Kamerlid Katleen Bury (VB)

Mondelinge vragen

De 10 meest recente vragen gesteld door Katleen Bury in de plenaire vergaderingen.

• Vraag: Besmette zuigelingenvoeding

  Vraag: Babyvoeding

  Besmette zuigelingenvoeding
  Babyvoeding
  Veiligheid en gezondheid van babyvoeding summaryExplanation

  Beantwoord door

  MR David Clarinval (Minister van Werk, Economie en Landbouw)
  

  op 12 februari 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Lotte Peeters bekritiseert dat ouders onvoldoende en te laat werden geïnformeerd over veilige babyvoeding na cereulidebesmettingen, ondanks dat de eerste meldingen al op 5 januari binnenkwamen, en vraagt om snellere, proactievere communicatie bij toekomstige incidenten. Katleen Bury wijst erop dat sinds 2013 bekend is dat de gebruikte testmethode voor Bacillus cereus het risico op cereulide onderschat en eist een structurele herziening van het controlekader, inclusief toxinegerichte tests voor alle risicoproducten zoals baby- en ouderenmaaltijden. Minister Clarinval bevestigt dat de testmethode sinds 2 februari is aangepast na vaststelling door Sciensano dat bereide melk hogere toxineconcentraties vertoont, maar Peeters blijft kritisch op de trage, niet-proactieve communicatie over essentiële voeding zonder alternatieven. Bury dringt aan op uitbreiding van de controles naar alle kwetsbare producten en vraagt waarom eerdere waarschuwingen uit 2013 niet leidden tot strengere normen.

  Lotte Peeters:

  Mijnheer de minister, vorige week was ik bij Kind en Gezin, waar ik met een verpleegkundige sprak over de vele meldingen die zijn binnengekomen omtrent besmette babyvoeding. Ouders zijn ongerust en het spreekt voor zich dat ze met tal van vragen zitten.

  Welke kunstvoeding is op dit moment nog veilig? Wordt er voldoende en correct getest? Kan men zomaar veranderen van merk of product? Terwijl de meeste ouders wanhopig op zoek zijn naar betrouwbare informatie via de geëigende kanalen, zoals het consultatiebureau, circuleren tegelijkertijd op sociale media tal van andere adviezen. Zo worden plantaardige melk, melk met suikerklontjes en zelfs dieetshakes aanbevolen als een veiliger alternatief dan kunstvoeding.

  De eerste meldingen van cereulide in babyvoeding kwamen al op 5 januari binnen. Het FAVV heeft vervolgens regelmatig gecommuniceerd over producten die werden teruggeroepen, maar pas een maand later, op 6 februari, kwam er op de website van de FOD Volksgezondheid eindelijk duidelijke communicatie over wat wel veilig is en vooral een oproep om niet zelf te experimenteren.

  Intussen zijn minstens vijf baby’s besmet geraakt. Dat zijn de bevestigde gevallen, want het werkelijke aantal ligt wellicht wat hoger. Ouders hebben in crisismomenten snelle, duidelijke en betrouwbare informatie nodig. Daarom stel ik u twee concrete vragen.

  Hoe zult u ervoor zorgen dat er bij een volgend incident sneller en proactiever kan worden gecommuniceerd? Hoe schat u de huidige testmethode in? Is het risico vandaag volledig van de baan?

  Katleen Bury:

  Mijnheer de minister, al in 2013 stelde een risicobeoordeling van het Nederlandse ministerie van Volksgezondheid en de Universiteit Wageningen dat cereulide een extreem hittestabiel toxine is. Het blijft intact, zelfs wanneer verhitting de bacterie vernietigt. Diezelfde beoordeling gaf bovendien aan dat de monitoring op bacillus cereus niet doeltreffend is bij mogelijke cereulidebesmetting en dat rechtstreeks op het toxine moet worden getest. Ik heb het over 2013, dat is meer dan tien jaar geleden.

  Intussen heeft Sciensano vastgesteld dat de klassieke analysemethode, testen op droog poeder, de reële blootstelling kan onderschatten en dat bij bereide melk tot 75 keer hogere concentraties kunnen vrijkomen. België heeft daarop op 2 februari de testmethodologie aangepast.

  Ik heb daarover enkele vragen. Erkent u dat eerdere controles, ook bij zuigelingenvoeding, gebaseerd waren op een benadering waarvan men wetenschappelijk al veel langer wist dat het toxinerisico kon worden onderschat?

  Sinds wanneer wordt systematisch getest op het toxine zelf in de consumptievorm? Gebeurt dat vandaag ook bij andere risicoproducten, zoals baby- en ouderenmaaltijden en kant-en-klaargerechten?

  Plant u een structurele herziening van het controlekader, zodat toxinegericht toezicht centraal komt te staan, zeker voor producten bestemd voor kwetsbare groepen?

  Tot slot, wereldwijd scherpen instanties de controles aan en dringen zij er bij fabrikanten en leveranciers op aan om proactieve teststrategieën te hanteren om besmetting te voorkomen en consumenten te beschermen. Geldt dat ook voor bestellingen van voedingsproducten via Bol.com en Amazon?

  David Clarinval:

  Mevrouw Peeters, mevrouw Bury, de problematiek van de met cereulide besmette melk, waarvan het FAVV op 5 januari 2026 op de hoogte werd gebracht, sleept nog steeds aan.

  Met betrekking tot de analysemethode heeft Sciensano eind januari vastgesteld dat de officiële methode, de ISO-methode, die voorschrijft dat de testen op melkpoeder moeten gebeuren, een stevige onderschatting van het gehalte aan cereulide kan geven. Sciensano gaf aan dat testen op het opgeloste product veel correctere en hogere resultaten opleverde. Dat werd onmiddellijk gecommuniceerd door Sciensano.

  Het FAVV paste de testmethode aan en bracht de Europese Commissie meteen op de hoogte. Daarop werd aan de EFSA gevraagd om een snelle risico-evaluatie te maken en een norm vast te leggen op basis van de beschikbare toxicologische gegevens. Die risico-evaluatie werd op 2 februari gepubliceerd door de EFSA.

