Kamerlid Leentje Grillaert (cd&v)

Mondelinge vragen

De 10 meest recente vragen gesteld door Leentje Grillaert in de plenaire vergaderingen.

• Vraag: De boerenbetoging

  Vraag: Het boerenprotest en de voedselsoevereiniteit van België

  Vraag: Het boerenprotest tegen het Mercosur-akkoord

  Vraag: De boerenbetoging

  Vraag: De boerenbetoging

  Vraag: Het boerenprotest

  klimaat, energie en landbouw

  De boerenbetoging
  Het boerenprotest en de voedselsoevereiniteit van België
  Het boerenprotest tegen het Mercosur-akkoord
  De boerenbetoging
  De boerenbetoging
  Het boerenprotest
  Boerenprotesten en voedselsoevereiniteit in België summaryExplanation

  Beantwoord door

  MR David Clarinval (Minister van Werk, Economie en Landbouw)
  

  op 18 december 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Boerenprotesten in Brussel richten zich tegen het Mercosur-akkoord en strengere EU-regels (Green Deal, stikstof, PAC-bezuinigingen), die volgens hen oneerlijke concurrentie en financiële ondergang veroorzaken door goedkope import met lagere normen en dalende subsidies. Minister Clarinval (Landbouw) benadrukt weliswaar beperkte beschermingsmaatregelen in het akkoord (zoals snelle invoerbeperkingen bij prijsdalingen), maar kritiek blijft dat België zich onthoudt in plaats van actief tegenstemt—wat partijen als VB, CD&V en MR een verraad noemen, terwijl anderen (o.a. Open VLD) kansen in handel zien mits strenge controles. Kernpunt: de sector eist eerlijke handel, minder regeldruk en behoud van voedselautonomie, maar voelt zich genegeerd door zowel EU-beleid als de Belgische onthouding, ondanks ministeriële "garanties". Polarisatie tussen handelsvoorstanders (met voorwaarden) en fel tegenstanders (vrezend dumping en sectorineenstorting) domineert.

  Dieter Keuten:

  Collega’s, we hebben de betogers allemaal gehoord en gezien. Het Vlaams Belang is tussen hen gaan staan. Opnieuw zijn er tienduizenden radeloze landbouwers uit heel Europa hier in Brussel. Opnieuw. Vorig jaar waren er twee grote boerenprotesten. Toen al was de maat meer dan vol. Dat was echter voor de verkiezingen en dus werden er toen beloftes gemaakt. Vandaag moeten we vaststellen dat die beloftes niet zijn waargemaakt. Onze boeren worden nog steeds verder gewurgd, onder andere door uw regels, mijnheer de minister van Landbouw.

  Er zijn de Green Deal, de natuurherstelwetten, de stikstofwetten, de mestbeperkingen en de verplichte labels. En nu wordt ook nog eens de deur opengezet voor goedkope import uit Zuid-Amerika, want de EU wil in allerijl de Mercosurdeal afsluiten, waardoor landbouwproducten geproduceerd volgens normen die ver onder onze standaarden liggen, massaal op onze markt zullen terechtkomen.

  Voor de Vlaamse boer is de impact het zwaarst, want rundvee, gevogelte en suiker zijn voor ons zeer belangrijke sectoren, met hoge kosten en lage marges. Het is dan ook onmogelijk om te concurreren tegen import uit landen zonder vergelijkbare normen. De Vlaamse boer betaalt de prijs. Dat staat letterlijk in alle sectoradviezen.

  Mijnheer de minister, u zei eerder dat België zich zal onthouden. Een onthouding beschermt echter niemand. Een onthouding betekent dat we niet voor onze boeren kiezen. Mijn vraag is dan ook hoe de regering dit akkoord zelfs maar kan overwegen, terwijl de risico’s voor onze landbouw zo duidelijk en zo groot zijn.

  Laat u België aansluiten bij landen die het wel opnemen voor hun boeren, zoals Frankrijk en Polen? Of blijft u vasthouden aan een onthouding waarmee u onze landbouwers in de steek laat?

  Benoît Lutgen:

  Monsieur le président, monsieur le ministre, chers collègues, les manifestants réclament, ce jour, deux éléments. Il y a bien sûr l'enjeu du Mercosur mais également la réforme de la politique agricole commune (PAC) prévue par la Commission européenne, avec une réduction drastique des moyens, notamment en subsides et en soutien à l'agriculture; il s'agirait en l'occurrence d'une réduction de 30 %.

  La conjonction de ces deux éléments-là, combinée à toute une série d'autres décisions qui ont été prises au niveau européen, qu'elles soient liées à des enjeux du Green Deal ou à des enjeux plus globaux, notamment au travers d'autres traités de libre-échange ces dernières années, montre une chose. D'un côté, on contrôle et surréglemente l'agriculture européenne et, de l'autre, nous ouvrons nos frontières sans possibilité de réel contrôle, avec en outre un sous-financement qui serait prévu au niveau de l'agriculture. Tout ceci aura bien sûr des conséquences dramatiques pour les exploitations agricoles de notre pays, mais également pour la sécurité alimentaire et la souveraineté alimentaire européenne.

  J'attire votre attention sur le fait que c'est un enjeu essentiel. On a l'impression qu'on va pouvoir vivre en Europe en ayant de la nourriture européenne jusqu'à la nuit des temps. Les projections montrent très bien que nous risquons d'être dépendants demain. La force de l'agriculture européenne, c'est aussi d'avoir des liens particuliers avec notamment une partie de l'Afrique.

  Compte tenu de tous les enjeux liés à la situation en Ukraine et en Russie, compte tenu du risque que 40 % de la production des céréales appartiennent à la Russie demain, monsieur le ministre, quelle est votre mobilisation? Comment avez-vous, ces dernières semaines, mobilisé vos collègues ministres régionaux pour avoir une stratégie au niveau belge afin, d'une part, de limiter au maximum tout ce qui traverse nos frontières européennes et, d'autre part, de défendre notre modèle agricole dans le cadre de la PAC?

  Natalie Eggermont:

  Mijnheer de minister, de boeren hebben zich vandaag luid en duidelijk laten horen. We konden ze horen tot binnen de muren van het Parlement en ze hebben gelijk. Boeren zijn essentieel. Ze zorgen voor het eten op ons bord. Ze verdienen respect. Ze verdienen ook dat ze hun boterham verdienen met hun werk. Ze werken keihard tot 60, 70 of 80 uur in de week. Ze komen echter vaak niet rond, want ze krijgen geen eerlijke prijs voor hun producten. U betaalt 2,6 euro voor uw pakje friet, maar weet u hoeveel de boer daarvoor krijgt? Hij krijgt 1 eurocent.

  De productiekosten voor de boeren zijn de laatste jaren alleen maar gestegen, onder andere door de vele regels die worden opgelegd. De prijzen aan de kassa zijn ook gestegen. Het zijn echter niet de boeren die rijk worden. Dat geld gaat naar de grote spelers van de agro-industrie en de supermarkten, die de prijzen betalen en woekerwinsten maken op de kap van de consumenten en de boeren. Dat is allemaal dankzij het beleid van de politiek.

  Daarbij komt nu, de druppel die de emmer deed overlopen, het Mercosurakkoord. De EU gaat een vrijhandelsakkoord aan met Latijns-Amerikaanse landen, allemaal op vraag ook van de agrobusiness, want in die landen zijn de regels minder streng. Men werkt er met goedkope arbeidskrachten. Men kan er allerlei pesticiden en hormonen gebruiken die bij ons verboden zijn.

  Die bedrijven gaan daar dus produceren, goedkoper, met verboden producten en dan brengen zij die producten hier terug op de markt. Onze boeren, die aan allerlei regels moeten voldoen, kunnen daarmee niet concurreren, terwijl het water hen nu al aan hun lippen staat.

  Begrijp me niet verkeerd. De boeren zijn niet tegen handel, maar ze willen wel dat het eerlijk is. Dat is het Mercosurakkoord niet. Dat akkoord is gemaakt op maat van de agro-industrie en de multinationals. Het wurgt de kleine boeren, zowel hier als in Latijns-Amerika, want ook daar zijn er protesten. De boeren vragen om te stoppen met te rijden voor het grote geld.

  Mijn vraag is eenvoudig: zult u luisteren naar de boeren of blijft u de handpop van de agro-industrie?

  Leentje Grillaert:

  Mijnheer de minister, wij hebben hen allemaal gehoord. Onze landbouwers zijn boos en dat is terecht. De discussies rond Mercosur zijn bekend. De lat voor de Europese boeren wordt steeds hoger gelegd, terwijl de EU producten, die onvoldoende aan onze normen voldoen, toegang wil geven tot onze markt. De consument verwacht hoge kwaliteitsnormen voor elk product, maar die worden met dit akkoord onvoldoende gegarandeerd. Bovendien stelt de Europese Commissie een begroting voor van 2.000 miljard euro, waarvan 22 % wordt beknibbeld op het landbouwbudget. Wanneer we dat allemaal samenvoegen, collega’s, mijnheer de minister, hebben we landbouwers die minder steun krijgen, meer administratie moeten verwerken en daarbovenop nog eens concurrentie krijgen van buiten Europa.

  Voor cd&v is dat onaanvaardbaar. Onze landbouwers hebben onze steun nodig, want op deze manier ondergraven we onze voedselzekerheid en onze strategische autonomie. Laten we duidelijk zijn, wij zijn niet tegen handel, absoluut niet, maar handel moet eerlijk zijn. Vrijhandel zonder gelijk speelveld is geen vrijhandel. Er is grote nood aan Europees beleid dat ruimte maakt in plaats van ze dicht te zetten, beleid dat investeringen en initiatief weer mogelijk maakt. Onze jonge boeren vragen rechtszekerheid, maar zij haken massaal af. Wij moeten hun alle kansen geven.

  Ik heb daarom een aantal vragen, mijnheer de minister.

  Hoe zult u tegemoetkomen aan de bezorgdheden van de landbouwers, zodat we een positief signaal kunnen geven aan de volgende generatie landbouwers? Hoe zult u zich verzetten tegen de afbraak van het landbouwbudget om de competitiviteit van de sector te waarborgen? Zonder boeren is er immers geen voedsel en zonder voedsel is er geen strategische autonomie.

  Dank u wel voor uw antwoord.

  Charlotte Verkeyn:

  Mijnheer de minister, jaar na jaar stijgen onze sociale uitgaven. De productiviteit stagneert, de bevolking veroudert en de economie kent een zwakke groei. Er is welvaart nodig. Vrije handel met andere markten die nog niet aangeboord worden, kan wel degelijk welvaart brengen. Zo kunnen we ook ontsnappen aan de toenemende druk van landen zoals China. Vrije handel kan kansen bieden, niet alleen voor onze industrie, maar ook voor zuivelproducten, varkens, aardappelen, groenten, appels en peren.

  Wederkerige garanties zijn in dat vrijhandelsakkoord wel degelijk ingebouwd, maar toch willen sommigen die kansen niet grijpen. Dat is in deze uitdagende geopolitieke tijden een gemiste kans. Een nieuw vrijhandelsakkoord staat los van de terechte bezorgdheden van de boeren. De echte druppel die de emmer doet overlopen, zijn de moeilijke en voortdurend veranderende regels, de rechtsonzekerheid en de administratieve overlast.

  Men zal de minister en mezelf niet kunnen betichten daar geen oor naar te hebben. We hebben zelf samen gestreden om landbouw- en visserijproducten te redden, zoals de Ardense worst en de garnalen van onze Oostendse vissers.

  We zijn zelf geconfronteerd met de kafkaiaanse regels. Op dat vlak moeten stappen worden gezet en is perspectief nodig.

  Andere Europese landen hebben dat, samen met pro-boerenbewegingen, begrepen. Zij hebben niet in verspreide slagorde gehandeld, maar hebben voor zichzelf vrijstellingen verkregen op andere regels. Zij zien dat vrije handel ook kansen biedt.

  Mijnheer de minister, bent u het met ons eens dat we, net zoals die andere landen, de vrije handel niet kunnen negeren en niet kunnen blijven voortploegen onder onze eigen kerktoren?

  Youssef Handichi:

  Monsieur le ministre, aujourd’hui plusieurs milliers d’agriculteurs, avec des centaines de tracteurs, sont dans les rues de Bruxelles pour mettre la pression sur l’Europe. Ils viennent exprimer leur colère mais surtout leurs craintes. Leur inquiétude est double: la signature possible dès cette semaine du traité de libre-échange avec le Mercosur et la baisse annoncée du budget de la PAC après 2027.

  En ce qui concerne le Mercosur, vous le savez, nous sommes pour le libre-échange. Nous ne voulons pas refermer nos frontières, bien au contraire. Nos entreprises, y compris agricoles, ont besoin de marchés à l’exportation. Elles en sont conscientes et nous le disent. Cependant, le libre-échange ne peut pas signifier ouvrir grand les portes, notamment à la viande bovine produite dans des conditions qui ne sont pas comparables aux nôtres, avec des normes sanitaires, sociales et environnementales bien inférieures.

  Nos éleveurs font des efforts au quotidien. Ils respectent des règles strictes. Ils investissent dans la qualité. Ils ne comprennent pas pourquoi ils sont mis en concurrence avec des éleveurs qui ne jouent pas dans la même catégorie. En deux mots, ils craignent une concurrence déloyale. Et cela, je pense que dans ce Parlement, nous en sommes conscients.

  Monsieur le ministre, pouvez-vous nous rappeler quels sont les instruments que la Belgique peut activer au sein de l’accord UE-Mercosur pour défendre réellement nos agriculteurs, notamment les éleveurs bovins? Pouvez-vous confirmer que vous soutiendrez une approche exigeante sur le dossier Mercosur afin de protéger nos agriculteurs de tout dumping social, sanitaire et environnemental?

  David Clarinval:

  Monsieur le président, chers collègues, la manifestation des agriculteurs européens traduit d'une manière générale un malaise profond et structurel. Ce malaise se focalise aujourd'hui plus spécifiquement sur deux sujets: d'une part, le vote relatif à l'accord de libre-échange Mercosur et, d'autre part, la future enveloppe budgétaire prévue par la Commission pour la PAC.

  La décision concernant l'accord Mercosur au sein du Conseil européen devrait être prise à la majorité qualifiée. Ce vote devrait intervenir ce vendredi après-midi. Vu les positions différentes adoptées par les différentes entités en Belgique, celle-ci s'abstiendra lors du vote sur cet accord.

  J'ai personnellement demandé une analyse approfondie de l'accord Mercosur au SPF é conomie. À la lecture de cette étude, il faut en effet constater qu'au sein de cet accord, il y a des éléments favorables et défavorables. En termes d'éléments favorables, je retiens que sur le plan économique, l'accord Mercosur présente des opportunités pour plusieurs secteurs industriels comme le secteur des plastiques, des machines, du textile ainsi que pour certaines filières agricoles comme les produits laitiers ou les pommes de terre. Toutefois, nous sommes conscients que cet accord comporte des éléments défavorables. En effet, d'autres secteurs comme le sucre ou la viande bovine pourraient ressentir des effets négatifs.

  Pour répondre aux inquiétudes persistantes du secteur agricole, la Commission a transmis le 3 septembre aux é tats membres ses propositions officielles relatives à l'accord qui inclut un mécanisme de sauvegarde. Elle a ensuite présenté le 8 octobre une proposition de règlement visant à renforcer la protection des agriculteurs en introduisant de nouvelles mesures permettant de réagir rapidement en cas d'augmentation soudaine des importations en provenance des pays du Mercosur ou de forte baisse des prix.

  Die nieuwe procedures zijn er dus op gericht de snelle en doeltreffende uitvoering van bilaterale vrijwaringsmaatregelen voor landbouwproducten te garanderen en omvatten eveneens specifieke bepalingen voor bepaalde gevoelige producten zoals rundvlees, pluimvee, rijst, honing, eieren, look, ethanol en suiker.

  Voor mij is het belangrijk te beschikken over een wereldmarkt met eerlijke concurrentie voor al onze economische actoren. De naleving van de fytosanitaire regels is daarbij essentieel. Ik heb daar altijd voor geijverd.

  Onze producten voldoen aan strikte eisen op het vlak van onder andere kwaliteit, productiemethodes en dierenwelzijn. Het is onaanvaardbaar dat onze markt zou worden overspoeld door producten die niet aan dezelfde strikte eisen zijn onderworpen en die dus goedkoper of onder oneerlijke sanitaire voorwaarden kunnen worden geproduceerd.

  Bovendien veroorzaakt de door de Europese Commissie beoogde hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid in het kader van het volgend meerjarig financieel kader 2028-2034 ongerustheid. Behalve de mogelijkheid dat de regelingen nog complexer zouden worden, zou het voorstel kunnen leiden tot een aanzienlijke verlaging van het budget dat aan het gemeenschappelijk landbouwbeleid wordt toegekend, momenteel geraamd op meer dan 20 %. Dat perspectief treedt naar voren op een moment waarop landbouwers worden geconfronteerd met een toenemende prijsvolatiliteit, een steeds sterkere internationale concurrentie en alsmaar strengere milieu- en gezondheidsvereisten.

  In die context deel ik de ongerustheid van de landbouwwereld volledig en bevestig ik opnieuw mijn engagement voor een sterk, ambitieus en duidelijk afzonderlijk gemeenschappelijk landbouwbeleid binnen het volgend meerjarig financieel kader. De situatie in de landbouw is immers moeilijk, maar als minister van Landbouw blijf ik mij volledig inzetten om samen met de landbouwers duurzame oplossingen voor hun sector uit te werken.

  Dieter Keuten:

  Mijnheer de minister, wat ik vanmiddag gezien heb, was geen betoging of geen manifestatie. Het leek meer op een dodenmars, een stille wake voor de teloorgang van onze primaire economische sector. De sector is niet overtuigd van de garanties die u opnoemt, van de engagementen die u zegt te willen opnemen. De boeren zijn niet overtuigd. Anders waren ze hier niet, vanmiddag, in Brussel, en ook vanmorgen al.

  Zelfs partijen uit uw meerderheid zijn niet overtuigd. Bizar, toch? Ik vraag me echt af hoe cd&v die onthouding uitlegt aan de Boerenbond, aan het Algemeen Boerensyndicaat.

  Mevrouw Verkeyn heeft heel terecht vermeld dat andere landen vrijstellingen bekomen hebben. Andere landen hebben met de vuist op de tafel geklopt, maar België niet. België zal zich onthouden.

  Wij vragen u luid en duidelijk: onthoud u niet. Doe iets. Stuur Mercosur terug naar de onderhandelingstafel.

