Kamerlid Katja Gabriëls (Anders.)

Mondelinge vragen

De 10 meest recente vragen gesteld door Katja Gabriëls in de plenaire vergaderingen.

• Vraag: Abortus en het expertenrapport van de Belgische universiteiten

  Vraag: De onenigheid in uw regering over de ethische dossiers

  Vraag: Vrijwillige zwangerschapsafbreking

  Vraag: De hervorming van de abortuswet

  Vraag: De zwangerschapsafbreking

  Abortus en het expertenrapport van de Belgische universiteiten
  De onenigheid in uw regering over de ethische dossiers
  Vrijwillige zwangerschapsafbreking
  De hervorming van de abortuswet
  De zwangerschapsafbreking
  Abortus, ethische debatten en wettelijke hervormingen in België summaryExplanation

  Beantwoord door

  N-VA Bart De Wever (Eerste minister)
  

  op 11 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Caroline Désir (PS) en Katja Gabriëls (Open Vld) bekritiseren dat de regering het wetenschappelijk consensusrapport van 35 experts negeert, dat een abortuslimiet van 18 weken en afschaffing van het verplichte bedenktijd aanbeveelt, terwijl het CD&V-voorstel vastzit op 14 weken (met uitzondering voor verkrachting) en de bedenktijd behoudt. Nawal Farih (CD&V) verdedigt de 14-wekengens als "ethische grens" en benadrukt de fysieke en morele impact van late abortussen, terwijl Sofie Merckx (Ecolo) en Stefaan Van Hecke (Groen) de hypocrisie aanklagen van een regering die wetenschap en parlementsmeerderheid (voor 18 weken) buitenspel zet door CD&V’s ideologisch veto. Premier De Wever (N-VA) ontkent dat er al regeringsovereleg was over het voorstel van minister Verlinden (CD&V) en wijst naar een uitgesteld debat, maar vermijdt duidelijke standpunten, terwijl oppositiepartijen eisen dat het Parlement vrij mag stemmen over de wetenschappelijk onderbouwde voorstellen. Critici beschuldigen Vooruit, MR en Les Engagés ervan hun beloftes te breken door toe te geven aan CD&V’s conservatieve lijn, ondanks eerdere toezeggingen om de wetenschap te volgen.

  Caroline Désir:

  Monsieur le premier ministre, brader les droits des femmes, piétiner le consensus scientifique, voilà ce que fait le CD&V par la voix de Mme Verlinden, encore une fois au nom du sacrosaint compromis entre les progressistes et les conservateurs de ce gouvernement. Bien qu'ici, en réalité, le CD&V ne fasse qu'un compromis avec lui-même.

  Mais vous, chers collègues de Vooruit, du MR, des Engagés, vous qui affirmiez que, cette fois-ci, vous respecteriez le consensus scientifique, que faites-vous aujourd'hui? Vous vous laissez à nouveau prendre en otage. Vous pliez, vous reculez.

  Il y a trois ans, 35 experts ont remis leur rapport d'évaluation sur l'IVG. Des recommandations adoptées dans un consensus total. Et, aujourd'hui, ce gouvernement décide de jeter ce rapport à la poubelle. On parle d'experts et d'expertes francophones, néerlandophones, de médecins, de juristes, psychologues, philosophes, éthiciens, issus de toutes les universités du pays, y compris de la KUL et de l'UCL. Ces experts recommandent un allongement du délai légal à au moins 18 semaines. Et que prévoit ce gouvernement? Un allongement à 14 semaines! Le CD&V a uniquement retenu le chiffre de 18 semaines pour les femmes violées.

  Le rapport recommande également la suppression du délai de réflexion obligatoire. Que prévoit le gouvernement? Son maintien. Ces experts demandent enfin que l'IVG soit traitée comme un véritable soin de santé. Et que fait ce gouvernement? Il continue à l'enfermer dans des marchandages politiques malsains. Pas d'avancées sur l'IVG sans avancées sur la contraception, nous dit le CD&V.

  Monsieur le premier ministre, reconnaissez-vous aujourd'hui que, sur l'IVG, ce n'est pas la science qui a guidé le gouvernement, mais bien le veto idéologique du CD&V?

  Katja Gabriëls:

  Collega's, 20.000 vrouwen kiezen jaarlijks voor een abortus in dit land. Laten we dat taboe nu ook maar eens doorbreken. Vijfhonderd van hen hebben jaarlijks meer tijd nodig om die keuze te maken. Wij helpen hen niet, we sturen hen weg, terwijl de zorg hier optimaal is.

  Al jaren worden er allerlei procedurespelletjes gespeeld door cd&v en de N-VA, om toch maar niet te moeten stemmen. Op de dag dat het wetenschappelijk rapport klaar was, met een unaniem advies voor 18 weken, zaten 6 partijen rond de tafel. Waar zat cd&v? Mevrouw van Hoof zat toen al in de studio van Terzake te verklaren dat voor hen de grens op 14 weken lag. Diezelfde dag al, van een tapijtenmarkt gesproken.

  Vandaag doen ze het nog eens over. Eerst een persbericht sturen met een veto, zogezegd niet besproken met de coalitie, maar dat weet ik niet. Ik heb vandaag zelfs geen vraag, want het antwoord van cd&v ligt al drie jaar in de schuif. Minister Verlinden verklaarde dit weekend dat haar grens ligt op 14 weken. Het gaat er niet om waar de grens van mevrouw Verlinden ligt en ook niet waar mijn grens ligt. Het gaat er om waar de grens ligt van al die vrouwen, die nooit lichtzinnig beslissen. Ook zij hebben een ethisch kompas én de steun van de wetenschap.

  Ik heb maar één oproep. Ik heb respect voor iedereen die een andere keuze zal maken en neen zal stemmen in dit Parlement. Wanneer is er respect van cd&v en de N-VA voor de ja-stem, voor die 500 vrouwen die we jaarlijks wegsturen in alle miserie en eenzaamheid? Mijnheer de premier, laat de 150 vertegenwoordigers van het volk nu eens zelf op de knop duwen. Ons voorstel ligt klaar, volgende week in commissie en deze maand nog in de Kamer.

  Nawal Farih:

  Mijnheer de premier, in dit Huis gaat het niet over partijen die voor of tegen abortus zijn. In dit Huis gaat het ook niet over partijen die voor of tegen de keuzevrijheid van vrouwen zijn. De realiteit is dat de verschillende fracties elk hun eigen ethische grens hebben. Bij sommigen ligt die grens op 12 tot 14 weken en bij anderen op 18 tot 21 weken.

  Collega's, als we spreken over vrijwillige zwangerschapsafbreking, dan moeten we ook de rauwe waarheid durven te delen. Een foetus van 18 weken is 20 centimeter groot. Die heeft volledig ontwikkelde armen en beentjes, draait, schopt en heeft volledig ontwikkelde gezichtskenmerken. Als wij met cd&v een ethische grens trekken, hoeven we ons daarvoor niet te schamen.

  Ik zal nog een rauwe waarheid delen. Abortusmedicatie en curettages zijn een aanslag op het vrouwelijk lichaam. Hoe later die plaatsvinden in de zwangerschap, hoe zwaarder ze zijn. Dat is de waarheid die vaak onbesproken blijft en die vaak onder de mat wordt geschoven. Die realiteit moeten we in het debat meenemen.

  Als vrouw word ik ook moe van het feit dat er altijd naar de standaard in Nederland wordt verwezen, waar de grens 21 weken is. In alle andere Europese landen ligt het gemiddelde tussen 10 en 14 weken. Dus neen, wij schamen ons niet voor de grens die we hebben getrokken.

  Ik heb één vraag voor u, mijnheer de premier. Zult u het akkoord dat we hebben gemaakt respecteren?

  Sofie Merckx:

  Monsieur le premier ministre, cela fait des années que les centres de planning familial, la société civile et les mouvements féministes demandent que l'on change la loi sur l'IVG. En 2019, nous avions une majorité parlementaire. Le texte fut voté deux fois en commission, avant que n'interviennent les manœuvres de blocage avec les renvois successifs au Conseil d'État.