  Wat de Belgische context betreft, had datgeen directe gevolgen voor de in België uitgevoerde testen aangezien wij steeds als norm de afwezigheid van het toxine hebben gebruikt. Naar aanleiding van de grenswaarde zijn er wel bijkomende meldingen van andere lidstaten binnengekomen. Samen met voortschrijdende traceringsoefeningen werden er ook op de Belgische markt bijkomende recalls georganiseerd. Een compleet en up-to-date overzicht vindt u op de website van het FAVV.

  Lotte Peeters:

  Mijnheer de minister, ik dank u voor uw antwoord.

  Het is goed te horen dat die testmethode al aangepast en bijgestuurd is, maar op het vlak van communicatie blijf ik toch wat op mijn honger. Wanneer producten uit de rekken moeten worden gehaald, dan communiceert het FAVV goed. Denk maar aan de blauwe bessen vorig jaar of aan dat snoepgoed. Daar zit het probleem niet. Wij zullen onze kinderen dan wel een ander stuk fruit of een ander snoepje geven.

  Waar het schoentje echter wel wringt, is het feit dat het hier over essentiële levensmiddelen gaat, waarvoor geen alternatieven bestaan. Het gaat hier over babyvoeding en dan is het toch belangrijk dat er vanuit de FOD Volksgezondheid proactief wordt gecommuniceerd, zodat de onzekerheid bij de ouders wordt weggenomen. Als het over zuigelingenvoeding gaat, is elke dag onzekerheid voor ouders er immers een te veel.

  Katleen Bury:

  Mijnheer de minister, al in 2013 is er een risicobeoordeling geweest waaruit bleek dat cereulide hittebestendig is en dat men rechtstreeks op het toxine moet testen. U hebt dat rapport gekregen. Dat rapport gaat niet alleen over babyvoeding. Het gaat over veel meer producten, zoals rijst, pastagerechten, kant-en-klaarmaaltijden, vaak op te warmen potjes voor kwetsbare doelgroepen. Het is de kerntaak van het FAVV om voedselveiligheid te garanderen. Moeten die risicobeoordelingen dan niet worden gelezen? Ik wil van u weten waar die intern beland zijn en waarom dat niet heeft geleid tot een aangepast toezicht. Ik verwacht van u dat u niet alleen babyvoeding, maar ook alle andere risicoproducten laat controleren. Dan gaat het niet over het product zoals het in de winkel wordt verkocht, maar over de geconsumeerde vorm. Ik wens ook dat de wetgeving rond voedselveiligheid garandeert dat alle voedingswaren die op de Europese markt terechtkomen, voldoen aan de vastgestelde normen.

• Vraag: De Pano-uitzending over vapes

  Vraag: De Pano-uitzending 'Generatie vape'

  Vraag: De Pano-uitzending over vapes

  Vraag: De Pano-uitzending over vapes

  gezondheid en welzijn

  De Pano-uitzending over vapes
  De Pano-uitzending 'Generatie vape'
  De Pano-uitzending over vapes
  De Pano-uitzending over vapes
  De Pano-uitzending over vapes summaryExplanation

  Beantwoord door

  Vooruit Frank Vandenbroucke (Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid)
  

  op 24 april 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De discussie draait om de urgente bestrijding van vapes bij jongeren, die via zoete smaakjes, illegale drugs (zoals *spice*) en misleidende marketing massaal verslaafd raken, met zware gezondheidsrisico’s (nicotine, zware metalen). Minister Vandenbroucke kondigt strengere maatregelen aan: een totaalverbod op smaakjes (behalve tabak/munt), versterkte handhaving (40.000 illegale vapes in beslag genomen), Europese lobby voor grensoverschrijdend verbod, en samenwerking met politie en Binnenlandse Zaken—maar critici (o.a. Van Hoof, Peeters, Bury) wijzen op trage uitvoering (smaakjes waren al in 2021 voorgesteld), gaten in wetgeving (herbruikbare vapes, niet-geüpdatete KB-lijst verboden stoffen) en ideologische tegenstrijdigheden (eis tot druglegalisering ondermijnt anti-vapebeleid). Kernpunt: onmiddellijke actie is nodig om een generatie te redden, maar Europese afstemming en strikt handhaven blijven knelpunten.

  Els Van Hoof:

  Mijnheer de minister, 52 % van de vapende jongeren rookt sigaretten. Het schadebeperkingsnarratief van de industrie – die is ook crimineel – is een rookgordijn geworden. Een rookopstapje in plaats van een rookstopmiddel. De Pano -reportage van gisteren liegt niet. Naast met nicotine worden vapes nu gevuld met naar snoep smakende drugs. Een hele generatie wordt onder onze ogen langzaam verslaafd en vergiftigd.

  Ik vraag het namens cd&v al vijf jaar. Ik heb in 2021 een wetsvoorstel op tafel gelegd om de smaakjes te beperken tot maximaal drie, zonder die aantrekkelijke zoetigheid. De Stichting tegen Kanker, Kom op tegen Kanker, de Belgian Respiratory Society, allemaal zijn ze voorstander.

  Mijnheer de minister, soms zijn gezond verstand, pragmatisme, en ook het voorzorgsprincipe beter dan een voorzichtig wetenschappelijk advies dat we in 2022 mochten ontvangen van de Hoge Gezondheidsraad. Hoelang wachten we nog? We moeten weer wachten op een advies. Ik heb adviezen over mijn wetsvoorstel gevraagd.

  U wou vorig jaar de inspecties versterken en de sancties opvoeren, maar wat zien we? Cannabisvapes, spicevapes, wegwerpvapes. Eraan geraken is letterlijk kinderspel.

  Ik hoop dat het u vandaag echt menens is. Mijnheer de minister, wat zult u nu doen, wat zult u vandaag doen, om onze jongeren te beschermen tegen vapen?

