Kamerlid Funda Oru (Vooruit)

Mondelinge vragen

De 10 meest recente vragen gesteld door Funda Oru in de plenaire vergaderingen.

• Vraag: De justitiële aanpak van de verspreiding van intieme beelden zonder toestemming

  veiligheid, justitie en defensie

  De justitiële aanpak van de verspreiding van intieme beelden zonder toestemming
  

  Beantwoord door

  cd&v Annelies Verlinden (Minister van Justitie)
  

  op 25 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Funda Oru kaart het groeiende probleem aan van mannen die stiekem intieme beelden van partners of dochters delen op digitale platformen, zoals het geval van Valerie die vier jaar wacht op justitie terwijl haar foto’s nog altijd online circuleren, en vraagt om snellere hulp en Europese samenwerking. Minister Verlinden benadrukt dat justitie dergelijk gedrag als "volstrekt laakbaar" bestempelt, het als verzwarende omstandigheid behandelt en versneld optreedt, met extra juridische bijstand, opleidingen en slachtofferbegeleiding om daders sneller te vervolgen en schaamte bij slachtoffers weg te nemen. Oru prijst de maatregelen maar blijft als moeder en vrouw bezorgd over de toename van dit "nieuwe seksuele geweld" binnen vertrouwensrelaties en dringt aan op nog krachtiger optreden. Verlinden belooft daders sneller verantwoordelijk te houden en slachtoffers beter te beschermen, met nadruk op respectvolle begeleiding en versnelde procedures.

  Funda Oru:

  Mijnheer de voorzitter, mevrouw de minister, collega's, het verhaal van Valerie dat afgelopen week bekend werd, liet niemand onberoerd. Valerie deelde twintig jaar lang haar leven met een man die zij volledig vertrouwde, tot zij ontdekte dat die man, ook de vader van haar kinderen, haar jarenlang stiekem had gefotografeerd. Het ging om foto's van haar meest intieme momenten, om foto's onder de douche en om foto’s terwijl ze sliep. Hij nam duizenden ongepaste beelden en naaktfoto's, collega's, die hij vervolgens online ook met andere mannen deelde. Niet alleen die beelden deelde hij, ook haar naam en gegevens over haar werk, zodat iedereen wist wie Valerie was en vooral waar men haar kon vinden. Ik heb daar maar één woord voor, afschuwelijk.

  Het erge is dat Valerie vandaag niet alleen is. Mevrouw de minister, in ons land zijn minstens twintig dergelijke digitale platformen actief waarop mannen duizenden foto's en naaktbeelden van meisjes en vrouwen met elkaar delen. Veel slachtoffers, als ze al weten dat dergelijke foto’s van hen circuleren, durven de stap naar de hulpverlening niet te zetten, omdat zij bang zijn, zich schamen of van mening zijn dat toch niets met hun klacht wordt gedaan.

  Wie de moed wel vindt, zoals Valerie, moeten wij snel helpen. Valerie wacht vandaag echter al vier jaar op een proces. Al vier jaar leeft zij in angst. Al vier jaar circuleren de foto's online. De dader blijft al vier jaar buiten schot.

  U kondigde gisteren aan dat slachtoffers van seksuele misdrijven vanaf het eerste verhoor kunnen rekenen op juridische bijstand. Dat is natuurlijk een heel goede zaak, maar daarmee zijn Valerie en alle andere vrouwen die vandaag op een proces wachten, niet geholpen.

  Is er al overleg geweest met Europese collega's, aangezien het fenomeen niet alleen hier voorkomt?

  Wat zult u bijkomend doen om vrouwen ook tegen dergelijk seksueel misbruik te beschermen?

  Annelies Verlinden:

  Collega Oru, de schokkende getuigenissen over mannen die zonder toestemming intieme beelden van hun partner op onlineplatformen delen, roepen terecht grote verontwaardiging op . Als samenleving kunnen we hierover maar één boodschap geven: dat is volstrekt laakbaar en normloos gedrag. Ik spreek mij uiteraard niet uit over individuele dossiers en lopende onderzoeken.

  Eén zaak staat echter vast: justitie neemt het fenomeen bijzonder ernstig. Het maken van intieme beelden zonder toestemming en het verspreiden daarvan zijn strafbare feiten. Wanneer die feiten plaatsvinden binnen een familiale relatie of andere vertrouwensrelatie, wordt dat vandaag terecht als een verzwarende omstandigheid beschouwd. Eind vorig jaar werd door justitie bovendien bevestigd dat in die dossiers sneller zal worden opgetreden. Dat is belangrijk, want voor elk slachtoffer telt elke dag.

  Bovendien mogen slachtoffers zich niet nog eens verloren voelen, als ze de stap naar justitie zetten. Daarom nemen we vandaag samen met de politie en advocatenordes stappen om slachtoffers al vanaf het eerste verhoor juridische ondersteuning te bieden in het systeem van de rechtsbijstand. Daarnaast investeren we in opleidingen voor politie en magistraten en zorgen we ervoor dat er voldoende mensen zijn om dat soort dossiers te behandelen. We investeren ook in welzijnsloketten in gerechtsgebouwen, in slachtofferonthaalruimtes en in duidelijke communicatie, zodat slachtoffers op de hoogte worden gehouden van elke volgende stap in hun dossier.

  Tot slot richt ik mij tot alle slachtoffers van seksueel geweld. Ik besef hoe moeilijk het is om aangifte te doen. Toch wil ik hen daartoe aanmoedigen, want zoals mevrouw Gisèle Pelicot treffend zei, moet de schaamte van kamp veranderen. Niet het slachtoffer moet zich schamen, maar de dader. Daaraan wil ik als minister van Justitie elke dag bijdragen door slachtoffers beter te beschermen en hen met respect en zorg te begeleiden enerzijds, en door daders zo snel mogelijk verantwoordelijk te houden voor hun daden anderzijds.

  Funda Oru:

  Mevrouw de minister, ik dank u voor het antwoord en ben zeer tevreden over de stappen en maatregelen die u wilt nemen om meisjes en vrouwen tegen dat nieuwe seksuele geweld te beschermen. Ik blijf echter, in alle eerlijkheid, bezorgd als vrouw en als mama van een dochter, omdat het fenomeen waarbij vaders, partners, echtgenoten dergelijke beelden van de vrouwen, meisjes waarmee er een vertrouwensrelatie is, verspreiden, inderdaad toeneemt. Dat mogen we natuurlijk nooit aanvaarden. Mevrouw de minister, u hebt de sleutel in handen om ervoor te zorgen dat daders snel worden aangepakt en vrouwen sneller worden geholpen.

• Vraag: De veroordeling van Meta en Google

  Vraag: De veroordeling van Meta en de veiligheid online

  Vraag: De gerechtelijke veroordelingen van Meta

  De veroordeling van Meta en Google
  De veroordeling van Meta en de veiligheid online
  De gerechtelijke veroordelingen van Meta
  De gerechtelijke veroordelingen van Meta, Google en online veiligheid summaryExplanation

  Beantwoord door

  Les Engagés Vanessa Matz (Minister van Modernisering van de overheid, Overheidsbedrijven, Ambtenarenzaken, Gebouwenbeheer van de Staat, Digitalisering en Wetenschapsbeleid)
  

  op 26 maart 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Funda Oru (Vooruit) eist een algemeen verbod op sociale media voor minderjarigen, gesteund door ouders en experts, na Amerikaanse rechtbankuitspraken die Meta’s bewuste verslavende algoritmes en schadelijke inhoud (challenges, misbruik, geweld) als winstmodel blootlegden. Minister Vanessa Matz (Digitale Zaken) wijst op lopende EU-regels (DSA) en aankomende wetgeving (Digital Fairness Act) tegen dark patterns, maar bekritiseert dat de Europese Commissie en Ierland (toezichthouder Meta) falen in handhaving—België werkt nu aan een privacyvriendelijk leeftijdscontrolesysteem (klaar deze zomer). Ismaël Nuino (Les Engagés) en François De Smet (DéFI) benadrukken dat algorithmes bewust verslaving en polarisatie stimuleren, met Nuino die de EU beschuldigt van laks toezicht en De Smet die pleit voor strengere regulering (geen verbod) van ontwerpen zoals infinite scroll. Matz belooft parlementaire stappen dit jaar, maar Oru dringt aan op onmiddellijke grensstelling, verwijzend naar Franse, Spaanse en Australische initiatieven.

  Funda Oru:

  Mevrouw de minister, sociale media zijn verslavend voor onze kinderen en jongeren. Wij zeggen het al langer. Ouders, leerkrachten en experts zeggen het ook. Gisteren bevestigde een rechtbank in de Verenigde Staten dat nogmaals.

  De uitspraak is klaar en duidelijk. Wat onze kinderen en jongeren vandaag op sociale media zien, is giftig, walgelijk en gewoonweg gevaarlijk. Uit interne documenten van Meta blijkt bovendien dat die verslavende algoritmes een bewuste bedrijfsstrategie zijn. De techgiganten weten dus heel goed waarmee ze bezig zijn. Toch deden ze onvoldoende om onze kinderen en jongeren te beschermen tegen schadelijke inhoud, zoals gevaarlijke challenges, seksueel misbruik en geweld. Waarom zouden ze ook? Elke seconde dat onze kinderen en jongeren op sociale media zitten, brengt hen miljoenen op. Dat is vandaag de realiteit en dat is het enige wat voor die techgiganten telt.

  De volgende stap van Meta is ook al duidelijk, in beroep gaan en indien nodig een schadevergoeding betalen. Voor het overige doen ze gewoon voort, mevrouw de minister.

  Voor Vooruit is het duidelijk, de enige manier om onze kinderen en jongeren online te beschermen, is een verbod op sociale media voor kinderen en jongeren. Ouders, leerkrachten en experts steunen ons in die strijd. Ik lees het in berichten, ik hoor het aan de schoolpoort en naast het voetbalveld.

  Mevrouw de minister, ik sta hier vandaag opnieuw als een bezorgde mama, maar ik heb ook hoop. Ik weet dat u ons voorstel steunt. Daarom heb ik slechts één vraag. Hoever staat het verbod op sociale media voor onze kinderen en jongeren?

  Ismaël Nuino:

  Madame la ministre, l'attention de nos enfants est-elle à vendre? Pour les réseaux sociaux, la réponse est clairement oui et ils sont près à aller loin, voire trop loin, pour y arriver. On y trouve des contenus de plus en plus violents, qui aggravent la culture d'un corps parfait, qui sont de plus en plus sexistes et masculinistes, de plus en plus extrémistes et radicaux et qui empêchent, finalement, toute forme de nuance.

  Les derniers jugements aux États-Unis mais également aux Pays-Bas nous confirment une chose: ce sont les algorithmes, développés et pensés par les réseaux sociaux, qui créent cela de manière parfaitement volontaire. Que les choses soient claires, madame la ministre, je suis jeune, je me sers moi-même des réseaux sociaux et je pense qu'ils ont aussi du bon.

  Je pense que notre rôle est de combattre avec force toutes leurs dérives. Ces dérives, ce sont notamment ces algorithmes qui ont pour unique objectif que l'on continue à swiper . Vous, moi, mais aussi ces enfants qui sont beaucoup moins armés contre l'ensemble de ces méthodes. Ces méthodes mènent à l'addiction. Cette dernière entraîne une conséquence bien concrète: 80 % des jeunes affirment ne pas pouvoir se passer des réseaux sociaux pendant plus d'une journée. Je dois avouer que j'en fais certainement partie, madame la ministre.

  En Europe et en Belgique, nous avons déjà de la chance par rapport aux États-Unis. Il y a déjà une réglementation qui existe. Quand les États membres s'en servent – comme aux Pays-Bas –, on voit que ça fonctionne. Pourquoi la Commission européenne n'agit-elle pas pour que ce droit européen soit appliqué partout de la même manière afin de protéger équitablement l'ensemble des enfants en Europe?

  Finalement, le modèle des réseaux sociaux est de vendre notre temps d'attention. Sommes-nous d'accord de continuer à vendre celui de nos enfants?

  François De Smet:

  Madame la ministre, c'est peut-être un tournant majeur au sens juridique dans le monde du numérique, puisque la justice américaine a rendu deux décisions, mais c'est surtout un verdict important qui reconnaît Meta et YouTube coupables de négligence pour les effets addictifs de leurs plateformes sur la santé mentale des jeunes, en citant spécifiquement les mécanismes tels que le scrolling infini ou le démarrage automatique de vidéos, qu'on connaît évidemment tous bien ici.

  Pourquoi est-ce un verdict inédit? C'est un des premiers verdicts qui ne porte pas sur les contenus eux-mêmes – il y en a déjà eu beaucoup – mais vraiment sur les algorithmes conçus pour maximiser l'attention au mépris de la sécurité des utilisateurs. C'est un des rares jugements qui vient bousculer ce qu'on peut appeler le marché de l'attention, le marché du "temps de cerveau disponible", comme le disait jadis un célèbre PDG de TF1, ce qui influence la santé mentale, mais aussi l'économie, voire le monde politique et toute la marche du monde dans lequel nous sommes.

  Chaque autorité, chaque pays a une responsabilité, et votre accord de gouvernement vous donne une feuille de route sur un certain nombre d'aspects. D'abord, le gouvernement est supposé donner à l'IBPT les compétences de ce contrôle et lui donner les moyens. Où en est ce chantier? Ensuite, sur la protection de la jeunesse et de la santé mentale, l'accord de gouvernement prévoit de cartographier les effets de l'utilisation excessive des écrans et des réseaux sociaux sur les jeunes. Où en est la réalisation de cette étude, certes avec les communautés? Des mesures spécifiques contre les mécanismes prédateurs et les designs addictifs, comme le scrolling infini, sont-elles envisagées?

  Enfin, sur la gestion des réseaux sociaux eux-mêmes et l'identité numérique, où en est le cadre juridique attendu pour les influenceurs visant à faire respecter les règles de protection des consommateurs? Où en est la question de la certification de compte par un tiers de confiance pour associer chaque compte à une identité réelle? Il faut vous le laisser, l'Arizona avait quelques chantiers sur le métier. Où en êtes-vous, madame la ministre? Nous pouvons agir en ce sens pour mieux protéger les jeunes, leur santé mentale et sans doute aussi la santé mentale des jeunes adultes. Ce double verdict vous donne une impulsion pour le faire.

  Vanessa Matz:

  Madame Oru, messieurs Nuino et De Smet, en l'espace de quelques semaines, Meta a été frappé par trois condamnations historiques: deux aux États-Unis et une aux Pays-Bas.

