Kamerlid Werner Somers (VB)

Mondelinge vragen

De 10 meest recente vragen gesteld door Werner Somers in de plenaire vergaderingen.

• Vraag: De zoektocht naar een tweederdemeerderheid voor communautaire aangelegenheden

  De zoektocht naar een tweederdemeerderheid voor communautaire aangelegenheden
  

  Beantwoord door

  N-VA Bart De Wever (Eerste minister)
  

  op 18 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Werner Somers bekritiseert dat premier De Wever het beloofde confederalisme niet actief nastreeft en dat de afschaffing van de Senaat enkel lukt met steun van het Vlaams Belang, wat hij als een eigen tegenstrijdigheid in het regeerakkoord aanwijst. De Wever werpt tegen dat Somers’ partij (N-VA) zelf hervormingen zoals tweetaligheid in het Grondwettelijk Hof blokkeerde en stelt dat Somers structureel weigert mee te werken, terwijl hijzelf wel risico’s neemt. Somers repliceert dat De Wever door zijn weigering om met het Vlaams Belang te onderhandelen elke institutionele hervorming onmogelijk maakt, ondanks de retorische toezeggingen in het regeerakkoord. Beide beschuldigen elkaar van hypocrisie en het saboteren van staatshervormingen door politiek-tactische keuzes.

  Werner Somers:

  Mijnheer de eerste minister, in het verkiezingsprogramma van 2024 van uw partij stond te lezen dat een confederale paradigmashift absoluut noodzakelijk was om budgettair orde op zaken te stellen en de Vlaamse welvaart veilig te stellen. Bij de regeringsonderhandelingen hebt u het confederalisme echter niet eens op tafel gelegd. In het regeerakkoord bleef het bij de belofte dat u wetteksten zou voorbereiden over de bevoegdheidsverdeling en de financieringsregels, met als doel vanaf de volgende legislatuur een nieuwe staatsstructuur met een homogenere en efficiëntere bevoegdheidsverdeling in werking te laten treden.

  U zou vervolgens de nodige contacten leggen om de vereiste meerderheden te bereiken, zonder dat daarvoor een beroep zou moeten worden gedaan op wat extremistische stemmen werden genoemd. De enige noemenswaardige institutionele trofee die zwart op wit in het regeerakkoord stond, was de afschaffing van de Senaat. De daartoe benodigde grondwetswijzigingen zouden volledig en onmiddellijk moeten worden goedgekeurd aan het begin van de legislatuur.

  Wat bleek gisteren tijdens de stemming in de commissie voor Grondwet en Institutionele Vernieuwing? Voor de afschaffing van de Senaat kunt u de vereiste tweederdemeerderheid alleen bereiken met de steun van het Vlaams Belang, aangezien de PS heeft aangekondigd tegen de afschaffing van de Senaat te zullen stemmen.

  Mijnheer de eerste minister, hoever staat het met de voorbereiding van een vernieuwde staatsstructuur? Hoe denkt u aan de benodigde tweederdemeerderheden te raken voor institutionele hervormingen, waaronder de afschaffing van de Senaat? En last but not least, zult u daarover praten met het Vlaams Belang?

  Bart De Wever:

  Dank u wel voor de vraag, die mij nogal bekend voorkomt, want u brengt ze in geactualiseerde vorm in zowat elke commissievergadering die ik bijwoon. Dat is geen probleem. Recyclage is een deugd.

  Ik zou kunnen verwijzen naar de verslagen van al die commissievergaderingen waar u mijn repliek bij herhaling hebt gehoord en die u opnieuw kunt raadplegen. Het is zeker waar dat het absoluut niet evident is om een tweederdemeerderheid in dit Huis samen te krijgen en het wordt er ook niet gemakkelijker op. Voor sommige fracties is zelfs het mobiliseren van een gewone meerderheid een onoverkomelijke hindernis.