  Lotte Peeters:

  Mijnheer de minister, we hebben gisteren de Pano -reportage gezien. U gaf daar vanochtend al een reactie op in de pers. Ik ben blij te horen dat u even verontwaardigd bent als de talrijke ouders en leerkrachten die met deze problematiek geconfronteerd worden.

  Onze jongeren worden steeds meer blootgesteld aan rommel in vapes. Dat moet echt stoppen. Er is al een verbod op het verkopen van wegwerpvapes, maar dat wordt dus duidelijk niet nageleefd. Het gaat over illegale rookmiddelen, waardoor we geen zekerheid meer hebben over de samenstelling van het product. Zo ligt het nicotinegehalte vijf keer hoger dan in een klassieke tabaksigaret en zitten er zware metalen in de dampen, zoals nikkel, lood en zink. Dan hebben we het nog niet over de e-sigaretten die cannabis of synthetische drugs bevatten. Wanneer drugs gecombineerd worden met een aangename fruit- of snoepsmaak weten we gewoon dat er op termijn ongelukken gaan gebeuren, waarschijnlijk ook met heel jonge kinderen.

  We hebben de wet al verstrengd, maar we stellen vast dat de situatie er echt niet beter op wordt. Integendeel, het blijft een aantrekkelijk product voor jongeren door de verschillende smaakjes en het is voor jongeren nog te gemakkelijk om aan wegwerp e-sigaretten te geraken, zowel online als via dealers, maar ook gewoonweg in de winkel.

  Mijnheer de minister, de regering wil overduidelijk de strijd aangaan met de vapes. U sprak deze ochtend over oplossingen, waaronder samenzitten met de politie, Binnenlandse Zaken en Europa om tot een integrale aanpak te kunnen overgaan. Ik steun die daadkracht, maar vraag mij wel af welke bijkomende maatregelen er op heel korte termijn kunnen worden genomen. De harde realiteit van een nieuwe zogenaamde 'generatie vape' haalt ons immers razendsnel in.

  Funda Oru:

  Mijnheer de minister, men kan er tegenwoordig niet meer naast kijken en heel wat ouders worden er dagelijks mee geconfronteerd: jonge kinderen die aan de schoolpoort staan te vapen, verleid door fruitsmaakjes, felle kleuren en niet alleen verleid, maar vooral ook verslaafd.

  Dat is het werk en de walgelijke tactiek van de tabakslobby. Alle waarden en normen gaan overboord om onze jonge kinderen en jongeren verslaafd te maken. Ze zetten alles op alles om onze toekomstige generaties, onze toekomst, onze jeugd te verleiden, te verzieken en verslaafd te maken. De Pano -documentaire van gisteren was wederom shockerend. Ik wil via deze weg ook de makers expliciet bedanken omdat ze gevaarlijke trends bij jongeren keer op keer onder de loep nemen, want nu blijkt dat die vapes gevaarlijke metalen en spice bevatten, een drug die even verslavend is als heroïne.

  Dat zou ons allemaal moeten verontrusten, want we weten ondertussen allemaal wel hoe schadelijk vapes zijn voor jonge mensen, maar dit is gewoon hallucinant en onaanvaardbaar. Bovendien trappen steeds meer jonge kinderen in die val.

  Mijnheer de minister, u hebt de voorbije jaren heel wat inspanningen gedaan en ook komaf gemaakt met de vele valstrikken van de tabakslobby, maar toch blijven zij ook innoveren en manieren zoeken om onze kinderen en jongeren te verleiden en verslaafd te maken. U hebt als eerste in Europa wegwerpvapes, lampjes en smartvapes verboden en ook een einde gemaakt aan de online verkoop van vapes, maar toch.

  Voor Vooruit is de gezondheid van onze kinderen en jongeren essentieel. Ik heb dus maar één vraag voor u, mijnheer de minister. U hebt al heel wat belangrijke stappen gezet, maar wat zult u nog doen om onze kinderen en jongeren te beschermen tegen de gevaren van vapen en roken? Dank u wel.

  Katleen Bury:

  Mijnheer de minister, de Panoreportage legde een schokkende realiteit bloot. Minderjarigen dampen synthetische drugs, verpakt als fruitige vapes en verhandeld via sociale media. Het gaat niet enkel over klassieke cannabis of nicotine, maar ook over 'spice', een chemisch gemanipuleerde stof die tot vijftig keer krachtiger is dan THC en even verslavend is als heroïne.

  Deze producten circuleren zonder etiket, zonder controle en waarschuwing. Artsen herkennen ze niet, ouders weten van niets en kinderen storten in. Dit alles gebeurt onder uw bevoegdheid. U bent als minister immers bevoegd voor het koninklijk besluit van 1997 dat de lijst van verboden stoffen vastlegt.

  U verbiedt graag van alles en nog wat, maar sinds de Europese waarschuwingen van 2022 hebt u geen enkele aanpassing gedaan. Het Europees waarschuwingssysteem meldde in 2022 alleen al 24 nieuwe synthetische cannabinoïden. Ondertussen inhaleren jongeren deze stoffen zonder dat u enige actie ondernam. Waarom hebt u daar de voorbije jaren niets aan gedaan? Zult u dat KB nog actualiseren? U bestempelt cannabis in vapes terecht als gevaarlijk, maar waarom verbiedt u dan niet consequent softdrugs in plaats van ze te legaliseren?

  Frank Vandenbroucke:

  Mijnheer de voorzitter, collega's, de documentaire van gisteren heeft nogmaals duidelijk gemaakt dat vapes ongezonde en gevaarlijke producten zijn, die eigenlijk gewoon de wereld uit moeten. Daar zijn we ook mee bezig. Het gaat immers om een criminele industrie die een nieuwe generatie van kinderen en jongeren aan nicotine verslaafd wil maken. We moeten alles uit de kast halen om dat te stoppen.

