sur des scénarios alternatifs tels qu'une connexion en courant alternatif (AC) ou une liaison directe avec le Royaume-Uni via le projet Nautilus. Nous examinerons la question sur le plan du contenu et des aspects techniques et financiers, et non pas sur la base de slogans ni de tabous, mais bien dans un souci de responsabilité, de coopération et, surtout, de bon sens.
Chers collègues, comme vous, j'ai lu dans la presse les déclarations du CEO du groupe Elia. Il a rappelé quelle était la situation avant l'été. Je suis d'accord avec M. Gustin lorsqu'il dit:
"We mogen ons echter niet laten gijzelen. Een budget dat opliep tot zowat 7,5 miljard euro, is niet aanvaardbaar."
Ce montant de 7,5 milliards d'euros, il ne le considère pas comme acceptable. Mais je partage aussi son analyse lorsqu'il dit:
"De kosten moeten redelijk zijn, maar we mogen ook niet het kind met het badwater weggooien."
Donc, je retiens deux choses. Premièrement, nous devons revoir les fondements de ce dossier. Deuxièmement, il y a un grave manquement de gouvernance par rapport à celui-ci, c'est pourquoi nous adoptons cette approche, mais pas uniquement dans ce dossier-ci. Nous allons également faire en sorte que de tels dérapages ne puissent plus jamais arriver. C'est exactement ce que je suis en train de faire: mettre de l'ordre, dans l'intérêt de la société.
Mais l'île énergétique, chers collègues, est un point stratégique. Ce projet ne peut devenir le symbole d'une explosion des coûts et d'un processus décisionnel défaillant. C'est pourquoi j'opte délibérément pour la transparence, la maîtrise des coûts et surtout la responsabilité. J'opte pour le pouvoir d'achat de nos familles, la compétitivité (…)
Phaedra Van Keymolen:
Mijnheer de minister, dank u voor uw antwoord.
Extra bedenktijd kan zeker zinvol zijn. We hebben daar begrip voor, maar die extra bedenktijd moet dan effectief ook leiden tot duidelijke keuzes en concrete stappen. Zonder die keuzes komen er geen nieuwe windparken, geen aansluiting en dus ook geen vooruitgang.
Als de huidige onzekerheid te lang blijft aanslepen, zal dat onze gezinnen, bedrijven en investeerders veel geld kosten. Dat willen we eigenlijk niet. Cd&v wil dat dit project slaagt. We zullen elke stap blijven steunen die leidt tot de betaalbare, betrouwbare en tijdige realisatie van een goede energiemix.
Mijnheer de minister, druk nu niet op de pauzeknop, maar geef een echt startschot.
Voorzitter:
Ik feliciteer mevrouw Phaedra Van Keymolen met haar maidenspeech. (Applaus)
Christophe Bombled:
Face à l'explosion des coûts et aux incertitudes qui entourent certains choix du passé, la seule attitude responsable est celle du pragmatisme et de la rigueur budgétaire, et certainement pas de la précipitation.
Monsieur le ministre, vous avez raison de suspendre temporairement la décision pour analyser toutes les alternatives. La transition énergétique doit être menée avec ambition mais aussi avec rigueur, intelligence économique et en tenant compte de l'évolution future de la législation sur le nucléaire.
Cependant, nous avons l'impression d'être les victimes des mensonges du passé. D'ailleurs, je commence à partager une idée qui a déjà été évoquée en commission de l'Énergie. Dans ce dossier, il est urgent de démêler le vrai du faux et de déterminer les responsabilités. Il est essentiel de faire toute la clarté, et le Parlement a un rôle à jouer. Si des erreurs ont été commises, elles ne doivent pas être répétées car on ne joue pas à la roulette avec l'argent des Belges!
Steven Coenegrachts:
Mijnheer de minister, ik dank u voor het antwoord.
Laat uitstel geen afstel zijn. We hebben op termijn beslissingen nodig. We hebben ook die aansluitingen nodig. Anders zal de terechte strijd tegen de hoge transmissienettarieven en de hoge kosten tot minder bevoorradingszekerheid leiden. Dan zal het licht uitgaan en dat mogen we niet aanvaarden. Ik hoop u hier snel terug te zien met meer duidelijkheid, zodat we 's avonds gerust het licht kunnen uitdoen als we gaan slapen.
Kurt Ravyts:
Mijnheer de minister, als deze regering voluit voor een nucleaire renaissance gaat, dan moet u nu met uw regering in dit dossier durven door te pakken. Dat betekent, zoals uw collega Verlinden in Oostende recent zei, dat u moet gaan voor een energie-eiland light. Dat betekent inderdaad Nautilus in een rechtstreekse verbinding. Dat betekent inderdaad minder productiecapaciteit dan in de dromen van uw voorgangster. Dat betekent meteen ook minder investeringskosten en dus ook een lagere factuur voor onze gezinnen en bedrijven.
Mijnheer de minister, durf te beslissen. Ga eindelijk voluit voor nieuwe nucleaire capaciteit in dit land en reken niet al te veel op een onzeker offshoreverhaal.
