Mondelinge vragen
Wetsvoorstellen
Stemdeelname
-
Hoe wordt stemdeelname berekend?
De Kamer publiceert geen aanwezigheden. Aanwezigheid wordt benaderd via stemdeelname: het aandeel stemdagen (of stemmingen) waaraan een lid sinds zijn/haar startdatum heeft deelgenomen. Er kunnen legitieme redenen zijn voor afwezigheid, zoals ziekte, zwangerschap, ouderschapsverlof of officiële verplichtingen.
De stemdeelname per dag laat elke stemdag evenveel meetellen. De stemdeelname per stemming neemt elke individuele stemming in rekening: afwezigheid op een drukke dag telt zo harder door.
Mondelinge vragen
De 10 meest recente vragen gesteld door Éric Thiébaut in de plenaire vergaderingen.
-
Vraag: Het onderzoek naar het ontstaan van natuurbranden teneinde deze te voorkomen en te bestrijden
Vraag: De bestrijding van bosbranden
Het onderzoek naar het ontstaan van natuurbranden teneinde deze te voorkomen en te bestrijden
De bestrijding van bosbranden
Preventie en bestrijding van natuur- en bosbranden summaryExplanationBekijk antwoord
Samenvatting summaryExplanation
Xavier Dubois en Éric Thiébaut vragen zich af of België voorbereid is op grootschalige bosbranden door klimaatverandering, wijzend op recente rampen zoals in Fontainebleau en de dodelijke overstromingen van vijf jaar geleden, en bekritiseren de verzwakte rol van de Bescherming Civiele Bevolking (BCB) onder minister Jan Jambon. Minister Bernard Quintin benadrukt dat België inzet op een geïntegreerde aanpak met versterkte preventie, gespecialiseerd materieel, internationale samenwerking en verbeterde luchthulp via nieuwe helikopters en Bambi Buckets, terwijl hij belooft voor de herfst plannen te presenteren om de toekomst van de BCB als cruciale tweede lijn veilig te stellen. Dubois erkent vooruitgang zoals betere luchtondersteuning en Europese samenwerking, maar wijst op blijvende tekortkomingen in brandonderzoek, waarschuwingsystemen zoals BE-Alert en de efficiëntie van de BCB, waarvoor hij concrete actieplannen afwacht. Thiébaut dringt aan op spoedige extra middelen voor brandweer en BCB, met nadruk op samenwerking met Defensie, en eist nog dit jaar een herstructureringsplan om de "verzwakte" BCB kracht bij te zetten in de klimaatcrisis.
Xavier Dubois:
Monsieur le ministre, la Belgique est-elle prête à faire face à des feux de forêt de grande envergure? C'est une question légitime que nous devons nous poser au vu, bien entendu, du changement climatique que nous connaissons, mais aussi des événements récents. Je pense bien sûr à l'incendie qui a frappé le sud de l'Espagne et qui a fait 12 victimes, dont trois Belges. Je tiens, d'ailleurs, à exprimer tout notre soutien aux familles et aux proches des victimes. Je pense aussi à l'incendie qui a touché la forêt de Fontainebleau cette semaine. Il a détruit 1 500 hectares de forêt en 48 heures et mobilisé plus de 800 pompiers. Or, Fontainebleau, ce n'est ni le sud de l'Espagne ni le Portugal. C'est à 50 kilomètres de Paris.
Nous ne pouvons donc plus ignorer le risque de feux de forêt de grande ampleur en Belgique. Et ce n'est pas seulement moi qui le dis. Ce sont surtout les experts, notamment ceux du Centre d'analyse des risques du changement climatique (CERAC), qui mettent en avant le fait que nous pourrions entrer dans une nouvelle dimension. Ils estiment que ce risque pourrait se concrétiser dans un horizon de cinq à dix ans. C'est donc un horizon très proche. Ils parlent de feux de forêt beaucoup plus importants, plus fréquents, ainsi que d'une période de risque plus longue, la saison des incendies s'allongeant sous l'effet du changement climatique. Face à cette situation, les pouvoirs publics doivent prendre de nombreux éléments en considération.
Il y a d'abord la question de la prévention. Comment mieux prévenir ces incendies si nous ne sommes pas capables d'en analyser correctement les causes et le contexte? Or il semblerait que nous ne disposions pas d'une méthodologie spécifique permettant d'effectuer cette analyse efficacement. Au-delà de la prévention, se pose également la question des moyens de lutte. C'est donc en ce sens que je souhaiterais vous interroger afin de savoir si nos zones de secours sont équipées pour faire face à des feux de forêt de grande ampleur, si elles sont suffisamment formées, si nous disposons d'accords de coopération avec les pays voisins, plus expérimentés en la matière, et si nous devons prévoir des moyens budgétaires supplémentaires afin de contrer ce risque pour l'ensemble de notre population.
Éric Thiébaut:
Monsieur le ministre, il y a cinq ans, notre pays subissait les plus graves inondations de son histoire, avec un bilan terrible de 39 morts. Qui aurait pu imaginer que des inondations pouvaient tuer 39 personnes dans notre pays? Et pourtant, c'est arrivé.
Qui aurait pu aussi imaginer voir un jour un énorme incendie de forêt aux portes de Paris? Et pourtant, à l'heure où nous parlons, il y a encore 900 pompiers qui luttent contre les flammes dans la forêt de Fontainebleau avec des canadairs qui s'alimentent directement en eau dans la Seine.
Le changement climatique produit maintenant clairement ses effets, n'en déplaise à certains climatosceptiques de votre gouvernement. Nous savons que les catastrophes vont se multiplier à l'avenir. Pour y faire face, les zones de secours investissent massivement dans le personnel et dans le matériel, mais où est le fédéral? Nous ne pouvons dresser qu'un triste constat: aujourd'hui, la Protection civile est devenue le maillon faible de la sécurité civile. En vérité, la Protection civile ne s'est jamais remise de la destruction qui fut organisée par le ministre Jambon.
Monsieur le ministre, si un incendie de grande ampleur se déclarait dans la forêt de Soignes, par exemple, serions-nous prêts à y faire face? Existe-t-il des moyens suffisants à l'échelle fédérale, aux niveaux civil et militaire pour combattre un incendie de forêt de grande ampleur? Envisage-t-on d'accorder des moyens supplémentaires à la Protection civile pour lutter contre les feux de forêt? Envisagez-vous de passer des accords avec la Défense, notamment pour adapter les moyens d'intervention aériens en vue de lutter contre les feux de forêt?
Bernard Quintin:
Messieurs les représentants, d'abord pour vous répondre sur le fond, oui, il faut continuer bien sûr à renforcer notre préparation à tous les niveaux par rapport aux incendies, aux inondations et aux autres catastrophes naturelles qui sont aujourd'hui notre nouvelle réalité, comme vous l'avez rappelé, monsieur Thiébaut. J'étais, d'ailleurs, avant-hier à Liège pour les commémorations du cinquième anniversaire des terribles inondations qui ont causé 39 morts, et des milliers de victimes. Nous devons absolument continuer à renforcer notre préparation en vue de ces événements. Pour ce qui est des incendies, la Belgique opte pour une approche intégrée dans la lutte contre les feux de végétation, dans laquelle la prévention, la formation, les moyens spécialisés et la coopération internationale se renforcent mutuellement.
La première responsabilité incombe au niveau local et régional, puis fédéral, entre autres, pour ce qui concerne la Protection civile, quand elle doit être activée. Je vais y revenir. Tous ces niveaux de responsabilité peuvent, si nécessaire, compter sur la solidarité européenne. Nous savons que le changement climatique induit des risques accrus de feux de forêts ou de végétation. C'est pourquoi nos zones de secours ont investi de manière ciblée dans du matériel spécialisé, des formations de pointe et des exercices multidisciplinaires avec des partenaires internationaux plus aguerris que nous-mêmes à ce genre de feux, et ce afin de permettre aux services d'incendie, à la police et aux services de secours de collaborer efficacement. Bien sûr, tous ces services continueront à le faire.
En outre, la Belgique dispose, grâce à la police fédérale, d'une capacité aérienne opérationnelle soutenue par la Protection civile, qui renforce considérablement l'efficacité des hélicoptères de lutte contre les incendies grâce à des bassins d'eau temporaires. En effet, grâce aux récents investissements réalisés dans de nouveaux hélicoptères pour la police fédérale ainsi que dans le renouvellement des Bambi Buckets, nous renforçons considérablement notre capacité aérienne, tant en termes de matériel que de formation des pilotes et des accompagnateurs. On comprend bien que piloter un hélicoptère pour des opérations de police est une chose et que, pour des opérations d'extinction d'incendie avec un Bambi Bucket, c'en est une autre. Cela demande une autre formation. Cinq équipes sont ainsi formées et peuvent répondre à des demandes, le cas échéant, comme elles le font régulièrement.
Sur le plan de la solidarité internationale, elles interviennent également en appui aux collègues néerlandais, à leur demande, comme elles l'ont déjà fait au moins deux fois cette année. Les nouveaux systèmes de lutte contre les incendies peuvent désormais puiser dans des plans d'eau d'une profondeur minimale de 40 cm, alors qu'une profondeur d'environ 1,50 m était auparavant nécessaire. Le nombre de points de prélèvement d'eau potentiels augmente aussi de manière significative par là même – ce qui permet un déploiement plus rapide et plus flexible des hélicoptères.
Enfin, comme vous l'avez dit, lorsqu'un feu de végétation ou de forêt dépasse nos capacités nationales, nous pouvons évidemment solliciter et mobiliser rapidement un appui matériel et humain supplémentaire grâce au Mécanisme européen de protection civile géré par notre estimée commissaire Hadja Lahbib, y compris aussi un appui bilatéral direct, sans forcément passer par le Mécanisme européen. Pour être très clair avec vous, des moyens supplémentaires sont mobilisés à tous les niveaux et il y a bien un avenir pour la Protection civile.
J'y travaille d'arrache-pied à travers plusieurs scénarios. Comme j'ai déjà eu l'occasion de vous le dire à plusieurs reprises en commission, je reviendrai vers vous à la rentrée avec les différents scénarios qui sont sur la table afin d'examiner comment nous pouvons assurer l'avenir de cette Protection civile, qui constitue une deuxième ligne absolument indispensable aux côtés des services de secours, compte tenu des moyens et de l'expertise dont elle dispose. Pour moi, c'est un élément fondamental.
Quelle que soit la manière dont nous assurerons son avenir, elle a un avenir. Il s'agit d'un élément absolument essentiel, notamment dans la lutte contre les catastrophes liées au changement climatique.
Xavier Dubois:
Je vous remercie, monsieur le ministre, pour ces éléments de réponse.
Plusieurs aspects sont positifs comme la formation d'équipes pour l'appui aérien au sein de la police. Le fait que certaines équipes aient également pu venir en aide à nos voisins, en l'occurrence les Pays-Bas, est évidemment une bonne chose. Il en va de même du Mécanisme européen de protection civile, auquel nous pouvons faire appel. Il était nécessaire.
Il subsiste toutefois plusieurs éléments sur lesquels nous devons continuer à travailler. Comme je l'ai indiqué dans ma question, il y a notamment la question des enquêtes relatives à ces incendies. Il est essentiel de pouvoir déterminer le contexte, les causes et les origines de ces feux afin d'améliorer la prévention.
Même si nous ne l'avons pas abordé aujourd'hui, je pense également à tout ce qui concerne les systèmes d'alerte. Nous en avons parlé hier lors du débat d'actualité. Le système BE-Alert doit évidemment encore être amélioré. Son efficacité et sa rapidité doivent être renforcés, notamment au niveau des pouvoirs locaux. Il s'agit d'un outil essentiel, mais qui peut parfois se révéler très difficile à utiliser lorsqu'une catastrophe survient.
Enfin, la Protection civile constitue un enjeu important, que nous aborderons à la rentrée. Nous attendons avec impatience votre plan d'action afin de renforcer son efficacité sur l'ensemble du territoire.
Je vous remercie, monsieur le ministre.
Éric Thiébaut:
Monsieur le ministre, il est clair que le changement climatique engendre aujourd'hui d'énormes risques d'incendie pour nos forêts. Nous devons absolument accorder à nos pompiers et à la Protection civile des moyens supplémentaires pour faire face aux catastrophes à venir. Il y a urgence. J'espère sincèrement que vous présenterez encore cette année un plan de redéploiement de la Protection civile, en collaboration avec la Défense.
-
Vraag: De hervormingen bij de brandweer
Vraag: Het statuut van de brandweerlieden
Vraag: De gemeenschappelijke aankoopcentrale van de brandweer
veiligheid, justitie en defensieDe hervormingen bij de brandweer
Het statuut van de brandweerlieden
De gemeenschappelijke aankoopcentrale van de brandweer
Brandweerhervormingen, statuut en aankoopcentralisatie summaryExplanationBekijk antwoord
Samenvatting summaryExplanation
De brandweervakbonden kondigden een staking aan wegens onvrede over de hervormingsplannen, met name het statuut en pensioenen, terwijl minister Quintin benadrukt dat hij herhaaldelijk overleg uitnodigde maar de bonden weigerden constructief mee te werken. Cd&V (Demon) en MR/N-VA (Bergers) steunen de moderniseringsplannen zoals Vrijwilliger 2.0, een aankoopcentrale voor goedkoper materiaal en fiscale voordelen voor overuren, maar kritiseren het gebrek aan draagvlak door onvoldoende betrokkenheid van vakbonden in het nationaal brandweerorgaan. Éric Thiébaut (oppositie) bekritiseert de hervormingen als "antisociaal" en noemt de budgetverhogingen ontoereikend voor klimaatgerelateerde rampen, terwijl Bergers de minister aanmoedigt door te zetten en parlementsleden oproept de bestaande wetsvoorstellen voor fiscale verbeteringen snel goed te keuren. Quintin wijst op structurele budgetverhogingen, lopend sociaal overleg in Comité C en concrete stappen zoals de aankoopcentrale, maar betreurt dat vakbonden ondanks uitnodigingen niet deelnemen aan klankbordmomenten.
Franky Demon:
Mijnheer de minister, naar aanleiding van de geplande hervormingen hebben de brandweervakbonden gisteren een staking van onbepaalde duur aangekondigd. Ons land telt meer dan 16.900 brandweerlieden, vrouwen en mannen die elke dag het beste van zichzelf geven. Ongeveer drie vierde van hen zijn vrijwilligers. Zonder hen kunnen onze brandweerkorpsen niet werken.
Toch zien we het aantal vrijwillige brandweerlieden jaar na jaar stelselmatig dalen. Dat is volgens ons een probleem. Cd&v steunt de ambitie van de regering om het personeelsbeleid te moderniseren met Vrijwilliger 2.0, het nieuwe statuut van de hulpverlener, meer autonomie voor de zones bij aanwervingen en een betere eindeloopbaan voor onze brandweerlieden. Dat zijn stuk voor stuk goede maatregelen, mijnheer de minister.
Een goed plan zonder draagvlak blijft echter dode letter. Daar zit vandaag duidelijk een probleem. De vakbonden voelen zich te weinig en te laat betrokken bij de voorstellen. Ook het feit dat zij niet vertegenwoordigd zijn in het nationaal brandweerorgaan speelt daarin mee.
Voor cd&v speelt het middenveld een absolute sleutelrol. Zonder sociaal overleg is er geen goed beleid. Het is aan u om alle betrokkenen samen te brengen en gehoor te geven aan de brandweerlieden en vrijwilligers die zich elke dag opnieuw inzetten voor onze veiligheid.
Ik heb dan ook maar twee vragen voor u. Welke initiatieven zult u nemen om het sociaal overleg opnieuw vlot te trekken? Hoe schat u de impact in van de aangekondigde staking op de operationele werking?
Éric Thiébaut:
Monsieur le ministre, avant toute chose, je crois qu'il faut saluer l'engagement remarquable de nos pompiers durant cette période caniculaire. Ils sont à la disposition des citoyens jour et nuit et travaillent dans des conditions particulièrement difficiles.
Malheureusement, le nombre de pompiers diminue dans ce pays depuis des années. Beaucoup de zones de secours connaissent de grosses difficultés de recrutement, en particulier – je le sais en tant que président de zone – pour recruter des pompiers volontaires, qui sont pourtant vraiment nécessaires au fonctionnement des services de secours. Voilà des années que je plaide dans ce Parlement pour améliorer le statut des pompiers et l'attractivité du métier. J'ai même fait approuver une résolution à l'unanimité de ce Parlement, qui va dans ce sens.
Aujourd'hui, vous le savez, les pompiers ont déposé un préavis de grève nationale. En vérité, le problème est que les discussions qu'ils ont avec vous portent essentiellement sur une remise en question de leur statut et de leur pension. Évidemment, c'est inacceptable pour eux. Monsieur le ministre, comment réagissez-vous à ce préavis de grève? Quand allez-vous répondre aux attentes de nos pompiers? Avez-vous déjà fixé un agenda pour une nouvelle concertation avec les acteurs de terrain?
Jeroen Bergers:
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, onze brandweerlieden tonen enorme moed daar waar er problemen zijn. Als andere mensen vluchten en zich in veiligheid brengen, gaan zij het gevaar tegemoet, in het belang van de veiligheid van onze bevolking.
Er zitten heel veel hervormingen in de pijplijn om het brandweerberoep aantrekkelijker te maken. De vraag is hoe we dat gaan betalen. Op dat vlak hebt u een zeer goed initiatief genomen, dat u onlangs ook hebt aangekondigd op de Nationale Brandweerconferentie, namelijk de oprichting van een gemeenschappelijke aankoopcentrale, om via groepsaankopen de kostprijs van het materiaal voor onze brandweerlieden te doen dalen. Het is immers al lang een doorn in het oog van onze overheid, van onze fractie, maar ook van de brandweerzones, dat zij tot 30 % meer betalen voor hetzelfde materiaal dan in Frankrijk.
U wilt ook het statuut aantrekkelijker maken en verbeteren voor de brandweer. Op dat vlak is het cruciaal dat zowel beroepsbrandweerlieden als vrijwillige brandweerlieden dezelfde fiscale vrijstellingen krijgen voor overuren als bij flexi-jobs. Er ligt al een wetsvoorstel klaar, zowel van de MR-fractie als van de N-VA-fractie, om dat te realiseren. Dat gaat dus de goede kant op.
U doet ook zeer veel voorstellen om de opleiding flexibeler te maken en om meer respect voor onze brandweer te tonen. Onze vraag aan u is dan ook wat u concreet in de komende periode op dat vlak wilt realiseren. Hoe wilt u bijvoorbeeld die aankoopcentrale financieren?
Ik wil vooral ook een oproep doen aan de vakbonden, want ik vind niet dat men u kan verwijten dat u niet in overleg wilt gaan. We hadden die Nationale Brandweerconferentie, u organiseert vandaag opnieuw een groot overlegmoment. Mijn oproep aan de vakbonden is dan ook om in overleg te gaan in plaats van te staken.
Bernard Quintin:
Messieurs les députés, si quelqu'un reconnaît l'engagement exceptionnel dont font preuve nos pompiers, c'est bien moi. Ils le font au quotidien. Et je sais aussi combien leur métier est dangereux, pour l'avoir vu au quotidien, parfois dans des conditions absolument dramatiques.
L'objectif de ce gouvernement est clair: renforcer nos services d'incendie et leurs moyens humains et matériels pour protéger au mieux notre population, et aussi prendre des mesures pour protéger nos pompiers qui, en effet, font trop souvent l'objet d'agressions. C'est entre autres l'intérêt de les doter de bodycams.
Mais ce renforcement passe par un financement renforcé. Les moyens fédéraux alloués aux pompiers ont été augmentés de 17,5 millions d'euros par an, de manière structurelle. Et les dotations de l'ensemble des zones de secours seront indexées à partir du 1 er janvier 2027 de manière automatique. Cela a été fait, et contrairement à ce que j'ai pu entendre ici parfois, c'est bien structurel.
Cela passera également par du personnel, volontaire ou professionnel, disponible et toujours mieux formé.
In uitvoering van het regeerakkoord heb ik het BB-SPB, dat bij koninklijk besluit belast is met de officiële vertegenwoordiging van de brandweer op federaal niveau, gevraagd samen met het werkveld en met alle betrokken partners de doelstellingen van het regeerakkoord concreet voor te bereiden met het oog op de politieke besluitvorming.
