Kamerlid Wouter Vermeersch (VB)

Mondelinge vragen

De 10 meest recente vragen gesteld door Wouter Vermeersch in de plenaire vergaderingen.

• Vraag: De 264 begrotingsmaatregelen van het Federaal Planbureau

  Vraag: De 264 door het Federaal Planbureau voorgestelde begrotingsmaatregelen

  Vraag: De waarschuwing van het Federaal Planbureau

  Vraag: Het advies van onafhankelijke experts voor de begrotingsopmaak

  economie en werk

  De 264 begrotingsmaatregelen van het Federaal Planbureau
  De 264 door het Federaal Planbureau voorgestelde begrotingsmaatregelen
  De waarschuwing van het Federaal Planbureau
  Het advies van onafhankelijke experts voor de begrotingsopmaak
  Federaal Planbureau: begrotingsmaatregelen, adviezen en waarschuwingen summaryExplanation

  Beantwoord door

  cd&v Vincent Van Peteghem (Minister van Begroting)
  

  op 4 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De oppositie bekritiseert dat de regering-De Wever vasthoudt aan het "TINA-principe" (there is no alternative) en eenzijdig bespaart op gezondheidszorg, onderwijs en sociale uitkeringen, terwijl het Planbureau 264 alternatieven aandraagt, zoals het sluiten van fiscale niches, belasten van miljoenairs en afbouwen van fossiele subsidies. Volgens critici zoals Merckx (PTB) en Daerden (PS) zijn de stijgende defensie-uitgaven een hoofdreden voor de begrotingscrisis, terwijl Vermeersch (Vlaams Belang) pleit voor besparingen op migratie en een Vlaamse herverdeling van belastinggeld. Minister Van Peteghem (Vooruit) verdedigt de aanpak door te benadrukken dat het Planbureau transparantie en expertise brengt, maar stelt dat de politieke keuzes bij de regering liggen, zonder concrete maatregelen te beloven. Oppositiepartijen eisen dat de regering de sterkste schouders (multinationals, vermogenden) belast in plaats van burgers en werknemers, maar Vanbesien (Groen) en Merckx wijzen op de interne regeringsverdeeldheid, die effectieve actie blokkeert.

  Dieter Vanbesien:

  Mijnheer de minister, beste collega's, kennen jullie Tina nog? Tina is de goede vriendin van onze eerste minister. Ze zijn onafscheidelijk. Tina staat voor there is no alternative .

  Volgens De Wever zijn er maar vier mogelijke maatregelen om de begroting op orde te zetten, namelijk een btw-verhoging, een indexsprong, besparen op langdurig zieken en besparen op gezondheidszorg. Dat is zijn klavertje vier en er zijn volgens hem geen alternatieven mogelijk.

  Mijnheer de minister, u en ik weten dat dat onzin is. U komt zelf regelmatig met alternatieven naar voren. Onze fractie legt regelmatig alternatieven op tafel. Maar ja, als Vanbesien dat zegt, maakt dat niet veel indruk. Als Van Peteghem dat zegt, maakt dat al wat meer indruk, maar nog niet voldoende.

  De vraag is dus hoe we Tina wegkrijgen uit de Wetstraat 16 zonder op de tenen van de eerste minister te trappen. U hebt daar een oplossing voor gevonden. U hebt het Planbureau ingeschakeld, een onafhankelijk en ernstig instituut dat de regering helpt met het cijferwerk. Via het Planbureau hebt u ideeën gevraagd aan een hoop experts, aan academici, economen en fiscalisten. U hebt nu een rapport ontvangen met 264 alternatieven, 264 ideeën om de begroting op orde te krijgen.

  Daarbovenop krijgt u nog de hulp van Europa, dat gisteren ook een aantal aanbevelingen gaf, onder andere een afbouw van subsidies op fossiele brandstoffen en een beperking van het gebruik van bedrijfswagens. Opnieuw, als Europa dat zegt, maakt dat toch alweer wat meer indruk dan wanneer Vanbesien dat zegt.

  Mijnheer de minister, wat zult u doen met die 264 ideeën? Wanneer mogen we een begroting verwachten die gebruikmaakt van ten minste een deel van die 264 alternatieven? Ik kijk uit naar uw antwoord.

  Sofie Merckx:

  Monsieur le ministre, cette semaine, nous avons appris deux choses. D’un côté, le budget n’est pas du tout en ordre. Le gouvernement allait mettre les comptes en ordre, mais la situation est de pire en pire.

  De l’autre côté, vous dites – et M. De Wever le dit très souvent – qu’il n'y a pas d'alternative à votre politique d'austérité et de recherche d'argent dans la poche des gens et des pensionnés. Cette semaine, nous avons appris qu’en fait, ce n'est pas vrai.