  Benoît Lutgen:

  Monsieur le ministre, j'ai peu entendu l'essentiel: la stratégie pour préserver notre autonomie alimentaire. Dans votre engagement, il me semble important de jouer ce rôle fédérateur, de rassembler les ministres régionaux, d'élaborer une stratégie pour la PAC, de défendre un modèle de soutien aux exploitations agricoles de plus petite taille, de défendre notre diversification, de tailler à la hache dans les réglementations et les contrôles qui étouffent le monde agricole et de faire en sorte que, demain, le modèle wallon et belge puisse s'étendre sur la scène européenne et d'améliorer largement les contrôles à nos frontières. Quand on voit qu'on contrôle 0,086 % de colis chinois à l'échelle européenne, poursuivre ces exercices de libre-échange sans contrôle strict à nos frontières n'a strictement aucun sens.

  Je vous remercie.

  Natalie Eggermont:

  Collega's, de tijd is rijp om ons een aantal fundamentele vragen te stellen. Landbouw is vandaag een mondiale business geworden, waarbij een handvol multinationals de plak zwaait en zich verrijkt op kap van de boeren en de consumenten. Dit is geen strijd van onze boeren tegen de boeren in Latijns-Amerika, maar het is een gezamenlijke strijd van iedereen die eerlijke, duurzame handel wil, die kleinschalige landbouw wil verdedigen tegen de macht van de agrobusiness. Ook in Latijns-Amerika komen de boeren immers op straat en verzetten zij zich, want de ravage daar is enorm. Bossen worden gekapt, mensen worden uit hun huis verdreven, huizen worden in brand gestoken en landbouwpercelen worden overgenomen en vervangen door grote sojaplantages.

  Het is tijd om fundamenteel van koers te wijzigen, om te kiezen voor samenwerking en eerlijke handel, met respect voor de boeren aan beide kanten.

  Mijnheer de minister, dat betekent niet u gewoon onthouden, maar tegenstemmen voor een echte koerswijziging.

  Leentje Grillaert:

  Collega's, en vooral collega Verkeyn, er moet mij toch iets van het hart. U bent een gewaardeerd collega, zoals u weet. Twee weken geleden hield u hier een vurig pleidooi voor de landbouw. Ik geloof oprecht in uw goede intenties, maar ik stel toch voor dat u de straat oversteekt en naar het Vlaams Parlement gaat, want daar kan mijn partij wel wat meer steun van de andere partijen gebruiken om de landbouwsector echt te steunen.

  Voor het overige hoor ik hier veel enerzijds en anderzijds. Ik ben duidelijk: cd&v is tegen Mercosur! (Applaus op verschillende banken)

  Mijnheer de minister, ik geloof ook in uw goede intenties, maar het is tijd om de hand aan de ploeg te slaan en te tonen dat u die goede intenties ook echt in de praktijk wil omzetten. Wij rekenen op u, maar vooral de sector rekent op u.

  Voorzitter:

  Mevrouw Grillaert werd onderbroken door applaus. Mocht dat applaus enkel van haar eigen fractie zijn, dan zou ik dat meerekenen in haar spreektijd, want de fractie kiest wat er gebeurt met de toegekende minuten, maar applaus van andere fracties kan ik haar moeilijk ten kwade duiden.

  Charlotte Verkeyn:

  Toen ik daarnet naar beneden kwam, echt vlak voor ik moest beginnen, ontving ik een e-mail. Daarin werd mij gevraagd of ik als lokaal bestuurder mijn lokale boeren wilde verwittigen dat er tegen 31 december opnieuw nieuwe Europese regels van kracht zullen zijn waaraan zij moeten voldoen.

  Al die regels zijn het probleem. We reguleren ons kapot. Een vrijhandelsakkoord dat gericht is op welvaart vormt niet de kern van het probleem.

  Mevrouw Grillaert, ik heb hier zes partijen gehoord die in wezen dezelfde mening delen. Laat dat de enige positieve boodschap zijn die we aan de boeren kunnen meegeven: boeren, u wordt eindelijk gehoord door de politiek.

  Youssef Handichi:

  Merci, monsieur le ministre, pour vos réponses. Effectivement, il y a du positif, et nous allons le soutenir. Il y a quelques points qui sont à améliorer dans les secteurs du sucre et de la viande bovine. Je sais que vous y êtes attentif. Améliorer ce qui doit l'être, vous l'avez dit, c'est réagir rapidement. Nous vous connaissons et savons que vous êtes au boulot. Nous vous faisons donc confiance pour réagir rapidement.

• Vraag: Het schandaal omtrent de door SHEIN verkochte poppen

  Vraag: De impact van SHEIN op de lokale economie

  Vraag: De vloedgolf van Chinese producten aan dumpingprijzen via het verkoopplatform SHEIN

  economie en werk

  Het schandaal omtrent de door SHEIN verkochte poppen
  De impact van SHEIN op de lokale economie
  De vloedgolf van Chinese producten aan dumpingprijzen via het verkoopplatform SHEIN
  De invloed van SHEIN: schandalen, economische impact en dumpingprijzen van Chinese producten summaryExplanation

  Beantwoord door

  MR David Clarinval (Minister van Werk, Economie en Landbouw)
  Vooruit Rob Beenders (Minister van Consumentenbescherming, Sociale Fraudebestrijding, Personen met een handicap en Gelijke Kansen)
  

  op 6 november 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De discussie draait om de schadelijke impact van Chinese e-commerceplatforms zoals Shein, met drie kernthema’s: kinderpornografische producten (poppen), onveilige en illegale producten (giftige stoffen, brandgevaar) en oneerlijke concurrentie die lokale bedrijven ondermijnt. Ministers Clarinval en Beenders beloven versterkte controles, samenwerking met justitie, EU-onderzoeken en zware boetes, terwijl ze consumenten oproepen tot een boycot en het verwijderen van de apps. Frankrijk dringt aan op een EU-breed onderzoek, en er wordt gepleit voor snellere actie, zoals het offline halen van Shein bij non-compliantie. De focus ligt op bescherming van kinderen, gezondheid, eerlijke handel en duurzaamheid.

  Pierre Kompany:

  Monsieur le ministre de l' é conomie, quelque chose d’infernal est en train de se produire. La société chinoise Shein provoque aujourd’hui des problèmes en France, car elle veut envoyer des produits à caractère pédopornographique: des poupées à l’apparence d’enfants dont les pédophiles peuvent se contenter.

  Croyez-vous qu’ils s’arrêteront là? Croyez-vous que ce sont des mœurs que la Belgique peut encore accepter par la vente de tels produits? L'Inspection économique a-t-elle déjà saisi le parquet concernant l’arrivée éventuelle de ce type de poupées? Nous vivons dans un pays qui a connu la frayeur liée à la sexualité imposée aux enfants et la redoute encore jusqu'à aujourd'hui. Faut-il encore recommencer?

  Monsieur le ministre, je crois que vous êtes digne de confiance, et que vous ne pouvez pas dormir en pensant que les enfants sont menacés. Que comptez-vous faire face à l’arrivée de produits asiatiques sur lesquels nous n’avons aucun contrôle? Ils inondent le marché. Avez-vous un moyen de contrôler ce phénomène?

  Leentje Grillaert:

  Heren ministers, die ochtend in de krantenwinkel. Onlangs stond ik in een krantenwinkel om een pakketje te sturen – niet van Shein of Temu, collega’s. De dame in de krantenwinkel zei mij dat het niet kan blijven duren, al die pakketjes van Shein en Temu. Ze stelde dat de minister eens op bezoek moest komen, zodat ze het allemaal kon uitleggen. Het is echt gebeurd.

  Mijne heren ministers, u hoeft niet naar mijn hometown te komen om in te zien welke oneerlijke concurrentie deze pakjes voor onze ondernemers betekenen. Deze praktijken zorgen voor een ongelijk speelveld, sociale dumping en uitholling van eerlijke handel. Sinds kort gaat het niet meer alleen om pakjes. Deze week opende de eerste fysieke winkel in Parijs en gingen de poppetjes aan het dansen. Het Franse gerecht heeft er intussen zijn buik van vol en wil een volwaardig EU-onderzoek naar deze webwinkel.

  Collega’s, wat mij vooral zorgen baart, is dat de Sheins en de Temu’s van deze wereld onze lokale ondernemers ondermijnen, die wel investeren in correcte lonen, kwaliteitsvolle materialen en duurzame processen. Wat geldt voor onze ondernemers, moet ook gelden voor producten uit derde landen, punt uit. Onze ondernemers mogen niet het gevoel krijgen dat ze gestraft worden wanneer ze de regels niet volgen, terwijl die regels blijkbaar niet gelden voor de grote spelers.

  Mijne heren ministers, hoe zal de federale regering zorgen voor een gelijk speelveld? Zult u extra stappen zetten om de controle op eerlijke concurrentie, consumentenbescherming en productveiligheid te verhogen tegenover duidelijk problematische spelers?

  Jeroen Soete:

  Ministers, er is deze week inderdaad al heel wat commotie geweest over de Chinese webgigant Shein, die zijn eerste fysieke winkel opent in Frankrijk. Shein is uiteraard ook in België bekend omdat het zeer goedkope kledij, cosmetica en kinderspeelgoed verkoopt, zo goedkoop dat de consumenten – we moeten daar eerlijk over zijn – ze en masse bestellen.

  Wat schuilt er achter die goedkope producten? Laten we dat toch niet vergeten. Daar schuilt vaak aan de andere kant van de wereld een arbeider achter die verplicht wordt tot 18 uur per dag te werken voor een hongerloontje. Daar lijken vele consumenten zich onvoldoende van te vergewissen.

  Waar ook zeker te weinig bewustwording over is, is over de veiligheid en de kwaliteit van die producten. Die zijn op zijn minst zeer bedenkelijk te noemen. Dat is een eufemisme. Er zijn al heel wat testen geweest. Vorige week bracht de consumentenorganisatie Testaankoop uit dat tot 70 % van de producten die besteld worden via het platform Shein niet aan de Europese veiligheidsnormen beantwoorden. We hebben het dan over giftige stoffen in kinderspeelgoed. We hebben het over USB-laders die kunnen ontploffen na een kortsluiting. We hebben het ook over juwelen die tot 80 % cadmium bevatten. Cadmium is een kankerverwekkende stof. We saneren cadmiumgronden in België, maar nu lopen er in België mensen rond met zo’n juweeltje. Dat lijkt me toch geen gezonde situatie. Het zou ons allemaal moeten verontrusten en ik meen dat dit ook het geval is.

  Precies vandaag, ministers, maakte Shein bekend 2 miljard winst te zullen boeken, op de kap van de gezondheid van duizenden mensen, maar ook op de kap van onze bedrijven, die zich wel aan de regels houden.

  Ik heb één duidelijke vraag voor u beiden. Wat zal deze regering, wat zulllen jullie doen om onze bedrijven en onze consumenten (…)

  Voorzitter:

  Dank u wel, collega.

  David Clarinval:

  Mijnheer Kompany, mijnheer Soete, mevrouw Grillaert, in 2024 zijn er bijna 1 miljard pakjes via België gepasseerd. Een groot deel van deze pakjes is afkomstig van Chinese platformen zoals Shein. Sommige van deze platformen omzeilen de Europese regels. Shein is daar een voorbeeld van.

  Eind mei heeft de Economische Inspectie dat platform geïnterpelleerd via het Europese netwerk Consumer Protection Cooperation Network voor talrijke onregelmatigheden, misleidende promoties en klanten die onder druk worden gezet.

  Het nieuws van de voorbije dagen gaat veel verder dan deze praktijken. De verkoop van sekspoppen die eruitzien als kinderen is diep schokkend en totaal onaanvaardbaar. Ik wil duidelijk zijn dat dit type product niet thuishoort op een e-commerceplatform, noch in onze samenleving.

  En ce qui concerne la vente de produits à caractère pédopornographique, monsieur Kompany, je peux vous confirmer que l'Inspection économique, tout comme l'autorité française de la consommation, n'est pas l'autorité compétente. La vente de tels produits constitue un délit pénal, relevant de la compétence de la Justice.

  Néanmoins, à l'instar de l'autorité française de la consommation, l'Inspection économique est habilitée à saisir le procureur du Roi si, dans le cadre de ses contrôles, elle découvre de tels produits. Vu la gravité des faits, j'ai donc donné instruction à l'Inspection économique d'accorder une attention particulière aux produits à caractère pédopornographique et de saisir systématiquement le procureur du Roi chaque fois qu'elle découvre de tels produits sur des plateformes en ligne ou dans des magasins physiques, évidemment.

  Je veillerai avec mes collègues compétents, Rob Beenders et Annelies Verlinden, à ce que les autorités responsables prennent les mesures nécessaires pour faire retirer ces produits de la vente sans délai.

  Plus largement, madame Grillaert et monsieur Soete, dans le cadre de la task force e-commerce, qui réunit tous les ministres concernés et les services de contrôle, une analyse est en cours sous la direction du SPF Économie pour améliorer la coordination et l'échange d'informations entre les autorités. Notre objectif est clair: agir résolument et fermement contre les plateformes qui ne respectent ni nos règles ni nos valeurs. Le commerce en ligne ne peut jamais être un espace de contournement de la loi ni menacer l'intégrité humaine. Je pense que c'est évident, mais qu'il est utile de le rappeler.

  Rob Beenders:

  Geachte leden, dank u wel voor uw vragen. Dat er twee ministers antwoorden over dit onderwerp, toont al meteen aan hoe belangrijk de regering deze problematiek vindt. Ondertussen weten we al heel goed dat producten van platformen als Shein en Temu vol rommel zitten, slecht gemaakt zijn, niet veilig zijn en dat de controle op de naleving van de Europese normen op dit moment te wensen overlaat.

  Als we echt willen dat onze kinderen worden beschermd tegen gevaarlijke producten, dan begint dat bij onszelf. Laten we die oproep herhalen tegenover iedereen, waar we het ook kunnen zeggen. De beste boycot van dat soort websites is heel eenvoudig: koop er gewoon niets meer. Verwijder die app van uw telefoon, mocht ze erop staan. Men heeft een app als die van Shein en Temu gewoonweg niet nodig. Vertel dat tegen uw familie en vrienden en boycot ze sowieso al op uw manier.

  Naast het feit dat die platformen dergelijke spotgoedkope producten dumpen, verzamelen ze ook gigantisch veel data over gebruikers, hun gedrag en hun voorkeuren op het internet. Daarbij komen de vaak onethische werkomstandigheden en de heel grote ecologische voetafdruk, waardoor er gewoon geen enkele reden is om daar producten te kopen.

  Ook de overheid moet nu echter stappen zetten. Op Europees niveau werk ik op dit moment aan twee concrete onderzoeken. Die tonen nu al aan dat Shein en Temu te weinig doen om die illegale en gevaarlijke producten van hun websites te verwijderen. Als die onderzoeken afgerond zijn – ik heb er alle vertrouwen in dat dat vrij snel zal gebeuren – hangen daar zware boetes aan vast. Gelet op de onderzoeken en de resultaten die we nu al zien, heb ik er het volste vertrouwen in dat Europa streng zal optreden.

  In ons land zullen we blijvend inzetten op het uit de markt halen van gevaarlijke producten. Zo werk ik samen met minister Clarinval aan tal van inspecties. De Economische Inspectie voert samen met EU-lidstaten tal van maatregelen en controles uit met de FOD Economie om nog meer te controleren op productveiligheid en om producten nog sneller uit de markt te halen.

  Mijn boodschap is echter helder: bescherm uzelf en uw kinderen door die Chinese rommel vooral niet te bestellen. Delete vandaag nog die apps op uw telefoon en vertel dat aan zoveel mogelijk mensen. Daarnaast zullen wij aan wetgeving werken, zodat we op verschillende fronten ervoor kunnen zorgen dat platformen zoals Shein en Temu stoppen met het leveren van producten van slechte kwaliteit.

  Pierre Kompany:

  Merci, monsieur le ministre, pour vos réponses. J'ai bien entendu que vous aviez déjà donné des instructions aux services de l'Inspection économique et je voudrais m'en tenir surtout à cette gestion proactive.

  La proactivité dans ce genre d'affaire est essentielle, car les Français le vivent actuellement, ils sont surpris. Il ne faudrait pas que nous, qui avons connu ce type de problèmes qui ont fait de la Belgique un pays où tous les journalistes débarquaient comme si ces faits ne se déroulaient pas ailleurs et qui avons eu cette capacité de gérer, nous retrouvions pris par surprise. Je le dis haut et fort, devant mes collègues, les êtres humains qui font circuler ce genre de choses n'ont pas de tête.

  Leentje Grillaert:

  Heren ministers, ik dank u voor uw antwoorden.

  Minister Beenders, refererend aan uw antwoord wil ik het verhaal van de krantenwinkel voortzetten. Er kwam een dame terug bij haar met minstens tien pakketjes van Shein, die allemaal niet goed waren. De uitbaatster van de krantenwinkel heeft toen gevraagd waarom die dame dan nog koopt bij dat bedrijf.

  Die boodschap moeten ook wij uitdragen. Waarom kopen we die rommel, die uiteindelijk niet dienstig is of blijkt te zijn?

  De uitbaatster voegde er nog de volgende vraag aan toe. Wat gebeurt er met alle retourzendingen? Waar gaan ze naartoe? Ook dat moeten wij ons zeker afvragen in het kader van duurzaamheid.

  Ik ondersteun dan ook absoluut de oproep om lokaal te kopen. Dat is beter voor iedereen.

  Jeroen Soete:

  Heren ministers, ik dank u voor uw antwoorden. Het is uiteraard goed en nodig dat u daarmee aan de slag gaat. Collega’s, voor die goedkope en vaak ook giftige producten betaalt immers iemand de prijs. De gezondheid van mensen en kinderen staat effectief op het spel. Dat is geen drama; dat is gewoon de realiteit. Dat blijkt inderdaad uit de testresultaten die vandaag beschikbaar zijn. Europa is met onderzoek bezig, maar kán en móét ook meer doen. Onze steun gaat dus uit naar de suggestie om Europa meer onder druk te zetten en sneller werk van de zaak te maken. De zuiderburen, Frankrijk, hebben een brief gestuurd naar de Europese Commissie. Ik weet dat een brief maar een brief is. Zij dreigen echter ook het platform Shein offline te halen zolang niet kan worden aangetoond dat het bedrijf aan de Europese regelgeving voldoet. Dus als Shein niet wil meewerken, haal het bedrijf dan gewoon offline.