  De bescherming van gebruikers en zeker van minderjarigen is geen bijzaak of louter Europese kwestie, maar een zaak van algemeen belang.

  L’Europe, qui a longtemps porté seule ce combat avec le Digital Services Act (DSA), voit enfin ses convictions partagées et renforcées par des juridictions étrangères. Les condamnations de Santa Fe et de Los Angeles ouvrent une brèche juridique majeure et pourraient faire jurisprudence bien au ‑ del à des É tats ‑ Unis.

  Meta is veroordeeld omdat het de seksuele uitbuiting van minderjarigen heeft gefaciliteerd. Het heeft de schadelijke gevolgen van zijn algoritmen voor de mentale gezondheid van jongeren genegeerd.

  Ces verdicts rappellent étrangement ceux qui, en leur temps, avaient frappé l'industrie du tabac. On ne peut plus dire qu'on ne savait pas. La responsabilité ne porte pas uniquement sur les contenus, mais sur les architectures mêmes qui les rendent possibles. Les dark patterns , le scroll infini et les recommandations algorithmiques ne sont pas des détails techniques, mais des choix délibérés, conçus pour capter l'attention au mépris du bien-être des utilisateurs.

  Deze veroordelingen laten zien wat Europa al jaren zegt: platforms mogen zich niet langer verschuilen achter het idee dat ze technisch neutraal zijn.

  La responsabilité des Meta, Facebook, Instagram et autres TikTok est engagée. C’est d’ailleurs sur la base du Digital Services Act que la cour d’Amsterdam a très récemment pu ordonner à Meta de proposer des fils chronologiques sans profilage algorithmique, sous peine d’astreintes pouvant atteindre 10 millions d’euros. Cette décision oblige Instagram et Facebook à respecter le DSA en offrant aux utilisateurs un accès à l’information libre de toute manipulation algorithmique.

  Cette obligation claire et contraignante aurait pourtant dû être appliquée dès l’entrée en vigueur du DSA, sous l’égide de la Commission européenne et du coordinateur irlandais compétent pour superviser Meta. Le fait qu’une juridiction nationale doive intervenir pour faire respecter une règle européenne est regrettable et révélateur.

  Ik juich de snelheid en de daadkracht van de Nederlandse justitie toe, maar ik betreur dat er tot nu toe geen onderzoek door de digitaledienstencoördinator of de Europese Commissie is ingesteld.

  Hier, j’ai donc interpellé par courrier la Commission européenne pour qu’elle se saisisse de ce dossier et qu’elle veille à la mise en conformité de Meta avec le DSA sur l’ensemble de l’Union européenne. J’ai également saisi l’Institut belge des services postaux et des télécommunications (IBPT) pour qu’il questionne le coordinateur irlandais, qui aurait dû se saisir des faits reprochés. Les obligations prévues par le DSA concernent l’ensemble des citoyens européens, y compris les citoyens belges.

  Het zou dan ook onaanvaardbaar zijn als deze uitspraak in België geen effect zou hebben. Deze uitspraken onderstrepen dus de urgentie om in Europa actie te blijven ondernemen.

  C’est ce que nous faisons déjà, puisque nous avons commencé le travail sur les contours du Digital Fairness Act. Il s’agit du prochain paquet législatif européen qui complétera le Digital Services Act en ciblant notamment les dark patterns et les design addictifs. Mais légiférer ne suffit pas, il faut appliquer, contrôler et sanctionner.

  Zo moet de bescherming van kinderen gebeuren aan de hand van een systematische en betrouwbare leeftijdscontrole, een maatregel waarvoor ik me in België en in Europa zal blijven inzetten.

  Comme vous le savez, je travaille activement à un système de vérification d’âge innovant qui préserve la vie privée. Contrairement à d’autres modèles, mon approche repose sur un tiers de confiance agréé, chargé d’attester du respect du seuil d’âge sans transmettre d’informations personnelles aux plateformes. Ce modèle, inspiré des recommandations d’experts auditionnés en commission de la Justice, devrait être finalisé d’ici l’été.

  De eerste administratieve consultaties zijn aan de gang en we streven ernaar om de tekst nog dit jaar aan het Parlement voor te leggen. Ik reken op uw steun om dit traject voort te zetten.

  Funda Oru:

  Mevrouw de minister, ik dank u voor uw antwoord en voor de duidelijke inspanningen die u levert om deze strijd verder te zetten.

  Deze rechtszaak in Amerika is een belangrijk precedent en de uitspraak is heel duidelijk. Sociale media zijn effectief gevaarlijk en verslavend voor onze kinderen en jongeren. Die discussie hoeven we hier dus al niet meer te voeren. De enige vraag die wij ons hier moeten stellen, is wat we zullen doen om onze kinderen en jongeren te beschermen. In andere landen maken ze daar werk van. Frankrijk, Australië en Spanje nemen al initiatieven om een verbod op sociale media uit te werken en ook België kan een rolmodel zijn. Ouders kunnen dit immers niet alleen oplossen, ze rekenen op ons. Mevrouw de minister, collega's, het is nu het moment om samen een duidelijke grens te trekken om onze kinderen en jongeren te beschermen, ook online.

  Ismaël Nuino:

  Merci, madame la ministre, pour votre réponse. Vous savez que nous serons pleinement derrière vous pour prendre l'ensemble des mesures nécessaires afin qu'enfin ces grandes plateformes ne semblent plus être au-dessus des lois.

  Personnellement, j'en veux un peu à l'Union européenne sur ce dossier, parce qu'elle est là pour légiférer, elle est là pour parler mais, aujourd'hui, elle n'est pas là pour condamner quand c'est nécessaire. Vous l'avez répété: légiférer ne suffit pas, il faut agir et condamner. Elle doit être là au niveau de l'Irlande, pour faire en sorte qu'on agisse, même au niveau national, et au niveau de la Commission, quand il faut mener des enquêtes contre ces grandes plateformes.

  Qu'on se le dise, madame la ministre, chers collègues, ces entreprises réalisent des bénéfices pharaoniques en Europe et dans nos pays. Ceci, sans même participer à notre modèle social, parce que, souvent, elles s'enfuient en Irlande pour éviter d'y participer. Si, en plus, on leur permet de le faire sur le dos de nos enfants, je pense qu'on n'ira pas dans la bonne direction. Madame la ministre, on vous soutient à 100 % et on sera derrière vous.

  François De Smet:

  Merci, madame la ministre. Vous avez rappelé une chose essentielle. Non, la technique n'est jamais neutre. Et l'intérêt de ces jugements, c'est de faire brèche dans l'argumentaire des plateformes qui essaient de nous faire croire que la technique, elle, est neutre. Deuxièmement, l'attention est devenue un marché. Et le rythme des algorithmes induit aussi une grammaire nouvelle. On le voit même ici: chacun d'entre nous se sent un peu obligé de faire avec ces nouveaux formats qui favorisent ceux qui hurlent, ceux qui clashent, ceux qui insultent. Cela influence tout le monde, même parfois la presse, prise aussi dans cette économie de l'attention. Donc, je crois qu'il faut agir. Non pas interdire, mais réguler et faire en sorte que le scrolling ne soit pas non seulement devenu une nouvelle manière de consommer, mais aussi, demain, une nouvelle manière de penser.

• Vraag: Femicide

  Femicide
  

  Beantwoord door

  Vooruit Rob Beenders (Minister van Consumentenbescherming, Sociale Fraudebestrijding, Personen met een handicap en Gelijke Kansen)
  

  op 26 februari 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Funda Oru benadrukt de schokkende cijfers van femicide in België (één vrouw om de twee weken vermoord door haar (ex-)partner) en wijst op structurele tekortkomingen zoals onvoldoende hulp voor slachtoffers, ondanks bestaande maatregelen zoals stalkingsalarmen en de strafbaarstelling van femicide in 2023. Minister Rob Beenders bevestigt dat België met strengere wetgeving en een geïntegreerd preventiebeleid een internationale voorlopersrol wil behouden, en aankondigt tijdens de VN-top in maart een Belgisch evenement over femicidebestrijding, waarbij hij waarschuwt voor terugvallende vrouwenrechten in landen zoals de VS. Oru prijst het overpartijdijke engagement, waaronder een recente resolutie in het Adviescomité voor Maatschappelijke Emancipatie, terwijl Beenders benadrukt dat registratie, opleidingen voor politie en justitie, en snellere detectie cruciaal zijn om geweld zichtbaar en bestrijdbaar te maken. Beide spreken de gezamenlijke verantwoordelijkheid uit om vrouwen overal veiligheid te garanderen, met nadruk op slachtoffers die nu nog in angst leven.

  Funda Oru:

  Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, collega’s, Diana, Naska, Natasja, Naomi. Ik kan zo nog even doorgaan, want elke twee weken wordt in ons land een vrouw vermoord door haar partner of ex-partner. Dat zijn gruwelijke cijfers. Achter die cijfers schuilen gruwelijke verhalen, zoals we ook kunnen zien in de VRT-reeks En nu is ze dood . Het zijn verhalen van verscheurde gezinnen, van voortdurend partnergeweld, fysiek en mentaal, van partners die al jaren gekend zijn bij het gerecht.

  En toch kennen we niet alle verhalen. Slachtoffers van partnergeweld zitten immers vast en leven in een vicieuze cirkel van schaamte en excuses. De stap naar hulp is enorm zwaar, maar ook moedig. We kunnen en mogen ons niet neerleggen bij partnergeweld. Alle vrouwen in dit land moeten zich veilig voelen, overal en altijd, op straat, maar zeker ook thuis.

  Er zijn al belangrijke stappen gezet. Er zijn de mobiele stalkingsalarmen, die steeds meer vrouwen beschermen. Er is de uitrol van de zorgcentra na seksueel geweld, ondertussen zijn er 13 in ons land. Er is een nationaal actieplan tegen gendergerelateerd geweld. Bovendien werd feminicide in 2023 strafbaar gesteld in België. België was een van de eerste landen om dat te doen.

  Mijnheer de minister, we weten dat u enorm begaan bent met de veiligheid van vrouwen. We weten ook dat u binnenkort zal deelnemen aan de Commission on the Status of Women van de VN. Welke prioriteiten wilt u daar naar voren schuiven, zodat elke vrouw in ons land zich echt veilig voelt?

  Rob Beenders:

  Dank u wel, collega Oru, om dit heel belangrijke thema in het Parlement op de agenda te zetten. Samen met een aantal andere collega’s is dat absoluut wat we moeten doen.

  U hebt gelijk. Elke twee weken wordt in ons land een vrouw vermoord in de privésfeer. Achter elk cijfer schuilen een afgenomen leven en een familie in rouw, maar ook een samenleving die tekortschiet. Dat blijft onaanvaardbaar.

  We zijn vastberaden met deze regering femicide maximaal terug te dringen. Dat vraagt politieke moed. Dat vraagt ook een sterke wetgeving. Die hebben we. België behoort tot de koplopers in specifieke femicidewetgeving. Die voortrekkersrol moeten we behouden, maar we moeten die ook versterken.

  Daarom ga ik in de week van 9 maart naar New York, om daar deel te nemen aan de VN-top over de status van vrouwen. België moet daar absoluut aanwezig zijn, want de internationale context baart me echt zorgen. In verschillende landen, waaronder de Verenigde Staten, staan verworven rechten onder druk en verzwakt de positie van vrouwen. Daarom moeten landen als België, die vooruitgang boeken, hun stem ook internationaal laten horen.

  België zal tijdens deze VN-top een event over femicide organiseren met experten, om internationaal te tonen op welke manier een overheid initiatieven kan nemen om femicide terug te dringen. Mijn belangrijkste boodschap daar zal zijn dat wetgeving uiteraard belangrijk is, maar dat vooral een breed, geïntegreerd beleid ter preventie en ter bestrijding van femicide essentieel is.

  We investeren vandaag in opleidingen voor politie en Justitie en in een betere bescherming van slachtoffers, in een snellere detectie van geweld, maar ook in grondig onderzoek. Want wat we zichtbaar maken, kunnen we aanpakken en wat we registreren, kunnen we bestrijden. Vrouwenrechten zijn mensenrechten. België zal (…)

  Funda Oru:

  Femicide is onaanvaardbaar. Mijnheer de minister, bedankt voor uw duidelijk antwoord en vooral voor uw duidelijk engagement. We voeren de strijd tegen partnergeweld samen. Gisteren in het Adviescomité voor de Maatschappelijke Emancipatie hebben we over de partijgrenzen heen een resolutie goedgekeurd om opnieuw belangrijke stappen in de strijd tegen partnergeweld te zetten. Ook u neemt uw verantwoordelijkheid. Ook met Vooruit laten we dit niet los, want we weten voor wie we het doen, namelijk voor alle vrouwen die in angst moesten leven, voor alle vrouwen die vandaag in angst leven en voor alle meisjes en vrouwen in dit land die zich overal en altijd veilig moeten voelen.

• Vraag: De Europese initiatieven tot invoering van een leeftijdsgrens voor de toegang tot sociale media

  internationale politiek en migratie

  De Europese initiatieven tot invoering van een leeftijdsgrens voor de toegang tot sociale media
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Vanessa Matz (Minister van Modernisering van de overheid, Overheidsbedrijven, Ambtenarenzaken, Gebouwenbeheer van de Staat, Digitalisering en Wetenschapsbeleid)
  

  op 5 februari 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Funda Oru (Vooruit) pleit voor een Belgisch verbod op sociale media voor kinderen onder de 15, wijzend op internationale rechtszaken tegen techbedrijven zoals Meta en Google omwille van schadelijke content zoals kindermisbruik en verslaving, en dringt aan op snelle actie nu andere landen soortgelijke maatregelen nemen. Minister Vanessa Matz benadrukt dat een verbod alleen onvoldoende is en werkt aan een robuust wettelijk kader voor leeftijdsverificatie via Europese technieken, met aandacht voor een transversale aanpak waarbij preventie en educatie onder de bevoegdheid van de gemeenschappen vallen. Oru reageert dat België nu moet doorpakken en een voorbeeldrol kan spelen, gezien de groeiende internationale druk op platforms zoals TikTok en Roblox, en herhaalt dat het om meer gaat dan verslaving, maar ook om kinderveiligheid. Matz bevestigt haar inzet voor juridische en technische oplossingen, zonder concrete timing of afstemming met het Vooruit-voorstel te beloven.