  Le gouvernement lui-même a demandé l'avis au Bureau du Plan et aux experts. Le Bureau du Plan a publié une liste de 264 propositions. Il est clair qu'il y a des alternatives.

  J'en donne quelques-unes, un peu différentes de celles de mon collègue Vanbesien: fermer les niches fiscales, réduire les subsides accordés aux grandes entreprises et taxer les millionnaires, bien sûr. C'est aussi dans la liste. Il est donc tout à fait possible de faire autrement.

  Mais le Bureau du Plan dit aussi autre chose, monsieur le ministre. Le Bureau du Plan nous dit clairement que la hausse des dépenses s'explique très largement par la hausse des dépenses en défense.

  Tout le monde le remarque. Aujourd'hui, les enseignants, le non-marchand étaient encore dans les rues; et ils le voient. D'un côté, il n'y a pas d'argent pour l'enseignement. Il n'y a pas d'argent pour nos étudiants. Des hôpitaux craignent la fermeture. Les pompiers n'ont même pas de moyens. Les pompiers, vous l'avez entendu, ont dit qu'ils n'avaient même pas les moyens de faire face aux inondations. Mais de l'autre côté, pour M. Francken, pour les F-35, c'est open bar. Il y a de l'argent.

  Ma question est claire. Allez-vous revoir les dépenses militaires?

  Frédéric Daerden:

  Monsieur le vice-premier, plus le temps passe, plus la situation budgétaire de notre pays se dégrade. La semaine dernière, la Cour des comptes rappelait que la Belgique figurera parmi les plus mauvais élèves de la zone euro. Les messages du Bureau du Plan sont clairs. D'une part, votre gouvernement d'ingénieurs travaille comme des amateurs. Consulter à la va-vite des experts, car vous êtes en manque d'idées, ce n'est pas une méthode de travail sérieuse. D'autre part, votre politique ne fonctionne pas.

  Prenons les chiffres. Le déficit atteignait 17 milliards d'euros en 2024, avant l'Arizona; il sera de 38 milliards en 2030. Le déficit a plus que doublé: 16 milliards d'écart entre votre accord de gouvernement, estimé à 22 milliards, et le déficit réel. Face à cela, vous cherchez un responsable: les taux d'intérêt, la défense, l'Iran, la situation internationale, les mutualités. Mais un écart de 16 milliards d'euros entre vos promesses et la réalité, ce n'est plus de la malchance. C'est simplement l'échec de votre politique.

  Et qui paie la facture? Ce sont les travailleurs, les pensionnés, les services publics, les soins de santé; jamais les ultra-riches, jamais les multinationales, jamais ceux qui ont les épaules les plus larges!

  Dès lors, j'aimerais vous poser deux questions simples, monsieur le ministre. Allez-vous enfin être efficace et chercher l'argent là où il est? Comptez-vous déposer certaines mesures du Bureau du Plan qui vont dans ce sens, notamment en matière de taxation des revenus du patrimoine et du capital?

  Wouter Vermeersch:

  Mijnheer de minister, het Planbureau heeft uw huiswerk teruggegeven. Het rapport zegt wat iedereen al wist, namelijk dat de Belgische begroting in brand staat, de rentelasten exploderen en deze regering niet langer mag treuzelen.

  U probeert experts voor uw regeringskar te spannen, met meer dan 250 maatregelen als resultaat. Het is een menukaart zo dik als een telefoonboek, maar zonder prijzen, zonder rangorde en zonder politieke keuzes. Met andere woorden, de experts mochten koken, maar de regering durft nog altijd niet te bestellen.

  Intussen spreken de cijfers voor zich. Minstens 7 miljard euro moet gevonden worden om Europa tevreden te houden. Volgens het Rekenhof is zelfs 15 tot 20 miljard euro nodig om de begroting nog enigszins recht te trekken. De rentelasten stijgen naar 17 miljard euro tegen het einde van de legislatuur. Dat is geen col buiten categorie meer oprijden, maar recht het ravijn in rijden.

  Wat ligt er op tafel? Hogere btw, belastingen op huurinkomsten, het schrappen van fiscale voordelen, verder morrelen aan de index, duurdere doktersbezoeken en belastingen op kinderbijslag. De gewone Vlaming mag weer eens opdraaien voor het Belgische wanbeheer. Uw regering beloofde de zwaarste sanering uit de moderne geschiedenis, zonder stijging van de belastingdruk. Dat staat letterlijk in uw regeerakkoord. Vandaag zien we echter vooral werkgroepen, politieke koehandel en uitstelgedrag.