  U hebt recent met het Vlaams Belang de kans gehad om een tweederdemeerderheid te leveren, met communautaire winst, namelijk een verplichte tweetaligheid voor rechters in het Grondwettelijk Hof, maar u hebt er samen met de PS voor gekozen om die hervorming niet te steunen.

  Over de afschaffing van de Senaat zegt u in al die commissievergadering ongeveer alles en ook het tegenovergestelde in één betoog. Ik leid daaruit af dat u ook in deze geen onderdeel van de oplossing zult noch wilt zijn. U doet maar. Ik heb in het verleden nooit op u of uw fractie gerekend en ik zal dat ook in de toekomst nooit doen.

  Er zijn mensen in de politiek die risico's durven te nemen in de hoop zaken te veranderen en mogelijk te maken. Er zijn er die aan de zijlijn kritiek geven en nooit iets realiseren. Ik denk dat we allebei weten tot welk kamp we behoren. De rest is tijdverlies.

  Werner Somers:

  Wat tijdverlies is, mijnheer De Wever, is dat we urenlang vergaderen in de commissie voor Grondwet en Institutionele Vernieuwing over de afschaffing van de Senaat, terwijl we allemaal weten dat, zoals de kaarten momenteel op tafel liggen, er van de afschaffing van de Senaat helemaal niets in huis zal komen. U bent dus degene die niets zal bereiken. U kiest daar zelf voor door de stemmen van het Vlaams Belang te weigeren, want daar komt het eigenlijk op neer. U hebt zichzelf met handen en voeten gebonden door in het regeerakkoord te laten inschrijven dat er geen beroep mag worden gedaan op zogenaamde extremistische stemmen om aan een tweederdemeerderheid te geraken. Welnu, u zult de afschaffing van de Senaat, alsook alle andere institutionele hervormingen, waarvoor een tweederdemeerderheid is vereist, op uw buik mogen schrijven. Wilt u eigenlijk nog werk maken van de afschaffing van de Senaat? Wilt u nog werk maken van een staatshervorming? Zo ja, dan zal dat enkel en alleen kunnen met de steun van het Vlaams Belang.

• Vraag: De toekomst van de partijdotaties na de afschaffing van de Senaat

  De toekomst van de partijdotaties na de afschaffing van de Senaat
  

  Beantwoord door

  N-VA Bart De Wever (Eerste minister)
  

  op 17 juli 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De afschaffing van de Senaat wordt bekritiseerd als schijnoplossing: hoewel de kamer als overbodig wordt bestempeld, blijven de 10,5 miljoen aan partijdotaties en 15,2 miljoen aan toelagen voor partijen behouden, terwijl de Senaat pas in 2029 verdwijnt. De Wever verdedigt de maatregel als onderdeel van het regeerakkoord, wijst op besparingen elders (niet-indexeren dotaties, 30% knip in kabinetskredieten) en benadrukt dat oppositiesteun nodig is voor definitieve afschaffing. Somers (N-VA) noemt het "boerenbedrog", stelt dat Vlaanderen hiermee terugvalt in unitarisme (in plaats van de beloofde confederale Kamer) en vraagt wanneer De Wever eindelijk "meer Vlaanderen, minder België" zal realiseren. De financiële voordelen voor partijen en het uitblijven van structurele staatshervorming domineren de kritiek.

  Werner Somers:

  Mijnheer de eerste minister, de perceptie leeft, en is u bekend, dat u institutioneel geen deuk in een pakje boter kunt slaan. Ik begrijp dat u een trofee nodig had en die trofee was de afschaffing van de Senaat. Vorige maand is daarover een akkoord bereikt binnen het kernkabinet. De details die daarover naar buiten zijn gekomen, zijn echter ronduit verbijsterend. Los van het feit dat het leven van de Senaat nog wordt verlengd tot aan de verkiezingen van 2029, zou die afschaffing nauwelijks besparingen opleveren. Hallucinant is vooral dat de 10,5 miljoen euro aan dotaties, verdeeld over de politieke partijen die ook in de Senaat vertegenwoordigd zijn, zouden blijven bestaan. Hetzelfde geldt zelfs voor de 15,2 miljoen euro aan toelagen die de partijen dankzij de Senaat ontvangen voor werkingskosten en politiek personeel, terwijl die werkingskosten en personeel er na de afschaffing van de Senaat uiteraard niet meer zullen zijn.