  Par la suite, le gouvernement Vivaldi a demandé à des experts scientifiques d'établir un rapport. Ce rapport est sorti en 2023 et a étayé d'un consensus scientifique la demande de la société civile. Oui, un consensus scientifique! Tous les experts se sont prononcés en faveur d'un délai de 18 semaines sans délai d'attente ni sanction pour les femmes.

  C'est donc la science même que la proposition du CD&V rejette, piétinant le droit des femmes à disposer de leur corps et ignorant aussi la réalité des 400 femmes qui, chaque année, doivent traverser la frontière pour subir une intervention médicale à laquelle elles n'ont pas droit ici, en rassemblant jusqu'à 1 500 euros, pour la pratiquer comme des voleuses. Non, nous ne pouvons plus accepter cette hypocrisie. Il faut que les choses changent!

  Monsieur le premier ministre, confirmez-vous l'affirmation de Mme Farih selon laquelle le gouvernement s'est mis d'accord sur 14 semaines? Ne pensez-vous pas qu'il est temps d'écouter la science? N'est-il pas temps de laisser les femmes décider librement de leur corps?

  Stefaan Van Hecke:

  Mijnheer de voorzitter, collega’s, nog altijd gaan elk jaar 400 vrouwen naar Nederland voor een abortus en dus voor levensbepalende zorg waarop zij recht hebben. Dat is de realiteit voor heel veel vrouwen vandaag.

  Nog altijd worden vrouwen betutteld. Vrouwen die toekomen in een abortuscentrum, krijgen vandaag te horen dat zij zes dagen later nog eens moeten terugkeren.

  Geen enkele vrouw neemt lichtzinnig de beslissing om een abortus te laten uitvoeren. Nog altijd kan een abortus in ons land slechts tot 12 weken. Er is nochtans een brede wetenschappelijke consensus om die termijn uit te breiden naar minstens 18 weken. Heel veel vrouwen ontdekken te laat dat zij zwanger zijn, met alle gevolgen van dien. Ook dat is een realiteit.

  In geval van een zwangerschap door verkrachting, bepaalt het voorstel van cd&v dat een abortus plots wel toegelaten is tot 18 weken. Waarom is er dat onderscheid? Zo lijkt het alsof tot abortus beslissen verschilt in moeilijkheidsgraad wanneer een vrouw in een noodsituatie of in een moeilijke familiale situatie zit of wanneer een vrouw verkracht werd. Wie moet vaststellen of aan de voorwaarde van verkrachting is voldaan? Komt die beslissing de arts toe die de abortus zal uitvoeren? Dat kan uiteraard niet, want dat is werk voor justitie.

  Mijnheer de premier, in het regeerakkoord staat dat een voorstel zou worden uitgewerkt in consensus en op basis van het wetenschappelijk rapport. Uw minister van Justitie trekt zich daar echter niets van aan. Zij komt met een conservatief cd&v-voorstel. Alle vrouwen die vandaag nood hebben aan hulp en zorg en die in de kou staan, blijven in de kou staan. Laat ze maar voort naar Nederland te rijden. Dat is de boodschap van cd&v.

  Mevrouw de cd&v-fractieleider, u kondigde op 8 oktober in de commissie voor Justitie aan dat de minister vóór het reces naar het Parlement zou komen met een tekst.

  Mijnheer de premier, mijn vragen zijn eenvoudig. Steunt u het voorstel van minister Verlinden? Wat is het standpunt van de regering? Zal er een tekst zijn? Welk akkoord hebt u gemaakt?

  Voorzitter:

  Gezien het aantal vragen heeft de premier maximaal vijf minuten om te reageren.

  Bart De Wever:

  Chers collègues, merci pour vos questions. Dans l’accord de gouvernement, plus précisément à la p. 130, vous pouvez retrouver la volonté du gouvernement d’apporter des modifications ciblées à la législation relative à ce que nous avons pris l’habitude d’appeler, en politique, "les thèmes éthiques". Plusieurs sujets sont abordés dans ce même chapitre.

  Au sein du gouvernement, la ministre de la Justice a la responsabilité d’élaborer des propositions à cet égard. Celles-ci seront ensuite examinées au sein du gouvernement. Nous souhaitons dégager un consensus le plus large possible autour de ces propositions au sein de ce Parlement.

  Tout comme vous, j’ai lu dans la presse que la ministre avait préparé une proposition concernant l’interruption volontaire de grossesse.

  Dat voorstel is, voor alle duidelijkheid, dus nog niet op de regeringstafel gelegd. Er heeft in de regering nog geen enkel overleg over plaatsgevonden. Als eerste minister kan ik hier alleen het standpunt van de regering vertolken. Dat standpunt kan ik u bijgevolg niet meedelen, wat u ongetwijfeld zult begrijpen.

  Het is geen geheim dat de zogeheten ethische thema’s maatschappelijk zeer gevoelig liggen en dat de standpunten daarover in het Parlement soms heel ver uit elkaar liggen. Persoonlijk ben ik er een groot voorstander van om discussies over die thema’s met de grootst mogelijke sereniteit met elkaar te proberen voeren. Het gaat hier letterlijk over zaken van leven en dood. Volgens mij lenen die zich niet tot politieke profilering. Verbale knokpartijen met stemverheffingen, applaus en tegenapplaus over dergelijke delicate onderwerpen vind ik persoonlijk te vermijden, maar dat is uiteraard een persoonlijk standpunt.

  Er is mij meegedeeld dat er begin deze week in de Conferentie van voorzitters, waarin alle fracties vertegenwoordigd zijn, een consensus was om mondelinge vragen over het onderwerp uit te stellen tot volgende week, zodat de bevoegde minister, die vandaag in het buitenland is, zelf toelichting zou kunnen geven over de status van de voorstellen die zij aan het uitwerken is. Mijn antwoord hebt u bij dezen gekregen. Ik laat het aan uw wijsheid over om de bevoegde minister volgende week alsnog om meer uitleg te verzoeken.

  Caroline Désir:

  Monsieur le premier ministre, le problème n'est en effet pas le CD&V. Celui-ci défend aujourd'hui exactement ce qu'il défendait hier. De ce parti, nous n'attendons plus rien: il ne veut pas faire avancer le droit des femmes, il ne respecte pas la liberté des femmes et il ne fait pas confiance aux experts scientifiques. Le problème se trouve aujourd'hui chez ses partenaires de gouvernement: chez Vooruit, chez Les Engagés et au MR, chez celles et ceux qui disaient qu'ils respecteraient le consensus scientifique et qu'ils garantiraient la liberté de vote à leurs membres.

  Alors, ce que je vous demande aujourd'hui, chers collègues de Vooruit, des Engagés et du MR, c'est de respecter, pour une fois, votre parole. Ne cédez pas à ce chantage, n'acceptez pas cette prise d'otages, refusez cette proposition du CD&V, n'acceptez pas cet accord au rabais. Sinon, ce sera un enterrement de première classe pour cet important dossier éthique.

  Je vous remercie.

  Katja Gabriëls:

  In alle rust, ik heb alle respect getoond voor de andere mening, maar ik heb weinig respect gehoord van de andere kant.

  Collega’s van Vooruit, jarenlang stond u op de barricaden, samen met de liberalen. Grootse verklaringen en straffe verkiezingsbeloften, daar bent u goed in. Intussen schreef u in een Atomaschriftje dat 14 weken ook wel oké is, zolang Arizona maar kon starten. Alle principes overboord, de ethische thema’s zijn geen prioriteit meer voor Vooruit. Dat is duidelijk. Ondertussen blijft u communiceren, gisteren nog bij monde van mevrouw Gennez. Waar bent u nu in het federaal Parlement? Wat een hypocrisie.