  Wij zijn daarmee al begonnen. Wat de producten betreft, hebben we allerlei tierlantijntjes, lichtjes en versieringen verboden. We waren ook de eerste in Europa om wegwerpvapes te verbieden. We hebben ook maatregelen genomen om vapes uit het zicht te halen, want zien roken doet roken. Eind december hebben we een rookverbod ingevoerd, ook voor vapes, op allerlei plekken waar kinderen en jongeren komen, van speelpleinen tot attractieparken en dierentuinen. Sinds 1 april van dit jaar is er ook een uitstalban voor vapes van toepassing. Vapes mogen gewoonweg niet meer in winkels uitgestald worden; ook dat is belangrijk.

  Ik denk dat we verder moeten gaan en ik hoop op uw enthousiaste steun wanneer wij het vapen en het roken van klassieke tabaksproducten op terrassen zullen verbieden. Naar mijn opinie is dat echt nodig, want we moeten dat uit het zicht halen van kinderen en jongeren en van mensen in het algemeen.

  Iedereen is er vandaag van overtuigd dat we ook de smaakjes moeten aanpakken. Die smaakjes zijn nergens goed voor. Kinderen en jongeren inhaleren nicotine en drugs met de smaak van aardbeien, appels en wat weet ik nog allemaal. Andere ingrediënten zijn pesticiden, nikkel, lood, allerlei zeer ongezonde en gevaarlijke producten. We moeten eerlijk toegeven dat de meningen daarover geëvolueerd zijn. De Hoge Gezondheidsraad adviseerde destijds dat de smaken behouden konden blijven. Ook bij de organisatie Kom Op Tegen Kanker denk ik dat de meningen geëvolueerd zijn. Filip Lardon bijvoorbeeld was vroeger voorstander van het behoud van de smaakjes, maar zegt nu uitdrukkelijk dat ze verboden moeten worden. Ook mijn mening is in die zin geëvolueerd. Ik denk dat we de smaakjes werkelijk volledig moeten verbieden.

  Dat verbod zijn we nu aan het uitwerken. Daarbij kunnen we kiezen voor het Deens model, waarbij naast tabaksmaak nog muntsmaak bestaat met het oog op rookstop, ofwel voor het Nederlands model met alleen maar tabaksmaak. Dat zijn we aan het bekijken. Het is technisch niet zo eenvoudig. Ik wil zo snel mogelijk een dossier klaar hebben met een efficiënte en gemakkelijk hanteerbare oplossing en dat dan voorleggen aan Europa.

  Ondertussen moeten we inderdaad inzetten op handhaving. We doen dat ook. Mijn inspectie is elke dag op stap. Terwijl we hier debatteren, zijn mijn inspecteurs op stap. We hebben in het eerste trimester van dit jaar 40.000 illegale vapes in beslag genomen. We hebben vorig jaar 6.000 webpagina's gesloten. We doen aan mysteryshoppen waarbij mijn inspecteurs zich als kopers van aanbiedingen op Snapchat voordoen en dealers betrappen. We voeren dus actie en mijn inspectie verricht uiterst goed werk.

  De grote moeilijkheid is echter dat men de kwestie Europees niet geregeld kan krijgen, indien men niet in alle landen hetzelfde doet. Helaas zijn er nog heel wat landen waar onlineverkoop is toegelaten, ook rondom ons. De strijd moet, met andere woorden, ook Europees worden gevoerd. Ik heb een tijdje geleden een hele zak vapes meegenomen naar een Europese vergadering waar ik aan al mijn collega’s bevoegd voor volksgezondheid en aan de Europese Commissaris heb getoond wat vapen is: verleidelijk maar levensgevaarlijk. We hebben met elf landen een brief gericht aan de Europese Commissaris waarin we vragen eindelijk werk te maken van de beloofde wetgeving die grensoverschrijdend verkeer en onlineverkoop van die producten in heel Europa verbiedt. De strijd moet dus op Europees niveau worden gevoerd. Wat mij betreft, is die strijd zeer belangrijk.

  Ondertussen moeten we inderdaad ook de samenwerking met de politie versterken. Er vindt overleg plaats met de Vaste Commissie van de Lokale Politie. Ook met mijn collega van Binnenlandse Zaken moet ik nagaan wat we bijkomend kunnen doen om al die illegale producten aan te pakken. Inderdaad, alle producten waarover het gaat – ik verbaas mij over uw betoog, mevrouw Bury –, zijn illegaal van het begin tot het einde; ze zijn allemaal verboden. Daarover bestaat geen enkele twijfel. De vraag is hoe we dat verbod zullen handhaven. Ik zal de strijd daartegen voeren, tot die producten uit de wereld zijn. Dat zijn we verplicht aan onze kinderen en jongeren.

  Els Van Hoof:

  Mijnheer de minister, de acties en de maatregelen die u voorstelt zijn goed, maar hopelijk zijn ze niet too little too late . Wij hadden inderdaad geen Panoreportage nodig om het vast te stellen. We hadden al iets kunnen ondernemen in 2021. Ik heb vandaag de lijst nog eens bekeken. Die bestaat uit 300 pagina's met producten die we aanvaarden in België. Stuur de inspectie maar eens op pad om dat allemaal te controleren. We hebben het te ver laten komen. Als u het Parlement zijn werk had laten doen, waren de smaakjes nu al beperkt. Dat is de realiteit, die wil ik ook even hier onder ogen brengen. Kom Op Tegen Kanker, Stichting Tegen Kanker en alle andere organisaties hebben het gevraagd.

  Ondertussen wordt de sector slapend rijk. In 2025 winnen dergelijke bedrijven 10 miljard euro in Europa op de kap van de gezondheid van onze jongeren. Het is tijd voor actie. Het is tijd voor een lik-op-stukbeleid. Onze jongeren en onze ouders zullen er wel bij varen.

  Lotte Peeters:

  Mijnheer de minister, u sprak onder andere over Europese samenwerking. Die is noodzakelijk om die onlinehandel in wegwerpvapes aan banden te kunnen leggen. Het gaat echter natuurlijk niet over die digitale handel alleen. Uit de reportage bleek bijvoorbeeld dat winkels hier in Brussel begin deze maand, na drie inspecties van de FOD Volksgezondheid, nog steeds wegwerpvapes aanboden. Dat gebeurt recht onder onze neus. Dan is dat onlineverkoopverbod alleen niet voldoende. Er dienen nog meer controles in winkels te komen. Wij verwachten ook effectieve sluitingen van hardleerse handelaars die zich niet aan die regels houden.