  Mijnheer de minister, wanneer zal deze regering eindelijk zelf politieke keuzes maken? Garandeert u hier dat de begrotingsoefening niet opnieuw zal gebeuren via hogere belastingen voor de hardwerkende en sparende Vlamingen?

  Vincent Van Peteghem:

  Mijnheer Vanbesien, mevrouw Merckx, mijnheer Dardenne en mijnheer Vermeersch, dank voor uw vragen.

  Ik denk inderdaad dat de boodschap van het Planbureau duidelijk is: there is no time to waste . Met het rapport van het Planbureau doen we exact wat velen al jarenlang bepleiten. We maken ons begrotingsproces grondiger, transparanter en professioneler. Dat hebben we trouwens al gedaan door verder te kijken dan één begrotingsjaar en door de samenwerking met de deelstaten te versterken. Ook nu betrekken we systematisch expertise.

  De voorstellen van het Planbureau leggen natuurlijk geen kant-en-klaar begrotingsakkoord op tafel. Dat was trouwens ook niet de opdracht. Het Planbureau brengt pistes, budgettaire hefbomen en uitdagingen in kaart. Het bevestigt inderdaad een realiteit die niemand nog kan ontkennen, namelijk dat de uitdaging groot is en dat er weinig tijd is om in te grijpen.

  Ce rapport réserve-t-il de grandes surprises? Non! Cela démontre précisément qu’un consensus existe quant aux défis auxquels nous sommes confrontés, ainsi que sur les leviers dont nous disposons, tant en matière de dépenses que de recettes. La nouveauté ne réside donc pas dans une proposition en particulier, mais dans la méthode.

  Voor het eerst wordt expertise ingeroepen uit de academische wereld en bij onafhankelijke instellingen zoals het Federaal Planbureau, de Nationale Bank van België en de administraties, om op een gestructureerde manier de begrotingsopmaak te ondersteunen.

  Cela garantit une plus grande transparence, des choix plus clairs et une préparation mieux structurée. Mais qu'il n'y ait aucun malentendu: les experts émettent des avis; c'est le gouvernement qui décide.

  We zijn de werkgroepen binnen de regering inderdaad al gestart om na te gaan hoe we de uitdaging met betrekking tot de hier al opgesomde onderwerpen zullen aangaan. Het Federaal Planbureau heeft zijn werk gedaan en zal op vraag van de regering nog een aantal voorstellen becijferen. Het is aan de regering om haar verantwoordelijkheid te nemen en de noodzakelijke keuzes te maken.

  Dieter Vanbesien:

  Mijnheer de minister, we weten allebei dat het probleem niet schuilt in een gebrek aan ideeën. Uw coalitiepartners lachen u ten onrechte uit met uw plan om inspiratie op te doen bij de experten. Luisteren naar experten is altijd een goed idee. Het probleem ligt echter in de tegenstellingen binnen uw regering. Die 264 voorstellen die u hebt gekregen, vormen een buffet waaruit men kan kiezen. Wat voor de socialisten een lekker hapje is, is voor de N-VA onverteerbaar en omgekeerd. Niemand durft echter uit zijn schaduw te treden.

  Mijnheer de minister, neem het heft in handen. Stop met geld te halen bij de gewone mensen. Zij hebben al genoeg gegeven, hun zakken zijn leeg. Richt uw aandacht op de sterkste schouders, zijnde de grote techgiganten die hier geen euro bijdragen, de grote vervuilers en de overwinsten van de oliebedrijven. Ga het eindelijk eens in de juiste zakken zoeken.

  Sofie Merckx:

  Monsieur le ministre, je tiens tout de même à vous remercier. L’idée que vous avez eue de demander l’avis des experts et du Bureau fédéral du Plan montre clairement qu’il existe des alternatives. C’est aussi pour cette raison que je souhaitais aujourd’hui entendre la réponse du premier ministre, M. De Wever, car la question est de savoir quel choix le gouvernement va faire. Une chose est claire, aujourd’hui, les enseignants, les travailleurs du non-marchand et les élèves sont dans la rue. Ils demandent des moyens pour nos écoles et nos soins de santé, et non pour la guerre. Le Bureau fédéral du Plan le dit également, les dépenses militaires sont trop importantes.

  Au sein même du gouvernement, cette question suscite des divergences, notamment chez Vooruit et au cd&v. Vous l’avez dit vous-même. Il faut le reconnaître et en tirer les conséquences. Pour notre part, nous serons dans la rue le 14 juin pour demander l’arrêt de la militarisation de notre société.