  Mijnheer de eerste minister, er is zelfs nog geen overleg geweest over dit dossier. Kom niet af met de frase dat er over alles een akkoord moet zijn. Wat betekent dat eigenlijk? Is dat het koppelen van ethische thema’s? Van een koehandel gesproken. U moest beschaamd zijn.

  Wij liberalen blijven onze principes trouw. Beslissingen over leven en dood zet men niet in een Atomaschriftje. Dat verdient een sereen debat en een vrije stemming.

  Nawal Farih:

  Mijnheer de eerste minister, ik heb hier heel veel over wetenschap horen spreken, maar het is niet de wetenschap die het politiek beleid zal bepalen. Het is aan ons om ons af te vragen in welke samenleving we willen leven. Dat cd&v de bescherming van het ongeboren kind niet als randfactor ziet, daar ben ik fier op, omdat dit leven ook verdient beschermd te worden na een bepaalde termijn.

  Ik heb daarnet ook al verteld over abortusmedicatie en curettages. Hoe later in de zwangerschap, hoe groter de aanslag op het lichaam van de vrouw. Zouden wij hier niet in de eerste plaats moeten spreken over hoe we zo min mogelijk ongewenste zwangerschappen hebben in ons land?

  Premier, u weet wat de afspraken zijn en wij hopen dat u die respecteert.

  Sofie Merckx:

  Mijnheer de eerste minister, het is duidelijk dat mevrouw Farih voor haar beurt spreekt, en alleen voor haar partij, en dat er geen akkoord is binnen de regering over dit dossier.

  U roept op tot sereniteit. Ik hoop dat mevrouw Farih uw oproep gehoord heeft.

  Mevrouw Farih, het komt u niet toe om te bepalen wanneer een vrouw wel of niet een abortus wil laten uitvoeren. Stop alstublieft met hier wetenschappelijke onzin te verkopen. Alstublieft!

  Nawal Farih:

  (…)

  Sofie Merckx:

  Jullie weten het beter dan de wetenschappelijke experts en dan alle gynaecologen in dit land? U weet het beter? Echt?

  U hoort de sereniteit, mijnheer De Wever. Wij reiken u de hand, want er is een meerderheid in het Parlement, maar cd&v zult u niet overtuigd krijgen. Neem dus onze handreiking aan en laat het Parlement beslissen.

  Stefaan Van Hecke:

  Mijnheer de premier, u hebt het voorstel van uw minister dus ook gelezen in de media. Het is goed dat u de media volgt. Klopt het evenwel wat mevrouw Farih daarnet twee keer tegen u zei? Ze roept u op om u te houden aan de afspraak. Welke afspraak hebt u dan gemaakt met mevrouw Farih of binnen de regering? Daar antwoordt u niet op. Is er een afspraak om het bij 14 weken te houden en dus af te wijken van het Wetenschappelijk Comité? U vraagt sereniteit. Mijnheer de premier, misschien moet u die vragen aan mevrouw Verlinden, want zij heeft, door haar voorstel te lanceren, heel het debat losgelaten. Collega's, er is een grote meerderheid in het Parlement om de abortustermijn van 12 naar 18 weken te verlengen, en andere wijzigingen door te voeren. Ik heb één boodschap, na al die debatten: laat eindelijk het Parlement beslissen. De voorstellen liggen er. Laat de 150 parlementsleden in eer en geweten beslissen. Dat is wat democratie inhoudt.

• Vraag: De weigering van de premier om extra budget toe te kennen voor Justitie

  veiligheid, justitie en defensie

  De weigering van de premier om extra budget toe te kennen voor Justitie
  

  Beantwoord door

  cd&v Annelies Verlinden (Minister van Justitie)
  

  op 26 februari 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Katja Gabriëls beschuldigt minister Verlinden van leeg beloftengoed over 1 miljard extra voor Justitie, wijzend op een jaarlijks tekort van 101 miljoen door verhoogde werkgeversbijdragen dat 1.800 banen kost, terwijl de regering haar volgens Gabriëls "wandelen stuurde" en Justitie zelf moet "absorberen". Verlinden erkent de budgettaire druk maar benadrukt dat de regering wel extra middelen vrijmaakte voor gevangenisoverbevolking, digitalisering en criminaliteitsbestrijding, en dat ze compensatie vraagt in de begrotingscontrole, omdat statutaire aanwervingen door de bijdragenstijging duurder worden. Gabriëls noemt dit "amateurisme" en "broddelwerk", bewerend dat Verlinden haar taak niet vervult doordat de 50 miljoen compensatie al op is en ze opnieuw geld vraagt zonder structurele oplossingen. Verlinden houdt vol dat Justitie blijvend moet investeren in personeel, maar Gabriëls eist concrete actie in plaats van herhaalde budgettaire vragen.

  Katja Gabriëls:

  Mevrouw de minister, laten we meteen met de deur in huis vallen. In november vorig jaar bracht u een soort goednieuwsshow met zogezegd 1 miljard euro extra voor Justitie, een bedrag dat de meesten onder ons niet volledig hebben teruggevonden in de begroting van deze regering.

  We hebben wel gezien dat de arizonaregering de werkgeversbijdragen voor alle nieuwe statutairen verhoogt, met als gevolg zware financiële tekorten bij Justitie. Het Rekenhof is daar heel duidelijk over, die maatregel kost elk jaar 101 miljoen euro. Dat is 101 miljoen euro minder voor Justitie om personeel aan te werven. Concreet betekent dat 1.800 mensen minder voor Justitie, zowel magistraten als cipiers.

  U zegt altijd dat u meer geld voor Justitie hebt, dat er mensen bijkomen en dat de kerntaken moeten worden uitgevoerd. Dat zijn echter loze woorden, mevrouw de minister. Tegelijk beslist de arizonaregering immers dat 1.800 mensen moeten afvloeien om de begroting te laten kloppen. Uw antwoord daarop is dat u bezorgd bent, dat u het hebt aangekaart binnen de regering, maar geen gehoor hebt gekregen en dat u het geld bij de begrotingscontrole in april zult vragen. In april komt dat dus allemaal in orde.

  Gelooft u dat zelf nog, mevrouw de minister? Uw partijgenoot, de minister van Begroting, zegt dat u dat maar moet compenseren. De reactie van de premier was ook duidelijk: Justitie zal dat intern absorberen. Met andere woorden, Verlinden heeft geld genoeg gekregen, ze mag haar plan trekken. Uw eigen premier heeft u dus wandelen gestuurd.

  Hoe ziet u dat, mevrouw de minister? De mensen op het terrein hebben geen enkele boodschap meer aan dit soort begrotingsgeknoei van deze regering.

  Annelies Verlinden:

  Collega Gabriëls, ik vertel niets nieuws als ik zeg dat Justitie voor zeer grote uitdagingen staat. Ingrijpende hervormingen zijn noodzakelijk. We bereiden die voor en we zullen die ook realiseren.

  Ondanks de moeilijke budgettaire situatie heeft de arizonaregering beslist om enkele dringende knelpunten binnen Justitie beter aan te pakken dan voorheen. Daartoe zijn op mijn vraag bijkomende middelen vrijgemaakt. We hebben die begroot op 1 miljard euro. We hebben deze week nog toegelicht waaraan die middelen besteed zullen worden: de strijd tegen de overbevolking in de gevangenissen, digitalisering en meer personeel voor Justitie. We versterken Justitie met een doortastende strijd tegen de georganiseerde criminaliteit. Met een nieuw financieel parket verhogen we nog de strijd tegen economische en sociale fraude. We ontmantelen criminele verdienmodellen en we blijven investeren in duurzame oplossingen tegen de overbevolking in onze gevangenissen.

