Kamerlid Dorien Cuylaerts (N-VA)

Mondelinge vragen

De 10 meest recente vragen gesteld door Dorien Cuylaerts in de plenaire vergaderingen.

• Vraag: Toegangspoortjes en controles op de perrons

  Vraag: De boetes voor treinreizigers zonder geldig vervoerbewijs

  Vraag: Het tariefbeleid van de NMBS en de verkoop van tickets op de trein

  Vraag: Boetes voor personen zonder vervoerbewijs op het perron

  mobiliteit en transport

  Toegangspoortjes en controles op de perrons
  De boetes voor treinreizigers zonder geldig vervoerbewijs
  Het tariefbeleid van de NMBS en de verkoop van tickets op de trein
  Boetes voor personen zonder vervoerbewijs op het perron
  Controle, tarieven en boetes voor treinreizigers zonder geldig ticket summaryExplanation

  Beantwoord door

  Les Engagés Jean-Luc Crucke (Minister van Mobiliteit, Klimaat en Ecologische Transitie)
  

  op 2 juli 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De NMBS schaft de ticketverkoop aan boord af om fraude (70-80 miljoen euro jaarlijks) en agressie tegen personeel te bestrijden, maar kritiek groeit omdat reizigers met technische problemen of tijdsdruk nu automatische boetes van 90 euro riskeren, wat volgens oppositiepartijen als discriminerend en onrechtvaardig wordt ervaren. Minister Crucke belooft een pragmatische aanpak en evaluatie tegen eind 2024, maar erkent dat de maatregel zonder overleg met personeel of reizigersorganisaties werd ingevoerd, wat extra weerstand uitlokt bij parlementsleden zoals Tonniau en Legasse, die het beleid als "strafgericht" en "klantonvriendelijk" afschilderen. Ondanks negatief advies van het Raadgevend Comité blijft een proefproject met toegangspoortjes in vijf grote stations op tafel, met name om veiligheid en fraude te controleren, hoewel vakbonden en mobiliteitsdeskundigen de haalbaarheid en toegankelijkheid betwijfelen. Voorstanders zoals Cuylaerts (N-VA) en Troosters (Vlaams Belang) benadrukken dat poortjes in probleemstations agressie kunnen verminderen, terwijl tegenstanders vrezen voor extra hindernissen voor kwetsbare groepen en drukke reizigers. De minister stelt dat een evenwicht tussen fraudebestrijding, veiligheid en toegankelijkheid centraal staat, maar parlementsleden zoals Legasse (PS) en Tonniau (Ecolo-Groen) beschuldigen de regering ervan de NMBS-besparingen op de rug van reizigers en personeel af te wentelen, met een "neem de trein niet"-boodschap als resultaat. De definitieve beslissing over poortjes hangt af van een kosten-batenanalyse in september, maar de spanning tussen veiligheidsbelangen en dienstverlening blijft onopgelost.

  Dorien Cuylaerts:

  Mijnheer de minister, sinds gisteren verkoopt de NMBS geen tickets meer aan boord van de treinen. Dat betekent dat reizigers vóór het instappen al over een geldig vervoersbewijs moeten beschikken en dat de NMBS controles zal uitvoeren in de stations en op de perrons. Daardoor maakt de toegang tot de trein nu meer dan vroeger deel uit van de controle en de aanpak van zwartrijden en overlast.

  Onze fractie pleit al langer voor een ernstige evaluatie van toegangspoortjes in de grote stations, niet als wondermiddel, maar wel als ondersteunende maatregel om de controles te vergemakkelijken en discussies op de treinen tegen te gaan. Die piste is ook letterlijk opgenomen in het regeerakkoord. Daarin staat dat de regering inzet op ticketcontrole binnen de stations en daarbij ook de mogelijkheid van toegangspoortjes zal bekijken.

  U kondigde eerder aan dat een proefproject zou starten in de vijf grote stations. Intussen bracht het Raadgevend Comité van de Treinreizigers echter een negatief advies uit. Het Comité wijst terecht op onder meer de toegankelijkheid, de doorstroming en de publieke functies van de stations. Dat zijn allemaal terechte aandachtspunten, maar wie niet halsstarrig ergens van proeft, weet ook nooit of iets goed of slecht is. Net daarom blijft het proefproject voor ons broodnodig, niet om de poortjes meteen overal uit te rollen, maar wel om gericht te bekijken onder welke voorwaarden dat werkt of net niet werkt.

  Zult u de piste van de toegangspoortjes in de grote stations, zoals opgenomen in het regeerakkoord, nu effectief nader uitwerken?

  Hoe neemt u de bezorgdheden van het Raadgevend Comité van de Treinreizigers mee zonder de toegangspoortjes vooraf al af te voeren?

  Robin Tonniau:

  Mijnheer de minister, stel dat de batterij van je gsm plat is, dat je geen internet hebt, dat de app van de NMBS crasht, dat de ticketautomaat defect is of dat er tien mensen staan aan te schuiven terwijl je trein gaat vertrekken. Vroeger kon men dan gewoon opstappen en een ticket kopen bij de treinbegeleider. Als men dat vandaag doet, riskeert men een boete van 90 euro, die zelfs kan oplopen tot 500 euro. Met andere woorden, de NMBS behandelt klanten die te goeder trouw zijn, op dezelfde manier als zwartrijders. Dat is geen betere dienstverlening, maar vooral een beleid van wantrouwen en bestraffing tegenover de klanten.

  De NMBS beweert dat deze maatregel nodig is om de agressie tegenover treinbegeleiders te verminderen. Die treinbegeleiders zeggen echter net het tegenovergestelde. Zij zullen namelijk veel meer in conflict komen met reizigers die zich onrechtvaardig behandeld voelen. Vroeger gingen de discussies over de toeslag van 9 euro op de trein. Vandaag zullen die discussies gaan over een boete van 90 euro. Denkt u dat men daarmee meer veiligheid creëert op de trein?

  Deze beslissing is trouwens genomen zonder ernstig overleg met de werknemers en zonder overleg met de reizigersorganisaties. Er is niet eens een impactstudie gemaakt over de gevolgen van de maatregel voor het treinpersoneel. Waarom bent u niet in overleg gegaan met het treinpersoneel, met de mensen op het terrein? Waarom werd er geen impactstudie opgemaakt?

  Bent u bereid die beslissing terug te draaien? Is de NMBS daartoe bereid, zodat reizigers die te goeder trouw zijn niet langer automatisch als fraudeurs worden behandeld?

  Dimitri Legasse:

  Monsieur le ministre, depuis le 1 er juillet, chaque voyageur doit avoir acheté son ticket de transport avant de monter dans le train. Vous allez me dire que c'est normal, mais ce n'est pas si simple.

  Si vous êtes légèrement en retard, que l'appareil est en rade ou s'il n'y a tout simplement pas d'automate – car une quinzaine de gares n'en ont pas –, vous vous retrouvez dans la situation où vous montez dans le train sans ticket. Alors qu'il y avait moyen d'acheter un ticket à bord, c'est fini! Certes, un supplément de 9 euros était compté, mais maintenant c'est une amende de 90 euros, pour laquelle on reçoit un QR code. Si on ne paye pas dans les 15 jours, l'amende passe à 250 euros, voire davantage! On ne parle plus d'amendes, mais carrément de sévices: d'autres que moi ont dit que la SNCB n'était plus là pour servir, mais pour sévir.

  Vous rendez-vous compte, monsieur le ministre, qu'on dit aux gens qui n'ont pas d'abonnement, ne maîtrisent pas l'utilisation du smartphone ou n'en ont pas, de ne plus prendre le train? Voilà votre message! Vous avez des messages particuliers en cas de canicule, et des messages particuliers pour les utilisateurs du train, convenons-en.

  Navetteurs.be parle d'une faute morale. Le mot est peut-être faible à vos yeux, mais il me semble assez fort. L'entreprise publique discrimine les voyageurs de bonne foi et les assimile à des fraudeurs. Monsieur le ministre, ma question n'est pas de savoir si vous comptez retirer le dispositif, mais quand vous allez supprimer cette mesure complètement discriminatoire.

  Frank Troosters:

  Mijnheer de minister, het Raadgevend Comité voor de treinreizigers heeft op eigen initiatief een advies uitgebracht over het eventueel plaatsen van toegangspoortjes in de Belgische treinstations. Dat advies was zeer negatief. Het comité gaf daarvoor een achttal redenen aan. Zo zou het te duur, te moeilijk en te complex zijn. Het zou ook hinderlijk zijn voor mensen die met de fiets reizen en voor personen met een beperkte mobiliteit. Bovenal kwam het tot de vreemde conclusie dat het plaatsen van toegangspoortjes in de stations wellicht slechts in beperkte mate zou leiden tot een vermindering van het zwartrijden.

  Het Vlaams Belang durft dat echter te betwijfelen. Het gaat immers niet alleen over zwartrijden, wat uiteraard een ernstig probleem is. We weten ook dat heel wat incidenten met spoorpersoneel, zowel verbale als fysieke agressie, ontstaan uit discussies over het al dan niet beschikken over een geldig vervoersbewijs. Voor ons gaat het dus ook over veiligheid. Veiligheid is belangrijk. We hebben daar al heel vaak vragen over gesteld en voorstellen gedaan, onder meer om de personeelsbezetting van Securail te verhogen en de uitrusting ervan te verbeteren, de procedures te versoepelen, de samenwerking te versterken en de verweermiddelen uit te breiden. We hebben in het verleden ook al voorgesteld om toegangspoortjes in treinstations te plaatsen. De NMBS was daar aanvankelijk niet echt enthousiast over. Ze heeft zelf een studie uitgevoerd en geconcludeerd dat de kosten te hoog zijn en dat ze dat niet zou doen.

  Voor alle duidelijkheid, we pleiten er niet voor om in alle stations toegangspoortjes te plaatsen. Dat is natuurlijk weinig zinvol in een station zoals pakweg Bokrijk of Langdorp. In bepaalde clusters van met elkaar verbonden stations, waar we weten dat er problemen zijn met zwartrijden, criminaliteit en agressie, zou dat echter wel een deel van de oplossing kunnen zijn. We zijn u daarover blijven bevragen. Daarna hebt u aangegeven dat het misschien toch zinvol zou zijn om een proefproject op te zetten in een vijftal stations. Mijn vragen zijn dan ook de volgende.

  Zult u dat proefproject effectief uitvoeren? Zult u rekening houden met het advies? Zo ja, waar zult u dat proefproject doen en wanneer?

  Jean-Luc Crucke:

  Geachte Kamerleden, allereerst wil ik eraan herinneren dat ik al meerdere keren zowel mondeling als schriftelijk heb gereageerd op vragen over de afschaffing van de ticketverkoop op de trein. Dat besluit van de NMBS heeft een tweeledig doel, met name de veiligheid van het treinpersoneel versterken en de strijd tegen fraude intensifiëren, waarvan de kosten voor de NMBS voor de afgelopen drie jaar worden geschat op 70 tot 80 miljoen euro per jaar, vanwege mensen die niet te goeder trouw zijn. Het zou inconsequent zijn om van de NMBS besparingen te eisen en tegelijkertijd af te zien van de bestrijding van fraude die zwaar op haar financiën drukt.

  Le point le plus sensible reste la majoration de 90 euros imputée en l’absence d’un titre de transport valable. Si cette mesure peut avoir un effet dissuasif, elle ne peut pas pénaliser les voyageurs de bonne foi confrontés à un automate défectueux, à un problème technique, à un automate inexistant. J’attends donc de la SNCB qu’elle fasse preuve, comme elle s’y est engagée, de pragmatisme et de discernement dans le traitement des contestations.

  Une première évaluation est prévue d’ici la fin de l’année. Je serai attentif à trois questions. La fraude a-t-elle diminué? Les voyageurs de bonne foi sont-ils traités équitablement? Les agressions à l’égard du personnel ont-elles reculé?

  Naast die hervormingen blijft het ons doel om de veiligheid in de stations en op de treinen te versterken. Bijna de helft van de interventies van Securail houdt verband met het ontbreken van een geldig vervoersbewijs en die situaties leiden maar al te vaak tot incidenten of agressie. Door fraude terug te dringen, kan ook de operationele capaciteit van Securail worden versterkt, wat ten goede komt aan alle reizigers. Met dat doel voor ogen analyseert de NMBS momenteel verschillende opties om de toegang tot het netwerk beter te controleren, waaronder de installatie – niet de eventuele installatie – van poortjes in bepaalde grote stations. Eind september zullen de conclusies van de studies over de kosten en baten van een dergelijke maatregel aan de raad van bestuur worden voorgelegd, zowel wat betreft de veiligheid en fraudebestrijding als wat betreft de reizigerservaring, de doorstroming van het verkeer en de toegankelijkheid, met name voor personen met beperkte mobiliteit en reizigers die moeten overstappen.

  Parallèlement à l'annonce de la fin de la vente des tickets à bord, la SNCB a indiqué vouloir renforcer les contrôles sur les quais et au niveau des accès aux quais, en application de la réglementation existante qui n'avait jamais été réellement opérationnalisée. Cette décision n'a pas été prise en concertation avec notre cabinet et a été portée à notre connaissance par voie de presse.

  Ceci dit, les modalités pratiques de ces contrôles n'ont pas encore été définies. J'ai donc invité la SNCB à me les transmettre, ainsi qu'au conseil d'administration, avant de les appliquer. Je ne manquerai pas de m'assurer que l'humanité et le pragmatisme nécessaires à leur mise en application soient assurés. La mise en œuvre de la mesure sera donc progressive et ne débutera que sous condition du respect de ce que j'ai précédemment indiqué.

  L'enjeu est de trouver le juste équilibre entre la lutte contre la fraude, le renforcement de la sécurité et le maintien d'un service public ferroviaire accessible à tous. C'est bien dans cet esprit que je suivrai ce dossier et que j'attendrai les conclusions des études en cours avant toute décision complémentaire.

  Dorien Cuylaerts:

  Ik dank u voor het antwoord, mijnheer de minister. Die fraude wordt terecht aangepakt. Wij steunen dat volledig.

  Ik ben ook blij om te horen dat de installatie van poortjes daadwerkelijk op de agenda staat. In heel veel Westerse landen zijn die al jaar en dag ingeburgerd, ook in de Brusselse metro. Bij De Lijn in Antwerpen staan ze ook voor de premetro. Wij zijn blij dat die toegangspoortjes in onze treinstations geen taboe meer blijken te zijn.

  Enkele maanden geleden heb ik hier nog gezegd dat ik het gevoel had dat de grootste weerstand vanuit de vakbonden kwam, omdat zij strijden tegen alles wat volgens hen de werkgelegenheid zou kunnen ondermijnen. Die toegangspoortjes in de treinstations zijn natuurlijk een syndicale windmolen. Ik ben dan ook heel om blij te horen dat dit van de baan is. Het gaat ook nog maar om een proefproject, niemand hoeft daar bang voor te zijn. (…)

  Robin Tonniau:

  Mijnheer de minister, wil de NMBS daarmee eigenlijk meer reizigers aantrekken of gewoon meer inkomsten genereren? Dat laatste is immers het gevoel dat ik bij zulke maatregelen krijg.

  Voor ons is het duidelijk. We hebben nood aan meer personeel op het terrein, in de treinen en in de stations, aan een betere dienstverlening, maar ook aan wat meer vertrouwen in de reizigers. We hebben geen nood aan een beleid dat reizigers en spoorwegpersoneel tegen elkaar opzet.

  Mijnheer de minister, chèr Jean-Luc, we nemen al eens dezelfde trein in het mooie Ronse. U ziet toch ook elke dag, wanneer u de trein neemt, de lange rijen aan de ticketautomaat? U ziet toch ook de vele mensen die nog roepen dat ze hun trein willen halen en aan de conducteur vragen wat ze moeten doen. U ziet toch ook de discussies die op de trein ontstaan. Die conducteurs willen de treinreizigers helpen, niet bestraffen. (…)

  Dimitri Legasse:

  Monsieur le ministre, c'est incroyable. En fait, ce n'est jamais vous. Ce n'est jamais de votre faute. Cette décision n'est pas vraiment la vôtre. Pendant ce temps, les utilisateurs de train passeront à la caisse et compenseront les économies massives que votre gouvernement impose à la SNCB. Vous n'arrêtez pas de rendre la vie plus difficile aux voyageurs, l'accès aux trains plus compliqué et vous validez par ailleurs les économies massives dont nous venons de parler.

  Vous attaquez le personnel avec des réformes importantes et, maintenant, vous acceptez de faire payer les voyageurs 90 euros de plus, ou même davantage, en disant ouvertement: "Ne prenez plus le train, débrouillez-vous"! C'est votre message. Vous prétendiez le contraire, et je vous croyais sincère, mais là, clairement, c'est le contraire que vous faites. Où est votre politique en faveur du chemin de fer? On ne veut pas sauver le climat avec des réunions de communication ou des réunions ministérielles, et on ne veut pas aider la SNCB à rendre le train plus accessible. C'est désolant.

  Frank Troosters:

  Mijnheer de minister, ik wil u vragen om naar de echte experts te luisteren. De echte experts zijn, voor alle duidelijkheid, niet de mensen die veilig achter hun bureau verscholen zitten. Het zijn de mensen die dagelijks in de frontlinie staan, op de perrons en in de treinen. Zij moeten soms heel moeilijke discussies voeren over het al dan niet beschikken over een geldig vervoerbewijs. Dat mondt soms zelfs uit in verbale of fysieke agressie tegen hen. Ik heb het over het treinpersoneel, in het bijzonder de Securailagenten en de treinbegeleiders. Hun veiligheid is essentieel. Als die niet is gegarandeerd, geldt dat ook voor de veiligheid van de treinreizigers. Maak daarom alstublieft heel snel werk van het proefproject met de toegangspoortjes in de stations. Laat u niet vertragen of ompraten of beïnvloeden. Het is essentieel dat de veiligheid van het spoorpersoneel wordt gegarandeerd. Die veiligheid is onbetaalbaar. Daar staat geen prijs op.

• Vraag: De onveiligheid in treinstations

  Vraag: De agressie in treinen en treinstations

  Vraag: De veiligheid in de stations Brussel-Zuid en Brussel-Noord

  mobiliteit en transport

  De onveiligheid in treinstations
  De agressie in treinen en treinstations
  De veiligheid in de stations Brussel-Zuid en Brussel-Noord
  Veiligheid en agressie in Belgische treinstations en treinen summaryExplanation

  Beantwoord door

  MR Bernard Quintin (Minister van Veiligheid en Binnenlandse Zaken)
  Les Engagés Jean-Luc Crucke (Minister van Mobiliteit, Klimaat en Ecologische Transitie)
  

  op 2 april 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De oppositie (Vooruit, N-VA en Vlaams Belang) bekritiseert de verslechterde veiligheid in Belgische stations, met dagelijks twee agressie-incidenten en een stijging van 30% geweld sinds corona, vooral in Brussel en Vlaamse steden zoals Gent en Aalst. Volgens hen falen eerdere beleidskeuzes, zoals de afbouw van de spoorwegpolitie onder N-VA (2015-2018), en ontbreekt het aan capaciteit, transparantie (Securail-cijfers worden niet gedeeld) en concrete actie, ondanks herhaalde noodkreten van veiligheidspersoneel. Ministers Quintin (Binnenlandse Zaken) en Crucke (Mobiliteit) beloven een "nationaal actieplan" met directe maatregelen: 20 extra spoorwegpolitie-agenten in Brussel, gemengde politie-militair patrouilles, bodycams voor Securail, betere cameratoegang voor politie en proefprojecten met toegangspoortjes in risicostations. Ze benadrukken samenwerking tussen Securail, politie en lokale overheden, maar erkennen dat structurele oplossingen (zoals snellere sancties en zwartrijderscontroles) nog moeten worden uitgewerkt. De oppositie blijft sceptisch en eist een brede, niet alleen Brusselse aanpak, met meer bevoegdheden voor Securail en snellere implementatie, terwijl Vlaams Belang 117 concrete voorstellen (o.a. registratie dadersafkomst, zwarte lijsten) aanreikt. De ministers benadrukken dat veiligheid "absolute prioriteit" is, maar concrete resultaten en cijfertransparantie blijven punt van discussie.