• Vraag: De 26.000 meldingen van phishing per dag

  De 26.000 meldingen van phishing per dag
  

  Beantwoord door

  Vooruit Rob Beenders (Minister van Consumentenbescherming, Sociale Fraudebestrijding, Personen met een handicap en Gelijke Kansen)
  

  op 10 juli 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Samenvatting: Leentje Grillaert (Cd&v) kaart de explosieve stijging van phishing-fraude (9 miljoen meldingen/jaar) aan, waarbij slachtoffers vaak door banken als *nalatig* worden afgeschoven, en dringt op concrete bescherming en bankverantwoordelijkheid. Minister Beenders kondigt zes maatregelen aan: een algemeen blokkeertelefoonnummer (analog aan Card Stop), strengere IBAN-naamcontrole (vanaf 9 oktober, naar Nederlands model met 80% minder fraude), automatische detectie van verdachte transacties, samenwerking banken-telecoms, verplichte sensibilisering (via Safeonweb en lokale acties) en versterkte controles door de Economische Inspectie. Grillaert benadrukt dat goede intenties onvoldoende zijn en eist praktische uitvoering, met name betere slachtofferbehandeling en minder *schuldtoewijzing* aan burgers. De focus ligt op snelle implementatie en transparante opvolging via de Economiecommissie.

  Leentje Grillaert:

  Mijnheer de minister, dagelijks komen er 26.000 meldingen van phishing binnen bij Safeonweb. Dat zijn er meer dan 9 miljoen per jaar. Dat zijn torenhoge cijfers en dat is slechts het topje van de ijsberg.

  We krijgen allemaal wel eens een verdachte mail of sms, bijvoorbeeld van De Watergroep, die waarschuwt dat het water zal afgesloten worden, als we de factuur niet betalen, of van het RIZIV met het heugelijke nieuws dat we geld zullen terugkrijgen, als we op de link klikken, wat informatie geven. Als we dat doen, is het te laat. Veel mensen denken dat het hen niet zal overkomen, maar helaas gebeurt dat wel. Elke dag verliezen mensen geld, veel geld door te klikken op een link of na een telefoontje of een overtuigend gesprek. Gisteren werd ik zelf ook opgebeld door een bankmedewerker. Het was wel echt, maar men begint toch overal aan te twijfelen.

  Mensen verliezen heel veel geld en alsof dat nog niet genoeg is, wordt hun heel vaak ook nog nalatigheid aangewreven door de bank. Heel vaak wordt de schuld bij het slachtoffer gelegd en blijft hij met lege handen achter. Cd&v vindt dat heel onrechtvaardig. Wij vinden het onze plicht om de consumenten en ondernemers te beschermen tegen fraude. Cd&v verwacht dat ook de banken hun verantwoordelijkheid nemen.

  In het regeerakkoord staat dat dergelijke vormen van oplichting zullen worden aangepakt. Vanaf 9 oktober zult u erop toezien dat er een extra IBAN-naamcontrole van toepassing wordt. Dat is alvast een heel goede stap in de strijd tegen phishing, maar phishing gebeurt alsmaar sluwer. Als ik zelfs begin te twijfelen wanneer ik door een oprechte dame word opgebeld, dan beseft men dat het alsmaar moeilijker wordt.

  Mijnheer de minister, hoe zult u ervoor zorgen dat onze burgers bescherming tegen phishing krijgen? Hoe zult u garanderen dat de banken zich vanaf 9 oktober aan de wettelijke verplichting zullen houden?

  Rob Beenders:

  Ik dank u voor uw terechte vraag.

  Als minister van Consumentenbescherming is de strijd tegen phishing en onlinefraude een absolute prioriteit. Een oplossing voor de problematiek vergt dat niet alleen de consument, maar ook de bank en de overheid hun verantwoordelijkheid nemen.

  Ik wil, ten eerste, een algemeen telefoonnummer om bankrekeningen onmiddellijk te kunnen blokkeren in geval van fraude, naar analogie van Card Stop, invoeren. Op die manier kunnen banken bij een fraudemelding meteen rekeningen blokkeren. De gesprekken daarover zijn lopende.

  Ik wil, ten tweede, de betalingsveiligheid versterken via de omzetting van de Europese wetgeving die phishing en andere vormen van fraude tegen zal gaan, door bijvoorbeeld maximumuitgavelimieten van toepassing te maken. Ik zal er ook op toezien dat financiële instellingen worden verplicht verdachte transacties automatisch te detecteren en te melden.

  Ten derde, de IBAN-naamcontrole wordt momenteel al uitgerold. Daarbij moeten banken controleren of de naam van de begunstigde overeenkomt met het opgegeven rekeningnummer. In Nederland heeft dat erin geresulteerd in ruim 80 % minder geregistreerde gevallen van factuurfraude.

  Ten vierde, wij roepen de banken op beter samen te werken met telecomoperatoren om nieuwe digitale fraudetrucs sneller te detecteren, zodat consumenten sneller worden beschermd tegen fraude en phishing.

  Ten vijfde, wij moeten de consument blijven informeren en sensibiliseren. Dat gebeurt via jaarlijkse Safeonwebcampagnes vanuit de overheid. Bovendien organiseren ook lokale besturen, politiezones en middenveldorganisaties, in samenwerking met CAW’s en OCMW’s, webinars en opleidingen om fraude te herkennen en mensen te leren hoe daarop te reageren. Daarbij zijn niet alleen kwetsbare groepen een prioriteit.

  Ten zesde, de Economische Inspectie heeft meer bevoegdheden gekregen om onlinepraktijken, zoals valse webshops, te controleren en daartegen op te treden.

  Wij zien momenteel in de cijfers dat alle genoemde maatregelen 75 % van de fraude (…)

  Voorzitter:

  Uw spreektijd is op, mijnheer de minister. Ik moet even streng zijn voor u als voor mijn eigen collega's. U hebt wellicht nog een stukje antwoord in het oor gefluisterd van de vraagsteller, die dus meer weet dan ons.

  Leentje Grillaert:

  Mijnheer de minister, u had zelfs niet voldoende tijd om al uw goede intenties mee te geven. Goede intenties zijn een begin, maar die moeten ook in de praktijk worden omgezet. Daarvoor rekenen wij op u, want het is heel belangrijk dat de slachtoffers op een goede manier behandeld worden en dat oplichters zo min mogelijk kansen krijgen. U hebt gelijk dat digitale geletterdheid ook belangrijk is. Wij vragen dat slachtoffers van dergelijke oplichtingspraktijken niet zozeer beschuldigd worden van nalatigheid, maar de nodige hulp krijgen. Mijnheer de minister, wij hopen dat u ons op de hoogte houdt via de commissie voor Economie.

• Vraag: De stakingsacties van magistraten

  Vraag: De acties van de magistratuur

  Vraag: De actie van de magistraten

  Vraag: De gevolgen van de maatregelen van Arizona voor de magistratuur, de rechtsstaat en de veiligheid

  Vraag: Het protest van de parketmagistraten

  Vraag: De resultaten van het overleg met de magistraten en de open brief van de jonge magistraten

  De stakingsacties van magistraten
  De acties van de magistratuur
  De actie van de magistraten
  De gevolgen van de maatregelen van Arizona voor de magistratuur, de rechtsstaat en de veiligheid
  Het protest van de parketmagistraten
  De resultaten van het overleg met de magistraten en de open brief van de jonge magistraten
  Acties en reacties van magistraten op maatregelen en overleg. summaryExplanation

  Beantwoord door

  N-VA Jan Jambon (Minister van Financiën en Pensioenen)
  cd&v Annelies Verlinden (Minister van Justitie)
  

  op 30 april 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De diepe crisis in de rechtsstaat draait om onderfinanciering, pensioenhervormingen en het gebrek aan vertrouwen tussen politiek en magistratuur: magistraten voeren ongekende acties (stakingen, uitgestelde zaken) door chronische onderbezetting, verouderde infrastructuur, onveilige werkomstandigheden en een gevoelde aanval op hun onafhankelijkheid via de geplande pensioenkortingen (tot 30% voor sommigen), die ze zien als een symbolische degradatie van hun statutaire bescherming. De regering (met name ministers Verlinden en Jambon) benadrukt dat extra middelen (o.a. uit het Paasakkoord) en hervormingen onderweg zijn, maar wijst op de erfenis van jarenlange verwaarlozing door vorige regeringen, terwijl ze dialoog blijft eisen ondanks lopende acties – een benadering die oppositie en magistraten te defensief en onvoldoende concreet vinden. Het kernconflict is of de pensioenmaatregel (deels) de druppel was of een afleiding van diepere structurele problemen: overbevolkte gevangenissen, digitale achterstand, onderbetaald personeel en een cultuur van minachting (van beide kanten), waarbij magistraten vrezen voor een exodus en politici de rechtsstaat zien verzwakken door hun acties.

  Paul Van Tigchelt:

  Mijnheer de minister, een rechter die beklaagden naar huis stuurt, is dat een normale rechtsgang of is dat rechtsweigering? Waar is het controlerecht van de wetgevende macht wanneer het openbaar ministerie weigert te antwoorden op parlementaire vragen? Hoe rijmen we een procureur die in financiële zaken enkel nog corruptie wil onderzoeken met artikel 151 van de Grondwet?

  De acties van de magistratuur roepen vele vragen op. Ik ben zelf meer dan 20 jaar magistraat geweest en heb zoiets nooit meegemaakt. Magistraten zetten hun rechterlijke macht in om de uitvoerende macht aan te vallen. Maar ook omgekeerd – en ook dat hebben we nooit meegemaakt – zetten politici rechters weg als wereldvreemd, maken ze uitspraken belachelijk, beschimpen ze en hebben ze het over 'werkstrafjes'. Ik denk niet, collega's, dat Montesquieu dat voor ogen had met zijn trias politica.

  En de regering zwijgt. Ik hoor de minister van Justitie niet, ik hoor de premier niet en ik hoor u niet. Spreken is zilver, zwijgen is goud. Af en toe hoor ik iemand natuurlijk wel roepen dat het allemaal de schuld is van de vorige regering, maar u weet dat dat niet klopt. De herfinanciering van Justitie is begonnen en we hebben daar resultaten geboekt. Ik vrees echter dat er de voorbije maanden veel is misgelopen in het overleg en dat de magistraten niet worden gehoord. Ze werden niet gehoord door de onderhandelaars tijdens die zeven maanden onderhandelingen en ze worden blijkbaar ook nu nog niet gehoord. Als ik het namelijk moet geloven, kan er nog steeds geen volledig correcte berekening van de pensioenplannen worden voorgelegd.

  Ik heb dus een simpele vraag. Wat zal deze regering doen om het vertrouwen met de rechterlijke macht te herstellen? Dat is immers broodnodig in een rechtsstaat.

  Leentje Grillaert:

  Collega's, 11.000 plaatsen voor 13.000 veroordeelden. Zelfs mijn jongste dochter van acht jaar weet dat die rekensom niet klopt. De gevolgen zijn ernstig.

  Vanuit cd&v staan we pal achter het principe dat er voor straffeloosheid in onze maatschappij geen plaats is. De gevolgen zijn nefast, niet alleen voor het vertrouwen in Justitie, maar ook voor de veiligheid in de samenleving. Mevrouw de minister, u hebt extra middelen gevraagd en ook gekregen voor dit jaar om een aantal extra werven aan te pakken.

  Cd&v wil de straffeloosheid aanpakken op een verstandige manier om werk te maken van de werven die u vooropstelt, mevrouw de minister. Die inspanningen verdienen steun, geen sabotage. Het is echt spijtig dat het gevangeniswezen nog meer onder druk wordt gezet door acties die ervoor kunnen zorgen dat het systeem ontspoort, want ook dat kost de samenleving veel. Het gaat niet noodzakelijk over euro's, maar wel over vertrouwen, veiligheid en stabiliteit.

  Begrijp me ook niet verkeerd, collega's. Ik hoor andere collega's van alles vertellen. Ik denk dat hun kortetermijngeheugen en hun langetermijngeheugen hun in de steek laten. We moeten de zorgen van de magistratuur niet zomaar wegwuiven. Hun werkomstandigheden zijn vaak schrijnend, met onderbezetting, bedreigingen en gerechtsgebouwen die onvoldoende beveiligd zijn. Magistraten staan voortdurend onder druk door de grote werklast en de complexiteit van procedures en onderzoeken. Ook zij hebben recht op duidelijkheid over hun pensioenen.

  Het doel moet echter zijn samen te bouwen aan een Justitie die werkt, beschermt en vertrouwen geeft. Er is maar een weg daarnaartoe en dat is via dialoog, collega's, tussen de politiek en de magistratuur. Daar moeten we aan werken. Mevrouw de minister, ik weet dat u een hardwerkende minister bent (…)

  Ismaël Nuino:

  Madame la ministre, monsieur le vice-premier, depuis plusieurs jours, un mouvement sans précédent traverse le monde judiciaire. Des grèves ont été annoncées dans plusieurs parquets.

  Ce que les magistrats expriment aujourd'hui, c'est un appel au secours. Nous devons être capable de l'entendre. Défendre la magistrature, ce n'est pas défendre des intérêts particuliers mais bien défendre un pouvoir de notre État de droit. Ce sont les juges, les magistrats, les greffiers et tous les autres qui y travaillent et qui empêchent que nos conflits ne dégénèrent en violence. Ils garantissent aussi, dans une société de plus en plus traversée par des tensions, que le droit continue de faire autorité.

  Mais il faut le dire clairement aussi, cette mobilisation n'est pas née des dernières annonces. Elle est nourrie par des conditions de travail qui sont intenables depuis des années, des juridictions à bout de souffle, un manque criant de personnel administratif, un arriéré judiciaire qui ne cesse de s'aggraver et des difficultés à attirer de nouveaux talents.

  Madame la ministre, la situation dont vous héritez est complexe. J'ai entendu dire que les magistrats attendaient de la concertation. Ce n'est pas cela qu'ils attendent! Depuis des années, ils attendent des actes! Des actes, l'Arizona en amène avec l'accord de gouvernement, avec les accords de Pâques et les millions qui ont été débloqués. Voilà les actes qui vont arriver. Aujourd'hui, les magistrats attendent ces actes. Nous sommes au gouvernement, et c'est précisément ce que nous sommes en train de réaliser. Les accords conclus aujourd'hui sont les plus importants en termes de réinvestissement dans la Justice.

  Ils attendent concrètement, ils attendent des actes et c'est ce que nous allons apporter. Vous avez obtenu des moyens supplémentaires, nous vous avons soutenus pour les obtenir.

  Concrètement, comment allez-vous utiliser ces moyens supplémentaires? À quelle vitesse? Comment pouvez-vous rassurer ces juridictions et ces parquets, au-delà des seules prisons, pour qu'ils puissent enfin respirer et fonctionner dignement?

  La tâche est immense, mais vous pouvez compter sur nous car pour Les Engagés et pour l'Arizona, la Justice est une priorité.

  Khalil Aouasti:

  Madame la ministre de la Justice, je suis désolé. Le constat est là, la Justice est dans un état déplorable.

  Depuis cinq législatures, le département de la Justice est géré par la droite. Avec quel bilan? Magistrats débordés, des justiciables excédés par une attente de plusieurs années avant de voir leur dossier traité, des cadres non remplis, des détenus entassés, des agents pénitentiaires agressés, et aujourd'hui une atteinte inédite à l'attractivité de la profession de magistrat pour laquelle vous peinez déjà à recruter.

  L'Arizona s'est faite sur la promesse d'un travail mieux payé et mieux valorisé pour toutes et tous. En lieu et place, pour les magistrats, c'est une réduction de près de 30 % de leur pension qui leur est annoncée. Contrairement à ce qu'on essaie de nous faire croire et à ce qu'a dit le premier ministre, ce n'est pas une question de grosses pensions. Quelle insulte pour la magistrature!

  Après des critiques à peine voilées contre le gouvernement des juges, après des tentations exprimées de limiter les fonctions de magistrat à des mandats de cinq ans, en s'attaquant aujourd'hui aux pensions des magistrats, c'est le fonctionnement, l'indépendance de la justice, de ce troisième pouvoir constitutionnel que vous attaquez. Et à travers lui, c'est l'État de droit que vous attaquez.

  Aujourd'hui, il y a des lettres ouvertes d'associations représentatives, des cartes blanches signées par 800 magistrats, des sorties dans la presse de chefs de corps, des remises de dossiers à plus d'un an. Et on dit quoi? "Ils n'ont rien compris." "Il y a de l'argent, mais ils n'ont rien compris."

  Madame la ministre, la justice n'est pas une institution désincarnée. Pour reprendre les termes de votre propre majorité, les magistrats ne sont pas des fonctionnaires.

  Pour que la justice soit efficace, pour qu'elle serve nos justiciables, elle doit être composée d'hommes et de femmes qui sont engagés et motivés dans leurs fonctions. Or cette décision suscitera une vague de départs et la mise en difficulté de la magistrature.

  Ma question à tous les deux: quel investissement garantissez-vous dans les droits acquis, dans le service aux justiciables et dans le troisième pouvoir qu'est l'institution judiciaire?

  Kristien Van Vaerenbergh:

  Mevrouw de minister, mijnheer de minister, justitie bevindt zich in bijzonder zwaar weer op dit ogenblik. De problemen die worden aangekaart, zijn niet nieuw en spelen al verschillende legislaturen. Onze fractie heeft die in de voorbije legislaturen ook aangekaart. Er is de overbevolking van de gevangenissen, de digitalisering die nog altijd niet het gewenste resultaat oplevert, maar ook het verouderde patrimonium en de jarenlange structurele onderfinanciering. Al deze jarenlange frustraties komen nu samen tot een kookpunt door de aangekondigde hervorming van de pensioenen van de magistraten.

  Die plannen leiden tot ongeziene acties bij de magistratuur. Het begon vorige week met de actie van het Openbaar Ministerie, waarbij duizenden gevangenen opnieuw naar de gevangenis worden gestuurd, ondanks de overbevolking. Gisteren hoorden we een politierechter in Gent die zaken een jaar uitstelt. Ook bij het federaal parket in Brussel worden er acties aangekondigd.

  Mevrouw de minister, we hebben uiteraard veel respect voor de magistratuur. Heel veel magistraten doen dag in, dag uit hun best om voor justitie te werken, ondanks de moeilijke omstandigheden. Het is echter wel zo dat zij een bijzondere functie hebben. Zij vormen een van de drie machten van ons land. Zij hebben het voorrecht om samen met de andere machten de rechtsstaat vorm te geven. Ik denk dat zij zich met de acties die de laatste weken zijn ondernomen op bijzonder glad ijs begeven.