Dit resulteerde eind 2025 in een conceptnota, opgesteld via verschillende thematische werkgroepen. Gedurende het volledige traject werden alle stakeholders uitgenodigd op diverse klankbordsessies, waar de voortgang werd toegelicht en feedback verzameld werd. Ook de syndicale organisaties werden daarvoor uitgenodigd. De opmerkingen van verschillende deelnemers werden telkens zorgvuldig afgewogen en waar mogelijk verwerkt in de opeenvolgende versies van de nota.
Depuis la remise du rapport fin 2025, mon cabinet a mené des analyses supplémentaires sur le plan social, financier et juridique. Sur cette base, je chargerai prochainement l’administration d’élaborer plus en détail les propositions qui recueillent le plus large soutien afin d’aboutir à une réglementation concrète, qui fera ensuite l’objet d’une concertation formelle telle que prévue par les textes.
Gisteren organiseerde ik bovendien het brandweerconclaaf. De vier workshops hebben bijkomende inzichten opgeleverd over de loopbaan van zowel vrijwilligers als beroepsbrandweerlieden en over de samenwerking tussen de vrijwilliger, de hulpverleningszone en de hoofdwerkgever. Ik stel evenwel vast dat de vakorganisaties ervoor hebben gekozen niet constructief deel te nemen aan dat traject en ik betreur dat. Nochtans heb ik hen herhaaldelijk uitgenodigd voor overleg, meest recent nog vorige week. Ik heb hen ook persoonlijk ontvangen. Het nationaal bureau van de brandweervrijwilligers heeft daarentegen actief meegewerkt aan zowel een conceptnota als het conclaaf.
Je regrette donc que les syndicats aient une nouvelle fois renoncé hier à participer aux travaux qui avaient précisément pour but d'associer au maximum tous les acteurs de terrain à l'élaboration des politiques à venir pour leur secteur. Je peux inviter des gens, nous sommes encore dans un État de droit libéral. Je ne peux pas les obliger de venir ni les obliger à participer constructivement aux discussions.
De plus – et il convient de le souligner face à ce que j’entends parfois sur la concertation sociale –, le dialogue social formel se poursuit activement, y compris au sein du Comité C. Plusieurs réunions se sont déjà tenues cette année et une prochaine est prévue le 10 juillet. Je me réjouis donc de poursuivre ce dialogue constructif. Nous continuerons à travailler avec les acteurs de terrain, pour le terrain, aux côtés de toutes celles et tous ceux qui souhaitent travailler avec nous.
Mijnheer Bergers, met betrekking tot uw vraag over de aankoopcentrale kan ik u meedelen dat ik gisteren op het conclaaf met de brandweer nogmaals mijn wens – om het diplomatisch uit te drukken – heb gedeeld om de verdere uitbouw van de aankoopcentrale te verwezenlijken. Ik heb mijn administratie opgedragen – dat is minder diplomatisch – dit verder uit te werken om het zo spoedig mogelijk te kunnen implementeren en misschien zo naar de 21 e eeuw te evolueren.
En Belgique, une autopompe de pompiers coûte environ 30 % plus cher qu’en France. Pourquoi? Parce que, dans chaque zone de secours, chacun pense pouvoir faire mieux que son voisin et disposer d’un matériel plus performant. Pourtant, lorsqu’il s’agit de matériel de base, la logique est implacable: définir un standard commun de qualité et centraliser les achats permettrait de réaliser des économies, qui sont actuellement plus que nécessaire.
Franky Demon:
Dank u voor de antwoorden, mijnheer de minister.
De brandweerlieden staan mijns inziens voor een hete zomer. Waarschijnlijk zullen er wel wat hevige branden zijn.
Overstromingen kunnen er komen. En ook op festivals zullen de brandweerlieden nodig zijn.
Mijnheer de minister, iedereen is het er dan ook over eens dat deze hervormingen nodig zijn om van de brandweer een aantrekkelijkere werkgever te maken. Ook het aantal vrijwilligers moeten we op peil houden. Wij steunen u daarin volmondig.
Ik herhaal echter mijn oproep om in goed overleg te gaan met de vakbonden. We hebben in de vorige legislatuur het nationaal brandweerorgaan opgericht. De bonden waren vanaf het begin ongerust over het feit dat ze er niet in vertegenwoordigd waren. Ik denk alvast dat u dat opnieuw moet evalueren. In de tussentijd moeten we proberen om waar mogelijk antwoorden te bieden op hun bezorgdheden. Ik denk dat we samen met hen van die hervormingen een succes kunnen maken. Dank u wel.
Éric Thiébaut:
Monsieur le ministre, après les militaires, après les policiers, ce sont maintenant les pompiers qui dénoncent les mesures antisociales de votre gouvernement.
Les augmentations de budget pour nos services de secours ne sont pas suffisantes – clairement; et je pense que c’est irresponsable, dans la mesure où l’on sait que nos services vont devoir faire face de plus en plus souvent à des catastrophes naturelles résultant du dérèglement climatique.
Monsieur le ministre, j'espère que vous allez changer votre fusil d’épaule et que vous allez entendre les revendications de nos pompiers, qui garantissent chaque jour la sécurité de nos citoyens.
Jeroen Bergers:
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, onze brandweerlieden tonen uitzonderlijke moed en staan ook voor uitzonderlijke tijden. U neemt maatregelen en investeert in onze brandweer. U hebt ervoor gezorgd dat de werkingsmiddelen van onze hulpverleningszones verankerd worden en geïndexeerd. U zorgt er met de aankoopcentrale voor dat eindelijk het prijsverschil tussen materiaal bij ons en in Frankrijk daalt. Doe dus voort, mijnheer de minister. Werk verder, mijnheer de minister en collega's. Er ligt een wetsvoorstel van collega Verkeyn voor, er ligt een wetsvoorstel van collega Piedboeuf voor, om ervoor te zorgen dat onze beroepsbrandweerlieden en onze vrijwillige brandweerlieden een flexibeler fiscaal regime krijgen, dat hun extra uren worden gelijkgesteld met flexi-jobs. Dat zijn goede wetsvoorstellen. Laten we niet alleen naar de minister kijken, maar ook onze eigen verantwoordelijkheid nemen en die wetsvoorstellen goedkeuren.
-
Vraag: De dividenduitkering van 10 miljard euro door Electrabel aan ENGIE
Vraag: De dividenduitkering aan ENGIE
De dividenduitkering van 10 miljard euro door Electrabel aan ENGIE
De dividenduitkering aan ENGIE
Dividenduitkering van Electrabel aan ENGIE summaryExplanationBekijk antwoord
Samenvatting summaryExplanation
Peter Mertens en Éric Thiébaut bekritiseren scherp dat Electrabel een recordwinst van 10,4 miljard euro naar Franse aandeelhouders overmaakt, terwijl Belgische burgers en bedrijven kampen met onbetaalbare energiefacturen, en eisen een overwinstbelasting en blokkering van deze geldstromen. Mertens noemt de relatie tussen de Belgische staat en ENGIE "toxisch" en waarschuwt tegen nieuwe miljardenbetalingen voor de nationalisering van kerncentrales, terwijl Thiébaut de regering beschuldigt van passiviteit door surprofits niet te belasten en onvoldoende steun te bieden. Minister Bihet verdedigt de transacties als financiële afhandeling van het Phoenix-akkoord (gesloten onder de vorige regering), waarbij Electrabel’s nucleaire verplichtingen naar Hedera werden overgedragen, en ontkent dat de winsten rechtstreeks gelinkt zijn aan de energiecrisis of olieprijzen. Mertens en Thiébaut blijven hameren op het gebrek aan actie en herhalen dat de regering wel degelijk maatregelen kan nemen maar weigert, zoals het belasten van overwinsten of het bevriezen van prijzen.
Peter Mertens:
Waar er wel geld is, is natuurlijk bij Electrabel. Het bedrijf heeft een recordwinst van maar liefst 10,4 miljard euro, de grootste ooit in de geschiedenis van ons land, geboekt, recordwinst die aan de aandeelhouders van Suez in Parijs werd uitgekeerd.
Weet u, mijnheer de minister, waar die 10 miljard vandaan komt? Die komt van mensen die het moeilijk hebben hun huis te verwarmen, van kleine zelfstandigen die het moeilijk hebben hun zaak rond te krijgen, en van mensen die zich blauw betalen aan energiekosten. Zomaar eventjes 10,4 miljard gaat naar de aandeelhouders in Parijs!
Ooit, beste minister, was Electrabel het kroonjuweel van de Belgische energiesector. Vandaag lijkt het meer op een jackpot, een geldautomaat voor de grote fortuinen in Frankrijk.
Toen België Electrabel aan ENGIE verkocht, waren er ten minste nog wat garanties opdat Electrabel niet helemaal werd uitgekleed, namelijk de participaties. Maar wat gebeurde er door de ENGIE-deal? Ook die grendels zijn nu weg, want de garanties worden weggegeven; alles wordt vandaag aan Parijs verkocht. Nu gebeurt precies wat wij voorspeld hadden: het huis wordt verder leeggehaald en wij, de Belgen, blijven achter met de facturen.
Mijnheer de minister, eigenlijk is de relatie tussen de Belgische Staat en ENGIE toxisch: ENGIE kleedt Electrabel uit, sleept de miljardenwinst naar Parijs en schuift de risico’s door naar de Belgische belastingbetaler. Zoiets heet een toxische relatie.
Ik heb maar één vraag aan u. Hoe zult u zich terugtrekken uit die toxische relatie? U zult toch niet opnieuw miljarden op tafel leggen voor de nationalisatie van de kerncentrales? We hebben al drie keer betaald. We moeten geen eurocent meer aan ENGIE, mijnheer de minister.
Éric Thiébaut:
Monsieur le ministre, cela fait maintenant trois mois que les prix explosent, trois mois que les familles voient leurs factures grimper, trois mois que faire un plein ou remplir sa cuve à mazout est devenu un gros problème pour de nombreux citoyens, trois mois que les gens attendent des aides du gouvernement, trois mois que vous nous dites qu'il n'y a plus d'argent pour aider les gens, que les caisses sont vides.
Aujourd'hui, nous apprenons qu'Electrabel va transférer plus de 10 milliards de dividendes vers la France. Ce montant de 10 milliards d'euros représente un record pour la Belgique, et marque surtout le symbole d'un gouvernement qui laisse filer des surprofits à l'étranger tout en demandant toujours des efforts supplémentaires à sa population. Pendant que les grands groupes énergétiques accumulent des bénéfices, vous imposez aux Belges des sauts d'index, une réforme injuste pour les citoyens, des efforts supplémentaires pour les travailleurs et les familles.
C'est le choc des chiffres: d'un côté, 10 milliards d'euros qui s'envolent vers la France. De l'autre, un plan d'aide riquiqui pour les Belges.
Le plus grave, c'est que vous refusez toujours de taxer les surprofits énergétiques. Pas le moindre euro n'a été récupéré sur ces profits exceptionnels alors que les factures explosent partout dans le pays.
Ma question est simple, monsieur le ministre: quand allez-vous taxer enfin les surprofits pour aider concrètement les Belges?
Mathieu Bihet:
Monsieur le président, chers collègues, messieurs Mertens et Thiébaut, comme je l'avais déjà expliqué l'an dernier à vos collègues D'Amico, Hedebouw et Meunier, qui m'avaient interpellé sur le versement de dividendes intervenu précédemment, la signature des accords Phoenix engendre des conséquences directes d'un point de vue financier pour Electrabel, mais aussi pour ENGIE. Et je ne commenterai pas d'ailleurs les décisions internes d'une entreprise privée, d'autant plus que celles-ci ne sortent pas de nulle part.
Cependant, comme les mêmes causes engendrent souvent les mêmes effets, et que vous commentez à nouveau les conséquences d'accords passés par le précédent gouvernement, vous devrez dès lors me permettre de me répéter quelque peu.
Met het Phoenixakkoord, zoals onderhandeld en gesloten door de vorige regering, werd een plafond van 15 miljard euro voor een groot deel van de nucleaire aansprakelijkheden van Electrabel vastgelegd. Concreet komt het erop neer dat de aan het beheer van de gebruikte splijtstof verbonden financiële verplichtingen van Electrabel naar Hedera worden overgedragen.
Vous trouverez d'ailleurs plus de détails sur le transfert d'actifs au sein d'Electrabel et le paiement du plafond dans l' Implementation Agreement, dont la version non confidentielle est disponible sur internet. À la date du closing , à savoir le 14 mars 2025, Electrabel a versé 11,5 milliards d'euros de "Cap" à Hedera. Ce paiement a donné lieu à la release of asset s. La seconde partie du paiement a, quant à elle, eu lieu à la relance des réacteurs fin de l'année 2025. Cette libération s'est effectuée par la vente des actions de la filiale Electrabel à Engie .
L' Implementation Agreement prévoyait ensuite la manière dont Electrabel doit utiliser le produit de cette vente. D'abord, pour le paiement des montants forfaitaires pour les déchets de certaines catégories et les déchets du combustible nucléaire usé, et puis pour le remboursement de la dette en cours d'Electrabel envers E ngie , une partie de la créance restante ouverte en tant que prêt intragroupe à Engie , le solde pouvant être versé à Engie . C'est également précisé dans l'exposé des motifs de la loi du 26 avril 2024 portant la garantie de la sécurité d'approvisionnement dans le domaine de l'énergie et la réforme du secteur de l'énergie nucléaire que le groupe PS, et vous-même, monsieur Thiébaut, avez adoptée.
Cette opération, en réalité, est de nature purement financière et est totalement distincte, monsieur Mertens, de la lettre d'intention que nous avons signée. L'opération est, elle aussi, complètement distincte de la production d'électricité telle que l'indique Engie aujourd'hui. Surtout, il me semble important de préciser, bien que je ne sois pas l'avocat d' Engie , qu'Electrabel ne produit, ni ne vend de produit pétrolier. Je pense donc que le lien, un peu populo, qui est fait entre la crise énergétique, la captation de potentiels surprofits et autres, dans le domaine de l'électricité, n'existe pas, à ce stade.
La lettre d'intention est complètement distincte, comme dit plus haut, des opérations financières qui sont fixées par Electrabel. Ces opérations financières ne sont que la conséquence des accords Phoenix signés sous la précédente législature.
Peter Mertens:
U zegt dat u niets kunt doen. U kunt wel een overwinstbelasting, die naam waardig, invoeren, maar dat doet u niet. U kunt steun geven aan gezinnen, maar dat doet u niet. U kunt maatregelen opleggen om de miljardentransfer naar Parijs aan banden te leggen, maar dat doet u niet. Die 10 miljard euro die nu naar Parijs gaat, komt boven op de 6 miljard euro, die daar vorig jaar al heenging. In totaal gaat er dus 16 miljard euro naar Parijs op nauwelijks een jaar, een record. Die miljarden komen uit de zakken van gewone werkende mensen.
Mijn centrale vraag luidde wat u zult doen aan die toxische relatie. Ik kan u immers al voorspellen dat ENGIE voor de nationalisering ook nog enkele miljarden zal vragen. Ik hoop dat de regering die extra miljarden niet zal betalen en nationaliseert zonder schadeloosstelling.
Éric Thiébaut:
Monsieur le ministre, ce qu'on lit dans la presse aujourd'hui, c'est que, si Electrabel a pu dégager 10 milliards de dividendes, c'est parce qu'Electrabel ne doit plus se tracasser de l'élimination des déchets nucléaires ayant été générés pendant des années. C'est grâce à vous qu'ils ont pu le faire.
Mathieu Bihet:
(…)
Éric Thiébaut:
Monsieur le ministre, des solutions existent pour aider les citoyens à faire face à la crise: vous pouvez bloquer les prix et taxer les surprofits, mais vous refusez toujours d'agir. L'argent existe, vous pouvez aller le chercher, mais ce sont malheureusement des poches auxquelles vous refusez de toucher.
-
Vraag: De overwinstbelasting
Vraag: De overwinstbelasting
Vraag: De Trumptaks of de overwinstbelasting voor big oil
Vraag: Het budget van 80 miljoen euro voor energiemaatregelen
Vraag: De regeringsmaatregelen met betrekking tot de energieprijzen
Vraag: De energiesteunmaatregelen
Vraag: De rente, het primaire saldo en de begroting
Vraag: Het Europese initiatief voor een belasting op de overwinsten van energiebedrijven
Vraag: De overwinstbelasting
klimaat, energie en landbouwDe overwinstbelasting
De overwinstbelasting
De Trumptaks of de overwinstbelasting voor big oil
Het budget van 80 miljoen euro voor energiemaatregelen
De regeringsmaatregelen met betrekking tot de energieprijzen
De energiesteunmaatregelen
De rente, het primaire saldo en de begroting
Het Europese initiatief voor een belasting op de overwinsten van energiebedrijven
De overwinstbelasting
Belasting op overwinsten en overheidsmaatregelen voor energie en begroting summaryExplanationBekijk antwoord
Samenvatting summaryExplanation
De discussie draait om de energiecrisis en de reactie van de regering, met scherpe tegenstellingen over overwinstbelastingen, accijnsverlagingen en begrotingsdiscipline. Vooruit, Groen en PTB eisen een onmiddellijke overwinstbelasting op oliebedrijven (met 11-20 miljard euro winsten) en kritiseren de regering voor te kleine, te late maatregelen (80 miljoen euro steun vs. miljarden in Spanje/Nederland), terwijl N-VA en LDD dit afdoen als "socialistische roofzucht" en pleiten voor bezuinigingen en accijnsverlagingen (17-27 cent/liter). MR-minister Clarinval verdedigt het tijdelijke, gerichte akkoord (kilometervergoedingen, sociale fondsen) en wacht op Europese afstemming over de overwinstbelasting, wat PTB en Groen als "vertragingstactiek" afschilderen. Kritiek op de regering (traagheid, gebrek aan visie, "Arizona-chaos") en onderlinge beschuldigingen (N-VA: "geen nieuwe belastingen"; Vooruit: "bedrijven als boeman") domineren, met geen concrete oplossing voor de stijgende energiekosten of structurele energieonafhankelijkheid.
Steven Coenegrachts:
Mijnheerde minister, drie weken geleden heeft Arizona de meerwaardetaks, het meerwaardemonster, goedgekeurd. Ik weet, mijnheer de minister, dat het wat tegen uw goesting was. De leden van de N-VA van de MR hebben met lange tanden op dat groene knopje moeten duwen, denkende: un moment de honte est vite passé, dan zijn we er vanaf en kunnen we eindelijk vooruit met Arizona.
Drie weken later komt Vooruit echter opnieuw met een voorstel om een nieuwe belasting in te voeren. Als een bedrijf meer winst maakt dan gedacht, dan moet dat wegbelast worden. Collega Seuntjens, het is mooi vandaag weer. Er zijn ijsjesverkopers die dat niet hadden ingeschat, die verkopen vandaag meer ijsjes dan ze hadden ingeschat en maken meer winst dan ze hadden ingeschat. Collega’s, collega Seuntjens vindt dat men dat moet wegbelasten. Volgende week gaat het regenen. Er zijn mensen die paraplu’s verkopen en die hadden dat ook niet ingeschat. Die gaan dus volgende week meer winst maken. Collega Seuntjens vindt dat men dat moet wegbelasten.
Van Vooruit verwacht ik dat nog, dat is eigenlijk niet het probleem. De heer Georges-Louis Bouchez beloofde echter pas de nouvelles taxes . Ik geloofde hem, totdat hij dinsdag onze premier naar de Europese top stuurde en vroeg om hem een plezier te doen en in Europa te pleiten pour une nouvelle taxe . Ik begrijp daar niks van, collega’s.
Mijnheer de minister, ik wil van u het volgende weten. Kunt u hier bevestigen dat u eindelijk gaat stoppen met het invoeren van nieuwe belastingen en eindelijk gaat besparen waar het geld echt zit, namelijk bij de overheid?
.
Oskar Seuntjens:
Mijnheer de minister, de energiecrisis veroorzaakt door Trump wordt door iedereen gevoeld. Dat weet iedereen ook. Iedereen beseft ook dat een klein land als België die stijgende energiekosten niet zomaar kan wegtoveren. Een regering die er een erezaak van heeft gemaakt om werken meer te doen lonen, moet ook op de juiste momenten durven in te grijpen, zeker voor de mensen die het hardst getroffen zijn. Denk maar aan de dokwerker die elke dag naar de haven moet, denk maar aan de thuisverpleegkundige die om 6 uur opstaat om mensen te gaan helpen of aan de alleenstaande moeder die haar energiefactuur ziet ontsporen. Die mensen helpen we nu.