  Brent Meuleman:

  Heren ministers, in de krant van vandaag lezen we dat bijna alle Belgische stations de afgelopen tien jaar onveiliger zijn geworden. Gemiddeld worden elke dag twee mensen aangevallen in een trein of een station. Er zijn steeds meer slachtoffers van toenemende agressie en zinloos geweld. Dat is onaanvaardbaar en ronduit gevaarlijk, want elke dag nemen duizenden mensen de trein, waaronder kinderen op weg naar school, mensen op weg naar hun werk, senioren voor hun daguitstap.

  Het gaat om de veiligheid van ons allen en ook om de veiligheid van het treinpersoneel. Drie maanden geleden hebben meer dan honderd Securailagenten de alarmbel geluid. De onveiligheid in onze stations dreigt te ontsporen, zeiden ze toen. Vandaag staan we hier en slaan de Securailagenten opnieuw een noodkreet. Voor hen is toenemende agressie vanwege een paar rotte appels de dagelijkse realiteit.

  Met Vooruit stellen we heel duidelijk dat een veilige samenleving de eerste zorg is van een sterke overheid.

  Mijnheer de minister, u beloofde met een sterk actieplan te komen om de veiligheid in onze stations te waarborgen, maar op het terrein zien we daar nog niet veel van.

  Wat zult u ondernemen om de veiligheid in onze stations te verbeteren voor alle treinreizigers, voor de Securailagenten en voor de treinbegeleiders?

  Dorien Cuylaerts:

  Heren ministers, dat u met tweeën klaarzit, wijst op het belang van het thema. De situatie is zonet goed geschetst door mijn collega. Er zijn opnieuw bijzonder verontrustende cijfers over geweld op het spoor. Elke dag worden gemiddeld twee mensen het slachtoffer in een station of op een trein. Dat zijn geen statistieken, dat zijn mensen. Mensen zoals Tim en Bart, die maanden later nog altijd moeten leven met de gevolgen. Laten we eerlijk zijn, het is niet langer een gevoel van onveiligheid, het is vandaag gewoonweg onveilig. Sinds corona is het geweld alleen nog fors gestegen, in Vlaanderen zelfs met bijna 30 %. In Brussel is het probleem al langer gekend. Het is daar al lang duidelijk. Als voorbeeld noem ik Brussel-Zuid. Alleen al in dat station vindt een op de vijf interventies plaats. Daar blijft het niet bij. Ook Aalst, Gent, Lier en zelfs Kalmthout moeten eraan geloven. Dat is een heuse kettingreactie van onveiligheid.

  Securail voert meer dan honderd interventies per dag uit. Dat is het gevolg van een beleid dat te lang te laks is geweest op het vlak van veiligheid en migratie.

  Heren ministers, de signalen zijn niet nieuw. U weet dat. Op het terrein horen we telkens opnieuw dat er een tekort is aan capaciteit, aan slagkracht en aan duidelijkheid. Zulke incidenten laten sporen na bij de slachtoffers, mogelijk voor de rest van hun leven. We willen meer mensen op de trein krijgen, maar zonder veiligheid lukt dat niet.

  Daarom heb ik de volgende vragen. Erkent u dat de veiligheid op het spoor onder druk staat?

  Hoe kunnen we het vertrouwen bij de reizigers opnieuw opkrikken?

  Wanneer zal het veiligheidspersoneel eindelijk kunnen gebruikmaken van bodycams?

  Wat is de stand van zaken van het proefproject met toegangspoortjes in een aantal stations?

  Frank Troosters:

  Heren ministers, de krant Het Laatste Nieuws heeft vandaag een artikel gebracht dat duidelijk maakt dat de onveiligheid in bijna alle stations in de voorbije tien jaar toegenomen is. Het Vlaams Belang is daar niet door verrast. Het artikel deelt eigenlijk onze vaststellingen en de analyses die wij al lang brengen: de verhoging van het aantal feiten, die niet beperkt is tot het station van Brussel-Zuid, de toenemende drugsproblematiek en het toenemende wapengebruik.

  De problemen zijn bekend. Vooral over het gebrek aan mankracht bij Securail en bij de spoorwegpolitie heb ik meermaals vragen gesteld aan toenmalig minister De Crem, aan minister Verlinden, en ook al aan u.

  We kennen het probleem, want jaar na jaar blijkt dat de personeelskaders niet volledig worden ingevuld. Een tekort aan mankracht wordt vastgesteld. Die problemen zijn in het verleden ontstaan, na de afbouw van de spoorwegpolitie. Ik heb de cijfers meegebracht. Het klopt volledig. In 2015, onder de Zweedse regering, met NV-A minister Jan Jambon, waren er 724 agenten bij de spoorwegpolitie. Eind 2018 waren daar nog 465 agenten. De problemen die we na die afbouw vandaag kennen, hebben we dus te danken aan het toenmalige beleid van de N-VA.

  Ik heb een andere, vreemde vaststelling. Toen we met het Vlaams Belang de cijfers per station opvroegen, kregen we van de minister van Binnenlandse Zaken netjes een antwoord: per station het aantal feiten voor de lokale politie en het aantal feiten voor de spoorwegpolitie. Als ik het plaatje echter volledig wil hebben en ik aan de NMBS de cijfers van Securail vraag, krijg ik die niet. Ik krijg als antwoord gewoon een algemene, nietszeggende, uitleg. Ik vind dat zeer vreemd. Ik moet immers lezen dat de journalist van Het Laatste Nieuws blijkbaar nooit eerder gepubliceerde cijfers, tot tien jaar terug, kon inkijken.

  Mijnheer de minister, wat vindt u ervan dat die blijkbaar nooit eerder gepubliceerde cijfers niet ter beschikking van de parlementsleden zijn?

  Heren ministers, wat zullen jullie doen om de veiligheid in al de stations te verbeteren?

  Bernard Quintin:

  Mijnheer Meuleman, mevrouw Cuylaerts, mijnheer Troosters, voor deze regering is de veiligheid in en rond het openbaar vervoer een absolute prioriteit. Iedereen moet zich in ons land op elk moment van de dag veilig kunnen verplaatsen. Elke vorm van agressie of geweld in of rond stations is er een te veel. Laat daar geen enkele twijfel over bestaan. Wij treden daar kordaat tegen op.

  Bij de spoorwegpolitie heb ik een historisch capaciteitstekort geërfd, maar sinds het begin van mijn mandaat heb ik concrete maatregelen genomen om dat aan te pakken. Zo heb ik in december de capaciteit in de hoofdstad al versterkt met 20 extra agenten. Wij investeren ook in technologieën. De 8.000 camera’s van de NMBS zijn vandaag toegankelijk voor alle politiediensten, zowel federaal als lokaal. Vroeger was dat onmogelijk. Dankzij die camera’s kunnen we sneller ingrijpen, beter identificeren en efficiënter vervolgen.

  We gaan verder en sluiten nu ook een akkoord met Infrabel, zodat ook hun 4.500 camera’s kunnen worden ingezet in de strijd tegen geweld en criminaliteit.

  Daarnaast hebben we ook Securail, de veiligheidsdienst van de NBMS. Die staat in voor de veiligheid van reizigers en personeel in de stations, op de treinen en in de NMBS-gebouwen.

  Samen met mijn collega, de minister van Mobiliteit, Jean-Luc Crucke, heb ik afgesproken om de samenwerking tussen de spoorwegpolitie en Securail te versterken. Zoals voorzien in het regeerakkoord zal de operationele capaciteit van Securail onder mijn bevoegdheid worden gebracht, wat onze slagkracht op het terrein aanzienlijk zal vergroten. Voor mij is dat een cruciale maatregel om de versnippering van de veiligheid in en rond de stations aan te pakken. Dat staat hoog op de agenda van de vergadering die ik morgen zal hebben met collega Crucke.

  Zoals u weet, werk ik ook aan een wettelijk kader om het gebruik van bodycams door treinbegeleiders en Securailagenten mogelijk te maken. Bij de politie hebben die camera’s hun meerwaarde al bewezen. Ze werken ontradend bij agressie en geweld en zorgen tegelijk voor een sterkere bewijslast wanneer zich incidenten voordoen. Onze aanpak is duidelijk en wie denkt dat stations vrijplaatsen zijn voor geweld, drugs of intimidatie, vergist zich.

  Tot slot, maar zeker niet onbelangrijk, vanaf morgen zetten we in Brussel ook gemengde patrouilles in van politie en militairen. Agenten van de spoorwegpolitie en militairen zullen samen patrouilleren in en rond de trein- en metrostations in Brussel. De veiligheid van onze burgers stopt niet aan de ingang van de stations en/of op de trein.

  Burgers moeten zich veilig voelen in de stationsomgeving, in het station, op het perron, langs de sporen en op de trein. Dat veiligheidscontinuüm is voor mij onontbeerlijk en dat is een gedeelde verantwoordelijkheid van Securail, de spoorwegpolitie en de lokale politie.

  Wie overlast veroorzaakt of wie geweld pleegt, zal worden aangepakt. Dat is onze boodschap. Wie de regels niet respecteert, zal de gevolgen dragen. We kiezen resoluut voor veilige stations en voor een veilige reiziger. Ik dank u.

  Jean-Luc Crucke:

  Geachte leden, geweld in onze treinen en stations is geen perceptie – u hebt helemaal gelijk – maar een realiteit en die realiteit is onaanvaardbaar. We tellen vandaag gemiddeld twee agressies per dag op het spoorwegnet. Zo komt de hele belofte van openbare dienstverlening in het gedrang. Veiligheid is geen bijkomstig onderwerp. Het is de basisvoorwaarde om het vertrouwen van de burgers in de trein te behouden.

  We hebben nauw samengewerkt met minister Quintin. Concreet zullen we morgen al samenkomen met de CEO van de NMBS. Het doel is duidelijk, namelijk een echt nationaal actieplan uitwerken voor de veiligheid in de stations en de treinen. Dat plan zal steunen op concrete maatregelen die al worden uitgerold of in voorbereiding zijn.

  Om te beginnen versterken we de menselijke aanwezigheid op het terrein. Dat betekent meer politie in de stations, zichtbare patrouilles en een betere coördinatie met Securail. In dat kader heeft collega Quintin van de minister van Defensie bekomen dat het aantal militairen in de stations en metrostations in Brussel wordt verhoogd. Veiligheid moet zichtbaar zijn om afschrikkend te werken.

  Vervolgens willen we de toegang en de doorstroming in de grote stations beter controleren. Er zullen proefprojecten worden opgestart om te voorkomen dat bepaalde stations no-gozones worden, onder meer via toegangscontroles zoals het installeren van toegangspoortjes in gevoelige stations. Ik wacht nog op de studie van de NMBS voordat we dit jaar met die proefprojecten kunnen beginnen.

  Tegelijkertijd versnellen we de uitrol van technologische middelen, het delen van cameragegevens van de NMBS en Infrabel met de politiediensten en de invoering van bodycams voor het personeel. Het doel is voorkomen, sneller ingrijpen en doeltreffender sanctioneren.

  Naast die middelen is veiligheid vooral een kwestie van organisatie. We willen een veel coherentere veiligheidsketen met een versterkte coördinatie tussen de federale politie, de lokale zones en Securail, onder meer via een gedeeltelijke aansturing van Securail door Binnenlandse Zaken.

  Voor de grote stations, in het bijzonder in Brussel, willen we verdergaan met een globale aanpak. Veiligheid stopt niet op de perrons. Ze heeft ook betrekking op de omgeving, op fenomenen van marginaliteit en op de stedelijke realiteit. Daarom zullen we het Brussels Hoofdstedelijk Gewest de hand reiken om samen antwoorden uit te werken op die uitdaging.

  Publieke cijfers moeten gekend zijn en gepubliceerd worden. Daarover mag geen enkele twijfel bestaan. Alle cijfers waarover ik beschik, zullen worden gepubliceerd wanneer daarom wordt gevraagd.

  Wat de toegangspoortjes betreft, wachten we zoals gezegd op de studie van de NMBS om die proefprojecten te kunnen opstarten.

  Brent Meuleman:

  Heren ministers, uw antwoord boezemt mij vertrouwen in. Deze regering heeft aangegeven het probleem aan te pakken en ik merk dat er al heel wat initiatieven zijn genomen. Ik wil toch een belangrijk aandachtspunt meegeven. Er wordt vaak over Brussel gesproken. We hebben het over de 20 extra veiligheidsagenten, over camera’s en over militairen. We mogen echter niet vergeten dat er ook op andere plaatsen in ons land noden zijn op het vlak van veiligheid in de stations. Als ik naar mijn eigen provincie kijk, denk ik aan Aalst en Dendermonde. Ik las vanmorgen in de krant de cijfers over Gent-Sint-Pieters. Ook daar is werk aan de winkel. Overal in ons land moeten mensen veilig de trein kunnen nemen en zich veilig in de stations kunnen verplaatsen. Onze Securailagenten slaken vandaag een noodkreet en u moet daarmee aan de slag. Zij doen er alles aan om ervoor te zorgen dat kinderen veilig naar school kunnen gaan en dat mensen veilig op hun werk geraken, maar dan moet een sterke overheid er wel voor zorgen dat zij hun werk veilig kunnen doen.

  Dorien Cuylaerts:

  Heren ministers, ik dank u voor uw antwoord. Ik ben blij te horen dat veiligheid echt de hoogste prioriteit heeft voor iedereen hier in het halfrond en dat het van belang is dat mensen zich veilig kunnen voelen.

  U haalde terecht aan dat er vanaf morgen in de Brusselse stations militairen zullen patrouilleren. We mogen ons echter niet beperken tot symptoombestrijding. We moeten het probleem ook bij de wortel aanpakken. Daar moet zeker werk van worden gemaakt. Ik heb uit uw antwoord begrepen dat dat zeker wordt opgenomen.

  Het is immers van belang dat personen die rondhangen in de stations, sneller en kordater worden aangesproken. Er moet ticketcontrole zijn en de aanpak van zwartrijders moet worden opgedreven. De Securailagenten zouden meer interventiemogelijkheden moeten krijgen binnen een heel duidelijk kader.

  Welke weerstand er ook is van de NMBS-directie, de vakbonden of andere departementen, laat u niet tegenhouden en garandeer een snelle uitrol van maatregelen die rechtstreeks ingrijpen op het terrein.

  Frank Troosters:

  Heren ministers, ik dank u voor uw antwoord.

  Het Vlaams Belang vraagt al heel lang een structurele veiligheidsaanpak voor alle stations. Met de partij willen wij u daarbij ook helpen. Zondag hebben wij in Brussel een grote veiligheidsmeeting gehouden, waarop wij onze nieuwe veiligheidsbrochure hebben voorgesteld. Daarin staan 117 concrete voorstellen om de veiligheid te verhogen. Het gaat onder meer om het verhogen van de mankracht bij spoorwegpolitie Securail, het gebruik van bodycams, het uitbreiden van de bevoegdheden van veiligheidsagenten en een betere uitrusting, betere verweermiddelen, het versoepelen van omslachtige procedures, het registreren van de afkomst van daders en werk maken van een controleerbare zwarte lijst van stations en treinverboden. Er staan heel veel voorstellen in.

  De voorzitter van de veiligheidsmeeting en mijn dappere en strijdvaardige vriend en collega Ortwin Depoortere heeft speciaal voor u een exemplaar gesigneerd. Ik mag het u van hem overhandigen. Hopelijk kunt u daar inspiratie uit halen.

  (De heer Troosters overhandigt een brochure.)

  Voorzitter:

  Het betreft ongetwijfeld een collector’s item, maar nu is het de vraag wie van beiden het kleinood in ontvangst mag nemen.

• Vraag: De nieuwe spoorstaking

  Vraag: De andermaal aangekondigde spoorstaking

  mobiliteit en transport

  De nieuwe spoorstaking
  De andermaal aangekondigde spoorstaking
  Opnieuw aangekondigde spoorstakingen summaryExplanation

  Beantwoord door

  Les Engagés Jean-Luc Crucke (Minister van Mobiliteit, Klimaat en Ecologische Transitie)
  

  op 26 februari 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Dorien Cuylaerts en Tine Gielis bekritiseren de herhaalde stakingen van socialistische vakbonden bij de NMBS, die volgens hen het vertrouwen in het spoor ondermijnen en hardwerkend personeel onterecht treffen, terwijl minister Crucke bevestigt dat de geplande stakingen van 9-11 maart ideologisch gemotiveerd zijn en de impact beperkt blijft doordat niet alle bonden meedoen. Crucke kondigt een wetsontwerp midden maart 2026 aan om hervormingen door te voeren, roept op tot constructief overleg over nieuwe arbeidsvoorwaarden en wijst verzoening af als dat de regeringsbeslissing ondermijnt. Cuylaerts steunt de minister en noemt de vakbondseisen egoïstisch, terwijl Gielis hoopt op een doorbraak via gesloten deuren, benadrukkend dat ideologie niet boven dienstverlening aan reizigers mag staan. De focus ligt op het doorbreken van het vakbondsvetorecht en het herstellen van betrouwbaarheid voor treingebruikers.

  Dorien Cuylaerts:

  Mijnheer de minister, als het aan de socialistische vakbond ligt, ligt het spoor opnieuw plat op 9, 10 en 11 maart, alweer. Dat is intussen geen uitzondering meer, het wordt een gegarandeerd onderdeel van de dienstregeling. De afkorting NMBS staat tegenwoordig voor Nationale Maatschappij van Belgische Stakers.

  Dat is bijzonder jammer, niet alleen voor de reizigers, maar ook voor het personeel. Het overgrote deel van het personeel werkt immers wel zoals het hoort, wil werken en wil hard werken. Heel vaak hoor ik van treinbegeleiders, loketmedewerkers en techniekers dat ze hun job met veel overtuiging willen doen, maar dat ze zich schamen om te zeggen dat ze bij de NMBS werken. Is dat niet jammer? Hardwerkende medewerkers worden in conflicten meegezogen en dat creëert natuurlijk spanningen op de werkvloer.

  Mijnheer de minister, daar wringt het schoentje. Het gaat niet langer over die ene staking of dat ene conflict. Het spoor is vandaag het laatste grote overheidsbedrijf waar de vakbonden een vetorecht hebben op hervormingen. Dat is het afgelopen jaar erg pijnlijk duidelijk geworden. Tot tweemaal toe had u immers een voorakkoord met de vakbonden, maar helaas werd dat tot tweemaal toe afgewezen door de achterban.