  Frédéric Daerden:

  Monsieur le ministre, j’entends votre réponse. Il est donc temps de prendre vos responsabilités. Pour le Bureau fédéral du Plan, tout est une question de choix politiques. Or quels sont vos choix? Rester spectateurs, imposer des sauts d’index et bloquer les salaires, réduire les pensions, notamment celles des femmes, épargner les ultra-riches, fragiliser les enseignants et compromettre l’avenir de nos jeunes. Ceux-ci sont aujourd’hui mobilisés et c’est aussi à ce gouvernement qu’ils s’adressent. La Belgique figure parmi les plus mauvais élèves de la zone euro. Monsieur le ministre, à force de protéger les privilégiés et de faire payer les travailleurs, vous n’avez réussi qu’une seule chose, affaiblir notre économie et dégrader nos finances publiques.

  Wouter Vermeersch:

  Mijnheer de minister, u mag bij wijze van spreken nog 100 experten voorstellen laten formuleren. Politiek is keuzes maken. Als er keuzes moeten worden gemaakt om de financiële puinhopen van de regering-De Wever en de voorgaande Belgische regeringen op te ruimen, dan moeten de taboes nu eindelijk op tafel. Bespaar op asielzoekers en niet op onze mensen. Bespaar op het politieke systeem en niet op de hardwerkende Vlaming. Maak een aparte sociale zekerheid voor nieuwkomers en behoud de rechten van de Vlamingen die jarenlang hebben gewerkt en bijgedragen. Zelfs de experten raden u aan om te besparen op het politieke systeem en op asiel en migratie. Laatst maar niet in het minst, iedere expert zal u vertellen dat u de boekhouding van dit land niet op orde kunt krijgen zonder te kijken naar de structuur van dit onwerkbare land. Vlaams belastinggeld moet in Vlaamse handen blijven.

• Vraag: Het uitstelgedrag van deze regering

  Vraag: De hervormingsagenda van de arizonaregering

  Vraag: De uitspraken van de gouverneur van de NBB over de bestaansreden van de regering-De Wever

  economie en werk

  Het uitstelgedrag van deze regering
  De hervormingsagenda van de arizonaregering
  De uitspraken van de gouverneur van de NBB over de bestaansreden van de regering-De Wever
  Vertragingen en hervormingsdiscussies binnen overheden en centrale banken summaryExplanation

  Beantwoord door

  N-VA Bart De Wever (Eerste minister)
  

  op 5 maart 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Kjell Vander Elst bekritiseert premier De Wever voor chronisch uitstel van hervormingen (btw-chaos, centenindex, meerwaardetaks) en gebrek aan begrotingsdiscipline, terwijl Axel Ronse (N-VA) looft dat De Wever met saneringen (1,6 miljard) en RSZ-verlaging de juiste koers vaart maar vakbonden en loonkosten als rem zien. Wouter Vermeersch (Vlaams Belang) hamert op de alarmerende tekorten (Nationale Bank eist 3x meer sanering) en regeringsverdeeldheid, terwijl De Wever benadrukt dat ongekende hervormingen (werkloosheid, pensioenen) onvoldoende blijven door structurele crises en toekomstige inspanningen noodzakelijk zijn. Critici (Vander Elst, Vermeersch) werpen hem voor de schuld bij burgers te leggen en geen duidelijke doelstellingen (3%-tekort losgelaten) te hanteren, terwijl Ronse de competitieve hervormingsagenda verdedigt als enige redding.

  Kjell Vander Elst:

  Mijnheer de premier, deze regering is 14 maanden geleden gestart met goede intenties. Dat durf ik eerlijk toe te geven. Alleen komt er na 14 maanden van die intenties weinig in huis. Elke hervorming die uw regering wil doorvoeren, wordt uitgesteld, op de lange baan geschoven en met de dag complexer.

  Het heeft maanden geduurd voor u hier een begroting bent komen afleveren. Vandaag zitten we nog altijd in een situatie van voorlopige twaalfden. We moeten bovendien vaststellen dat er in maart geen begrotingscontrole zal worden doorgevoerd, helemaal in tegenspraak met wat uw vicepremiers Jan Jambon en Van Peteghem twee dagen geleden in de commissie in dit Huis zijn komen vertellen. Dat is schrijnend.

  Mijnheer de premier, wat blijft er in tussentijd over? Een stinkende kameel. Dat zijn niet mijn woorden, maar de uwe. Het ergste is dat het niet bij één stinkende kameel blijft. Het wordt ondertussen een kudde kamelen. Uw btw-hervorming is immers een btw-chaos en btw-brol geworden. Die centenindex wordt met de dag complexer. Er moet nog snel een advies komen van de NAR. Ondertussen weet niemand nog wat daarmee zal gebeuren. De meerwaardetaks is ondertussen een meerwaardemonster geworden.