  Funda Oru:

  Australië, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en nu ook Spanje. Al die landen voeren een verbod in op sociale media voor kinderen en jongeren. België zou ook in dat rijtje kunnen staan. Terwijl de geesten in andere landen stilaan rijpen, zijn wij bij Vooruit er al langer van overtuigd. Wat onze kinderen vandaag op sociale media zien, is giftig, gevaarlijk en verslavend. Samen met heel veel andere ouders maak ik mij vandaag enorm veel zorgen. We staan daarin niet alleen. We zien dat vandaag in Amerika, het land van de techgiganten, verschillende rechtszaken lopen tegen Meta, tegen Google en tegen andere socialemediabedrijven. De aanklachten, collega’s, zijn niet min. Ze zijn zwaar en heftig: pedofilie, kindermisbruik en seksuele uitbuiting, allemaal via socialemediaplatformen.

  Het mentale welzijn, de gezondheid en de veiligheid van onze kinderen en jongeren zijn voor ons bij Vooruit een absolute prioriteit. Daarom dienden we een voorstel in voor een verbod op sociale media voor kinderen en jongeren tot 15 jaar. Dat is simpel en heel duidelijk. We zien ook dat Europa zich vandaag over die kwestie buigt, met een verbod op sociale media en leeftijdsverificatie.

  Mevrouw de minister, ik heb maar één vraag. Een aantal maanden geleden hebt u hier ook heel duidelijk gezegd dat u ons voorstel steunt. Bent u vandaag al in overleg met Europa, met de Europese partners en met de socialemediabedrijven zelf, zodat we ook onze Belgische kinderen en jongeren beschermen en ouders daarin kunnen ondersteunen?

  Vanessa Matz:

  Mevrouw Oru, we hebben gisteren tijdens de voorstelling van de beleidsnota in de commissie voor Justitie lang gesproken over leeftijdsverificatie op sociale netwerken. Ik zal herhalen wat ik gisteren heb gezegd. De hoorzittingen over dit onderwerp zijn eergisteren afgesloten. De gesprekken waren leerrijk en hebben bijgedragen aan de vooruitgang van het werk dat we samen doen.

  Bepaalde landen, zoals Frankrijk en misschien ook Spanje, evolueren snel. Dat juich ik toe. Snel handelen en een verbod opleggen, is echter niet voldoende. Men moet immers ook werken aan concrete oplossingen. Dat is wat ik doe. Ik wil België voorzien van een robuust legislatief kader dat leeftijdsverificatie op digitale platformen invoert. Daarbij maak ik gebruik van een mechanisme dat expliciet door de Europese Commissie is erkend. Er bestaan verschillende Europese en Belgische technische oplossingen die op Europees niveau erkend zijn.

  Tot slot blijf ik overtuigd van de noodzaak van een transversale aanpak. Mijn administratie richt zich echter op de hefbomen waarover ik beschik. Het preventie- en educatieve luik behoort namelijk tot de bevoegdheden van de gemeenschappen. Ik ondersteun hun initiatieven. Wees gerust, mijn doel is helder: jongeren beschermen met een solide juridisch kader en technisch doeltreffende oplossingen.

  Funda Oru:

  Bedankt voor uw antwoord. Het is goed dat u hiermee aan de slag gaat, want we moeten vandaag écht doorpakken. Het ene na het andere Europese land legt immers die verslavende en schadelijke algoritmes van Meta en TikTok aan banden, onder andere met een verbod op sociale media voor kinderen en jongeren. Er lopen in Nederland nu zelfs onderzoeken tegen bijvoorbeeld Roblox, na heel wat alarmsignalen, en in de Verenigde Staten worden techgiganten op het matje geroepen. Nu is dus hét moment. Ook België kan een rolmodel zijn. Europa kan en moet stappen nemen om onze kinderen en jongeren te beschermen en ouders te ondersteunen. Ons voorstel daartoe ligt klaar. We rekenen er dan ook op dat u ermee aan de slag gaat. Het gaat immers niet alleen over schermtijd of verslaving, maar ook over de veiligheid van onze kinderen en onze samenleving.

• Vraag: Het verbod op sociale media voor jongeren

  Vraag: De studie van de Hoge Gezondheidsraad (HGR) over de regulering van de toegang van jongeren tot de sociale netwerken

  Vraag: De aanbevelingen van de Hoge Gezondheidsraad (HGR) over de sociale netwerken

  technologie, communicatie en media

  Het verbod op sociale media voor jongeren
  De studie van de Hoge Gezondheidsraad (HGR) over de regulering van de toegang van jongeren tot de sociale netwerken
  De aanbevelingen van de Hoge Gezondheidsraad (HGR) over de sociale netwerken
  Regulering en gezondheidseffecten van sociale media voor jongeren summaryExplanation

  Beantwoord door

  Les Engagés Vanessa Matz (Minister van Modernisering van de overheid, Overheidsbedrijven, Ambtenarenzaken, Gebouwenbeheer van de Staat, Digitalisering en Wetenschapsbeleid)
  

  op 4 december 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Vooruit pleit voor een verbod op sociale media voor kinderen onder de 15, gesteund door de Hoge Gezondheidsraad en buitenlandse voorbeelden, om hen te beschermen tegen schadelijke algoritmes, racistische content en mentale gezondheidsrisico’s zoals depressies, terwijl ouders zich volgens Funda Oru machteloos en ongerust voelen over de gemiddelde acht uur schermtijd per dag. Minister Vanessa Matz ondersteunt een leeftijdsgrens met strikte leeftijdscontroles (via digitale authenticatie), maar wil eerst een parlementair debat voordat wetgeving komt, benadrukkend dat een verbod zonder handhaving nutteloos is; ze wijst op lopende EU-testen voor verificatiesystemen waar België (nog) niet aan meedoet. Critici zoals Florence Reuter (MR) waarschuwen tegen een puur verbod zonder afdwingbare controles en benadrukken ook de positieve kanten van digitale media, terwijl Ismaël Nuino (PS) de technische haalbaarheid van leeftijdschecks centraal stelt, vergelijkbaar met alcohol- of rijbewijsregels, en 100% steun uitspreekt voor Matz’ aanpak met hoorzittingen vanaf januari.

  Funda Oru:

  Mevrouw de minister, filmpjes met levensgevaarlijke challenges, onrealistische schoonheidsidealen of puur racisme en seksisme vormen een deel van de vreselijke rommel die onze jongeren vandaag via sociale media binnenkrijgen, van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat, vaak uren aan een stuk, want Vlaamse jongeren spenderen vandaag gemiddeld acht uur per dag aan schermtijd, boven op de schermtijd die ze op school al krijgen. Dat is onbegrijpelijk en hallucinant, ook omdat we vandaag weten wat de schadelijke gevolgen van sociale media zijn voor het mentale welzijn van onze kinderen: zelfverminking, eetstoornissen, depressies. Net als vele andere ouders ben ik ongerust. We voelen ons vandaag vooral machteloos tegenover de grote techgiganten en hun giftige algoritmes.

  Ouders racen vandaag elke dag tegen de klok. Ze gaan werken, brengen hun kinderen naar school, maken eten klaar. Zoveel verantwoordelijkheden maken het onmogelijk om continu te controleren welke beelden hun kinderen online binnenkrijgen. Daarom legt Vooruit een voorstel op tafel, namelijk een verbod op sociale media voor kinderen. De Hoge Gezondheidsraad steunt dat ook. Andere studies en experts adviseren hetzelfde en andere landen doen het ons voor. In Denemarken kan het, in Frankrijk kan het, Australië doet het. Dan moet het hier in België ook kunnen. Het moet gedaan zijn met die schadelijke Chinese en Amerikaanse algoritmes die slechts een doel hebben: de gezondheid van onze kinderen schaden.

  Ons voorstel is duidelijk: een socialemediaverbod voor kinderen tot 15 jaar om ouders te versterken in deze strijd en vooral om onze kinderen te beschermen.

  Mevrouw de minister, steunt u ons voorstel voor een verbod op sociale media?

  Ismaël Nuino:

  Madame la ministre, nous avons deux minutes. Si cela vous convient, je vous propose de créer en direct un compte Facebook. (M. Nuino sort son téléphone portable et réalise les manipulations de manière à ce que la ministre puisse suivre) . Tout le monde sait comment ça marche. Je m'appelle Ismaël Nuino, je suis jeune et j'ai envie d'être sur Facebook comme tout le monde.

  J'appuie sur "Suivant" après avoir renseigné mon prénom et mon nom. Bonne nouvelle, la plateforme me demande mon âge, ma date de naissance. Peut-être l'ignorez-vous, pour ouvrir un compte Facebook, il faut avoir minimum 13 ans. Admettons pour la démonstration que moi, Ismaël, j'ai 10 ans, je suis né en 2015. Si je renseigne cette année de naissance et clique sur "Suivant", la création du compte est impossible.

  Bonne nouvelle, me direz-vous. J'appuie sur "OK" et je suis renvoyé sur la page où on me demande de renseigner ma date de naissance. Cette fois-ci, parce que j'ai vraiment très envie d'être sur Facebook, j'indique être né en 2010, et donc que j'ai 15 ans.

  J'ai un peu d'appréhension, je me dis que Facebook ne sera pas dupe, mais j'appuie tout de même sur "Suivant" et constate que je peux poursuivre la procédure de création de compte. Là se trouve d'après moi le nœud du problème, madame la ministre.

  Ce qui nous conduit à vous interroger aujourd'hui, c'est ce rapport du Conseil Supérieur de la Santé (CSS), qui nous montre l'impact néfaste que peuvent avoir les réseaux sociaux sur les jeunes. Malheureusement, Ismaël a vraiment créé son compte à 10 ans. Je suis allé vérifier, j'ai créé mon compte Facebook à cet âge, parce que comme tous mes potes, j'avais envie d'être sur Facebook et rien ne me l'interdisait, ni la loi, ni – comme vous l'avez vu – Facebook.

  Madame la ministre, que pensez-vous de ce rapport? N'est-il pas temps – nous sommes en train d'y travailler en commission sous votre impulsion – de se demander comment, d'une part, fixer cet âge et, d'autre part, le vérifier? C'est indispensable parce que même si un âge minimal est théoriquement défini, ni Facebook ni les autres plateformes ne jouent le jeu. Comment donc procéder pour décider d'un âge et comment s'assurer que ce soit bien implémenté?

  Florence Reuter:

  Madame la ministre, j'ai essayé avec mon âge, mais j'ai été acceptée tout de suite. C'est ainsi: j'ai plus de 13 ans!

  Plus sérieusement, je vous ai déjà fait part de l'inquiétude, notamment en tant que maman, que m'inspirent l'usage des réseaux sociaux et le recours intempestif aux écrans par les jeunes, en particulier les adolescents. Le rapport du Conseil Supérieur de la Santé, lui, est nettement plus mesuré et plus nuancé que les appels à une interdiction pure et simple. Nous savons que le Parlement européen a également voté une résolution pour une meilleure protection des jeunes face aux réseaux sociaux et, principalement, aux plateformes. Il met en garde devant les dangers que représentent ces réseaux pour nos adolescents. Toutefois, il cite aussi les bienfaits du numérique. Il faut en effet vivre avec son temps. On peut tout interdire, mais le numérique, les réseaux, internet, les écrans font désormais partie de la vie quotidienne des adolescents et de l'évolution de la société.

  Pour moi, il n'existe pas de réponse unique qui serait l'interdiction bien qu' a priori , en tant que mère, j'y serais favorable. Interdire, c'est bien, mais comment appliquer ensuite cette interdiction? C'est là le nœud du problème. Comment appliquer une interdiction, si ce n'est en obligeant les plateformes à employer un logiciel qui permettrait de voir si l'enfant ou l'adolescent a, plus ou moins, 13, 14 ou 15 ans.

  Madame la ministre, quelle position ce rapport inspire-t-il au gouvernement? Quid des difficultés énoncées? C'est bien de décider d'une interdiction, mais à quoi sert-elle si on ne peut l'appliquer? Puisque c'est une question générale, quels sont vos contacts avec les entités fédérées à ce sujet?

  Vanessa Matz:

  Beste collega's, veel ouders maken zich zorgen over de veiligheid van hun kinderen online. Met wie komen ze in contact? Welke berichten zien ze?

  Régulièrement, comme vous l'avez tous rappelé, des tendances dangereuses circulent sur les réseaux sociaux. Il suffit de voir les challenges sur TikTok. On est parvenus, avec d'autres États membres, à enlever le hashtag SkinnyTok, mais cela fleurit tous les jours. Les risques ne se limitent évidemment pas à ces tendances-là. Sur ces plateformes, un mineur peut en quelques secondes tomber sur des contenus inappropriés, violents ou à caractère sexuel. La structure même de ces sites est extrêmement addictive, conçue pour capter l'attention et influencer des esprits qui ne sont pas encore totalement formés. Tout cela démontre une chose: les réseaux sociaux ne sont pas un terrain de jeu sans conséquences pour nos enfants.

  Het is essentieel om de kwestie van online veiligheid van jongeren met expertise te bekijken. Ik dank collega Vandenbroucke voor het rapport dat hij opvroeg bij de Hoge Gezondheidsraad.

  Les conclusions du rapport confirment la nécessité de mettre en place une véritable protection des jeunes en ligne et de définir un âge minimum pour l’accès aux réseaux sociaux. Celles et ceux qui ont lu le rapport de manière incomplète ne l’ont pas vu. Même si cela n’apparaît pas dans le résumé, le rapport indique clairement qu’une majorité d’experts se prononcent en faveur de l’instauration d’un âge minimum.

  Je partage leur avis, mais définir un âge minimum ne servirait à rien sans dispositif de contrôle. Tout comme il faut prouver son âge pour acheter de l’alcool, ou pour entrer en boîte de nuit lorsqu’un vigile contrôle à l’entrée, nous avons besoin d’un dispositif similaire pour l’accès aux réseaux sociaux. C’est d’ailleurs exactement ce que souligne le rapport du CSS, qui appelle à instaurer une vérification de l’âge, c’est-à-dire un dispositif fiable garantissant que la limite légale fixée soit réellement respectée.

  Soyez-en assurés, je suis déterminée à doter la Belgique d'un cadre législatif robuste, avec une vraie vérification de l'âge, grâce à l'authentification numérique. Nous avons, en Belgique, toute l'expertise nécessaire pour y parvenir. La commission de la Justice, présidée par notre collègue, entamera prochainement des travaux sur la question de la protection des jeunes en ligne et la fin de l'anonymat en ligne.