  Mijnheer de eerste minister, klopt het dat er binnen de regering overeenstemming is bereikt om de aan het bestaan van de Senaat gekoppelde partijdotaties en toelagen voor politiek personeel en werkingskosten te laten voortbestaan na de afschaffing van de Senaat? Zo ja, welke meerwaarde heeft volgens u die zogenaamde afschaffing dan nog? Biedt het binnen het kernkabinet bereikte akkoord over de afschaffing van de Senaat nog ruimte om de partijen alsnog de genoemde financiële voordelen te ontnemen, met het oog op het verkrijgen van de steun van de oppositie voor de afschaffing van de Senaat?

  Bart De Wever:

  Mijnheer Somers. ik denk dat we het erover eens zijn dat de Senaat vandaag geen enkele nuttige functie meer vervult. Ik zal persoonlijk de laatste zijn om het nut van tuintherapie voor mensen met een zorgnood in twijfel te trekken, maar een resolutie over de erkenning van tuintherapie als legitieme praktijk binnen het gezondheidsbeleid beschouw ik als onvoldoende om er een parlement voor open te houden. De resolutie in kwestie werd ingediend door de collega's van de PS op 13 juni. Mijnheer Dermagne, ik heb een grote tuin. Er is heel veel werk in, dus als u behoefte hebt aan therapie: soyez le bienvenu . Mijn vrouw zal tevreden zijn als u het gras komt maaien. Ik viseer u niet persoonlijk, maar het voorbeeld illustreert dat de Senaat na de zesde staatshervorming een reflectiekamer is geworden zonder reële impact.

  De afschaffing van de Senaat is opgenomen in het regeerakkoord en we hebben inderdaad een politiek akkoord bereikt om die afschaffing gestalte te geven via verschillende modaliteiten. De belangrijkste voorwaarde daarbij is dat de Senaat niet opnieuw als een feniks uit haar as zal verrijzen. Dat is immers al een paar keer gebeurd.

  Wat het financieel plaatje betreft voor de partijen, u weet dat we besloten hebben om de partijdotaties niet te indexeren. Dat hebben we gedaan; dat kunnen we zelf. Dat leidt tegen 2029 tot een gecumuleerde besparing van 7 miljoen euro op de partijen. We hebben ook een knip doorgevoerd op de kabinetskredieten, meer bepaald een vermindering van 30 %. Wat de parlementaire pensioenen betreft, ik weet niet wat hier voorafgaand aan de vergadering precies gebeurd is, maar het is de bedoeling dat die de pensioenhervorming zullen volgen. Dat is ook een besparing. Voorts worden de uittredingsvergoedingen gekort, komt er een tragere indexatie van onze lonen en een loonvermindering van 8 % voor de ministers. Het klopt dus niet dat deze regering niet wil besparen op de politiek.

  Wat de Senaat betreft, u weet dat we ook de steun van de oppositie nodig hebben. Ik verwacht dan ook een debat om die steun te verwerven wanneer het ontwerp wordt ingediend. Iedereen zal daarbij zijn voorwaarden kenbaar maken om tot de afschaffing te komen.