  Mevrouw de minister, op welke manier zult u de situatie ontmijnen? Hoe lopen de gesprekken? Die zijn er de afgelopen dagen immers wel degelijk geweest.

  Marijke Dillen:

  Mevrouw de minister, mijnheer de minister, de magistraten kunnen en willen - en terecht, mevrouw de minister - de slechte financiële en materiële toestand waarin ze moeten werken niet langer aanvaarden. Heel wat jonge magistraten twijfelen nu zelfs aan hun beroepskeuze, ten gevolge van de aangekondigde hervorming. In hun open brief zijn ze duidelijk: "Hoe lang laten we justitie nog verder afbrokkelen voor we reageren en haar de middelen geven om sterk en doeltreffend te zijn?"

  Ze hebben voor het beroep van magistraat gekozen uit overtuiging, gedreven door het maatschappelijk belang. Ze willen niet liever dan hun functie met waardigheid en onafhankelijkheid uitoefenen. Dat is vandaag echter onmogelijk geworden. De aangeklaagde wantoestanden bij justitie zijn niet meer te overzien. De digitalisering is niet of nauwelijks ingezet, zo getuigt het rapport van het Rekenhof. In sommige arrondissementen is het een luxe om over een telefoonlijn of een printer te beschikken. Ze moeten werken in beschimmelde kleine bureaus. Middelen om de gebouwen te renoveren of informaticamaterieel aan te kopen zijn er niet. Er is geen budget voor een koffiemachine, nietjesmachine of zelfs toiletpapier.

  Daarenboven worden de werkweken steeds langer door de chronische onderbezetting. Er is een personeelstekort van 40 % bij de magistraten om alles binnen een redelijke termijn af te handelen. De werkdruk wordt dan ook onaanvaardbaar.

  Hoe lang moeten de magistraten dit nog aanvaarden? Wanneer zal er eindelijk voldoende budget worden vrijgemaakt om dit alles aan te pakken en eindelijk – ook ten aanzien van collega Van Tigchelt - orde op zaken te stellen bij justitie?

  Jan Jambon:

  Geachte Kamerleden, ik had meer vragen over de pensioenen van de magistraten verwacht. Daarom zal ik mijn antwoord limiteren en de vloer volledig aan mijn goede collega Verlinden laten.

  Ik moet wel zeggen dat ik ten zeerste de individuele en collectieve acties van de magistratuur betreur, aangezien we gisteren nog samengezeten hebben voor overleg. Ook vorige week vond reeds overleg plaats en begin mei staat nog overleg gepland. Gisteren hebben we samen de cijfers doorgenomen. We bevinden ons dus volop in overleg. Ik heb een ander begrip van overleg en actievoeren. Als overleg tot niets leidt, kan men actievoeren, maar actievoeren terwijl het overleg nog volop loopt, vind ik raar.

  Er is een pensioenhervorming op til en ik vind dat iedereen in die pensioenhervorming moet participeren, iedereen naar eigen kunnen. Niemand staat boven de wet. Dat geldt voor zelfstandigen, voor werknemers, voor ambtenaren, voor ons als politici maar ook voor de magistraten.

  Vaak hebben we horen spreken over de indexsprong.

  Nous avons entendu beaucoup de choses sur le saut d'index. Examinons les chiffres. Cela ne concerne que les pensions les plus élevées, soit au-dessus de 5 250 euros. Pour la moitié des juges, la pension s'élève à 7 400 euros. Prenons la somme de 7 000 euros, si nous y appliquons un index de 2 %, cela fait 140 euros. Nous allons réduire ces 140 euros pour arriver à 36 euros. Au lieu d'une augmentation de 140 euros, ils percevront une augmentation de 36 euros. Et ça serait une grande attaque vis-à-vis de leur pension! Je ne suis pas d'accord.

  In een grote pensioenhervorming moet iedereen een bijdrage leveren, dus ook de magistratuur. Ik hoop echt dat de onrust en het ongenoegen bij deze hooggeplaatste dienaren van de democratie, die beladen zijn met een grote verantwoordelijkheid, in proportie blijven met de beperkte inspanningen die van hen gevraagd worden.

  Annelies Verlinden:

  Goeiemiddag, collega’s. Collega Van Tigchelt, ik had vanmiddag van veel mensen vragen verwacht, maar niet van u. De nodige dosis lef kan men u alvast niet ontzeggen.

  Ce que je retiens de mes nombreux contacts avec la magistrature, c'est que ces actions traduisent aussi et surtout un mécontentement de longue date concernant le financement de la Justice de manière générale.

  De rechtsstaat is ons allemaal dierbaar, of zou dat in elk geval moeten zijn. Het is echter heel duidelijk dat hij onder druk staat. Als we willen dat de rechtsstaat overleeft en versterkt, zijn we verplicht erin te investeren.

  Het zal niemand ontgaan zijn dat ik van bij mijn aantreden gepleit heb voor onze binnenlandse veiligheid. Ik heb aan de collega's in de federale regering een overzicht bezorgd van de budgettaire behoeften van Justitie, niet enkel voor dit jaar, maar met een noodzakelijk groeipad voor de hele legislatuur.

  En examinant de manière globale les tâches qui incombent à la justice et à nos magistrats, force est de constater que leur charge de travail a explosé. Cette situation s'explique par les évolutions sociales dans le domaine du droit des personnes et de la famille, par le recours accru à la justice, par des demandes toujours plus nombreuses en matière de soins et de soutien psychosocial, par la complexité croissante des enquêtes pénales ou encore par le succès remporté dans la lutte contre la criminalité organisée.

  Je rejoins donc pleinement les revendications de la justice pour de meilleures conditions de travail, des moyens supplémentaires et des lieux de travail plus sûrs. Dans l'intérêt de notre démocratie, la Justice doit rester un employeur attractif pour les magistrats et elle doit pouvoir continuer à aider les citoyens à des moments souvent déterminants dans leur vie.

  De recente beslissing over de automatische indexering van hun pensioenen was duidelijk de druppel die de emmer deed overlopen. Vele magistraten hebben mij bevestigd dat ze solidair willen zijn met de toekomstige generaties en hun recht op een degelijk pensioen zodat er zeker begrip is voor de noodzakelijke toekomstgerichte hervormingen van deze arizonaregering. Ze geven weliswaar aan dat hun onrust groot is vanwege de onzekerheid over de totale omvang van de hervormingen, wat naar ik vermoed ook geldt voor andere beroepsgroepen. Zoals de minister van Pensioenen echter net al heeft aangegeven, worden en zullen de discussies hierover worden verdergezet.

  In mijn opdracht als minister van Justitie voorzie ik de komende jaren bijkomende middelen ter versterking van het openbaar ministerie en de hoven en rechtbanken. Ik heb ook van bij het begin de magistratuur betrokken bij alle werkzaamheden. De magistraten weten dus dat hun bezorgdheden ook de mijne zijn, naast de vele andere uitdagingen, zoals het wegwerken van structurele betaalachterstanden – waarover vorige week ook nog uitvoerig bericht is in de media – maar ook de aanpak van de overbevolking in de gevangenissen, die ons, als we ze niet oplossen, op termijn bijzonder veel geld zal kosten, maar ook de veiligheid van de medewerkers in de gevangenissen.

  Je m'entretiendrai étroitement avec la magistrature afin de déterminer comment nous pourrons, dans les mois à venir, agir le plus efficacement possible pour renforcer l'attractivité et le respect de la carrière, mais aussi pour améliorer les conditions de travail, et ce, dans l'intérêt du rôle fondamental que jouent les magistrats dans notre démocratie. Le réalisme et la crédibilité devront ici être nos fils conducteurs communs, car les conséquences du sous-financement qui perdure depuis des années ne peuvent être gommées d'un coup de baguette.

  De verhalen die ons van de andere kant van de oceaan bereiken, leren ons hoe belangrijk het is om allemaal ambassadeurs van de rechtsstaat te zijn. De echo’s van die verhalen zouden voor mij als een duidelijke oproep aan iedereen moeten klinken, zeker aan zij die deel uitmaken van een van de drie machten, om ter zake geen enkel compromis te sluiten.

  Ik wil dan ook blijven geloven dat ook de magistraten zelf de rechtsstaat vertrouwenwekkend en met zorg zullen blijven behandelen. Ik blijf alvast met hen overleggen en werk in het belang van onze binnenlandse veiligheid samen met en voor hen aan een weg die ons tot oplossingen kan brengen. Ik hou daarbij een quote van Ruth Bader Ginsburg voor ogen: “ Fight for the things that you care about but do it in a way that will lead others to join you. ” Kom op voor wat je belangrijk vindt, maar doe het op een manier die anderen mee in beweging kan brengen.

  Paul Van Tigchelt:

  Mijnheer en mevrouw de minister, bedankt voor uw antwoorden. Als een open oorlog plaatsvindt tussen de uitvoerende en rechterlijke macht, heb ik geen lef nodig om hier te spreken, dan is het gewoon mijn plicht als parlementslid om mijn stem te verheffen. Dat heeft niets met meerderheid of oppositie te maken.

  Niemand is gebaat bij een oorlog tussen de uitvoerende en rechterlijke macht, zeker niet de magistraten. Het merendeel van de magistraten – ik kan ervan getuigen – levert meer dan voortreffelijk werk in vaak moeilijke omstandigheden. Ik hoop dat het groeipad, dat door de vorige regering ingeslagen is, wordt aangehouden, want uw regeerakkoord belooft op dat vlak niet veel goeds.

  Met het paasakkoord zijn enkele financieringen vooruitgeschoven, maar het gaat niet alleen over extra budget, collega Dillen, we moeten ook hervormen, durven hervormen. Op dat vlak is de vervroegde invrijheidsstelling van criminele illegalen, zoals in het paasakkoord staat, geen goed voorbeeld. Sorry dat ik het zeg.

  Leentje Grillaert:

  Ik sta een beetje perplex door de repliek van mijn collega, die echt wel wat werk heeft met het kortetermijn- en langetermijngeheugen.

  Het heeft volgens mij echt geen zin om hier op de bühne te zeggen dat er een open oorlog heerst. Daarnet heb ik gezegd dat dialoog belangrijk is. We moeten zelf, de magistratuur en de politiek samen, aan de slag om die dialoog te voeren. De retoriek die u aanhoudt, collega, vind ik eigenlijk niet oké en ik denk dat ik daarmee de mening van velen vertolk.

  ( applaus bij de meerderheid )

  Bepaalde bezorgdheden vanuit de magistratuur zijn zeker terecht. Daarvoor moeten we oog en oor hebben, maar de ruis op de lijn moet weg. Van mevrouw en mijnheer de minister hoor ik dat de dialoog plaatsvindt, dat ze samen rond de tafel zitten. Dat is de weg die we moeten bewandelen. De noodkreet is aangekomen en ik heb er alle vertrouwen in, mevrouw en mijnheer de minister, dat u constructief met de magistratuur aan tafel gaat zitten en dat we in deze legislatuur (…)

  Ismaël Nuino:

  Que les choses soient claires: depuis le départ, l'Arizona a en effet annoncé que nous allions devoir fournir des efforts, oui, pour laisser un É tat viable aux prochaines générations. Mais je ne peux pas entendre dire ici que l'Arizona décide de sacrifier la justice. Ce n'est pas vrai! Comme pour la sécurité et la santé, depuis le début, nous avons annoncé qu'aucune économie ne serait réalisée dans la justice. C'est même un réinvestissement qui a été obtenu pour 2025.

  Répétons-le: le plus grand problème des magistrats n'est pas leur pension, mais les nombreux et immenses chantiers qui ont été laissés par le précédent gouvernement. De même, plusieurs mesures qui avaient été prises ont complètement fait craquer le système carcéral. En tout cas, soyons de bon compte, ce n'est pas en trois mois que nous allons résoudre tous les problèmes de la justice. Mais les moyens et la volonté sont là. Voilà enfin un gouvernement qui prend ses responsabilités!

  Khalil Aouasti:

  Madame et monsieur les ministres, merci pour vos réponses parce qu'au moins on voit que, dans l'Arizona, tout est clair.

  Le ministre des Pensions nous dit: "Circulez, il n'y a rien à voir! C'est comme cela, et je ne discute plus. Pas de concertation." La ministre de la Justice nous répond que, pour continuer à faire fonctionner la justice, des concertations seront nécessaires pour que, malgré tout, les audiences puissent se tenir. Nous avons ensuite Les Engagés…

  Jan Jambon:

  (…)

  Khalil Aouasti:

  Monsieur le ministre, vous avez répondu; laissez-moi répliquer!

  Jan Jambon:

  (…)

  Khalil Aouasti:

  Ik versta wel Nederlands, mijnheer de minister. Geen probleem.

  Et puis, donc, nous avons un membre des Engagés qui, lundi par voie de presse, nous a annoncé publiquement: "Je vais écrire au ministre des Pensions pour faire en sorte que les magistrats sortent de la réforme des pensions." Or ce parti nous dit aujourd'hui que le problème n'est pas la pension des magistrats, mais leurs conditions de travail. Mais alors, personne n'a jamais rien compris ici, en fait! Les travailleurs qui devaient gagner 500 euros de plus n'ont rien compris! Les magistrats qui perdent leur pension, non plus! Le monde de la justice n'a rien compris! Les Belges ne comprennent jamais rien avec l'Arizona!

  Kristien Van Vaerenbergh:

  Mevrouw de minister, mijnheer de minister, dank u wel voor uw antwoord. Er is inderdaad overleg en we kijken uit naar het verdere verloop daarvan. Zoals de minister van Pensioenen ook zegt, moet deze regering hervormingen doen en iedereen moet een deel ervan op zich nemen, ook de gerechtelijke wereld. Dat is niet meer dan normaal.

  Er zijn natuurlijk veel problemen op het vlak van justitie, maar die zijn er niet van vandaag op morgen gekomen, die dateren uit het verleden. Ook de vorige regering heeft daar een aanzienlijke aandeel in.

  Ik wens u veel succes met het verdere overleg. Deze regering investeert wel degelijk in justitie. Er komt aanzienlijk wat geld bij, zodat justitie naar behoren kan functioneren in de toekomst. Justitie is immers een kerntaak van de overheid.

  Marijke Dillen:

  Dank voor uw antwoord. Collega’s, om goed te werken en vertrouwen te verdienen heeft justitie nood aan magistraten die zich gerespecteerd en gewaardeerd voelen. Dat is vandaag niet het geval en daar moet verandering in komen. De opeenvolgende regeringen hebben decennialang geen aandacht besteed aan justitie, laat staan hiervoor de nodige budgetten vrijgemaakt. Geen van de vorige ministers heeft aangevoeld hoe hoog de frustraties zaten en zitten bij de magistratuur. Deze regering moet eindelijk werk maken van een duurzaam, toekomstgericht beleid bij justitie, gekoppeld aan voldoende middelen. Daarvoor is veel meer nodig, mevrouw de minister, dan de extra’s die vandaag beloofd worden. Als er een miljard euro kan worden vrijgemaakt voor Oekraïne en vier miljard voor Defensie, dan moet dat ook kunnen voor justitie en politie.

• Vraag: Het jaarverslag van de federale Ombudsman en de geboden ondersteuning bij administratieve procedures

  Vraag: Het jaarverslag van de federale Ombudsman

  Het jaarverslag van de federale Ombudsman en de geboden ondersteuning bij administratieve procedures
  Het jaarverslag van de federale Ombudsman
  Jaarverslag federale Ombudsman, ondersteuning procedures summaryExplanation

  Beantwoord door

  cd&v Vincent Van Peteghem (Minister van Begroting)
  

  op 24 april 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De discussie draait om de noodzaak van een "recht op fout" en empathischere administratieve vereenvoudiging, aangekaart naar aanleiding van het jaarrapport van de federale Ombudsman dat 9.112 dossiers van gefrustreerde burgers en ondernemers blootlegt. Minister Van Peteghem belooft concrete stappen—zoals een centraal meldpunt bij BOSA, heldere taal in wetgeving en praktische begeleiding—om complexiteit te verminderen en menselijke fouten (geen fraude) zonder automatische sancties te behandelen, met focus op kleine, impactvolle drempels en tijdelijke oplossingen waar vereenvoudiging onmogelijk is. Oppositie (Dethier, Grillaert) benadrukt dat toegankelijkheid en vertrouwen in de overheid centraal moeten staan, zonder sociale ongelijkheid te versterken, en verwacht snelle, gerichte deregulering in plaats van symbolische maatregelen. Alle partijen steunen het principe dat fouten menselijk zijn en pleiten voor een cultuurverandering in de overheid, met nadruk op pragmatisme en samenwerking.

  Simon Dethier:

  Monsieur le ministre, qui n'a jamais commis une erreur dans ses démarches administratives? Qui n'a jamais ressenti un sentiment d'injustice face à une sanction disproportionnée pour une erreur fortuite?

  La simplification administrative est devenue un enjeu pour tous. En effet, la complexité de nos administrations, de nos législations, de nos institutions mais aussi parfois le manque d'empathie dans la mise en œuvre des règles peuvent mener à des situations inextricables.

  Ces difficultés ont des conséquences négatives et concrètes sur le quotidien des citoyens, des associations et des entreprises. Le rapport annuel du Médiateur fédéral, publié hier, met en lumière une réalité que beaucoup de nos concitoyens connaissent bien.

  Dans un environnement administratif devenu très complexe, il est facile de se tromper: un formulaire mal rempli, une approximation dans les calculs d'une échéance ou une règle mal comprise. Ces erreurs ne sont généralement pas intentionnelles mais traduisent souvent des difficultés face à des procédures trop complexes.

  Pour beaucoup, ces démarches sont d'autant plus lourdes qu'ils n'ont pas les moyens de se faire soutenir ou aider. Dès lors, un sentiment d'injustice s'installe, celui de ne pas être traité équitablement et de subir une sanction alors qu'on a simplement commis une erreur sans volonté de tricher.

  À travers cette réalité, nous devons réaffirmer également que l'action publique ne doit pas accentuer les inégalités entre citoyens, notamment entre ceux qui peuvent se faire accompagner et ceux qui n'en ont pas la possibilité. Dans ce contexte, le Médiateur fédéral plaide pour la reconnaissance d'un droit à l'erreur. Il s'agit de permettre aux citoyens, aux entreprises et aux associations de ne pas être automatiquement sanctionnés lorsqu'ils commettent une erreur.