  In dit land hebben we de gewoonte om wetten te maken binnen de regering en ze pas daarna te bespreken in het Parlement. Ik wil dat omkeren, met eerst een grondig parlementair debat, waarna we op basis van aanbevelingen voortvloeiend uit dat debat wetteksten uitwerken.

  Dès que le Parlement aura rendu ses recommandations, je déposerai un projet de loi solide pour protéger les mineurs en ligne, un projet cohérent avec le cadre européen.

  Je refuse que l’espace numérique soit un far west où, en l’absence de règles, la loi du plus fort prévaudrait. Je suis convaincue que, grâce à un cadre solide, nous pouvons faire en sorte que les réseaux sociaux continuent de rapprocher les gens tout en étant plus sûrs pour les jeunes.

  Funda Oru:

  Mevrouw de minister, dank u voor uw antwoord en voor de inspanningen die u wilt leveren om onze kinderen te beschermen.

  Ouders zijn vandaag echt bezorgd en rekenen op een sterke overheid om hen te helpen hun kinderen te beschermen. Daarom hebben we met Vooruit dat voorstel van een verbod op sociale media voor kinderen tot 15 jaar op tafel gelegd, zoals dat ook in andere landen geldt. Ons voorstel is klaar en duidelijk, u kunt ermee aan de slag gaan.

  Collega's, ik zeg zeer vaak: It takes a village to raise a child . Met Vooruit zijn we een bondgenoot voor ouders. We voeren dezelfde strijd. Het is heel belangrijk om heel snel aan het werk te gaan om onze kinderen te beschermen tegen alle rommel die ze vandaag via sociale media binnenkrijgen.

  Ismaël Nuino:

  Madame la ministre, nous vous soutenons à 100 % pour le travail que vous avez prévu de mener. La commission de la Justice va organiser des auditions sur la question de la limite d'âge, sur notre capacité à y parvenir techniquement et aussi sur la manière de contrôler le respect ou non de nos lois sur les réseaux sociaux. Je suis d'ailleurs heureux de vous annoncer que ces auditions commenceront en janvier et que c'est à ce moment-là que nous pourrons avoir un vrai débat démocratique, tel que vous l'avez initié.

  Cette question peut paraître amusante, mais notre société a toujours réussi – elle a toujours essayé en tout cas – à protéger les jeunes; en limitant l'âge pour pouvoir conduire, parce que ça peut être dangereux; en limitant l'âge pour avoir accès à de l'alcool; en essayant à chaque fois de les protéger parce que l'enfance est un moment qui doit être privilégié.

  Aujourd'hui, les jeunes passent en moyenne trois heures par jour sur les réseaux sociaux et on ne peut pas se dire que ces trois heures quotidiennes sont des zones de non-droit, des zones sur lesquelles on n'a aucune prise et des zones où l'État décide de les abandonner.

  Alors, madame la ministre, nous vous soutenons à 100 %.

  Florence Reuter:

  La protection des jeunes face aux écrans et aux réseaux sociaux est essentielle. Nous sommes tout à fait d'accord là-dessus. Elle passe par plusieurs canaux. Il y a la prévention, c'est pour ça que je vous interrogeais sur les entités fédérées. Il y a la sensibilisation, le rôle des parents, le rôle de l'école, le rôle des associations. C'est un tout. Et puis, il y a effectivement le rôle de la vérification. Cependant, cet outil de vérification dont vous parlez existe déjà, puisqu'il est testé actuellement par la Commission européenne. Il est d'ailleurs malheureux que la Belgique ne participe pas directement à ce test car, effectivement, je pense que c'est la clé. Aujourd'hui, il faut pouvoir vérifier si l'enfant ou l'ado a 13, 14 ou 15 ans. Quel que soit l'âge adapté, il faut pouvoir le vérifier. Mais, aujourd'hui, interdire purement et simplement, sans avoir l'ensemble des données et, surtout, sans cet outil de vérification, est évidemment chose vaine.

• Vraag: De Pano-uitzending over vapes

  Vraag: De Pano-uitzending 'Generatie vape'

  Vraag: De Pano-uitzending over vapes

  Vraag: De Pano-uitzending over vapes

  gezondheid en welzijn

  De Pano-uitzending over vapes
  De Pano-uitzending 'Generatie vape'
  De Pano-uitzending over vapes
  De Pano-uitzending over vapes
  De Pano-uitzending over vapes summaryExplanation

  Beantwoord door

  Vooruit Frank Vandenbroucke (Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid)
  

  op 24 april 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De discussie draait om de urgente bestrijding van vapes bij jongeren, die via zoete smaakjes, illegale drugs (zoals *spice*) en misleidende marketing massaal verslaafd raken, met zware gezondheidsrisico’s (nicotine, zware metalen). Minister Vandenbroucke kondigt strengere maatregelen aan: een totaalverbod op smaakjes (behalve tabak/munt), versterkte handhaving (40.000 illegale vapes in beslag genomen), Europese lobby voor grensoverschrijdend verbod, en samenwerking met politie en Binnenlandse Zaken—maar critici (o.a. Van Hoof, Peeters, Bury) wijzen op trage uitvoering (smaakjes waren al in 2021 voorgesteld), gaten in wetgeving (herbruikbare vapes, niet-geüpdatete KB-lijst verboden stoffen) en ideologische tegenstrijdigheden (eis tot druglegalisering ondermijnt anti-vapebeleid). Kernpunt: onmiddellijke actie is nodig om een generatie te redden, maar Europese afstemming en strikt handhaven blijven knelpunten.

  Els Van Hoof:

  Mijnheer de minister, 52 % van de vapende jongeren rookt sigaretten. Het schadebeperkingsnarratief van de industrie – die is ook crimineel – is een rookgordijn geworden. Een rookopstapje in plaats van een rookstopmiddel. De Pano -reportage van gisteren liegt niet. Naast met nicotine worden vapes nu gevuld met naar snoep smakende drugs. Een hele generatie wordt onder onze ogen langzaam verslaafd en vergiftigd.

  Ik vraag het namens cd&v al vijf jaar. Ik heb in 2021 een wetsvoorstel op tafel gelegd om de smaakjes te beperken tot maximaal drie, zonder die aantrekkelijke zoetigheid. De Stichting tegen Kanker, Kom op tegen Kanker, de Belgian Respiratory Society, allemaal zijn ze voorstander.

  Mijnheer de minister, soms zijn gezond verstand, pragmatisme, en ook het voorzorgsprincipe beter dan een voorzichtig wetenschappelijk advies dat we in 2022 mochten ontvangen van de Hoge Gezondheidsraad. Hoelang wachten we nog? We moeten weer wachten op een advies. Ik heb adviezen over mijn wetsvoorstel gevraagd.

  U wou vorig jaar de inspecties versterken en de sancties opvoeren, maar wat zien we? Cannabisvapes, spicevapes, wegwerpvapes. Eraan geraken is letterlijk kinderspel.

  Ik hoop dat het u vandaag echt menens is. Mijnheer de minister, wat zult u nu doen, wat zult u vandaag doen, om onze jongeren te beschermen tegen vapen?

  Lotte Peeters:

  Mijnheer de minister, we hebben gisteren de Pano -reportage gezien. U gaf daar vanochtend al een reactie op in de pers. Ik ben blij te horen dat u even verontwaardigd bent als de talrijke ouders en leerkrachten die met deze problematiek geconfronteerd worden.

  Onze jongeren worden steeds meer blootgesteld aan rommel in vapes. Dat moet echt stoppen. Er is al een verbod op het verkopen van wegwerpvapes, maar dat wordt dus duidelijk niet nageleefd. Het gaat over illegale rookmiddelen, waardoor we geen zekerheid meer hebben over de samenstelling van het product. Zo ligt het nicotinegehalte vijf keer hoger dan in een klassieke tabaksigaret en zitten er zware metalen in de dampen, zoals nikkel, lood en zink. Dan hebben we het nog niet over de e-sigaretten die cannabis of synthetische drugs bevatten. Wanneer drugs gecombineerd worden met een aangename fruit- of snoepsmaak weten we gewoon dat er op termijn ongelukken gaan gebeuren, waarschijnlijk ook met heel jonge kinderen.

  We hebben de wet al verstrengd, maar we stellen vast dat de situatie er echt niet beter op wordt. Integendeel, het blijft een aantrekkelijk product voor jongeren door de verschillende smaakjes en het is voor jongeren nog te gemakkelijk om aan wegwerp e-sigaretten te geraken, zowel online als via dealers, maar ook gewoonweg in de winkel.

  Mijnheer de minister, de regering wil overduidelijk de strijd aangaan met de vapes. U sprak deze ochtend over oplossingen, waaronder samenzitten met de politie, Binnenlandse Zaken en Europa om tot een integrale aanpak te kunnen overgaan. Ik steun die daadkracht, maar vraag mij wel af welke bijkomende maatregelen er op heel korte termijn kunnen worden genomen. De harde realiteit van een nieuwe zogenaamde 'generatie vape' haalt ons immers razendsnel in.

  Funda Oru:

  Mijnheer de minister, men kan er tegenwoordig niet meer naast kijken en heel wat ouders worden er dagelijks mee geconfronteerd: jonge kinderen die aan de schoolpoort staan te vapen, verleid door fruitsmaakjes, felle kleuren en niet alleen verleid, maar vooral ook verslaafd.

  Dat is het werk en de walgelijke tactiek van de tabakslobby. Alle waarden en normen gaan overboord om onze jonge kinderen en jongeren verslaafd te maken. Ze zetten alles op alles om onze toekomstige generaties, onze toekomst, onze jeugd te verleiden, te verzieken en verslaafd te maken. De Pano -documentaire van gisteren was wederom shockerend. Ik wil via deze weg ook de makers expliciet bedanken omdat ze gevaarlijke trends bij jongeren keer op keer onder de loep nemen, want nu blijkt dat die vapes gevaarlijke metalen en spice bevatten, een drug die even verslavend is als heroïne.

  Dat zou ons allemaal moeten verontrusten, want we weten ondertussen allemaal wel hoe schadelijk vapes zijn voor jonge mensen, maar dit is gewoon hallucinant en onaanvaardbaar. Bovendien trappen steeds meer jonge kinderen in die val.

  Mijnheer de minister, u hebt de voorbije jaren heel wat inspanningen gedaan en ook komaf gemaakt met de vele valstrikken van de tabakslobby, maar toch blijven zij ook innoveren en manieren zoeken om onze kinderen en jongeren te verleiden en verslaafd te maken. U hebt als eerste in Europa wegwerpvapes, lampjes en smartvapes verboden en ook een einde gemaakt aan de online verkoop van vapes, maar toch.

  Voor Vooruit is de gezondheid van onze kinderen en jongeren essentieel. Ik heb dus maar één vraag voor u, mijnheer de minister. U hebt al heel wat belangrijke stappen gezet, maar wat zult u nog doen om onze kinderen en jongeren te beschermen tegen de gevaren van vapen en roken? Dank u wel.

  Katleen Bury:

  Mijnheer de minister, de Panoreportage legde een schokkende realiteit bloot. Minderjarigen dampen synthetische drugs, verpakt als fruitige vapes en verhandeld via sociale media. Het gaat niet enkel over klassieke cannabis of nicotine, maar ook over 'spice', een chemisch gemanipuleerde stof die tot vijftig keer krachtiger is dan THC en even verslavend is als heroïne.

  Deze producten circuleren zonder etiket, zonder controle en waarschuwing. Artsen herkennen ze niet, ouders weten van niets en kinderen storten in. Dit alles gebeurt onder uw bevoegdheid. U bent als minister immers bevoegd voor het koninklijk besluit van 1997 dat de lijst van verboden stoffen vastlegt.

  U verbiedt graag van alles en nog wat, maar sinds de Europese waarschuwingen van 2022 hebt u geen enkele aanpassing gedaan. Het Europees waarschuwingssysteem meldde in 2022 alleen al 24 nieuwe synthetische cannabinoïden. Ondertussen inhaleren jongeren deze stoffen zonder dat u enige actie ondernam. Waarom hebt u daar de voorbije jaren niets aan gedaan? Zult u dat KB nog actualiseren? U bestempelt cannabis in vapes terecht als gevaarlijk, maar waarom verbiedt u dan niet consequent softdrugs in plaats van ze te legaliseren?

  Frank Vandenbroucke:

  Mijnheer de voorzitter, collega's, de documentaire van gisteren heeft nogmaals duidelijk gemaakt dat vapes ongezonde en gevaarlijke producten zijn, die eigenlijk gewoon de wereld uit moeten. Daar zijn we ook mee bezig. Het gaat immers om een criminele industrie die een nieuwe generatie van kinderen en jongeren aan nicotine verslaafd wil maken. We moeten alles uit de kast halen om dat te stoppen.

  Wij zijn daarmee al begonnen. Wat de producten betreft, hebben we allerlei tierlantijntjes, lichtjes en versieringen verboden. We waren ook de eerste in Europa om wegwerpvapes te verbieden. We hebben ook maatregelen genomen om vapes uit het zicht te halen, want zien roken doet roken. Eind december hebben we een rookverbod ingevoerd, ook voor vapes, op allerlei plekken waar kinderen en jongeren komen, van speelpleinen tot attractieparken en dierentuinen. Sinds 1 april van dit jaar is er ook een uitstalban voor vapes van toepassing. Vapes mogen gewoonweg niet meer in winkels uitgestald worden; ook dat is belangrijk.

  Ik denk dat we verder moeten gaan en ik hoop op uw enthousiaste steun wanneer wij het vapen en het roken van klassieke tabaksproducten op terrassen zullen verbieden. Naar mijn opinie is dat echt nodig, want we moeten dat uit het zicht halen van kinderen en jongeren en van mensen in het algemeen.

  Iedereen is er vandaag van overtuigd dat we ook de smaakjes moeten aanpakken. Die smaakjes zijn nergens goed voor. Kinderen en jongeren inhaleren nicotine en drugs met de smaak van aardbeien, appels en wat weet ik nog allemaal. Andere ingrediënten zijn pesticiden, nikkel, lood, allerlei zeer ongezonde en gevaarlijke producten. We moeten eerlijk toegeven dat de meningen daarover geëvolueerd zijn. De Hoge Gezondheidsraad adviseerde destijds dat de smaken behouden konden blijven. Ook bij de organisatie Kom Op Tegen Kanker denk ik dat de meningen geëvolueerd zijn. Filip Lardon bijvoorbeeld was vroeger voorstander van het behoud van de smaakjes, maar zegt nu uitdrukkelijk dat ze verboden moeten worden. Ook mijn mening is in die zin geëvolueerd. Ik denk dat we de smaakjes werkelijk volledig moeten verbieden.