Bert Wollants:
Mijnheer de minister, ik dank u voor het antwoord. Wat u in de komende weken moet doen, is zekerheid bieden aan diegenen die in dit land in offshorewind willen investeren. U moet zekerheid bieden aan diegenen die hun elektriciteitsfactuur niet verder willen zien oplopen. U moet de zekerheid bieden dat de politiek dit dossier opnieuw in handen neemt. Het is in de vorige legislatuur onder de vorige ministers helemaal de verkeerde kant uitgegaan. Het idee is in de Noordzee gedumpt en vervolgens heeft men het laten gaan: 2,2; 3,6; 7; 7,5. Welnu, laat ons dat dossier terug vastpakken. Ik ben er zeker van dat we er samen voor kunnen zorgen dat dit de juiste richting uitgaat.
Voorstellen
Voorstellen ingediend door Christophe Bombled als hoofdauteur.
Slechts een deel van alle voorstellen wordt getoond. Lopende voorstellen die nog niet zijn gestemd geweest worden niet weergegeven.
-
Voorstel: Wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 12 juli 2022 tot versterking van het kader dat van toepassing is op de voorzieningen aangelegd voor de ontmanteling van de kerncentrales en voor het beheer van verbruikte splijtstof en voor het beheer van operationeel afval en tot gedeeltelijke opheffing en wijziging van de wet van 11 april 2003 betreffende de voorzieningen aangelegd voor de ontmanteling van de kerncentrales en voor het beheer van splijtstoffen bestraald in deze kerncentrales (1604/5)
Wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 12 juli 2022 tot versterking van het kader dat van toepassing is op de voorzieningen aangelegd voor de ontmanteling van de kerncentrales en voor het beheer van verbruikte splijtstof en voor het beheer van operationeel afval en tot gedeeltelijke opheffing en wijziging van de wet van 11 april 2003 betreffende de voorzieningen aangelegd voor de ontmanteling van de kerncentrales en voor het beheer van splijtstoffen bestraald in deze kerncentrales (1604/5)
Bekijk dossier 1604
-
Voorstel: Wetsvoorstel houdende diverse bepalingen inzake kernenergie, teneinde de elektriciteitsbevoorradingszekerheid te waarborgen en de energiemixkosten in de hand te houden (318/9)
Wetsvoorstel houdende diverse bepalingen inzake kernenergie, teneinde de elektriciteitsbevoorradingszekerheid te waarborgen en de energiemixkosten in de hand te houden (318/9)
Bekijk dossier 318
-
Voorstel: Wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 12 april 1965 betreffende het vervoer van gasachtige produkten en andere door middel van leidingen, en van de wet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt, inzake de mededeling van vertrouwelijke informatie (688/6)
Wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 12 april 1965 betreffende het vervoer van gasachtige produkten en andere door middel van leidingen, en van de wet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt, inzake de mededeling van vertrouwelijke informatie (688/6)
Bekijk dossier 688
Stemmingen
Recente stemmingen van Christophe Bombled in de plenaire vergadering.
| Onderwerp | Stemming |
|---|---|
| Moties ingediend tot besluit van de interpellatie van mevrouw Barbara Pas over 'Het jaarrapport 2025 van de vicegouverneur van Brussel' details → | ja |
| Moties ingediend tot besluit van de interpellaties van: - de heer Kjell Vander Elst over 'De aanhoudende wachtrijen aan de grenscontrole op Brussels Airport' details → | ja |
| Moties ingediend tot besluit van de interpellaties van: - de heer Jeroen Van Lysebettens over 'De consequenties en de kosten van het blijvende uitstel van de PEZ1' details → | ja |
| Moties ingediend tot besluit van de interpellaties van: - de heer Steven Coenegrachts over 'Het ontoereikende rendement, de vertraagde investeringsstrategie en de bestuurscrisis bij Hedera' details → | ja |
| Moties ingediend tot besluit van de interpellaties van: - de heer Steven Coenegrachts over 'Het aanvullen van onze strategische gasvoorraden' details → | ja |
| Wetsontwerp tot omzetting van Richtlijn (EU) 2024/1619 van het Europees Parlement en de Raad van 31 mei 2024 tot wijziging van Richtlijn 2013/36/EU wat betreft toezichtsbevoegdheden, sancties, bijkantoren uit derde landen en ecologische, sociale en governancerisico's, Richtlijn (EU) 2023/2864 van het Europees Parlement en de Raad van 13 december 2023 tot wijziging van bepaalde richtlijnen wat betreft de oprichting en het functioneren van het Europees centraal toegangspunt, Richtlijn (EU) 2024/2994 van het Europees Parlement en de Raad van 27 november 2024 tot wijziging van de Richtlijnen 2009/65/EG, 2013/36/EU en (EU) 2019/2034 wat betreft de behandeling van het concentratierisico dat voortvloeit uit blootstellingen aan centrale tegenpartijen en het risico van tegenpartijen bij centraal geclearde derivatentransacties, en houdende diverse bepalingen details → | ja |
| Stemming over amendement nr. 3 van Caroline Désir cs op artikel 4. details → | nee |
| Stemming over amendement nr. 4 van François De Smet op artikel 4. details → | nee |
| Stemming over amendement nr. 6 van Nadia Moscufo cs op artikel 4. details → | nee |
| Stemming over amendement nr. 8 van Sarah Schlitz cs op artikel 4. details → | nee |
Commissies
Christophe Bombled is lid van de volgende commissies.