Maar dat is niet genoeg. Tegelijkertijd, mijnheer Coenegrachts, zijn er anderen die miljarden binnenrijven. In een recent rapport van Transport & Environment staat dat de overwinst in 2026 in Europa van de petroleumsector alleen al op meer dan 20 miljard wordt geraamd. Die overwinst wordt geboekt ten koste van anderen, zonder dat daar iets tegenover staat. Blijkbaar gesteund door Anders. denken die aandeelhouders laat maar komen, en dat op de kap van de mensen die zich blauw betalen. Mijnheer Coenegrachts, dat is onrechtvaardig, dat is oneerlijk en daar moet de regering iets aan doen. Daarom hebben we er met Vooruit inderdaad voor gepleit om met België een voortrekkersrol te spelen en in Europa te pleiten voor een sterke overwinstbelasting.
Mijnheer de minister, mijn vraag is dan ook eenvoudig. Wanneer komt die eerlijke overwinstbelasting er?
Jeroen Van Lysebettens:
Mijnheer de minister, de roekeloze en illegale oorlog die Trump is begonnen in het Midden-Oosten bedreigt de energiebevoorrading in Europa, met stijgende energierekeningen als gevolg. De oorlog toont hoe afhankelijk fossiele brandstoffen ons maken van autoritaire regimes en hoe onze zuurverdiende euro’s de oliebaronnen verder spijzen. Die oliebedrijven hebben ondertussen meer dan 37 miljard euro overwinsten gemaakt in Europa, zonder iets te doen. Dat is bijzonder onrechtvaardig want die bedrijven zijn bovendien de grootste veroorzakers van de klimaatopwarming en van natuurvervuiling.
Voor Groen is de oplossing helder. Op heel korte termijn moeten wij onze energieonafhankelijkheid verzekeren door te investeren in zon en wind en door mensen te helpen overstappen naar elektriciteit. Om dat te financieren, is het niet meer dan rechtvaardig dat ook wordt gekeken naar een eerlijke bijdrage op de extreme winsten die Total en co maken. Wij hebben dat zelf gedaan in de vorige regering. Groen bepleit dat al sinds het begin van de huidige crisis.
Als deel van het akkoord rond de energiemaatregelen kondigde de regering nu eindelijk aan om actief te kijken naar een Trumptaks op Europees niveau. Dat is goed, maar niet voldoende. Ook de regering zelf kan vandaag al maatregelen treffen. De Belgische wet van 16 december 2022 voerde al een dergelijke bijdrage in voor extreme winsten op aardolieproducten, uitgewerkt en geïnd door de FOD Financiën en goedgekeurd door MR en Anders.
In afwachting van het resultaat van de eerste minister kan de regering het wetgevende werk al op orde zetten, zodat ook dat niet in het zwarte gat van eindeloze arizonavertragingen verdwijnt.
Mijn vraag is eenvoudig. Onderneemt de regering vandaag wetgevende actie om de Trumptaks te realiseren?
Éric Thiébaut:
Monsieur le ministre, les mesures annoncées par votre gouvernement sont à la fois trop limitées et trop tardives. Où est le cliquet inversé, cher au MR? Je ne le vois pas. Où est le blocage des prix annoncé par Les Engagés? Je ne le vois pas. Où est la taxe sur les surprofits, chère à Vooruit? Je ne la vois pas non plus.
Finalement, pendant sept semaines, nous n’avons assisté qu’à de l’inaction, hormis de la musculation sur les réseaux sociaux et dans les médias. Sept semaines à ne rien faire pour, finalement, arriver à des mesurettes qui aideront peut ‑ ê tre une partie des travailleurs.
Monsieur le ministre, vos mesures aideront-elles les aides ‑ soignantes, les infirmi è res et les travailleuses des titres ‑ services? Non. Vos mesures aideront-elles les enseignants qui doivent faire le plein pour aller travailler? Non. Vos mesures aideront-elles les pensionn é s qui doivent aller chercher les petits ‑ enfants, faire leurs courses et se rendre à l ’ h ô pital? Non. Qui bénéficiera de vos mesures en matière de chauffage, sachant qu’en Wallonie un habitant sur deux se chauffe au mazout?
On nous dit qu’il n’y a pas d’argent. Pourtant, ExxonMobil et Total ont distribué 15 milliards d’euros de dividendes en trois ans. L’Espagne met cinq milliards sur la table pour aider la population, et les Pays ‑ Bas un milliard.
Monsieur le ministre, maintenant que nous connaissons votre plan de communication, quand aurons-nous votre vrai plan pour aider les gens?
François De Smet:
Monsieur le ministre, ce gouvernement a le mérite de rappeler une réalité de nature zoologique: un chameau qui pue a toujours au moins deux bosses. En effet, après cette réforme incompréhensible de la TVA sur les pizzas à emporter, vous avez décidé d'essayer d'aider les citoyens et les entreprises de ce pays, dans ce contexte de crise énergétique, au moyen d'une nouvelle usine à gaz.
Alors qu'il aurait été si simple d'enclencher le cliquet inversé, vous avez opté, après six semaines, pour une voie tordue qui, en réalité, ne va pas aider grand monde. Pour les travailleurs, vous vous targuez de consacrer 60 millions d'euros au trajet domicile-travail, mais de quoi parle-t-on? On parle de mesures qui vont rapporter en définitive 20 euros mensuels par travailleur. De plus, vous placez la charge sur les employeurs, en comptant sur leur bon vouloir pour avancer l'argent, alors qu'ils subissent eux-mêmes la crise de plein fouet. Pour les indépendants, comme d'habitude, ce sera un cadeau empoisonné. On leur propose un report de cotisations sociales, mais reporter ce n'est pas aider; c'est simplement déplacer le problème, alourdir leur situation financière et même affecter leurs droits sociaux, notamment en matière de pension.
Et puis, monsieur le ministre, cette séquence interroge une fois encore la crédibilité de l'Arizona. Vous avez mis six semaines à prendre des mesures alambiquées à hauteur de 60 millions, en passant à nouveau par la séquence des crisettes, du spectacle lamentable des ultimatums et des déchirements publics qui font, a posteriori , passer la Vivaldi pour un club de boy-scouts. Sommes-nous vraiment supposés croire que la même équipe va trouver 5 milliards avant l'été et qu'elle va surmonter les crises d'égo, arrêter de faire campagne et commencer enfin à gouverner? Non, monsieur le ministre, parce que le problème le plus grave de ce gouvernement n'est même pas votre manque de vision, mais bien votre manque de maturité.
Jean-Marie Dedecker:
Mijnheer de minister, de toestand in dit land is blijkbaar hopeloos, maar nog altijd niet ernstig.
Drie weken geleden stonden we hier allemaal om de meerwaardetaks goed te keuren, althans de meerderheid moest dat doen, om met de opbrengst van dat geld, wat ik onteigening van de spaarder en de belegger noem, het gat in de begroting te dichten, een gat dat bijna een bomkrater is. Twee weken geleden vernamen we dat we het grootste tekort van de eurozone hebben, zo’n 34 miljard euro. Vorige week verlaagde Moody’s onze rating, wat ons twee miljard per jaar kost. Eergisteren las ik dat de faillissementsgolf in ons land de ergste is van de laatste 20 jaar.
Maar wat doet deze regering? Ze zal geld uitdelen. Ze heeft niets, maar ze zal voor Sinterklaas spelen en wie zal dat in de eerste plaats betalen? De ondernemers, want zij moeten dat voorschieten voor het woon-werkverkeer, en dat ten bedrage van 60 miljoen euro. Binnen twee jaar kunnen ze dat via hun belastingen terugkrijgen, tenminste als ze winst maken en nog niet failliet zijn, want anders zijn ze het definitief kwijt.
Sinterklaas doet nog meer, met 15 miljoen voor de OCMW’s. Waarschijnlijk zal dat zoals gewoonlijk voor Brussel en Antwerpen zijn. Tot mijn verwondering lees ik dat zelfs de Boerenbond iets krijgt, want de boeren mogen ook aan de kassa passeren. Mijnheer de minister, u bent van de stad, maar weet u dat de boeren met rode mazout rijden en daar al geen accijnzen op betalen?
Zo is er opnieuw 80 miljoen verdwenen, terwijl dit land - ik gebruik de woorden van de eerste minister - virtueel failliet is. Wij doen dat alleen maar om onze achterban te plezieren, want er bestaat een index, die de koopkracht beschermt. Daar zitten stookolie, gas en elektriciteit in en als de index stijgt, dan wordt de koopkracht gecompenseerd. Ik begrijp het allemaal niet meer.
Axel Ronse:
Ik ben blij dat mijn goeie vriend Jean-Marie hier net aan bod kwam, want voor zijn tussenkomst vroeg ik me af wat voor een absurde situatie dit hier is. We worden met rapporten om de oren geslagen dat dit land megafailliet is, dat het leent om leningen af te betalen en dat het interest op interest betalen is. Die interest stijgt steeds meer. Het is totaal hopeloos.
Veel collega’s stellen hier echter vragen om geld uit te geven. Het is vanzelfsprekend dat mensen in miserie geholpen moeten worden. Wie vindt echter dat we geld moeten uitgeven dat we niet hebben? We moeten vooral kijken naar onze begroting, anders gaan alle belastingen naar interest. De N-VA-fractie heeft een voorstel, un grand accord de dépilarisation , een ontzuilingsakkoord, zoal collega De Wit het heeft genoemd.
In dit land zitten we terecht in met en zorgen we voor mensen die het moeilijk hebben, die ziek zijn en die hun werk niet meer kunnen doen. Het probleem is echter dat we de poortwachter, degene die de controle moet doen, niet meer kunnen vertrouwen. Daar zijn zware disfuncties en doorlichtingen en rapporten werden verborgen gehouden, onder andere door de ziekenkassen. Als men er ten minste voor zorgt dat de controle correct gebeurt, dan kan men ervoor zorgen dat het geld terechtkomt bij de mensen die het echt nodig hebben. Dan doet men niemand pijn. Ik kan mij niet voorstellen dat er hier iemand tegen ons ontzuilingsvoorstel is.
Raoul Hedebouw:
Monsieur le ministre, les prix à la pompe deviennent impayables. Cela fait déjà plusieurs semaines. C'est plus de 2,2 euros le litre. C'est impayable. Le MR nous avait annoncé qu'il allait faire des choses, un cliquet inversé ou une diminution des accises. Et que fait-on? Il n'y a pas de diminution d'accises, rien du tout. On va aller chercher 80 millions d'aide.
950 miljoen in Nederland, 5 miljard in Spanje.
Mais que font le MR, le cd&v, la N-VA? Qu'avez-vous raconté pendant toute la campagne, et ces dernières semaines? C'est incroyable.
Mijnheer de minister, ik begrijp echt niet dat er zo weinig gebeurt. U komt steeds met het argument dat er geen geld is. Wij betalen meer aan de pomp, waar gaat dat geld heen? Dat geld gaat toch ergens heen? Dat geld gaat gewoon naar die grote oliebedrijven. Die hebben sinds het begin van de oorlog en die duurt nog geen maanden, 11,4 miljard overwinst gerealiseerd, 6,9 miljard upstream met ruwe olie en 4,5 miljard downstream in de raffinaderijen, in totaal 11 miljard overwinst in de sector.
Dan rijst de vraag of we dat geld daar niet moeten halen, in plaats van uit de zakken van de werkende klasse in ons land. Ik hoor dan – een positief puntje - dat men aan Europa zal vragen om een overwinstbelasting in te voeren. De Commissie antwoordde daarop dat dit niet haar bevoegdheid is en dat de lidstaten dat mogen doen. U speelt dus gewoon pingpong. Accijnzen verhogen, is geen probleem. Dat is gewoon voetbal, paf in de goal. Maar met betrekking tot overwinstbelasting wordt pingpong gespeeld.
Cela ne va pas, monsieur le ministre!
Zo gaat dat niet, mijnheer de minister. De lidstaten kunnen die overwinstbelastingen zelf organiseren. Italië, Spanje, Griekenland, het Verenigd Koninkrijk, Roemenië, Bulgarije hebben het in de vorige crisis allemaal gedaan. Waarom doet België dat niet autonoom? We kunnen zelf die overwinst belasten. Waarom doen we dat niet, mijnheer de minister?
Lode Vereeck:
Mijnheer de minister, overwinst is eigenlijk het gevolg van toeval, niet van verdiensten of ondernemerschap. Overwinst kan in theorie dus volledig weg worden belast, zonder dat het de economie schaadt. Het heeft geen enkele invloed op productie of investeringen, om de eenvoudige reden dat er gewoon niet op werd gerekend.
In de praktijk is het onderscheid tussen winst en overwinst echter niet zo duidelijk, met uitzondering van de nucleaire rente. Welke bedrijven boeken bijvoorbeeld overwinst in de olie-industrie? Zitten die in de ontginning, in de raffinage, in het transport? De meeste overwinst zit in de beginfase, in de ontginning en dus in het buitenland, bij multinationals en bij staatsbedrijven die niet door de Belgische fiscus worden gevat. Het is dus, om het in het Frans te zeggen, een fausse bonne idée . Vergeet ook niet dat er naast overwinsten ook onderwinsten of verliezen kunnen opduiken, als er te duur is ingekocht.
Voor ons is het duidelijk, energie is een basisbehoefte, een basisrecht dat voor iedereen betaalbaar moet blijven, niet alleen voor werkenden zonder tankkaart. Om de koopkracht te beschermen, is een verlaging van de accijnzen op brandstof de meest aangewezen oplossing, de simpelste ook. Een verlaging met 9 cent per liter kost de Schatkist niets, want dat wordt volledig door stijgende btw-opbrengsten gecompenseerd. Een verlaging met 17 cent, zoals in Duitsland, kost 85 miljoen euro per maand. Dat is niet onoverkomelijk. Europa laat zelfs toe om accijnzen te verlagen met 27 cent.
Echter, het geld is op, zingen de N-VA-toppers in koor. Dat is natuurlijk onzin. De overheid heeft bijna 300 miljard euro aan inkomsten. Het geld is helemaal niet op. Het wordt gewoon uitgegeven aan de verkeerde dingen en niet aan onze mensen.
Mijnheer de minister, zult u echt pleiten voor een overwinstbelasting? Waarom worden de accijnzen aan de pomp niet verlaagd?
David Clarinval:
Chers collègues, tout d'abord, avant de répondre sur le fond, je tiens à signaler que le premier ministre et le ministre de l'Énergie sont tous deux absents, l'un à Chypre, l'autre à Madrid, afin de défendre la Belgique sur ces questions importantes en matière d'énergie.
Chers collègues, ce mardi, le gouvernement a pris ses responsabilités. Nous avons dégagé un accord concret pour protéger le pouvoir d'achat, en particulier celui des personnes qui travaillent et des personnes les plus vulnérables, face à la hausse du prix de l'énergie. Outre les mécanismes existants, spécifiques au système belge, comme l'indexation automatique des salaires, le tarif social et le système de plafonnement des prix, qui constituent déjà des remparts solides pour protéger le pouvoir d'achat des citoyens, nous avons décidé de prendre des mesures additionnelles. Celles-ci sont ciblées, temporaires et responsables, pour un montant de 80 millions d'euros sur trois mois.
Pourquoi 80 millions? Tout simplement, monsieur Hedebouw, parce que ces montants correspondent aux recettes fiscales supplémentaires engrangées par l'État via la hausse des prix des carburants. Cette enveloppe pourra être augmentée si la crise se prolonge. Nous faisons le choix de l'efficacité et non celui de la démagogie. Concrètement, nous agissons là où la pression est la plus forte. Tout d'abord, en ce qui concerne les déplacements domicile-lieu de travail, avec, d'une part, un incitant totalement déductible fiscalement pour l'employeur afin d'augmenter les indemnités kilométriques des travailleurs et, d'autre part, en renforçant temporairement le forfait kilométrique des déplacements de service. En outre, nous agissons pour les ménages vulnérables qui dépendent des énergies fossiles, et nous octroyons un soutien accru des fonds sociaux, ainsi que le report de certaines hausses d'accises. Par ailleurs, nous n'oublions pas les indépendants et les agriculteurs, qui bénéficieront de facilités de paiement et de mesures fiscales ciblées, comme le carry-back .
Ces mesures relèvent des compétences ministérielles de mes collègues Jambon et Bihet, qui assureront leur mise en œuvre rapide et efficace.
Voor de regering is het van essentieel belang dat al die steunmaatregelen zo snel mogelijk terechtkomen bij de begunstigden, die momenteel onder de crisis lijden.
Naast de urgentie is onze koers duidelijk: we beperken ons niet tot het beheersen van de crisis, we bereiden de toekomst voor. Dat betekent dat we op budgettair vlak geen maatregelen nemen die massale en permanente uitgaven impliceren die de staatsbegroting belasten, zoals in het verleden al te vaak is gebeurd, maar wel gerichte en tijdelijke interventies. Daarnaast versterken we onze energieproductie met offshore windenergie, kernenergie en de veiligstelling van de gasvoorziening vanuit het buitenland. We zullen ook een communicatiecampagne opstarten om een verstandige vermindering van het verbruik te bevorderen.
Omdat die uitdagingen onze grenzen overstijgen, handelt België volledig binnen het Europese kader. Dat is de reden waarom onze collega Jean-Luc Crucke naar Colombia zal reizen in het kader van het initiatief Transition Away from Fossil Fuels , met het oog op een transitie naar energie die minder afhankelijk is van fossiele brandstoffen.
Wat de overwinsten betreft, heeft de regering bovendien beslist dat we ons zullen afstemmen op de toolbox van de Europese Commissie, die nog moet worden beslist.
À l'heure où je vous parle, il n'y a en effet rien de décidé à ce sujet-là.
Geachte Kamerleden, met dit akkoord maakt de regering een duidelijke keuze, namelijk van bescherming zonder onverantwoordelijkheid, van solidariteit zonder budgettaire blindheid, van een duurzame energiezekerheid voor ons land.
Steven Coenegrachts:
Mijnheer de minister, bedankt voor uw antwoord.
Als bedrijven in een jaar winst maken, onverwacht, per toeval, staat Vooruit klaar om dat weg te belasten. Als bedrijven in een jaar per toeval, per ongeluk, verlies maken, zegt Vooruit: mij niet bellen.
Die logica om ondernemers als boeman te zien in onze samenleving, zit als een sluipend gif in deze coalitie, mijnheer de minister. Uw akkoord houdt 10 cent extra per kilometer voor de werknemers in, maar wel op kosten van de werkgever. Dat is een extra belasting. Telewerk wordt verplicht, maar dat is een betutteling voor onze ondernemingen. Waarom doet u zoiets?
Ik wil u dus het volgende vragen.
Au nom de ma formation politique, monsieur le ministre, pas de nouvelles taxes!
Oskar Seuntjens:
Mijnheer Coenegrachts, ik weet niet of u geheugenverlies hebt, maar uw partij heeft exact hetzelfde gedaan tijdens de coronacrisis. Nu doen we opnieuw hetzelfde.
U zegt dat we niet voor de bedrijven zijn, maar deze regering beslist voor bijna 1 miljard euro een energiekorting te geven aan energie-intensieve bedrijven. Welnu, ik ben heel blij dat u het verschil toont tussen Vld en Vooruit. Jullie zijn voor een volledige indexsprong. Jullie willen de mensen vandaag niet helpen.
Mijnheer de minister, wij staan nog voor een fundamenteel probleem. Dit is op vier jaar tijd de tweede keer dat we een majeure energiecrisis meemaken in dit land. Als we een fundamentele oplossing willen, moeten we in dit land zelf meer energie bouwen. Ik ben blij dat u dat ook aanhaalt, want elke windmolen die we bouwen, elk zonnepaneel dat we leggen, elke kabel die we trekken, zal ons sterker, onafhankelijker en weerbaarder maken. Daar moet deze regering absoluut een prioriteit van maken.
Jeroen Van Lysebettens:
Mijnheer Ronse, de Trump-taks betreft inkomsten. Dat levert op voor de begroting, dat is geen uitgave.
Mijnheer de minister, uw antwoord zegt eigenlijk veel en ik hoop dat de collega’s van Vooruit geluisterd hebben. Er is nog niets beslist over de Trump-taks. De premier neemt het mee naar Europa. Ik geef het u op een briefje, dat is gewoon een vertragingsmanoeuvre om niets te beslissen, om opnieuw het geld in de verkeerde zakken te gaan zoeken, de zakken van de burgers.
Dat is het bilan van deze Vooruitregering. Dat is de kant die men stelselmatig kiest, de kant van de vervuiler, van de oliesector, van Trump.
Mijnheer de minister, ik kan u alleen maar oproepen om met de regering zelf wel iets te doen. Bereid uw wetsontwerp voor de Trump-taks voor. Dien het in, ga aan de slag en zoek het geld in de juiste zakken.