  Dat verbod zijn we nu aan het uitwerken. Daarbij kunnen we kiezen voor het Deens model, waarbij naast tabaksmaak nog muntsmaak bestaat met het oog op rookstop, ofwel voor het Nederlands model met alleen maar tabaksmaak. Dat zijn we aan het bekijken. Het is technisch niet zo eenvoudig. Ik wil zo snel mogelijk een dossier klaar hebben met een efficiënte en gemakkelijk hanteerbare oplossing en dat dan voorleggen aan Europa.

  Ondertussen moeten we inderdaad inzetten op handhaving. We doen dat ook. Mijn inspectie is elke dag op stap. Terwijl we hier debatteren, zijn mijn inspecteurs op stap. We hebben in het eerste trimester van dit jaar 40.000 illegale vapes in beslag genomen. We hebben vorig jaar 6.000 webpagina's gesloten. We doen aan mysteryshoppen waarbij mijn inspecteurs zich als kopers van aanbiedingen op Snapchat voordoen en dealers betrappen. We voeren dus actie en mijn inspectie verricht uiterst goed werk.

  De grote moeilijkheid is echter dat men de kwestie Europees niet geregeld kan krijgen, indien men niet in alle landen hetzelfde doet. Helaas zijn er nog heel wat landen waar onlineverkoop is toegelaten, ook rondom ons. De strijd moet, met andere woorden, ook Europees worden gevoerd. Ik heb een tijdje geleden een hele zak vapes meegenomen naar een Europese vergadering waar ik aan al mijn collega’s bevoegd voor volksgezondheid en aan de Europese Commissaris heb getoond wat vapen is: verleidelijk maar levensgevaarlijk. We hebben met elf landen een brief gericht aan de Europese Commissaris waarin we vragen eindelijk werk te maken van de beloofde wetgeving die grensoverschrijdend verkeer en onlineverkoop van die producten in heel Europa verbiedt. De strijd moet dus op Europees niveau worden gevoerd. Wat mij betreft, is die strijd zeer belangrijk.

  Ondertussen moeten we inderdaad ook de samenwerking met de politie versterken. Er vindt overleg plaats met de Vaste Commissie van de Lokale Politie. Ook met mijn collega van Binnenlandse Zaken moet ik nagaan wat we bijkomend kunnen doen om al die illegale producten aan te pakken. Inderdaad, alle producten waarover het gaat – ik verbaas mij over uw betoog, mevrouw Bury –, zijn illegaal van het begin tot het einde; ze zijn allemaal verboden. Daarover bestaat geen enkele twijfel. De vraag is hoe we dat verbod zullen handhaven. Ik zal de strijd daartegen voeren, tot die producten uit de wereld zijn. Dat zijn we verplicht aan onze kinderen en jongeren.

  Els Van Hoof:

  Mijnheer de minister, de acties en de maatregelen die u voorstelt zijn goed, maar hopelijk zijn ze niet too little too late . Wij hadden inderdaad geen Panoreportage nodig om het vast te stellen. We hadden al iets kunnen ondernemen in 2021. Ik heb vandaag de lijst nog eens bekeken. Die bestaat uit 300 pagina's met producten die we aanvaarden in België. Stuur de inspectie maar eens op pad om dat allemaal te controleren. We hebben het te ver laten komen. Als u het Parlement zijn werk had laten doen, waren de smaakjes nu al beperkt. Dat is de realiteit, die wil ik ook even hier onder ogen brengen. Kom Op Tegen Kanker, Stichting Tegen Kanker en alle andere organisaties hebben het gevraagd.

  Ondertussen wordt de sector slapend rijk. In 2025 winnen dergelijke bedrijven 10 miljard euro in Europa op de kap van de gezondheid van onze jongeren. Het is tijd voor actie. Het is tijd voor een lik-op-stukbeleid. Onze jongeren en onze ouders zullen er wel bij varen.

  Lotte Peeters:

  Mijnheer de minister, u sprak onder andere over Europese samenwerking. Die is noodzakelijk om die onlinehandel in wegwerpvapes aan banden te kunnen leggen. Het gaat echter natuurlijk niet over die digitale handel alleen. Uit de reportage bleek bijvoorbeeld dat winkels hier in Brussel begin deze maand, na drie inspecties van de FOD Volksgezondheid, nog steeds wegwerpvapes aanboden. Dat gebeurt recht onder onze neus. Dan is dat onlineverkoopverbod alleen niet voldoende. Er dienen nog meer controles in winkels te komen. Wij verwachten ook effectieve sluitingen van hardleerse handelaars die zich niet aan die regels houden.

  Verder moet er in een versneld tempo werk worden gemaakt van dat verbod op smaken of aroma's in vapes. Hoe minder aantrekkelijk het product is, hoe minder interessant het is voor onze jeugd. Dat is correct. De situatie is zo urgent dat hieraan echt prioriteit moet worden gegeven.

  Funda Oru:

  Mijnheer de minister, dank u voor uw duidelijk antwoord en de duidelijke inspanning om deze producten uit de wereld te helpen. Collega's, Vooruit zal altijd de kant van onze jongeren en hun gezondheid kiezen. Daarom laten we dit vandaag zeker niet los. We moeten de strijd tegen de tabakslobby samen blijven voeren.

  Het is goed dat u gaat overleggen met Binnenlandse Zaken en politie om dit probleem aan te pakken. Het is ook goed dat u dit op de Europese agenda blijft zetten. Dat is nodig in het belang van al onze kinderen en jongeren, voor het beschermen van hun gezondheid. Ik reken erop, en samen met mij veel andere bezorgde ouders, dat u deze strijd blijft opvoeren, mijnheer de minister.

  Katleen Bury:

  Mijnheer de minister, het gaat wel degelijk ook over opvulbare, herbruikbare vapes waarin een flesje spice kan worden gedruppeld. De herbruikbare vapes zijn niet verboden. Wat u zegt, klopt dus niet. Ik heb u ook niets horen zeggen over het KB. Dat is een belangrijke vraag, maar u zegt daar niets over. Ondanks Europese waarschuwingen tegen de nieuwe gevaarlijke synthetische stoffen sinds 2022, hebt u jarenlang niet ingegrepen. Nu voert u campagne voor een totaalverbod op vapes, maar tegelijk pleit uw partij voor de legalisering van drugs. Dat is geen consequente gezondheidsstrategie. Dat is ideologische schizofrenie. Het is niet meer dan dat. U moet niet verbaasd zijn, wanneer u het gevaar van cannabis relativeert, over de opmars van synthetische rotzooi. Uw partij zaait verwarring.

• Vraag: De Panoreportage over schadelijke stoffen in fitnessvoedingssupplementen

  gezondheid en welzijn

  De Panoreportage over schadelijke stoffen in fitnessvoedingssupplementen
  

  Beantwoord door

  MR David Clarinval (Minister van Werk, Economie en Landbouw)
  

  op 10 april 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Funda Oru kaart het urgente probleem aan van gevaarlijke, online verkrijgbare fitnesssupplementen (waaronder doping en kankerverwekkende SARMs) die jongeren via sociale media en e-commerce gebruiken onder druk van schadelijke schoonheidsidealen, met verstrekkende gevolgen voor hun lichamelijke *en* mentale gezondheid. Minister Clarinval bevestigt dat 3 van de 10 geteste supplementen verboden stoffen bevatten, benadrukt dat ze in België niet legaal verkocht mogen worden, en wijst op lopende samenwerking tussen FAVV, FAGG en RASFF om Europese distributeurs aan te pakken, inclusief proactieve e-commercecontroles sinds 2018. Oru dringt aan op daadkrachtiger optreden, omdat ouders machteloos staan tegen de schadelijke trend die zowel fysieke gezondheid als zelfbeeld ondermijnt. De kern: systeemfalendheid in handhaving en nood aan verscherpte maatregelen tegen online verkoop en sociale-mediabeïnvloeding.

  Funda Oru:

  Mijnheer de minister, collega's, beeldt u zich in dat uw zoon of dochter wekelijks naar de fitness gaat. Dat is gezond, denkt u dan, tot die wekelijkse uitstap naar de fitness een obsessie wordt en het groter, beter en sneller moet, niet voor hun gezondheid, maar om grotere en sterkere spieren en een sneller resultaat te verkrijgen. Op TikTok en Instagram ziet men video's van influencers die inderdaad heel snel resultaat boeken, niet door meer te bewegen of te sporten, maar door het gebruik van supplementen. Die supplementen kunnen onze kinderen en jongeren met één muisklik online bestellen en thuisgeleverd krijgen.

  Daarin schuilt het gevaar. Gisteren onthulde Pano dat die supplementen heel gevaarlijk zijn. Van de 10 bestelde supplementen vormden 3 ervan een gevaar voor de gezondheid van onze kinderen en jongeren. Zonder het goed te beseffen, slikken onze kinderen kankerverwekkende stoffen en doping. Daarom vind ik die nieuwe trend een heel belangrijk en urgent thema, want het gaat over doping van kinderen en jongeren.

  Voor Vooruit staat de gezondheid van onze kinderen voorop. Daarvoor rekenen we ook op een sterke overheid. De gevaarlijke producten zijn niet verkrijgbaar in ons land, maar toch lukt het onze kinderen om ze met één muisklik te bestellen. Onze jongeren staan vandaag onder enorme sociale druk om er sterker en gespierder uit te zien. Dat verontrust mij en met mij heel veel andere ouders. Mijnheer de minister, welke stappen zult u ondernemen om de verspreiding van de gevaarlijke supplementen tegen te gaan en de gezondheid van onze jongeren te beschermen?

  David Clarinval:

  Mevrouw Oru, in de betreffende Panoreportage werden tien populaire voedingssupplementen uit de fitnesswereld getest. Het laboratorium trof in twee van de tien producten amfetamineachtige stoffen en in een derde product een carcinogene substantie aan. Conform de meldingsplicht bracht het laboratorium dat de proeven uitvoerde, het FAVV van de niet-conforme resultaten op de hoogte. De teruggevonden stoffen waren SARMs of selective androgen septor modulators, en doping. SARM's vallen onder de bevoegdheid van het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen. Het FAVV werkt nu samen met het FAGG voor de opvolging. Doping daarentegen valt onder de bevoegdheid van de drie regionale antidopingagentschappen. Het FAVV staat in voor de opvolging van het dossier.

  Na onderzoek konden we de oorsprong van niet-conforme producten achterhalen. Er werden verschillende eigenaren en distributeurs in Europa geïdentificeerd. Via het RASFF (rapid alert system for food and feed) kregen alle EU-landen en het VK een melding van de niet-conformiteiten.

  De geanalyseerde voedingssupplementen zijn niet genotificeerd in België. In België zijn ze dus niet toegelaten voor verkoop. De producten waarvan sprake, zijn dus vermoedelijk gekocht via e-commerce. Sinds 2018 beschikt het FAVV over een cel e-commerce. De aanpak van die cel is zowel reactief als proactief. Enerzijds volgt het FAVV alle klachten en informatie op die gaan over onlineverkoop. Anderzijds worden er jaarlijks enkele gerichte controleacties op het internet uitgevoerd. Hiervoor worden telkens andere thematieken of producten uitgekozen. Voedingssupplementen maken ook deel uit van de jaarlijkse acties.

  Funda Oru:

  Mijnheer de minister, wij hadden het gisteren al in commissie uitgebreid over de vele schadelijke evoluties op het vlak van eten en drinken. Nu komt die trend daar helaas bovenop. Wie gisteren de Panoreportage heeft gezien, kan eigenlijk alleen maar concluderen dat die supplementen, die prullen, enorm schadelijk zijn voor de gezondheid en de veiligheid van onze kinderen. Dat raakt ook ouders, omdat zij machteloos moeten toekijken. De producten zijn niet alleen schadelijk voor de gezondheid en de veiligheid, maar hebben ook een enorme impact op het zelfbeeld en het mentaal welzijn van onze kinderen en jongeren. Het is een alarmsignaal voor ons allemaal. Mijnheer de minister, samen met vele ouders reken ik erop dat u daadkrachtig zult optreden tegen die nieuwe schadelijke trend om de gezondheid en de veiligheid van onze kinderen te beschermen.

• Vraag: Spiking

  Vraag: Spiking en veiligheid

  Vraag: Spiking

  Vraag: Spiking

  Vraag: Spiking

  Vraag: De nieuwe reeks verkrachtingen onder invloed van drugs

  veiligheid, justitie en defensie

  Spiking
  Spiking en veiligheid
  Spiking
  Spiking
  Spiking
  De nieuwe reeks verkrachtingen onder invloed van drugs
  Spiking, drugs, verkrachting, veiligheid summaryExplanation

  Beantwoord door

  cd&v Annelies Verlinden (Minister van Justitie)
  MR Bernard Quintin (Minister van Veiligheid en Binnenlandse Zaken)
  Axel Ronse
  

  op 27 maart 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De discussie draait om de spiking- en verkrachtingsgolf in Kortrijk (41+ slachtoffers, vooral vrouwen gedrogeerd met ketamine) en de structurele falen in preventie, repressie en slachtofferopvang. Politici eisen strengere straffen (o.a. verzwaring Wet-Lejeune), betere politiecontroles, laagdrempelige aangifte (digitaal/anoniem), sensibilisering (horeca, uitgaanders) en meer middelen voor zorgcentra en politie, maar kritiek blijft dat lokale besturen (Kortrijk) te laat reageerden en daders vaak ongestraft blijven door gebrek aan bewijs en capaciteit. Ministers Verlinden en Quintin beloven integrale aanpak (preventie, opsporing, opvang), maar oppositie noemt dit onvoldoende concreet zonder extra budget of snelle justitiële verbeteringen.

  Voorzitter:

  Ik zie mevrouw De Vreese niet. Misschien kan de heer Demon eerst zijn vraag stellen?

  Franky Demon:

  (…) 20 jaar en geniet volop van haar studentenleven. Ze zou zonder zorgen met haar vrienden en vriendinnen moeten kunnen uitgaan en genieten van een drankje. Ik zeg wel degelijk: zou. De verhalen uit Kortrijk tonen aan dat zorgeloos uitgaan jammer genoeg niet vanzelfsprekend is. Uit de cijfers die ik recentelijk heb opgevraagd, blijkt dat het aantal meldingen van aanranding en verkrachting na spiking in de afgelopen jaren verdubbeld is. En die cijfers geven misschien nog maar het topje van de ijsberg weer. Zorg er alstublieft voor dat mensen laagdrempelig en digitaal een aangifte kunnen doen.