  U hebt het overleg opgeschort en dat vind ik terecht. U zet door en dat is zeker ook terecht, want de reizigers en bij uitbreiding een groot deel van de bevolking staan achter u. Ik heb hier al vaak gestaan om te zeggen dat het genoeg is geweest. Daarover zijn we het eens.

  Mijnheer de minister, u hebt een oplossing via een wetsontwerp. De reizigers, het personeel en ikzelf roepen u op om dat zo snel mogelijk ter stemming voor te leggen in het Parlement. Wanneer zal dat gebeuren, zodat de vakbonden misschien beslissen om hun stakingen te staken?

  Tine Gielis:

  Mijnheer de minister, u herinnert zich misschien nog wel dat ik hier exact een jaar geleden stond met een grote kalender waarop ik alle stakingsdagen had aangeduid. Geloof mij, het waren er toen heel veel. Vandaag sta ik hier opnieuw, dag op dag een jaar later, eigenlijk met hetzelfde verhaal. Ik geef toe dat dat mij ontmoedigt. We zijn het echt beu.

  Zoals u ongetwijfeld weet, ben ik niet de enige die het beu is. Dee stakingen treffen immers bijna 1 miljoen reizigers die dagelijks met de trein naar het werk, naar school, naar familie of naar het ziekenhuis moeten. Zeker vanuit de Kempen ondervinden mensen daar grote hinder van. In hun naam wil ik vandaag spreken, want zij zijn alweer de dupe, voor de zoveelste keer. Hoe kunnen we verwachten dat reizigers het vertrouwen behouden in het spoor wanneer ze om de haverklap worden geconfronteerd met stakingen?

  Het is duidelijk dat het draagvlak voor die stakingen er niet meer is. Zelfs tussen de spoorbonden is er verdeeldheid, want de ene staakt wel, de andere niet, en de ene is al wat redelijker dan de andere. Dat moet dringend worden aangepakt, bij voorkeur via sociaal overleg. Ik hoor u graag zeggen dat het sociaal overleg voor u hier stopt, maar voor bijna een miljoen reizigers stopt het hier niet. Zij moeten wel op hun werk, op school of bij hun gezin geraken.

  Cd&v roept de sociale partners op om terug aan de onderhandelingstafel te gaan zitten, in plaats van zichzelf buitenspel te zetten door te staken. We vragen hun gewoon om hun job te doen.

  Mijnheer de minister, ik vraag u uitdrukkelijk om mee aan tafel te gaan zitten. Wat zult u concreet ondernemen om de geplande stakingen in maart alsnog proberen te vermijden?

  Jean-Luc Crucke:

  Mevrouw Cuylaerts, mevrouw Gielis, een maand februari zonder staking was te mooi of te verstandig voor enkelen. Zoals u heb ik kennisgenomen van de zoveelste stakingsaanzegging van de socialistische vakbonden voor 9, 10 en 11 maart. Het betreft ook ditmaal een politiek-ideologisch gekleurde staking, gericht tegen de regeringsbeslissing van 23 december 2025.

  Het verheugt mij dat ACV Transcom en de liberale vakbond ditmaal niet meedoen. Het betreft dus niet langer een actie van het gemeenschappelijk vakbondsfront. In tegenstelling tot de socialistische vakbond, die een stakingsaanzegging heeft ingediend voor het gehele net en voor alle werkzetels van de NMBS, Infrabel en HR Rail, heeft de christelijke vakbond weliswaar opgeroepen tot deelname aan de nationale actie van 12 maart, maar alleen voor de niet-essentiële functies. Ik vertrouw er dus op dat de impact op de reizigers ditmaal beperkt zal blijven en dat de NMBS geen alternatieve dienstregeling zal moeten uitwerken.

  Conform de procedure is naar aanleiding van de stakingsaanzegging morgennamiddag een verzoeningsvergadering samengeroepen. De bedoeling van die vergadering kan uiteraard niet zijn om terug te komen op de regeringsbeslissing, die wij sowieso niet zullen herroepen.

  Ik roep alle sociale partners binnen de spoorwegen op om de ontkenningsfase achter zich te laten. De ene zit in dat proces duidelijk al verder dan de andere. In het kader van de sociale overlegstructuur roep ik hen op constructief mee te denken over de maatregelen die nodig zijn om de genomen beslissing uit te voeren. Als alleen nog contractuelen mogen worden aangeworven, welke loon- en arbeidsvoorwaarden zullen dan aan die medewerkers worden aangeboden? Als de mensen langer moeten werken, hoe zorgen we er dan voor dat zij op een zinvolle manier langer kunnen werken? Over zulke vragen gaat het. Dat lijkt mij een veel positievere aanpak dan de steriele staking, waarvan het enige effect is dat de reiziger de dupe is.

  Het wetsontwerp waarnaar werd gevraagd, zal ik midden maart 2026 in tweede lezing indienen bij de regering.

  Dorien Cuylaerts:

  Mijnheer de minister, ik dank u voor dat heuglijke antwoord.

  Aanstaande zondag is het complimentendag en vanop deze plek wil ik het spoorpersoneel dat niet deelneemt aan de stakingen nu al een bloemetje sturen. Het verzet van de vakbonden tegen rechtvaardige en noodzakelijke hervormingen druist in tegen alle redelijkheid. De acties steunen niet op solidariteit, maar eerder op egoïsme. Zoals u zelf ook zei, zijn de reizigers en de overgrote meerderheid van het personeel daarvan het slachtoffer. We kunnen het niet maken dat bepaalde privileges in een bepaalde sector in stand worden gehouden als we van alle burgers solidariteit vragen. De onredelijke houding van de vakbonden maakt ons net standvastiger. De beslissing wordt niet herroepen. Mijnheer de minister, zet snel door. Onze steun hebt u alvast.

  Tine Gielis:

  Mijnheer de minister, een wijs iemand heeft mij ooit gezegd dat, als mensen het ergens oneens over zijn, men hen dan in een kamer moet zetten, de deur op slot moet doen en hen enkel mag buitenlaten als er een consensus is. Dat advies wil ik u meegeven. Ik hoop dat u slaagt in uw verzoeningspoging. Het is belangrijk om de eigen ideologie trouw te blijven, maar ook om vanuit respect voor elkaar een gemeenschappelijke basis te blijven verdedigen. Ik hoop dat uw verzoeningspoging binnenkort een positief resultaat oplevert en dat we met uw wetsontwerp aan de slag kunnen gaan, zodat de basis sterker is en zodat iedereen zijn rol daarin kent, maar ook verantwoordelijkheid neemt, zodat de een miljoen reizigers elke dag op hun werk of bij hun familie geraken.

• Vraag: De spoorstaking

  Vraag: De zoveelste treinstaking

  Vraag: De spoorstaking

  mobiliteit en transport

  De spoorstaking
  De zoveelste treinstaking
  De spoorstaking
  Treinstakingen en spoorprotesten summaryExplanation

  Beantwoord door

  Les Engagés Jean-Luc Crucke (Minister van Mobiliteit, Klimaat en Ecologische Transitie)
  

  op 29 januari 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Tijdens een felle discussie over de herhaalde stakingen bij de NMBS bekritiseren Dorien Cuylaerts en Irina De Knop de vakbonden omdat hun acties reizigers treffen en de NMBS naar de "afgrond" drijven, terwijl ze pleiten voor dringende hervormingen om de spoorsector klaar te stomen voor de liberalisering in 2032 en een minimale dienstverlening af te dwingen. Minister Jean-Luc Crucke verdedigt de geplande afschaffing van het statutair statuut voor nieuw personeel als onvermijdelijk om de NMBS concurrerend en budgettair houdbaar te maken, wijst verdere onderhandelingen af na twee afgewezen akkoorden met de vakbonden en benadrukt dat privatisering niet aan de orde is, maar wel modernisering nodig is om de Europese deadline te halen. Dimitri Legasse (vakbondszijde) beschuldigt de minister ervan de arbeidsrechten te ontmantelen, het spoorpersoneel te demoniseren en stiekem te privatiseren, met het Britse falende model als waarschuwing, terwijl hij eist dat de sociale dialoog hersteld wordt. Crucke houdt vast aan het hervormingspad, met steun van Cuylaerts die de vakbonden oproept hun "speeltijd" te beëindigen, terwijl De Knop een wettelijk kader voor minimale treindiensten voorstelt, desnoods met gedwongen inzet van personeel.

  Dorien Cuylaerts:

  Goedemiddag, mijnheer de minister.

  De treinreiziger wordt opnieuw gepest. Na 30 dagen staking op een jaar vraag ik me af wat de vakbonden nog willen bereiken. Draagvlak en begrip lijken hun doel, maar telkens is het de reiziger die de prijs moet betalen. Laat me duidelijk zijn, de overgrote meerderheid van het spoorpersoneel werkt vandaag en zij verdienen respect en grote dank. Het is echter die kleine minderheid die het land telkens blokkeert.

  Deze keer gaat de staking over het statuut van het spoorpersoneel, met de vaste benoeming, een statuut dat al meer dan 100 jaar oud is. Wie statutair is, is quasi levenslang zeker van werk, met een aantrekkelijk loon. Statutairen moeten al best wat op hun kerfstok hebben om ontslagen te kunnen worden. We zijn een van de weinige landen waar nieuw personeel nog wordt aangeworven volgens dat statuut uit de vorige eeuw. Laten we eerlijk zijn, dat heeft zijn tijd gehad.

  Hervormingen zijn broodnodig en het is hoog tijd dat de vakbonden dat gaan inzien en beginnen te beseffen. Tegen 2032 moet ons spoor immers klaar zijn voor de vrije spoormarkt. We moeten daarvoor vandaag beginnen met te hervormen. Doen we dat niet, dan zal de NMBS niet klaar zijn en zal de concurrentie de NMBS verpletteren. In 2032 zullen er dan helaas geen NMBS-treinen meer rondrijden. Is dat wat de vakbonden willen?

  Mijn vraag is eenvoudig, mijnheer de minister. Hoe moet het nu verder en hoe zult u de broodnodige hervormingen doorvoeren? De reiziger rekent op u. Dank u wel.

  Irina De Knop:

  Mijnheer de minister, wij zitten midden in de zoveelste stakingsweek van de spoorbonden, de 32ste treinstaking in minder dan een jaar. De nieuwe actie is al aangekondigd. In februari staan er opnieuw drie stakingsdagen gepland. Ik verneem dat de directie er alles aan doet om dat te voorkomen.

  Vandaag kreeg de CEO het eindelijk over haar lippen dat die nieuwe staking disproportioneel is. Wij zeggen dat al maanden. Men leidt de NMBS immers naar de afgrond, met reputatieschade, met reizigers die definitief afhaken en met een bedrijf dat voortdurend in crisismodus zit. Sommige bonden spreken over een definitieve vertrouwensbreuk.

  Mijnheer de minister, terwijl hier in Brussel ruzie wordt gemaakt tussen uzelf, de directie en de bonden, staat de reiziger stil. De reiziger is absoluut de dupe van wat hier gebeurt. Ik wil u een verhaal vertellen over een pendelaar, Lars, een student die ik heel goed ken. Vandaag kwam hij te laat. Hij moest een trein nemen die een uur later reed. Die trein zat eivol, de reizigers zaten als sardientjes in een blik. Tot in de toiletten toe stonden er mensen, om toch maar met die ene trein op hun bestemming te geraken.

  Het is goed dat u een vuist maakt tegen de vakbonden, mijnheer de minister. We hebben gehoord dat u dat doet, maar dat is niet genoeg. U moet in actie schieten. U moet stoppen met het overdreven geloof in de sociale dialoog. U moet de personeelsleden echt enthousiasmeren voor een toekomstvisie. We hebben nood aan een inspirerende leider die de liberalisering van het spoor waarmaakt.

  Mijn vraag is eenvoudig, mijnheer de minister. Hoe gaat u de reiziger opnieuw centraal stellen?

  Dimitri Legasse:

  Monsieur le ministre, cette semaine, tous les syndicats du rail – absolument tous – ont fait grève, et pas de gaieté de cœur, contrairement à ce que d'aucuns semblent croire, mais parce que les cheminots n'ont jamais été aussi durement attaqués par un gouvernement.

  Monsieur le ministre, ouvrez les yeux. Vous rendez-vous vraiment compte de ce qu'est le métier de cheminot? Devoir se lever tôt le matin, revenir tard le soir, réparer les voies, travailler de nuit et par tous les temps, accompagner les usagers, avoir la responsabilité de conduire quelque 2 000 voyageurs, devoir subir 2 000 agressions par an, affronter un management toxique qui épuise les agents.

  La situation est grave. Vous nous le disiez encore lors de la dernière commission et lors des précédentes. Vous nous le rappelez d'ailleurs à chaque commission, en parlant tantôt de Securail, tantôt d'HR Rail.

  Mais que décidez-vous finalement pour les 28 000 travailleurs des chemins de fer? Vous décidez de casser le droit des travailleurs, de détruire la démocratie sociale. Vous décidez de préparer la fameuse privatisation souhaitée par vos alliés, qui viennent encore de s'exprimer. En outre, vous décidez de faire 700 millions d'euros d'économies dans le rail.

  Derrière tout cela, c'est toujours la même chose. Toujours la même chose. Ces gouvernements, c’est pareil. Les services publics sont attaqués de toutes parts, ne sont pas respectés et les syndicats sont même méprisés.

  Pas moins de respect pour les travailleurs que pour les navetteurs. Monsieur le ministre, arrêtez de faire semblant de prendre la défense des navetteurs et de les opposer aux cheminots! Sans cheminots, pas de trains. Avec vos réformes contre les travailleurs et vos économies sur le rail, absolument tout le monde sera perdant.

  Monsieur le ministre, allez-vous enfin renouer le dialogue avec les syndicats? Allez-vous enfin développer des contre-propositions?

  Jean-Luc Crucke:

  Chers collègues, permettez-moi de commencer par rappeler l’essentiel.

  Oui, les voyageurs sont les premiers touchés par cette nouvelle semaine de perturbations. Je veux leur dire que je regrette profondément les désagréments subis. Une grève de cinq jours, dans le contexte actuel, est déraisonnable. Heureusement, deux trains IC sur trois roulent et seuls 15 % des agents participent aux arrêts de travail.

  Il y a un temps pour tout, et le temps de la renégociation est désormais dépassé. Depuis près d’un an, nous avons mené un dialogue intensif. À deux reprises, nous avons signé des accords avec des organisations syndicales. Ces accords ont été librement négociés, librement signés. À deux reprises, la base a choisi de les rejeter. C’est son droit, mais c’est aussi le rôle du gouvernement de dire qu'il prend ses responsabilités et avance.

  Cela ne signifie pas la fin du dialogue social pour d’autres chantiers – notamment en ce qui concerne le recrutement, l'attractivité des emplois et la prévention des risques psychosociaux –, mais cela signifie clairement qu’il n’y aura pas de renégociation sur ces points. Je veux être explicite: la modernisation de la gestion du personnel et la contractualisation pour les nouveaux engagements ne seront plus renégociées. Nous avons négocié pendant des mois et conclu deux accords dûment signés par les représentants syndicaux.

  Vous me demandez d’ouvrir les yeux. Ouvrez-les! Ces accords ont été signés par les syndicats. En avril, en octobre et dans une première version signée, ils acceptaient de mettre fin complètement aux recrutements statutaires à partir du 1 er janvier. La seconde fois, cela ne concernait plus que certaines professions. Et cela a également été refusé.

  Moi, quand je signe un accord, je représente le gouvernement. Je prends mes responsabilités, et je les prendrai jusqu’au bout. Vous l’avez bien compris.

  Ik wil de vele werknemers bedanken die ondanks de spanningen de openbare dienstverlening blijven verzekeren en te maken hebben met de onzekerheid en de druk die de situatie meebrengt.

  Het is onze plicht om de toekomst van het Belgische spoor te verzekeren. Die toekomst is duidelijk: in 2032 moet de markt voor personenvervoer per spoor anders worden georganiseerd. Het monopolie van de NMBS zal dan niet meer mogelijk zijn. Dit is geen Belgisch initiatief, maar een verplichting die voortvloeit uit een Europese verordening uit 2007, waarvan België alle mogelijkheden tot uitstel benut heeft. Deze deadline is niet theoretisch. Hij bepaalt vandaag al de strategische keuzes die nodig zijn om de continuïteit te verzekeren en de openbare dienst te versterken binnen het Europese wetgevingskader dat ons wordt opgelegd.

  Je confirme que la réforme suivra le calendrier prévu: fin des engagements statutaires pour les nouveaux entrants selon les modalités arrêtées, sans impact pour le personnel statutaire actuellement statutaire. Nous ne reviendrons pas sur ce cap qui conditionne la capacité des chemins de fer à tenir sa place en 2032.

  Het dossier ligt bij de Raad van State, die eind februari zijn advies zal uitbrengen. Daarna zullen de teksten opnieuw aan de regering worden voorgelegd, alvorens terug te keren naar het Parlement voor de inwerkingtreding, zoals gepland. Ik wil niet dat spoorwegmedewerkers morgen hun job verliezen omdat ons systeem nog niet flexibel of innovatief genoeg is, omdat we niet hebben geanticipeerd op de komst van concurrentie. Concurrentie komt er niet alleen van private exploitanten, maar ook van buitenlandse openbare exploitanten, zoals de SNCF of Deutsche Bahn. Het is onze plicht ervoor te zorgen dat de NMBS zowel klanten als overheden kan overtuigen om gebruik te maken van haar diensten in België, maar ook om morgen concurrerend te zijn op buitenlandse markten. Ik wil u er ook aan herinneren dat andere historische publieke Belgische operatoren dezelfde evolutie hebben doorgemaakt toen hun sector werd opengesteld voor concurrentie. Ik denk aan bpost en Proximus, die zich hebben aangepast.

  Vandaag zijn er drie prioriteiten: een betrouwbare openbare dienstverlening garanderen, de budgettaire houdbaarheid verzekeren en ons onmiddellijk voorbereiden op de deadline van 2032. We zullen de liberalisering niet ondergaan en we spreken niet over privatisering. We zullen ons voorbereiden door de veiligheid, de kwaliteit van de dienstverlening en de volledige naleving van de verworven rechten te garanderen. Ik herhaal het, want het is belangrijk dat de spoorwegen voor 100 % in publieke handen blijven. Ik zal dit tot het einde doen, stakingen of niet.

  Dorien Cuylaerts:

  Mijnheer de minister, ik deel uw analyse. Voor mij is het heel duidelijk en die boodschap moet ook duidelijk zijn voor de reiziger: er gaat te veel belastinggeld naar het spoor en de belastingbetaler mag dan ook verwachten dat die treinen rijden, vandaag, morgen, maar zeker ook in 2032. Ik wil de vakbonden dan ook oproepen om eindelijk hun verantwoordelijkheid te nemen, om mee na te denken over die toekomst en die mee voor te bereiden, in het belang van de NMBS, maar ook van het personeel en van de reiziger.

  Mijnheer de minister, u hebt gelijk. Het debat is gevoerd. De kaarten liggen op tafel. Het is tijd om de NMBS nu opnieuw op de rails te krijgen, met respect voor wie werkt, maar ook met duidelijke keuzes voor de toekomst. Beste vakbonden, de speeltijd is voorbij.

  Irina De Knop:

  Mijnheer de minister, ik dank u voor uw antwoord.