  Tegelijkertijd moet ik inderdaad vaststellen dat de beslissingen om de werkgeversbijdrage te doen stijgen, vooral voor statutaire ambtenaren, onze werking en plannen dreigt te ontwrichten. Justitie is net zoals Defensie en Binnenlandse Zaken een departement met voornamelijk gezaghoudende functies. Dat houdt in dat er daarvoor statutaire aanwervingen moeten gebeuren, zowel voor de gevangenissen als voor de rechterlijke orde. Daardoor zal de kostprijs van het personeel voor Justitie toenemen. We kunnen minder mensen met gezagsfuncties aanwerven, wat een fundamentele rem kan zetten op ons personeels- en vervangingsbeleid. De administratie heeft die bijkomende kost al berekend. Daarom heb ik in het kader van de lopende begrotingscontrole bijkomende middelen ter compensatie gevraagd. Dat zal verder moeten worden besproken in de regering. Dat verrast u niet. Veiligheid is mensenwerk. Wie veiligheid wil, zal dus blijvend moeten investeren in de mensen binnen Justitie.

  Katja Gabriëls:

  Mevrouw de minister, dit is eigenlijk niet meer ernstig. Dit is amateurisme, het is opnieuw broddelwerk. Uw regering zou het rotten stoppen en u doet het omgekeerde. De 50 miljoen euro die u bij de begrotingsopmaak hebt gekregen, is volledig opgesoupeerd, want u moet compenseren en absorberen. U hebt uw job dus niet gedaan of u hebt de tekentafel misschien te vroeg verlaten. Ik weet het niet. Nu vraagt u in een volgende ronde opnieuw geld. Dat is toch niet ernstig. U bent één jaar minister van Justitie. Los de problemen op in de plaats van er nog meer te creëren. Doe gewoon uw job, mevrouw.

• Vraag: De gevolgen voor de lokale besturen van de toevloed aan leefloondossiers

  economie en werk

  De gevolgen voor de lokale besturen van de toevloed aan leefloondossiers
  

  Beantwoord door

  N-VA Anneleen Van Bossuyt (Minister van Asiel en Migratie, en Maatschappelijke Integratie)
  

  op 26 juni 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Katja Gabriëls (N-VA) bekritiseert de plannen voor tijdsbeperkte werkloosheidsuitkeringen, die volgens haar een ongedekt budgettaire gat van 600 miljoen euro bij lokale besturen creëren, terwijl de begroting slechts 234 miljoen voorziet, en stelt dat N-VA-fractieleider Ronse belooft dat gemeenten niet zullen opdraaien voor de kosten. Minister Van Bossuyt (N-VA) bevestigt de noodzaak van de hervorming en kondigt doelgerichte compensatie vanaf 2026 aan, maar Gabriëls wijst dit af als onvoldoende en noemt de maatregel een koude douche voor OCMW’s, die nu met onzekerheid kampen bij hun meerjarenplanning. Van Bossuyt erkent structurele problemen zoals vertragingen in uitkeringen en belooft samenwerking met andere ministers, maar Gabriëls eist volledige financiële zekerheid en snelle duidelijkheid.

  Katja Gabriëls:

  Mevrouw de minister, gisteren hadden we hier in de Kamer een interessant debat. Dat ging over een belangrijke maatregel uit het regeerakkoord, meer bepaald de beperking van de werkloosheidsuitkeringen in de tijd. U weet dat mijn partij daar al jaren een fervente voorstander van is en dat wij die maatregel dus absoluut steunen.

  De bedoeling is uiteraard om zoveel mogelijk mensen die kunnen werken aan de slag te krijgen en om de vele openstaande vacatures in te vullen. Alleen rijzen er toch heel wat vragen over de concrete uitwerking van die maatregel en vooral over de gevolgen ervan voor de lokale besturen. Jullie gaan ervan uit dat een derde van de betrokken werklozen opnieuw werk zal vinden, dat een derde zich zal wenden tot het OCMW voor een leefloon en dat een derde uit de statistieken zal verdwijnen. Dat zijn natuurlijk veronderstellingen, jullie hebben uiteraard geen glazen bol.

  Het probleem is echter, mevrouw de minister, dat de veronderstellingen en de berekeningen die daaruit volgen totaal niet kloppen. Dat is gisteren ook duidelijk gesteld. Een derde nieuwe leefloondossiers, dat komt neer op 60.000 extra mensen voor de OCMW’s. Dat betekent dus 900 miljoen euro aan extra kosten voor de lokale besturen, terwijl er in de begroting slechts 234 miljoen euro is voorzien.

  We kregen hier gisteren evenwel goed nieuws van de heer Ronse, die er vandaag niet is. De fractieleider van de N-VA heeft ons gerustgesteld. Hij verklaarde dat al die werklozen terecht zullen komen in het warme bad van de lokale besturen. Hij zei ook: ʺ Ik garandeer u, de gemeenten zullen die factuur niet betalen. ʺ Daarnaast zei hij dat ongeveer een vijfde van het werk bovendien zal worden overgenomen door de federale overheid.

  Mijn eenvoudige vraag aan u, mevrouw de minister, is dus of u kunt bevestigen wat hier gisteren door uw eigen fractieleider werd gezegd, met name dat er 100 % compensatie komt. Welke taken zullen de FOD’s overnemen van de OCMW’s?

  Anneleen Van Bossuyt:

  Dank u wel voor uw vraag, mevrouw Gabriëls. U hebt het terecht gezegd: de beperking van de werkloosheidsuitkering in de tijd is een noodzakelijke hervorming. België is een van de laatste landen waar men die uitkering onbeperkt in de tijd kan krijgen. Dat is op termijn uiteraard niet houdbaar. Het is dan ook een blamage, collega's, dat die wetswijziging gisteren werd geblokkeerd door zowat alle partijen uit de oppositie, maar niet door uw partij.

  Hoe dan ook, ik ben mij absoluut bewust van de impact op de OCMW’s en dus op de lokale besturen. Daarom voorzien we een doelgerichte compensatie vanaf 2026. We onderzoeken bovendien of we zelfs al middelen kunnen voorzien in 2025. Die compensatie ondersteunt de OCMW’s rechtstreeks om de instroom op te vangen. Daarnaast zal ze ook de OCMW’s die inzetten op zowel begeleiding als duurzame tewerkstelling belonen. Er zijn dus verschillende criteria op basis waarvan de compensatie zal worden bepaald.

  Ik wil ook een structureel probleem aankaarten. Onder andere de heer Ronse had het daarover. Het gaat om het groeiend aantal dossiers waarin OCMW’s moeten tussenkomen omdat andere uitkeringen – dan denk ik bijvoorbeeld aan werkloosheids- of ziekte-uitkeringen – te laat worden uitbetaald. Dat is onaanvaardbaar. OCMW’s mogen geen vangnet worden voor de vertragingen elders in het systeem. Die vertragingen zorgen enkel voor extra werklast, vandaar dat ik samen met minister Vandenbroucke en minister Clarinval bekijk hoe we dat kunnen opvangen.

  Ik begrijp dat mensen ongeduldig worden en dat er speculaties ontstaan, maar ik wil oproepen tot rust. Een regeling is onderweg. We zullen alle betrokkenen tijdig en correct informeren.

  Katja Gabriëls:

  Mevrouw de minister, dat is iets minder straffe taal. U spreekt over een doelgerichte compensatie, maar dat is uiteraard geen volledige compensatie. U kunt natuurlijk niet dezelfde goednieuwsshow brengen als gisteren, want u moet dan opnieuw op zoek naar 600 miljoen euro extra in de begroting. Deze maatregel zal Arizona 2 miljard euro opleveren, maar daardoor stuurt u een factuur van 600 miljoen euro naar de lokale besturen. Il faut le faire . Alle gemeenten zijn bezig met de meerjarenplanning en we proberen ook lokaal ernstig werk te leveren. Ik spreek hier namens alle burgemeesters, schepenen en OCMW-voorzitters. Het is uw taak om zo vlug mogelijk duidelijkheid te scheppen. De heer Ronse vergeleek de OCMW’s en lokale besturen met een warm bad. Wel, ik kan u zeggen dat uw aanpak voor de OCMW’s vooral een koude douche zal worden.