  Mijnheer de minister, cd&v vraagt een veiligheidsbeleid op maat van de uitgangsbuurten. Zorg ervoor dat de politie zeer laagdrempelig aanspreekbaar is. Voorzie in elke studentenstad in een studentenflik en zet alstublieft ook in op sensibilisering. Werk samen met de horeca en met het middenveld. Er zijn enorm veel goede praktijkvoorbeelden.

  Voor wie zich echt niet kan gedragen, meen ik dat we keihard moeten zijn, mevrouw de minister. Maak vandaag indien mogelijk, liever dan morgen, werk van een verstrenging van de Wet-Lejeune voor daders van seksueel misbruik. Het zou onze eigen dochter kunnen zijn, of de dochter van één van de collega's. Ik heb dan ook maar één vraag. Voor cd&v is veilig uitgaan immers een absolute prioriteit. Hoe pakt u samen het fenomeen spiking aan?

  Maaike De Vreese:

  Ministers, walgelijk, er is maar één woord voor, het is walgelijk en ook zo extreem laf. Collega's, jonge vrouwen worden gedrogeerd om daarna aangerand, verkracht te worden. Meer dan veertig slachtoffers hebben zich ondertussen al gemeld. De omvang van die zaak in Kortrijk is gigantisch groot.

  Wat moeten we daarmee doen? Ja, streng straffen, natuurlijk streng straffen. Repressie is het eerste wat in ons opkomt en de daders moeten zeer streng gestraft worden. Daarnaast doen we al zoveel zaken op het vlak van preventie. Denk bijvoorbeeld aan Ask for Angela en ook aan de app 112, die nog veel meer bekend moet geraken. Met de app 112 kunnen slachtoffers met een druk op een knop laten weten dat zij slachtoffer zijn van een incident en via gps weet de politie ook onmiddellijk waar de slachtoffers zich bevinden. Er zijn onder andere door innovatie bovendien al manieren om zelf drugs te detecteren. Een rietje in het glas kan, bijvoorbeeld, aantonen dat er drugs in dat glas zitten. Nog veel belangrijker is dat men veel meer controleert, dat men drugscontroles uitvoert in onze uitgaansbuurten.

  Jongeren, ik roep u op om op elkaar te letten, voor elkaar te zorgen, samen uit te gaan en niemand achter te laten in een moeilijke situatie. Weet evenwel dat het nooit jullie schuld is. Het is nooit de schuld van het slachtoffer. Dus doe ook aangifte en zorg ervoor dat de daders er niet zomaar mee wegkomen. Probeer daartoe de moed te vinden om uiteraard andere slachtoffers te voorkomen.

  Ministers, gezien de verschrikkelijke omstandigheden en ook gezien de schaal van het fenomeen en de verdubbeling van het aantal slachtoffers, hoe zult u zorgen voor de veiligheid in onze uitgaansbuurten? Hoe zult u die spiking aanpakken?

  Funda Oru:

  Mevrouw de minister, mijnheer de minister, een leuke avond verandert in een drama. Je voelt je misselijk. Je weet niet meer waar je bent. Je weet helemaal niks meer. Dat is het effect van spiking. Geen enkele vrouw wil zoiets meemaken, maar helaas is dat vandaag voor heel wat jonge vrouwen nog altijd een realiteit in het uitgaansleven, zoals vandaag bleek in Kortrijk, waar 41 en misschien zelfs meer jonge vrouwen, dochters, vriendinnen, werden aangerand, misbruikt of verkracht.

  Wie denkt te helpen door die jonge vrouwen hiervan zelf de schuld te geven, heeft het mis, want iedereen, ook jonge vrouwen, hebben het recht om overal veilig te zijn, zeker ook in het uitgaansleven. Zeggen dat men zijn drankje maar beter in de gaten moet houden, is hetzelfde als zeggen dat men geen korte rokjes meer mag dragen als men uitgaat.

  Laat het duidelijk zijn, het zijn de daders die we moeten viseren en niet deze jonge vrouwen. Dat is ook de reden waarom wij inzetten op de omstaandertrainingen, want alleen lossen we dit niet op. Het is aan de samenleving om ervoor te zorgen dat iedereen die zich in een kwetsbare positie bevindt, beschermd is.

  Voor Vooruit is het duidelijk dat we deze daders moeten straffen en dat we ervoor moeten zorgen dat iedereen veilig is in het uitgaansleven. Heel belangrijk is ook de eerste opvang van slachtoffers, om te voorkomen dat een dergelijk drama tot een levenslang trauma leidt.

  We weten allemaal dat het veel van onze politieagenten vraagt om op een uitgaansavond alle uitdagingen het hoofd te bieden, maar wij verwachten van hen dat ze een goede en deftige steun aan de slachtoffers geven. Zij hebben daar recht op. Zij rekenen dan ook op een sterke overheid en de steun aan onze agenten. Dat is voor ons de solidariteit waarop onze samenleving gebaseerd is.

  Mijnheer de minister, mevrouw de minister, wat zal deze regering doen om een betere ondersteuning te geven (…)

  Wouter Vermeersch:

  Collega De Vreese, ik hoor u graag bezig, maar er moet mij toch iets van het hart. U weet ongetwijfeld dat Kortrijk werd en nog steeds wordt bestuurd door de N-VA, de liberalen en de socialisten. Reeds in de lente van 2022 voerde mijn partij in Kortrijk actie rond spiking en waarschuwde ze voor de gevaren ervan, maar we werden weggelachen en afgewimpeld, ook door uw vertegenwoordigers. Ondertussen zijn er 41 slachtoffers en wellicht nog veel meer.

  Als de politieke verantwoordelijken in 2022 kordaat hadden ingegrepen, dan konden veel slachtoffers vermeden worden. Die verantwoordelijken zitten ondertussen allemaal in dit Parlement. Mijnheer de voorzitter, ik zal geen namen noemen om geen persoonlijk feit uit te lokken, maar de fractieleider van de N-VA was op dat moment schepen. De Kortrijkzaan van de Open Vld-fractie was uitvoerend en titelvoerend burgemeester. De zelfverklaarde defensiespecialist van Vooruit was toen ook schepen.

  Allemaal dragen ze een verpletterende verantwoordelijkheid. De passiviteit van hun stadsbestuur heeft slachtoffers gemaakt. Het stadsbestuur kan immers lokaal concrete maatregelen nemen om spiking en seksueel geweld tegen te gaan: striktere sancties en handhaving, verhoogd toezicht en politiecontroles, intensievere samenwerking tussen lokale politie en justitie - Kortrijk leverde op dat moment zelfs de minister van Justitie, sensibiliseringscampagnes en een betere ondersteuning van slachtoffers.

  Ook federaal kan er veel meer gebeuren. Dit is immers niet louter een Kortrijks probleem. Naast preventie is het cruciaal dat de politie sneller bewijzen verzamelt. Momenteel duren de onderzoeken veel te lang, waardoor daders ongestraft blijven en slachtoffers in de kou blijven staan. Mijnheer de minister, bent u bereid om meer bevoegdheden, middelen en mensen te voorzien om spiking effectiever aan te pakken?

  Voorzitter:

  Ik behandel een persoonlijk feit nadat de vragen beantwoord zijn. Het komt mij voor dat elke fractie slechts één fractievoorzitter telt.

  Mevrouw Eggermont, u hebt het woord.

  Natalie Eggermont:

  Collega's, probeer het u even voor te stellen: u gaat uit met vriendinnen, drinkt amaretto-icetea en ineens gaat het licht uit. Uw vriendinnen zoeken u overal tevergeefs. Om vijf uur 's ochtends wordt u wakker op straat, opgepakt door de politie en gearresteerd voor openbare dronkenschap. U belandt in de cel. Dat is een waargebeurd verhaal. Later bleek dat meisje het slachtoffer te zijn geworden van spiking. Ze werd gedrogeerd en daarna verkracht.

  Er vielen ondertussen al minstens 41 slachtoffers in Kortrijk. Dat is nog maar het topje van de ijsberg voor heel het land. Dat raakt heel veel mensen. Ik kom zelf ook uit Kortrijk. Als vrouw moeten we bang zijn om gewoon iets te gaan drinken met vriendinnen. Ik ben ook mama, ik heb een dochter. Ik vraag me echt af in welke wereld zij moet opgroeien.

  Wat mij het meest verontwaardigt is de kloof tussen de ernst van wat er gaande is en de lichtzinnigheid waarmee er daarmee wordt omgegaan. De slachtoffers worden namelijk nog altijd niet serieus genomen, collega's. Ik heb de laatste maanden verhaal na verhaal gehoord van meisjes en vrouwen die aangifte doen en hulp vragen, maar worden weggestuurd. Ze worden onvriendelijk behandeld en niet geloofd. Wist u dat een van die 41 meisjes aangifte had gedaan bij het Rode Kruis? Ze werd weggestuurd. Daarop ging ze naar de politie en werd ze weer weggestuurd.

  Wat was de respons van de politiek op dat moment in november, toen we er de eerste keer over discussieerden? "Er moeten geen verdere maatregelen worden genomen", zei de burgemeester van Kortrijk. Wat was de respons van het parket? "Meisjes, zorg voor elkaar." Vandaag wordt dat hier opnieuw gezegd: "Zorg voor elkaar". Alsof het hun verantwoordelijkheid is!

  Collega's, die meisjes zijn het slachtoffer. Zij moeten worden beschermd, gehoord en geholpen. De daders moeten aangepakt en gestraft worden en dat is uw verantwoordelijkheid als ministers en hoofd van de politie en justitie.

  Mijn vragen zijn dus heel duidelijk. Wanneer gaat u eindelijk wakker worden? Wat gaat u concreet doen om de veiligheid van vrouwen echt de prioriteit te geven die (…)

  Voorzitter:

  Bedankt, mevrouw Eggermont.

  Catherine Delcourt:

  Madame la ministre, monsieur le ministre, c'est avec beaucoup d'émotion que j'évoque les 41 victimes, des femmes droguées et violées. Il y a 5 auteurs. Cela se passe à Courtrai.

  Mais cela s'est aussi passé ailleurs. Cela s'est passé au cimetière d'Ixelles et au bois de la Cambre. J'avais d'ailleurs interrogé le ministre de la Justice précédent sur ces faits.

  Quarante et une victimes. Le chiffre est glaçant. On pourrait presque toutes les connaître par leur prénom. Au fond, elles rejoignent un nombre beaucoup plus important de victimes de violences sexuelles sous soumission – hommes et femmes, d'ailleurs.

  On sait que, dans ce genre de cas, il est fondamental de signaler les faits très rapidement, sinon il est difficile de détecter la substance utilisée et d'identifier les auteurs. Il est très important de réagir vite et fermement.

  Monsieur le ministre, quelles actions avez-vous entreprises lorsque vous avez eu connaissance de ces faits qui se sont déroulés à Courtrai? Avez-vous pris contact avec les autorités? Des mesures concrètes ont-elles été mises en place sur le terrain pour sécuriser les lieux, pour permettre aux femmes de sortir en toute liberté et en toute sécurité?

  Quelle politique comptez-vous mener par rapport à ce phénomène de violences sexuelles, et dans ce cas-ci, sous soumission? Quels conseils peut-on donner aux femmes et aux hommes qui sont victimes de ce genre d'actes et qui ne savent généralement pas ce qu'ils doivent faire? Quels conseils peut-on leur donner pour les inviter à se signaler rapidement et être pris en charge de manière globale, et pour que leur situation soit reconnue et traitée comme il se doit?

  Annelies Verlinden:

  Collega's, uitgaan, op café gaan en van het nachtleven genieten zou vanzelfsprekend veilig en onbezorgd moeten kunnen gebeuren. Iedereen moet zich veilig voelen om uit te gaan, zonder angst of achterdocht.

  De recente berichten uit Kortrijk en eerder uit andere steden in ons land tonen helaas heel pijnlijk aan dat dat nog lang niet altijd het geval is. Tientallen vrouwen werden aangerand en verkracht nadat er clandestien drugs in hun drankje werd gedaan. Wat zij meemaakten is afschuwelijk. Bovendien heeft dat inderdaad een gigantische impact op het hele sociale leven.

  Als minister van Justitie, maar ook als mens, raakt mij dat ontzettend. Ik voel mee met alle slachtoffers en alle betrokkenen. Spiking is op zich al een criminele en laffe praktijk. Als dat dan ook nog eens gepaard gaat met seksueel geweld, is dat uiteraard ronduit traumatisch. Het is vreselijk, want wie uitgaat, is geen doelwit. Seksueel geweld mag nooit gebagatelliseerd of geminimaliseerd worden.

  Het gerechtelijk onderzoek naar de incidenten in Kortrijk loopt. Er zijn al vaststellingen en arrestaties gedaan. Ik heb er het volste vertrouwen in, aangezien alles in het werk wordt gesteld om alle daders te identificeren en gepast te straffen. Tegelijkertijd moeten de slachtoffers alle mogelijke ondersteuning en bescherming krijgen.

  Daders moeten streng worden gestraft. Daarover bestaat niet de minste twijfel. Voor het fenomeen van spiking voorzagen we bij de herziening van het seksueel strafrecht in het bijzonder in een verzwaring van het misdrijf. Indien daders van verkrachting hun slachtoffers weerloos maken door het toedienen van stoffen, staan daar maximumstraffen tot 20 jaar op.

  In een rechtvaardige samenleving volstaat het echter niet alleen om daders aan te pakken. We hebben ook de plicht om slachtoffers beter te beschermen, te erkennen en te begeleiden. Wanneer het om seksueel geweld gaat, moeten we hun noden en hun kwetsbaarheid centraal stellen in de manier waarop Justitie, maar ook onze samenleving werkt.

  Jongeren geven elkaar tips om veilig uit te gaan: de hand boven het glas houden, zijn of haar drankje meenemen naar het toilet en geen drank van vreemden aanvaarden. Ze zijn goedbedoeld en soms nodig, maar we mogen nooit – dat wil ik ten stelligste onderstrepen – de verantwoordelijkheid voor veiligheid bij de slachtoffers of de uitgaanders leggen. We dragen als samenleving een cruciale rol.