  Verder moet er in een versneld tempo werk worden gemaakt van dat verbod op smaken of aroma's in vapes. Hoe minder aantrekkelijk het product is, hoe minder interessant het is voor onze jeugd. Dat is correct. De situatie is zo urgent dat hieraan echt prioriteit moet worden gegeven.

  Funda Oru:

  Mijnheer de minister, dank u voor uw duidelijk antwoord en de duidelijke inspanning om deze producten uit de wereld te helpen. Collega's, Vooruit zal altijd de kant van onze jongeren en hun gezondheid kiezen. Daarom laten we dit vandaag zeker niet los. We moeten de strijd tegen de tabakslobby samen blijven voeren.

  Het is goed dat u gaat overleggen met Binnenlandse Zaken en politie om dit probleem aan te pakken. Het is ook goed dat u dit op de Europese agenda blijft zetten. Dat is nodig in het belang van al onze kinderen en jongeren, voor het beschermen van hun gezondheid. Ik reken erop, en samen met mij veel andere bezorgde ouders, dat u deze strijd blijft opvoeren, mijnheer de minister.

  Katleen Bury:

  Mijnheer de minister, het gaat wel degelijk ook over opvulbare, herbruikbare vapes waarin een flesje spice kan worden gedruppeld. De herbruikbare vapes zijn niet verboden. Wat u zegt, klopt dus niet. Ik heb u ook niets horen zeggen over het KB. Dat is een belangrijke vraag, maar u zegt daar niets over. Ondanks Europese waarschuwingen tegen de nieuwe gevaarlijke synthetische stoffen sinds 2022, hebt u jarenlang niet ingegrepen. Nu voert u campagne voor een totaalverbod op vapes, maar tegelijk pleit uw partij voor de legalisering van drugs. Dat is geen consequente gezondheidsstrategie. Dat is ideologische schizofrenie. Het is niet meer dan dat. U moet niet verbaasd zijn, wanneer u het gevaar van cannabis relativeert, over de opmars van synthetische rotzooi. Uw partij zaait verwarring.

• Vraag: De meerprijs voor een snelle afspraak bij de dermatoloog

  Vraag: De wachttijden voor dermatologische zorg

  gezondheid en welzijn

  De meerprijs voor een snelle afspraak bij de dermatoloog
  De wachttijden voor dermatologische zorg
  Dermatologische zorgtoegang en -kosten summaryExplanation

  Beantwoord door

  Vooruit Frank Vandenbroucke (Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid)
  

  op 13 februari 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De discussie draait om de onethische tweedeling in dermatologische zorg, waar patiënten met geld via ereloonsupplementen (tot 150% extra) of privépraktijken sneller geholpen worden, terwijl anderen maanden wachten – zelfs bij levensbedreigende huidkanker – terwij esthetische behandelingen zoals botox binnen 48 uur beschikbaar zijn. Minister Vandenbroucke belooft snelle actie tegen supplementen, herziening van artsenvergoedingen en een nieuw conventiemodel om tariefzekerheid te garanderen, maar erkent dat het systeem grondig moet veranderen om betaalbare, tijdige zorg voor iedereen te waarborgen. Cd&v steunt volledige afschaffing van supplementen en aanpassing van de nomenclatuur, terwijl Vlaams Belang eist dat lucratieve esthetische zorg niet voorrang krijgt op medische noodzaak en strengere controles vraagt op misbruik. De kern: zorg mag niet afhangen van iemands portemonnee, maar van dringendheid.

  Nawal Farih:

  Mijnheer de minister, als men in ons land huidproblemen heeft, dan moet men vooral veel geduld tonen of extra geld hebben. Blijkbaar is het zo dat mensen die een extra supplement betalen plots wel vroeger een afspraak kunnen boeken, in tegenstelling tot wie geen extra middelen heeft. Mijnheer de minister, ik moet het u niet uitleggen, de wachtlijsten voor een afspraak bij de dermatologen zijn gigantisch. Uit mijn lijstje van de actualiteiten van de laatste weken wil ik u een korte opsomming geven: UZ Leuven heeft een wachtlijst van 6 maanden, tenzij u 150 % extra supplement betaalt; het UZ Brussel heeft een patiëntenstop, tenzij u 50 euro extra betaalt. Collega’s, het wordt nog erger. Diezelfde dermatologen, actief in het ziekenhuis, hebben privépraktijken waarbij ze binnen de 48 uur wel ter beschikking staan van vrouwen voor botox en fillers.

  Mijnheer de minister, ik hoef u niet te vertellen dat kanker alomtegenwoordig is in onze samenleving, waarbij huidkanker de snelst stijgende vorm is. We moeten altijd preventieve gezondheidszorg kunnen aanbieden aan de mensen. Mijnheer de minister, u weet dat er in het regeerakkoord staat dat die ereloonsupplementen zo snel mogelijk moeten worden afgebouwd. Als het van cd&v afhangt, dan gaat het over een volledige afschaffing. Als het van cd&v afhangt, dan vinden we dat elke patiënt recht heeft op tijdige, kwaliteitsvolle en betaalbare zorg.

  Mijn vraag is bijgevolg heel simpel, mijnheer de minister. Hoe snel zult u werk maken van de afbouw van de ereloonsupplementen? Zult u ook de ziekenhuizen en dermatologen aanschrijven met de mededeling dat hun zorg op twee snelheden echt niet kan?

  Katleen Bury:

  Mijnheer de minister, ook ik had een lijstje gemaakt met termijnen en wachttijden die u zonet hebt gehoord, maar ik zal niet in herhaling vallen. In sommige ziekenhuizen is er maar één antwoord: ze voeren supplementen in en patiënten die meer betalen, komen sneller aan de beurt. Voor esthetische behandelingen is er evenwel geen probleem, want botoxfillers kunnen binnen anderhalve maand worden uitgevoerd; misschien zelfs binnen de 48 uur, zoals mijn collega zei. Voor dermatologische aandoeningen, huidkanker en andere belangrijke zaken, bedraagt de wachttijd drie tot zes maanden. Ik kan het lijstje aanvullen: in Sint-Maria Halle is geen afspraak mogelijk binnen de zes maanden en is de tweede jaarhelft van de agenda nog niet eens vrijgegeven.