Éric Thiébaut:
Monsieur le ministre, il faut arrêter de dire qu'il n'y a pas d'argent. Il faut oser aller chercher l'argent dans la poche de ceux qui font des surprofits indécents sur le dos de cette crise énergétique. Chaque jour, rien que sur les carburants, les sociétés pétrolières font 2,3 millions d'euros de bénéfices. C'est indécent! Et vous parlez de 80 millions. Sous la précédente législature, le gouvernement avait quand même été chercher 600 millions sur les surprofits rien qu'en deux ans. Donc, ne me dites pas que ce n'est pas possible!
Comme pour la TVA, on avait besoin d'un cheval de course, et vous avez de nouveau donné naissance à un chameau qui pue. Bravo!
François De Smet:
Monsieur le ministre, je vous remercie pour vos réponses.
Il y a les mesures prises et il y a l'anticipation des prochaines crises. Il y a un point commun entre la Vivaldi et l'Arizona, c'est que ces deux gouvernements se sont fait surprendre par une crise énergétique engendrée par un conflit à l'étranger. C'est assez remarquable de voir que dans vos mesures, vous en profitez pour dire que vous allez accélérer sur le redéploiement nucléaire, sur les appels d'offres pour le renouvelable et l'île Princesse Élisabeth. N'est-ce pas un peu curieux d'attendre une telle crise pour enfin passer la seconde sur les dossiers du nucléaire et du renouvelable?
Vous vous êtes laissé surprendre par cette crise, c'est aussi votre devoir pour l'avenir de faire en sorte que notre pays et l'Europe de manière générale soient moins impactés par les énergies fossiles et d'avancer de manière beaucoup plus volontariste sur ces deux chantiers-là.
Jean-Marie Dedecker:
Collega’s, ik hoor hier een heel hoge graad van hypocrisie. Mijn hele leven al heb ik de benzineprijs zien stijgen, met als doel dat we minder zouden verbruiken. Vandaag móeten we minder verbruiken, maar nu vraagt men subsidies om opnieuw met de benzinewagen te kunnen rijden.
Ik hoor de groene collega hier sterk pleiten voor duurzame energie. Als we vandaag het gas moeten subsidiëren, komt dat echter doordat u vijf van de zeven kernreactoren hebt gesloten. In plaats daarvan zijn er windmolens op zee gekomen, beste vriend, maar daar moet ook iets tegenover staan, namelijk gascentrales. Vandaag moeten we dus gas invoeren en opnieuw subsidiëren. Dat is de realiteit.
Mijnheer de minister, als we een oplossing willen, moeten we snijden in de uitgaven en niet kijken naar de inkomsten.
Axel Ronse:
Een modaal West-Vlaams gezin – ik ben West-Vlaming – dat aan de keukentafel zit en ons debat volgt, zal zeggen: "Ze zijn weer allemaal aan het klappen geld uitgeven dat ze niet hebben en dan zitten er ook nog van die slimmeriken tussen die zeggen dat er geen geld meer is en dat ze het dan maar uit andere zakken moeten halen. Stop daarmee!" (uitgesproken met West-Vlaamse tongval)
Het is eigenlijk zeer simpel: ons ontzuilingsakkoord. Daarover heb ik hier geen woord kritiek gehoord. Dat is misschien het allereerste consensusvoorstel. Niemand in het Parlement kan het daarmee oneens zijn. Iedereen is het toch eens met mij?
Mijnheer Hedebouw, het eerste principe is dat we geen geld afnemen van kwetsbare mensen. Het tweede principe is dat de controle over het geld dat we geven aan kwetsbare mensen, correct verloopt. Ik garandeer u dat dat miljarden euro’s zal opleveren, in de pocket. Daarom wijs ik op ons ontzuilingsakkoord. Het is vijf na twaalf. Mijnheer de minister, let’s go.
Voorzitter:
Over het eerste deel van uw repliek, collega Ronse, hebben de tolken toch enige bezwaren geuit.
Raoul Hedebouw:
Mijnheer de minister, beste collega’s, hier wordt voortdurend gesproken over de uitgaven van de staat, uitgaven, uitgaven, uitgaven, maar spreekt iemand hier ook over de uitgaven van de gezinnen? Wie spreekt over de uitgaven van de werkende klasse die elke dag naar het werk moet rijden en steeds meer moet betalen? Dat is blijkbaar geen probleem, daar kan iedereen blijkbaar mee slapen.
Daar ga ik niet mee akkoord. Die uitgaven worden onbetaalbaar voor die mensen. Wie naar de mensen luistert, weet dat het onbetaalbaar wordt, maar dat is hier taboe.
Le deuxième tabou, ce sont évidemment les rentrées. Le tabou! Trente-deux secondes de réponse sur la question des rentrées, bravo! Sur cinq minutes, cela a pris trente-deux secondes pour nous dire que vous allez attendre la Commission européenne. Mais en fait, vous savez que vous n'allez rien faire. Vous le savez.
David Clarinval:
(…)
Raoul Hedebouw:
Il vient de dire: "Exact." Le gouvernement est clair. Je vous remercie de votre honnêteté, monsieur le ministre.
Geen overwinstbelasting. Dat is het feit van deze namiddag. Collega’s van Vooruit, laat u niet doen. Ga ervoor (…)
Lode Vereeck:
Collega’s, de regering-De Wever is echt een historische regering. Ze zal de geschiedenis ingaan als de grootste oplichterij van de bevolking. Er wordt 1.000 euro extra nettoloon voor tweeverdieners beloofd in 2030, dus na de volgende verkiezingen. Gepensioneerde eenverdieners, gescheiden ouders en uitkeringstrekkers gaan er netto echter op achteruit en zelfs van die 1.000 euro extra netto voor tweeverdieners schiet er op het einde niets over, integendeel. Dat komt door de hogere energieprijzen, de hogere energietaksen, de hogere belastingen op van alles en nog wat en door de centenindex. Dan nog kan die regering het rotten niet stoppen. Er werd beloofd dat het land op orde zou worden gezet, maar de schuld explodeert, terwijl u niet eens uw eigen mensen kunt helpen. Mijnheer de minister, trek uw conclusies. Bespaar zelf energie en trek de stekker eruit.
-
Vraag: De energiecrisis en kernenergie
Vraag: De energiestrategie
Vraag: Kernenergie en de energieprijzen
Vraag: De energiecrisis en de economische crisis
Vraag: De energiecrisis
Vraag: De exploderende energieprijzen
klimaat, energie en landbouwDe energiecrisis en kernenergie
De energiestrategie
Kernenergie en de energieprijzen
De energiecrisis en de economische crisis
De energiecrisis
De exploderende energieprijzen
De energiecrisis, kernenergie en economische impact van hoge energieprijzen summaryExplanationBekijk antwoord
Samenvatting summaryExplanation
Tijdens een verhitte discussie over de energiecrisis bekritiseerden oppositiepartijen de regering omdat ze onvoldoende actie onderneemt tegen de exploderende energieprijzen, die door geopolitieke conflicten (o.a. oorlogen in het Midden-Oosten) en afhankelijkheid van buitenlands gas worden verergerd, terwijl de minister wijst op een taskforce en beperkte maatregelen zoals het afremmen van brandstofprijzen via de K-factor en een omgekeerd cliquetsysteem voor accijnzen. Kernenergie stond centraal als oplossing voor strategische onafhankelijkheid, waarbij de minister aankondigde de nucleaire capaciteit (inclusief levensduurverlenging van Doel 4/Tihange 3 en nieuwe SMR’s) te willen herlanceren als antwoord op eerdere "dogmatische" sluitingen onder druk van groene partijen, die nu zelf kritiek uitoefenen op het gebrek aan kernenergie. Critici zoals Frédéric Daerden (PS) en Annik Van den Bosch (VB) beschuldigen de regering van passiviteit, eisen prijsplafonds, oorlogswinstbelastingen op energiegiganten en snelle verlaging van accijnzen, terwijl Bert Wollants (N-VA) en Christophe Bombled (MR) de minister steunen in zijn nucleaire plannen maar dringen op concrete stappen. De oppositie noemt de huidige aanpak "te laat en onvoldoende", terwijlen de minister de schuld legt bij eerdere politieke keuzes die België gasafhankelijk maakten.
Bert Wollants:
Mijnheer de minister, de energiecrisis slaat hard toe en dan kan men zich afvragen of we niet meer kunnen doen met koolstofarme, onafhankelijke en weerbare stroomproductie met een stabiele prijs, die niet gesteund en gekreund wordt door hogere gasprijzen, waarmee we ons kunnen verwarmen, transport kunnen organiseren en voor industriële productie kunnen zorgen.
Dat is precies wat de kerncentrales doen of hadden moeten doen. Vorig jaar zijn er heel veel gesloten onder invloed van onzinnige groene dogma's, die naar voren werden geschoven door mensen die vandaag zeggen hoe erg die hoge energieprijzen wel zijn, maar die destijds wel pleitten voor de bouw van nieuwe gascentrales. Dan is het niet verwonderlijk dat de industrie, die vandaag door de enorme prijsstijgingen in nog zwaarder weer terechtkomt, aan de alarmbel trekt en zegt dat er absoluut meer mogelijk moet zijn op het vlak van kernenergie.
Misschien is alle hoop nog niet verloren en kunnen we daarop in de toekomst net meer inzetten en ervoor zorgen dat onze energiebevoorrading onafhankelijker en weerbaarder wordt en dat we beter bestand zijn tegen wat bepaalde wereldmachten doen met onze energiefacturen.
Mijnheer de minister, u bent zelf het engagement aangegaan om na te gaan wat er mogelijk was op het vlak van extra kernenergie in onze energiemix. Nu de nood hoog aan het worden is, is de tijd misschien rijp om daar een serieuze tand bij te steken. Ik heb de volgende, heel eenvoudige vragen. Waar staat u daarmee vandaag? Wat zult u ondernemen om ervoor te zorgen dat onze energiebevoorrading weerbaarder wordt?
Christophe Bombled:
Monsieur le ministre, Febeliec, la fédération qui regroupe les grands consommateurs industriels d'énergie en Belgique, plaide pour que le gouvernement recoure à des leviers juridiques afin de maintenir opérationnels un maximum de réacteurs nucléaires. Selon elle, l' É tat pourrait, en cas de nécessité, invoquer l'article 4 bis de la loi sur l'électricité pour geler la fermeture d'installations nucléaires, si la sécurité d'approvisionnement est menacée. Ce mécanisme, déjà appliqué aux centrales à gaz, permettrait à la Belgique de préserver sa stabilité énergétique et de limiter la hausse des prix de l'électricité dans un contexte où nos entreprises subissent de plein fouet la concurrence de pays à énergies moins chères et davantage disponibles. Du reste, Febeliec estime que le redémarrage de réacteurs arrêtés pourrait réduire le prix du mégawattheure de 10 à 20 euros, alors qu'il avoisine actuellement les 100 euros sur le marché de gros belge.
Nous avons toujours défendu une approche rationnelle, fondée sur la souveraineté énergétique, la réduction du coût de l'électricité et le maintien d'un mix bas carbone équilibré. Comme l'a rappelé le président du Mouvement Réformateur, c'est à l' É tat de décider de son avenir énergétique, et pas à ENGIE. Dans cette optique, le gouvernement a affirmé vouloir étudier toutes les options, y compris une prolongation plus étendue de Doel 4 et Tihange 3.
Dès lors, monsieur le ministre, le gouvernement envisage-t-il d'activer l'article 4 bis de la loi sur l'électricité, modifiée par la loi du 17 mai 2025, s'il se vérifie que la sécurité d'approvisionnement est en danger et qu'il convient dès lors de s'opposer à l'arrêt d'une installation nucléaire? Par ailleurs, pourriez-vous nous expliquer votre stratégie énergétique?
Phaedra Van Keymolen:
Mijnheer de minister, we zijn voor onze energiebevoorrading te afhankelijk van de rest van de wereld. In 2022 besliste Moskou over onze energiefactuur, vandaag ligt die beslissing in het Midden-Oosten. Als Poetin en Trump beslissen om ergens een oorlog te voeren, zijn wij daarvan de dupe. Onze mensen voelen dat meteen aan hun energiefactuur. Wanneer zeggen we: tot hier en niet verder?
Het is duidelijk dat we zelf onze boontjes moeten doppen. Dat kan alleen met een goede energiemix, want dat is de sleutel tot die belangrijke strategische onafhankelijkheid.
U bent zelf een grote voorstander van meer kernenergie. Waarop wachten we eigenlijk, mijnheer de minister? ENGIE zet de deur op een kier voor de levensduurverlenging van Doel 4 en Tihange 3 na 2035. Cd&v vraagt dan ook om die deur nu open te trappen. Ga effectief voor die levensduurverlenging met nog eens tien jaar. We vragen ons ook af wat uw plannen zijn met de andere centrales.
We moeten ook inzetten op nieuwe technologie, specifiek de ontwikkeling van SMR’s. Die expertise hebben we in België, meer bepaald in de Kempen. Uiteraard moeten we ook werk maken van hernieuwbare energie, zonne-energie en windenergie uit eigen land, want die kan niemand ons afpakken. Vandaag zien we echter dat de herlancering van de tender voor het Prinses Elisabetheiland uitblijft. Elke vertraging maakt ons meer afhankelijk van buitenlandse energie en stelt ons bloot aan nieuwe crisissen.
Mijnheer de minister, u sprak zelf over energiesoevereiniteit. Hoever staat het met die energiesoevereiniteit? Hoever staat het met onze strategische onafhankelijkheid?
Frédéric Daerden:
Monsieur le ministre, votre vice-premier vous laisse fort seul. Le refus de M. Clarinval de venir répondre en séance plénière est révélateur. Quand les prix flambent, le ministre de l’Économie est absent. Quand les prix à la pompe montent, le ministre est absent. Quand les factures d’énergie explosent, le ministre est absent. Quand les coûts dans la construction s’envolent, le ministre est absent.
Que dit-il aux boulangers qui voient leur facture doubler, aux PME qui ne savent plus comment payer et aux travailleurs qui doivent payer plus pour aller travailler? Rien! Les factures, elles, sont bien présentes. Le ministre de l’Économie, lui, ne l’est pas. Et c’est exactement cela, aujourd’hui, le problème de votre gouvernement: ne pas être là pour les citoyens. Contrairement à nous, d’autres pays ont déjà pris des mesures.
Monsieur le ministre, nous devons prendre des mesures exceptionnelles pour défendre les travailleurs et les pensionnés. Quand allez-vous prendre des décisions concrètes pour bloquer le prix de l’énergie? Quand allez-vous protéger les entreprises et les ménages?
Annik Van den Bosch:
Mijnheer de minister, ongeveer een maand geleden zijn de Verenigde Staten en Israël nog maar eens een oorlog begonnen, deze keer tegen Iran. De gevolgen zijn verschrikkelijk. In het Midden-Oosten zien we dood en vernieling, maar ook hier voelen we de gevolgen met energieprijzen die opnieuw de pan uit swingen. Daar betalen mensen met hun leven, hier betalen wij met onze koopkracht.
Iedereen voelt de prijsstijgingen vandaag al. Mensen zetten hun verwarming lager of laten hun auto staan. Minister Clarinval pleitte vorige week voor een omkering van het cliquetsysteem, minder accijnzen en minder belastingen als de prijs aan de pomp stijgt. Sindsdien hebben we daar nog niet veel van gemerkt. Volgens de premier is het geen tijd voor grote cadeaus. De regering zegt daarmee eigenlijk: tirez votre plan .
Ook onze industrie slaat alarm. Een eerste klap kwam toen Europa overstapte op duur Amerikaans schaliegas. Met de nieuwe oorlog tegen Iran dreigt nu een tweede grote klap. Minister Prévot vindt die oorlog begrijpelijk en minister Franken steunt die zelfs onvoorwaardelijk. De oorlog is ook in ons belang, zegt hij.
Is het in ons belang dat de energieprijzen ontsporen, dat de kosten voor onze industrie nog meer oplopen en dat de mensen opnieuw de rekening betalen?
Mijnheer de minister, antwoord nu eens duidelijk. Wanneer zal de regering eindelijk iets doen aan de buitensporige energieprijzen?
Éric Thiébaut:
Monsieur le ministre, voilà quatre semaines que la population subit les conséquences d'une nouvelle crise économique. Voilà quatre semaines que nous vous demandons de prendre des mesures pour faire face à l'explosion des coûts des factures énergétiques.
Qu'est-ce qui est fait pour l'instant? Vendredi, votre gouvernement s'est réuni pour décider de ne pas décider. Enfin, si, il a décidé de créer une task force pour observer l'évolution de la situation. Mais, pire, cette semaine, nous avons entendu le premier ministre déclarer clairement que ce gouvernement ne prendrait aucune mesure pour aider les ménages à faire face à l'explosion des factures énergétiques.
En fait, votre gouvernement parie sur une fin rapide de la guerre en Iran, mais c'est un pari qui coûte très cher aux citoyens qui, pour le moment, sont les seuls à vraiment payer pour cette crise énergétique dont ils ne sont pas responsables.
Cette crise démontre à nouveau qu'il faut tendre vers plus d'autonomie énergétique. En tant que ministre de l' é nergie, vous êtes responsable de l'approvisionnement de notre pays en énergie et vous devez agir pour que l'énergie soit disponible à un prix acceptable. Mais que voyons-nous? Vous fermez des centrales nucléaires, vous abandonnez des projets éoliens et, surtout, vous n'avez aucune stratégie énergétique pour notre pays.
Monsieur le ministre, quand allez-vous prendre des mesures pour aider les ménages à faire face à l'explosion des prix de l'énergie? Quand allez-vous aider l'éolien à redémarrer? Quand allez-vous nous présenter une stratégie énergétique pour notre pays?
Voorzitter:
Monsieur le ministre, vous disposez de cinq minutes pour répondre.
Mathieu Bihet:
Chers collègues, les prix de l'énergie en Belgique sont dépendants de différentes situations géopolitiques. Je ne vous apprends rien. Dans le contexte international actuel, certains se rendent finalement compte de cette réalité. C'est une réalité malheureuse, vers laquelle les décisions politiques de ces dernières années, voire de ces dernières décennies, nous ont poussés. J'y reviendrai.
De regering volgt de evolutie van deze crisis, die bijzonder volatiel is, van nabij op. De federale taskforce focust zich op de prijsontwikkeling, de bevoorradingszekerheid, de Europese aspecten en de noodzakelijke maatregelen die we zouden kunnen nemen.
Le ministre Clarinval l'a indiqué la semaine dernière, vous avez raison, et nous l'avons répété ces derniers jours: le Mouvement Réformateur est favorable à la mise en place du mécanisme du cliquet inversé avec un seuil, et à le rendre automatique. Cette mesure, qui consiste donc en une baisse des accises sur le carburant, représente selon nous une juste contribution de l'État dans une période de tensions importantes sur le marché de l'énergie. Chacun doit prendre sa part.
Daarnaast zijn we sinds het begin van deze crisis niet stil blijven zitten. Samen met mijn collega David Clarinval hebben we via de inmiddels bekende K-factor de stijging van de prijzen aan de pomp rechtstreeks kunnen afremmen. Dankzij die maatregel werd de prijs op bepaalde momenten met 10 % gedrukt. Dat gebeurt bovendien in overleg met de sector.
Alors, monsieur Thiébaut, monsieur Daerden, pourquoi ne plafonnons-nous pas les prix de l’énergie? Comme le disait très justement votre président de parti en 2022, il ne suffit pas de plafonner les prix. Ne soyons pas naïfs, cette proposition simpliste n’aurait pour conséquence qu’une rupture de livraison des fournisseurs, qui décideraient alors de vendre ailleurs leurs produits. Nous n’aurions donc pas eu de problème de prix, mais nous aurions eu des problèmes tout court.
Plus largement, sur notre autonomie stratégique, c’est précisément à la suite des crises énergétiques, principalement celles des années 1970, que les pays européens, dont la Belgique, ont développé une stratégie forte axée sur le nucléaire. Citons, à titre d’exemple, le plan français visant la construction de 13 réacteurs, et en Belgique, la construction des réacteurs de Doel 3 et 4, ainsi que de Tihange 1 et 2. Cette stratégie de développement nucléaire avait été construite et pensée pour réduire nos dépendances étrangères.