• Vraag: De nood aan maatregelen om de veiligheid van de hulpdiensten tijdens de jaarwisseling te waarborgen

  Vraag: De agressie tegen brandweerlieden en ambulanciers

  veiligheid, justitie en defensie

  De nood aan maatregelen om de veiligheid van de hulpdiensten tijdens de jaarwisseling te waarborgen
  De agressie tegen brandweerlieden en ambulanciers
  Maatregelen tegen agressie naar hulpdiensten jaarwisseling summaryExplanation

  Beantwoord door

  cd&v Annelies Verlinden (Minister van Binnenlandse Zaken)
  

  op 19 december 2024

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Tijdens de eindejaarsperiode escaleren aanvallen op hulpdiensten (politie, brandweer, ambulances) tot onaanvaardbare geweldspiralen, met name in risicowijken waar relschoppers doelbewust ordeverstoorders uithangen. Minister Verlinden benadrukt zero-tolerantie: lokale besturen en Justitie moeten preventief optreden (huisarresten, avondklokken, camera’s, bodycams) en snel straffen ("wie breekt, betaalt"), gesteund door federale politie en strengere wetgeving, maar erkent dat diepere sociale problemen (exclusie, verslaving) ook moeten worden aangepakt. Gabriëls en Thiébaut eisen onvoorwaardelijke steun voor hulpdiensten, met zwaardere straffen en proactieve maatregelen om herhaling te voorkomen, terwijl ze de grens van wat veiligheidspersoneel mag verdragen als overschreden beschouwen. De eensgezindheid is duidelijk: respect voor hulpverleners is non-negotiable, met nadruk op samenwerking tussen lokale overheden, politie en justitie.

  Katja Gabriëls:

  Mijnheer de voorzitter, mevrouw de minister, collega's, volgende week zijn kerst en oudejaar voor veel mensen een periode van rust en gezellig genieten met familie en vrienden. De mooiste periode van het jaar, zegt men wel eens. Voor veel van onze hulpdiensten is dat echter niet het geval, integendeel. Zij kennen veel extra zorgen en veel extra werk. We herinneren ons allemaal nog de oudejaarsnacht van vorig jaar in Brussel en andere centrumsteden met brandende auto's, zwaar vuurwerk, halve handgranaten en mugs die werden geblokkeerd, kortom zware agressie ten aanzien van politie-, brandweer- en ambulancepersoneel. Dat zijn onaanvaardbare aanvallen tegen hulpdiensten, die eigenlijk dag en nacht klaarstaan om uw en mijn veiligheid te garanderen.

  Collega's, zeker voor wie ook lokaal verantwoordelijkheid draagt, is het in die context logisch dat burgemeesters en korpschefs op zoek gaan naar oplossingen en ook naar preventieve maatregelen om hun personeelsleden, diegenen die wel nog willen werken op oudejaarsnacht, te beschermen, en natuurlijk ook om onze eigen inwoners te beschermen. Daartoe behoren ook ernstige, degelijke korpschefs, zoals mijnheer De Landsheer hier in Brussel. Als onderdeel van een hele hoop maatregelen wordt soms beslist om preventief huisarresten op te leggen of om een avondklok in te stellen voor zestienjarigen die zonder ouders op stap zijn in bepaalde wijken. Het gaat niet om zomaar wat wijken, wel om wijken die vorig jaar een aantrekkingspool waren voor allerlei tuig, als ik dat zo mag noemen, dat niet kwam om te vieren, maar om de politie moedwillig aan te vallen. Dat is onaanvaardbaar.

  Mevrouw de minister, daarom heb ik aan het eind van het jaar de volgende vragen voor u. Steunt u de burgemeesters en korpschefs? Welke extra maatregelen voorziet u zelf nog om die spiraal van geweld zoveel mogelijk te stoppen?

  Éric Thiébaut:

  Madame la ministre, les agressions envers nos services de secours sont malheureusement de plus en plus fréquentes. Récemment, ce sont les pompiers de la zone de secours de Dinant-Namur-Philippeville qui sont montés au créneau dans la presse pour dénoncer les violences dont ils sont victimes. Dans cette zone, plus d'un quart des pompiers affirment avoir été victimes de violences physiques au cours des six derniers mois et plus d'un pompier sur deux déclare avoir été agressé verbalement.

  Je sais que vous avez pris des mesures en la matière, il y a déjà des mois. Les zones de secours ont reçu une circulaire qui fixait un cadre pour réagir face à ce type de situation, mais force est de constater que ce n'est pas encore suffisant.

  Madame la ministre, pouvez-vous tirer un bilan des mesures prises? Comptez-vous à nouveau prendre des initiatives pour protéger nos pompiers et nos ambulanciers?

  Annelies Verlinden:

  Mijnheer de voorzitter, onze brandweerlieden, onze politiemensen en onze hulpverleners verdienen respect, punt. De maatschappij mag immers nooit aanvaarden dat zij het slachtoffer worden van geweld of agressie. We mogen ook niet aanvaarden dat het materiaal dat zij gebruiken, beschadigd of gestolen wordt. Uiteraard moet er ook het nodige respect zijn voor straatmeubilair of andermans eigendom.

  Pour le réveillon du Nouvel An, les pouvoirs locaux prennent de nombreuses mesures pour veiller à ce que tout se déroule le plus sereinement possible. La police locale pourra compter sur le soutien de la police fédérale.

  La Région bruxelloise appliquera à nouveau le principe de "unité de terrain, unité de commandement". Ce principe permet de mobiliser efficacement toute la capacité policière disponible. Des équipes de la police fédérale seront également présentes afin d’accompagner et de protéger les pompiers envoyés en intervention.

  Ook in andere steden en gemeenten in de rest van het land maken de brandweer- en de politiediensten de nodige werkafspraken met andere hulp- en veiligheidsdiensten om ervoor te zorgen dat onder meer onze politie en brandweerlieden veilig zijn. Bovendien is het voor mij ook belangrijk dat Justitie kordaat en snel optreedt en gevolg geeft aan eventuele misdrijven die worden gepleegd.

  Collega’s, u weet dat agressie tegen politie, hulpverleners en brandweerlieden strenger zal kunnen worden bestraft door het nieuwe Strafwetboek, dat we werk hebben gemaakt van een robuust wettelijk kader voor het gebruik van bodycams door politie en het gebruik van camera’s voor hulpverleningsdiensten en dat we ook al jaren inzetten op preventie. Via sensibiliseringscampagnes hebben we immers terecht aandacht en respect gevraagd voor het werk van onze politie- en hulpdiensten.

  Mevrouw Gabriëls, we vragen ook aan alle lokale besturen om kordaat op te treden. Voor mij kan er immers geen enkele tolerantiemarge zijn voor hooligans, ordeverstoorders of provocateurs, zeker niet in de eindejaarsperiode, die voor iedereen een feestelijke periode zou moeten zijn. Waar nodig, kunnen voor mij ook bestuurlijke maatregelen worden getroffen. We hebben het vandaag gezien en aangekondigd in een Brusselse zone. Uiteraard kunnen de korpschefs samen met de burgemeesters echter de nodige bestuurlijke maatregelen treffen om de orde te handhaven. Het is ook nodig dat lokale besturen en Justitie er alles aan doen om de aan het openbaar domein aangerichte schade te verhalen op amokmakers en herrieschoppers. Wie breekt, betaalt. Dat lijkt mij de logica zelve.

  Les problèmes rencontrés pendant la période de fin d'année sont sans doute les symptômes d'un problème social plus large. D'autres professions du service public sont, elles aussi, confrontées à des faits d'agressions et de violences.

  À cet égard, il ne suffit pas de traiter les symptômes, mais il faut aussi travailler sur les problèmes qui sont en partie à l'origine des comportements, tels que les problèmes de dépendance, l'exclusion sociale, l'éducation, le soutien ou encore le suivi de la situation d'éducation. Les mesures ne donc peuvent pas venir exclusivement de la police et de la justice.