  Ik wil eerst en vooral het personeel van de NMBS dat wel werkt proficiat wensen. Ik heb begrepen dat dat de grote meerderheid is en het is belangrijk om dat ook te vermelden.

  Mijnheer de minister, we twijfelen niet aan uw goede intenties, maar u moet verder gaan dan enkel de juiste analyse maken. Het is belangrijk dat u de reiziger opnieuw centraal stelt.

  Het is voor ons heel duidelijk dat de gegarandeerde dienstverlening niet volstaat. Vandaar dat wij een wetsvoorstel hebben ingediend om een echte minimale dienstverlening mogelijk te maken, waarbij 50 % van de treinen altijd rijdt. Op die manier hoeven de mensen niet meer als sardientjes in een blik te reizen, maar kunnen ze op een menswaardige en degelijke manier op hun werk geraken. Als dat nodig zou blijken, dan moet dat maar met opvordering van personeel. Zover willen wij ook gaan. Het is genoeg geweest, het is tijd om de reiziger opnieuw centraal te stellen. Het moet echt anders.

  Dimitri Legasse:

  Monsieur le ministre, vous ne préparez pas à l'avenir. Permettez-moi de vous le dire, vous cassez la machine, vous cassez les travailleurs, et maintenant vous vous attaquez même au droit de grève. Sans travailleurs et avec toutes ces économies, les chemins de fer n'arriveront pas à l'heure en 2032. Détrompez-vous! Cessez de dire qu'il ne s'agit pas d'une privatisation, car c'en est une! Les exemples étrangers nous montrent à quel point cela ne fonctionne pas. Regardez le Royaume-Uni! Monsieur le ministre, vous parlez de budget réaliste et, dans le même temps, vous parlez de 700 millions d'économies. On savait que ce gouvernement n'avait absolument aucune ambition pour le climat, on sait maintenant que les chemins de fer ne sont pas non plus une priorité. Je ne vous remercie pas.

• Vraag: De hittegolf en het klimaatplan dat op zich laat wachten

  Vraag: Het Belgische klimaatplan

  Vraag: Het treinverkeer in extreme weersomstandigheden

  Vraag: De hittegolf en de klimaatambities van België en Europa

  Vraag: De klimaatdoelstellingen 2040 en het Belgische klimaatplan

  Vraag: De tijdens de hittegolf afgeschafte P-treinen

  mobiliteit en transport

  De hittegolf en het klimaatplan dat op zich laat wachten
  Het Belgische klimaatplan
  Het treinverkeer in extreme weersomstandigheden
  De hittegolf en de klimaatambities van België en Europa
  De klimaatdoelstellingen 2040 en het Belgische klimaatplan
  De tijdens de hittegolf afgeschafte P-treinen
  Klimaatplannen, hittegolven, treinverkeer, klimaatambities, klimaatdoelstellingen. summaryExplanation

  Beantwoord door

  Les Engagés Jean-Luc Crucke (Minister van Mobiliteit, Klimaat en Ecologische Transitie)
  

  op 3 juli 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De klimaaturgentie staat centraal in een felle kritiek op minister Crucke (Klimaat), die volgens oppositiepartijen het dossier verwaarloost door prioriteiten zoals koopkracht en defensie voorop te stellen—terwijl België achterloopt met het Nationaal Energie-Klimaatplan (PNEC) (deadline juni 2024 gemist) en hittegolven dodelijke gevolgen hebben voor kwetsbare groepen. Critici hekelen symbolische maatregelen (bv. CO₂-taks voor gezinnen) en uitgestelde investeringen (windenergie, spoorinfrastructuur), terwijl de NMBS faalt met verouderd materieel en gecancelde treinen tijdens extreme hitte, wat pendelaars naar de auto drijft. Crucke verdedigt zich door te wijzen op Europese flexibiliteit (90% reductiedoel 2040 met koolstofcompensatie) en coördinatieproblemen tussen gewesten, maar belooft het PNEC voor september 2024 in te dienen—zonder concrete oplossingen voor sociale ongelijkheid (hitte-arme huishoudens) of systeemverandering (publieke investeringen vs. marktafhankelijkheid). Kernpunt: klimaatbeleid ontbeert urgentie en rechtvaardigheid, terwijl de crisis levens kost.

  Marie Meunier:

  Monsieur le ministre, "le climat n'est plus une priorité": c’est ce que je vous ai entendu dire cette semaine sur La Première. Vous regrettez peut-être, mais vous l’avez dit!

  Franchement, nous savions déjà que les partis de l’Arizona abandonnaient l’ensemble de leurs promesses et de leurs priorités de campagne. Je ne reviendrai pas sur les 500 euros supplémentaires de pouvoir d’achat. Le climat était aussi dans votre programme, monsieur Crucke. Le climat, monsieur le ministre du Climat!

  J’ai donc été consternée par vos propos, d’autant plus qu’au même moment, les Belges étaient littéralement en train de mourir de chaud. On a vu, partout dans le pays, des températures record, des personnes cloîtrées chez elles, des personnes en souffrance, de nombreux trains supprimés et des orages violents.

  Comme nous le savons, ces pics de chaleur sont clairement liés aux émissions de carbone. Ce que nous attendons d’un ministre du Climat, c’est qu’il se batte et qu’il obtienne des avancées. Or, avec le retour des droites au pouvoir, les enjeux climatiques – qui sont aussi des enjeux sociaux – sont aujourd’hui totalement sacrifiés. Ceux qui en paient le prix sont les ménages à revenus modestes, les locataires et les pensionnés les plus sensibles aux hausses de température.

  Nous le constatons en Wallonie avec votre réforme brutale des primes à l’isolation, pour laquelle les familles vous remercient ! Nous le voyons également à l’échelle européenne, où la Commission a revu à la baisse son objectif de réduction des émissions pour 2040, et où les États membres pourront désormais acheter des crédits carbone dans les pays du Sud au lieu de faire eux-mêmes les efforts nécessaires.

  Maintenant, c’est au niveau fédéral que tous les plans semblent malheureusement bloqués. Je songe notamment au Plan national Énergie-Climat, pour lequel la Belgique a été mise en demeure le 12 mars dernier. Où en est-on, monsieur le ministre? Avez-vous soumis le Plan social pour le climat à la Commission européenne? Avez-vous pris connaissance d'une étude qui dit que les Wallons seront les plus touchés par le système des quotas carbone? Que faites-vous pour les protéger? Vous augmentez aussi la TVA sur les chaudières au gaz et au mazout et ce sont encore les Wallons qui vont payer.

  Monsieur le ministre, il fait peut-être un peu moins chaud aujourd’hui, mais l’urgence climatique est bien là. Quelles sont les solutions de ce gouvernement face aux enjeux climatiques?

  Natalie Eggermont:

  Collega's, het was ongezien deze warm deze week. Maandagochtend kreeg ik het eerste berichtje op mijn telefoon van iemand die in een maatwerkbedrijf werkt. Er was een collega flauwgevallen en afgevoerd, maar extra pauzes werden geweigerd.

  Wij hadden geluk want we hebben airco in het Parlement, maar heel veel mensen hebben hard gewerkt in de hitte, in de fabrieken, met veiligheidsvest, helm, schoenen, alles erop en eraan, of buiten in de volle zon, in de bouw. Al mijn respect voor die mensen. Zij zijn de eerste slachtoffers van de klimaatverandering. Ze zijn het ook beu om telkens het belerende vingertje van de politiek te zien.

  Een metallo vertelde mij: “Wij moeten doorwerken in de hitte, en ondertussen komt men ons zeggen dat we met de elektrische fiets naar het werk moeten gaan of dat we onder de douche moeten plassen voor het klimaat. Intussen huurt Jeff Bezos Venetië af voor een bruiloft en laat hij 200 van zijn vrienden overkomen met de privéjet. Wij moeten wel met de fiets naar het werk om het klimaat te redden."

  De huidige hittegolf is geen uitzondering meer. Dit is het nieuwe normaal, collega's. Voor veel jongeren is dat de toekomstvisie die ze van de politici vandaag meekrijgen. Wat doet de politiek dan? Ik heb een collage gemaakt. Men gaat afwachten.

  Er is nog altijd geen Belgisch klimaatplan. De deadline is opnieuw gemist. Weten jullie wanneer die deadline was? Dat was 30 juni 2024, een jaar geleden. De ambities gaan dus achteruit. Gisteren, midden in de hittegolf, versoepelde de Europese Commissie haar klimaatdoelstellingen. Daar hadden ze blijkbaar ook last van de hitte. Deze week werd ook beslist dat investeringen in een nieuw windmolenpark op zee tot minstens 2032 worden uitgesteld.

  Wat lukt er dan wel? De invoering van een Europese koolstoftaks voor Belgische gezinnen, die kan oplopen tot 650 euro per gezin per jaar. Voor dergelijke maatregelen zijn de traditionele partijen altijd te vinden, om in de zakken van de mensen te zitten. Dat is geen klimaatbeleid, dat is asociaal pestbeleid.

  Mijnheer de minister, wat gaat u doen om verantwoordelijkheid te nemen voor het klimaat, zonder in de zakken van de mensen te zitten?

  Dorien Cuylaerts:

  Mijnheer de minister, de voorbije dagen was het puffen. Het was snikheet, dat hebben we allemaal gevoeld. Temperaturen liepen op tot 38 graden. Het was de warmste 1 juli ooit. Historisch dus eigenlijk. Wie met de trein moest reizen, heeft het geweten. Ik gooi het enigszins over een andere boeg, want mijn vragen gaan uiteraard over de treinen.

  De treinen die vandaag rijden, zijn te oud, te onbetrouwbaar en te krap. Het resultaat daarvan is treinen zonder airco, veel afgeschafte treinen en haltes die zomaar worden overgeslagen, dat alles zonder duidelijke communicatie. Erger nog, de reizigers zitten opeengepakt als sardienen in een blik. Bij de huidige hitte is dat niet alleen oncomfortabel, maar ronduit gevaarlijk.

  Wat creëert de NMBS daarmee? Wel, mensen die afhaken. Wanneer men letterlijk zit weg te smelten in de trein, dan begint men natuurlijk naar de auto te kijken en dan neemt men die gewoon weer. Dat terwijl in het openbaredienstcontract staat dat we 30 % meer reizigers op de trein moeten krijgen tegen 2032. Hoe valt die situatie nog uit te leggen?

  Het is trouwens bijzonder toepasselijk, want vorige week lag de aanbesteding voor de nieuwe treinstellen op tafel bij de NMBS. De raad van bestuur besliste het dossier on hold te zetten. De voorkeur ging opnieuw uit naar het Spaanse bedrijf CAF, ondanks eerdere kritiek en het arrest van de Raad van State. Daardoor dreigt Alstom, met vestigingen in Brugge en Charleroi, opnieuw uit beeld te verdwijnen. Net nu is de nood aan nieuwe treinstellen nochtans bijzonder groot.

  Mijnheer de minister, hittegolven kunnen we niet stoppen. Wat we wél kunnen doen, is zorgen voor modern en betrouwbaar materieel en niet pas binnen tien jaar. Mijn vraag is dan ook heel eenvoudig: kunt u toelichten wat de stand van zaken is in het aanbestedingsdossier?

  Marc Lejeune:

  Monsieur le ministre, les températures s'affolent. L'été est suffoquant. On vient encore de l'entendre, le seuil symbolique de 1,5°C a été dépassé. Nous souffrons tous de la chaleur et les scientifiques parlent aussi d'un dépassement de 3°C dans les scénarios les plus pessimistes.

  Les risques sur la santé des plus vulnérables, l'impact de la sécheresse sur l'agriculture, nos forêts qui se dégradent, l'impact sur la biodiversité et même sur notre mobilité, la liste des impacts du réchauffement climatique sur notre vie est longue. L'épisode de chaleur que nous vivons cette semaine est un rappel supplémentaire, un énième rappel à l'urgence d'actions concrètes. Si certains veulent oublier le climat, lui, il ne vous oublie pas, comme vous le rappelez souvent.

  Alors, comment avancer pour répondre à tous ces enjeux? Il faut plus que jamais développer une politique durable dans tous les domaines de façon transversale. Durable sur le plan budgétaire, le gouvernement y travaille. Durable sur le plan économique, l'appel des entreprises wallonnes pour un objectif clair montre que la demande des entreprises est bien réelle. Durable sur le plan des émissions carbone, vos efforts pour enfin aboutir à un plan climat vont dans ce sens.

  Mais il ne suffit pas d'être volontariste. Il faut agir finement pour que la transition prenne en compte nos réalités territoriales et financières.

  Monsieur le ministre, j'ai trois questions dans cette optique de répondre au réchauffement climatique et de nous faire avancer dans le bon sens. Que pensez-vous des objectifs de réduction de gaz à effet de serre que la Commission européenne a présentés hier? N'y a-t-il pas un risque finalement que ces objectifs s'enlisent à force de compromis et de flexibilité? Comment avance le Plan national Énergie-Climat dont on vient de parler? Le précédent gouvernement, je le rappelle, n'avait pas su aboutir et la Belgique traîne toujours ce dossier depuis trop longtemps. Enfin, quels sont vos objectifs pour faire de la transition un levier social qui diminue les inégalités plutôt que de les renforcer?

  Rajae Maouane:

  Monsieur le ministre, hier encore Bruxelles étouffait: 38 degrés sur la Grand-Place. La science l'affirme: sans actions fortes, ces températures extrêmes seront la norme. Quand il y a le feu, on ne demande pas aux pompiers de faire une pause. Or, face à l'urgence, votre gouvernement temporise et regarde les flammes monter.

  Malheureusement, le dérèglement climatique tue. Chaque été, ce sont des dizaines de milliers de personnes qui meurent à cause des vagues de chaleur. Et ce sont toujours les mêmes qui en payent le prix: les ouvriers sur les chantiers, des livreurs à vélo, des aînés coincés dans des logements surchauffés, les travailleurs d'usine. Les précaires crèvent en silence pendant que le gouvernement perd du temps.

  La Commission européenne vient d'annoncer d'ailleurs un objectif de moins 90 % d'émissions nettes d'ici à 2040. Alors, je suis d'accord, sur le papier, ça claque! Mais dans les faits, c'est rempli de passe-droits – crédits carbone à l'étranger, transfert d'efforts entre secteurs –, avec une trajectoire molle jusqu'en 2035. Résultat: on annonce l'ambition, mais on organise l'inaction. Mettre du vert sur des politiques qui foncent droit dans le mur, ce n'est pas du progrès, c'est du sabotage.

  Monsieur le ministre Crucke, vous avez qualifié ce texte d'équilibré. Moi, j'y vois une ambition au rabais, et je suis sûre que Jean-Luc sera d'accord avec moi. Pendant ce temps, en pleine canicule, la Belgique souffle sa première bougie de retard pour son Plan national é nergie-Climat (PNEC) – retardé par la Flandre, dois-je le rappeler? Nous sommes derniers de la classe avec la Pologne, et je trouve ça un peu honteux. Je pense que vous pouvez être d'accord avec moi.

  Monsieur le ministre, je vous pose des questions simples. La Belgique soutiendra-t-elle, oui ou non, enfin un vrai objectif climatique ambitieux, à savoir une réduction de 90 % des émissions ici, sans tricher avec des crédits carbone à l'autre bout du monde? Quand et comment le gouvernement arrêtera-t-il officiellement sa position sur l'objectif 2040 et sur l'objectif intermédiaire de 2035? Quelle est votre feuille de route concrète – date, état, arbitrages interrégionaux – pour déposer enfin un PNEC crédible et compatible avec l'accord de Paris?

  Tine Gielis:

  Mijnheer de minister, dames en heren, als trouwe pendelaar heb ik deze week een nieuwe term geleerd: de saunatrein. Een saunatrein is een oudere trein zonder airconditioning die tweemaal per dag uitrijdt en tussendoor geparkeerd staat onder de volle zon. Voor het comfort van de reizigers en het personeel laat de NMBS die trein uitzonderlijk niet rijden bij extreme weersomstandigheden.

  De NMBS verwijst dus naar het comfort, maar dat moeten we met een grote korrel zout nemen. Onze pendelaars hebben deze week immers extra hard gezweet, meer dan wie ook. Naast hittestress moesten ze ook afrekenen met treinstress. Ze zagen namelijk de ene trein na de andere geschrapt worden, waardoor van comfort helemaal geen sprake meer was. Wie was de pineut? Onze hardwerkende middenklasse, die elke dag pendelt naar het werk, want die middenklassers krijgen helaas geen hitteverlof van hun baas.

  Mijnheer de minister, ik hou mijn hart alvast vast voor de winter die voor de deur staat. Dan leer ik wellicht een nieuwe term kennen: de iglotrein. Die term kan alvast ingeroepen worden als het te koud wordt.

  Pendelaars in de kou laten staan – of in dit geval in de hitte – is voor cd&v helemaal niet oké. Ik pleit hier al langer voor een stipte dienstverlening van het openbaar vervoer. Dat zou een topprioriteit moeten zijn. Het moet het speerpunt vormen van uw beleid. Of het nu te koud of te warm is, probeer dat maar eens uit te leggen aan Jan Modaal die gewoon op zijn werk moet raken. Er is nood aan een beleid dat werkt bij elke weersomstandigheid.

  Jean-Luc Crucke:

  Monsieur le président, chers collègues, je me permettrai de commencer, car sinon je manquerais à toute civilité et à toute amitié, par souhaiter à Mme Maouane un merveilleux anniversaire, malgré les chaleurs que l'on connaît.

  (Applaudissements)

  (Applaus)

  Madame Meunier, je suis certain que vous m'avez lu rapidement. Peut-être avez-vous cru, en prenant un mot, traduire une pensée qui n'est pas la mienne. Ce que j'ai dit, et je le maintiens, c'est qu'aujourd'hui, pour un certain nombre de personnes, peut-être, malheureusement majoritaires, la fin du mois et la dérégulation de notre géostratégie sont devenues à ce point des priorités qu'effectivement, parfois, elles ne mettent plus en premier lieu le climat. Ce n'est pas parce que je constate que c'est ainsi que je partage cette idée et que je considère qu'il n'y a pas lieu d'adopter encore une vitesse surdimensionnée en la matière. Mais être aveugle face à cela, c'est ne pas pouvoir objectiver une réponse.

  On m'a posé des questions sur la planification, le Plan national é nergie-Climat. Comme je l'ai dit, et je le répète, ma collègue Melissa Depraetere dans le gouvernement flamand fait un travail qui n'avait pas été fait précédemment. Elle s'est engagée à le terminer pour fin juin, début juillet. Je n'ai aucune raison de penser qu'elle n'y arrivera pas et je la soutiens complètement.

  En ce qui concerne le fédéral, nous pourrons décider également avant le 21 juillet. Je rappelle quand même que ce qui est en rade, c'est le précédent PNEC, qui a été recalé par l'Europe. C'est bien pour cela qu'on a dû s'y atteler. Je me suis engagé vis-à-vis du commissaire européen à déposer personnellement les quatre études ou projets avant le 21 juillet, et je le ferai. Il faudra ensuite faire ce qu'on appelle le réguler, ce qui sera fait par l'administration. Au mois de septembre, tout sera déposé. Rien n'est changé dans le timing.