Chers collègues, en 2003 déjà, lors des discussions au Sénat sur le projet de loi de sortie du nucléaire, nous indiquions que cela nous rendrait davantage vulnérables aux fournitures provenant de l’étranger, et notamment du gaz. Cela est encore rappelé dans l’exposé des motifs de la proposition de loi adoptée le 17 mai 2025 portant diverses dispositions en matière d’énergie nucléaire. En clair, il s'agit de la loi qui a permis de revenir en arrière sur la sortie du nucléaire, et que la majeure partie de ceux qui interpellent aujourd’hui ont d’ailleurs décidé de ne pas soutenir.
Ce sont des décisions politiques dogmatiques, écartées des réalités de ce monde, qui ont détruit ces stratégies d’autonomie énergétique en nous rendant dépendants de fournitures de gaz extérieures. On le voit très bien aujourd’hui, comme en 2022, avec notre exposition aux risques géopolitiques. C’est le modèle que les écologistes ont voulu, sans le nucléaire. C’est le modèle de dépendance dont nous devons nous départir aujourd’hui.
Comme je l’ai annoncé, la voie de l’indépendance et de l’autonomie stratégique se poursuivra via l’offshore et le nucléaire. Nous allons relancer ce programme nucléaire et retrouver cette souveraineté, non pas pour dix ans de plus dans une vision fermée se limitant à prolonger au cas par cas le nucléaire, mais bien pour cent ans, avec des prolongations qui constituent notre première priorité, en étroite collaboration avec le premier ministre, avec des participations ou des droits de tirage, mais aussi avec la construction de nouvelles capacités, comme cela a déjà été fait et démontré dans les années 1970 et 1980, par l’élaboration d’un programme national nucléaire, afin d’atteindre notre objectif d’indépendance et d’autonomie stratégique, ainsi que par l’application de l’approche de l’Agence internationale de l’énergie atomique.
Bert Wollants:
Mijnheer de minister, meer dan ooit blijkt dat een duidelijke strategie nodig is om de nucleaire capaciteit in dit land opnieuw op te bouwen, nadat ze door een aantal partijen bijna tot op de grond werd afgebroken.
Die partijen slagen er vandaag in om u te verwijten dat u kerncentrales zou hebben gesloten. Mijnheer Thiébaut, hebt u niet een klein beetje zelfrespect? Een aantal legislaturen geleden was u hier de grote verdediger van de sluiting van de kerncentrales. Nu vertelt u exact het tegenovergestelde.
Leden van het Vlaams Belang, u hebt altijd dezelfde stemming gevolgd als onze partij, namelijk voor de verlengde openingsduur van kerncentrales. Dat hebben wij altijd gedaan. Lees het maar na in de verslagen. Zo zit het in elkaar.
Mijnheer de minister, wij moeten ter zake stappen vooruitzetten. Dat wil zeggen dat we moeten inzetten op nieuwe nucleaire capaciteit, dat wij naar de toekomst moeten kijken, ook naar de verre toekomst. De huidige crisis zal immers niet de laatste zijn. We zullen er nog veel meemaken. Hoe onafhankelijker we worden, hoe beter dat zal zijn.
Christophe Bombled:
Monsieur le ministre, je vous remercie pour votre réponse et pour le volontarisme que vous affichez en confirmant la place du nucléaire dans notre stratégie énergétique au service d'une énergie sûre, abordable et bas carbone pour nos ménages et nos entreprises. Cette clarté est essentielle, tout simplement pour donner un signal de stabilité à long terme et pour montrer que l'État reprend pleinement la main sur ses choix énergétiques stratégiques.
Notre message est clair, ce n'est pas à ENGIE d'écrire l'avenir énergétique de la Belgique, mais c'est au Parlement et au gouvernement de le décider!
Phaedra Van Keymolen:
Mijnheer de minister, bedankt voor uw antwoord. Uiteraard moeten we inzetten op die energiemix en de strategische onafhankelijkheid. Crisis na crisis belanden we immers in steeds dezelfde discussies. Als we nu niets ondernemen, garandeer ik u dat we hier binnen een paar jaar opnieuw staan om het over dezelfde onderwerpen te hebben. Zolang we voor onze energiebevoorrading van anderen afhankelijk blijven, blijven we kwetsbaar voor nieuwe crisissen.
We moeten nu doorpakken, mijnheer de minister. Ga ervoor. Maak nu werk van die strategische onafhankelijkheid. Wij zullen u daar zeker in steunen.
Frédéric Daerden:
Monsieur le ministre, nous sentons votre malaise. Le double discours des partis de votre gouvernement est insupportable. Dans la presse et sur les réseaux sociaux, vous avez souvent plein d’idées, mais dans la réalité, vous ne faites rien.
Monsieur le ministre, vous devez convaincre vos collègues. Il est vraiment urgent que vous preniez des mesures pour défendre les gens.
Annik Van den Bosch:
Mijnheer de minister, terwijl wij ons blauw betalen aan de pomp, zijn er mensen die profiteren van de oorlog en overwinsten maken.
Jullie gooien olie op het vuur en willen ons land het liefst meesleuren in een oorlog die niet de onze is.
Zo kan het niet verder, mijnheer de minister. Wanneer zal deze regering ingrijpen? Verzet jullie actief tegen die oorlog, en verlaag de accijnzen. Maar wat doen jullie? Jullie willen die zelfs verhogen. Daar gaat heel jullie omgekeerd cliquetsysteem. Poef, weg.
Blokkeer de brandstofprijzen echt. Dat is perfect haalbaar door de extra btw-inkomsten die de staat opstrijkt te gebruiken. Voer een belasting in op de oorlogswinsten van de oliegiganten. Wij weigeren de rekening te betalen voor jullie oorlog.
Éric Thiébaut:
Monsieur le ministre, vous dites que c'est la gestion passée qui a entraîné les problèmes d'aujourd'hui. Il faut peut-être que je vous rappelle que le MR est au pouvoir depuis 1999 et qu'il y a eu deux ministres de l'Énergie issus de votre parti! Il y a eu Marie-Christine Marghem avant vous. Les responsabilités vous incombent donc largement.
Quel est votre bilan énergétique actuel? Le prix de l'énergie augmente, les accises et les taxes sur l'énergie augmentent, des centrales nucléaires ferment et des projets éoliens sont abandonnés.
Nous attendons toujours votre stratégie énergétique pour le pays. Monsieur le ministre, il est grand temps d'agir à votre niveau.
Voorzitter:
Merci, chers collègues et monsieur le ministre.
-
Vraag: De exploderende energieprijzen, het uitblijven van concrete maatregelen en de strategische reserve
Vraag: De stijgende energieprijzen en accijnzen
Vraag: De gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten voor onze energievoorziening en -prijzen
Vraag: De energieonafhankelijkheid in het licht van de internationale spanningen
Vraag: De energieprijzen, de accijnzen en de urgente maatregelen tegen de explosie van de facturen
Vraag: Het omgekeerde cliquetsysteem en de accijnzen op brandstof in het licht van de energieprijzen
Vraag: De energieprijzen, de accijnzen en de urgente maatregelen tegen de explosie van de facturen
Vraag: De accijnzen
klimaat, energie en landbouwDe exploderende energieprijzen, het uitblijven van concrete maatregelen en de strategische reserve
De stijgende energieprijzen en accijnzen
De gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten voor onze energievoorziening en -prijzen
De energieonafhankelijkheid in het licht van de internationale spanningen
De energieprijzen, de accijnzen en de urgente maatregelen tegen de explosie van de facturen
Het omgekeerde cliquetsysteem en de accijnzen op brandstof in het licht van de energieprijzen
De energieprijzen, de accijnzen en de urgente maatregelen tegen de explosie van de facturen
De accijnzen
Energieprijzen, accijnzen en maatregelen in tijden van internationale spanningen summaryExplanationBeantwoord door
N-VA Jan Jambon (Minister van Financiën en Pensioenen)
MR Mathieu Bihet (Minister van Energie)
op 12 maart 2026
Bekijk antwoord
Samenvatting summaryExplanation
Oppositiepartijen bekritiseren de regering scherp voor haar passiviteit bij de exploderende energieprijzen (diesel > €2/liter, mazout +1000€/tank) door de oorlog in het Midden-Oosten, terwijl de regering accijnsverhogingen op gas (tot +6%) en geen directe prijsplafonds doorvoert. Thiébaut (PS), Vereeck (CD&V) en PTB eisen onmiddellijke maatregelen: blokkering energieprijzen (PTB stelt €1,60/liter voor), schrapping accijnsverhoging, uitbreiding sociaal tarief en belasting op oliebedrijven, terwijl Jambon (N-VA) en Bihet volhouden dat ze de situatie "monitoren" en wijzen op bestaande beschermingsmechanismen (sociaal tarief, loonindexering) en de "factor K" (automatische prijsdemping aan de pomp). Kritiek op langetermijnstrategie: Oppositie (o.a. Lejeune, Les Engagés) dringt aan op Europese samenwerking en versnelling duurzame energie (wind op zee, kernenergie) om afhankelijkheid te verminderen, terwijl Vereeck (CD&V) de regering beschuldigt van "kleptocratie" door belastingverhogingen mid-crisis. Verkeyn (Vlaams Belang) verdedigt juist het huidige afwachtende beleid en waarschuwt voor "paniekvoetbal" en begrotingsrisico’s, maar PTB en Tonniau (PVDA) noemen dit "onverantwoord" en eisen directe actie. Conclusie: Oppositie vs. regering botst over urgentie (prijsplafonds vs. afwachten) en financiering (belasten van oliebedrijven vs. begrotingsdiscipline), met geen concrete toezeggingen op accijnsverlaging of prijsblokkering.
Éric Thiébaut:
Messieurs les ministres, la semaine dernière, je vous ai interrogé sur l'explosion des prix de l'énergie. Depuis lors, qu'avons-nous pu constater? Les prix continuent d'augmenter. Aujourd'hui, pour un litre de diesel à la pompe, il faut plus de 2 euros. Pour de nombreux ménages, il faudra désormais plus de 1 000 euros pour remplir la cuve à mazout. Pendant ce temps, qu'a donc fait votre gouvernement? Rien. Les Belges, eux, n'ont pas le choix, ils doivent continuer à se déplacer et à se chauffer, parce que l'été n'est pas encore là et que les factures de chauffage continuent à tomber.
Pourtant, des solutions existent. Premièrement, bloquer les prix de l'énergie, tout en compensant. Même votre partenaire Les Engagés est demandeur d'une telle mesure. Deuxièmement, annuler la hausse des accises parce que, franchement, c'est surréaliste: nous sommes sans doute le seul pays au monde qui augmente les taxes énergétiques au moment où les prix explosent. Enfin, étendre le tarif social, parce que cela fut la mesure la plus efficace à avoir été prise au cours des précédentes crises. Alors, ne me dites pas non plus que cela va coûter trop cher, puisque votre gouvernement vient encore de dépenser 2 milliards d'euros pour acheter des avions F-35.
Messieurs les ministres, quand allez-vous bouger? Quand allez-vous prendre des mesures pour aider les ménages à payer leurs factures qui explosent? Quand allez-vous enfin bloquer le prix de l'énergie?
Lode Vereeck:
Mijnheer de minister Jambon, door de oorlog in het Midden-Oosten is de gasprijs fors gestegen. Dat is al erg genoeg voor wie verwarmt met gas, maar u maakt het nog een stuk erger, met uw eigen Belgische Green Deal. In de nieuwe programmawet worden de accijnzen op gas immers verhoogd, waardoor de gasfactuur met 6 % zal stijgen. Daar komt nog een Europese koolstoftaks bij, een Europees verplichte btw-verhoging en een Vlaamse taxshift op gas, alles bij elkaar bijna 500 euro aan extra taksen op de gasfactuur. “Het pakket maatregelen dreigt zowel de concurrentiepositie van onze Vlaamse bedrijven als de koopkracht van de Vlaamse gezinnen aan te tasten.” U herkent het citaat wellicht, het is van uw eigen Europese N-VA-fractie.
Er leven grote zorgen bij wie met gas of stookolie verwarmt, dat is 80 % van de bevolking. Ik weet wat u zult antwoorden, namelijk dat mensen zich maar moeten aanpassen. De meeste mensen hebben echter geen geld klaar liggen voor een warmtepomp en vandaag zitten zij in de val, in de accijnsval.
Afgelopen vrijdag nam het kernkabinet de principiële beslissing om desgevallend in te grijpen, maar concrete afspraken werden niet gemaakt. U wilt liever de kat uit de boom kijken. Ik begrijp dat, want u wordt natuurlijk slapend rijk door de stijgende btw-opbrengsten. Welnu, uw kat kan de boom in voor cd&v en MR, die de accijnsverhoging willen uitstellen. Collega Matheï was daarover heel duidelijk. Ik citeer: “We hebben meegestemd, maar we hopen dat de regering zich intussen bezint.”
Mijnheer de minister, bent u bereid om, zolang de oorlog in het Midden-Oosten woedt, de verhoging van de accijnzen uit te stellen? Welke andere maatregelen overweegt uw regering? Komt er bijvoorbeeld een plafondprijs aan de pomp? Is daarover eigenlijk wel eensgezindheid in de meerderheid?
Ten slotte, zal de federale regering het voorbeeld van de Vlaamse regering volgen en een extra korting geven op elektriciteit voor mensen die met gas verwarmen?
Oskar Seuntjens:
Twee weken geleden startte Trump een oorlog in Iran. Het gevolg heeft iedereen gezien: Iran heeft de Straat van Hormuz, waar olie- en gastankers passeren, afgesloten. Het antwoord van Trump was eigenlijk heel simpel. Ik weet niet of u het gezien hebt op zijn sociale media. Hij zei tegen de schepen die energie moeten leveren: show some guts . Lever gewoon energie, ga maar door, er is geen gevaar. Het resultaat hebben we ook gezien: meerdere schepen zijn aangevallen. Het signaal van Iran is heel duidelijk dat daar geen liter olie meer passeert.
Het gevolg is dat wij in België na Rusland nu ook het Midden-Oosten kwijt zijn voor onze energiebevoorrading. De mensen voelen dat. Voor het eerst sinds lang zijn de prijzen aan de pomp boven 2 euro per liter. Mensen zijn bang. Ze staan met het zweet op het hoofd te tanken. De regering heeft beloofd de koopkracht van de mensen daartegen te beschermen. Mijn eerste vraag aan u, mijnheer de minister, is dus hoe u dat concreet zult doen. Hoe zult u mensen beschermen tegen een oorlog waarvoor wij niet hebben gekozen?
Daarnaast stijgen ook de gasprijzen en dat op een moment dat onze reserves in Europa zeer laag staan. Er is zelfs beslist om strategische reserves aan te wenden, dat is echt the last resort . Ook wij hebben in België een dergelijke strategische noodreserve. Als ik het goed begrepen heb, zouden we daar ongeveer 90 dagen verder mee kunnen. Het is goed dat we die reserve nog hebben. Nog beter zou zijn dat we zelf meer energie produceren, propere energie, duurzame energie en betaalbare energie. Op lange termijn weet u, mijnheer de minister, dat kernenergie voor ons geen taboe is. Op korte termijn moet er echter meer gebeuren. We moeten meer windmolens bouwen op zee. Elke windmolen die we bouwen, maakt ons sterker. We zouden van de Noordzee eigenlijk een grote strategische motor van onze onafhankelijkheid moeten maken. Daarom heb ik eigenlijk maar één vraag voor u, mijnheer de minister: kunt u garanderen dat de Prinses Elisabethzone, met de windmolens op zee, zo snel mogelijk, asap, wordt gebouwd?
Marc Lejeune:
Messieurs les ministres, vous le savez, depuis plusieurs semaines, les prix de l'énergie augmentent et l'inquiétude grandit chez nos entreprises et nos concitoyens. On ne parle que de cela. Les marchés énergétiques sont à nouveau extrêmement volatiles. Aujourd'hui, le litre de carburant avoisine les deux euros, c'est énorme!
Mais, outre l'augmentation des prix, ce qui fait le plus de mal à notre économie et nos foyers, ce sont les chocs de prix brutaux et imprévisibles. Nos entreprises, nos artisans ont avant tout besoin de stabilité pour travailler et investir. Dans ce contexte incertain, une chose est sûre, nous devons penser notre politique énergétique dans la durée, parce qu'anticiper une crise énergétique coûte moins cher que la subir.
Au-delà des slogans faciles qu'on entend ces derniers jours, la Belgique a besoin d'une stratégie énergétique qui doit reposer, comme nous le répétons souvent, sur un mix décarboné car c'est la seule énergie qu'on ne doit pas importer et qui peut assurer notre indépendance.
Messieurs les ministres, à peine quatre ans après avoir subi une première crise énergétique de grande ampleur, nous le voyons, une seconde est déjà à nos portes. Les Engagés ont insisté ces derniers jours sur la nécessité de renforcer le mécanisme d'amortissement des prix qui nous semble indispensable au niveau national pour protéger toute la population. On sait que ce système a été mis en place sous la Vivaldi, mais sans concerner toutes les énergies, ce qui n'était pas assez efficace.
On s'étonne par ailleurs que certains groupes, hier dans la majorité, aujourd'hui dans l'opposition, réclament un système de blocage de prix qu'ils n'ont eux-mêmes pas mis en œuvre lors de la précédente crise.
Cependant, outre le niveau national, si nous souhaitons vraiment protéger nos entreprises et nos concitoyens, les leviers se situent surtout au niveau européen.
Dès lors, messieurs les ministres, quelles initiatives allez-vous prendre pour que l'Europe soit au rendez-vous? Quelle est votre stratégie pour renforcer la coopération européenne afin d'avancer pour une énergie décarbonée et des mécanismes d'aide financière?
Robin Tonniau:
Mijnheer de minister, de oorlog van de VS en Israël tegen Iran heeft dramatische gevolgen. In de eerste plaats natuurlijk voor de bevolking daar, die de prijs betaalt met haar leven en met de verwoesting van haar land. Ook hier voelen mensen de gevolgen van die oorlog. De energieprijzen gaan door het dak. Benzine, diesel en gas worden elke dag duurder en duurder. Opnieuw dreigen de werkende mensen, de gezinnen, maar ook onze industrie hier de rekening te betalen. De absolute prioriteit van deze regering moet dan ook zijn om enerzijds die oorlog te stoppen, maar anderzijds ook de mensen hier, onze werkende klasse, de gezinnen en de bedrijven te beschermen.
Wat doet deze regering? Op het moment dat de prijzen zo hoog zijn, beslist deze regering om de accijns op gas te verhogen. Op 2 maart is daarover gestemd in de commissie voor Financiën. Alle regeringspartijen hebben voorgestemd om de belastingen op gas te verhogen. Iedereen herinnert zich nog de energiecrisis: de chauffage lager zetten, onder een dekentje in de zetel gaan liggen en kou lijden, besparen op een warm bad voor de kinderen. Dat willen we toch niet meer? Gas is geen luxeproduct. We gebruiken het om onze woningen te verwarmen en om te koken. We gebruiken het ook in onze productie.
Mijnheer de minister, laten we duidelijk zijn, de accijns op gas moet niet omhoog, maar omlaag. Zijn we het daarover eens? De bevolking eist dat u de geplande accijnsverhoging op gas intrekt. U moet zich aanpassen aan de wil van de bevolking en niet omgekeerd. Mijn vraag is zeer eenvoudig (…)
Christophe Bombled:
Messieurs les ministres, depuis quelques jours les prix de l'énergie connaissent une nouvelle flambée. Le diesel a franchi la barre symbolique des 2 euros le litre tandis que les prix du mazout de chauffage, du gaz et de l'électricité repartent à la hausse. Cette situation pèse directement sur le pouvoir d’achat des ménages et sur la compétitivité de nos entreprises. Dans un contexte international instable, marqué par les tensions persistantes au Moyen ‑ Orient, le gouvernement ne peut pas se contenter d ’ observer passivement l ’é volution des march é s.
Je rappelle é galement qu ’ avec l ’ entr é e en vigueur des directives européennes ETS2 et RED III en 2028, le signal est clair: si nous ne faisons rien de plus, les prix de l ’é nergie que les Belges paient aujourd ’ hui deviendront la norme de demain.
Nous devons dès lors défendre des mesures ciblées, temporaires et efficaces, capables de stabiliser la situation sans compromettre l’équilibre budgétaire. Bien entendu, il ne s’agit pas de dépenser sans compter, mais de protéger celles et ceux qui travaillent et investissent.
Le mécanisme du cliquet inversé, qui permet d’ajuster les accises lorsque les prix s’envolent, constitue un outil reconnu pour amortir les chocs sans créer de subventions structurelles sur les énergies fossiles. Notre ministre de l’Énergie l’a répété, la Belgique doit agir avec discernement et responsabilité, en préservant ses marges de manœuvre pour les cas de pénurie tout en soutenant la stabilité économique.