  Permettez-moi d'ores et déjà d'exprimer toute ma reconnaissance pour les efforts des pouvoirs locaux, de la police locale et de la police fédérale, des zones de secours, des services œuvrant à l'aide médicale urgente, des hôpitaux et des gardiens de la paix, sans oublier, évidemment, les nombreux bénévoles engagés socialement et les travailleurs de rue qui uniront leurs forces lors du réveillon pour veiller à ce que la nouvelle année commence de la meilleure façon pour tout le monde.

  Het respect en de waardering die we allicht namens het hele Parlement en de hele bevolking aan de hulp- en veiligheidsdiensten moeten tonen, zijn van harte en essentieel. We danken hen al op voorhand en gaan er uiteraard met zijn allen voor zorgen dat het zo veilig mogelijk kan verlopen.

  Katja Gabriëls:

  Mevrouw de minister, wij aanvaarden inderdaad niet dat de hulpdiensten het mikpunt zijn van zware aanvallen van amokmakers. Van de politie- en hulpdiensten blijft men af. Dat is heel simpel.

  U verwees er al naar dat er, dankzij minister Van Tigchelt en voormalig minister Van Quickenborne, alsook de collega's van de commissie voor Justitie, intussen zwaardere straffen zijn voor geweld tegen de hulpdiensten. Crapuleus gedrag moet zwaar worden bestraft, maar we kunnen niet wachten tot wanneer dezelfde relschoppers opnieuw op dezelfde plaatsen dezelfde feiten plegen. Er zijn voor ons grenzen aan welke preventieve maatregelen nuttig en wettelijk zijn, maar er zijn zeker ook grenzen aan wat de veiligheidsdiensten moeten kunnen verdragen. Zij verdienen onze volle steun.

  Éric Thiébaut:

  Madame la ministre, chaque agression contre un policier, un pompier, un ambulancier est une agression de trop. Nous devons tout mettre en œuvre pour protéger celles et ceux qui assurent notre sécurité au quotidien, parfois même au péril de leur vie.

• Vraag: De druk op het recht van vereniging en vrije meningsuiting

  De druk op het recht van vereniging en vrije meningsuiting
  

  Beantwoord door

  open vld Alexander De Croo (Eerste minister)
  

  op 28 november 2024

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Premier De Croo en Katja Gabriëls (Open Vld) benadrukken dat islamfundamentalisme en intimidatie via geweld of dreiging—zoals bij geannuleerde boekvoorstellingen over onderwijs—onverenigbaar zijn met westerse vrijheden (meningsuiting, vereniging, onderwijs) en direct moeten worden bestreden. De Croo stelt veiligheid en handhaving van deze vrijheden als absolute prioriteit, terwijl Gabriëls waarschuwt voor toenemende radicalisering in scholen (via sociale media) en dramatische gevolgen zoals de moord op Samuel Paty, met oproep tot structurele bescherming van leraren en harde aanpak.

  Katja Gabriëls:

  Mijnheer de premier, in onze samenleving gelden er spelregels waarvan wij niet afwijken. In ons land mogen mensen zich verenigen, in ons land mogen mensen samenkomen en vrij hun mening uiten. Wie het niet eens is met die mening, mag dat ook zeggen. Zo werkt het hier. Zo werkt het echter niet overal. In andere delen van de wereld worden mensen alleen al om die reden opgesloten of gefolterd. Hier hebben we westerse waarden en normen.

  Twee weken geleden werd in Woluwe een boekvoorstelling van het boek Allah n’a rien à faire dans ma classe geannuleerd. In Luik werd recent ook nog een debat daaromtrent geannuleerd. Waarom? Door islamitische bedreigingen kon de veiligheid van de deelnemers niet worden gegarandeerd. Ironisch genoeg, collega’s, handelt het boek over het toenemende islamfundamentalisme in scholen. Leerkrachten worden inderdaad onder druk gezet en zelfs bedreigd. Ze durven in de klas uit angst bepaalde thema’s niet meer te behandelen. We weten allemaal over welke thema’s het gaat: seksualiteit, gender en de gelijkheid van man en vrouw.

  Mijnheer de premier, wanneer iemand meent dat Allah boven de wet staat, is dat zijn keuze. Wie echter dat soort regimes hier wil opleggen, heeft hier geen plaats. Wie daarenboven met geweld dreigt als mensen samenkomen of een mening vormen die niet de hunne is, hoort hier ook niet thuis.

  Voor Open Vld is er vrijheid van onderwijs, vrijheid van meningsuiting en vrijheid van vereniging. Die waarden zijn fundamenteel en we zullen daar geen millimeter van afwijken.

  Wat moet er volgens u gebeuren om dat toenemende islamfundamentalisme een halt toe te roepen?

  Alexander De Croo:

  Mevrouw Gabriëls, dank u voor een zeer belangrijke vraag.

  Twee weken geleden stond ik hier, omdat mevrouw Pas mij een vraag stelde over politici die in ons land kwamen spreken geïntimideerd werden. Ik heb mij daar toen zeer duidelijk over uitgesproken. Wat zij hier ook komen verkondigen, als dat binnen de grenzen van de wet is kunnen wij niet aanvaarden dat politici geïntimideerd worden, niet als zij komen spreken en evenmin als zij een coalitieakkoord sluiten waar sommigen het niet mee eens zijn. Wij hebben op meerdere plaatsen in ons land oproepen gezien om politici te intimideren op basis van de politieke keuzes die zij maken. Ik vind dat onaanvaardbaar en alarmerend.

  Mevrouw Gabriëls, wat u aanhaalt, is even alarmerend. De voorstelling van het boek Allah n'a rien à faire dans ma classe is in Woluwe en in Luik niet kunnen doorgaan, omdat men vreesde dat de veiligheid niet gegarandeerd zou kunnen worden. Als er een zaak is waarvan wij als overheid en als volksvertegenwoordigers absoluut een prioriteit moeten maken, samen met onze veiligheidsdiensten, is het de vrijwaring van de vrijheid van meningsuiting.

  Wij mogen het nooit laten gebeuren dat wij angst hebben. Die vorm van zelfcensuur die sommigen zichzelf moeten opleggen om veilig te kunnen zijn, is absoluut onaanvaardbaar. Als wij daaraan toegeven, staan wij toe dat de intoleranten ons muilkorven. Niet in ons land. Niet in onze samenleving!

  Katja Gabriëls:

  Mijnheer de eerste minister, ik dank u voor uw duidelijke antwoord. Collega's, de dramatische beelden van de Franse leerkracht Samuel Paty staan nog in ons geheugen gegrift. Het proces over die moord wordt momenteel gevoerd. Ook hier zien we alsmaar meer radicalisering en polarisering in onze scholen. Het aantal meldingen daarvan stijgt enorm. Sociale media spelen een rol in het brainwashen van onder andere jongeren en dat is heel verontrustend. We moeten dat probleem dus blijven benoemen en aanpakken en er niet licht over gaan. We moeten leraren blijven beschermen en ondersteunen en gepast reageren op eender welke vorm van islamfundamentalisme in onze maatschappij, want de gevolgen van dergelijk gedrag zijn op termijn immers dramatisch.