  Il ne s'agit évidemment pas de banaliser des infractions ou des fraudes mais de reconnaître que face à la complexité des règles, un citoyen peut se tromper sur un détail sans mériter une sanction immédiate. Ce rapport est aussi une invitation à repenser la relation entre l'administration et les citoyens, une relation qui doit être fondée sur la confiance (…)

  Leentje Grillaert:

  Mijnheer de vice-eersteminister, toon begrip voor de vergissingen van de burgers. Dat staat in het meest recente jaarrapport van de federale Ombudsman. Ik ga volledig akkoord met die stelling.

  Collega’s, we leven nu eenmaal niet in het meest simpele land wanneer het op regels en procedures aankomt. Ik begrijp dus heel goed dat de burgers door het bos de bomen niet meer kunnen zien. Veel regels zijn ook moeilijk te begrijpen door hun techniciteit en omdat ze soms ook wel eens in het ambtenarees zijn geschreven. De overheid mag best wat meer empathie tonen – missen is menselijk – in plaats van onverbiddelijk te straffen voor bijvoorbeeld een kleine fout die wordt gemaakt.

  Begrijp mij zeker niet verkeerd. Ik wil het harde werk van de ambtenaren niet in een slecht daglicht plaatsen. Ook zij moeten werken in ons complexe systeem. Bovendien blijkt uit het jaarverslag dat burgers ook niet weten waar zij aankloppen. Heel vaak worden klachten immers onontvankelijk verklaard. Zij weten dus eenvoudigweg niet tot welke dienst zij zich moeten richten.

  De boodschap van cd&v is eenvoudig. Vereenvoudig waar het kan, communiceer zo duidelijk mogelijk en begeleid waar nodig. Mijnheer de minister, ik heb voor u de hiernavolgende vragen.

  Welke concrete stappen zal u ondernemen om de complexiteit te verminderen? Zal het meldpunt bij de FOD BOSA, zoals aangehaald in uw beleidsverklaring, worden opgericht? Zal u ook kijken naar het vertalen van de wet en de regelgeving in begrijpbare taal voor de gewone burger en ondernemer op officiële websites?

  Ik dank u voor uw antwoord.

  Voorzitter:

  Mijnheer de minister, u hebt vier minuten om te reageren.

  Vincent Van Peteghem:

  Collega’s, één zaak is duidelijk. Wij delen de ambitie om te werken aan een toegankelijke, efficiënte en menselijke overheid, waarin burgers en ondernemers geen frustraties maar wel oplossingen vinden.

  Dans ce contexte, le rapport annuel du Médiateur fédéral constitue indéniablement un document de travail important. Je tiens donc à remercier chaleureusement toutes les personnes qui ont contribué à sa rédaction.

  Achter die 9.112 dossiers zitten immers niet enkel honderden uren werk, maar ook duizenden burgers en ondernemers die geen andere uitweg zagen na een contact met de overheid dan een mail of een telefoon te doen naar de federale Ombudsman.

  Dat is een luide alarmbel voor ons, maar natuurlijk geen nieuwe, want in de complexiteit – u hebt ernaar verwezen, collega Grillaert – van onze overheid schuilt natuurlijk reeds lang een gevaar, namelijk vergissingen van mensen die er rotsvast van overtuigd zijn dat ze wel degelijk de regels volgen en doen wat van hen verwacht wordt.

  Je partage donc pleinement la conclusion du Médiateur fédéral: le droit à l'erreur et un traitement empathique vont de pair.

  Een verkeerd ingevuld formulier, een verkeerd ingevuld vakje op de belastingbrief, een fout rekeningnummer bij een premieaanvraag, in 99,9 % van de gevallen gaat het niet over opzettelijke fouten.

  Il ne s'agit pas de fraudes, il s'agit d'erreurs dans un labyrinthe de règles.

  Dat vraagt natuurlijk aandacht van elk van ons. Digitalisering en automatisering zijn belangrijk, maar we mogen nooit de menselijke aanpak uit het oog verliezen. De controle van een dossier mag niet leiden tot een droog computer says no .

  Nous devons partir de la confiance et du contexte, auxquels j’ajoute nécessairement l’empathie, car derrière chaque dossier, il y a une histoire.

  Die 9.112 dossiers zijn 9.112 verhalen en voor mij als bevoegd minister ook 9.112 redenen om daadwerkelijk iets te doen aan een realistische administratieve vereenvoudiging, die voor mij over twee zaken gaat.

  Premièrement, nous supprimons les obstacles administratifs en mettant l’accent sur ceux qui ont un impact tangible sur le terrain.

  Ik werk dan liever 50 kleine drempels met impact weg dan 100 grote zonder impact. Daarbij zal natuurlijk dat centrale meldpunt, mevrouw Grillaert, een heel belangrijke rol spelen.

  Ten tweede zorgen we er natuurlijk ook voor dat wie met een hindernis wordt geconfronteerd op een menselijke manier zal worden geholpen. We weten dat we niet elke drempel kunnen wegwerken met een vingerknip, maar we moeten er wel voor zorgen dat we tijdelijk een soort ladder aanbieden om over die drempel heen te kunnen stappen. Ook daarin zal heldere taal een heel belangrijke rol spelen.

  Collègues, la tâche est ardue, mais mes contacts avec plusieurs centaines de fonctionnaires motivés me permettent d’être confiant. Je tends la main à mes collègues afin que nous puissions parvenir ensemble dans les plus brefs délais à des propositions concrètes.

  Samen zullen we op die manier de ambitie voor een toegankelijke, efficiënte en menselijke overheid waarmaken.

  Simon Dethier:

  Monsieur le ministre, je vous remercie de votre réponse et de votre intérêt pour cette question importante. Vous avez cité ce rapport très complet qui nous ouvre les yeux sur toute une série de réalités concrètes et d'histoires humaines qui se cachent derrière des procédures administratives. Je me réjouis que vous preniez cette thématique à bras-le-corps.

  Mon groupe et moi-même resterons attentifs aux propositions concrètes que vous nous soumettrez en faveur d'une culture administrative modernisée, simplifiée et faisant preuve d'empathie.

  Leentje Grillaert:

  Mijnheer de vice-eerste minister, ik weet zeker dat u meteen aan de slag zult gaan met dit lijvige en stevige rapport van de federale ombudsman. Bij de voorstelling van uw beleidsverklaring in de commissie werd ook duidelijk dat u met opgestroopte mouwen zult kiezen voor een gerichte deregulering, niet met de botte bijl maar echt afwegen wat nodig is en wat niet, zonder afbreuk te doen aan het algemeen belang. Ik juich dat toe en ik denk dat ook de federale ombudsman dat toejuicht. De overheid mag geen logge machine worden, want dat komt het vertrouwen van de burger in de overheid zeker niet ten goede. Wij kijken uit naar de vervolgstappen.

• Vraag: De onwil van verzekeraars om droogteschade te vergoeden

  Vraag: De vergoeding van droogteschade door verzekeraars

  klimaat, energie en landbouw

  De onwil van verzekeraars om droogteschade te vergoeden
  De vergoeding van droogteschade door verzekeraars
  Weigering verzekeraars om droogteschade te vergoeden summaryExplanation

  Beantwoord door

  PS Pierre-Yves Dermagne (Minister van Werk en Economie)
  

  op 30 januari 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Samenvatting: De discussie draait om de weigering van verzekeraars om droogteschade aan woningen te vergoeden, ondanks een wet (2021) die dit verplicht. Twee op drie claims worden afgewezen, waardoor gedupeerden naar de rechter moeten – vaak onbetaalbaar. Minister Dermagne bevestigt dat 500 van 1.400 dossiers wel werden uitbetaald, maar parlementsleden (Vooruit, CD&V) eisen strengere controles, sancties en betere informatie over verzekeringsmogelijkheden, omdat premiebetalers nu met lege handen staan. Kernpunt: verzekeraars ontwijken hun plicht, terwijl de overheid te weinig handhaaft.

  Jeroen Soete:

  Mijnheer de minister, op een natte dag als vandaag verlangen we wellicht allemaal naar een stralende en warme zomer, op wie vreest voor droogteschade aan zijn huis na dan. Dat is niet alleen een vrees, maar het bleek ook de werkelijkheid voor heel wat mensen in het zuiden van mijn provincie, West-Vlaanderen, en in de Vlaamse Ardennen. Zelfs met een verzekering tegen droogteschade liepen de facturen op. De verzekeraars gebruikten immers jarenlang achterpoortjes om niet te moeten tussenkomen. Dat was onaanvaardbaar en daarom werd op initiatief van Melissa Depraetere een nieuwe wet in dit Parlement aangenomen om die achterpoortjes te sluiten. Voor ons, socialisten, is het maar rechtvaardig dat een verzekeraar de schade vergoedt nadat men jarenlang braaf zijn premies heeft betaald.

  Collega’s, we hebben effectief stappen vooruit gezet, maar we zijn er helaas nog niet. Vandaag weigeren verzekeraars immers in twee gevallen van droogteschade op drie om tussen te komen. In geval van weigering moet men maar naar de rechter stappen om de naleving van de wet af te dwingen. Als men dat niet kan betalen, kan men naar zijn tussenkomst fluiten. Dat is toch compleet gaga?

  Voor Vooruit is het essentieel om mensen te beschermen tegen bedrijven die hun voeten vegen aan onze wetten. Het is tijd voor actie en de Vooruitfractie vraagt een onderzoek naar de afwikkeling van deze droogtedossiers door de verzekeraars. Er is effectief een doorlichting nodig en sancties mogen hierbij geen taboe zijn.

  Mijnheer de minister, bent u bereid om de FOD Economie en de FSMA op te dragen een onderzoek op te starten?

  Leentje Grillaert:

  Mijnheer de vice-eersteminister, er werd al gerefereerd aan het weer, aan droge, warme zomerdagen, waarnaar we nu allemaal verlangen, want het weer van de laatste dagen zegt iets anders. Heel wat gezinnen liggen momenteel wakker van de droogteschade aan hun huizen. De nalatigheid van de verzekeraars is een echte schande. De collega besprak reeds de problemen in West-Vlaanderen, maar ook in mijn provincie, in de Vlaamse Ardennen, waar de ondergrond uit klei bestaat, is langdurige droogte een probleem voor mogelijke schade aan woningen.

  De Kamer keurde in 2021 de wet goed die bevestigt dat schade door langdurige droogte onder de dekking van natuurrampen valt. Ook het Grondwettelijk Hof trad ons daarin bij. Wat is er dan nog aan de hand, waarom volgen die verzekeraars de wet niet gewoon? Het is toch echt niet logisch dat de verzekeraars dat niet doen. Uit cijfers die collega Van Bossuyt opgevraagd heeft, kunnen we vaststellen dat bij twee gedupeerden van droogteschade op de drie de verzekeraar nog steeds niet tegemoetkomt. Dat kan niet blijven duren.

  Mijnheer de vice-eersteminister, gaat u de verzekeraars op de vingers tikken? Zult u bekijken wat er mogelijk is om ervoor te zorgen dat de wet effectief wordt nageleefd?

  In tweede instantie, of misschien zelfs in eerste instantie, zult u ervoor zorgen dat de bevolking zeker weet dat er mogelijkheden bestaan om zich te verzekeren tegen dergelijke schade?

  Voorzitter:

  Mijnheer de minister, u hebt vier minuten spreektijd om op die vragen te reageren.

  Pierre-Yves Dermagne:

  Collega's, zoals u weet, is schade door een natuurramp sinds 2005 opgenomen in de brandverzekering.

  Begin 2021 werd de vraag gesteld of het inkrimpen van de bodem door droogte kan worden beschouwd als een natuurramp waarvoor de brandverzekering moet tussenkomen. Ik heb daarop een werkgroep opgericht om dit te onderzoeken en eind 2021 werd een interpretatieve wet, op initiatief van mevrouw Depraetere, goedgekeurd en in het Belgisch Staatsblad gepubliceerd. Hierin werd bevestigd dat schade door droogte weldegelijk gedekt is door de brandverzekering. Wel is het belangrijk niet te vergeten dat de brandverzekering een schadeverzekering is, waarbij de gewone schade van een verzekerd risico wordt gedekt, maar niet de reparatie of de vervanging van de oorzaak van de schade, noch de verbetering van een bestaande situatie om te voorkomen dat de schade zich herhaalt.

  Of de verzekeraar in een concreet geval moet tussenkomen moet uiteraard steeds geval per geval worden onderzocht. Ik heb Assuralia hierover recent nog bevraagd. Sinds december 2021 zijn er ongeveer 1.400 dossiers ingediend voor vergoeding van droogteschade aan woningen. In ongeveer 500 dossiers is de verzekering al tussengekomen en 300 dossiers zijn nog in onderzoek. Ik hoop dat die spoedig kunnen worden afgehandeld.

  Jeroen Soete:

  Mijnheer de minister, ik dank u voor het antwoord. Het zal aan dit Parlement en aan de nieuwe regering zijn om te tonen dat we de noden van de mensen ernstig nemen. De verzekeraars hebben lobbyisten genoeg, maar de verzekeraars van de gewone mensen zitten hier. Dat zijn wij allemaal. Mensen betalen jarenlang netjes hun premies, om op het einde van de rit met lege handen komen te staan. Dat vinden wij onaanvaardbaar.

  Er is 30 miljard euro omzet in de verzekeringssector en 3,7 miljoen euro uitkering voor schadegevallen door droogte aan huizen. Dat zegt genoeg. Voor ons moet het gedaan zijn. De warme maanden komen er weer aan. Laat ons allen samen, ook met mevrouw Van Bossuyt, werken aan een zorgeloze zomer.

  Leentje Grillaert:

  Mijnheer de minister, ik dank u voor het antwoord. Met cd&v blijven we erop hameren dat de verzekeraars hun wettelijke verplichtingen moeten nakomen. Dat is toch het minste wat we kunnen vragen. Als mensen jarenlang premies betalen, hebben ze recht op een schadevergoeding. Het is echt niet logisch dat mensen daarvoor moeten strijden en jarenlange juridische procedures moeten ondergaan. Dat is een lijdensweg die we mensen moeten besparen. Ik denk dat we de hand aan de ploeg moeten slaan en dat we moeten bekijken hoe we met wetgevend werk nog bijkomende verzekeringen kunnen inschrijven voor de mensen die schade hebben geleden. We mogen deze mensen niet in de steek laten. Dat is de belangrijkste boodschap die ik vandaag wilde geven.

• Vraag: Het uitstel van de miljardeninvestering door ArcelorMittal

  Vraag: Het industriebeleid en de beslissing van ArcelorMittal

  Vraag: ArcelorMittal

  economie en werk

  Het uitstel van de miljardeninvestering door ArcelorMittal
  Het industriebeleid en de beslissing van ArcelorMittal
  ArcelorMittal
  ArcelorMittal's industriebeleid en investeringsuitstel summaryExplanation

  Beantwoord door

  open vld Alexander De Croo (Eerste minister)
  

  op 28 november 2024

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De toekomst van ArcelorMittal Gent – met 5.000 directe en 25.000 indirecte jobs – staat op het spel door het uitstel van een 2 miljard euro groene investering, cruciaal voor CO₂-reductie en industriële innovatie. Oneerlijke Chinese concurrentie, onduidelijke EU-regels, hoge energieprijzen en gebrek aan een robuuste Europese industriestrategie dreigen de staalproductie naar buiten Europa te verdrijven, ondanks Vlaamse (600 mln lening) en federale steun (goedkope stroom). Premier De Croo benadrukt dringende EU-actie (o.a. anti-dumpingmaatregelen, gelijk speelveld) en aankondigt een bezoek van EU-commissarissen aan Gent, maar kritiek blijft: energiebeleid en publieke investeringen falen, terwijl de-industrialisatie versnelt. Socialisten en linkse partijen eisen harde bescherming van jobs en klimaatdoelen, N-VA/Vlaams Belang wijzen ze af.

  Brent Meuleman:

  Mijnheer de premier, de afgelopen dagen heb ik gesproken met vele arbeiders van ArcelorMittal in Gent. Die mensen zijn bezorgd om de toekomst van hun bedrijf.

  ArcelorMittal is de parel van de Gentse haven met meer dan 5.000 werknemers, maar het bedrijf heeft zonet een belangrijke miljardeninvestering in nieuwe, groenere infrastructuur on hold gezet. De redenen daarvoor lezen als een spiegel voor de politiek: er is te veel valse concurrentie uit China, er is geen duidelijkheid over de nieuwe Europese spelregels en er zijn te veel vraagtekens rond de industriële strategie op ons continent.

  Veel mensen bij ons in Zelzate zien wat voor fantastisch werk er op de site wordt geleverd, want ze werken er zelf of ze hebben vrienden of familieleden die er werken. Zij kijken vandaag naar ons, collega’s, en zij stellen zich de vraag of de politiek kan garanderen dat er een toekomst voor de industrie in Vlaanderen is.

  Laat het duidelijk zijn, dit uitstel mag absoluut niet leiden tot afstel, want de innovatie in de Gentse haven is te belangrijk en ook de CO 2 -impact van dat bedrijf is vandaag te groot. Sommigen hebben altijd beweerd dat, als we er voldoende subsidies inpompen of op een magische knop drukken, de toekomst van de fabrieken in onze regio verankerd is. Maar kijk, vandaag beslist ArcelorMittal om in heel Europa geen nieuwe investeringen meer te doen als het op verduurzaming aankomt.

  Europa kan niet langer toelaten dat China zwaar vervuilend staal dumpt op onze markt. Onze bedrijven en onze jobs moeten beschermd worden en de welvaart van onze mensen, die dag in dag uit hun stinkende best doen, moet beschermd worden.

  Mijnheer de eerste minister, u vertolkt ook vandaag nog onze stem in Europa. Zult u erop aandringen om werk te maken van een eerlijk speelveld en zo het harde werk van alle werknemers van ArcelorMittal belonen?

  Leentje Grillaert:

  Mijnheer de eerste minister, het hing al even in de lucht en deze week kwam spijtig genoeg ook de bevestiging: ArcelorMittal steekt de cruciale plannen om zijn staalfabriek in Gent te vergroenen in de koelkast. Het gaat om een investering van ruim 2 miljard euro, wat het meteen het grootste klimaatproject van de Belgische bedrijfswereld maakt. Dat dat project nu het zwaard van Damocles boven het hoofd hangt, mogen we absoluut niet negeren.

  Die vergroeningsinvesteringen zijn cruciaal, niet alleen om de werkgelegenheid in de regio te beschermen, maar ook omdat door die investeringen de CO 2 -uitstoot in ons land met minstens 3 % zou dalen. Vlaanderen staat klaar met 600 miljoen euro aan leningen en de federale regering staat klaar om de fabriek tien jaar lang van goedkope stroom te voorzien, maar blijkbaar is dat niet voldoende.