  Wel kan men een onlineconsultatie boeken bij Skindr, waar raadplegingen mogelijk zijn. Een basisraadpleging kost 39 euro, een afspraak binnen 48 uur kost 59 euro en een afspraak binnen 24 uur kost 99 euro. Die aanrekeningen worden niet terugbetaald, of slechts voor een heel klein deel, 5 tot 9 euro, bij sommige ziekenfondsen. In verschillende ziekenhuizen zouden slots voorzien zijn voor Skindrpatiënten, die daar binnen één week terechtkunnen als een belangrijke huidaandoening wordt vastgesteld tijdens de onlineconsultatie. De ziekenhuizen ontkennen dat weliswaar. Dat creëert alleszins een situatie waarbij gewoonweg naar de financiële middelen wordt gekeken.

  Mijnheer de minister, wat is uw standpunt inzake die betalende voorrang? Vindt u het ethisch verantwoord dat esthetische behandelingen voorrang krijgen boven levensbedreigende medische zorg, nota bene in ziekenhuizen, die toch door de overheid worden gesubsidieerd? Wat zult u doen om de wachttijden voor dermatologische zorg substantieel te verkorten?

  Frank Vandenbroucke:

  Collega's, gezondheidszorg moet er zijn voor de mensen die ze nodig hebben. Ze moet er tijdig zijn, ze moet betaalbaar zijn en ze moet goed zijn voor iedereen. Wat we horen over de praktijken van sommige dermatologen in sommige ziekenhuizen is absoluut revolterend. Natuurlijk moeten we ervoor zorgen dat er voldoende dermatologen zijn. We zullen ook het aanbod en de instroom in dat beroep aanzienlijk vergroten. Dat is al aan de gang. We moeten er ook voor zorgen dat er technologieën ter beschikking zijn, zoals bijvoorbeeld het op afstand diagnosticeren.

  Het is wraakroepend dat men misbruik maakt van schaarste om geld uit de zakken van mensen te kloppen of mensen te doen wachten. Dat is de reden waarom in het regeerakkoord staat dat we de supplementen zullen aanpakken. We zullen tegelijkertijd ook de vergoedingen van artsen-specialisten grondig herbekijken. Die zijn ook zeer ongelijk en onrechtvaardig verdeeld.

  In het regeerakkoord staat ook dat we niet zullen wachten om excessen aan te pakken. Ik wil dat inderdaad zo snel mogelijk op de agenda van de regering zetten. Ik wil zo snel mogelijk actie beginnen te ondernemen. Ik ben heel blij dat cd&v mij daarin wil steunen. Ik reken dus ook op de steun van de cd&v-ministers om dat in de regering zo snel mogelijk op gang te brengen.

  Er is ook een hele belangrijke uitdaging, met name het systeem zelf dat aan een zeer grondige herziening toe is. We kunnen tariefzekerheid aan de patiënten garanderen als de artsen toetreden tot de conventie. Het aantal dermatologen dat tot die conventie toetreedt, waarmee dus die tariefzekerheid wordt gecreëerd, is echter zeer beperkt geworden.

  We vragen dat de beroepsgroepen samen met de ziekenfondsen nadenken over een nieuw model van conventionering, waardoor artsen-specialisten aangemoedigd worden om zich te conventioneren en ontmoedigd worden om niet tot de conventie toe te treden. Daar zullen harde knopen moeten worden doorgehakt, als we zo'n model tot stand willen brengen. Mevrouw Farih, ik reken zeker ook op uw steun in de regering.

  Dat is dus niet oké. Ik denk dat ziekenfondsen ook goed voor zulke praktijken moeten uitkijken en dat ze in actie moeten schieten als ze daarover klachten krijgen. Dat geldt ook voor ons. Als we individuele klachten krijgen, kunnen we in actie schieten.

  De grondslag van het systeem zelf moet herbekeken worden als we de mensen tijdige, betaalbare en goede zorg en tariefzekerheid willen garanderen.

  Nawal Farih:

  Mijnheer de minister, ik dank u voor uw uitvoerig antwoord. Ik kan u garanderen dat u aan cd&v zeker een partner hebt. Cd&v zal nooit aanvaarden dat de grootte van iemands portemonnee de snelheid of de kwaliteit van zijn zorg bepaalt.

  U hebt een heel interessante boodschap gebracht. Het is belangrijk om te werken aan de nomenclatuurherijking en ervoor te zorgen dat de prestaties die door dermatologen worden geleverd op maat gefinancierd worden. Dat kan ervoor zorgen dat de dermatologen veel minder ereloonsupplementen moeten aanrekenen en dat de zorg op twee snelheden kan verdwijnen.

  Katleen Bury:

  Mijnheer de minister, ik dank u voor uw antwoord. Het is heel simpel. Zoals u zelf zegt, moet de zorg gebaseerd zijn op de medische noodzaak en niet op wie het meeste kan betalen. Ongeacht iemands financiële situatie moet hij of zij terechtkunnen bij een zorgverstrekker wanneer dat nodig is. Ik wil erop hameren dat onterecht aangerekende supplementen moeten worden aangepakt en dat zorgverleners veel meer moeten focussen op de zorg waarvoor ze zijn opgeleid in plaats van zich voornamelijk te richten op lucratieve esthetische behandelingen. Daarover heb ik u niet veel horen zeggen. Het garanderen van goede, betaalbare en tijdige zorg moet een topprioriteit voor u zijn. Tijdige zorg betekent ook meer preventie en op langere termijn besparingen. Behandelingen kunnen dan immers tijdig worden opgestart. Een win-winsituatie dus. Een gratis advies van het Vlaams Belang, zonder dank.