• Vraag: De uitspraken van het staatshoofd van Vaticaanstad

  Vraag: De uitspraken van de paus over de Belgische wetgeving inzake zwangerschapsafbreking

  Vraag: De uitspraken van de paus over vrijwillige zwangerschapsafbreking

  Vraag: Het bezoek en de uitspraken van de paus

  gezondheid en welzijn

  De uitspraken van het staatshoofd van Vaticaanstad
  De uitspraken van de paus over de Belgische wetgeving inzake zwangerschapsafbreking
  De uitspraken van de paus over vrijwillige zwangerschapsafbreking
  Het bezoek en de uitspraken van de paus
  Uitspraken paus, Vaticaanstad, abortuswetgeving België summaryExplanation

  Beantwoord door

  open vld Alexander De Croo (Eerste minister)
  

  op 3 oktober 2024

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Tijdens het bezoek van de paus aan België veroorzaakte hij opschudding door abortuswetten "moorddadig" en artsen "huurmoordenaars" te noemen, vrouwenrechten te denigreren (o.a. *"het is lelijk als een vrouw een man wil zijn"*) en zich onacceptabel te bemoeien met Belgische democratische wetgeving. Premier De Croo veroordeelde de uitspraken scherp, bevestigde de scheiding kerk-staat, riep de pauselijke nuntius op het matje en benadrukte respect voor vrouwenautonomie en medische beroepsethiek. Parlementsleden drongen aan op versterking van abortusrechten (o.a. verlenging termijn) en constitutionele verankering van staatsneutraliteit, terwijl ze de inmenging van conservatieve externe krachten in Belgische debatten afwezen. De maatschappelijke verontwaardiging (o.a. van universiteiten en slachtoffers van kerkelijk misbruik) onderstreepte de nood aan verdediging van seculiere waarden en gendergelijkheid.

  Sarah Schlitz:

  Monsieur le président, chers collègues, j'aurais moi aussi voulu pouvoir poser ma question à la ministre des Affaires étrangères. Même en affaires courantes, même en partance pour la Commission européenne, c'est en effet toujours elle qui est responsable de la diplomatie belge. En son absence, je vous adresserai mes questions, monsieur le premier ministre.

  Le week-end dernier, la Belgique a accueilli le chef d'État du Vatican. Cette visite était très attendue par les victimes de violences sexuelles. Mais, visiblement, le pape avait un double agenda pour cette visite officielle. Cela n'a échappé à personne, cette visite a été ponctuée de propos problématiques sur les femmes et leurs droits.

  Il a ainsi estimé que les lois qui permettent l'avortement sont des lois "criminelles" et que les médecins qui les pratiquent sont des " sicarii ", des tueurs à gages. Une provocation totalement déplacée, le jour de la Journée internationale pour le droit à l'avortement. Par ailleurs, à travers ces propos, il décide de s'immiscer dans un débat national qui fait l'objet de discussions intenses au Parlement fédéral. C'est totalement inacceptable!

  Il a aussi promu une vision plus que dépassée de la femme, estimant que "la femme est accueil fécond, soin et dévouement vital". Je ne comprends pas très bien ce que cela veut dire, mais, dans l'idée, cela me semble extrêmement problématique. Il a aussi ajouté que "c'est moche quand la femme veut faire l'homme". Je vais m'en tenir là sur les propos du pape, qui m'ont choquée et ont choqué de nombreux Belges, bien au-delà des convictions philosophiques et religieuses.

  Le recteur de la VUB estime que ces propos relèvent de l'incitation à la haine et qu'il s'agit donc d'un grave incident diplomatique.

  Monsieur le premier ministre, que pensez-vous des propos tenus par le chef d'État du Vatican? Ne trouvez-vous pas que cette séquence implique une ingérence inacceptable dans les lois de notre pays? La ministre des Affaires étrangères va-t-elle convoquer le nonce apostolique?

  Katja Gabriëls:

  Mijnheer de eerste minister, vorige week was de paus inderdaad, na 29 jaar, nog eens terug in ons land. Er werd door velen naar dat bezoek uitgekeken. De paus ging namelijk 15 slachtoffers van seksueel misbruik ontmoeten. Er was echt wel nood aan een signaal, want het seksueel misbruik binnen de kerk en de totaal ontoereikende reactie vanuit Rome hebben in ons land voor veel leed gezorgd. Dat leed is er vandaag nog steeds.

  Mijnheer de eerste minister, u gaf een opgemerkte speech. U hebt het voor de slachtoffers opgenomen en hebt hun een stem gegeven. Wij vroegen een signaal en wij hebben er ook een gekregen – helaas, zou ik zeggen. In een eerste aanval op de abortuswet prees de paus koning Boudewijn voor zijn moed bij het verzet tegen "een moorddadige wet". Dat blijkt zelfs voldoende te zijn voor een zaligverklaring. Daarmee was de kous echter nog niet af. Op de terugvlucht naar Rome was het opnieuw raak: "Abortus is moord en artsen die de ingreep uitvoeren, zijn huurmoordenaars", zei de paus.

  Collega's, dat is geen mening, dat is gewoon waanzin. Artsen zijn geen misdadigers, de vele geestelijken die mensen seksueel hebben misbruikt zijn dat wel. Woorden doen er echt wel toe. De paus mag vinden wat hij wil – meningen zijn vrij in dit land – maar hij heeft zich niet te moeien met democratisch gestemde wetten. Daar stopt het en daar zat ook niemand op te wachten, trouwens.

  Als staatshoofd moet men respect hebben voor een democratie, maar voor mij vooral respect voor mannen en vrouwen die hun job uitoefenen, respect voor vrouwen die in dit land zelf keuzes kunnen maken.

  Mijnheer de eerste minister, zult u nog actie ondernemen om dit staatshoofd ter verantwoording te roepen?

  Charlotte Deborsu:

  Mijnheer de eerste minister, chers collègues, la visite pontificale est désormais terminée. Elle aura bien fait du bruit, on l’a entendu.

  En tant que jeune députée, je peux le dire, j’ai été profondément choquée par les propos du pape, en particulier: "La femme reste une femme. C’est moche, une femme qui fait l’homme."

  J’imagine que je dois avoir bien l’air moche aux yeux du pape en ce moment même, vu que, à l’époque, devant cette tribune, seuls les hommes pouvaient défiler. Je n’aurais certainement pas droit à l’avortement si le pape était notre premier ministre. Heureusement, ce n’est pas le cas.

  Jamais je n’aimerais que la religion ne s’immisce dans la gestion de l’État.

  Monsieur le premier ministre, j’aimerais dès lors être rassurée. Pouvez-vous me confirmer que, pour le gouvernement, la séparation entre les Églises et l’État reste fondamentale, pour quelque religion que ce soit?

  Caroline Désir:

  Monsieur le président, monsieur le premier ministre, chers collègues, "une loi meurtrière", "des tueurs à gages": voilà les propos tenus par un chef d’État au sujet de notre loi sur l’avortement et des médecins qui le pratiquent.

  Un chef d’État en visite officielle dans notre pays, mais un chef d’État visiblement venu avec une double casquette, voire une double calotte. On peut légitimement se demander, monsieur le premier ministre, à qui la Belgique a déroulé le tapis rouge: à un chef d’État ou plutôt à un chef religieux?

  Pour moi, en tout cas, la réponse est claire: vous avez accueilli un chef religieux qui a instrumentalisé sa visite pour déverser ses positions les plus rétrogrades et patriarcales au sujet des femmes.

  Les propos qui ont été tenus sont une insulte aux femmes et à leurs libertés. Ils sont une injure aux médecins et à leur déontologie. Comme femmes, nous refusons d’être réduites aux fonctions "d’accueil fécond, soin et dévouement vital". Ces propos sont abjects et ils sont véritablement du pain bénit pour les thèses des partis d’extrême droite et des partis les plus conservateurs.

  Pour moi, ces provocations sont délibérément politiques et destinées à peser sur l’opinion du monde entier, au moment où on sait que l’IVG est menacée partout, même chez nous, et quand on sait que l’émancipation des femmes reste un enjeu partout, même chez nous. Cette visite aura été une véritable croisade contre les femmes.

  Monsieur le premier ministre, aucun chef d'État n'aurait pu s'immiscer ainsi dans notre vie démocratique, dans nos valeurs fondamentales sans susciter les plus vives réactions politiques. Avez-vous dès lors demandé à votre ministre des Affaires étrangères de convoquer le nonce apostolique pour dénoncer les propos du chef de l'Église?