  Onze fractie kijkt ook naar Europa. Europa moet met de industriële bedrijven naar de tekentafel om een soort green industry deal uit te werken, een deal die ook voor de industrie klopt.

  Het gaat trouwens niet alleen over de meer dan 5.000 werknemers van ArcelorMittal in Gent, waarnaar mijn collega al verwees, maar ook over 25.000 werknemers die indirect verbonden zijn met dat bedrijf. Die onzekerheid moet worden weggenomen. Een van de grootste werkgevers uit de regio Gent staat op het punt om dat gigantisch klimaatproject zomaar eventjes in de vuilbak te gooien. Dat kunnen we niet laten gebeuren.

  Mijnheer de premier, welke stappen zult u zetten om ArcelorMittal een eventueel beter kader te geven om die broodnodige investeringen veilig te stellen?

  Zult u ook aan de Europese Commissie vragen om extra maatregelen te nemen tegen de import van goedkoop staal van buiten de EU en voor een goed investeringsklimaat voor de Europese staalindustrie?

  Zult u opnieuw overleggen met de collega's van de Vlaamse (…)

  Robin Tonniau:

  Mijnheer de voorzitter, mijnheer de eerste minister, zullen wij straks groen staal produceren in Gent of niet? That's the question. Ook de 5.000 werknemers en hun vakbonden bij ArcelorMittal stellen zich deze vraag. Het is een belangrijke vraag voor de toekomst van de hele maakindustrie. ArcelorMittal kondigde namelijk aan zijn groene investeringen in Europa stop te zetten. De staalgigant dreigt ermee om een deel van zijn productieproces te verplaatsen naar buiten Europa. Wij mogen dat niet laten gebeuren.

  Op initiatief van de PVDA werd deze week in de Gentse gemeenteraad een motie goedgekeurd om het belang van onze staalindustrie te benadrukken, met de vraag aan de federale, Vlaamse en Europese overheden om in te grijpen, dringend. Deze vraag werd gesteund door alle partijen behalve N-VA en Vlaams Belang. Die partijen staan nooit aan de kant van de werkende klasse.

  De hoge energieprijzen zijn het hoofdprobleem in Europa. Die zijn te wijten aan het feit dat wij onze energie in handen hebben gelaten van multinationals als ENGIE, die massaal overwinsten blijven boeken. Het gas dat wij vandaag importeren uit de VS is zo duur dat het wel vloeibaar goud lijkt. Waarmee zijn wij eigenlijk bezig in Europa?

  De Gentse motie, die u niet steunde, mevrouw Van Bossuyt, vraagt aan de federale overheid, dus aan u, mijnheer De Croo, en aan Europa om publieke investeringen te doen in hernieuwbare energie. Wij moeten terug controle krijgen over die energie, anders verliezen wij heel onze industrie.

  Mijnheer de eerste minister, wat is uw antwoord op die vragen?

  Alexander De Croo:

  De beslissing van ArcelorMittal om het grootste project inzake industriële reductie van emissie in ons land uit te stellen, is inderdaad zeer verontrustend. Die beslissing is genomen in Gent, maar ook op veel andere plaatsen in Europa. Zo heeft ook het project in Duinkerke zonet hetzelfde nieuws te horen gekregen.

  Die situatie leidt tot bijzonder veel bezorgdheid bij de duizenden werknemers en daarnaast nog bij duizenden werknemers van toeleveranciers. Ruimer genomen rijst de vraag of wij in Europa de zware industrie kunnen behouden. Die industrie is de bron van welvaart en de bron van miljoenen jobs. Daarnaast is het via die sector dat we onze groene doelstellingen zullen behalen. We gaan die doelstellingen niet behalen door de industrie in Europa te laten uitsterven, maar wel door die ademruimte te geven om de nodige hervormingen en investeringen te kunnen doorvoeren.

  Mijnheer Meuleman, en ik denk ook mevrouw Grillaert, u hebt al aangegeven dat verschillende regeringen de voorbije jaren heel nauw hebben samengewerkt met ArcelorMittal. De Vlaamse regering geeft inderdaad investeringssteun. De federale regering geeft aan dat nucleaire elektriciteitsproductie beschikbaar kan zijn, dat de energienorm klaarligt. Dat alles om ervoor te zorgen dat we binnen Europa een gelijk speelveld zouden hebben, voornamelijk met Duinkerke.

  De discussie nu betreft niet een gelijk speelveld binnen Europa, maar wel een gelijk speelveld met de rest van de wereld. Het kan inderdaad niet de bedoeling zijn dat onze industrie die inspanningen levert om te vergroenen, bestraft wordt omdat vuil staal uit andere delen van de wereld hier gedumpt zou kunnen worden. Dat kan nooit de bedoeling zijn. Dat zou betekenen dat diegenen die het juiste doen uiteindelijk economisch gestraft worden. Dat kunnen we niet aanvaarden.

  Dat is ook de reden waarom het Belgisch voorzitterschap van de Europese Unie vorig jaar heel sterk de nadruk heeft gelegd op het behoud van industrie in ons land en ervoor heeft gezorgd dat de regelgeving die we binnen Europa hebben ons in staat stelt om te concurreren met de rest van de wereld.

  De samenstelling van de nieuwe Europese Commissie werd gisteren goedgekeurd in het Europees Parlement. De dag voordien heb ik gesproken met een van de vicevoorzitters van de Europese Commissie, Teresa Ribera, over de toekomst van onze industrie en het probleem dat wij hebben in Gent en op vele plaatsen in Europa. Ik heb haar gezegd dat wij haar moeten tonen wat wij aan het doen zijn. Gent is immers een van de productiefste productieplaatsen voor staal in de wereld en heeft het potentieel om een van de groenste productieplaatsen ter wereld te zijn. Het zou waanzin zijn dat Gent bestraft wordt omdat het het juiste aan het doen is.

  Ik heb daar vandaag als antwoord op gekregen dat mevrouw Ribera en de heer Stéphane Séjourné, de nieuwe Europese commissaris voor Industriële Strategie, allebei op de uitnodiging zullen ingaan om in de komende dagen een bezoek te brengen aan ArcelorMittal in Gent om met de directie en de werknemers in debat te kunnen gaan. Ik zal daar zelf ook aanwezig zijn. Het lijkt mij dan ook logisch dat de minister-president van de Vlaamse regering, Matthias Diependaele, daar ook aanwezig zal zijn.

  Op een moment als dit moeten wij allemaal samen, schouder aan schouder, voor hetzelfde strijden. Dit gaat over de industriële toekomst van Europa in de wereld, over bijzonder veel welvaart van mensen in ons land en over het behalen van onze groene doelstellingen. Dat zal alleen lukken als wij allemaal samenwerken. De sense of urgency is er. Wij moeten er nu eindelijk in slagen om met concrete maatregelen te komen die de zekerheid bieden om die investeringen mogelijk te maken in ons land.

  Brent Meuleman:

  Mijnheer de premier, er is nood aan een premier die voor onze werknemers op de barricaden staat. De innovatie en het harde werk van de mensen bij ArcelorMittal moeten worden beloond. Dat kan alleen met een regering die werk maakt van broodnodige hervormingen, met een regering die pleit voor een transitie waarvan wij allemaal weten dat ze zo essentieel is voor onze toekomst en met een regering die onze industrie beschermt voor valsspelers door die valsspelers keihard aan te pakken.

  Dat is de inzet van Vooruit bij deze onderhandelingen. Dat is wat Vooruit de komende vijf jaar zal doen. Het is wat de mensen in heel Vlaanderen en zeker ook in Zelzate van ons verwachten. Op de socialisten kunnen ze rekenen.

  Leentje Grillaert:

  Ik dank u voor het antwoord, mijnheer de eerste minister.

  Ik denk dat we allemaal bezorgd zijn dat we deze investeringen mislopen. Dat zou catastrofaal zijn voor de tewerkstelling, voor de welvaart en voor ons klimaatbeleid, zoals u ook zegt. We hebben de plicht als wetgever om de toekomst van de site in de Gentse haven veilig te stellen en om met ons land een leidende rol in de staalindustrie te spelen.

  Ik ben blij te horen dat u al actie hebt ondernomen, mijnheer de eerste minister, en dat u binnenkort samen met minister-president Diependaele de site zult bezoeken. Ik heb het genoegen gehad om de site te bezoeken. Ik kan bevestigen dat het een zeer mooi bedrijf is en een toonbeeld voor de industrie. Dat is uiteraard ook te danken aan de vele mensen die daar dag in, dag uit werken

  Het is niet de eerste keer dat een dergelijk dossier op ons bord komt en het zal zeker ook niet de laatste keer zijn. Ik steun zeker de sense of urgency.

  Robin Tonniau:

  Mijnheer De Croo, de weg die we vandaag met Europa volgen is niet de juiste. De de-industrialisatie gaat keihard verder. Alle signalen staan op rood. Hoelang zullen we nog wachten? Hoeveel Van Hools, BelGaNs en Audi Brussels hebben we nog nodig om in te zien dat de politiek uit het verleden vandaag faalt? In zijn communicatie zegt ArcelorMittal duidelijk zelf dat de hoge energieprijs de reden is waarom de klimaatinvesteringen in België, maar ook in Duinkerke en in Asturië in Spanje niet zullen doorgaan zoals voorzien. We moeten dus ingrijpen met publieke investeringen in energie, anders verliezen we al onze industrie. Denk aan de toekomst. Denk aan de toekomst van onze industrie en jobs en neem uw verantwoordelijkheid.

• Vraag: De betoging van gisteren en het regeringsstandpunt over het akkoord met Mercosur

  Vraag: De betoging van de landbouwers

  Vraag: Het standpunt van België inzake het EU-Mercosur-vrijhandelsakkoord

  Vraag: De betoging van de landbouwers tegen het Mercosur-vrijhandelsakkoord

  Vraag: De woede van de landbouwers

  Vraag: De betoging van de landbouwers

  Vraag: De Mercosur-onderhandelingen en de gevolgen voor de Belgische land- en tuinbouwers

  klimaat, energie en landbouw

  De betoging van gisteren en het regeringsstandpunt over het akkoord met Mercosur
  De betoging van de landbouwers
  Het standpunt van België inzake het EU-Mercosur-vrijhandelsakkoord
  De betoging van de landbouwers tegen het Mercosur-vrijhandelsakkoord
  De woede van de landbouwers
  De betoging van de landbouwers
  De Mercosur-onderhandelingen en de gevolgen voor de Belgische land- en tuinbouwers
  Betogingen landbouwers, EU-Mercosur-akkoord, Belgische landbouw. summaryExplanation

  Beantwoord door

  MR David Clarinval (Minister van Middenstand, Zelfstandigen, KMO's, Landbouw en Institutionele Hervormingen)
  

  op 14 november 2024

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De discussie draait om felle kritiek op het EU-Mercosur-akkoord, dat door landbouwers, oppositie en zelfs regionale MR-regeringen wordt afgewezen om drie redenen: oneerlijke concurrentie (geen gelijke sanitaire/ecologische normen), bedreiging van gezondheid (pesticiden in geïmporteerd voedsel) en milieuschade (versnelde Amazone-ontbossing). Minister Clarinval (MR) bevestigt dat België *geen akkoord steunt zonder bindende spiegelclausules* en pleit voor EU-brede garanties, maar blijft vaag over concrete acties of een *blokkerend nee* – wat tegenstanders (PS, Ecolo, cd&v) onvoldoende vinden. Dringende landbouwcrisissen (fièvre catarrhale, taalblaauw) verergeren het wantrouwen: vaccinatie wordt verplicht maar *niet gratis* (vs. Frankrijk), en boeren eisen *structurele oplossingen* (eerlijke prijzen, minder administratie) in plaats van compensaties. Polarisatie blijft tussen *vrijhandelsvoorstanders* (N-VA, deel MR) en *beschermers* (Wallonië, PS, Groenen), met oproepen tot een *Belgische frontvorming* tegen het akkoord.

  Rajae Maouane:

  Monsieur le ministre, hier après-midi à Bruxelles défilaient des agriculteurs. Ils manifestaient contre un accord entre l'Union européenne et les pays du Mercosur et s'opposaient notamment à la concurrence déloyale qu'introduirait cet accord. Celui-ci représente une triple menace: une menace pour notre santé, une menace pour nos agriculteurs et une menace pour notre environnement. Sur le plan sanitaire également, cet accord permettrait d'importer des produits agricoles qui ont été cultivés avec des pesticides qui sont pourtant interdits ici. Il est incompréhensible à nos yeux que des substances jugées dangereuses pour notre santé et notre environnement puissent se retrouver dans nos assiettes via des produits importés et donc entraîner un impact sur la santé de nos concitoyens. C'est totalement absurde.

  Comme je l'ai dit, cet accord introduit une concurrence déloyale pour nos agriculteurs. En effet, tandis qu'eux respectent des règles sanitaires et environnementales, ces produits importés, en revanche, ne suivent aucune norme équivalente. Cet accord menace l'avenir de notre agriculture et met en danger notre autonomie alimentaire.

  Enfin, sur le plan environnemental, ce texte favorise la déforestation de l'Amazonie, qui est un écosystème essentiel pour le climat, pour la biodiversité mondiale et donc pour notre santé.

  Monsieur le ministre, quelle position vous inspire cet accord, compte tenu de la menace qu'il représente pour notre santé, l'avenir de nos agriculteurs et la survie de notre planète? Je rappelle que la majorité wallonne, dans laquelle siège le MR, a approuvé le rejet de cet accord. Si vous y êtes favorable, alors que vos homologues wallons le rejettent, quelles garanties concrète pouvez-vous nous apporter comme ministre fédéral afin de protéger les citoyens, soutenir nos agriculteurs et préserver l'environnement?

  Benoît Lutgen:

  Monsieur le ministre, la situation du monde agricole et singulièrement des éleveurs est dramatique. En début d'année, c'était l'inquiétude. C'est maintenant une forme de désespoir qui s'est emparée de nos fermes. Ceci est lié notamment à la fièvre catarrhale.

  Le premier volet de mes questions concerne la fièvre catarrhale ovine (FCO) et la maladie hémorragique épizootique (MHE). Pourquoi, en son temps, avez-vous décidé de supprimer le financement des analyses FCO et MHE, et donc de baisser la garde épidémiologique au niveau belge? Par rapport à la vaccination, pourquoi attendre pour la rendre obligatoire? Quels financements sont-ils prévus pour qu'elle soit gratuite, comme c'est par exemple le cas en France, pour soutenir les agriculteurs, sachant que les trésoreries sont en grande difficulté et qu'ils n'ont pas la possibilité aujourd'hui de débourser de l'argent pour cette vaccination? La vaccination n'est pas la solution à tous les problèmes. Le gouvernement wallon a pris des mesures que je salue en termes d'indemnisation mais l'urgence de la surveillance et de la vaccination est très importante pour l'ensemble des éleveurs.

  Le deuxième volet concerne la manifestation d'hier liée au Mercosur et à ses éventuels accords futurs. Quelles actions avez-vous menées au niveau européen? Comment avez-vous porté la voix la Belgique? Des contacts ont-ils été pris ces derniers jours ou dernières semaines avec la France notamment, qui est très engagée contre ces accords avec le Mercosur? Rejoignez-vous la position du gouvernement wallon, du Parlement wallon dans son ensemble contre ces accords qui, je le rappelle, représentent un danger pour la santé des consommateurs ainsi qu'une forme de gifle pour nos agriculteurs puisque les mêmes normes ne sont pas appliquées? L'année dernière, pour la première fois, le Parlement européen avait voté des clauses miroirs. J'espère que vous pourrez les porter également au niveau du Conseil européen pour que ce ne soit pas uniquement le cas dans les accords du Mercosur mais dans tous les accords de libre-échange, et ce, afin que cette concurrence loyale soit synonyme de protection pour notre agriculture.

  François De Smet:

  Monsieur le ministre, il y a de grandes questions face auxquelles l’être humain reste sans réponses: quelle est l’origine de la vie? Sommes-nous seuls dans l’univers? Et surtout, aujourd’hui: quelle est la position de la Belgique sur le traité européen avec le Mercosur? En effet, rien ne va dans cette affaire: rien ne va dans le fait d’échanger des voitures allemandes contre des steaks argentins et rien ne va dans le fait de précariser des agriculteurs et des éleveurs, présents en nombre hier dans les rues de Bruxelles, en les mettant face à une concurrence déloyale.

  Comme beaucoup ici, je suis favorable au principe du libre-échange. Mais l’échange cesse d’être libre dès lors que les conditions sont à ce point déloyales. Nos éleveurs et nos agriculteurs ont raison de demander au monde politique, et notamment au monde politique fédéral chargé de coordonner le dossier, une clarification qui, pour l’instant, ne vient pas. C’est aussi, comme l’a souligné ma collègue, une absurdité sur les plans environnemental et climatique. Il est temps que l’Union européenne se dote à nouveau d’une forme de protectionnisme intelligent. Nous n’avons sans doute pas à ce point besoin de biens venus de l’autre côté de la planète, alors que nous disposons de produits équivalents ici.

  Je vous accorde que, politiquement, l’affaire n’est pas simple: la Commission européenne insiste pour conclure un accord, de grands pays comme l’Espagne et l’Allemagne sont extrêmement favorables au traité avec le Mercosur, la France semble vouloir s’y opposer, alors que d’autres pays se tâtent encore. Pour la Belgique, on ne sait pas. Il semblerait que la Flandre, et donc la N-VA, penche davantage en faveur d’un accord avec le Mercosur.

  Monsieur le ministre, vous contenterez-vous, comme c’est malheureusement souvent le cas, d’une molle abstention, ou obtiendrez-vous des garanties, une clause miroir, ou carrément un refus qui permettra de montrer que nous avons écouté nos éleveurs et nos agriculteurs qui sont très légitimement inquiets?

  Leentje Grillaert:

  Mijnheer de vice-eersteminister, gisteren kwamen bezorgde landbouwers opnieuw op straat in Brussel om terecht de toenemende druk op hun sector aan te klagen. De toekomst van de landbouw in België en Europa staat onder grote druk. Het Mercosur-akkoord in zijn huidige vorm is nefast voor hun toekomst. Het huidige Mercosur-handelsverdrag houdt voor cd&v te weinig rekening met de bezorgdheden van onze landbouwsector. Er is momenteel geen gelijk speelveld tussen de Europese landbouw en de Mercosur-landen. Wij vrezen vooral dat de oneerlijke concurrentie en de extra milieunormen die niet van toepassing zullen zijn op de ingevoerde producten, veel landbouwers de das zullen omdoen.