Monsieur le ministre des Finances, comptez ‑ vous activer ou recalibrer le cliquet invers é afin qu ’ il joue pleinement son r ô le de protection automatique du pouvoir d ’ achat face à cette nouvelle flamb é e? Et surtout, dans quelle mesure le gouvernement entend ‑ il anticiper une aggravation de la crise plut ô t que de rester dans l ’ attentisme, au risque de devoir r é agir dans l ’ urgence si les tensions internationales se prolongent?
Roberto D'Amico:
Messieurs les ministres, à la suite de l'agression des États-Unis et d'Israël contre l'Iran, les prix du gaz et du carburant ont explosé. En premier, ce gouvernement doit tout faire pour arrêter la guerre. Ce n'est pas à la classe travailleuse de payer cette guerre! Aujourd'hui, le diesel a dépassé la barre symbolique des 2 euros par litre. Hier, je suis allé faire le plein et j'en ai eu pour 90 euros! Les travailleurs doivent payer toujours plus cher pour aller travailler, pour aller faire leurs courses, pour conduire les enfants à l'école. En soutenant la guerre des Américains et des Israéliens, vous nous faites payer cette crise.
Messieurs les ministres, il faut maintenant bloquer les prix à la pompe. Avec le PTB, nous exigeons de bloquer les prix à 1,60 euro du litre, ce qui était le prix juste avant le début de la guerre en Iran. Pour financer cette mesure, faites payer les profiteurs de guerre, les multinationales du pétrole, comme Total, Shell, Exxon, qui s'enrichissent avec cette guerre.
La semaine dernière, vous avez dit que vous regarderiez l'évolution des prix. Avez-vous regardé? Vous avez vu qu'ils ont augmenté. Eh bien, agissez maintenant! Messieurs les ministres, vous pouvez décider aujourd'hui de baisser les prix à la pompe. Allez-vous, oui ou non, le faire? Allez-vous baisser les accises sur le carburant, pour bloquer les prix et empêcher qu'ils continuent de s'envoler?
Charlotte Verkeyn:
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, collega’s, paniekvoetbal spelen is geen beleid. Ja, de energieprijzen zijn wispelturig. Ook al draaien en keren ze op dit ogenblik nog zoals de wind, toch vindt iedereen het opnieuw nodig om, onder het mom dat men de energiefactuur voor de burger wil bewaken, aan opbodpolitiek te doen. Voor de ene moeten er boven op het bestaande beschermingsmechanisme subsidies komen, terwijl anderen dromen van een plafond of van een blokkering.
Een dergelijke opbodpolitiek is alleen maar goed voor de gazetten, maar niet per se voor de burger. Als er één iets is dat we uit de vorige energiecrisis hebben geleerd, dan is het wel dat. Zelfs een voormalig regeringslid – het is jammer dat ze nu afwezig is – heeft ooit letterlijk gezegd dat ze dat ze nooit met maatregelen goed voor miljarden, gestrooid zou hebben, want de factuur – zo ook de Blankenbergse – wordt naar de volgende generaties, te beginnen met de onze, doorgeschoven. We hebben vandaag een bloedrode begroting; Een verwittigd man en zeker een verwittigde vrouw is er twee waard.
Mijnheer de minister, u hebt aangegeven doordacht te werk te willen gaan en hebt uw administratie de opdracht gegeven om de evolutie van de energieprijzen nauwgezet te monitoren en het bestaande beschermingsmechanisme eventueel te versterken. Kunt u ons bevestigen dat u achter die aanpak blijft staan? Kunt u ons daarover al iets meer vertellen?
Jan Jambon:
Collega's, het is primordiaal dat we het hoofd koel houden en monitoren hoe de situatie evolueert. De energieprijzen reageren momenteel heel sterk op de geopolitieke gebeurtenissen. De prijzen schieten omhoog of omlaag, telkens wanneer president Trump iets zegt of doet. Collega's, paniek is zelden een goede raadgever.
Chers collègues, la panique est rarement bonne conseillère. Comme je l’ai déjà indiqué la semaine dernière, le gouvernement suit la situation de très près. C’était d’ailleurs l’une des conclusions du Conseil national de sécurité (CNS) de jeudi dernier. Nous surveillons en permanence les conséquences pour notre sécurité d’approvisionnement – mon collègue Bihet y reviendra dans un instant – ainsi que l’évolution des prix de l’énergie.
Tegelijkertijd bestaan er vandaag al verschillende mechanismen die de meest kwetsbaren beschermen, zoals het sociaal tarief voor de gezinnen met de laagste inkomens, automatische loonindexering bij sterke inflatie en het prijsbeschermingsmechanisme. Over dat prijsbeschermingsmechanisme, ingevoerd door de vorige regering, heb ik vorige week al geantwoord dat op dit moment wordt onderzocht hoe we dit systeem kunnen verbeteren.
Beste collega’s, we moeten absoluut vermijden overhaast maatregelen te nemen die weinig effect hebben. Maar, zoals ik vorige week ook gezegd heb, de energieprijzen pieken nu, en als die prijsstijging structureel blijkt, kan de regering dat uiteraard niet zomaar naast zich neerleggen.
Mathieu Bihet:
Chers collègues, permettez-moi d’abord d’apporter quelques éléments de clarification face aux inquiétudes exprimées.
Premièrement, garantir la sécurité d’approvisionnement énergétique du pays est la priorité absolue de ce gouvernement. À ce stade, je le répète, il n’y a pas de difficulté d’approvisionnement en Belgique. Pour cela, nous assurons un monitoring permanent de la situation sur les marchés de l’énergie, en lien étroit avec les acteurs du secteur et nos partenaires européens, afin d’évaluer les impacts potentiels et, surtout, d’anticiper différents scénarios si la situation internationale devait évoluer négativement.
Deze crisis herinnert ons eraan hoe belangrijk het is om onze energieonafhankelijkheid geleidelijk te versterken.
Mijnheer Seuntjens, ik ben het met u eens. Dit betekent dat we onze energiebronnen moeten diversifiëren, de productiecapaciteit in Europa moeten ontwikkelen en de Europese samenwerking moeten versterken om onze afhankelijkheid van geopolitieke spanningen te verminderen.
Deuxièmement, la Belgique dispose actuellement de stocks stratégiques de pétrole supérieurs à 90 jours, conformément aux obligations européennes. Ces réserves ne sont pas un instrument destiné à réguler les prix mais un mécanisme de sécurité prévu pour faire face à une interruption physique de l'approvisionnement. L'Agence internationale de l'énergie a effectivement lancé un appel sur base volontaire en vue d'une action collective. À ce stade, la libération de stocks par la Belgique n'est pas envisagée car la situation de notre approvisionnement ne le nécessite pas.
Troisièmement, s'agissant des prix de l'énergie et des différentes mesures, les tensions au Moyen-Orient provoquent naturellement une forte nervosité sur les marchés énergétiques mondiaux. Nous observons une hausse des prix du pétrole mais également du gaz. Dans ce contexte, j'ai veillé à ce que le contrat-programme sur les carburants joue pleinement son rôle d'amortisseur, notamment via le désormais très célèbre facteur k, qui permet de modérer la volatilité des prix à la pompe pour le consommateur et donc de diminuer les prix.
Par ailleurs – et comme indiqué jeudi dernier –, j'ai réuni l'administration de l'énergie et la C ommission de Régulation de l'Électricité et du Gaz (CREG) afin d'analyser et d'actualiser les différentes mesures qui ont été appliquées par le passé en évaluant leur pertinence, leur efficacité et surtout leur impact budgétaire et le fonctionnement du marché général de l'énergie.
Chaque jour, nous évaluons la situation en concertation avec les acteurs du secteur énergétique afin d'en mesurer les impacts potentiels et d'anticiper les différents scénarios. Il ne s'agit pas d'agir dans la précipitation, chaque mesure éventuelle doit être analysée en fonction de son impact pour les citoyens à court mais surtout à long terme.
La Belgique reste en concertation étroite avec ses partenaires européens car, face à une situation internationale incertaine comme nous la connaissons, la réponse doit être coordonnée avec l'Union européenne et l'Agence internationale de l'énergie.
Notre ligne est claire: vigilance, responsabilité et protection des consommateurs.
Je vous remercie.
Éric Thiébaut:
Messieurs les ministres, la semaine dernière, vous nous annonciez que vous alliez observer l’évolution des coûts et l'évolution de la situation. Aujourd’hui, vous nous annoncez qu’il faut être prudent et que vous allez observer l’évolution des prix de l’énergie. C’est surréaliste, honnêtement! En effet, la situation est aujourd’hui claire. Il faut des mesures maintenant, car la guerre en Iran risque de durer beaucoup plus longtemps que certains ne l’espèrent. Les Belges attendent donc des mesures concrètes pour les aider à payer leurs factures énergétiques, qui sont en train d’exploser.
Lode Vereeck:
Dit is een compleet nietszeggend antwoord. Het is duidelijk gemakkelijker om een boekje over welvaart te schrijven dan om voor welvaart te zorgen. Welvaart voor wie? Voor vrouwen die plots minder pensioen krijgen? Voor huismannen en huisvrouwen wier gezinsinkomen zal dalen? Voor gescheiden mensen die meer belastingen op hun alimentatiegeld betalen? Voor mensen die met gas en mazout verwarmen?
Collega’s, premier De Wever is geen hystericus, maar een klepticus . Hij steelt meer en meer geld van de hardwerkende Vlamingen en dan nog slaagt hij er niet in om de begroting op orde te krijgen.
De verhoging van de accijnzen op energie kan voor ons niet. Energie is een basisrecht, dat betaalbaar moet blijven. Als u per se wilt doorgaan met uw Belgische Green Deal , maak elektriciteit dan goedkoper en gas niet duurder.
Ik eindig met een bekend citaat van een Brabantse bard: “Wijle zijn de mannen die de gas doen branden, de klinken repareren en de vrouwen ambeteren.” De vrouwen ambeteren is al gelukt, nu de gas nog laten branden.
Oskar Seuntjens:
Dank u wel voor uw antwoorden, heren ministers. Minister Bihet, uw collega, de minister van Energie in Qatar, was heel erg duidelijk. Al stopt de oorlog vandaag of morgen, de gevolgen dreigen wij sowieso nog dagen, weken en misschien zelfs maanden te voelen. Dat maakt mensen ongerust. Ze hebben nog altijd flashbacks naar de energiecrisis, toen Poetin Oekraïne binnenviel.
De vraag is dus wat we juist moeten doen. Ik kan u alvast aanraden om niet te luisteren naar de oplossingen van het Vlaams Belang. U hebt dat hier niet durven te vertellen, maar uw voorzitter was vorige week op tv wel heel duidelijk. Hij zei toen: gas uit Rusland moeten we terug bekijken, misschien is dat een optie. Het Vlaams Belang wil de oorlogsmachine van Poetin, die een oorlog tegen Europa is gestart, dus nog altijd financieren.
Mijnheer de minister, ik raad u om aan te luisteren naar deze duidelijke oproep: maak werk van eigen, betaalbare, zekere en propere energie. Dat is de enige oplossing, niet de nepoplossingen van het Vlaams Belang.
Marc Lejeune:
Messieurs les ministres, je vous remercie pour vos réponses.
Vous l’avez dit, l’attentisme n’est pas permis. La précipitation et la panique sont mauvaises conseillères.
Nous vous rappelons que, pour notre groupe, il faut une solution de plafonnement en cas d’aggravation de la crise, qu’il faut préparer dès aujourd'hui pour éviter, comme sous la Vivaldi, que le délai soit trop long si nous devions l’activer. Il nous faut une solution pérenne, pour que nous n’ayons plus, à chaque crise, à nous demander comment protéger notre population et nos entreprises. Nous savons que cette mesure n’est pas simple à renforcer, mais elle est indispensable et, surtout, réaliste. Les Engagés déposeront d'ailleurs prochainement une proposition de résolution sur la protection des prix à prévoir en cas d’aggravation de la crise.
Une stratégie à long terme, avec un mix énergétique vertueux et propre est également notre seule possibilité afin de ne plus dépendre de puissances comme la Russie, notamment, qui nous insulte en faisant des propositions dès qu’une crise survient alors que nous la sanctionnons en même temps.
Messieurs les ministres, aujourd'hui nos entreprises et nos concitoyens attendent tout simplement que nous soyons prêts.
Robin Tonniau:
Mijnheer de minister, zal de regering nu de accijnzen op gas verhogen of verlagen? Zal het hoger of lager zijn? U hebt daar niet op geantwoord. Dat geeft mij een beetje hoop, want daarover is ook nog altijd niet gestemd. Er komt nog een tweede lezing in de commissie.
Ik doe dus een oproep aan alle regeringspartijen. Luister naar de mensen die vandaag op straat zijn gekomen en stop met die waanzin om in deze tijd van exploderende gasprijzen het gas nog duurder te maken door de belastingen te verhogen.
Mijnheer Jambon, u bent minister, maar veel mensen hierbuiten zijn dat niet. Zij hebben dus ook geen ministerloon. Die mensen zijn in paniek, want ze herinneren zich de vorige energiecrisis nog. Sommige mensen betalen vandaag nog altijd schulden af die ze toen hebben gemaakt. Aan die mensen vraagt u om niet te panikeren. Tegelijk krijgen zij wel een belastingverhoging te slikken.
Christophe Bombled:
Monsieur le ministre des Finances, pendant que les prix du diesel, du gaz et de l'électricité s'envolent, les ménages et les entreprises n'ont pas besoin d'un gouvernement spectateur, mais d'un gouvernement qui agisse. Bien sûr, nous refusons autant la dépense aveugle que l'attente passive. Bien entendu, nous demandons de la cohérence, de la méthode et du courage. Mais il est temps d'utiliser un outil tel que le mécanisme du cliquet inversé, qui va permettre une diminution des accises, afin de protéger le pouvoir d'achat sans compromettre les finances publiques. En effet, gouverner, c'est prendre ses responsabilités. Gouverner, ce n'est pas espérer que la crise passe; c'est y faire face.
Roberto D'Amico:
Messieurs les ministres, ma question était simple: oui ou non, allez-vous abaisser les accises? Vous ne m'avez pas répondu, alors qu'elle était toute simple.
Monsieur le ministre, comme je vous l'ai déjà dit, pas plus tard qu'hier, j'ai mis de l'essence dans ma voiture. Bien que ce fût moi qui tenais le pistolet à la pompe, c'est moi qui me suis fait braquer par votre gouvernement. Sur 2 euros du prix du diesel, 72 cents partent en taxes: 60 en accises et 12 en TVA. Ce qui est comique avec vous, le MR, c'est que vous dites que, grâce à vous, il n'y aura plus de nouvelles taxes. Non! Avec le MR, il y en a plus! À mon avis, vous aviez oublié le "s"…
Monsieur Jambon, vous m'avez fait rire en affirmant qu'il ne fallait pas paniquer. Bien évidemment, avec 11 000 euros, on ne panique pas. Or la classe travailleuse, qui ne reçoit pas 11 000 euros, elle panique! Toutes les semaines, elle doit mettre de l'essence dans sa voiture et (…)
Charlotte Verkeyn:
Er is onze minister vandaag en de voorbije dagen al veel verweten. Daarnet werd hij nog een kamelendrijver genoemd. Ik ben alvast blij dat hem niet kan verweten worden dat hij op een tapijtenmarkt staat. Alle vorige sprekers pleiten voor het uitdelen van cadeautjes. Het stemt mij tevreden dat de minister kiest voor een doordacht beleid waarbij men het bestaande beschermingsmechanisme onder de loep neemt. Tijdens de vorige energiecrisis werden immers miljarden door de ramen gegooid. We hadden hier evengoed de verwarming helemaal open kunnen zetten met alle ramen open. Toen kreeg iedereen een beetje zijn zin; iedereen kreeg een cadeautje en wie betaalt de prijs? Dat zijn mijn generatie en de volgende generaties. De begroting is bloedrood; erger nog, op die manier gaat ze dood.
-
Vraag: De explosieve stijging van de energieprijzen
Vraag: De crisis in het Midden-Oosten, de energieprijzen en mechanismen om de tarieven te plafonneren
Vraag: De energieprijzen en de accijnzen
Vraag: De energieprijzen en het omgekeerde cliquetsysteem
Vraag: De impact van de gebeurtenissen in Iran op de energieprijzen
klimaat, energie en landbouwDe explosieve stijging van de energieprijzen
De crisis in het Midden-Oosten, de energieprijzen en mechanismen om de tarieven te plafonneren
De energieprijzen en de accijnzen
De energieprijzen en het omgekeerde cliquetsysteem
De impact van de gebeurtenissen in Iran op de energieprijzen
Geopolitieke invloeden en beleidsmaatregelen rond energieprijzen summaryExplanationBeantwoord door
N-VA Jan Jambon (Minister van Financiën en Pensioenen)
MR Mathieu Bihet (Minister van Energie)
op 5 maart 2026
Bekijk antwoord
Samenvatting summaryExplanation
De discussie draait om de urgente energiecrisis door de stijgende brandstof- en energieprijzen als gevolg van het conflict in Iran, met kritiek op de trage en onvoldoende beschermende overheidsmaatregelen. Thiébaut en Dubois bekritiseren het gebrek aan directe actie zoals TVA-verlaging, energicheques of een prijsplafond, terwijl Ravyts (N-VA) en Matheï (CD&V) de geplande accijnsverhogingen op fossiele brandstoffen aan de kaak stellen als contraproductief tijdens een crisis. Minister Jambon benadrukt dat het bestaande automatische accijnsverlagingsmechanisme (bij prijsstijgingen) al werkt, maar belooft verdere evaluatie, terwijl Bombled (MR) pleit voor een snellere en krachtigere inzet van het "cliquet inversé" om koopkracht te beschermen. Critici zoals Ravyts wijzen erop dat de regering met belastingverhogingen de koopkracht verder uitholt, terwijl anderen zoals Dubois concrete voorstellen doen om het prijsbeschermingsmechanisme te versnellen en uit te breiden naar kwetsbare groepen.
Éric Thiébaut:
Messieurs les ministres, la guerre en Iran a fait exploser les coûts de l’énergie.
Hier soir, j'ai vu des files de voitures devant les stations-services dans ma région. Les gens sont inquiets et ont peur de ne plus pouvoir payer leurs factures énergétiques. Et nous pouvons les comprendre! Ce matin, le litre de diesel a pratiquement atteint deux euros.
En Belgique, le coût de l’électricité a doublé en cinq jours. Remplir votre cuve à mazout aujourd’hui coûtera 500 euros de plus qu’il y a deux semaines. Les prix n’arrêtent pas d’augmenter. Il y a une véritable explosion des factures énergétiques.
Des solutions existent pour faire face à cette crise. Durant la dernière crise énergétique, avec les socialistes, des mesures avaient été prises, notamment la diminution de la TVA, les chèques énergie et l’élargissement du tarif social. De plus, les surprofits avaient été taxés, car il n’est pas normal de pouvoir faire des bénéfices sur le dos d’une crise.
Alors, messieurs les ministres, quand allez-vous prendre des mesures pour diminuer la facture énergétique des citoyens? Et quand allez-vous plafonner le coût de l’énergie?
Xavier Dubois:
Messieurs les ministres, le conflit en Iran suscite de vives inquiétudes en termes de sécurité, mais aussi, bien évidemment, en ce qui concerne le prix de l'énergie. Nous ne sommes pas encore dans la flambée tarifaire que nous avons connue en 2022 et 2023, à l'occasion de laquelle le prix du gaz était monté jusqu'à 250 euros du MW/h. Cela dit, en quelques jours, nous l'avons vu augmenter, passant d'une trentaine d'euros à plus de 55 euros du MW/h. C'est donc une réalité à laquelle nous assistons jour après jour et qui va peser sur notre société, nos concitoyens et nos entreprises. À ce titre, nous nous devons de proposer une solution efficace et des réponses intelligentes qui visent à protéger immédiatement et de manière pérenne nos concitoyens et nos entreprises.
Auparavant, la Vivaldi avait pris des mesures dans tous les sens, qui se sont parfois révélées inefficaces et qui ont coûté très cher. Nous devons donc proposer un système efficient. Celui que nous proposons consiste à revoir le mécanisme de protection des prix, qui n'est pas efficace. Il ne protège en effet pas assez et ne sécurise que 6 % au-delà d'un certain plafond. De plus, il ne protège pas tout le monde, notamment les bénéficiaires du tarif social. Or ce sont eux qui seront le plus rapidement touchés. Il ne protège pas non plus nos entreprises. Et puis, son application est beaucoup trop lente. Il faut en effet attendre deux trimestres après le dépassement du plafond pour qu'il commence à produire ses effets. Nous souhaitons donc que ce mécanisme soit réformé pour qu'il puisse protéger véritablement nos concitoyens et nos entreprises.