  S'agissant du Plan social Climat, vous avez raison, nous sommes en retard. Mais 26 des 27 pays européens sont en retard. Seule la Suède l'a remis. Les mesures sont connues tant par les Régions que par le fédéral. Nous devons encore nous coordonner, nous concerter, et arbitrer le pourcentage, la division des recettes entre les uns et les autres. J'ai reçu mandat du gouvernement pour qu'au nom du fédéral, je puisse négocier une fourchette de 10 à 20 % pour le fédéral. Cela me semble important parce que certaines compétences, tant au niveau économique, par rapport aux micro-entreprises, sur un plan fiscal, que vis-à-vis des citoyens, sur les aides sociales directes, ne relèvent que du fédéral. Je crois donc que les Régions pourront comprendre cela aussi.

  Gisteren heeft de Europese Commissie, weliswaar met enige vertraging, ambitieus haar voorstel voor de klimaatdoelstellingen voor 2040 voorgesteld. Er wordt gestreefd naar een vermindering van de netto-uitstoot met 90 %, in overeenstemming met de aanbevelingen van de Europese wetenschappelijke raad voor het klimaat. Dat voorstel voorziet ook in drie flexibiliteitsmechanismen: een beperkte openstelling voor internationale kredieten, erkenning van permanente binnenlandse opslag en intersectorale flexibiliteit. Die doelstelling voor 2040 zal duidelijkheid en zichtbaarheid bieden aan onze burgers en bedrijven, die langetermijninvesteringen moeten kunnen plannen. Ik denk dus dat ons land die voorstellen kan volgen.

  De gevolgen van de hittegolf beperken zich echter niet tot de gezondheid. Ook onze infrastructuur heeft eronder geleden. U hebt het zelf gemerkt en ik ook. Ik heb maandagavond namelijk meer dan drie uur nodig gehad om thuis te geraken.

  Sinds 15 mei is het plan voor hittegolven en ozonpieken op nationaal niveau van kracht. Ondanks de inspanningen waren de verstoringen aanzienlijk. Ik heb de NMBS en Infrabel gevraagd om snel een gedetailleerd verslag en gestructureerd actieplan voor te leggen om dat soort van storingen te voorkomen.

  Les perturbations observées sur notre réseau ferroviaire ne sont ni isolées ni propres à la SNCB. Elles s'inscrivent dans des tendances plus larges. En Belgique, plusieurs incidents ont été constatés. Lundi soir, un train est resté bloqué à Wuustwezel, en province d'Anvers. Il s'agissait d'un train néerlandais opérant sur notre réseau. Mardi, un train de marchandises est tombé en panne à Haecht. Des dommages ont également été constatés à la caténaire à Neerpelt et à Mol. Ces incidents sont qualifiés de mineurs. Pour ma part, ils ne le sont pas.

  In Frankrijk heeft de hittegolf geleid tot vertragingen en afgelastingen in de treindienst. In heel Europa laten spoorweginfrastructuren beperkingen zien bij extreme weersomstandigheden.

  Tout cela signifie qu'effectivement, plus que jamais, la Belgique – mais pas seulement elle – doit considérer que ces événements ne sont pas dus au hasard, mais qu'ils sont dus au réchauffement climatique. C'est donc avec confiance, mais détermination (…)

  Marie Meunier:

  Monsieur le ministre, j'entends vos explications, mais je ne peux pas admettre qu'un ministre du Climat se résigne à déplorer que le climat ne soit plus une priorité. Ce n'est pas compréhensible, ni par moi ni par personne, à part peut-être par Trump ou d'autres climatosceptiques. Surtout quand on vit un épisode comme celui de cette semaine, où les températures étaient record. Cela semble être votre devoir, en tant que ministre du Climat, de ramener ce débat au premier plan.

  Ce retrait des politiques climatiques nous paraît être une erreur pour les entreprises, parce que si on veut remettre l'Europe sur la carte, il faut au contraire miser sur la transition. Et c'est une erreur pour les citoyens, en particulier les plus fragiles, parce que ce sont eux, dans les quartiers denses, dans les passoires énergétiques, qui souffrent le plus des pics de chaleur.

  Ensuite, je dois vous dire que les marchés internationaux du carbone nous inquiètent. J'attends, de ce point de vue, une position ferme de la Belgique sur l'objectif 2040. Je ne manquerai pas de revenir sur ce sujet en commission.

  Natalie Eggermont:

  Dank u wel, mijnheer de minister.

  Ik meen dat we tot de kern van het probleem moeten gaan. We kunnen het klimaatprobleem niet oplossen met de recepten die we tot hiertoe hebben toegepast, namelijk verder vertrouwen op de markt en op de investeringen van de privébedrijven. Maar dat recept blijft u wel herhalen.

  Hoe komt dat? Privé-investeringen gaan natuurlijk naar waar winst te halen is en de fossielebrandstofindrustrie windt er ook helemaal geen doekjes om dat ze zullen blijven investeren in fossiele brandstoffen. British Petrol, één van de grote spelers heeft het dit jaar nog gezegd. Ze schroeven de ambities voor hernieuwbare energie terug en gaan terug naar olie en gas.

  Superveel winsten hebben de energiebedrijven gemaakt door de crisis in Oekraïne. Die winst is gegaan naar nieuwe investeringen in olie en gas en naar de aandeelhouders. Dus nee, de markt zal het probleem niet oplossen. We hebben grootschalige publieke investeringen nodig, investeringen in isolatie en openbaar vervoer, in hernieuwbare energie. Die komen er niet. Jullie vinden ineens miljarden, maar ze gaan niet naar het klimaat, ze gaan naar oorlog.

  Een goede raad die nu circuleert op de sociale media is de volgende: stay cool, stay hydrated, and fight capitalism!

  Dorien Cuylaerts:

  Mijnheer de minister, ik zou u willen danken voor uw antwoord, maar ik heb op mijn vraag helaas geen antwoord gekregen.

  De realiteit duldt geen uitstel. Treinstellen van meer dan 50 jaar oud laten rijden zonder airco op dagen met 38°C, dat is niet meer verantwoord. We moeten dringend investeren in modern materiaal dat bestand is tegen de uitdagingen, ook tegen extreme hitte.

  Maar het gaat niet alleen over goede treinen. Het gaat ook over een goed beleid. Wanneer we voor zo'n grote investering staan, moeten we kansen creëren voor jobs in eigen land. In Brugge en in Charleroi werken vandaag duizenden mensen in de spoorindustrie.

  Zoals collega Maaike De Vreese al een aantal keren heeft aangekaart, is de tewerkstelling in Brugge van groot belang, zowel voor de regio als voor de toekomst van onze industrie. Nu is het moment om te kiezen voor goede treinen en voor maximale werkgelegenheid in eigen land.

  Marc Lejeune:

  Monsieur le ministre, je vous remercie pour vos réponses et pour l'annonce des progrès que vous avez accomplis dans le Plan Énergie-Climat et qui prouvent que le climat se situe bien au centre de vos priorités.

  Vous avez aussi rappelé la nécessité de réconcilier économie et écologie. Ce n'est pas toujours simple, mais je sais que vous y travaillez. De même, vous avez indiqué la difficulté de faire avancer l'agenda environnemental face aux conflits et aux populismes. J'estime qu'il en va de notre responsabilité collective. Chez Les Engagés, nous voulons avancer. Il faudra le faire avec nos entreprises et nos concitoyens, comme vous venez de le dire, au moyen d'une planification coordonnée et responsable.

  Les politiques climatiques et environnementales qui punissent et attaquent la qualité de vie de nos concitoyens n'ont fait qu'encourager une levée de boucliers contre les politiques climatiques ambitieuses. Aujourd'hui, nous devons tous être unis, au lieu de nous diviser, dans le combat climatique. Vous y travaillez énormément, afin que nous gagnions ce combat.

  Rajae Maouane:

  Monsieur le ministre, chers collègues, merci pour vos bons vœux! Monsieur le ministre, merci pour vos réponses.

  Je ne vous apprends rien, mais 95 % des décès dus aux événements climatiques extrêmes sont causés par la chaleur. Avant-hier, une femme est morte à la plage, tandis qu'un homme est décédé voici quelques jours sur un chantier. Ce sont chaque fois des publics très vulnérables qui sont touchés.

  Monsieur Crucke, j'étais triste de vous entendre dire à la radio, même si c'était pour le regretter, que le climat n'était pas une priorité. Ce n'est pas ce que pensent une majorité de Belges puisque, selon un sondage, 80 % d'entre eux estiment que le climat doit constituer une priorité. Les milliards accordés à la Défense devraient plutôt servir à la transition juste.

  Monsieur le ministre, j'ai une suggestion à vous soumettre. Avoir quitté le MR vous a fait du bien. Avoir rejoint Les Engagés était ambitieux, mais peut-être pas assez. Alors, j'invite Jean-Luc à rejoindre les verts, le parti pour lequel la fin du monde et les fins de mois forment le même combat.

  Tine Gielis:

  Mijnheer de minister, ik dank u voor uw antwoorden. Ik heb vooral goed naar u geluisterd en stel vast dat u vanuit verschillende invalshoeken werk wilt maken van een robuuste dienstverlening op het spoor. We zullen u daarin alle vertrouwen moeten geven en in overleg moeten treden met verschillende actoren en stakeholders, zodat we samen kunnen werken aan een fundamentele aanpak. Het gaat daarbij om een goede infrastructuur, kwalitatief personeel en duidelijke communicatie met de reizigers. Ook de spelregels verdienen aandacht, want die moeten we misschien aanpassen om de capaciteit van het spoornet optimaal te benutten. In dat verband zal ik binnenkort een resolutie indienen. U zult daar in de commissie nog meer over horen. Voor cd&v is het belangrijk: te koud of te warm mag geen spelregel zijn voor Jan Modaal, die moet kunnen rekenen op een stipte en betrouwbare spoorwegdienstverlening. We geven u dan ook alle vertrouwen om daar de komende maanden werk van te maken. Dank u wel.

• Vraag: Een oproep tot responsabilisering van de vakbonden naar aanleiding van de treinstaking

  Vraag: De treinstakingen

  Vraag: Het syndicaal overleg met betrekking tot de spoorstakingen

  Vraag: De aanhoudende spoorstakingen

  Vraag: De spoorstakingen

  Vraag: De spoorstakingen

  mobiliteit en transport

  Een oproep tot responsabilisering van de vakbonden naar aanleiding van de treinstaking
  De treinstakingen
  Het syndicaal overleg met betrekking tot de spoorstakingen
  De aanhoudende spoorstakingen
  De spoorstakingen
  De spoorstakingen
  Stakingen in spoorsector summaryExplanation

  Beantwoord door

  Les Engagés Jean-Luc Crucke (Minister van Mobiliteit, Klimaat en Ecologische Transitie)
  

  op 27 maart 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De herhaalde, gecoördineerde stakingen bij de NMBS (65+ dagen aangekondigd) leggen het spoorvervoer plat, met overvolle treinen, geannuleerde ritten en gegijzelde reizigers als gevolg, terwijl vakbonden protesteren tegen regeringsplannen (pensioenhervorming 55→67 jaar, opheffing HR Rail, besparingen). Minister Crucke benadrukt constructieve gesprekken met drie matige vakbonden en dreigt juridische stappen tegen misbruik van stakingsrecht, maar concrete oplossingen (zoals automatische opening eerste klasse of compensatie zoals een *Sorrypas*) blijven uit, ondanks oproepen tot uitgebreidere minimale dienstverlening en herstel van vertrouwen. Kritiek richt zich op het falend overlegklimaat en het ontbreken van tastbare resultaten, terwijl reizigers en oppositie eisen dat de regering verantwoordelijkheid neemt voor de chaos die voortvloeit uit haar eigen beleid.

  Julien Matagne:

  Monsieur le ministre, reconnaissons que depuis quelques semaines, le tableau de la SNCB n'est pas très réjouissant: trains supprimés, trains retardés, trains bondés, horaires limités, réseau perturbé, service dégradé, collaborateurs non-grévistes débordés et navetteurs fatigués. Prendre le train est devenu un véritable parcours du combattant. En tant que navetteur presque quotidien, vous en savez quelque chose!

  Bien sûr, défendre ses droits est légitime, mais assumer ses devoirs l'est tout autant, surtout lorsqu'il s'agit d'assurer un rôle de service public de qualité. Ces grèves à répétition non coordonnées donnent une impression de surenchère, une surenchère inutile qui ne tient pas compte de la concertation sociale qui vous est chère, qui nous est chère et que vous avez souhaité initier dès le début de votre mandat de ministre.

  Monsieur le ministre, quel est l'état d'avancement du dialogue social que vous menez? Je suis d'ailleurs persuadé que vous le menez avec soin. Avez-vous pu rencontrer l'ensemble des organisations sociales concernées?

  Il me revient que lors des grèves, la première classe n'est pas systématiquement ouverte à toutes et à tous pour améliorer le confort dans les trains. Pouvez-vous garantir qu'à l'avenir, cette première classe sera ouverte à l'ensemble des voyageurs pour leur confort au quotidien dans nos trains?

  Je vous remercie d'avance pour l'ensemble de vos précisions.

  Tine Gielis:

  Mijnheer de minister, weet u hoeveel stakingen er voor de komende maanden aangekondigd zijn en over hoeveel stakingsdagen het gaat? Omdat ik vermoed dat u het niet weet, heb ik dat even voor u uitgeteld: 65 dagen staking zijn aangekondigd. Enkele weken geleden stond ik hier al om dat opbod aan stakingen aan te kaarten, maar samen stellen we vast dat de situatie alleen maar escaleert. Ik heb voor mezelf even in kaart gebracht hoe de planning er de volgende maanden zou uitzien. Ik heb een stakingsplanner gemaakt, waarop ik in een roze kleur die 65 stakingsdagen heb aangeduid. Ik geef u dat mee als geheugensteuntje, want ik begrijp dat u ook een actief gebruiker bent van het spoor.

  De reizigers zijn het kotsbeu. Ze zien hun vakantie in het water vallen, bijvoorbeeld omdat het vliegtuig gewoonweg niet opstijgt, of ze zijn te laat in de les, omdat ze een verbinding hebben gemist, of ze zien hun kinderen niet meer, omdat ze 's avonds gewoonweg niet tijdig thuis geraken.

  Mijnheer de minister, ik bezorg u zo dadelijk de stakingsplanner en ik doe ook drie oproepen. Mijn eerste oproep is gericht tot de vakbonden. Ik moedig de vakbonden aan om verstandig om te springen met het stakingsrecht, want zij dreigen door de gecreëerde chaos het draagvlak te verliezen.

  Mijn tweede oproep is gericht tot de NMBS, die ik vraag om de dienstverlening te verbeteren en overleg met de bonden te faciliteren.

  Mijnheer de minister, u roep ik op om samen met collega-minister Jambon met de vakbonden te overleggen om duidelijkheid te creëren voor de toekomst. Ik hoop dat u dat ter harte neemt.

  Voorzitter:

  De volgende vier leden stellen hier een vraag die in de commissie hangende was.

  Irina De Knop:

  Mijnheer de minister, ik heb een déjà-vugevoel en ik denk u ondertussen ook. Ik sta hier namelijk weer en u zit hier weer.

  On pourrait dire que vous le regardez comme les vaches regardent passer le train.

  De situatie is echter niet grappig. Ze is heel ernstig, vooral voor de treinreiziger, die elke keer weer het slachtoffer is van de talloze stakingen. Gelukkig is er op initiatief van de liberalen de gegarandeerde dienstverlening, die ervoor zorgt dat er toch enige dienstverlening is, hoewel dat lang niet genoeg is.

  We zijn er nog niet van af. We staan nog voor weken van zwaar verstoord spoorverkeer. Het Laatste Nieuws berichtte dat de vakbonden van plan zijn de krachten te bundelen en er nog eens stevig tegenaan te gaan.

  Mijnheer de minister, ere wie ere toekomt: u was vorige week echt streng voor de vakbonden en dat was goed. Uw geduld was op en u hebt dat duidelijk getoond. Alle grenzen van de redelijkheid worden dan ook overschreden. Wij kopen daar echter jammer genoeg weinig mee.

  Vorige week gaf u aan dat u de juridische mogelijkheden om dat trauma te stoppen laat onderzoeken.

  Daarom is mijn vraag ook heel logisch.

  Hebt u daar al nieuws over?

  Voorbije vrijdag, 21 maart 2025, hebt u meer dan twee uur samengezeten met de vakbonden.

  Wat is uit dat overleg gekomen? Dat is een logische vraag.

  Hoe evalueert u de gegarandeerde dienstverlening? Wilt u ter zake nog nieuwe initiatieven nemen?

  Wij zouden ze toejuichen.

  Dorien Cuylaerts:

  Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, de ene staking was nog niet eens afgelopen of de andere schoot al bijna uit de startblokken. Deze week wordt opnieuw gestaakt door een kleine vakbond. Diens actie loopt zondagavond af.

  Eindelijk, zouden we denken. Het einde is in zicht, maar helaas is niets minder waar: een nieuwe week, een nieuwe staking en zo gaan we nog een tijdje door, zoals de vorige vraagstelster al is aangehaald. Het stopt niet.

  De gevolgen zijn genoegzaam gekend en zijn hier al regelmatig aangehaald. Studenten, werknemers en pendelaars geraken niet tijdig of zelfs niet op hun bestemming.

  Ik vraag mij af of de vakbonden ook wel eens denken aan de mensen die niet over een auto beschikken of aan de studenten die niet over een kot beschikken of aan wie die geen familie of kennissen heeft om op terug te vallen. Zij geraken nergens; zij zijn geïsoleerd.

  Het spoor is er voor iedere reiziger, maar het lijkt er steeds meer op dat de bonden en hun eigen belang centraal staan en niet langer de treinreiziger.

  Wij stellen hier elke week opnieuw vragen.

  Mijnheer de minister, u doet uw best. U zit met de vakbonden rond te tafel, maar wat haalt het uit? Er verandert helemaal niets. Ze blijven verder doen, zonder gevolg.

  Mijn geduld, het geduld van mijn collega's maar ook van vele pendelaars is op. Bij u is dat net hetzelfde. Wij hebben dat vorige week gehoord. U hebt de spoormaatschappijen opgeroepen om juridisch uit te zoeken op welke manier het misbruik van het stakingsrecht kan worden aangepakt.

  Mijn vraag is dan ook heel simpel.

  Is die oefening intussen gebeurd? Welke stappen zult u nemen om de treinen weer aan het rijden te krijgen?

  Frank Troosters:

  Mijnheer de minister, ik feliciteer u. Ik wil u feliciteren, maar bedoel dat wel sarcastisch. U bent nu al de kampioen. U hebt het record van het aantal spoorstakingen tijdens een ambtstermijn overgenomen van uw voorganger. Bovendien loopt de teller van het aantal stakingsdagen nog op. U loopt dus nog uit en lijkt wel de Eddy Merckx van de spoorstakingen.

  Dat record kan nog veel hoger worden. Een collega van mij heeft een telling gemaakt. Indien alle aangekondigde spoorstakingen waren uitgevoerd zoals voorzien, zouden we eind augustus 88 spoorstakingsdagen hebben bereikt. Dat zou hebben betekend dat op dat moment een kwart van het jaar zou zijn gestaakt binnen eenzelfde overheidsbedrijf. Dat is ongezien.