• Vraag: Werelddiabetesdag

  Vraag: Het nieuwe monitoringmodel voor diabetes

  gezondheid en welzijn

  Werelddiabetesdag
  Het nieuwe monitoringmodel voor diabetes
  Werelddiabetesdag, diabetessemonitoring summaryExplanation

  Beantwoord door

  Vooruit Frank Vandenbroucke (Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid)
  

  op 14 november 2024

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De discussie draait om de verbetering van diabeteszorg, met focus op type 2-patiënten. Het huidige multidisciplinaire zorgtraject (gratis educatie, diëtist, podoloog, mondzorg) is succesvol (115.000 deelnemers), maar vraagt betere toegankelijkheid, huisartsbetrokkenheid en digitale innovatie zoals zelfmonitoring en veilige datadeling. Slimme technologie (mobiele apps, continue monitoring) toont kostbesparingen (12%) en gezondheidswinst, maar moet breder en betaalbaar worden ingevoerd. Patiëntregie, preventie en solidair zorgbeleid blijven kernpunten, met oproepen tot verdere hervormingen en investeringen.

  Jan Bertels:

  Keer op keer je suikerspiegel controleren, erop letten of je wel of net niet eet en natuurlijk die insulinepen, want je weet maar nooit. Collega's, suikerziekte is misschien voor veel mensen onzichtbaar, maar men draagt het altijd bij zich. Het verandert iemands leven, zeker als men er op latere leeftijd mee te maken krijgt.

  Patiënten lieten vorige week nog van zich horen op hun congres Speak Up. Vandaag doen ze dat opnieuw, want het is Werelddiabetesdag. We weten wat de oorzaken zijn. We weten hoe lastig het is om dit aan te pakken. We weten hoe essentieel het opvolgen is nadat de ziekte is vastgesteld.

  Diabetes tekent patiënten voor het leven. Een slechte opvolging van de aandoening tekent hen nog meer. Daarom besloot de regering met de socialisten voor een stevige opvolging van diabetes type 2-patiënten in dit land. Dat maakt het aangenamer voor die mensen om te leven, met een ondersteuning van een diëtist, met een preventief mondonderzoek, want zo garanderen we betaalbare zorg voor iedereen. Dat is solidariteit in de praktijk. De sleutel in dit traject is de patiënt, als mederegisseur, samen met het zorgpersoneel. Zo geeft men die mensen terug controle over hun leven.

  Mijnheer de minister, welke lessen kunt u trekken uit de eerste periode van het zorgtraject? Wat is er vooral nodig om het zorgtraject van die diabetespatiënten te versterken?

  Katleen Bury:

  Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, ik sluit aan bij de vorige spreker.

  Diabetes type 2 treft bijna 8 % van de volwassen bevolking en vergt een aanzienlijk deel, namelijk 7,4 %, van het budget voor de nationale gezondheid. Dat is een aanzienlijke last voor ons systeem, wat duidelijk maakt dat we zeker nieuwe kostenefficiënte benaderingen nodig hebben. Uit een recente studie blijkt dat door innovatieve monitoring tot wel 12 % zou kunnen worden bespaard op de diabetesgerelateerde uitgaven.

  Onlangs is door het AZ Maria Middelares, i-mens, Z-plus en andere zorgpartners een project uitgevoerd waarin slimme technologie en zelfmonitoring door patiënten centraal staan. De resultaten zijn opvallend. Er zijn immers minder vervolgconsulten, er is een aanzienlijke besparing op de consultkosten en er is vooral een directe verbetering van de gezondheid bij de patiënten. Zij zien een verbetering in hun bloedsuikerspiegel en bloeddruk, ze worden continu gemonitord en kunnen veel sneller door artsen worden bijgestuurd. Dat verhoogt ook de therapietrouw, met artsen die niet pas maanden later ingrijpen wanneer iets is misgegaan.

  Daarom heb ik de hiernavolgende vragen aan u.

  Ziet u de mogelijkheid om die innovatieve aanpak voor zelfmonitoring breder in te zetten in onze gezondheidszorg?

  Wat moet volgens u gebeuren om de technologie toegankelijk te maken voor alle mensen met chronische aandoeningen? Vandaag was er zelfs nog een voorbeeld over COPD.

  Tot slot – heel belangrijk –, kan de overheid een veilige datadeling tussen zorginstellingen bevorderen om op die manier gepersonaliseerde zorg te bieden, zonder de privacy van patiënten te schenden?

  Frank Vandenbroucke:

  Diabetes is inderdaad een ziekte die heel veel mensen treft en die een zeer goede opvolging en zorg vergt. De voorbije 25 jaar hebben we belangrijke stappen vooruit gezet in de zorg van patiënten met diabetes. Ik ben zeer dankbaar voor de inzet van heel veel diabetespatiëntenverenigingen en van de experts die met die verenigingen hebben samengewerkt om een nieuwe aanpak uit te werken, die dan door de overheid ook is uitgerold. Zo is het vaak in zijn werk gegaan.

  De voorbije jaren hebben we nog bijkomende stappen gezet, waarbij een heel belangrijke stap het opstarttraject was. Het betreft een nieuw traject voor mensen die de diagnose krijgen van diabetes type 2. Voor al die mensen maken we het mogelijk dat een multidisciplinair zorgteam aan de slag gaat. Dat betekent concreet dat die mensen vier keer per jaar gratis diabeteseducatie kunnen krijgen, om te leren voor zichzelf te zorgen. Twee keer per jaar kunnen ze gratis naar een diëtist voor dieetadvies. Indien de patiënten risico’s inzake de voeten hebben, kunnen ze twee keer per jaar gratis naar de podoloog. Voor alle patiënten met de diagnose diabetes type 2 is het preventieve mondonderzoek daarnaast ook gratis. We zorgen dus ook voor toegankelijkheid.

  Mijnheer Bertels, die aanpak is ondertussen echt een succes gebleken. Sinds 1 januari, dus sinds het begin van het nieuwe opstarttraject, zijn er meer dan 115.000 mensen in het traject gestapt – ik tel tot 31 augustus. Het lijkt me een belangrijk succes dat meer dan 115.000 mensen met de diagnose diabetes type 2 in dat nieuwe, omvangrijke zorgtraject zijn gestapt.