  Werner Somers:

  Mijnheer de eerste minister, de manier waarop u de Senaat wilt afschaffen, is boerenbedrog. De Senaat zal nog kunstmatig in leven worden gehouden tot 2029. Het manna dat aan de Senaat is verbonden voor de politieke partijen, blijft ook na de afschaffing ervan bestaan. Dat hebt u zonet min of meer bevestigd. De deelstaten zullen bovendien niets meer te zeggen hebben over de bevoegdheidsverdeling tussen de federale staat en de deelstaten. Volgens het verkiezingsprogramma van de N-VA moest het federale Parlement worden vervangen door een confederale Kamer die zou worden bemand door deelstaatsparlementsleden. In plaats daarvan keren wij terug naar het unitaire België, en dat met een nominale Vlaams-nationalist aan het hoofd van de regering. Mijnheer De Wever, wanneer krijgen wij eindelijk meer Vlaanderen en minder België? Hoelang zult u het Vlaamse geduld nog op de proef stellen? Quo usque tandem abutere, Textor, patientia Flandrensis?

• Vraag: De gevolgen van de verstrenging van het Duitse asielbeleid voor België

  internationale politiek en migratie

  De gevolgen van de verstrenging van het Duitse asielbeleid voor België
  

  Beantwoord door

  Nicole de Moor (Staatssecretaris voor Asiel en Migratie)
  

  op 30 januari 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Duitse CDU/CSU, FDP en AfD verscherpen asielbeleid met grenscontroles, gesloten centra en versnelde uitzettingen (inclusief naar Syrië/Afghanistan), terwijl staatssecretaris De Moor benadrukt dat België al vergelijkbare maatregelen neemt (migratiewetboek, terugkeerbeleid, integratievoorwaarden) maar Somers dat afdoet als dralen en symptoombestrijding, wijzend op recordaantallen asielzoekers en het Duitse afscheid van Merkels *"Willkommenskultur"*.

  Werner Somers:

  Mevrouw de staatssecretaris, gisteren stemde de Bundestag, het Duitse Parlement, over een voorstel om het asiel- en migratiebeleid van Duitsland een heel stuk strenger te maken. Het voorstel werd ingediend door uw zusterpartijen, de CDU en de CSU en het werd aangenomen met een meerderheid van CDU/CSU, de liberale FDP en het rechts-nationalistische AfD. Ook in Duitsland, mevrouw de Moor, begint de zogenaamde Brandmauer , het Duitse equivalent van het cordon sanitaire, dus stilaan af te brokkelen.

  Ik doe een greep uit de voorgestelde maatregelen. Er zouden permanente controles moeten komen aan de staatsgrenzen van Duitsland met alle buurlanden, dus ook met België. Het aantal plaatsen in gesloten centra zou ferm worden opgedreven. Men denkt er onder meer aan leegstaande kazernes in te richten als gesloten centra en containers te bouwen, zodat mensen die het land moeten verlaten, niet langer op vrije voeten kunnen rondlopen en het aantal uitwijzingen fel kan worden opgedreven. Er is sprake van dagelijkse uitwijzingen, onder meer naar Syrië en naar Afghanistan. Vreemdelingen die niet in het bezit zijn van geldige inreisdocumenten, zouden meteen aan de grens, zonder pardon en zonder uitzondering, uitgewezen worden.

  Morgen wordt er in de Bundestag ook gestemd over een voorstel van Zustrombegrenzungsgesetz , een wettekst dus ter beperking van de instroom. Een aantal van de voorstellen die gisteren zijn goedgekeurd, zou dus binnenkort daadwerkelijk omgezet kunnen worden in beleid.

  Mevrouw de staatssecretaris, ik heb een drietal vragen voor u.

  Ten eerste, wat zou de impact zijn van die maatregelen op België?

  Ten tweede, waarom zijn dergelijke maatregelen onder deze regering (…)

  Nicole de Moor:

  Mijnheer Somers, migratie is een van de grote uitdagingen van onze tijd. We zien dat overal in Europa. We zien dat ook in de rest van de wereld, kijk maar naar de Verenigde Staten. Overal plaatsen regeringen het onderwerp centraal. Dat is terecht, want mensen maken zich zorgen over migratie. Dus ook in onze buurlanden, in Nederland, in Duitsland en in Frankrijk, regent het dezer dagen aankondigingen.