  Gelukkig is er ook goed nieuws. Sinds deze ochtend is bekend dat vijf spoorbonden de koppen hebben bijeengestoken. Zij hebben beslist hun acties te coördineren en samen actie te voeren. Dat heeft twee gevolgen, een goed en een slecht gevolg. Het goede is dat het aantal stakingsdagen wat minder zal zijn. Het slechte is dat de impact groter zal zijn wanneer actie wordt gevoerd. De impact zal dan over het hele net worden gevoeld. Vanaf 8 april zullen die bonden elke dinsdag een staking organiseren en om beurt op een bepaalde regio focussen. Op zich is dat dus goed nieuws, maar dat minder zal worden gestaakt, is voor alle duidelijkheid niet uw verdienste.

  Mijnheer de minister, die stakingen komen voort uit onvrede bij de spoormensen. We hebben het al gehad over de plannen voor het spoor van de arizonaregering waarvan u deel uitmaakt en over de hervormingen die zij wil doorvoeren. Daarom voeren de bonden actie. Ik benadruk echter dat de acties zich ditmaal niet tegen de NMBS richten maar wel tegen de arizonaregering en tegen u. Daarom worden de treinreizigers gebruikt. Ze worden bijna gegijzeld om bepaalde zaken af te dwingen. Dat kan echt niet langer duren.

  Daarom stel ik vandaag opnieuw de vraag die ik al zo vaak heb gesteld.

  Hoe zult u het probleem oplossen? Hoe zult u verdere stakingen voorkomen?

  Staf Aerts:

  Mijnheer de minister, collega's, vanochtend viel iemand bijna flauw op de trein van Kortrijk naar Brussel, omdat de trein overvol zat. Hij werd letterlijk en figuurlijk rechtgehouden door alerte treinreizigers. Onze collega, de heer Matti Vandemaele, heeft dat vanochtend vastgesteld.

  Zelf zat ik ook op een overvolle trein. Ik moest gedurende drie kwartier rechtstaan van Duffel tot Brussel.

  Bovendien zijn wij nog de gelukzakken, want heel veel mensen geraakten niet op hun werk en misten belangrijke afspraken. Scholieren die vandaag examens hadden, geraakten niet op school.

  De reden zijn de treinstakingen. De treinreiziger is daarvan altijd het grootste slachtoffer. Dat is overduidelijk. De reden van die stakingen is echter de door uw regering gecreëerde onzekerheid bij het personeel over hun statuut. De tweede reden zijn de besparingen en de efficiëntiewinsten die op hen afkomen. Het is nog steeds heel onduidelijk of ze er zullen komen op de kap van het personeel. Wij vermoeden van wel.

  De vakbonden reageren daartegen. Ik begrijp dat ze ongerust zijn en reageren. Het is ook goed dat de vakbonden vandaag samenzaten om de acties op elkaar af te stemmen in de hoop dat er dan ook minder hinder is voor de vele treinreizigers. Zij hebben hun portie immers gehad. Het zijn en blijven echter acties tegen de arizonaregering, tegen uw beleid en niet tegen dat van de NMBS.

  Voor Groen is de maat vol. Er moet minstens een compensatie worden geboden.

  Mijnheer de minister, zult u zorgen voor compensaties?

  Wij denken bijvoorbeeld aan een Sorrypas en dus een dag genieten van de trein, om opnieuw het vertrouwen in de trein te herstellen. Het verlengen van de abonnementsduur is ook een optie. Wij verwachten dergelijke zaken van de regering. Er wordt immers gestaakt tegen uw beleid en niet tegen het beleid van de NMBS.

  Mijnheer de minister, welke compensaties voor de treinreizigers zult u uitwerken?

  Jean-Luc Crucke:

  Chers collègues, depuis la prise de fonctions de notre gouvernement, le secteur ferroviaire est, comme vous l'avez signalé, secoué par une série de grèves. Ces mouvements perturbent lourdement le réseau et pénalisent des milliers de citoyens, souvent les plus fragiles. Ces grèves trouvent leur origine en toute grande majorité dans des mesures prises sur la base de l'accord de gouvernement, fruit d'une négociation démocratique et reflétant la volonté d'une majorité politique claire.

  De vakbondseisen, ongeacht om welke vakbond het gaat, hebben voornamelijk betrekking op de geleidelijke verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd voor spoorwegpersoneel van 55 jaar naar 67 jaar, de hervorming van de berekening van de pensioenen op basis van de gehele loopbaan in de plaats van de laatste paar jaren en het geplande einde van HR Rail als werkgever van het spoorwegpersoneel.

  Si certaines préoccupations sont compréhensibles, elles doivent être traitées dans le cadre d'un dialogue social respectueux et constructif. Je tiens à réaffirmer ici mon attachement indéfectible à la concertation sociale, mais avec des partenaires responsables et représentatifs. C'est pourquoi j'ai entamé d'initiative un dialogue avec la CGSP Cheminots, la CSC-Transcom et la CGSLB, qui ont certes privilégié le dialogue plutôt que la confrontation et qui sont les seules à siéger à la commission nationale paritaire.

  Onze gesprekken verlopen goed, in een klimaat van wederzijds respect, dialoog en constructiviteit. We hebben al afspraken gemaakt over belangrijke punten, zoals de geleidelijke overgang van de taken van HR Rail aan overheidsbedrijven en het garanderen van een grotere verantwoordingsplicht. Ik geef er echter de voorkeur aan om in dit stadium discreet te blijven over de details, in overeenstemming met onze toezegging om niet te communiceren totdat de onderhandelingen zijn afgerond.

  Met betrekking tot de pensioenen steun ik mijn collega die verantwoordelijk is voor dit dossier. Ik ben bereid om hem te steunen bij het faciliteren van de dialoog met de vakbond, zoals ik hem heb gezegd. Ik heb hem vanmorgen opnieuw aan de telefoon gesproken en hij was heel duidelijk. Hij zal het regeerakkoord toepassen, het gehele akkoord, maar niets meer dan het akkoord. Minister Jambon blijft echter openstaan voor overgangsregelingen. Zijn hand is dan ook uitgestoken naar de vakbond.

  Sur le plan financier, il est primordial de souligner les conséquences financières dramatiques que ces grèves entraînent pour la SNCB: pertes de recettes, indemnisation des voyageurs, déviations vers d'autres modes de transport. Ce sont autant d'efforts supplémentaires qui s'imposeront au secteur du rail ultérieurement.

  Enfin, pour répondre à la question de M. Matagne, sachez que pour l'heure, les accompagnateurs ont la possibilité de déclasser la première classe en fonction de leur ressenti. Toutefois ce déclassement n'est pas automatique, c'est pourquoi je vais demander à la SNCB d'examiner la possibilité d'un déclassement automatique de la première classe en période de grève, pour autant, bien évidemment, que le besoin s'en fasse sentir. Nos citoyens ne doivent en effet pas être les seuls à subir les effets des actions syndicales.

  De regering zal standvastig blijven tegenover de blokkades en gijzelingen op ons spoorwegnet. We zullen blijven opkomen voor een verantwoordelijke en evenwichtige visie op de openbare dienstverlening, waarbij dialoog boven confrontatie gaat. Daarom heb ik, zoals ik vorige week al heb aangekondigd, HR Rail, het juridische HR-instrument voor de spoorwegsector, de opdracht gegeven om voor alle nieuwe stakingsaanvragen alle mogelijkheden te bestuderen om misbruik van stakingsaanzeggingen te weigeren met behulp van de juridische instrumenten die het tot zijn beschikking heeft. Als de vakbonden deze uitspraak weigeren, is het aan hen om naar de rechter te stappen en de genomen beslissing aan te vechten.

  Les grèves préalablement programmées, donc celles qui sont prévues au moins jusqu'au 31 mars, ne seront pas requalifiées. Mais gare à la suite! Je ne lâcherai rien. Je reste ouvert à la concertation avec ceux qui souhaitent négocier de manière responsable, mais je n'accepterai jamais que la continuité des services stratégiques soit sacrifiée pour des motifs idéologiques. Les trains doivent avancer, pas les égos.

  Julien Matagne:

  Monsieur le ministre, je vous remercie pour votre réponse.

  Ces grèves affectent en effet des dizaines de milliers d'usagers chaque jour. Nous appelons les syndicats à agir avec responsabilité en évitant les actions désordonnées. Il en va de la crédibilité du transport ferroviaire. Aussi, dans un contexte économique morose – et vous avez cité des mesures qui font grincer des dents, mais qui sont certainement des mesures nécessaires –, dans un contexte climatique inquiétant, dans un contexte d'immobilité autour des grandes villes, j'espère que vous réussirez à ramener la sérénité au cœur de notre entreprise ferroviaire.

  La concertation sociale est lancée. J'entends que les échanges sont constructifs. Vous êtes sur la bonne voie. Je vous remercie, en tout cas, pour votre investissement.

  Tine Gielis:

  Mijnheer de minister, wij zijn ons ervan bewust dat er een zware taak op uw schouders rust, maar u hebt al zeer kordate taal gesproken. U hebt constructief en in alle sereniteit opgeroepen om daarover te overleggen. Wij kunnen u alleen maar het vertrouwen geven en hopen dat u spoedig enig resultaat kan boeken door in dialoog te blijven gaan met de NMBS, met de vakbonden en met uw collega-ministers om iedereen op dezelfde lijn te brengen en weer naar een goed werkend spoorverkeer te evolueren. Dank u voor uw inzet daarvoor.

  Irina De Knop:

  Mijnheer de minister, dank voor uw antwoord, al vind ik wel dat we er niet zo erg veel mee kunnen. Wat u hebt gezegd, is een beetje meer van hetzelfde. Het is zeer duidelijk dat wat we vandaag zien, eigenlijk de beste reclame is voor een echte liberalisering van het spoor. Week na week krijgen we daarvan de bevestiging. Het is echt tijd dat we de reiziger opnieuw centraal stellen en dat we die niet als een soort van vervelende bijkomstigheid zien.

  Daarnaast is het toch wel echt nodig om eens grondig te onderzoeken wat we kunnen doen om de minimale dienstverlening uit te breiden om ervoor te zorgen dat meer treinen rijden, ook in het geval van stakingen. Want inderdaad, de komende weken zal de impact nog groter zijn. Ik raad u dus aan om daarvoor en voor de sociale dialoog echt actie te ondernemen. U moet echt op tempo komen opdat de treinreiziger erop kan rekenen dat zijn trein rijdt en niet overvol zit.

  Dorien Cuylaerts:

  Mijnheer de minister, u verwees in uw antwoord naar een constructieve dialoog en naar wederzijds respect. Ik hoop dat de vakbonden ook respect hebben voor de treinreizigers. Wanneer er bijna meer stakingsdagen dan gewone werkdagen bij het spoor zijn, kunnen we immers niet meer spreken over een recht op staken. Dan gaat het duidelijk om misbruik van het stakingsrecht. De treinreizigers moeten daar steeds de prijs voor betalen. Het is nu tijd om daar iets aan te doen. Het land platleggen omdat men zijn goesting niet krijgt, is totaal onverantwoord. Staken mag, daar gaat het eigenlijk niet over, maar wat hier gebeurt, is allesbehalve normaal.

  De reizigers zijn elke keer de dupe zijn en sporen noodgedwongen verder. De vakbonden sporen helaas niet meer. Ik kijk uit naar uw overleg met hen en hoop op een goed resultaat.

  Frank Troosters:

  Mijnheer de minister, bedankt voor uw antwoord. Ik heb ook een beetje een déjà-vugevoel. Wij vragen al heel lang naar concrete oplossingen en ik stel vast dat uw antwoorden evolueren. In het begin was u vrij laks, daarna was u verontwaardigd, dan werd u boos, een paar weken daarna was uw geduld bijna op – intussen is het volledig op -, een week gelezen zou u bestuderen hoe u aan de stakingen een eind kon maken en nu hoor ik weer nieuwe aankondigingen, maar ik zie geen concrete oplossingen. Dat is nochtans wat de treinreizigers willen. Ze willen niet langer gegijzeld zijn in een dispuut tussen de arizonaregering en het spoorpersoneel.

  Treinreizigers willen dat het niet over spoorstakingen, maar over treinbeleid gaat, dat er werk gemaakt wordt van een betrouwbaar openbaar vervoer, betere dienstverlening, minder afgeschafte treinen, grotere stiptheid en meer veiligheid. Dat is ook waar ze recht op hebben. Doe dat alstublieft.

  Staf Aerts:

  Mijnheer de minister, collega Matagne sust dat u op de goede weg bent, maar ik betwijfel of de treinreiziger daar dezelfde mening over heeft. Ik vind die opmerking zelfs wat cynisch, aangezien u eigenlijk nu al recordhouder bent in aantal stakingsdagen. Ik snap de mindswitch niet helemaal. Laten we immers niet vergeten – ik blijf het herhalen – dat de stakingen niet gericht zijn tegen de NMBS, maar wel tegen de beslissingen van de arizonaregering, tegen de maatregelen die u zult nemen. Daarom komt het u toe om het vertrouwen te herstellen. Ook al restte u nog twintig seconden spreektijd, u nam niet de moeite om te reageren op mijn vraag welke compensatie u zult voorzien voor de treinreizigers. Met Ecolo-Groen denken we duidelijk aan een sorrypas en een verlenging van de treinabonnementen. Zulke compensaties zijn cruciaal om het vertrouwen van de treinreizigers te herstellen. Op die manier kunnen we ervoor zorgen dat de treinreiziger zich niet afkeert, want ik denk dat we er allemaal van overtuigd zijn dat de trein nog altijd een heel fijne manier van reizen is, als de treinen rijden, uiteraard.

• Vraag: De 9-daagse spoorstaking

  Vraag: De stakingen bij de spoorwegen

  Vraag: De stand van zaken met betrekking tot de 9-daagse spoorstaking

  Vraag: De spoorstakingen

  mobiliteit en transport

  De 9-daagse spoorstaking
  De stakingen bij de spoorwegen
  De stand van zaken met betrekking tot de 9-daagse spoorstaking
  De spoorstakingen
  Spoorstakingen van 9 dagen summaryExplanation

  Beantwoord door

  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 27 februari 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De langdurige spoorstakingen (tot 29 dagen, mogelijk tot juli) van vakbonden—met name kleinere, radicale groepen—lamleggen het openbaar vervoer, met enorme gevolgen voor pendelaars, studenten en het spoorpersoneel dat *wel* wil werken, terwijl de NMBS en regering in gebreke blijven om de crisis op te lossen. De kern van het conflict ligt in onrust over pensioenhervormingen, het HR-statuut en arizonaplannen, waarbij vakbonden hun privileges verdedigen en de regering te traag of onvoldoende communiceert—ondanks tweewekelijks overleg met de grootste bonden (CSC, CGSP). Alternatieve diensten functioneren slecht: treinen vallen uit, reizigers staan uren in de kou, en regio’s raken geheel geïsoleerd. Critici (o.a. CD&V, N-VA) eisen dringend resultaat: concrete compensatie (bv. abonnementsverlenging), breder overleg (ook met kleine vakbonden) en duidelijke regeringstegenmaatregelen om de continuïteit van de spoordienst te garanderen, in plaats van louter symbolische dialoog. De sociale en economische schade dreigt tot diep in 2024 door te woeden zonder ingrijpen.

  Tine Gielis:

  Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, de ene vakbond staakt 9 dagen. De andere vakbond staakt 29 dagen. Dames en heren, wie biedt er meer? Het lijkt wel een stakingsopbod. De vraag die we ons hierbij moeten stellen, is hoever dit staat van de dagelijkse realiteit van de treinreiziger. De impact van al die acties op de treinreizigers, de pendelaars, de studenten en de senioren is gigantisch. De staking is volstrekt onverantwoord volgens de cd&v-fractie.

  Mijnheer de minister, ik hoop dat uw collega in zijn overleg met de bonden heel duidelijk maakt dat die acties onaanvaardbaar zijn. Ze schaden niet alleen de reizigers, maar ook het vertrouwen in ons openbaar vervoer. Want wie is naast de reizigers ook de dupe? Laten we dat niet vergeten. Dat zijn de vele spoorwegmensen die wel willen werken, die elke dag met veel passie hun job doen, maar die ook aangeven dat het niet altijd evident is om langer te werken. Daarvoor moeten we ook begrip hebben. Sterker nog, we moeten hen daarbij helpen.

  Iedereen weet dat er hervormingen nodig zijn. We moeten de mensen geen blaasjes wijs maken, we mogen dat niet ontkennen. Het is dus tijd om in gesprek te gaan en samen te zoeken hoe we kunnen zorgen voor een deftig pensioen enerzijds en tegelijkertijd het werk werkbaar kunnen houden anderzijds. Maar zorg er alstublieft voor dat de reizigers niet langer in de kou staan of het slachtoffer zijn.

  Mijnheer de minister, hoe gaat u ervoor zorgen dat de mensen op hun werk geraken de komende dagen? Hoe gaat u ervoor zorgen dat onze spoormensen hun werk kunnen blijven doen?

  Staf Aerts:

  Mijnheer de minister, elke dag worden honderdduizenden reizigers geraakt door de spoorstakingen: werknemers raken niet op tijd op hun werk, studenten missen lessen, een fijn weekenduitstapje blijkt ineens moeilijk te plannen. Dat is een drama voor de spoorwegen en voor de reizigers. De pendelaars zitten ook met de handen in het haar. Ik heb het zelf ook mogen ervaren. Het is niet zo praktisch om negen dagen lang maar een dag op voorhand zijn rit van een dag later te kunnen plannen.

  Als die trein dan komt, dan heeft men geluk, want vaak wordt hij een kwartier voor aankomst toch nog geannuleerd. Eigenlijk valt dat dan nog mee, want er zijn ook delen van het land, zoals de Antwerpse Kempen, West-Vlaanderen en Limburg, van waaruit mensen er helemaal niet meer geraken met de trein.

  We mogen echter niet vergeten dat er een reden is waarom er gestaakt wordt. Die stakingen komen niet uit de lucht vallen. Het spoorpersoneel is ongerust over uw plannen met hun pensioen en met hun personeelsstatuut. De onrust is groot, want er lijken de komende maanden nog verschillende stakingsdagen aan te komen. Mijn oproep is dan ook om de staking als een alarmsignaal te zien, want de NMBS moest haar vervoersplan al terugschroeven wegens te weinig personeel. Het is toch overduidelijk dat de stakingen ook duidelijk maken dat de huidige plannen het treinberoep nog minder aantrekkelijk maken, net op een moment dat we meer treinbestuurders nodig hebben.

  Vorige week verweet de minister de kleine vakbonden actie te voeren zonder te overleggen. Zijn er ondertussen wel al gesprekken geweest of zijn die gepland? Hoe staat de regering tegenover compenserende maatregelen voor de treinreizigers? Kan het abonnement worden verlengd voor de periode van de stakingen? Tot slot, hoe gaat u ervoor zorgen dat de besparingen (…)

  Voorzitter:

  Dank u wel, mijnheer Aerts.

  Dorien Cuylaerts:

  Ik sta hier voor de zesde keer dit jaar met een vraag over het spoor. Toevallig is het vandaag de zesde dag van de fameuze negendaagse spoorstaking. U zou zich kunnen afvragen waar ik nog inspiratie haal voor een vraag. Wel, die kleine vakbonden inspireren mij. Ze hebben het toch mooi voor mekaar. Ze maken een compleet zootje van het spoorverkeer, omdat ze het niet eens zijn met de plannen van een democratisch verkozen regering. Ze willen vooral hun onverdedigbaar geworden privileges behouden.