  U vraagt naar de lessen die we trekken en wat we nog moeten doen. Nogmaals, de inzet van de patiëntenverenigingen, de Diabetes Liga, is cruciaal. Ik ben hun dankbaar voor die inzet. Tegelijkertijd is het erg belangrijk dat onze huisartsen kort op de bal spelen, oog hebben voor de problematiek, de trajecten kennen en patiënten op weg helpen naar die trajecten. Daarbij is het natuurlijk belangrijk dat alle mensen de weg vinden naar de huisarts. Dat is nog niet overal het geval, er bestaan nog gewestelijke verschillen. We staan wat dat betreft voor een heel belangrijke opdracht: de uitbouw van een sterke, omvattende eerstelijnsgezondheidszorg.

  Mevrouw Bury, een mobiele toepassing, het initiatief waarnaar u verwijst, is interessant. In de ziekteverzekering hebben we reeds een procedure die dergelijke mobiele toepassingen toelaat, waarbij data gedeeld worden en de zorg voor de patiënten kan worden verbeterd. In de procedure kan daarvoor ook een terugbetaling gebeuren. Over die reeds bestaande procedure vindt u meer uitleg op de website van het RIZIV. Ik kan u trouwens zeggen dat over dat concrete initiatief ook al overleg heeft plaatsgevonden tussen het RIZIV, i-mens en Z-plus, om te kijken hoe aan de voorwaarden van terugbetaling van de mobiele toepassing kan worden voldaan.

  U hebt gelijk dat een breed debat nodig is over het delen van gegevens en data. Ik stel voor dat we dat debat voortzetten in de commissie voor Gezondheid, want dan moet ik het met u hebben over onder andere het Belgian Integrated Health Record en over alles wat nodig is voor onze roadmap digitalisering. Dat vergt allemaal nog zeer veel werk, maar inderdaad, gegevens op een veilige manier delen en interessante mobiele toepassingen toegankelijk maken voor alle patiënten, is ook een stuk van het verhaal. Dat moet, zoals uzelf en ook de heer Bertels zei, altijd gebeuren met de patiënt mee aan het stuur om voor zichzelf een (…)

  Voorzitter:

  Mijnheer de minister, u hebt uw spreektijd van vier minuten volledig gevuld.

  Jan Bertels:

  Mijnheer de minister, bedankt voor uw antwoord. Ik ben blij dat het beleid werkt, maar ik ben evenzeer blij dat u zegt dat we samen met de patiënten het beleid moeten voortzetten, aangezien het werk niet af is.

  Collega's, we spreken hier vandaag over diabetespatiënten, maar voor de Vooruitfractie is het duidelijk dat nog veel meer mensen leven met een levenslange ziekte en zodoende lasten met zich meedragen. Juist daarom is het essentieel dat we de patiënten mee aan het stuur zetten en opnieuw regisseur maken van hun eigen leven. Die taak moet mede gedragen worden door een sterke overheid.

  Voor Vooruit moet een volgende regering daar absoluut werk van maken en dat werk voortzetten. We moeten investeren én hervormen in de gezondheidszorg, om zodoende meer mensen echt te helpen. Alleen zo, mijnheer Francken, gaat iedereen erop vooruit.

  Voorzitter:

  Collega Bertels, bedankt voor uw repliek en ook voor uw goede raad aan de volgende coalitie. Dat is altijd mooi meegenomen.

  Katleen Bury:

  Mijnheer de minister, ik dank u voor de uitleg over uw opstartproject, maar daar wisten we al veel over. U zegt dat er een overleg is geweest over het toegankelijker maken van die mobiele toepassing, in eerste instantie voor al de diabetespatiënten en daarna voor andere chronisch zieken. U ziet de noodzaak ervan in om dat verder in de commissie te bespreken. Op Werelddiabetesdag staan we stil bij het feit dat leven met diabetes een voltijdse inspanning is, 24/7. Daarom is het ook noodzakelijk om voor de diabetespatiënten zo snel mogelijk een monitoring te voorzien, een echte vereenvoudiging in het leven, en om de zorg voor mensen met diabetes te verbeteren en hen bij hun dagelijkse inspanningen te ondersteunen.

Voorstellen

Voorstellen ingediend door Katleen Bury als hoofdauteur.

Slechts een deel van alle voorstellen wordt getoond. Lopende voorstellen die nog niet zijn gestemd geweest worden niet weergegeven.

• Voorstel: Wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 22 april 2019 inzake de kwaliteitsvolle praktijkvoering in de gezondheidszorg om een einde te maken aan de terugbetalingsverschillen naargelang van de conventiestatus van de gezondheidszorgbeoefenaar (792/4)

  }

  Wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 22 april 2019 inzake de kwaliteitsvolle praktijkvoering in de gezondheidszorg om een einde te maken aan de terugbetalingsverschillen naargelang van de conventiestatus van de gezondheidszorgbeoefenaar (792/4)

  Bekijk dossier 792

• Voorstel: Voorstel van resolutie betreffende de invoering van een verplichte, algemene gemeenschapsdienst (1005/2)

  }

  Voorstel van resolutie betreffende de invoering van een verplichte, algemene gemeenschapsdienst (1005/2)

  Bekijk dossier 1005

• Voorstel: Wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 28 februari 2007 tot vaststelling van het statuut van de militairen en kandidaat-militairen van het actief kader van de krijgsmacht wat het statuut van de prinsen van de koninklijke familie betreft (438/2)

  }

  Wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 28 februari 2007 tot vaststelling van het statuut van de militairen en kandidaat-militairen van het actief kader van de krijgsmacht wat het statuut van de prinsen van de koninklijke familie betreft (438/2)

  Bekijk dossier 438

Stemmingen

Recente stemmingen van Katleen Bury in de plenaire vergadering.

Commissies

Katleen Bury is lid van de volgende commissies.