  Als minister van Justitie zal ik samen met mijn collega's binnen de huidige regering mijn rol opnemen. Zo blijven we investeren in de zorgcentra na seksueel geweld. We willen die inrichten in het hele land, zodat afstand nooit een aanleiding kan zijn om niet te worden geholpen. We willen ook onderzoeken hoe we de werking van die zorgcentra kunnen verbreden, om ervoor te zorgen dat ook slachtoffers van online seksueel geweld kunnen worden opgevangen. Tevens willen we de mobiele stalkingalarmen en andere technologieën verder uitrollen, zodat slachtoffers zich te allen tijde en overal veilig kunnen voelen.

  Bovendien kunnen we slachtoffers pas goed beschermen als adequate sturing van daders het risico per geval beperkt. Dat gaat uiteraard over streng straffen, maar ook over samenwerken met de gefedereerde entiteiten om goed te werken aan de opvolging en begeleiding van seksuele delinquenten. Rechters krijgen bovendien de mogelijkheid om een omgangsverbod van die daders met minderjarigen op te leggen wanneer ze een hoog recidiverisico hebben. We willen ook andere maatregelen invoeren, zoals bijkomende beperking bij elektronisch toezicht, om slachtoffers nog beter te beschermen. Ook zullen we de risicotaxatiesystemen verbeteren, zodat rechters bij hun inschatting van een concreet dossier de beoordeling nog beter en adequater kunnen maken.

  Zoals jullie suggereerden, willen we ook de aangiftemogelijkheden zo laagdrempelig mogelijk houden. Dat doen we onder meer door online aangifte mogelijk te maken via Police-on-web. Op die manier kan bovendien anoniem aangifte worden gedaan. Vele slachtoffers willen immers dat het stopt en dat daders niet kunnen hervallen. Daarom zullen we samen ook werken aan een veilige uitgaansbeleving. Ik werk samen met collega Quintin aan een gecoördineerde aanpak met politie en parket.

  Het is ook een breder maatschappelijk probleem, dat we samen in handen moeten nemen. Daarom is preventie belangrijk. U sprak al over Ask for Angela en de campagne Appelle Alice . We moeten dergelijke acties blijven doen en feestvierders ook aanzetten om te zorgen voor elkaar, niet omdat zij hun verantwoordelijkheid moeten nemen, maar wel omdat we absoluut voor hun veiligheid willen zorgen. Zorg dragen voor elkaar moeten we samen doen. Het gaat over respect. Het gaat over opvoeding. Het gaat over hoe we met elkaar spreken en omgaan, hoe we zorg dragen voor elkaar, thuis of online, maar zeker ook bij elke feestgelegenheid.

  Het zou heel mooi zijn mochten we de feesten en festivals komende zomer zorgeloos tegemoet kunnen treden. (…)

  Bernard Quintin:

  Mijnheer de voorzitter, dames en heren volksvertegenwoordigers, sta mij toe te beginnen met het volgende heel duidelijk te stellen. Deze feiten in Kortrijk en overal in België, zijn onaanvaardbaar en verdienen onze en ook mijn strengste veroordeling. Waarvan akte.

  De strijd tegen drugs is mijn topprioriteit. Het regeerakkoord en mijn beleidsverklaring waren duidelijk. Er is geen plaats voor dergelijke criminelen in onze samenleving. U kent de rode draad van mijn politiek op het vlak van druggebruik. We moeten zowel de gebruikers als de producenten van drugs aanpakken, ook in ons land.

  Ketamine is sinds de jaren '90 aanwezig in Europa. Volgens het European Union Drugs Agency wordt de meeste in beslag genomen ketamine geïmporteerd uit India, Pakistan en China.

  Il n'existe actuellement aucune réglementation européenne uniforme, ce que je déplore. Cela constitue un défi pour la politique européenne en matière de drogue et sa mise en œuvre.

  La Belgique a inscrit les questions relatives à la kétamine à l'ordre du jour du programme EMPACT d'Europol dès 2023.

  Uit een onderzoek van Sciensano blijkt dat ketamine in de top 4 staat van meest gebruikte drugs, naast cannabis, cocaïne en MDMA. In Kortrijk zou het gaan om spiking waarbij slachtoffers met ketamine zouden zijn verdoofd. Volgens de politie is er ook sprake van zedenfeiten, tegen de wil van slachtoffers in. Er zijn minstens 41 slachtoffers geïdentificeerd, van wie het merendeel vrouwen. De politie heeft inmiddels vijf verdachten opgepakt.

  Si la drogue peut être obtenue facilement et à bon marché, il devient plus facile de commettre des délits tels que les délits moraux graves et le dopage. Le slogan du commissariat national aux drogues offre une stratégie claire à cet égard. Lorsque nous misons sur l'offre et brisons le modèle de gain des criminels, nous avons un impact sur les victimes de la criminalité liée à la drogue et sur la consommation des drogues telles que la kétamine.

  Een groot struikelblok bij spiking is de bewijslast. Snel reageren is cruciaal, want sporen van drugs verdwijnen vaak al na zes tot acht uur uit het bloed en na twaalf uur uit de urine. Daarom is het cruciaal dat slachtoffers zo snel mogelijk naar een ziekenhuis gaan voor een bloedonderzoek en aangifte doen, zodra er vermoedens zijn van spiking, om een strafonderzoek te starten.

  Ce sont des conseils que nous donnons déjà aux victimes et que nous devons amplifier.

  Het recent ontwikkelde rietjessysteem aan de hogeschool UCLL in Leuven kan een belangrijke bijdrage leveren aan meer waakzaamheid en weerbaarheid bij potentiële slachtoffers. Het is belangrijk dat we dit soort technische hulpmiddelen aanmoedigen – ik doe dat – maar tegelijkertijd moet het duidelijk blijven, zoals u en mijn collega hebben gezegd, dat de verantwoordelijkheid nooit bij het slachtoffer ligt, nooit. Enkel en alleen de daders zijn verantwoordelijk voor dit misbruik.

  Je m'inscris complètement dans la politique intégrale et intégrée qui y est et sera encore menée en concertation avec les différentes parties prenantes de la chaîne de sécurité: prévention, ordre – c'est ma part –, répression et suivi.

  Je m'assure que l'action de la police, qu'elle soit fédérale ou qu'il s'agisse des polices locales – avec lesquelles je suis en contact permanent –, soit menée dans un esprit de contribution performant et adéquat. Cela se traduit concrètement dans l'assistance aux victimes – via les centres de prise en charge de violences sexuelles dont j'ai annoncé que nous allions compléter le réseau avec les trois centres qui manquent encore dans le pays –, la recherche, la formation des policiers et policières – nous venons de lancer un module obligatoire pour les policiers et les policières à la formation à l'accueil des victimes de violences sexuelles – et aussi bien sûr la sensibilisation qui existe déjà et sur laquelle on doit encore plus mettre l'accent.

  J'ai demandé à mes services de mettre en œuvre une campagne de publicité sur l'application 112 et l'intérêt qu'il y a à la télécharger sur son téléphone et à l'utiliser. Comme je l'ai déjà affirmé à maintes reprises, chaque personne et singulièrement chaque femme, a le droit de sortir où elle veut, quand elle veut et de le faire en toute sécurité. Je m'y emploierai pendant mon mandat.

  Maaike De Vreese:

  Collega's, ministers, de studententijd zou eigenlijk de tijd moeten zijn dat men mooie herinneringen voor het leven maakt. Voor deze vrouwen wordt dat een traumatische herinnering in hun leven. Als men iets met vriendinnen gaat drinken, moet dat veilig zijn. Dat zou een evidentie moeten zijn.

  Wat in Kortrijk en op nog andere plaatsen in dit land is gebeurd, toont aan dat de strijd tegen seksueel geweld tegen vrouwen absoluut niet gestreden is. Integendeel, de spikingproblematiek stijgt nog.

  Daarom moeten we inderdaad preventief en repressief optreden, maar we moeten ook voor die slachtoffers zorgen. We moeten ervoor zorgen dat ze goed worden ondersteund, dat zij zich laagdrempelig kunnen aanmelden en dat zij op elk moment in het proces worden ondersteund.

  Collega's, wij kunnen het absoluut niet toelaten dat die walgelijke daders het leven van jonge meisjes compleet (…)

  Franky Demon:

  Dank u wel, ministers. Zoals mevrouw Verlinden duidelijk zei, is de campagne Asking for Angela ook een goed voorbeeld, maar ik denk dat Angela stilaan verschillende gezichten aan het krijgen is. Iedereen kent wel een vriendin, een ouder, een buurmeisje die met het fenomeen te maken heeft gehad.

  Onze fractie vraagt hier actie, maar ik vraag dat ook als vader. We kunnen dit niet pikken. We kunnen het probleem alleen samen aanpakken, met een sterk en duidelijk beleid.

  Funda Oru:

  Mijnheer en mevrouw de minister, ik dank u voor uw antwoord en voor de inspanningen om daders strenger te straffen, slachtoffers beter te ondersteunen en het uitgaansleven veiliger te maken. Elke ouder moet erop kunnen rekenen dat zijn kind veilig kan uitgaan. Als jonge mama weet ik hoe het voelt om vol bezorgdheid te wachten op je kind. Minuten duren dan uren.

  Het is extra pijnlijk dat het personeel dat zou moeten beschermen, zoals in Kortrijk, de dader blijkt te zijn. Hoe kunnen we van jonge meisjes en van jongeren verwachten dat ze hulp zoeken als ze niet eens meer weten wie ze moeten vertrouwen? Daarom is het personeel in het uitgaansleven essentieel. Voor Vooruit is veiligheid altijd een topprioriteit geweest en zal het dat ook blijven. Iedereen, en zeker jonge meisjes, moeten altijd en overal, zeker tijdens het uitgaan, veilig zijn. Ik sluit af met de woorden van de minister: veiligheid, preventie, orde en opvolging.

  Wouter Vermeersch:

  Mijnheer en mevrouw de minister, uw mooie woorden en loze beloftes zullen niet volstaan. De meest vreselijke verhalen blijven maar komen. De politiek neemt dit probleem al jaren niet ernstig. Slechts 1 dossier op 100 leidt tot een effectieve veroordeling van de dader. Verkrachting is in België en in Vlaanderen een misdaad die de facto onbestraft blijft.

  Die straffeloosheid is onaanvaardbaar. Onze vrouwen, onze dochters moeten opnieuw veilig kunnen uitgaan. Het Vlaams Belang zal blijven strijden voor een kordate aanpak en voorstellen blijven formuleren, lokaal en nationaal, om onze steden en onze uitgaansbuurten opnieuw veilig te maken. Dit was, is en blijft een absolute topprioriteit.

  Natalie Eggermont:

  Mijnheer en mevrouw de minister, ik dank u voor uw antwoord. Veel mooie woorden en verklaringen, maar ook heel veel gebrek aan concrete actie en middelen. U zegt nog steeds niet hoe belangrijk het is dat vrouwen voor elkaar zorgen, geen drank aannemen van vreemden en hun hand boven hun glas houden. U verwijst naar de campagne Ask for Angela, waarbij men naar de bar gaat om aan de barman hulp te vragen, maar in dit verhaal zijn de barmannen de daders.

  We moeten echt verder gaan dan dat. Er zijn initiatieven voor de politie, maar die kampt met een gebrek aan mankracht en middelen om dat allemaal te kunnen doen. We krijgen zoveel signalen. Er zijn wel trainingen en vormingen, maar er is personeel te kort. Die taken komen bovenop hun takenpakket, terwijl het water hen nu al aan de lippen staat. Dat zal dus niet lukken. Er moeten extra middelen komen. Anders zijn dat loze woorden en daar hebben vrouwen echt niets aan.

  Catherine Delcourt:

  Madame la ministre, monsieur le ministre, merci pour vos réponses. Monsieur le ministre, on vous sait extrêmement volontaire et actif en matière de lutte contre le trafic de drogue. Et le trafic de drogue, ce sont aussi ces faits de viols sous soumission chimique. Nous ne pouvons pas considérer que c'est un phénomène collatéral, il est au cœur de la lutte contre le trafic de drogue.

  Les victimes ont le droit d'être reconnues, prises en charge, aidées, accompagnées. Nous devons en faire une priorité pour la sécurité de tous ceux et de toutes celles qui sortent, qui en profitent, qui vivent et qui doivent pouvoir le faire en toute sécurité. La prévention, la répression – madame la ministre a été claire sur la fermeté et la dureté des peines – et, évidemment, l'accompagnement des victimes doivent être au cœur de votre politique. Je vous remercie d'accorder la priorité à ces faits.

  Persoonlijk feit

  Fait personnel

  Voorzitter:

  Ik heb een vraag gekregen inzake een persoonlijk feit. Het was weliswaar omfloerst meegedeeld, mijnheer de ondervoorzitter van de Kamer, waarmee ik niemand in het bijzonder bedoel, maar ik meen dat de N-VA-fractie maar één fractievoorzitter heeft.

  Ik herhaal de regel dat het noemen van een naam niet volstaat voor een persoonlijk feit. In dezen werden verwijten gemaakt die te maken zouden hebben – ik houd me op de vlakte – met het beleid van de betrokkene.

  U kent de regels, mijnheer Vermeersch. U krijgt nog de mogelijkheid tot repliek.

  Axel Ronse:

  Ik ben eigenlijk nog altijd bijzonder geëmotioneerd door de feiten. Ik heb zelden in mijn leven zoiets ergs meegemaakt. Het gaat om twee cafés die vrij bekend zijn in onze stad. Het zijn walgelijke beesten die aan de lopende band onschuldige dames hebben vergiftigd, verdoofd en verkracht. Ze hebben hen vies achtergelaten.

  Mijnheer Vermeersch, als zou blijken dat ik als cultuurschepen in de periode tussen 2018 en 2024 ook maar iets meer gedaan kon hebben om de slachtoffers te beschermen, stop ik onmiddellijk met politiek. Onmiddellijk.

  Ik meen, collega's, dat we onszelf geen blaasjes mogen wijsmaken. Walgelijke beesten zijn van alle tijden. Wij als politici zullen altijd het beste van onszelf moeten geven en vernieuwend moeten zijn om hen af te stoppen. Ze zullen echter altijd slimmer, vuiler of wat dan ook zijn dan we ons ooit kunnen inbeelden.