  Net in moeilijke tijden als deze kan de sector dit missen als kiespijn. Het is voor cd&v zeer belangrijk dat de ingevoerde producten aan de geldende Europese kwaliteitsvereisten voldoen. Met spiegelclausules in dit handelsakkoord zouden we ervoor kunnen zorgen dat de Mercosur-exporteurs dezelfde normen naleven als de Europese boeren. De Franse eerste minister Barnier treedt ons hierin bij. Hij gaf gisteren te kennen aan voorzitter von der Leyen van de Europese Commissie dat het huidige akkoord niet aanvaardbaar is voor Frankrijk. Sterker nog, het gaat niet over punten en komma’s die de Fransen anders willen zien, maar over structurele aanpassingen om een desastreuze impact op de volledige landbouwsector te vermijden.

  Minister Lahbib verklaarde vorige week in de plenaire vergadering dat het voor deze regering een prioriteit blijft om bij elk gesloten handelsakkoord de landbouwsector te beschermen.

  Mijnheer de vice-eersteminister, zal België het voorbeeld van Frankrijk volgen om op de rem te staan bij de onderhandelingen, om zo toch een evenwichtig handelsakkoord zonder negatieve gevolgen voor de landbouwsector te bereiken?

  Patrick Prévot:

  Monsieur le ministre, ce n’est pas la première fois, et malheureusement pas la dernière, que je m’inquiète au sein de cet hémicycle de la situation de notre agriculture.

  Vous vous souviendrez qu’en début d’année, les agriculteurs étaient dans la rue pour crier leur colère. Ce qu’ils réclamaient à l’époque était légitime: la simplification administrative, un prix juste pour leur travail et évidemment du bon sens dans les accords commerciaux. C’étaient leurs revendications principales et elles étaient claires.

  Que s’est-il passé depuis leur action? Je serais tenté de dire: peu de choses. Vos collègues et vous-même aviez promis de les écouter mais surtout de les aider. Malheureusement, près d’un an plus tard, les résultats ne sont pas à la hauteur de leurs attentes. Hier, j’étais aux côtés des agriculteurs dans le quartier européen. Leur colère reste intacte. Ils ont la désagréable impression de ne pas avoir été entendus; pire, de ne pas avoir été compris.

  On leur dit aujourd'hui que l’accord avec le Mercosur pourrait être signé prochainement. De notre côté, au Parti Socialiste, notre position est limpide puisque nous nous opposons depuis de le début à ce traité de libre-échange. Pour nous, il n’est pas envisageable qu’on puisse échanger du bœuf argentin contre des voitures allemandes. La position de votre parti est un peu moins claire car nous avons parfois l’impression qu’il y a un MR des champs et un MR des villes.

  Enfin, monsieur le ministre, que dire de la maladie de la langue bleue qui ne cesse de progresser dans notre pays? Là aussi, qu’avez-vous fait? Malheureusement, rien ou si peu. Comment, d’ailleurs, expliquer à nos agriculteurs que le vaccin que vous rendez obligatoire soit gratuit en France et payant en Belgique?

  Monsieur le ministre, quel est aujourd'hui votre message au monde agricole? Quelle est la position de la Belgique sur l’accord avec le Mercosur? Allons-nous enfin avoir une position commune ferme contre ce traité de libre-échange? Quelle est votre stratégie pour compenser les pertes liées à la fièvre catarrhale?

  Benoît Piedboeuf:

  Chers collègues, monsieur le ministre, voici justement le MR des champs! Les tracteurs sont revenus hier à Bruxelles. Ils ne l'ont pas fait avec violence ni en masse, mais comme un geste symbolique pour se rappeler à notre bon souvenir. En effet, on sait que l'agriculture ne va pas bien. Il y a eu des améliorations mais on sait que le secteur va mal et que le problème est justement de pouvoir appliquer un juste prix.

  Au moment où l'on parle de juste prix, on entend qu'il se pourrait que la Commission ait ratifié l'accord entre l'Union européenne et le Mercosur, avec évidemment des clauses agricoles qui peuvent inquiéter nos éleveurs et nos producteurs parce que tous les producteurs de ces pays ne sont pas soumis aux mêmes règles sanitaires, phytosanitaires, environnementales que les nôtres. On risque donc d'avoir des produits qui n'ont pas la même qualité, d'une part, et qui, d'autre part, sont soumis à beaucoup moins de contraintes.

  On parle de compensations mais la FUGEA a dit qu'elle n'était pas là pour avoir des compensations financières mais pour pouvoir pratiquer un juste prix dans des conditions de concurrence loyale. La Région wallonne a pris une position claire: pas de ratification du traité du Mercosur sans clauses miroirs. Monsieur le ministre, vous avez déjà évoqué cela aussi.

  Je voudrais savoir quelle est votre position spécifiquement sur cet accord, sachant qu'il y a aussi des intérêts, notamment par rapport à l'exportation de nos fruits et légumes. Sauf que chez nous, les fruits et légumes sont de bonne qualité. On ne va pas exporter des produits qui ne sont pas de bonne qualité. Monsieur le ministre, que pouvez-vous répondre au monde agricole qui est en souffrance et qui est venu nous le dire gentiment?

  Steven Coenegrachts:

  Mijnheer de minister, ik ben net als u een liberaal. Wij weten dat vrijhandel de manier is om welvaart te creëren aan beide zijden van een akkoord, om volkeren meer welvaart te bieden, om mensen erop te doen vooruitgaan, om de taart groter te maken.

  De hoeksteen van vrijhandel is eerlijke concurrentie. Als we kijken naar het Mercosur-verdrag, dan zien we dat die eerlijke concurrentie niet beschermd is. Wij leggen vandaag terecht heel veel lasten op aan onze landbouwers, heel veel extra kosten voor de productie van landbouwproducten, lasten en kosten die niet opgelegd worden door andere landen. Daardoor verloopt de concurrentiestrijd met onze producten niet eerlijk meer. We dreigen onze eigen producten duurder te maken dan de producten die we zouden kunnen importeren uit het buitenland. We moeten daar waakzaam voor zijn wanneer we dit soort verdragen sluiten. De concurrentie, het level playing field, moet intact blijven.

  Mijnheer de minister, daarom hebben we gisteren ondernemers op straat gezien, heel specifiek landbouwondernemers. Zij vragen wat alle ondernemers vragen, namelijk om hen op die wereldschaal een eerlijke concurrentiestrijd te laten aangaan met hun eerlijk geproduceerde producten.

  Mijnheer de minister, hoe kijkt u naar dat Mercosur-verdrag? Hoever staan de onderhandelingen daarover? Welke positie kunnen wij samen met onze Europese partners innemen om de landbouwers en alle andere ondernemers te garanderen dat het level playing field intact blijft?

  David Clarinval:

  Mesdames et messieurs les députés, comme l'a rappelé la ministre des Affaires é trang è res la semaine dernière et comme je l'ai moi-même rappelé ici le 8 février 2024, la Belgique a indiqué depuis plusieurs années déj à à la Commission européenne que l'accord négocié en 2019 avec les pays du Mercosur n'était pas suffisant.

  La Belgique plaide en effet pour l'ajout de dispositions relatives au développement durable et demande clairement à la Commission européenne de prendre des mesures pour protéger nos secteurs agricoles. J'avais d'ailleurs moi-même adressé en mai 2022 au nom de la Belgique un courrier officiel aux commissaires européens du Commerce et de l'Agriculture au sujet de l'impact des accords commerciaux sur le secteur agricole. J'y soulignais notamment nos préoccupations relatives à l'impact sur le secteur agricole européen et j'y demandais à la Commission de respecter son engagement de mettre notamment un fonds de compensation d'un milliard d'euros dans cet accord.

  De Europese Commissie heeft in 2023 onderhandelingen hervat met de Mercosur-landen om in de vorm van een bijkomend protocol extra engagementen te integreren op het vlak van duurzame ontwikkeling, met name inzake ontbossing. Die onderhandelingen zijn nog aan de gang, maar zouden geen betrekking hebben op land- en tuinbouwproducten en verwerkte voedingsproducten. Zo bevestigt u, mijnheer Coenegrachts, dat het akkoord in 2019 nog steeds de markttoegang van elke partij definieert op het vlak van landbouw. Ik vestig evenwel uw aandacht op het feit dat in alle akkoorden de toegang tot de Europese markt voor geïmporteerde landbouwproducten afhankelijk is van de naleving van sanitaire en fytosanitaire normen. Die voorwaarden worden niet gewijzigd door het akkoord.

  Mesdames et messieurs les députés, notamment monsieur De Smet, je serai très clair afin de vous rassurer. Il me paraît évident que, sans mesures miroirs contraignantes, nous ne pourrons accepter, nous ne pourrons pas être favorables à l'accord avec le Mercosur. De manière pragmatique, je plaide pour que des mesures miroirs unilatérales et générales soient adoptées en matière agricole.

  À la question de l'impact sur les exportations, l'étude publiée par le SPF É conomie en 2021 montre que l'accord présente un potentiel d'exportations positif pour plusieurs secteurs belges: ceux de la pomme de terre et du chocolat, mais également les produits laitiers et les fruits frais. Cependant, son impact serait négatif sur la viande bovine, notamment.

  Comme pour tous les dossiers commerciaux, la Belgique, en coordination avec les Régions, déterminera donc sa position officielle sur la base du dossier final que la Commission soumettra au Conseil. L'impact sur le secteur agricole sera évidemment crucial dans le positionnement que nous adopterons.

  Enfin, permettez-moi de conclure sur le Mercosur en soulignant qu'il est essentiel que la nouvelle Commission garantisse la cohérence entre les politiques internes et externes et prenne en compte, dans celles-ci, les difficultés auxquelles se heurtent les agriculteurs européens, notamment la concurrence déloyale, le level playing field . La compétitivité de nos entreprises, en particulier agricoles, doit se situer au cœur des préoccupations de la prochaine Commission avant qu'il ne soit trop tard pour ces entreprises.

  J'ai aussi été interrogé au sujet de la maladie de la langue bleue. Monsieur Lutgen, l'impact pour les éleveurs en 2024 a été considérable. Pour l'année prochaine, il faut être bien conscient qu'à cause de la mortalité et de la morbidité que nous avons connues, les conséquences économiques seront malheureusement encore pires. Nous avons déjà échangé sur le sujet et nous en reparlerons encore le 26 novembre. En tout cas, je puis déjà vous dire que le seul moyen de protéger notre bétail contre la maladie de la langue bleue est la vaccination. Cette année, nous avons constaté que la vaccination n'avait pas été assez efficace. C'est la raison pour laquelle j'ai décidé de rendre la vaccination contre la maladie de la langue bleue pour les sérotypes 3 et 8 obligatoire pour les bovins et les moutons en 2025. C'est la seule façon d'atteindre un niveau de vaccination suffisamment élevé.

  J'ai réuni, encore hier, des représentants des secteurs agricoles et des administrations de manière à élaborer une stratégie efficace de façon à ce qu'il y ait assez de vaccins disponibles au meilleur moment afin de pouvoir vacciner les animaux, dès le début 2025, soit avant que les animaux ne soient en pâture.

  À la demande des secteurs, je vais également établir un point de coordination qui sera chargé de rassembler tous les éléments et de faciliter les échanges avec les éleveurs. Je voudrais déjà insister aussi sur le rôle des vétérinaires qui est crucial dans ce dossier.

  Vu l'impact financier de cette crise sur le secteur, j'ai également décidé d'introduire une demande au sein du gouvernement en affaires courantes pour trouver les moyens supplémentaires en vue d'aider les agriculteurs à traverser cette période inédite.

  Mesdames et messieurs les députés, monsieur Prévot, madame Maouane, madame Grillaert, monsieur Coenegrachts, je compte donc sur votre soutien (…)

  Rajae Maouane:

  Monsieur le ministre, je vous remercie pour votre réponse. Je dois dire qu'elle me laisse un peu sur ma faim; en effet, si les clauses miroirs sont évidemment nécessaires, il y a bien d'autres problèmes et même de gros problèmes.

  Hier, dans la rue, il n'y avait pas seulement des agriculteurs, il y avait aussi des syndicats, des militants, des associations environnementales, toutes et tous réunis pour dire d'une même voix non à ce traité Mercosur.

  Les écologistes sont clairement opposés à ce traité, non pas parce qu'il met en danger notre santé, mais bien parce qu'il enfonce les agriculteurs, qui attendent des réponses claires et qui voient une fois de plus la droite rester sourde à leurs demandes. Nous y sommes aussi opposés parce que ce traité est un non-sens environnemental.

  C'est bien beau, que l'on soit des villes ou des champs, d'aller faire campagne dans les salons de l'agriculture. Mais quand il s'agit de voter des textes, de prendre en considération la souffrance des travailleurs et des travailleuses de l'agriculture, et d'aider des familles entières à subvenir à leurs besoins, là on ne vous entend plus, on ne vous voit plus, ni dans les villes, ni dans les champs.

  Benoît Lutgen:

  Monsieur le ministre, je vous remercie pour votre réponse.

  Concernant le Mercosur et les traités de libre-échange en général, je regrette que la Belgique, qui a eu la présidence du Conseil européen, n'ait pas fait de cet élément des clauses miroirs la première priorité. On en voit aujourd'hui en partie les conséquences.

  Vous n'avez rien dit sur les contacts pris avec vos collègues d'autres pays européens, que ce soit la France ou d'autres, pour essayer de mener une force et une union la plus importante possible pour contrer ces accords du Mercosur.

  Pour ce qui est du financement, vous avez tout notre soutien. J'espère que vos collègues du gouvernement vous suivront pour qu'il y ait très rapidement une gratuité de la vaccination. Chaque jour qui passe enfonce un peu plus notre agriculture et désespère encore un peu plus nos agriculteurs. Je compte sur vous et vos collègues pour que soit prise très rapidement la décision du financement à 100 % à partir du moment où la vaccination est obligatoire. J'espère d'ailleurs que celle-ci interviendra encore avant la fin de l'année. Je compte sur vous vu l'urgence de la situation.

  François De Smet:

  Monsieur le ministre, je vous remercie pour votre réponse.

  Quand vous dites que vous ne soutiendrez pas l'accord sans clauses miroirs, vous décrivez en fait une situation d'abstention. Je voudrais plus que cela. Je voudrais que la Belgique dise non et se joigne à une minorité de blocage avec la France, les Pays-Bas et l'Autriche. Il y a moyen de faire mieux. Je ne sais pas s'il y a un MR des villes et un MR des champs mais il y a effectivement un MR qu'on voit au rond-point Schuman, ici et au gouvernement wallon qui a un discours assez fort. Il y en a un autre qui a soutenu l'accord de libre-échange entre l'Union européenne et le Canada (CETA) et qui a peut-être plus de leviers qu'on croit.

  Je rappelle que cette Commission européenne, qui a décidé de passer la seconde pour essayer d'obtenir cet accord sur le Mercosur, compte depuis cinq ans un membre de votre parti ainsi que pour les cinq prochaines années. La Commission européenne, c'est un tout petit peu aussi le MR des villes!

  Leentje Grillaert:

  Dank u wel, mijnheer de vice-eersteminister, voor uw antwoord. Hopelijk zijn de onderhandelingen over het Mercosur-akkoord nog niet op hun eindpunt beland. We mogen onze landbouwsector dat niet aandoen. De leefbaarheid van de landbouwbedrijven en de toekomst van onze landbouw staan op het spel.

  We moeten blijven onderhandelen en blijven praten. We moeten ons buitenlands handelsbeleid als instrument gebruiken in de strijd tegen klimaatverandering en om de mensenrechten en arbeidsrechten wereldwijd te verbeteren.

  Patrick Prévot:

  Monsieur le ministre, je vais vous aider. Nous avons déposé une proposition de résolution invitant le gouvernement à ne pas signer l'accord du Mercosur et à doter les futurs accords commerciaux d'une série de conditions strictes, telles l'introduction de normes et de clauses miroirs. N'hésitez pas à la lire et à la soutenir, vous aurez alors cette épine hors du pied.

  Pour la fi è vre catarrhale, la doctrine d'affaires courantes vous permet de réagir à l'urgence. C'est une maladie qui a été découverte en 2008 et 2010 au sein de notre pays sous des ministres de l'Agriculture qui étaient, eux aussi, libéraux. J'ai malheureusement l'image de l'âne qui achoppe sur la même pierre puisque nous n'avons pas anticipé en dépit du fait que nous connaissions le mode de propagation du virus. J'ai dit que j'allais vous aider et je tiens parole: j'ai également déposé un texte sur la table du Parlement afin de rendre la vaccination obligatoire – vous l'avez fait – et de demander à l' É tat belge de financer pleinement la vaccination pour nos agricultrices et agriculteurs.

  Benoît Piedboeuf:

  Merci, monsieur le ministre. Vos réponses étaient claires. Certains n'entendent pas ce que vous dites mais moi j'ai entendu vos propos. On se plaint de ne plus avoir de secteur industriel, on se bat pour avoir un secteur énergétique, on a une capacité d'avoir une autonomie en matière agricole. Nous avons un bon secteur, de bons agriculteurs; nous les connaissons vous et moi, pas seulement parce qu'on les voit à Bruxelles mais en allant dans les fermes. Défendons notre secteur à tous les niveaux de pouvoir, c'est indispensable! Installons une concurrence loyale, parce que nous sommes les champions du gold-plating , des mesures que nous nous imposons à nous-mêmes mais sans jamais les imposer aux autres! Nous devons les imposer aux autres et nous devons garder notre autonomie alimentaire avec un bon secteur agricole.

  Steven Coenegrachts:

  Mijnheer de minister, ik dank u voor uw duidelijke antwoord. U spreekt over het beschermen van onze landbouwsector. Ik doe dat niet zo heel graag. Wat ik vraag, en wat ik denk dat de sector ook vraagt, is een eerlijke kans, een kans om de strijd op de wereldmarkt eerlijk te voeren, om die concurrentiestrijd eerlijk te voeren. Dat is een eerlijkheid die alle ondernemers, betrokken bij elk handelsakkoord, vragen. Ik denk dat onze landbouwsector daarin speciaal is, omdat die op het vlak van duurzaamheid een andere rol te spelen heeft, iets wat wij als politici graag aan hen vragen, iets wat de productie van hun producten duurder maakt. Ik denk dat we hen vooral moeten steunen in hun vraag om ervoor te zorgen dat zij met al die duurzaamheidsdoelstellingen die strijd op de wereldmarkt nog altijd op een eerlijke manier kunnen voeren. Ik heb van u gehoord dat u daarin een partner bent. Ik wil u daarvoor bedanken.