  Vooralsnog gaat het in het bijzonder in Duitsland om woorden en nog niet om wetgevende daden. Mijnheer Somers, als u de tijd zou nemen om door die aankondigingen heen te kijken, dan zou u zien dat in onze buurlanden geen fundamenteel andere beslissingen genomen worden dan in België. Natuurlijk zijn de uitdagingen in België heel gelijkaardig. Natuurlijk zijn we allemaal gebaat bij een goedwerkend Europees systeem. Dat heb ik al eerder verteld. We moeten ons dus niet laten leiden door slogans en emoties, maar door feiten.

  De voorbije jaren hebben we gewerkt aan een beleid dat de instroom kan beperken, een beleid dat misbruik van het systeem aanpakt. Wij bereikten een akkoord over het nieuwe Europees Migratiepact. Er ligt een migratiewetboek klaar. Er is een blauwdruk voor een eenmaking van verschillende migratiediensten in een FOD Migratie. We werkten aan een versterkt terugkeerbeleid. We breidden ook de capaciteit van de gesloten centra uit.

  Daarnaast is het cruciaal dat we ook werk maken van een betere integratie van nieuwkomers. En ja, wij moeten daaraan ook gevolgen koppelen, bijvoorbeeld in de sociale bijstand. Het gaat om rechten en plichten en die moeten in evenwicht zijn. Wij moeten de weg van die hervormingen verder bewandelen. Dat zijn geen slogans, dat zijn daden.

  Collega's, we doen dat om het systeem overeind te houden, om bescherming te kunnen blijven bieden aan mensen die het echt nodig hebben. Ik hoop dan ook dat we de komende uren een akkoord zullen bereiken over een nieuwe regering om daarvan verder werk te maken.

  Werner Somers:

  Mevrouw de staatssecretaris, bedankt voor uw antwoord, dat even voorspelbaar als teleurstellend is.

  Hoeveel jaren wordt hier nu al gesproken over een nieuw migratiewetboek? Dat is zoals het monster van Loch Ness, dat voortdurend opduikt.

  In Duitsland hebben uw christendemocratische zusterpartijen blijkbaar het licht gezien, want zij zien in dat de fameuze slogan wir schaffen das van hun partijgenote, gewezen bondskanselier Angela Merkel, een loze kreet is gebleken en dat de naïeve Willkommenskultur hun land in de afgrond heeft geleid.

  Mevrouw de staatssecretaris, wanneer zal ons land eindelijk eens volgen? Waarom is hier niet mogelijk wat in andere Europese landen wel mogelijk blijkt te zijn? Wat u de voorbije jaren allemaal gedaan hebt, is niet meer dan gemorrel in de marge, of, om het in de taal van onze oosterburen te zeggen, kurieren am Symptom . De resultaten zijn ernaar. Wat hebben we gekregen? Dat zijn een recordaantal asielzoekers, een recordaantal gezinsherenigingen, een recordaantal nieuwe Belgen en een absoluut (…)

  Voorzitter:

  Mijnheer Somers, ik mag u ook gelukwensen met uw eerste betoog in de plenaire vergadering. (Applaus)

Voorstellen

Voorstellen ingediend door Werner Somers als hoofdauteur.

Slechts een deel van alle voorstellen wordt getoond. Lopende voorstellen die nog niet zijn gestemd geweest worden niet weergegeven.