Monsieur le ministre, ma question est simple: allez-vous modifier ce mécanisme de protection des prix pour qu'il devienne un authentique bouclier énergétique pour notre société?
Kurt Ravyts:
Mijnheer de minister, particulieren die met gas of mazout verwarmen en de energie-intensieve industrie in dit land houden momenteel hun adem in. Mocht het conflict in het Midden-Oosten aanhouden, dan dreigt immers een nieuwe energiecrisis. Net nu zal de meerderheid een programmawet goedkeuren waarin men mordicus een federale taks toevoegt aan een al aangekondigde lasagne van Vlaamse en Europese taksen op het gebruik van gas, stookolie en diesel, fossiele brandstoffen dus. Uw federale taxshift, het duurder maken van gas en het goedkoper maken van elektriciteit, betekent netto wel degelijk een belastingverhoging voor de Vlamingen die nog met gas verwarmen, en dat zijn er maar liefst twee op de drie.
Afgelopen week regende het plots verklaringen van kopstukken van nagenoeg alle meerderheidspartijen, met uitzondering van de N-VA, over een mogelijk uitstel van de accijnsverhogingen op gas en zelfs over een accijnsverlaging.
Mijnheer de minister, u verwijst in de toelichting bij de programmawet als motief voor uw accijnsverhoging onder meer naar de klimaatdoelstellingen en dus niet alleen naar het stutten van uw begroting. Weet u wat de N-VA in het Europees Parlement deed met betrekking tot de Europese koolstoftaks en de nieuwe Europese klimaatdoelstelling? Zij stemde tegen respectievelijk onthield zich. Ze verstuurde tevens een persbericht dat die zowel de concurrentiepositie van de Vlaamse bedrijven als de koopkracht van de Vlaamse gezinnen dreigt aan te tasten. Hier leidt de partij de federale regering en volgt ze slaafs het Europees uitgestippelde pad van koolstoftaksen. Tegelijk argumenteert de N-VA-premier doodleuk dat de mensen in 2030 door het Europese kader toch 21 % btw op gas zullen moeten betalen en dat men hen een beetje wil prepareren op flink duurdere energie. Mevrouw Valerie Van Peel zou vergoelijken dat men de mensen een beetje pijn doet. Ik zou plaatsvervangende schaamte hebben.
Is de regering-De Wever bereid om in te grijpen, als de negatieve ontwikkelingen op de gasmarkt aanhouden?
Christophe Bombled:
Messieurs les ministres, les tensions géopolitiques récentes au Moyen-Orient, notamment le conflit impliquant l'Iran, provoquent une forte volatilité sur les marchés de l'énergie. Ces derniers jours, les prix du gaz sur le marché de gros ont fortement augmenté et les prix à la pompe repartent également à la hausse.
Nous observons déjà des effets concrets: le prix du diesel a atteint 1,92 euro le litre, soit son niveau le plus élevé depuis 2023, tandis que le prix du mazout de chauffage et celui de l'essence vont augmenter dès demain. Dans ce contexte, de nombreux ménages et entreprises s'inquiètent d'une nouvelle pression sur leurs factures énergétiques.
Notre pays dispose déjà d'outils pour amortir ces chocs, notamment le mécanisme du cliquet inversé, qui permet de diminuer les accises lorsque les prix de l'énergie augmentent fortement. Au sein du Mouvement Réformateur, nous avons toujours été attentifs à la préservation du pouvoir d'achat des ménages et à la capacité de nos entreprises à faire face à des hausses brutales des prix de l'énergie.
Monsieur le ministre des Finances, envisagez-vous d'évaluer et, le cas échéant, de recalibrer le mécanisme du cliquet inversé afin qu'il puisse jouer pleinement son rôle en cas de nouvelle flambée des prix de l'énergie, notamment pour les carburants? Ou estimez-vous qu'il soit encore trop tôt à ce stade pour intervenir et qu'il convient d'observer l'évolution des marchés avant d'envisager d'éventuelles adaptations?
Steven Matheï:
Heren ministers, de vorige grote energiecrisis ligt ondertussen vier jaar achter ons. Afgelopen week zagen we dat de gasprijzen plots spectaculair stegen. Dat heeft uiteraard alles te maken met de ontwikkelingen in het Midden-Oosten. In de kranten noemde men het een nieuwe energieschok.
Dat zorgt uiteraard voor onrust bij de mensen. Gezinnen hebben schrik voor een stijging van de energiefactuur. Zij vrezen een aanslag op hun portemonnee. Als de prijzen de komende weken verder blijven stijgen, zullen wij iets moeten ondernemen. We kunnen niet stil blijven zitten. We zijn het aan de mensen verschuldigd om hun opnieuw een stukje gemoedsrust en ademruimte te geven.
Voor cd&v moeten er twee zaken gebeuren.
Ten eerste, als de prijzen blijven stijgen, vragen wij om de geplande accijnsverhoging in de programmawet, die we afgelopen week hebben besproken, uit te stellen. Een verhoging zou niet logisch zijn, als de prijzen blijven stijgen.
Ten tweede, als de prijzen verder blijven stijgen, vragen wij om de accijnzen versneld te laten dalen. Het gaat om een aanpassing van de bescherming van de koopkracht binnen de energienorm.
Wat wij absoluut niet willen en waar wij geen voorstander van zijn, zoals sommigen hier suggereren, is het à volonté uitdelen van allerlei energiechecks. Wij pleiten daarentegen voor twee weldoordachte maatregelen.
Onze vraag aan de regering is dan ook heel duidelijk. Zult u beiden maatregelen nemen die ervoor zorgen dat, als de prijzen blijven stijgen, de accijnzen versneld dalen?
Jan Jambon:
Mijnheer de voorzitter, beste leden, de regering heeft in december inderdaad een reeks maatregelen genomen om onze begroting opnieuw op een gezond spoor te krijgen met een duidelijk tot 2030 uitgestippeld pad. Dat is natuurlijk een werk van lange adem. Toen de programmawet werd opgemaakt, was er bovendien nog geen sprake van een oorlog in Iran, wat vandaag jammer genoeg bijkomende onzekerheden met zich brengt.
Nous devons, tout d’abord, examiner le mécanisme déjà en place. Le gouvernement précédent a instauré un mécanisme de protection des prix, prévoyant une diminution automatique des accises sur le gaz naturel dès qu’un certain plafond de prix est atteint. L’objectif est précisément de protéger les ménages contre les fluctuations de prix qui se produisent sur une longue période. Ce système existe depuis trois ans. Si le prix du gaz continue d’augmenter, les accises commenceront donc à diminuer automatiquement. Nous devons, néanmoins, continuer à examiner et à suivre ce système de manière critique. J’ai donc également chargé mon administration d’étudier comment nous pourrions éventuellement encore améliorer ce mécanisme.
Als de energieprijzen pieken en als de prijsstijging structureel zo blijft, kan de regering dat uiteraard niet zomaar naast zich neerleggen. Tegelijkertijd leert het verleden ons dat paniekvoetbal op dat vlak geen goed beleid oplevert.
Bovendien zitten we vandaag nog lang niet op het prijsniveau van na de Russische inval in Oekraïne. Iedereen hoopt uiteraard dat de oorlog snel zal eindigen en dat de energieprijzen opnieuw zullen dalen. Daarom blijven we de situatie nauwgezet opvolgen en monitoren.
Mathieu Bihet:
Monsieur le président, chers collègues, le ministre Jambon vient de répondre sur le volet fiscal. Je vais, quant à moi, répondre sur le mécanisme existant dans notre pays.
Les tensions actuelles au Moyen-Orient provoquent naturellement une forte nervosité sur les marchés énergétiques mondiaux. Nous constatons une hausse des prix du gaz et du pétrole sur les différents marchés et aux différents indices. Concrètement, nous assurons depuis ce week-end un monitoring constant de la situation par vecteur afin de connaître les impacts sur les consommateurs, qu'ils soient entreprises ou ménages.
We hebben geen controle over de duur van de crisis, maar we bekijken wel de verschillende mogelijke scenario’s. Op dit moment moeten we het hoofd koel houden en een grote waakzaamheid aan de dag leggen.
J’ai cependant veillé à ce que le contrat-programme sur les prix du carburant joue pleinement son rôle d'amortisseur pour les prix à la pompe. Cela nous a conduits à maintenir le facteur k, un mécanisme permettant de modérer l'augmentation des prix à la pompe pour les consommateurs et de limiter la volatilité des prix.
En ce qui concerne les mesures pour limiter les hausses de prix, nous n'excluons rien pour l'instant. Le plus important, à ce stade, est d'objectiver l'impact pour le consommateur. Pour cela, je prends des initiatives pour mettre les parties autour de la table afin de mesurer la portée réelle de la hausse des prix sur le consommateur.
Nous sommes particulièrement attentifs notamment à la hausse dans les contrats variables d'énergie et à la disponibilité de contrats fixes pour les consommateurs. En outre, nous sommes évidemment très attentifs, monsieur Thiébaut, au fonctionnement du tarif social pour le gaz et pour l'électricité pour protéger de la précarité énergétique.
Je vous remercie.
Éric Thiébaut:
Messieurs les ministres, je pense que votre gouvernement travaille à l'envers. Il y a quelques jours, vous avez décidé d'aggraver encore la crise en augmentant les taxes sur l'essence, le gaz et le mazout.
Aujourd'hui, beaucoup de gens se demandent comment ils vont pouvoir faire le plein pour se déplacer, comment ils vont pouvoir remplir leur cuve à mazout pour se chauffer.
Il faut absolument de nouvelles mesures pour faire face à cette nouvelle crise énergétique. C'est une urgence absolue pour des milliers de ménages dans notre pays.
Xavier Dubois:
Messieurs les ministres, je vous remercie pour vos réponses.
Monsieur le vice-premier ministre, je vous remercie particulièrement pour la réponse concernant le mécanisme de protection des prix. Nous faisons finalement le même constat: un mécanisme existe, mais il doit être amélioré. J'entends que vous avez demandé à vos services de l'analyser, de voir comment l'améliorer.
Nous avons bien entendu des solutions pour le rendre plus efficace, et rapidement. Tout d'abord, il faut qu'il soit davantage protecteur en termes de montant. Aujourd'hui, il se limite à 6 % de l'augmentation des prix; il faut qu'il monte à minimum 50 %. Ensuite, il faut qu'il touche davantage de personnes, et en particulier les bénéficiaires du tarif social; il est impossible de passer à côté de cette modification. Enfin, il faut surtout qu'il fonctionne plus vite. Comme je l'ai dit, aujourd'hui, il faut attendre deux trimestres pour que le mécanisme s'enclenche. Ce délai doit être ramené à un mois, pour une protection immédiate. C'est la seule manière d’avoir une protection pérenne et de ne pas avoir à se poser la question, à chaque nouvelle crise, de la protection de nos citoyens et de nos entreprises.
Kurt Ravyts:
Heren ministers, ik dank u voor uw antwoord.
Het moet mij toch van het hart dat onze bevolking tot 2030 moet wachten op de beloofde koopkrachtversterking van 1.000 euro netto per jaar (83 euro per maand), terwijl de verhoging van de accijnzen op gas nog dit jaar, samen met de Europese koolstoftaks en de Vlaamse maatregelen, ertoe zal leiden dat de energiefactuur voor gezinnen tegen 2030 met 40 euro per maand stijgt.
Nochtans is energie een basisrecht en moet dat te allen tijde betaalbaar blijven. De energiefactuur kan en mag geen belastingbrief zijn. De energiefactuur van de burgers en de bedrijven, zeker in tijden van stijgende energieprijzen, mag geen instrument zijn om het begrotingstekort terug te dringen.
Christophe Bombled:
Il est effectivement essentiel de garder la tête froide dans un contexte international incertain, notamment avec les tensions actuelles impliquant l’Iran. Nous savons aussi que les ménages et les entreprises sont extrêmement sensibles à l’évolution des prix de l’énergie. Chaque hausse à la pompe ou sur la facture de gaz a un impact direct sur le pouvoir d’achat et sur la compétitivité de notre économie. C’est pourquoi nous ne pouvons pas rester immobiles. Il faut agir avec méthode et responsabilité, sans céder à la précipitation, mais sans tarder non plus, car il est de notre devoir d’anticiper et de prendre les mesures nécessaires au bon moment.
Monsieur le ministre des Finances, dans un marché structurellement instable, il est de la responsabilité des pouvoirs publics d’offrir un élément de stabilité. Le cliquet inversé, mécanisme de référence, doit jouer pleinement son rôle de protection automatique du pouvoir d’achat.
Steven Matheï:
Heren ministers, ik dank u voor het antwoord. Als de energieprijzen blijven stijgen, mogen wij de mensen niet in de kou laten staan. Wij moeten in dat geval maatregelen nemen, niet via energiecheques maar via structurele maatregelen. Dan komen we uit bij het prijsbeschermingsmechanisme dat is ingevoerd door de vorige minister van Financiën, Vincent Van Peteghem. Dat mechanisme heeft een solide basis om aan de prijs te sleutelen door er namelijk voor te zorgen dat bij een verdere stijging van de prijzen, de accijnzen sneller dalen. Dat zal de burgers echt vooruithelpen.
-
Vraag: Het personeelstekort bij de federale politie
Vraag: De reorganisatie van de federale politie
veiligheid, justitie en defensieHet personeelstekort bij de federale politie
De reorganisatie van de federale politie
Herstructurering en personeelsuitdagingen bij federale politie summaryExplanationBekijk antwoord
Samenvatting summaryExplanation
De discussie draait om de verslechterde veiligheid in België door drugscriminaliteit, onderbemanning (5.500 tekort bij federale politie) en structurele tekorten, terwijl het governement Arizona hervormingen aankondigt (zoals fusie van Brusselse politiezones en inzet van militairen bij kerncentrales) zonder concrete budgetverhogingen. Minister Quintin benadrukt dat analyses lopen en belooft transparantie, maar stelt dat het probleem attractiviteit (niet middelen) is, terwijl oppositie (Thiébaut, Depoortere) directe budgetverhogingen en duidelijkheid eist om vertrouwen en slagkracht te herstellen. De spanning situeert zich tussen beloften over prioriteiten en het ontbreken van tastbare actie, met vrees voor chaos door gebrek aan overleg en onzekerheid bij politiepersoneel.
Éric Thiébaut:
Monsieur le président, monsieur le ministre, la sécurité n'est ni de gauche ni de droite. C'est un droit élémentaire pour chaque citoyen, qu'il habite dans n'importe quelle région ou ville du pays. Malheureusement, aujourd'hui, ce droit n'est plus respecté, n'est plus assuré dans certaines parties de notre pays.
Les faits sont là. Vous avez de la violence et des crimes liés à la montée du trafic de drogue dans les grandes villes. Vous avez des prisons insalubres qui débordent. Vous avez des magistrats qui dénoncent un manque de moyens, qui n'arrivent plus, nous disent-ils, à poursuivre les criminels, et ils ne sont pas entendus par le gouvernement fédéral.
Telle est la situation sur le terrain.
Et, pendant ce temps-là, que fait le gouvernement Arizona? Il propose de réformer des structures. Il propose de fusionner les zones de police à Bruxelles. Il propose de remplacer nos policiers par des militaires pour surveiller les centrales nucléaires. Et, surtout, il fait peser toute la charge de la gestion de la sécurité sur les zones de police et donc sur les villes et communes.
Monsieur le ministre, nos policiers n'ont pas besoin de nouvelles réformes. Ils ont besoin de moyens supplémentaires. Aujourd'hui, il manque 5 500 policiers à la police fédérale, dont 800 enquêteurs spécialisés. C'est énorme! Alors, monsieur le ministre, augmenterez-vous clairement le budget de la police fédérale? Augmenterez-vous les dotations aux zones de police? Quels sont vos engagements pour rétablir la sécurité dans les rues de notre pays?
Ortwin Depoortere:
Mijnheer de minister, u zult het wellicht druk hebben met de fusie van de Brusselse politiezones. Ik wens u daar veel succes bij. Ik hoor positieve signalen van politieagenten op het terrein die wel voorstander zijn van de eenmaking van de Brusselse politiezones.
Vergeet echter ook het grotere plaatje niet. Daarmee kom ik bij de reorganisatie van de federale politie. U weet hoe dat gaat: het is bijna een wetmatigheid dat plannen lekken. Ook deze keer is dat het geval. Er is een plan en een aantal elementen daaruit veroorzaakt grote ongerustheid binnen de politie.
Ik noem er een aantal op. De directeurs-coördinator, die instaan voor de coördinatie binnen de provincies en een interventiekorps onder zich hebben, zouden in de toekomst verdwijnen. Het interventiekorps zou worden overgeheveld naar de algemene reserve in Brussel. De toekomst van de arrondissementele informatiekruispunten is onzeker. Dat zorgt voor ongerustheid bij het personeel, dat geen zekerheid heeft over wat hen te wachten staat. Wat worden hun nieuwe werkomgeving en werkomstandigheden? Er is ook ongerustheid, zoals collega Thiébaut het schetste, bij de lokale politiezones, want ook zij steunen voor een groot stuk voor hun lokale veiligheid op de inzet van de federale politie.
Kunt u hierover duidelijkheid scheppen, mijnheer de minister, niet enkel budgettair, maar ook wat de plannen van de reorganisatie betreft? Zo zullen de mensen op het terrein, zowel de politieagent als de burger, weten waar we voor staan.
Bernard Quintin:
Monsieur le président, honorables députés, je vous remercie pour vos questions qui témoignent, si quelqu'un en doutait encore, que la sécurité de tous nos concitoyens est autant la priorité du gouvernement Arizona, et la mienne, que celle des parlementaires. Je ne peux à cet égard que saluer votre assiduité sur le sujet.
Zoals bepaald in het regeerakkoord en zoals ik heb bevestigd in mijn beleidsverklaring is het mijn intentie, samen met de minister van Justitie, om de werking van de federale politie te optimaliseren. Via een grote analyse willen we vooral nagaan hoe we de slagkracht en de inzetbaarheid van de operationele diensten structureel en effectief kunnen verhogen.
Op dit moment is het belangrijk om te benadrukken dat er nog geen definitieve beslissingen zijn genomen. We bevinden ons nog in de fase van analyse en overleg. Dat lijkt mij redelijk te zijn na drie maanden in het ambt. Om die reden is het op dit moment nog te vroeg om in detail in te gaan op de concrete invulling of de gevolgen van eventuele hervormingen, dus ook op de impact op het personeel of de rol van de directeurs-coördinatoren.
Ik begrijp de vragen en bezorgheden hierover volkomen. Ik engageer mij dan ook om het Parlement tijdig en op transparante wijze te informeren, zodra er verdere stappen worden gezet of concrete voorstellen worden uitgewerkt.
Comme vous le soulignez, la situation sécuritaire à Bruxelles est l'élément qui justifie cette question d'actualité. Comme le procureur du Roi de Bruxelles l'a mentionné encore cette semaine, 30 enquêteurs ont rejoint, et rejoindront dans les deux semaines, la police judiciaire fédérale de Bruxelles afin de contribuer à la lutte contre le trafic de drogue. Ces mêmes enquêteurs ont d'ailleurs permis des arrestations et des saisies.
Je l'ai déjà dit et je l'ai répété: ma priorité pour Bruxelles et pour toutes les autres villes du pays est que nos villes soient sûres pour leurs habitants, pour celles et ceux qui y travaillent et pour celles et ceux qui les visitent. C'est ce qui guide l'esprit de la fusion des zones de police, qui n'est pas une réforme. C'est une fusion des zones de police qui, certes, demande une réforme de la loi. J’aurai l'occasion d'exposer plus avant, devant ce Parlement, les éléments pratiques que je mets sur la table et qui répondent, entre autres, à des soucis de financement. Il s'agit de la réforme de la fameuse norme KUL à laquelle nous travaillons également.
Les défis se posent partout, tout comme le nécessaire recrutement. À cet égard, je vous confirme que les procédures sont ouvertes, que ce soit à Bruxelles ou dans le reste du pays. Ce n'est pas un problème de moyens. C'est d'abord un problème d'attractivité. Le monde du travail a changé, les attentes du personnel aussi. C'est un élément dont nous devons tenir compte.