  Alexander De Croo:

  La visite du pape François avait été préparée par les services des Affaires étrangères, par le Palais, par les universités de Louvain et par la nonciature. Le programme officiel avait été établi quelques semaines à l'avance, mais aucune visite de la crypte de Laeken n'était prévue.

  Selon mes informations, c'est le pape qui, lui-même, a insisté pour avoir cette visite de dernière minute afin de pouvoir se recueillir sur la tombe du roi Baudouin. J'ai été informé après coup du fait que cette visite avait eu lieu. On m'a expliqué que cette visite était purement privée. Je prends acte du fait qu'après cette visite, il y a eu des communications officielles du côté du Vatican. Il s'agissait donc clairement d'une visite un peu moins privée que prévu.

  De paus heeft inderdaad een aantal verklaringen gedaan die niet aanvaardbaar zijn. Hij zei dat artsen die abortus uitvoeren huurmoordenaars zijn. Hij zei letterlijk dat de wet uit 1990 een moorddadige wet is. Dat een buitenlands staatshoofd zulke verklaringen doet over democratische besluitvorming in ons land, is volstrekt onaanvaardbaar. Wij hebben geen lessen te krijgen over hoe onze parlementsleden op democratische wijze over wetten stemmen. De tijd dat de kerk in ons land de wet dicteerde, ligt gelukkig lang achter ons.

  Ik vraag respect. Respect voor artsen die hun job uitoefenen, in eer en geweten, binnen een wettelijk kader. Over dat wettelijk kader wordt trouwens gedebatteerd in de Kamer, om te bekijken of dat kan worden uitgebreid. Ik ga er dan ook van uit dat die debatten ook zullen kunnen plaatsvinden zonder inmenging van de kerk. Ik vraag ook respect voor vrouwen, die vrij moeten kunnen beslissen over hun eigen lichaam. Dat moet ook gebeuren zonder inmenging van de kerk.

  Ik heb de pauselijke nuntius dan ook uitgenodigd voor een gesprek. Het is trouwens niet de eerste keer dat ik dat doe. Ik heb dat vorige legislatuur twee keer gedaan met betrekking tot de zaak-Vangheluwe. Ook nu zal mijn boodschap aan de pauselijke nuntius bijzonder duidelijk zijn. Hetgeen daar gebeurd is, is onaanvaardbaar.

  Als er ergens verontwaardiging over moet zijn, dan is het over degenen die feiten van seksuele intimidatie hebben laten plaatsvinden, degenen die niet opgetreden hebben op het moment dat men had moeten optreden. Daaromtrent moet er verontwaardiging zijn en niet ten opzichte van degenen die hun job uitvoeren in eer en geweten en binnen de wetten waarover democratisch werd beslist.

  Sarah Schlitz:

  Merci monsieur le premier ministre pour vos propos très clairs.

  J'aimerais m'adresser maintenant à messieurs les présidents qui négocient en ce moment un accord de majorité pour les cinq prochaines années. Messieurs Bouchez, Mahdi et Prévot, alors même que des chefs d' É tats étrangers se permettent d'intervenir dans nos débats sur le corps des femmes et qu'une étude a montré cette semaine encore à quel point des mouvements étrangers conservateurs s'immiscent de plus en plus dans notre débat démocratique, ne voyez-vous pas l'urgence d'avancer pour légiférer afin de bétonner et étendre notre droit à l'IVG? Plus globalement, je compte aussi sur votre maturité pour poursuivre le travail que nous avons engagé avec la Vivaldi pour garantir à chacune et à chacun les mêmes chances et opportunités.

  Katja Gabriëls:

  Mijnheer de premier, dank u voor uw duidelijke woorden. Het is inderdaad echt nodig dat ons land officieel reageert. De paus heeft de focus tijdens zijn bezoek wel handig verlegd.

  Het moet duidelijk zijn. Wij aanvaarden hier niet dat artsen als huurmoordenaars worden weggezet, artsen die elke dag zorg dragen en hulp bieden aan vrouwen in hun meest kwetsbare positie. Wij aanvaarden niet dat parlementsleden als criminelen worden weggezet omdat ze 34 jaar geleden al in een democratisch verkozen parlement een volledig legitieme wet hebben goedgekeurd, een wet die ervoor zorgt dat in ons land dagelijks talrijke vrouwen in zeer moeilijke situaties kunnen worden geholpen.

  Ik wil hier vandaag de moed van iemand anders prijzen, voor haar inzet en volharding, jaren geleden. Mevrouw Herman-Michielsens, dank u wel, oprecht dank u wel, in de naam van heel veel vrouwen in dit land.

  Charlotte Deborsu:

  Je vous remercie pour vos éclaircissements, monsieur le premier ministre. Vu la polémique que cela soulève, notre groupe estime urgente l'inscription de la neutralité de l'État dans la Constitution. Nous tenons également à rappeler toute l'importance de la défense des droits des femmes. C'est pour cette raison que nous réaffirmons notre volonté de remettre sur la table des négociations le prolongement du délai pour l'avortement.

  Voorzitter:

  C’était la première prise de parole de Mme Deborsu dans cet hémicycle. (Applaudissements)

  Caroline Désir:

  Merci, monsieur le premier ministre, d'avoir condamné, dans cet hémicycle, de manière extrêmement claire, les propos qui ont été tenus par le pape le week-end dernier. Je veux en profiter pour saluer les réactions vives émanant de la société civile. Le monde académique, l'Université catholique de Louvain en tête, s'est indigné. La presse s'est également indignée. Les droits des femmes ne sont pas affaire de religion. C'est ici, au cœur de la démocratie, que les droits des femmes doivent être protégés et défendus contre des attaques toujours plus virulentes, qu'elles viennent d'hommes religieux ou d'hommes politiques, comme nous l'avons encore vécu en commission la semaine passée, sur injonction de cinq présidents de partis masculins.

Voorstellen

Voorstellen ingediend door Katja Gabriëls als hoofdauteur.

Slechts een deel van alle voorstellen wordt getoond. Lopende voorstellen die nog niet zijn gestemd geweest worden niet weergegeven.

• Voorstel: Wetsvoorstel tot wijziging van de basiswet van 12 januari 2005 betreffende het gevangeniswezen en de rechtspositie van de gedetineerden wat de drugstesten bij gedetineerden betreft (267/2)

  Wetsvoorstel tot wijziging van de basiswet van 12 januari 2005 betreffende het gevangeniswezen en de rechtspositie van de gedetineerden wat de drugstesten bij gedetineerden betreft (267/2)

  Bekijk dossier 267

• Voorstel: Wetsvoorstel houdende titel 1 'Persoonlijke zekerheden' van boek 9 'Zekerheden' van het Burgerlijk Wetboek (261/4)

  Wetsvoorstel houdende titel 1 'Persoonlijke zekerheden' van boek 9 'Zekerheden' van het Burgerlijk Wetboek (261/4)

  Bekijk dossier 261

• Voorstel: Wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 15 mei 2024 houdende bepalingen inzake digitalisering van justitie en diverse bepalingen II voor wat betreft de overheveling van het grondgebied van de voormalige gemeente Meulebeke naar het gerechtelijk kanton Tielt (539/3)

  Wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 15 mei 2024 houdende bepalingen inzake digitalisering van justitie en diverse bepalingen II voor wat betreft de overheveling van het grondgebied van de voormalige gemeente Meulebeke naar het gerechtelijk kanton Tielt (539/3)

  Bekijk dossier 539

• Voorstel: Voorstel tot oprichting van een parlementaire onderzoekscommissie belast met het onderzoek naar mogelijke disfuncties in het strafrechtelijk onderzoek 'Operatie Kelk' (228/3)

  Voorstel tot oprichting van een parlementaire onderzoekscommissie belast met het onderzoek naar mogelijke disfuncties in het strafrechtelijk onderzoek 'Operatie Kelk' (228/3)

  Bekijk dossier 228

Stemmingen

Recente stemmingen van Katja Gabriëls in de plenaire vergadering.

Commissies

Katja Gabriëls is lid van de volgende commissies.