  Iedereen kent het resultaat: pendelaars, studenten en andere reizigers geraken niet op hun bestemming. Als zij toch een trein vinden, hebben ze geluk dat ze op die trein geraken, al zitten ze dan op elkaar gepakt als sardienen in een blik. Dat is onaanvaardbaar, we kunnen dat niet langer pikken.

  Mijnheer de minister, naast de reizigers is er nog een andere groep die van die situatie de dupe is, met name het spoorwegpersoneel dat er wel voor kiest om te werken. Die personeelsleden krijgen deze dagen alle frustraties en alle klachten over zich heen, terwijl net zij de schade proberen te beperken.

  Hoe lang kunnen de vakbonden nog staken zonder rekening te houden met de reizigers? Hoe lang kunnen ze dat volhouden zonder rekening te houden met hun collega’s die ook dupe zijn van de staking?

  Frank Troosters:

  Mijnheer de minister, dank u om uw collega Crucke, de minister van Mobiliteit, te vervangen. Ik twijfelde om deze vraag vandaag te stellen, want ik had ze heel graag aan minister Crucke zelf gesteld, maar gezien de spoorellende van de voorbije dagen stel ik ze toch aan u. Het is te belangrijk.

  Vorige week ondervroeg ik minister Crucke over de spoorstaking aan de vooravond van de negendaagse spoorstaking. Vandaag is het de zesde dag en heeft de staking al voor veel ellende gezorgd. Er zijn nog veel meer acties door de grote spoorvakbonden aangekondigd, die zelfs tot juli zouden duren. We staan dus door een lange periode van sociale onrust. Er wordt nu zelfs gesproken over een zeer lange staking. Het is duidelijk dat de treinreiziger daarvan het slachtoffer zal worden.

  De acties komen er uit onrust over wat men leest over het spoor in de arizonaplannen en het regeerakkoord. Er is dus niemand beter geschikt dan een minister van de arizonaregering om die onrust bij het spoorpersoneel weg te nemen. Ik heb minister Crucke verleden week gevraagd om alles uit de kast te halen om de onrust weg te nemen, zodat de lopende acties mogelijk zouden kunnen worden ingekort of andere aangekondigde acties worden opgeschort.

  Mijn vraag is eenvoudig. Wat is er sinds vorige week gebeurd? Is er overleg geweest en met welk resultaat? Ik zie er tot op heden geen, maar is er resultaat? Wat is er gebeurd? Wat mogen we nog verwachten? Op welke manier gaat men ervoor zorgen dat de treinreiziger niet tot juli gegijzeld blijft?

  Maxime Prévot:

  Mijnheer de voorzitter, geachte Kamerleden, het stakingsrecht is een grondrecht in onze democratie, maar het moet worden uitgeoefend in het kader dat zowel de sociale dialoog als de continuïteit van de openbare diensten respecteert. De negendaagse staking die momenteel de spoorwegsector treft, heeft veel reacties en vragen opgeroepen, met name over de motivatie en de impact ervan op de gebruikers en de economie van het land.

  Ik wil u eraan herinneren dat de NMBS en Infrabel autonome overheidsbedrijven zijn. De sociale dialoog binnen die bedrijven is hun verantwoordelijkheid en die van de representatieve vakbonden. Niettemin heeft Jean-Luc Crucke als federale minister van Mobiliteit het initiatief genomen om een regelmatige dialoog te onderhouden met de vertegenwoordigers van het spoorwegpersoneel. Sinds het begin van deze legislatuur heeft hij tweewekelijks vergaderingen georganiseerd met de twee belangrijkste vakbondsorganisaties in de sector, de CSC en de CGSP, om een constante en constructieve uitwisseling te garanderen. Die periodiciteit maakt het mogelijk om een doeltreffende opvolging van de bezorgdheden van het personeel te garanderen en te voorkomen dat spanningen escaleren door een gebrek aan dialoog.

  Het is belangrijk op te merken dat die twee vakbonden de geldende procedures hebben gerespecteerd. Ze hebben kennisgevingen ingediend en deelgenomen aan de besprekingen waaruit de bereidheid tot overleg blijkt. Daartegenover hebben andere vakbondsorganisaties, van minderheden, gekozen voor een radicalere oppositiestrategie die zelfs zo ver gaat dat ze het hele spoorwegnet blokkeert. Een dergelijke houding is onaanvaardbaar. Het stakingsrecht mag geen instrument worden van totale blokkade van het land, vooral niet wanneer het wordt uitgeoefend door een minderheid die zeker niet alle spoorwegarbeiders vertegenwoordigt.

  De eisen van de vakbond gaan veel verder dan het kader van mobiliteit. Ze hebben betrekking op bredere kwesties, zoals de hervorming van de pensioenen, de reorganisatie van HR Rail of de toekomst van de sociale dialoog in overheidsbedrijven. Die vragen zijn van belang voor de federale overheid in zijn geheel en er zijn besprekingen gaande om evenwichtige antwoorden te geven.

  Het regeerakkoord voorziet in hervormingen die op een verantwoorde manier en in overleg worden doorgevoerd. De minister van Mobiliteit verbindt zich ertoe ervoor te zorgen dat de veranderingen worden doorgevoerd met respect voor de werknemers en de continuïteit van de openbare spoorwegdienst.

  Om de impact van de staking op de gebruikers te beperken, werd een alternatieve spoordienst opgezet. De NMBS past haar reisplanner dagelijks aan in functie van de beschikbaarheid van het personeel. Passagiers worden uitgenodigd om die informatie te raadplegen om hun reizen zo goed mogelijk te organiseren.

  De regering blijft openstaan voor dialoog en zal ervoor zorgen dat de genomen beslissingen zowel de toekomst van het spoor in België verzekeren als het begrotingsevenwicht van het land vrijwaren. Het is van essentieel belang dat alle belanghebbenden hun verantwoordelijkheid nemen en de voorkeur geven aan overleg in plaats van confrontatie. Het is in die geest dat we het werk dat we zijn begonnen, zullen voortzetten.

  Tine Gielis:

  Mijnheer de minister, ik dank u voor uw antwoorden.

  Ik ben blij te vernemen dat uw collega, minister Crucke, kiest voor de dialoog en niet voor de blokkade, en er effectief mee aan de slag gaat, in samenspraak met de NMBS, om zekerheid te bieden aan de pendelaars. Het kan echt niet langer dat werkende mensen op deze manier gegijzeld worden.

  Ik hoop dat uw collega-minister het vertrouwen van de pendelaars kan terugwinnen en dat we dergelijke situaties de komende jaren kunnen vermijden. Het spoorpersoneel moet gewaardeerd worden, maar dat geldt ook voor de pendelaars.

  Staf Aerts:

  Mijnheer de minister, het spoor heeft stabiliteit nodig: zekerheid voor het personeel en voor de treinreizigers. Zonder die stabiliteit zullen stakingen en personeelstekorten hand in hand blijven gaan en elkaar blijven versterken.

  In naam van uw collega verwijst u naar de structuur van de NMBS om te zeggen dat het eigenlijk niet aan u is om te overleggen, maar aan de NMBS. Collega’s, we mogen echter niet vergeten dat deze staking niet gericht is tegen de NMBS, maar tegen de beslissing van de arizonaregering. Het is normaal dat de minister zijn verantwoordelijkheid neemt. Wat mij betreft, mag hij die verantwoordelijkheid ruimer nemen, niet enkel met de twee grootste spoorwegvakbonden, maar ook met de andere spoorwegvakbonden. Enkel via overleg kunnen we ervoor zorgen dat die mensen misschien gerustgesteld kunnen worden. Dat zal cruciaal zijn.

  Ik begrijp dat mensen ongerust zijn, want op dit moment gaan zowel het personeel als het budget van de NMBS erop achteruit. Voor de rest blijft het een groot vraagteken waar de huidige regering naartoe wil.

  Dorien Cuylaerts:

  Mijnheer de minister, ik dank u voor uw antwoord. Ik hoorde onlangs nog de woordvoerder van de OVS in een interview met ATV zeggen dat hij een bondgenoot is en bruggen wil bouwen, dus in dialoog wil gaan. De manier waarop deze asociale actie georganiseerd is, zorgt er echter voor dat de dienstverlening maximaal geïmpacteerd wordt, waardoor niet alleen de reizigers de dupe zijn, maar ook het spoorpersoneel dat wel wil werken en ervoor kiest om de reiziger niet in de steek te laten.

  Zaterdag is het complimentendag en onze fractie wil het spoorpersoneel dat blijft doorwerken en zich elke dag inzet voor de treinreiziger een dikke pluim geven. Wij danken hen omdat zij de reiziger niet in de kou laten staan. Zij verdienen oprecht een compliment.

  Frank Troosters:

  Mijnheer de minister, ik dank u voor uw antwoord. Ik hoor u graag zeggen dat u tweewekelijks overleg pleegt met het spoorpersoneel, maar het is het resultaat dat mij interesseert. Ik stel vast dat er de afgelopen dagen, ondanks de minimale dienstverlening, heel veel problemen waren. Een aantal treinen rijdt niet en de reizigers wachten met velen op een andere trein. In Leuven bijvoorbeeld stonden mensen zes rijen dik op het perron te wachten op een trein die al overvol zat. Mensen geraken vanuit Limburg met de trein tot in Brussel, maar zien dan dat er geen enkele trein meer terugrijdt naar hun vertrekstation. Die mensen staan letterlijk in de kou. Dat zijn onaanvaardbare toestanden. De treinreiziger heeft niets aan al die discussies tussen de arizonaregering en het spoorpersoneel, maar wil zijn trein kunnen nemen. Ik herhaal mijn oproep van vorige week. Ga aan de slag, ga opnieuw in overleg en neem de onrust weg, zodat de treinreizigers geholpen worden.

• Vraag: De komende 9-daagse staking bij de NMBS

  Vraag: De staking van het spoorpersoneel

  Vraag: De spoorstakingen

  mobiliteit en transport

  De komende 9-daagse staking bij de NMBS
  De staking van het spoorpersoneel
  De spoorstakingen
  Spoorstakingen bij de NMBS summaryExplanation

  Beantwoord door

  Les Engagés Jean-Luc Crucke (Minister van Mobiliteit, Klimaat en Ecologische Transitie)
  

  op 20 februari 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Een negendaagse roterende spoorstaking, georganiseerd door kleine vakbonden (OVS, ASTB), treft doelbewust pendelaars, studenten en kwetsbare reizigers, terwijl zelfs grote vakbonden en de NMBS de actie als onverantwoord en onevenredig afwijzen. Minister Crucke (Mobiliteit) benadrukt dat de staking niet overlegd is en belooft dagelijkse communicatie over beperkt treinverkeer (58% op zaterdag, minder op weekdagen), maar stelt dat sociale dialoog met de grote vakbonden (nog niet met stakende partijen) prioriteit heeft, zonder concrete maatregelen tegen toekomstige acties. Oppositieleden (Open Vld, N-VA, Vlaams Belang) eisen hardere maatregelen om herhaling te voorkomen, wijzen op structurele problemen (onbetrouwbaarheid, personeelstekort) en verdedigen de hervormingsplannen van de regering-Arizona, terwijl ze de vakbonden beschuldigen van privilegeverdediging en het gijzelen van werkwillend personeel. De treinreiziger blijft de hoofddupe, met afnemend draagvlak voor de NMBS.

  Irina De Knop:

  Meneer de minister, ik ben een beetje gevat door de tijdswijziging, maar goed.

  We staan aan de vooravond van een treinstaking, dames en heren, van maar liefst negen dagen. Enkele kleinere spoorvakbonden zijn voor een keer wel heel erg creatief geweest. Ze hebben nagedacht over hoe ze de pendelaars zo veel mogelijk kunnen treffen met zo weinig mogelijk inzet van de vakbonden. Daarom staken ze niet één dag, maar negen. Bovendien hebben ze bepaald dat ze één en ander roterend zouden doen, zodat iedereen overal ten lande geraakt wordt door hun actie. Als zelfs het ABVV die actie erover vindt, wil dat wel wat zeggen.

  Bij Open Vld vinden we trouwens, net als de NMBS zelf, dat dit totaal onaanvaardbaar, onverantwoord en buiten proportie is. Want wie zal hiervan het slachtoffer zijn? Opnieuw de treingebruiker, de mensen die gaan pendelen, de studenten en zelfs de mensen met een beperking. Nu, die mensen zijn al wat gewend bij het spoor. De treinen komen meestal niet op tijd, zijn meestal veel te laat en zitten overvol, maar dit slaat toch wel alles.

  Gelukkig, meneer de minister, hebben we sinds een aantal jaren onder liberale impuls de gegarandeerde dienstverlening. Dat is een klein hulpje. Al zal het voor de NMBS natuurlijk zaak zijn om erop toe te zien dat die gegarandeerde dienstverlening echt gewaarborgd wordt. Aan u zal het zaak zijn om erop toe te zien dat die vakbonden er niet iedere keer opnieuw voor zorgen dat het spoor lam ligt. Vandaar ook mijn vragen aan u, meneer de minister.

  Wat zult u doen om ervoor te zorgen dat die gegarandeerde dienstverlening echt gewaarborgd wordt? Moeten we deze niet uitbreiden om ervoor te zorgen dat mensen met een beperking ook op hun bestemming geraken?

  Dorien Cuylaerts:

  Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, toen ik zes maanden geleden aantrad in het Parlement, had ik nooit verwacht dat de NMBS zo vaak het onderwerp van discussie zou zijn. Hier staan wij echter opnieuw, net als vorige week wegens een nieuwe staking. De twee kleine vakbonden, OVS en ASTB, plannen een staking van maar liefst negen dagen. Ik had gehoopt dat zij na overleg alsnog bij hun zinnen zouden komen, maar helaas is dat niet gebeurd. Zij houden vast aan hun negen dagen. Zij noemen dat een braaf compromis. Ik ben benieuwd of de pendelaars dat ook op die manier zien wanneer zij hun trein alweer zien wegvallen. Zullen zij dat dan ook een braaf compromis vinden? Ik twijfel daaraan.

  Het spoorpersoneel dat wel wil werken, wordt immers simpelweg ook gegijzeld door die kleine minderheid. Het zijn immers vooral de treinbestuurders die zullen staken. Dat maakt dat een flink pak treinbegeleiders die dagen zelfs niet zal kunnen werken. De grote vakbonden vinden die staking hallucinant. Laten wij echter niet vergeten dat ook een overgrote meerderheid van het spoorpersoneel wel haar job met passie en toewijding uitvoert. Aan hen willen wij even onze expliciete dank uitspreken. Immers, slechts een handvol vakbondsmilitanten stookt de boel op en sleurt iedereen mee in die staking, die buiten proportie is.

  Mijnheer de minister, laat het dus duidelijk zijn. Niemand wil dat dit land geblokkeerd wordt door een kleine vakbond zonder verantwoordelijkheidszin. Welke maatregelen overweegt u om ervoor te zorgen dat dergelijke buitensporige acties niet langer het hele land kunnen platleggen?

  Frank Troosters:

  Mijnheer de minister, mijn eerste vraag aan u als nieuwe minister van Mobiliteit is geen aangename. Morgen start een negendaagse spoorstaking, die wordt georganiseerd door de vakbond OVS. Zoals u weet, zijn er bij die vakbond zeer veel treinbestuurders aangesloten. Een treinbestuurder - het woord zegt het al - bestuurt de trein. Als de treinbestuurders actie voeren, dan rijdt de trein niet. Wie gaat daar de dupe van zijn? Dat zijn natuurlijk de treinreizigers.

  Het blijft niet bij die actie van OVS. Ook de grote spoorvakbonden ACOD Spoor en ACV-Transcom hebben aangekondigd dat ze heel wat acties zullen voeren, tot zelfs in juli. Daar zullen ook stakingen bij zijn. De eerste staking werd al aangekondigd voor 31 maart.

  Zij doen dat omdat ze een signaal willen geven aan u als minister van Mobiliteit, die deel uitmaakt van de arizonaregering. Ze zijn namelijk een beetje ongerust en ontevreden over de plannen van de arizonaregering, waarover ze lezen in het regeerakkoord. Dat maakt dat er een lente en zomer van sociale onrust zal zijn bij het spoor.

  De treinreizigers zullen daar de dupe van zijn. Die treinreizigers werden de voorbije jaren al allerminst verwend inzake stiptheid, performantie, betrouwbaarheid en veiligheid. Nu krijgen ze dit er nog bij. Bovendien zorgen die acties ervoor dat het spoor als alternatief vervoermiddel minder aantrekkelijk wordt. Bovendien zullen ook weinig mensen zich geroepen voelen om treinbestuurder te worden, een job waaraan grote nood is.

  Ik heb begrepen dat u overlegd hebt met de vakbonden. Daaruit valt alleszins af te leiden dat dit niet heeft geleid tot het opschorten van de aangekondigde acties. Ik hoop dat daar nog beterschap in komt. Mijn bezorgdheid gaat echter vooral uit naar de treinreizigers. Mijnheer de minister, wat gaat u doen om ervoor te zorgen dat zij niet langer de dupe zullen zijn van de sociale onrust die uw arizonaregering bij het spoorpersoneel creëert?

  Jean-Luc Crucke:

  Geachte collega's, hartelijk dank voor uw vragen over de stakingsactie in de spoorwegsector. Ik heb het al benadrukt in mijn vorige interventie, de NMBS en Infrabel zijn autonome overheidsbedrijven. De sociale dialoog is een bevoegdheid die in de eerste plaats toekomt aan het bestuursorgaan en de sociale partners.

  Als minister van Mobiliteit ben ik echter alert voor de gevolgen van deze acties voor de gebruikers en voor het goede verloop van de sociale dialoog.

  Wat de status van de huidige staking betreft, is het belangrijk te benadrukken dat het een beweging is, geïnitieerd door een onafhankelijke vakbond. Die acties zijn gericht op bepaalde maatregelen waarin het regeerakkoord voorziet. Volgens de informatie van de NMBS, Infrabel en HR Rail worden deze stakingen als onaanvaardbaar, onverantwoord en onevenredig beschouwd, vooral omdat er geen voorafgaande overlegd werd gevraagd door de initiatiefnemers van de beweging. Ik deel dat standpunt helemaal.

  Wat het vervoersaanbod tijdens deze stakingsperiode betreft, geef ik u de beschikbare gegevens voor zaterdag 22 februari. Drie IC-treinen op de vijf en drie L- of S-treinen op de vijf zullen rijden. In totaal zal 58 % van de treinen rijden, vergeleken met een normale zaterdag. De impact van de staking varieert per dag en zal tijdens de weekdagen groter zijn dan tijdens het weekend. De NMBS-reisplanner wordt elke dag vóór een stakingsdag bijgewerkt om de reizigers zo goed mogelijk te informeren over de verkeersomstandigheden. De NMBS is van plan om gedurende de hele sociale beweging dagelijks te communiceren over het beschikbare vervoersaanbod.

  Ik benadruk het belang van de sociale dialoog en wijs erop dat overleg de beste manier is om deze problemen aan te pakken. Mijn inzet blijft die van een constructieve en open dialoog, om zowel de continuïteit van de openbare dienstenverlening als het respect voor de werknemers in de spoorwegsector te waarborgen. Het is zeker geen geschenk om met een staking van enkele dagen te leven, maar de slachtoffers van de staking zijn niet alleen degenen die u aanduidt, mevrouw De Knop, maar ook het publieke bedrijf, en wij moeten het publieke bedrijf verdedigen. Dat zal ik ook doen.