• Voorstel: Voorstel van resolutie betreffende de invoering van een verplichte drugstest voor hoge overheidsfunctionarissen en politieke mandatarissen (1011/2)

  }

  Voorstel van resolutie betreffende de invoering van een verplichte drugstest voor hoge overheidsfunctionarissen en politieke mandatarissen (1011/2)

  Bekijk dossier 1011

• Voorstel: Voorstel van verklaring tot herziening van artikel 110 van de Grondwet wat betreft het genaderecht (979/2)

  }

  Voorstel van verklaring tot herziening van artikel 110 van de Grondwet wat betreft het genaderecht (979/2)

  Bekijk dossier 979

• Voorstel: Voorstel van resolutie betreffende de militaire bezetting van de EU-lidstaat Cyprus door Turkije (190/2)

  Voorstel van resolutie betreffende de militaire bezetting van de EU-lidstaat Cyprus door Turkije (190/2)

  Bekijk dossier 190

• Voorstel: Wetsvoorstel tot oprichting van een politiezone Brussel-Hoofdstad (588/3)

  Wetsvoorstel tot oprichting van een politiezone Brussel-Hoofdstad (588/3)

  Bekijk dossier 588

• Voorstel: Wetsvoorstel tot oprichting van een politiezone Brussel-Hoofdstad (588/3)

  Wetsvoorstel tot oprichting van een politiezone Brussel-Hoofdstad (588/3)

  Bekijk dossier 588

• Voorstel: Voorstel van bijzondere wet tot wijziging van de bijzondere wet van 12 januari 1989 met betrekking tot de Brusselse instellingen teneinde de wijze van vorming van de regering van het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest en de wijze van aanstelling van de gewestelijke staatssecretarissen te herzien voor het geval dat er tussen de taalgroepen in het Parlement van het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest geen overeenstemming kan worden bereikt (851/2)

  }

  Voorstel van bijzondere wet tot wijziging van de bijzondere wet van 12 januari 1989 met betrekking tot de Brusselse instellingen teneinde de wijze van vorming van de regering van het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest en de wijze van aanstelling van de gewestelijke staatssecretarissen te herzien voor het geval dat er tussen de taalgroepen in het Parlement van het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest geen overeenstemming kan worden bereikt (851/2)

  Bekijk dossier 851

• Voorstel: Voorstel van resolutie betreffende de restitutie van de door de Franse bezettende macht geroofde kunstwerken uit de Zuidelijke Nederlanden (604/2)

  }

  Voorstel van resolutie betreffende de restitutie van de door de Franse bezettende macht geroofde kunstwerken uit de Zuidelijke Nederlanden (604/2)

  Bekijk dossier 604

• Voorstel: Voorstel tot herziening van de Grondwet met het oog op de invoering van een nieuw stelsel van bevoegdheidsverdeling tussen de federale overheid en de deelstaten (I) (382/3)

  }

  Voorstel tot herziening van de Grondwet met het oog op de invoering van een nieuw stelsel van bevoegdheidsverdeling tussen de federale overheid en de deelstaten (I) (382/3)

  Bekijk dossier 382

• Voorstel: Voorstel tot herziening van de Grondwet met het oog op de invoering van een nieuw stelsel van bevoegdheidsverdeling tussen de federale overheid en de deelstaten (II) (383/2)

  }

  Voorstel tot herziening van de Grondwet met het oog op de invoering van een nieuw stelsel van bevoegdheidsverdeling tussen de federale overheid en de deelstaten (II) (383/2)

  Bekijk dossier 383

• Voorstel: Voorstel van bijzondere wet tot wijziging van de bijzondere wet van 12 januari 1989 met betrekking tot de Brusselse instellingen, teneinde asymmetrische bevoegdheidsoverdrachten aan de Gemeenschappen en de Gewesten mogelijk te maken (312/2)

  }

  Voorstel van bijzondere wet tot wijziging van de bijzondere wet van 12 januari 1989 met betrekking tot de Brusselse instellingen, teneinde asymmetrische bevoegdheidsoverdrachten aan de Gemeenschappen en de Gewesten mogelijk te maken (312/2)

  Bekijk dossier 312

Stemmingen

Recente stemmingen van Werner Somers in de plenaire vergadering.

Commissies

Werner Somers is lid van de volgende commissies.