  Mijnheer de premier, ik was nog niet zo lang geleden student. Tijdens mijn studententijd had ik ook last van uitstelgedrag. Als ik mijn studies begon uit te stellen, waren er uiteindelijk twee opties: erdoor raken met de hakken over de sloot of een buis krijgen. Uw regering komt stilaan op dat punt. U gaat richting een examen en u blijft uw binnenlandse hervormingsagenda uitstellen. Dat gebeurt omdat uw regering er niet uit raakt, maar ook omdat u, mijnheer de premier, er niet in slaagt sluitende akkoorden te maken.

  U sleept zich van seizoen naar seizoen, van lenteakkoord naar zomerakkoord. In december was er dan een herfstakkoord, dat nog steeds niet is goedgekeurd. Ondertussen staat u stil. Mijnheer de premier, wanneer zult u stoppen met dat eindeloze uitstelgedrag?

  Axel Ronse:

  Vandaag bracht de Nationale Bank van België vreselijk nieuws. We exporteren minder dan we importeren. Onze handelsbalans is voor het vierde jaar op rij negatief. De sterke schouders van onze handelsbalans, de chemische sector en de farmasector, kreunen. We verliezen jobs, want investeringen gebeuren in het buitenland in plaats van hier. Volgens de Nationale Bank is dat het gevolg van de veel te snel stijgende lonen in sectoren waar het slecht gaat. In sectoren waar het goed gaat, hebben ondernemingen minder mogelijkheden om de lonen sneller te laten stijgen. Europa en de Europese Commissie wurgen onze sectoren en onze bedrijven op administratief en bureaucratisch vlak.

  Men zou dan kunnen denken, gelukkig hebben we een goede begroting geërfd waarmee we zuurstof kunnen geven aan die bedrijven. We betalen ons echter blauw aan interesten op schulden die in het verleden zijn gemaakt. De Nationale Bank heeft ook een evaluatie van het afgelopen jaar gemaakt en stelt dat eerste minister De Wever met zijn arizonaploeg de juiste richting heeft gekozen. Hij heeft de begroting voor dit jaar al met 1,6 miljard euro gesaneerd. In het beleidsakkoord heeft hij een serieuze RSZ-verlaging van de loonkosten opgenomen. Op het vlak van energie realiseert hij een energienorm. Hij stelt de juiste prioriteiten.

  Mijnheer de eerste minister, mijn boodschap is eenvoudig. Blijf alstublieft doorgaan met de hervormingsagenda, die ons hier als Arizona verenigt. Blijf uitstijgen boven de waan van de dag. Blijf gaan voor onze competitiviteit, want dat is het enige wat nu mag tellen.

  Wouter Vermeersch:

  Mijnheer de premier, de Nationale Bank heeft vandaag haar economisch jaarverslag voorgesteld. De boodschap van gouverneur Pierre Wunsch is bijzonder duidelijk en ook hard voor uw beleid. De begrotingsplannen van uw regering volstaan niet. Enkele weken geleden kondigde u nog een bijkomende sanering van 3 à 4 miljard euro aan. Volgens de Nationale Bank is dat echter helemaal niet voldoende. Er is een inspanning nodig die bijna drie keer zo groot is. Deze ochtend zei de gouverneur nog op Radio 1 dat de maatregelen van u en uw regering alleen maar het tekort op een veel te hoog niveau hebben gestabiliseerd en dat is niet houdbaar. Collega’s, de toestand is ronduit alarmerend.

  Mijnheer de premier, zelfs de Nationale Bank, toch geen revolutionaire instelling, zegt nu ook dat uw beleid onvoldoende is en dat er jaar na jaar bijkomende inspanningen nodig zijn.

  Tegelijkertijd zien we in uw regering de verdeeldheid groter worden en aangroeien. Sommige partijen zetten de hakken in het zand tegen de btw-maatregelen. Andere partijen willen nieuwe belastingen. De begrotingscontrole wordt opnieuw uitgesteld.

  Mijnheer de premier, mijn vragen aan u zijn zeer eenvoudig. Hoe verklaart u dat nu ook de Nationale Bank stelt dat uw begrotingsinspanningen volstrekt onvoldoende zijn? Bent u bereid om eindelijk klaarheid te scheppen over waar de bijkomende miljarden zullen worden gevonden, zonder opnieuw de rekening door te schuiven naar de hardwerkende Vlamingen?

  Deze week bleek uit de begrotingsbesprekingen in onze commissie voor Financiën bovendien dat uw regering de belofte om te landen op een tekort van 3 % ondertussen heeft losgelaten, zonder enig alternatief. Een duidelijke nieuwe doelstelling ontbreekt volledig.