  Ik zal u zeggen dat we er in Kortrijk nu voor hebben gezorgd dat er 40 extra politieagenten komen en dat er een afzonderlijke drugscel komt om de daders te pakken. Ik stel voor om hierover vooral geen politieke spelletjes te spelen, maar om eendrachtig samen, van links tot rechts, tegenover die walgelijke beesten te staan en er alles aan te doen om ze op te sporen, om ze te straffen en vooral om te verhinderen dat zulke walgelijke beesten nog kunnen doen wat ze gedaan hebben.

  Ik zal u alle illusies besparen. Helaas lopen er nog in alle steden en dorpen van dit land zulke beesten rond. Het is onze grootste verantwoordelijkheid om hen te pakken en dergelijk gedrag te vermijden.

  Voorzitter:

  Mijnheer Vermeersch, wilt u nog repliceren?

  Wouter Vermeersch:

  Collega Ronse, wijzen op politieke verantwoordelijkheid is geen politieke spelletjes spelen. Als burgemeester en schepenen hebben jullie natuurlijk een collectieve verantwoordelijkheid voor de veiligheid in de straat, opdat onze vrouwen en dochters veilig over straat kunnen en kunnen uitgaan. In mei 2022, drie jaar geleden beste collega's, hebben wij actie gevoerd rond spiking in onze stad, op de straat vlak voor het stadhuis, zodanig dat u het zeer goed zou zien en weten. We hebben vervolgens ook geïnterpelleerd in de gemeenteraad rond spiking in de stad, maar er zijn geen acties gevolgd. Er is een verpletterende politieke verantwoordelijkheid. Het stadsbestuur heeft die feiten niet aangegrepen om kordaat in te grijpen en heeft drie jaar verloren laten gaan, drie jaar waarin er extra slachtoffers konden worden gemaakt door de beesten die u benoemt. Een stadsbestuur kan wel degelijk acties ondernemen. Ik heb ze ook opgesomd. U kon veel meer controles uitvoeren in de uitgaansbuurt. U kon de politie aansturen en meer sancties treffen. U kon zorgen – zeker de burgemeester kon dat doen, maar u zit samen met haar in het schepencollege – voor een betere samenwerking tussen de lokale politie en justitie. U kon zorgen voor sensibiliseringscampagnes en een betere ondersteuning van de slachtoffers. De collega van de PVDA heeft immers heel juist gezegd dat de slachtoffers onvoldoende gehoord en ondersteund zijn. Het stadsbestuur heeft een verpletterende verantwoordelijkheid, want zijn passiviteit heeft extra slachtoffers gemaakt. Dat is en blijft mijn bewering. Was er drie jaar eerder ingegrepen, dan waren er minder slachtoffers gevallen. U hebt uw verantwoordelijkheid daar niet genomen. Wij zullen als politieke partij geen spelletje spelen daarrond, maar te gepasten tijde zullen we u op die verantwoordelijkheid blijven wijzen.

• Vraag: Het recordaantal meldingen van beelden van kindermisbruik op sociale media

  veiligheid, justitie en defensie

  Het recordaantal meldingen van beelden van kindermisbruik op sociale media
  

  Beantwoord door

  cd&v Annelies Verlinden (Minister van Justitie)
  

  op 27 februari 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De alarmistische cijfers (25.000 meldingen, 3.000 strafbare feiten) tonen aan dat online kindermisbruik op platforms zoals Snapchat, TikTok en Roblox escaleert, terwijl ouders en overheid de digitale dreiging niet beheersen. Minister Verlinden belooft meer zedeninspecteurs, technologie voor opsporing en Europese samenwerking om daders aan te pakken en slachtoffers te beschermen, maar erkent dat meldcultuur en grensoverschrijdende actie cruciaal zijn. Oru (Vooruit) benadrukt dat overheidsingrijpen dringend is, omdat sociale media te vrijblijvend opereren en de samenleving achterloopt op misdadigers. De focus ligt op versnelde uitvoering van het regeerakkoord met concrete middelen en specialisten.

  Funda Oru:

  Mevrouw de minister, elke dag stellen ouders in dit land zich een heel belangrijke vraag: wat gebeurt er op de telefoon van mijn kind? Dat is een heel terechte vraag, een terechte bezorgdheid, want vandaag bleek dat er waanzinnig veel meldingen zijn van kindermisbruik op sociale media. Meer dan 25.000 meldingen op een jaar waren er, waarvan er meer dan 3.000 zelfs strafbaar zijn. Laat dat cijfer even bezinken. In dit kleine landje zijn er meer dan 3.000 strafbare meldingen over misbruik van minderjarige kinderen op sociale media.

  Het is duidelijk dat onze kinderen vandaag op digitale media en op onlineplatforms niet veilig zijn. Het is echter nog veel duidelijker dat vandaag misdadigers vaker en beter dan ouders weten waar kinderen digitaal rondhangen. Er zijn livestreams op TikTok en er worden naaktfoto’s gevraagd op Roblox. Nergens zijn er ook zoveel meldingen als op Snapchat.

  Ouders doen er alles aan om hun kind te beschermen. Wij leren ze veilig de straat over te steken en een helm te dragen wanneer zij fietsen. Wij leren hun ook om zeker niet met vreemden mee te gaan. Als ouders hun kind hiertegen willen beschermen, dat lukt hen dat niet alleen. Voor Vooruit en deze regering is het helder, een sterke overheid beschermt onze kinderen, ook zeker online. Dat is niet eenvoudig, maar als we willen dat politieagenten misdadigers kunnen oppakken, moeten we zeker ook investeren in onlinespecialisten en internationale samenwerking.

  Mevrouw de minister, u hebt een heel duidelijke opdracht gekregen in het regeerakkoord om die specialisten aan te werven. Hoe gaan we een versnelling hoger schakelen? Hoeveel specialisten komen er? Wanneer gaan zij aan de slag?

  Annelies Verlinden:

  In 2024 was er inderdaad een onnoemelijk groot aantal meldingen van onlinekindermisbruik. Ondanks een groot dark number zien we nog altijd een stijging van het aantal meldingen.

  Ik roep ook iedereen op om meldingen te blijven doen, omdat we die nodig hebben. Het is ook moeilijk te onderscheiden hoe groot het dark number vandaag nog is. Hoe meer meldingen we hebben, hoe beter we ze kunnen opvolgen, hoe meer verschillende analyses en onderzoeken we kunnen doen en hoe meer slachtoffers er geïdentificeerd en geholpen kunnen worden.

  Naast het blootleggen van de actieve netwerken waarbinnen kindermisbruik en onlinebeelden worden gedeeld, moeten we absoluut de positie van de slachtoffers centraal plaatsen. Dat is ook de keuze die wij in het regeerakkoord maken, niet alleen bij het onthaal bij de politie en bij justitie, maar zeker ook in de fysieke ruimte, onder meer in de justitiepaleizen.

  Een van de belangrijke initiatieven die ik wil blijven nemen, is bij de Europese collega's aandringen op een gezamenlijk initiatief, omdat ook heel veel beelden Europees gedeeld worden. Het kan niet zijn dat die misdadigers, die kindermisbruikers, zich blijven verschuilen achter de vrijblijvendheid van technologieplatformen om hun daden te kunnen voortzetten. We moeten ervoor zorgen dat we grensoverschrijdend slachtoffers kunnen identificeren en bijstaan.

  Ook in ons land zullen politiediensten versterkt worden. Zo zullen bij Binnenlandse Zaken meer zedeninspecteurs worden opgeleid, die ter beschikking zullen staan van de slachtoffers. We zullen hen uitrusten met de noodzakelijke technologie, zodat onze federale gerechtelijke politie en alle speurders achter dat onlinekindermisbruik kunnen aangaan. We willen immers dat kinderen kunnen opgroeien in een veilige wereld, zowel fysiek als uiteraard ook in de onlinewereld.

  Funda Oru:

  Mevrouw de minister, fijn dat u hiermee aan de slag gaat. Laat er helemaal geen twijfel over bestaan, voor Vooruit is de onlineveiligheid van onze kinderen een absolute prioriteit. Daarvoor hebben we keihard gestreden in het regeerakkoord. Als mama weet ik heel goed dat het heel moeilijk is om te controleren wat een kind online allemaal doet. Sterker nog, vanochtend werd dus pijnlijk duidelijk hoe vuil en gevaarlijk het internet kan zijn, zelfs als men zich goed beschermt. Het gevoel dat onze samenleving achter de feiten aanloopt, dat we dit niet onder controle krijgen, is beangstigend. Helaas zijn we vandaag ook te veel afhankelijk van de goodwill van socialemediabedrijven. Het is nu meer dan tijd om hierop te reageren. We hebben een sterke overheid nodig, die de veiligheid van onze kinderen zowel offline als online beschermt.

• Vraag: Het einde van de subsidies voor stedelijke projecten voor mentaal welzijn van kinderen en jongeren

  gezondheid en welzijn

  Het einde van de subsidies voor stedelijke projecten voor mentaal welzijn van kinderen en jongeren
  

  Beantwoord door

  Karine Lalieux
  

  op 16 januari 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Samenvatting: Funda Oru (Vooruit) kaart aan dat plots geschrapte subsidies voor mentale zorg bij kwetsbare jongeren in steden—ondanks eerdere investeringen in gratis psychologische hulp—een taboe versterken en preventie ondermijnen, terwijl minister Lalieux (PVDA) de blokkade door liberale collega’s in de ministerraad hekelt, ondanks beschikbare middelen en dringende OCMW-oplegingen. Lalieux hoopt op herstel onder een toekomstige regering, mede door steun van formateur De Wever, maar Oru benadrukt dat de dupe nu bij jongeren ligt en belooft blijvende socialistische strijd voor toegankelijke zorg, ook in nieuwe onderhandelingen.

  Funda Oru:

  Mevrouw de minister, ik ben blij dat u, gelet op de omstandigheden, min of meer in orde bent en dat u weer op post bent.

  Collega’s, mentaal welzijn kan zwaar wegen, net als een fysieke blessure. In tegenstelling tot een fysieke blessure is mentaal lijden echter zeer vaak onzichtbaar, verborgen, en blijft het onder de radar. Dat neemt niet weg dat het dezelfde tijd, aandacht en zorg verdient als fysiek lijden. Daarom hebben we met deze regering, met Vooruit, ook immens veel geïnvesteerd in mentaal welzijn. Denk maar aan de gratis psychologische hulp voor jongeren en een minister van Volksgezondheid die keer op keer het belang van betaalbare mentale zorg benadrukt.

  Maar wat als er toch een taboe heerst inzake psychologische hulp? Dat is vandaag helaas nog steeds het geval in onze grote steden bij heel wat kwetsbare jonge mensen. Formele zorg alleen volstaat dan niet en daarom is het erg belangrijk dat er alternatieve oplossingen zijn om jongeren te kunnen versterken. Dat hebben we ook gedaan met deze regering.

  Vandaag las ik echter dat deze middelen aan het einde van deze regeerperiode plots werden geschrapt. Deze middelen en subsidies kwamen kwetsbare jongeren ten goede. Het gebeurde zo plots dat zelfs de organisaties niet op de hoogte waren. Mevrouw de minister, ik heb gelezen dat u verontwaardigd was, net als ik. Voor Vooruit is het essentieel dat wie zorg nodig heeft, deze zorg ook krijgt. Laat het duidelijk zijn: preventie is een sleutel tot succes, voor jongeren zelf en voor onze samenleving.

  Mevrouw de minister, de organisaties en de jongeren die zij begeleiden zitten vandaag met de handen in het haar. U bent vandaag nog steeds hun aanspreekpunt. Wat kunt u voor hen betekenen in deze periode?

  Karine Lalieux:

  Geachte collega, tot mijn grote spijt heeft de ministerraad de derde en laatste schijf van die subsidies niet goedgekeurd. Ik ben daarover echt verontwaardigd. Sommigen vergeten de behoeften van deze generatie jongeren die een opleiding volgen of de arbeidsmarkt betreden en die al zo veel moeilijkheden hebben gekend, vaak veroorzaakt door de covidcrisis. Iedereen zou het nut van die maatregelen moeten inzien.

  De betrokken OCMW's hebben me een brief bezorgd waarin ze het belang van die subsidies benadrukken. Ze hebben me gesmeekt om het project voort te zetten. De middelen daarvoor waren beschikbaar. Er was namelijk een akkoord over de subsidies voor drie jaar, maar sommigen hebben er blijkbaar geen enkel probleem mee om hun beloften niet na te komen, want tijdens de ministerraad werd het dossier door mijn liberale collega's geblokkeerd. Nogmaals, ik vind dit onbegrijpelijk.

  Ik kan alleen hopen dat de toekomstige arizonaregering dit beleid opnieuw zal opnemen. Aangezien een van de brieven werd ondertekend door huidig formateur Bart De Wever zelf, heb ik hier goede hoop op.

  Funda Oru:

  Mevrouw de minister, wat er ook aan de basis ligt van die beslissing, die organisaties en jongeren zijn daar vandaag helaas de dupe van. Collega’s, laat het duidelijk zijn, de onderhandelingen van vandaag zijn niet eenvoudig. Juist daarom zitten wij met Vooruit aan tafel: niet omdat het gemakkelijk is, maar omdat wanneer het lastig wordt, men nood heeft aan iemand die strijdt voor zijn belangen. Dat geldt ook voor die kwetsbare jongeren in onze grote steden. Wij strijden voor ondersteuning en begeleiding. Tegelijkertijd kan ik vandaag alleen oproepen om hulp te zoeken als dat nodig is. Het is niet eenvoudig, maar elke stap vooruit is waardevol en wij, socialisten, zullen altijd aan de kant staan van de mensen die hun best doen en hulp nodig hebben, vandaag en ook in de nieuwe regering.

Voorstellen

Voorstellen ingediend door Funda Oru als hoofdauteur.

Slechts een deel van alle voorstellen wordt getoond. Lopende voorstellen die nog niet zijn gestemd geweest worden niet weergegeven.

• Voorstel: Wetsvoorstel tot wijziging van de gecoördineerde wet van 14 juli 1994 betreffende de verplichte verzekering voor geneeskundige verzorging en uitkeringen, teneinde tijdens de moederschapsrust de uitoefening van bepaalde activiteiten toe te staan (177/10)

  Wetsvoorstel tot wijziging van de gecoördineerde wet van 14 juli 1994 betreffende de verplichte verzekering voor geneeskundige verzorging en uitkeringen, teneinde tijdens de moederschapsrust de uitoefening van bepaalde activiteiten toe te staan (177/10)

  Bekijk dossier 177

Stemmingen

Recente stemmingen van Funda Oru in de plenaire vergadering.

Commissies

Funda Oru is lid van de volgende commissies.