  Mevrouw Cuylaerts, het overleg is nog niet begonnen, hoewel enkele vakbonden al staken. Het gaat om enkele kleine vakbonden, dat is niet voor alle vakbonden het geval. Dat moet u weten en beseffen. Met de grote vakbonden zal ik het sociaal overleg zeker voortzetten.

  Irina De Knop:

  Mijnheer de minister, moeten ons ervan bewust zijn dat het draagvlak voor de NMBS bij iedere staking afneemt. Het geduld van de mensen is werkelijk op.

  De vakbonden blijven de privileges uit het verleden verdedigen, privileges die absoluut onhoudbaar zijn. Om het in de andere landstaal te zeggen: ça suffit , mijnheer de minister. De vakbonden hebben 8 maanden de tijd gehad het regeerakkoord naar links op te schuiven. Het is genoeg. Trop is te veel.

  Dorien Cuylaerts:

  Mijnheer de minister, ik dank u voor uw antwoord.

  Het is heel duidelijk. De hervormingen zijn absoluut nodig en ik ben dan ook heel tevreden dat de nieuwe regering het lef heeft om verantwoordelijkheid te nemen. De maatregelen hadden al tientallen jaren geleden moeten zijn genomen. Zonder die ingrepen zullen de sociale zekerheid en de pensioenen simpelweg onbetaalbaar worden. De volgende generaties zullen de regering heel dankbaar zijn en ik ben blij dat we met de arizonacoalitie voor het juiste spoor kiezen.

  Frank Troosters:

  Mijnheer de minister, ik dank u voor uw antwoord. U mag verontwaardigd zijn, maar daar schieten de treinreizigers niets mee op. Uw voorganger, de heer Gilkinet, was een kampioen. Hij heeft namelijk het record gevestigd van het aantal treinstakingen tijdens zijn ministerschap. Dat is een negatief record en ik hoop dat u tijdens uw ministerschap dat record niet zult breken. Het Vlaams Belang verwacht geen negatieve records, maar hoopt dat u deze legislatuur zult zorgen voor positieve records op het vlak van stiptheid, veiligheid en performantie bij het spoor. De treinreizigers mogen absoluut niet de dupe worden van wat er bij het spoor gebeurt. Ik hoop dat u de dialoog kunt voortzetten en ervoor zorgt dat de aangekondigde acties worden opgeschort. De treinreizigers zijn al veel getroffen. Ze moeten sinds februari meer betalen, maar krijgen daarvoor alleen maar meer spoorellende in de plaats. Dat is onaanvaardbaar.

• Vraag: De aangekondigde spoorstakingen

  mobiliteit en transport

  De aangekondigde spoorstakingen
  

  Beantwoord door

  Gilles Foret
  Les Engagés Jean-Luc Crucke (Minister van Mobiliteit, Klimaat en Ecologische Transitie)
  

  op 13 februari 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De nieuwe mobiliteitsminister benadrukt dialoog met vakbonden over noodzakelijke NMBS-hervormingen (HR Rail, pensioenen, besparingen), maar wijst overdreven stakingen (9 dagen door OVS) af als onaanvaardbaar en schadelijk voor pendelaars. Hij bevestigt een eerste gesprek met syndicalisten, maar stelt dat sociale onderhandelingen primair bij NMBS/Infrabel liggen—de overheid grijpt niet in, tenzij het openbaar belang in het gedrang komt. Kritiek blijft op het gebrek aan respect van vakbonden voor reizigers en misbruik van ziektecertificaten, terwijl de minister minimale dienstverlening wil versterken zonder het stakingsrecht aan te tasten. N-VA eist hardere stellingname tegen "privileges", MR pleit voor balans tussen protestrecht en werkbaarheid spoor.

  Dorien Cuylaerts:

  Mijnheer de minister, allereerst wil ik u feliciteren en veel succes wensen met uw nieuwe functie. Met Mobiliteit in uw portefeuille rust er weliswaar een last op uw schouders. In de eerste plaats is er crisis bij de NMBS, die efficiënter gemaakt moet worden. Daarnaast moet het vertrouwen van de pendelaars opgekrikt worden.

  Bij dat laatste aspect wil ik even stilstaan, want de kleine spoorvakbond OVS krijgt het maar weer eens voor mekaar, zoals daarnet al werd aangehaald. Naast de nationale stakingen plant die bond ook nog eens een staking van maar liefst negen dagen. Dat is eigenlijk buiten proportie, het is onaanvaardbaar. Het toont totaal geen respect voor de pendelaars. Daarenboven ondergraaft een dergelijke staking ook het vertrouwen in onze spoorwegen. Waarom doet de vakbond dat? De reden is uiteraard blijvend verzet tegen de noodzakelijke hervormingen. Die vakbond vindt de pensioenhervorming, flexibilisering of de afbouw van HR Rail niet nodig.

  Gelukkig is onder impuls van N-VA tijdens de Zweedse regering de minimale dienstverlening ingevoerd, wat maakt dat er tijdens die negen dagen nog wel enkele treinen zullen rijden. Dat mag echter geen excuus zijn om op onze lauweren te rusten. Integendeel, de pendelaars verdienen zekerheid. Waar de vorige minister nog vrolijk meehuppelde met de betogers, verwachten wij van u een serieuze aanpak. In de media hebben we gelezen dat u met de vakbonden al afspraken gemaakt hebt om samen te zitten.

  Mijnheer de minister, heeft dat gesprek met de vakbonden al plaatsgevonden? Zo ja, hoe is het verlopen? Zo neen, wanneer zal het plaatsvinden? Wat zult u concreet ondernemen zodat het voor de vakbonden heel duidelijk wordt dat zulke acties niet kunnen?

  Gilles Foret:

  Ce mardi, un syndicat de cheminots a déposé un préavis de grève de neuf jours pour la fin février. Préavis de grève que les directions de la SNCB et d'Infrabel ont qualifié de prématuré et disproportionné. Cette annonce, qui s'ajoute à une série de mobilisations ayant déjà fortement perturbé le rail, suscite de vives inquiétudes auprès des usagers qu'ils soient travailleurs, étudiants ou bien des entreprises dépendant du fret ferroviaire.

  Alors que notre nouveau gouvernement annonçait des investissements ambitieux pour moderniser l'infrastructure, améliorer la ponctualité et garantir un service de qualité aux citoyens, nous craignons une multiplication des grèves qui interroge sur l'état du dialogue social au sein des entreprises du rail. Il est essentiel que ces discussions entre directions et syndicats se déroulent dans un cadre constructif et responsable afin d'épargner les usagers du rail. Cette mobilisation s'accompagne également d'une polémique sur l'usage abusif par certains de certificats médicaux lors de périodes de grève. Cette pratique, si elle est avérée réelle, pose un problème et met en péril la transparence des mouvements sociaux.

  Dès lors, quelles initiatives comptez-vous prendre pour assurer un dialogue social constructif et éviter les conflits à répétition? Comment entendez-vous renforcer la mise en œuvre du service garanti qu'un de vos prédécesseurs, François Bellot, avait mis en œuvre pour assurer la continuité du transport ferroviaire lors des journées de grève? Et enfin, quelles mesures prendrez-vous pour éviter les abus liés aux certificats médicaux en période de mobilisation sociale et garantir une gestion rigoureuse de l'absentéisme? Je vous remercie.

  Jean-Luc Crucke:

  Mijnheer de voorzitter, mevrouw Cuylaerts, mijnheer Foret, ik zou het kort kunnen houden, door te stellen dat ik uw redenering volg. Dat zou een kort antwoord opleveren.

  Je vous remercie pour vos questions.

  Ik wil er ten eerste aan herinneren dat de NMBS en Infrabel onafhankelijke overheidsbedrijven zijn. Het is dus niet aan de minister van Mobiliteit om zich te bemoeien met de sociale dialoog, die de relatie tussen het management en de vakbonden regeert. Hooguit heb ik de rol van doorgeefluik tussen beiden.

  Je vais néanmoins vous répondre un peu plus précisément. Le droit à l'expression, d'une manière générale, m'est cher. En ce sens, le droit de grève est un mode d'expression démocratique et je tiens sincèrement à ce qu'il le reste.

  Overdrijven is geen recht meer.

  Toutefois, vous me connaissez, je suis un homme de dialogue. Aussi ai-je proposé, comme vous l'avez rappelé, aux représentants syndicaux qui ont tiré la sonnette d'alarme il y a quelques jours, de les rencontrer afin d'échanger sur leurs craintes. Quelles sont ces craintes?

  U kent ze: de toekomst van HR Rail, het statuut van het personeel, het budgettaire traject met 250 miljoen euro besparingen tegen 2029, de sociale dialoog, de toekomst van de pensioenen, de impact van de pensioenmalus en dies meer.

  Ik kan absoluut nog niet antwoorden op de vragen. De regering is vandaag nog maar tien dagen gevormd. Ik verdiep mij nog in de dossiers. U weet dat ik een man van de dialoog ben, maar ook een man van de dossiers.

  Cependant, j'ai tenu à les rassurer. Quand je dis cela, je les ai quittés il y a à peine une heure. Nous avons dialogué honnêtement et de façon approfondie pendant deux heures afin de les rassurer sur la teneur de l'accord de gouvernement. J'appliquerai cet accord, tout l'accord et rien que l'accord, mais je le ferai en bonne intelligence avec les partenaires sociaux, les directions et les syndicats. Le dialogue social doit se poursuivre entre la SNCB et Infrabel, d'une part, et les syndicats, d'autre part.

  En tout cas, ce que je ne veux pas, c'est que des tensions se fassent sentir à propos d'accords de principe, avant même que le travail n'ait commencé. Je comprends que les efforts soient difficiles sur papier, mais ils sont nécessaires. Si nous voulons garder une situation budgétaire tenable pour notre pays, il en va de l'avenir de nos finances publiques, et donc de l'avenir de nos enfants. Je suis sûr que les gestionnaires et les gens de raison comprendront que c'est ce que nous faisons. Et, s'il y a, en termes sociaux, des abus dans l'emploi de mécanismes de protection, il appartient bien évidemment à l'entreprise de prendre toutes les mesures nécessaires pour faire respecter les droits, mais aussi les obligations, des uns et des autres. Mon engagement est d'être clair avec tout le monde, mais aussi d'être sérieux avec tout un chacun.

  Eerst en vooral moet er een dialoog zijn, maar als een organisatie het publiek bedrijf op het spel zet, dan zeg ik drie keer nee.

  Dorien Cuylaerts:

  Mijnheer de minister, ik dank u voor uw antwoord.

  De vakbonden blijven maar om solidariteit vragen voor hun situatie, maar tonen zelf geen greintje respect voor de pendelaars. Integendeel, ze zullen hen negen dagen gijzelen. U geeft aan voor dialoog te zijn, wat ik alleen maar kan toejuichen. Alleen zo komen we verder, maar het moet ook heel duidelijk worden meegedeeld dat dergelijke asociale vakbondsacties onaanvaardbaar zijn. Het gaat niet meer over rechten, zoals u zelf zegt, maar wel over privileges. Die privileges zijn echter niet langer houdbaar. De pendelaar moet de prijs betalen. Het is goed dat er nu een regering is die eindelijk moed toont en de nodige maatregelen neemt om ons land letterlijk en figuurlijk opnieuw op de rails te krijgen.

  Gilles Foret:

  Monsieur le ministre, je vous remercie pour les éléments de réponse et pour votre engagement dans la poursuite d’un dialogue social constructif. Ce que nous regrettons, c’est qu’il y ait eu, avant la mise en place du gouvernement, des grèves préventives, et puis, aujourd'hui, des grèves prématurées. L’important, c’est ce dialogue social, et de pouvoir avoir un équilibre entre le droit de la grève et le droit de celles et ceux qui veulent se rendre sur leur lieu de travail, sur leur lieu de soin, sur leur lieu d’apprentissage. Il importe, en tant que ministre de la Mobilité, d’y veiller, dans tout le respect de l’autonomie des entreprises du rail. Quant au service garanti, il sera important de le renforcer et de veiller à ce que, lors de mouvements de grève, les travailleurs puissent bénéficier de la continuité du service ferroviaire. Nous verrons ensemble, en commission de la Mobilité, comment évaluer le service aujourd'hui et comment le faire évoluer pour le bien de tous, dans le respect du dialogue social. Je vous remercie, et bon travail!

• Vraag: De toegankelijkheid van de treinen

  mobiliteit en transport

  De toegankelijkheid van de treinen
  

  Beantwoord door

  Georges Gilkinet
  

  op 30 januari 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Minister Gilkinet benadrukt dat toegankelijkheid van treinen zijn toprioriteit is, maar erft verouderd, ontoegankelijk materieel uit vorige regeringen, met een vervangingsplan (50% in 10 jaar) en kleine verbeteringen zoals stations en reservatiesystemen—onvoldoende volgens critici. Dorien Cuylaerts wijst op concrete mislukkingen (bv. station Tielen, slechts 2 toegankelijke Kempen-stations) en prioriteitsverschuivingen (480 miljoen voor Bergen vs. achterstallige inclusie), waarna ze het beleid als "gefalied" bestempelt. Gilkinet kaart ook toekomstige bezuinigingsrisico’s (Arizona-plannen) aan die de vooruitgang bedreigen. Kernpunt: beloftes botsen met een structureel ontoegankelijk systeem, terwijl kwetsbare reizigers de dupe blijven.

  Dorien Cuylaerts:

  Mijnheer de minister, deze week werd het weer pijnlijk duidelijk hoe ontoegankelijk onze treinen nog steeds zijn voor mensen met een beperking. We zagen het verhaal van de paralympiër Francis Rombouts, die de NMBS voor de rechter daagt wegens discriminatie. Hij kan de trein in het station van Tielen niet nemen omdat daar een hoogteverschil is tussen het perron en de trein. Daardoor geraakt hij niet op zijn wekelijkse training in Gent en dreigt zijn deelname aan de Paralympische Spelen in 2028 in het water te vallen.

  Tielen is geen alleenstaand geval. In mijn regio, de Kempen, zijn er slechts twee stations toegankelijk voor rolstoelgebruikers. Dat is onaanvaardbaar. De beloftes blijven zich opstapelen, maar de realiteit blijft pijnlijk achter. U beloofde de reizigers in de afgelopen jaren meer en zij hebben meer gekregen: meer afschaffingen, meer vertragingen en sinds kort ook meer overvolle treinen.

  Hoewel de belastingbetalers jaarlijks elk maar liefst 750 euro bijdragen aan de spoorwegen, krijgen zij steeds minder waar voor hun geld. In tegenstelling daarmee staat het nieuwe station van Bergen. Dat prestigeproject wordt morgen ingehuldigd. U zult daar een toespraak houden met een kritische noot, werd gezegd in de commissie. Dat station heeft een prijskaartje van 480 miljoen euro. En terwijl er honderden miljoenen euro naar prestigeprojecten gaan, blijven de mensen met een beperking in de kou staan.

  Mijn vraag is heel eenvoudig. Bent u tevreden over de resultaten van uw beleid?

  Voorzitter:

  Dat zullen wij vernemen van de minister.

  Georges Gilkinet:

  Mevrouw Cuylaerts, uw vraag gaat over een essentieel onderwerp, namelijk de toegankelijkheid. Toegankelijke treinen waren vanaf dag één van mijn aantreden een absolute prioriteit. Mobiliteit moet immers inclusief zijn. Niemand mag in de kou blijven staan, zeker niet de meest kwetsbaren onder ons.

  De situatie die ik erfde, was onvoldoende. Het materieel dat voor ons werd gekocht, onder andere tijdens de N-VA-MR-regering, was namelijk niet geschikt voor personen met een beperkte mobiliteit. Een trein heeft daarbij een levensduur van veertig jaar. Dat verandert nu, treinen worden vervangen. De helft van het rollend materieel wordt binnen een periode van tien jaar vernieuwd dankzij het nieuwe contract met de NMBS, inclusief M7-dubbeldektreinen en toekomstige bestedingen aan integrale, toegankelijke rijtuigen.

  Wij hebben het reservatiesysteem verbeterd en de verkoopautomaten en reizigersinformatie toegankelijker gemaakt. Datzelfde geldt voor stations en perrons op verschillende plaatsen in ons land. Is dat genoeg? Neen. Is er nog veel te doen? Jazeker.

  Het is volkomen gerechtvaardigd dat reizigersverenigingen en of iedere andere belanghebbende druk blijven uitoefenen. Ik wil zelfs beklemtonen dat wij die mensen en verenigingen nodig hebben om zaken in beweging te zetten en om bovenal mensen te beschermen, zeker nu de dorre woestijn van Arizona eraan zit te komen. Om zaken op lange termijn te veranderen, moet toegankelijkheid een prioriteit blijven. Dat lees ik niet in de arizonanota’s. De middelen moeten ook op peil blijven. Ik lees het tegenovergestelde in de begrotingstabellen van Arizona.

  Er ligt dus veel werk op de plank voor u en de andere arizonapartijen op dit moment van de waarheid. (…)

  Dorien Cuylaerts:

  Mijnheer de minister, bedankt voor uw antwoord. Helaas was dat antwoord toch weer voorspelbaar. U blijft herhalen dat uw beleidsplannen oké waren, maar de werkelijkheid op het terrein spreekt dat regelrecht tegen. Door uw beleid kunnen mensen als Francis hun activiteiten niet terdege uitvoeren. Uiteraard hebt u uw paraplu weer opengetrokken door te blijven verwijzen naar het verleden en naar een toekomstige regering. Het is heel duidelijk dat uw beleid heeft gefaald. Het is mij op die korte tijd nog meer duidelijk dat u uw trein gemist hebt.

Voorstellen

Voorstellen ingediend door Dorien Cuylaerts als hoofdauteur.

Slechts een deel van alle voorstellen wordt getoond. Lopende voorstellen die nog niet zijn gestemd geweest worden niet weergegeven.

• Voorstel: Wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 16 maart 1968 betreffende de politie over het wegverkeer, wat de verbeurdverklaring van het voertuig bij rijden spijts verval betreft (390/4)

  Wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 16 maart 1968 betreffende de politie over het wegverkeer, wat de verbeurdverklaring van het voertuig bij rijden spijts verval betreft (390/4)

  Bekijk dossier 390

• Voorstel: Wetsvoorstel tot verlenging van het verminderingsmechanisme van de retributie voor het gebruik van de spoorweginfrastructuur ten voordele van het goederenvervoer per spoor, zoals vastgesteld in titel 6 van de programmawet van 27 december 2021 (1197/6)

  Wetsvoorstel tot verlenging van het verminderingsmechanisme van de retributie voor het gebruik van de spoorweginfrastructuur ten voordele van het goederenvervoer per spoor, zoals vastgesteld in titel 6 van de programmawet van 27 december 2021 (1197/6)

  Bekijk dossier 1197

• Voorstel: Voorstel van resolutie betreffende de oprichting van TreinPunten (238/5)

  Voorstel van resolutie betreffende de oprichting van TreinPunten (238/5)

  Bekijk dossier 238

Stemmingen

Recente stemmingen van Dorien Cuylaerts in de plenaire vergadering.

Commissies

Dorien Cuylaerts is lid van de volgende commissies.