  Mijnheer de premier, waar wilt u landen in 2029?

  Bart De Wever:

  Collega’s, ik dank u voor de vragen. Ik schets eerst kort wat de regering de voorbije tijd al heeft verwezenlijkt.

  Zo goed als alle sociaal-economische hervormingen van het paas- en zomerakkoord van vorig jaar zijn intussen door het Parlement goedgekeurd en sommige zijn al in uitrol. Ik denk daarbij in het bijzonder aan de beperking van de werkloosheid in de tijd, waarvan ik durf te stellen dat de eerste impactcijfers bemoedigend zijn. De pensioenhervorming komt heel binnenkort in derde lezing naar het Parlement en zal dus op bijzonder korte termijn hier ter stemming aan u worden voorgelegd, ruim op tijd voor het geplande ingangsjaar van de meeste maatregelen inzake pensioenen, namelijk 2027. De programmawet die de maatregelen omvat van het akkoord rond de meerjarenbegroting van eind 2025, is goedgekeurd in de commissie en wordt over twee weken hier in de plenaire vergadering onderwerp van debat en ook ter stemming voorgelegd.

  U kunt veel kritiek hebben op de reeks van omvangrijke sociaal-economische hervormingspakketten, die op een dergelijk korte tijd door verschillende instellingen passeren. Feitelijk zult u echter moeten toegeven dat ze deze eeuw ongezien zijn. Dat is nog niet gebeurd deze eeuw. Als onze voorgangers dat hadden gedaan, hadden wij er veel beter voor gestaan.

  Wij moeten die inspanningen leveren. Alle prognoses tonen immers aan dat onze begrotingstoestand dankzij die inspanningen weliswaar de juiste kant op gaat ten opzichte van het scenario waarbij wij dat hadden laten betijen zoals wij het van u gekregen hebben, maar ik heb daarover altijd gesteld – en ik stel opnieuw – dat de begrotingssituatie en ook de geopolitieke macro-economische context dermate penibel zijn dat zelfs het grootste sociaal-economische hervormingspakket van deze eeuw tot nu toe onvoldoende is en blijft om de begroting structureel gezond te krijgen. Daarover heb ik nooit iets anders verklaard.

  De Europese uitgavennorm die wij minimaal moeten halen, is in zicht. Er zal echter nog een inspanning nodig zijn om de huidige legislatuur met een geruststellende begrotingskoers te kunnen afsluiten. Het precieze bedrag van de inspanning zal de komende tijd duidelijk worden uit de voortdurend wijzigende prognoses van de instellingen die een en ander voor ons bewaken. Ik denk in de eerste plaats aan het Monitoringcomité, waarvan wij binnenkort een nieuw rapport verwachten. Dat rapport zal het vertrekpunt worden van wat ongetwijfeld opnieuw een zeer uitdagend en buitengewoon moeizaam traject zal zijn om in de regering tot een akkoord te komen. Daaraan twijfel ik niet.

  Behalve die oefening zal ook een reparatie moeten gebeuren van een deel van de hervorming rond de inkomsten uit consumptie, die wij na het negatieve advies van de Raad van State opnieuw moeten bekijken.

  Ik sluit mij honderd procent aan bij de bedenking van de gouverneur van de Nationale Bank van België dat dit land ook na het halen van de Europese uitgavennorm nog niet uit de gevarenzone zal zijn. Ik heb derhalve altijd gezegd dat het twee legislaturen van hard labeur en veel politieke moed zal vergen alvorens die begroting structureel volledig terug op orde zal zijn. Deze regering heeft een flink deel van de klim afgelegd, maar de komende jaren zullen we moeten blijven doorwerken om de volgende tussenetappes te bereiken.

  Ik besef maar al te goed dat die opdracht helemaal niet evident is en dat de tijden heel moeilijk zijn. Ik blijf echter rekenen op de verantwoordelijkheidszin van elke coalitiepartner om de klim tot een goed einde te brengen. Er is geen enkele andere keuze.

  Kjell Vander Elst:

  Mijnheer de premier, met de beperking van de werkloosheidsuitkering in de tijd zijn wij het eens. Dat hebben wij ook gesteund. Voor de rest is het echter mager. De energienorm werd uitgesteld. Het budget op orde brengen werd uitgesteld. De begrotingscontrole werd uitgesteld. Heel wat hervormingen werden uitgesteld.

  U blijft die klaagzang brengen over het verleden, over de voorbije 25 jaar. Mijnheer de premier, 25 jaar geleden was ik misschien net in staat om te fietsen. De realiteit is dat u al 14 maanden bezig bent, dat u al 14 maanden ruziemaakt en stilstaat en dat er van een begroting in evenwicht of van de hervormingsdrang die u in het binnenland wilt realiseren nog niets in huis is gekomen.