C'est un chantier prioritaire de cette législature, que je mènerai avec la détermination nécessaire et en concertation avec les acteurs et les partenaires sociaux, pour tendre partout en Belgique à remplir les cadres policiers existants et à garantir à la population un nombre suffisant d'agents, tant au niveau de la police locale que de la police fédérale. Il ne s'agit pas uniquement d'une question de cadre. Le cadre est suffisant. L'augmentation des moyens humains comme des moyens financiers est une priorité pour ce gouvernement et pour ma propre politique.
Par ailleurs, je tiens à rappeler que le fait de recourir à des militaires pour la surveillance des centrales nucléaires est prévu par l'accord de gouvernement. Cela se faisait jusqu'il y a quelques années encore. En outre, ce n'est en aucun cas une mesure d'économie, car tout se paie à un moment ou à un autre. Pour moi, c'est une mesure de bonne gouvernance, qui me permet de récupérer du personnel, singulièrement de la DAB qui est affectée à ces centrales nucléaires, pour faire le travail d'accompagnement et le travail normal de la DAB. Cela me permet de récupérer des inspecteurs de police, qui peuvent faire d'autres choses que la DAB, pour faire ce travail.
Éric Thiébaut:
Merci, monsieur le ministre. J'ai vu que vous vous êtes souvent rendu sur le terrain depuis votre nomination. Après quatre mois maintenant, vous devez donc être vraiment au fait de la situation, des difficultés, des attentes du monde de la police ainsi que des magistrats. Il est donc aujourd'hui temps d'agir, d'être concret. Or, pour l'instant, vous êtes toujours dans les intentions. Vous parlez d'une priorité du gouvernement. On sait bien que la sécurité est votre priorité, sauf que jusqu'à présent, nous n'avons pas encore vu un seul euro supplémentaire inscrit dans le budget pour notre police fédérale et pour les zones de police. Qu'attendez-vous pour nous dire clairement si, oui ou non, vous allez augmenter le budget?
C'est déjà la troisième fois que je vous pose la question. Vous dites toujours que cela va arriver mais que pour l'instant, vous n'êtes pas en mesure de nous fournir la réponse. Je suis réellement impatient de vous entendre à ce sujet, parce que, comme vous le savez, il y a d'énormes attentes pour garantir notre sécurité.
Ortwin Depoortere:
Mijnheer de minister, veiligheid is een basisrecht. In ons land is het de politie die daarvoor moet instaan. Ik wil u één raad geven. Vermijd de fout die de vivaldiregering gemaakt heeft, waardoor het vertrouwen tussen de regering en de politie volledig zoek was. Dat kwam door een gebrek aan overleg. Zorg dus voor dat overleg. Zorg ervoor dat de politieman en de politievrouw weten waar ze staan, en waar uw plannen voor staan. Een politie die overhoop ligt, kan immers onmogelijk de strijd tegen deze criminelen winnen. Stop dus de chaos en schaf duidelijkheid over uw veiligheidsbeleid. Schep duidelijkheid over uw reorganisatie, zowel voor de politieman als voor de burger.
-
Vraag: De pensioenen bij de politie
economie en werkDe pensioenen bij de politie
Bekijk antwoord
Samenvatting summaryExplanation
De geplande pensioenhervorming van de Arizona-regering verlaagt de uitkeringen voor politieagenten door het schrappen van tantièmes, NAPAP en indexatie voor pensioenen boven €3.000 bruto, terwijl ze langer moeten werken—een historische terugval die de aantrekkelijkheid van het beroep verder ondermijnt (al zijn er nu 5.000 vacatures). Minister Lalieux noemt het een "schandaal" en hypocrisie: strenge veiligheidsretoriek, maar brutale besparingen op wie die veiligheid waarborgt, zonder overgangsmaatregelen. Thiébaut benadrukt de klassenongelijkheid: enkel ambtenaren en middeninkomens betalen de rekening, terwijl de rijkste 1% ongemoeid blijft. De hervorming wordt bestempeld als het meest antisociale beleid ooit in België.
Éric Thiébaut:
Madame la ministre, travailler plus longtemps pour moins de pension. Voilà le projet de l'Arizona pour nos policiers.
Dès lors, il ne faut pas s'étonner de les voir manifester ce matin à Bruxelles pour dénoncer ce que prépare le futur gouvernement. Avec ce genre de mesure, on est bien loin des promesses électorales de certains partis de l'Arizona qui promettaient de mieux récompenser le travail. Mais comment peut-on aujourd'hui s'attaquer au statut de nos policiers alors qu'on sait qu'ils font un travail dangereux, difficile, stressant; alors qu'on sait qu'on a besoin d'eux aujourd'hui plus que jamais pour lutter contre la montée de la criminalité liée à la drogue, à Bruxelles et à Anvers notamment; alors qu'on sait qu'on a des difficultés pour recruter nos policiers? Il y a un manque d'attractivité, 5 000 postes sont vacants, on n'arrive pas à trouver les policiers dans nos zones et à la police fédérale. Après ça, comment certains peuvent-ils encore dire que la sécurité est leur priorité?
Madame la ministre, j'aimerais avoir votre sentiment, en tant que spécialiste en matière de pensions, sur ce que prépare ce gouvernement Arizona. Pouvez-vous me dire quelles implications aura ce genre de mesure sur les pensions de nos policiers?
Karine Lalieux:
Cher collègue, je comprends bien évidemment le mécontentement et les fortes inquiétudes des policiers et des policières, comme de tous les travailleurs des services actifs en matière de sécurité. Alors que sous la Vivaldi, j'ai veillé à garantir les pensions des travailleurs occupant de telles fonctions, les différentes notes qui ont fuité laissent apparaître une volonté de venir couper drastiquement dans les droits des policiers et des policières. Les attaques sont d'ailleurs de plus en plus fortes au fur et à mesure que les notes fuitent.
J'en veux pour preuve qu'alors que les policiers étaient immunisés pour ce qui concerne la suppression des tantièmes, aujourd'hui, non seulement leurs tantièmes seront supprimés, selon les dernières notes, mais également la NAPAP. Par ailleurs, même les policiers et les policières pensionnés sont visés, car leurs pensions, si elles sont supérieures à 3 000 euros bruts, ne seront pas indexées pendant cinq ans. Cela représente cinq sauts d'index.
Comme j'ai déjà pu l'exprimer, la réforme envisagée est un retour en arrière de plus d'un siècle. C'est un scandale sans nom et un non-respect pour tous ces policiers et policières qui agissent au quotidien pour notre sécurité, comme vous l'avez dit.
Très concrètement, les mesures comme celle visant à modifier le calcul des pensions de tous les fonctionnaires, la suppression des tantièmes, un malus si on prend une pension anticipée sans correspondre à certaines conditions de travail effectif, vont avoir pour effet de réduire de plusieurs centaines d'euros la pension de nos policiers et de nos policières tout en les obligeant à travailler plus. Par ailleurs, pour l'essentiel de ces réformes, aucune mesure longue de transition n'est prévue.
Voilà le vrai visage de la droite: l'appel à une politique sécuritaire extrêmement renforcée mais un non-respect total pour les hommes et les femmes qui agissent au quotidien pour assurer notre sécurité!
Éric Thiébaut:
Merci, madame la ministre. Cette semaine, j'ai entendu un président de parti de l'Arizona dire à un manifestant qu'il faudrait faire des efforts, sinon ses enfants n'auraient plus de pension. Les travailleurs peuvent comprendre qu'il faille faire des efforts. Ce que les travailleurs ne comprennent pas, c'est que le 1 % de la population belge qui détient 25 % de la richesse ne sera pas touché par les mesures de l'Arizona. Ce seront uniquement les travailleurs, les travailleurs de la fonction publique, nos policiers, nos pompiers, nos enseignants, nos militaires qui seront touchés par toutes les mesures de l'Arizona. Malheureusement, ce gouvernement s'annonce d'ores et déjà certainement comme le gouvernement le plus antisocial de l'histoire de notre pays.
-
Vraag: De nood aan maatregelen om de veiligheid van de hulpdiensten tijdens de jaarwisseling te waarborgen
Vraag: De agressie tegen brandweerlieden en ambulanciers
veiligheid, justitie en defensieDe nood aan maatregelen om de veiligheid van de hulpdiensten tijdens de jaarwisseling te waarborgen
De agressie tegen brandweerlieden en ambulanciers
Maatregelen tegen agressie naar hulpdiensten jaarwisseling summaryExplanationBekijk antwoord
Samenvatting summaryExplanation
Tijdens de eindejaarsperiode escaleren aanvallen op hulpdiensten (politie, brandweer, ambulances) tot onaanvaardbare geweldspiralen, met name in risicowijken waar relschoppers doelbewust ordeverstoorders uithangen. Minister Verlinden benadrukt zero-tolerantie: lokale besturen en Justitie moeten preventief optreden (huisarresten, avondklokken, camera’s, bodycams) en snel straffen ("wie breekt, betaalt"), gesteund door federale politie en strengere wetgeving, maar erkent dat diepere sociale problemen (exclusie, verslaving) ook moeten worden aangepakt. Gabriëls en Thiébaut eisen onvoorwaardelijke steun voor hulpdiensten, met zwaardere straffen en proactieve maatregelen om herhaling te voorkomen, terwijl ze de grens van wat veiligheidspersoneel mag verdragen als overschreden beschouwen. De eensgezindheid is duidelijk: respect voor hulpverleners is non-negotiable, met nadruk op samenwerking tussen lokale overheden, politie en justitie.
Katja Gabriëls:
Mijnheer de voorzitter, mevrouw de minister, collega's, volgende week zijn kerst en oudejaar voor veel mensen een periode van rust en gezellig genieten met familie en vrienden. De mooiste periode van het jaar, zegt men wel eens. Voor veel van onze hulpdiensten is dat echter niet het geval, integendeel. Zij kennen veel extra zorgen en veel extra werk. We herinneren ons allemaal nog de oudejaarsnacht van vorig jaar in Brussel en andere centrumsteden met brandende auto's, zwaar vuurwerk, halve handgranaten en mugs die werden geblokkeerd, kortom zware agressie ten aanzien van politie-, brandweer- en ambulancepersoneel. Dat zijn onaanvaardbare aanvallen tegen hulpdiensten, die eigenlijk dag en nacht klaarstaan om uw en mijn veiligheid te garanderen.
Collega's, zeker voor wie ook lokaal verantwoordelijkheid draagt, is het in die context logisch dat burgemeesters en korpschefs op zoek gaan naar oplossingen en ook naar preventieve maatregelen om hun personeelsleden, diegenen die wel nog willen werken op oudejaarsnacht, te beschermen, en natuurlijk ook om onze eigen inwoners te beschermen. Daartoe behoren ook ernstige, degelijke korpschefs, zoals mijnheer De Landsheer hier in Brussel. Als onderdeel van een hele hoop maatregelen wordt soms beslist om preventief huisarresten op te leggen of om een avondklok in te stellen voor zestienjarigen die zonder ouders op stap zijn in bepaalde wijken. Het gaat niet om zomaar wat wijken, wel om wijken die vorig jaar een aantrekkingspool waren voor allerlei tuig, als ik dat zo mag noemen, dat niet kwam om te vieren, maar om de politie moedwillig aan te vallen. Dat is onaanvaardbaar.
Mevrouw de minister, daarom heb ik aan het eind van het jaar de volgende vragen voor u. Steunt u de burgemeesters en korpschefs? Welke extra maatregelen voorziet u zelf nog om die spiraal van geweld zoveel mogelijk te stoppen?
Éric Thiébaut:
Madame la ministre, les agressions envers nos services de secours sont malheureusement de plus en plus fréquentes. Récemment, ce sont les pompiers de la zone de secours de Dinant-Namur-Philippeville qui sont montés au créneau dans la presse pour dénoncer les violences dont ils sont victimes. Dans cette zone, plus d'un quart des pompiers affirment avoir été victimes de violences physiques au cours des six derniers mois et plus d'un pompier sur deux déclare avoir été agressé verbalement.
Je sais que vous avez pris des mesures en la matière, il y a déjà des mois. Les zones de secours ont reçu une circulaire qui fixait un cadre pour réagir face à ce type de situation, mais force est de constater que ce n'est pas encore suffisant.
Madame la ministre, pouvez-vous tirer un bilan des mesures prises? Comptez-vous à nouveau prendre des initiatives pour protéger nos pompiers et nos ambulanciers?
Annelies Verlinden:
Mijnheer de voorzitter, onze brandweerlieden, onze politiemensen en onze hulpverleners verdienen respect, punt. De maatschappij mag immers nooit aanvaarden dat zij het slachtoffer worden van geweld of agressie. We mogen ook niet aanvaarden dat het materiaal dat zij gebruiken, beschadigd of gestolen wordt. Uiteraard moet er ook het nodige respect zijn voor straatmeubilair of andermans eigendom.
Pour le réveillon du Nouvel An, les pouvoirs locaux prennent de nombreuses mesures pour veiller à ce que tout se déroule le plus sereinement possible. La police locale pourra compter sur le soutien de la police fédérale.
La Région bruxelloise appliquera à nouveau le principe de "unité de terrain, unité de commandement". Ce principe permet de mobiliser efficacement toute la capacité policière disponible. Des équipes de la police fédérale seront également présentes afin d’accompagner et de protéger les pompiers envoyés en intervention.
Ook in andere steden en gemeenten in de rest van het land maken de brandweer- en de politiediensten de nodige werkafspraken met andere hulp- en veiligheidsdiensten om ervoor te zorgen dat onder meer onze politie en brandweerlieden veilig zijn. Bovendien is het voor mij ook belangrijk dat Justitie kordaat en snel optreedt en gevolg geeft aan eventuele misdrijven die worden gepleegd.
Collega’s, u weet dat agressie tegen politie, hulpverleners en brandweerlieden strenger zal kunnen worden bestraft door het nieuwe Strafwetboek, dat we werk hebben gemaakt van een robuust wettelijk kader voor het gebruik van bodycams door politie en het gebruik van camera’s voor hulpverleningsdiensten en dat we ook al jaren inzetten op preventie. Via sensibiliseringscampagnes hebben we immers terecht aandacht en respect gevraagd voor het werk van onze politie- en hulpdiensten.
Mevrouw Gabriëls, we vragen ook aan alle lokale besturen om kordaat op te treden. Voor mij kan er immers geen enkele tolerantiemarge zijn voor hooligans, ordeverstoorders of provocateurs, zeker niet in de eindejaarsperiode, die voor iedereen een feestelijke periode zou moeten zijn. Waar nodig, kunnen voor mij ook bestuurlijke maatregelen worden getroffen. We hebben het vandaag gezien en aangekondigd in een Brusselse zone. Uiteraard kunnen de korpschefs samen met de burgemeesters echter de nodige bestuurlijke maatregelen treffen om de orde te handhaven. Het is ook nodig dat lokale besturen en Justitie er alles aan doen om de aan het openbaar domein aangerichte schade te verhalen op amokmakers en herrieschoppers. Wie breekt, betaalt. Dat lijkt mij de logica zelve.
Les problèmes rencontrés pendant la période de fin d'année sont sans doute les symptômes d'un problème social plus large. D'autres professions du service public sont, elles aussi, confrontées à des faits d'agressions et de violences.
À cet égard, il ne suffit pas de traiter les symptômes, mais il faut aussi travailler sur les problèmes qui sont en partie à l'origine des comportements, tels que les problèmes de dépendance, l'exclusion sociale, l'éducation, le soutien ou encore le suivi de la situation d'éducation. Les mesures ne donc peuvent pas venir exclusivement de la police et de la justice.
Permettez-moi d'ores et déjà d'exprimer toute ma reconnaissance pour les efforts des pouvoirs locaux, de la police locale et de la police fédérale, des zones de secours, des services œuvrant à l'aide médicale urgente, des hôpitaux et des gardiens de la paix, sans oublier, évidemment, les nombreux bénévoles engagés socialement et les travailleurs de rue qui uniront leurs forces lors du réveillon pour veiller à ce que la nouvelle année commence de la meilleure façon pour tout le monde.
Het respect en de waardering die we allicht namens het hele Parlement en de hele bevolking aan de hulp- en veiligheidsdiensten moeten tonen, zijn van harte en essentieel. We danken hen al op voorhand en gaan er uiteraard met zijn allen voor zorgen dat het zo veilig mogelijk kan verlopen.
Katja Gabriëls:
Mevrouw de minister, wij aanvaarden inderdaad niet dat de hulpdiensten het mikpunt zijn van zware aanvallen van amokmakers. Van de politie- en hulpdiensten blijft men af. Dat is heel simpel.
U verwees er al naar dat er, dankzij minister Van Tigchelt en voormalig minister Van Quickenborne, alsook de collega's van de commissie voor Justitie, intussen zwaardere straffen zijn voor geweld tegen de hulpdiensten. Crapuleus gedrag moet zwaar worden bestraft, maar we kunnen niet wachten tot wanneer dezelfde relschoppers opnieuw op dezelfde plaatsen dezelfde feiten plegen. Er zijn voor ons grenzen aan welke preventieve maatregelen nuttig en wettelijk zijn, maar er zijn zeker ook grenzen aan wat de veiligheidsdiensten moeten kunnen verdragen. Zij verdienen onze volle steun.
Éric Thiébaut:
Madame la ministre, chaque agression contre un policier, un pompier, un ambulancier est une agression de trop. Nous devons tout mettre en œuvre pour protéger celles et ceux qui assurent notre sécurité au quotidien, parfois même au péril de leur vie.
Voorstellen
Voorstellen ingediend door Éric Thiébaut als hoofdauteur.
Slechts een deel van alle voorstellen wordt getoond. Lopende voorstellen die nog niet zijn gestemd geweest worden niet weergegeven.
-
Voorstel: Voorstel tot herziening van artikel 151, § 6, van de Grondwet, teneinde de evaluatie van de korpschefs van de hoven en rechtbanken mogelijk te maken (531/3)
Voorstel tot herziening van artikel 151, § 6, van de Grondwet, teneinde de evaluatie van de korpschefs van de hoven en rechtbanken mogelijk te maken (531/3)
Bekijk dossier 531
Stemmingen
Recente stemmingen van Éric Thiébaut in de plenaire vergadering.
| Onderwerp | Stemming |
|---|---|
| Moties ingediend tot besluit van de interpellatie van mevrouw Barbara Pas over 'Het jaarrapport 2025 van de vicegouverneur van Brussel' details → | ja |
| Moties ingediend tot besluit van de interpellaties van: - de heer Kjell Vander Elst over 'De aanhoudende wachtrijen aan de grenscontrole op Brussels Airport' details → | nee |
| Moties ingediend tot besluit van de interpellaties van: - de heer Jeroen Van Lysebettens over 'De consequenties en de kosten van het blijvende uitstel van de PEZ1' details → | nee |
| Moties ingediend tot besluit van de interpellaties van: - de heer Steven Coenegrachts over 'Het ontoereikende rendement, de vertraagde investeringsstrategie en de bestuurscrisis bij Hedera' details → | nee |
| Moties ingediend tot besluit van de interpellaties van: - de heer Steven Coenegrachts over 'Het aanvullen van onze strategische gasvoorraden' details → | nee |
| Wetsontwerp tot omzetting van Richtlijn (EU) 2024/1619 van het Europees Parlement en de Raad van 31 mei 2024 tot wijziging van Richtlijn 2013/36/EU wat betreft toezichtsbevoegdheden, sancties, bijkantoren uit derde landen en ecologische, sociale en governancerisico's, Richtlijn (EU) 2023/2864 van het Europees Parlement en de Raad van 13 december 2023 tot wijziging van bepaalde richtlijnen wat betreft de oprichting en het functioneren van het Europees centraal toegangspunt, Richtlijn (EU) 2024/2994 van het Europees Parlement en de Raad van 27 november 2024 tot wijziging van de Richtlijnen 2009/65/EG, 2013/36/EU en (EU) 2019/2034 wat betreft de behandeling van het concentratierisico dat voortvloeit uit blootstellingen aan centrale tegenpartijen en het risico van tegenpartijen bij centraal geclearde derivatentransacties, en houdende diverse bepalingen details → | ja |
| Stemming over amendement nr. 3 van Caroline Désir cs op artikel 4. details → | ja |
| Stemming over amendement nr. 4 van François De Smet op artikel 4. details → | ja |
| Stemming over amendement nr. 6 van Nadia Moscufo cs op artikel 4. details → | ja |
| Stemming over amendement nr. 8 van Sarah Schlitz cs op artikel 4. details → | ja |
Commissies
Éric Thiébaut is lid van de volgende commissies.