• Vraag: Het gebrek aan controles op de wettelijke cashverplichting

  Vraag: Betalen met cash

  Vraag: Cashbetalingen

  Vraag: De controles van de Economische Inspectie op de cashverplichting van zelfstandigen

  economie en werk

  Het gebrek aan controles op de wettelijke cashverplichting
  Betalen met cash
  Cashbetalingen
  De controles van de Economische Inspectie op de cashverplichting van zelfstandigen
  Cashbetalingen en controle op cashverplichting summaryExplanation

  Beantwoord door

  PS Pierre-Yves Dermagne (Minister van Werk en Economie)
  

  op 3 oktober 2024

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De discussie draait om de wettelijke verplichting voor ondernemingen om contant geld te aanvaarden, die slecht wordt nageleefd en nauwelijks gecontroleerd (slechts 1 PV en 11 waarschuwingen in maanden). Vooruit, sp.a en N-VA benadrukken het recht op cashbetalingen voor kwetsbare groepen en eisen strengere handhaving, sensibilisering en steun voor ondernemers bij cashverwerking, terwijl Open Vld de controles als een "heksenjacht" bestempelt die zelfstandigen onnodig belast. Minister Dermagne wijst op de jonge wetgeving (sinds maart) en pleit voor geleidelijke handhaving, maar erkent dat meer middelen en controles nodig zijn. Kernpunt: de spanning tussen consumentenkeuze en praktische lasten voor ondernemers, met een oproep tot evenwichtige oplossingen.

  Jeroen Soete:

  Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, collega’s, Vooruit heeft de voorbije jaren een felle strijd gevoerd om meer bankautomaten te plaatsen in de buurt van de mensen. Dat doen wij omdat het belangrijk is dat mensen altijd aan hun eigen geld kunnen en dat zij er altijd voor kunnen kiezen om cash te betalen.

  Mijnheer de minister, daarom zijn wij ook blij met de inspanning die werd geleverd om te zorgen voor een betere spreiding van de bankautomaten. U zult het echter ongetwijfeld met mij eens zijn: wat schieten we op met een betere spreiding van bankautomaten en een betere toegang tot het geld, wanneer we vervolgens moeten vaststellen dat mensen niet meer kunnen kiezen waar en wanneer ze hun eigen geld uitgeven?

  Mijnheer de minister, we zien recent immers een nieuw fenomeen van handelszaken die cashless werken en waar mensen dus niet meer met hun cashgeld terechtkunnen. Nochtans heeft de huidige regering een wettelijke verplichting opgelegd. Voor Vooruit is het duidelijk: het is een recht om te kiezen of men met cash of met de kaart betaalt.

  Onze vraag aan u is heel eenvoudig. Mijnheer de minister, hoe zult u erop toezien dat voornoemd recht gewaarborgd blijft?

  Charlotte Verkeyn:

  Mijnheer de minister, met cash betalen blijkt een probleem te zijn. Er is een spanningsveld tussen de consumenten en sommige ondernemers. Enerzijds zijn het de consumenten die druk voelen omdat ze niet meer met cash voor hun brood, hun koffie of hun spaghetti kunnen betalen. Anderzijds voelen de ondernemers de druk om alsmaar meer elektronische betaalmiddelen te introduceren omdat het hen niet gemakkelijk wordt gemaakt om nog met cashgeld te werken, dat te verwerken en het te deponeren.

  Er is een verordening die het wettelijk verplicht maakt om cashgeld te aanvaarden, maar de niet-naleving ervan werd gedoogd. We hebben dan een interne wet gemaakt met hetzelfde doel, maar opnieuw blijkt het niet aanvaarden van cashgeld te worden gedoogd. Er werden 360 klachten in de eerste helft van dit jaar ontvangen, tegenover 316 in heel 2023. Er werd ook slechts één pv opgesteld.

  Begrijp ons niet verkeerd. Wij zijn niet voor het bemoeilijken van het leven van ondernemingen. Wij zijn niet voor een klopjacht. Wij zijn ook niet voor het bemoeilijken van het leven van de mensen. Wij willen oplossingen. Ook de consumentenorganisaties hebben vanmorgen stevige kritiek geleverd op het feit dat hieraan niet veel wordt gedaan.

  Mijnheer de minister, bent u bereid om, na de kritiek van vanmorgen, te sensibiliseren en daarnaast ook het meldpunt onder de aandacht te brengen, zodat onze inspecteurs gericht kunnen controleren? Welke maatregelen nam u tot op heden om onze ondernemingen te steunen in het verwerken van aanvaardbaar cashgeld, zodat het basisprobleem opgelost is, zodat die keuze-evidentie daadwerkelijk een evidentie is?

  Leentje Grillaert:

  Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, wat we gelezen hebben, beroert ons duidelijk allemaal. Acht maanden geleden heeft de Kamer een wet goedgekeurd waardoor de consument te allen tijde met cashgeld kan betalen. Ondernemingen zijn verplicht om cashgeld te aanvaarden. Ook de overheid kan onder de definitie van een onderneming vallen, als ik denk aan bijvoorbeeld de exploitatie van een zwembad, de verkoop van huisvuilzakken of een betaling in een bibliotheek.

  Cashbetalingen mogen enkel geweigerd worden met veiligheidsredenen als motivatie en die weigering moet worden meegedeeld.

  Ook ik ga graag de stad in en ik moet zeggen dat het aantal bordjes 'no cash, cards only' – om het in het mooi Nederlands te zeggen – niet meer te tellen is. Met andere woorden, de verplichting wordt niet nageleefd. Nu blijkt ook dat de verplichting amper wordt gecontroleerd, laat staan gesanctioneerd, mijnheer de minister. Tot dusver werd nog maar één proces-verbaal opgesteld en zijn nog maar elf waarschuwingen uitgeschreven.

  Mijnheer de minister, cashgeld is en blijft een wettelijk betaalmiddel. De consument moet steeds de keuze hebben om ofwel elektronisch ofwel met cashgeld te betalen. Onze partij heeft altijd nagestreefd dat iedereen toegang heeft tot cashgeld, maar men moet er vervolgens ook nog mee kunnen betalen. Wij willen dat de aandacht daarvoor levendig blijft, want wij willen de groep mensen die niet meer meekan met de digitale sneltrein niet achterlaten.

  Mijnheer de minister, de verplichting is meer dan een halfjaar van kracht. Het Parlement heeft zijn werk gedaan. De Economische Inspectie heeft nu instrumenten om mee aan de slag te gaan. Het komt er nu op aan dat de wet wordt nageleefd en uitgevoerd. Dat is uw taak. Wij kijken naar u en ik dank u bij voorbaat voor de oplossing die u in uw antwoord zult aanreiken.

  Steven Coenegrachts:

  Mijnheer de minister, onze zelfstandige retailers zijn kruispunten waar mensen elkaar tegenkomen. Dat is belangrijk voor het sociale weefsel. Dat heeft in al onze verkiezingsprogramma's gestaan.

  De zelfstandigen hebben het moeilijk. Zij kampen met de inflatie en met de hoge loonkosten. Er bestaat een wirwar aan regels en het is eigenlijk niet te verklaren waarom er hier zo voor gepleit wordt om een heksenjacht tegen de ondernemers te beginnen door de Economische Inspectie op pad te sturen met een vergrootglas en met een boeteboekje. Tot 40.000 euro boete als men bij hen niet met cash kan betalen.

  Mijn ouders en mijn broer hebben een krantenwinkel. Zij vragen of wij daar in Brussel niets anders te doen hebben. Hebben wij daar echt geen andere prioriteiten? Is er niets anders in onze economie dat problematisch is? Is er niets anders waardoor de Economische Inspectie een gelijk speelveld kan garanderen? Wat gebeurt er inzake controle op buitenlandse webshops? Wat gebeurt er inzake de controle op verkoop met verlies? En ga zo maar door.

  Mijnheer de minister, waarom wordt er zoveel energie gestoken in die heksenjacht tegen zelfstandigen?

  Pierre-Yves Dermagne:

  Mijnheer de voorzitter, geachte leden, allereerst wil ik u eraan herinneren dat het op mijn initiatief was dat een wet werd aangenomen die de Algemene Directie Economische Inspectie de middelen geeft om toezicht te houden op het ontvangen van zowel contante als elektronische betalingen bij alle handelaars. Dat is gebaseerd op een eenvoudig principe, mijnheer Soete: consumenten moeten altijd kunnen kiezen tussen een cash- of een elektronische betaling.

  Ik hoor uw kritiek en wil daar graag op antwoorden. Zo is er maar één PV opgemaakt naar aanleiding van 117 controles. Dat komt voornamelijk omdat de wetgeving bepaalt dat een onderneming pas kan worden bestraft na een eerste waarschuwing en de bepaling slechts sinds eind maart van dit jaar van kracht is. Daarnaast is er kritiek op het feit dat ondernemingen de verplichtingen kunnen omzeilen door veiligheidsredenen in te roepen, maar de voorwaarden om contant geld te weigeren zijn wettelijk beperkt. Een detailhandelaar mag bijvoorbeeld contante betalingen om veiligheidsredenen weigeren, maar enkel tijdelijk, voor de periode die nodig is om maatregelen te nemen om zijn veiligheid te garanderen.

  Tot slot moet ik u eraan herinneren dat ik, toen ik deze maatregel wilde invoeren, eerst door geen enkele andere partij in de vivaldimeerderheid werd gesteund. Na veel aandringen hebben wij een compromis bereikt om de Algemene Directie Economische Inspectie de capaciteit te geven om deze verplichtingen te controleren. Is dat te weinig, is dat te veel? Misschien wel, misschien niet. Vandaag ligt de macht alleszins bij het Parlement. Er zijn misschien te weinig controles, maar meer controles vragen mensen op het terrein en middelen.

  Jeroen Soete:

  Mijnheer de minister, collega's, ik denk dat niemand hier oproept tot een heksenjacht. De wetgeving is relatief nieuw. Ze dateert nog maar van zes maanden geleden. Het is dus evident dat er nog niet veel controles hebben kunnen plaatsvinden.

  Ik denk dat we het volgende moeten doen. Er is absoluut nood aan bijkomende sensibilisering. Niet alle kleine zelfstandigen met een winkeltje checken immers elke dag het Belgisch Staatsblad, waardoor ze zouden weten dat het effectief verplicht is om cash te aanvaarden. Ik denk dat er vandaag nog veel mensen zijn die dat niet weten en de wet dus niet bewust overtreden.

  Als men een wet uitvaardigt, moet men die natuurlijk ook handhaven. Samen met sensibilisering moeten we dus ook controleren, met een waarschuwingsbrief. Tegen de hardleerse winkeliers, die blijven weigeren, zal er uiteraard moeten worden opgetreden.

  Voorzitter:

  Ik dank collega Soete, die zich voor het eerst tot dit gremium heeft gericht. (Applaus)

  Collega Verkeyn, u hebt het woord voor uw repliek.

  Charlotte Verkeyn:

  Mijnheer de minister, ik begrijp uit uw antwoord dat ook u geen klopjacht wilt, maar wel een oplossing voor het probleem. Ik denk dat de meesten dat ook willen. Waarschijnlijk komen de liberalen niet meer zoveel buiten, maar mochten ze dat doen, dan zouden ze horen dat de zelfstandigen die wel nog cash willen aanvaarden het moeilijk hebben omdat ze dat geld niet kunnen deponeren. Wat dat betreft, blijf ik wat op mijn honger zitten na uw antwoord.

  Het Parlement zal op dat vlak alleszins heel wat werk leveren om het leven van iedereen te verbeteren.

  Voorzitter:

  Mevrouw Verkeyn, u hebt hiermee de spits afgebeten van wat ongetwijfeld een briljante parlementaire carrière zal worden. (Applaus)

  Collega Grillaert, u hebt het woord.

  Leentje Grillaert:

  Ik dank de minister voor zijn antwoord. Ik had er iets meer van verwacht, maar we zullen als Parlement de hand aan de ploeg slaan en ervoor zorgen dat iedereen met cash kan betalen en niet alleen cash kan ontvangen.

  De wet is er uiteraard niet zomaar gekomen, maar is het gevolg van klachten en het ontbreken van actiemiddelen voor de Economische Inspectie om op te treden. Nu de middelen in de wet zijn voorzien, mag ze geen dode letter blijven. Het is belangrijk dat er wordt opgetreden en dat de overheid er zich aan houdt. Niet iedereen is mee met de digitale sneltrein. We willen dat iedereen mee is en ook kan betalen.

  Ik ben een beetje geschrokken door de uitspraak van mijn collega van Open Vld hier. Ik heb zelfs het woord heksenjacht gehoord. Niemand wil een heksenjacht. Iedereen wil dat de wet wordt nageleefd.

  Steven Coenegrachts:

  Welk land is België geworden? In Antwerpen krijgt men boetes van de zedenpolitie wanneer men met een te korte short rondloopt, in Vlaanderen krijgt men boetes wanneer de kinderen niet presteren op school en op federaal niveau wanneer men niet met briefjes van 20 betaald wil worden. Collega’s, laat mensen ondernemen. Stop met verbieden, stop met beboeten. Respecteer de mensen die investeren in ons sociaal weefsel, dat u allemaal zo belangrijk vond in uw verkiezingsprogramma. Ondersteun de mensen die investeren. Vandaag laat u die mensen los, laat u die in de steek. U legt uw vergrootglas op hen en geeft hun boetes in plaats van hen te motiveren en te stimuleren. Ik denk dat we beter kunnen.

Voorstellen

Voorstellen ingediend door Leentje Grillaert als hoofdauteur.

Slechts een deel van alle voorstellen wordt getoond. Lopende voorstellen die nog niet zijn gestemd geweest worden niet weergegeven.

• Voorstel: Wetsvoorstel tot invoeging van Boek 7 “Bijzondere contracten” in het Burgerlijk Wetboek (743/11)

  Wetsvoorstel tot invoeging van Boek 7 “Bijzondere contracten” in het Burgerlijk Wetboek (743/11)

  Bekijk dossier 743

• Voorstel: Wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 19 december 2003 betreffende het Europees aanhoudingsbevel (1535/6)

  Wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 19 december 2003 betreffende het Europees aanhoudingsbevel (1535/6)

  Bekijk dossier 1535

• Voorstel: Wetsvoorstel houdende dringende wijzigingen van het Gerechtelijk Wetboek met betrekking tot het Solidariteitsfonds van de Nationale Kamer van Gerechtsdeurwaarders (1534/3)

  Wetsvoorstel houdende dringende wijzigingen van het Gerechtelijk Wetboek met betrekking tot het Solidariteitsfonds van de Nationale Kamer van Gerechtsdeurwaarders (1534/3)

  Bekijk dossier 1534

• Voorstel: Wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 4 april 2014 betreffende de verzekeringen met oog op een verbod op de uitsluiting van de poging tot zelfdoding voor reisverzekeringen (951/7)

  Wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 4 april 2014 betreffende de verzekeringen met oog op een verbod op de uitsluiting van de poging tot zelfdoding voor reisverzekeringen (951/7)

  Bekijk dossier 951

• Voorstel: Wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 23 maart 2019 betreffende de organisatie van de penitentiaire diensten en van het statuut van het penitentiair personeel (1418/7)

  Wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 23 maart 2019 betreffende de organisatie van de penitentiaire diensten en van het statuut van het penitentiair personeel (1418/7)

  Bekijk dossier 1418

• Voorstel: Wetsvoorstel tot wijziging van het Burgerlijk Wetboek, teneinde bij een echtscheiding de mogelijkheden tot toewijzing van de gezinswoning te verruimen en die toewijzing bij een beëindiging van een wettelijke samenwoning mogelijk te maken (483/6)

  Wetsvoorstel tot wijziging van het Burgerlijk Wetboek, teneinde bij een echtscheiding de mogelijkheden tot toewijzing van de gezinswoning te verruimen en die toewijzing bij een beëindiging van een wettelijke samenwoning mogelijk te maken (483/6)

  Bekijk dossier 483

• Voorstel: Wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 1 augustus 1985 houdende fiscale en andere bepalingen, ter verduidelijking van de aard van het beroep tegen de beslissing van de commissie voor financiële hulp aan slachtoffers van opzettelijke gewelddaden en aan de occasionele redders (384/3)

  Wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 1 augustus 1985 houdende fiscale en andere bepalingen, ter verduidelijking van de aard van het beroep tegen de beslissing van de commissie voor financiële hulp aan slachtoffers van opzettelijke gewelddaden en aan de occasionele redders (384/3)

  Bekijk dossier 384

• Voorstel: Wetsvoorstel tot wijziging van de basiswet van 12 januari 2005 betreffende het gevangeniswezen en de rechtspositie van de gedetineerden, de wet van 12 mei 2019 tot oprichting van een Federaal Instituut voor de bescherming en de bevordering van de rechten van de mens en de wet van 22 maart 1995 tot instelling van federale ombudsmannen, teneinde pensioenrechten toe te kennen (459/6)

  Wetsvoorstel tot wijziging van de basiswet van 12 januari 2005 betreffende het gevangeniswezen en de rechtspositie van de gedetineerden, de wet van 12 mei 2019 tot oprichting van een Federaal Instituut voor de bescherming en de bevordering van de rechten van de mens en de wet van 22 maart 1995 tot instelling van federale ombudsmannen, teneinde pensioenrechten toe te kennen (459/6)

  Bekijk dossier 459

• Voorstel: Wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 8 juni 2006 houdende regeling van economische en individuele activiteiten met wapens wat betreft het verwerven en gebruiken van geluiddempers en nachtkijkers (191/11)

  Wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 8 juni 2006 houdende regeling van economische en individuele activiteiten met wapens wat betreft het verwerven en gebruiken van geluiddempers en nachtkijkers (191/11)

  Bekijk dossier 191

• Voorstel: Wetsvoorstel houdende titel 1 'Persoonlijke zekerheden' van boek 9 'Zekerheden' van het Burgerlijk Wetboek (261/4)

  Wetsvoorstel houdende titel 1 'Persoonlijke zekerheden' van boek 9 'Zekerheden' van het Burgerlijk Wetboek (261/4)

  Bekijk dossier 261

Stemmingen

Recente stemmingen van Leentje Grillaert in de plenaire vergadering.

Commissies

Leentje Grillaert is lid van de volgende commissies.