  Mijnheer de premier, doe wat u beloofd hebt. Stel orde op zaken. Zorg ervoor dat u het geld haalt waar het zit, bij de uitgaven van de overheid, niet in de zakken van de mensen met extra taksen. Doe iets, zodat u eindelijk eens de boodschap kunt brengen van een taksverlaging in de plaats van (…)

  Axel Ronse:

  Het is bijzonder cynisch dat iemand van een partij die 25 jaar lang de tijd heeft gehad om de werkloosheidsuitkeringen in de tijd te beperken, een partij die dat in één jaar doet uitstelgedrag verwijt. Dat is bijzonder cynisch.

  Voor de rest heb ik een oproep aan de vakbond en die is vrij simpel. Beste vakbond, kom op voor de werkmens. Stop met die stakingsgolf. Begin te beseffen dat bedrijven wegtrekken en dat er daardoor jobs verloren gaan. Begin te beseffen dat we iets moeten doen aan de loonkosten en aan de energiekosten. Als u het echt goed voorhebt met de werknemers, steun dan verdorie de regering en al onze maatregelen, want ze dienen maar één doel, namelijk onze sociale welvaartsstaat versterken. Beste vakbond, hervind uw verstand en steun de werkmens!

  Wouter Vermeersch:

  Mijnheer de premier, we zitten niet in een klim, maar steeds dieper in het dal. Wat we vandaag zien, is zeer pijnlijk voor u. Toenmalig partijvoorzitter De Wever zou vóór de verkiezingen brandhout hebben gemaakt van een regering die de tekorten en schulden zo laat ontsporen. Vandaag is het echter premier De Wever die zo’n begroting verdedigt. De Nationale Bank van België zegt nochtans zwart op wit dat uw plannen niet volstaan. De cijfers zijn dramatisch. Ondertussen kibbelt uw regering over extra btw, nieuwe belastingen en begrotingscontroles die telkens weer worden uitgesteld. Wat dit land nodig heeft, zijn echte hervormingen en echte besparingen op de profiteurs die naar dit land komen en onze sociale zekerheid uitbuiten, op de geldverspilling door de politiek aan de klimaatwaanzin en aan de geld verspillende Europese Unie. We kunnen de dramatische begrotingsproblemen alleen afwenden met politieke moed, met radicaal-rechtse maatregelen en met een beleid dat onze mensen op de eerste plaats zet in plaats van het buitenland.

• Vraag: Euroclear

  Vraag: Euroclear

  Vraag: Euroclear

  Vraag: De beslissing van de EU met betrekking tot Euroclear

  Vraag: Euroclear

  Vraag: De toespraak van de eerste minister in het Paleis voor Schone Kunsten

  Vraag: Het EU-plan voor de Russische tegoeden

  Vraag: De impact van de activatie van de Russische tegoeden bij Euroclear op de Belgische begroting

  Vraag: De bevroren Russische tegoeden en Oekraïne

  Euroclear
  Euroclear
  Euroclear
  De beslissing van de EU met betrekking tot Euroclear
  Euroclear
  De toespraak van de eerste minister in het Paleis voor Schone Kunsten
  Het EU-plan voor de Russische tegoeden
  De impact van de activatie van de Russische tegoeden bij Euroclear op de Belgische begroting
  De bevroren Russische tegoeden en Oekraïne
  Bevroren Russische tegoeden, Euroclear en impact op EU en België summaryExplanation

  Beantwoord door

  N-VA Bart De Wever (Eerste minister)
  

  op 4 december 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  België weigert de bevroren Russische tegoeden bij Euroclear (190 miljard euro) zonder waterdichte, collectieve Europese garanties te gebruiken voor leningen aan Oekraïne, uit vrees voor juridische, financiële en geopolitieke risico’s zoals Russische tegenmaatregelen, een instortend vertrouwen in het financieel systeem of zelfs een Belgisch faillissement. Premier De Wever benadrukt drie non-negotiable voorwaarden: volledige risicodeling tussen EU-lidstaten, liquiditeitsbescherming voor Euroclear en een billijke verdeling van de lasten, maar bekritiseert dat het huidige EU-voorstel hier niet aan voldoet, ondanks druk en "fakenieuws" om België onderuit te halen. Terwijl de meeste partijen (behalve PVV/Vermeersch) zijn standvastigheid steunen, waarschuwen sommigen zoals Bouchez (MR) en Hedebouw (PV) voor strategische zwakte: Europa mist een eigen vredesstrategie en loopt blind achter de VS aan, terwijl Dedecker (LDD) en Vanbesien (Groen) eigen Belgische bijdragen aan Oekraïne eisen om gelijke solidariteit af te dwingen. Critici zoals Di Nunzio (Les Engagés) hekelen De Wever’s omstreden uitspraak dat "Rusland niet mag verliezen", die volgens hen de Russische propagandamachine voedt, maar de premier verduidelijkt dat hij realistisch bedoelt: een vredesakkoord zal waarschijnlijk geen totale Russische nederlaag inhouden, en bevroren tegoeden kunnen dan als onderhandelingsmiddel dienen.

  Wim Van der Donckt:

  Mijnheer de eerste minister, collega's, van de grootste ondernemer in dit land tot de hardwerkende arbeider, iedere Belg zal de gevolgen voelen als Europa lichtzinnig omspringt met de Russische tegoeden bij Euroclear.

  Wat vandaag nog wordt voorgesteld als een louter technisch financieel debat, kan morgen uitmonden in economische schade, sociale onrust en geopolitieke escalatie. Dat is helaas geen doemdenken. Nog deze ochtend verscheen een duidelijke waarschuwing van voormalig Russisch president Medvedev, die de woorden casus belli in de mond nam, aanleiding voor oorlog.

  De boodschap is overduidelijk, de situatie is ernstig. De gevolgen kunnen België rechtstreeks en aanzienlijk treffen. Laat dat even bezinken. Tegen die achtergrond is het opvallend hoe Commissievoorzitter Ursula von der Leyen stellig zegt dat bijna alle Belgische bezwaren zouden zijn weggewerkt. Bijna, dat is geen detail, het is net de kern van het probleem, want wat vandaag ontbreekt, is een sluitende, afdwingbare en collectieve garantiestelling. Europese solidariteit mag geen holle slogan zijn. De voorstellen die nu op tafel liggen, blijven te vaag en te vrijblijvend. Het gaat hier over honderden miljarden euro's. Dat is het equivalent van het pensioen van alle Belgen samen gedurende verschillende jaren.

  Mijnheer de eerste minister, gelukkig blijven u en uw regering in deze moeilijke situatie standvastig. Ik heb dan ook maar één vraag. Kunt u het belang van uw terechte verzet toelichten in deze Kamer, het hart van onze democratie?

  Jean-Marie Dedecker:

  Mijnheer de premier, ik heb er geen enkel probleem mee om het spaarvarken van 185 miljard euro van de Russen en Poetin te laten slachten. Ik heb daar mijn redenen voor. Ten eerste, het is het geld van de Russische maffia, de kleptocratie, een bende stelende oligarchen. Ten tweede, Poetin heeft zelf alle westerse bedrijven geannexeerd, zonder één euro schadeloosstelling. Ten derde, hij heeft voor duizenden miljarden euro schade in Oekraïne aangericht en mensen vermoord.

  Ik kom dan bij het belangrijkste punt. Als wij het niet verbeurdverklaren, gaat die andere maffialeider, Trump, ermee aan de haal, want ik heb gelezen dat het een onderdeel is van zijn 28 puntenplan voor de vrede. Hij wil de helft van die middelen inpalmen en de andere helft aan zijn maffiavriend in Rusland teruggeven.

  Ik ben het echter voor 100 % eens met u, premier, dat u spijkerharde garanties moet krijgen, zeker wanneer uw arm straks door de Europese mandarijnen wordt omgewrongen. De laffe houding van Europa is al jaren bekend. We hebben een kort geheugen. Misschien waren sommigen nog niet geboren, maar in 1994, bij de onafhankelijkheid van Oekraïne, was dat land de derde grootste nucleaire macht ter wereld. De Amerikanen hebben de kernwapens voor 4 miljard dollar opgekocht en aan Rusland teruggegeven.

  Daar stond één voorwaarde tegenover, met name dat Europa – Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk – en de Amerikanen bescherming zouden bieden aan de Oekraïners. Twintig jaar later stonden de Russen in de Krim. Wat hebben de Duitsers gedaan? Schröder is voorzitter geworden van Gazprom; wir schaffen das . Wat heeft Europa gedaan? Niets. We hebben over ons heen laten lopen in Europa.

  Als u geld geeft, als u geld moet geven, vraag dan spijkerharde garanties, want ik vertrouw niemand in deze zaak.

  Koen Van den Heuvel:

  Collega’s, wat zich rond Euroclear afspeelt, duwt ons land in het oog van een storm. De Europese Commissie blijft aandringen op een lening voor Oekraïne, gefinancierd door de bevroren Russische tegoeden bij Euroclear.

  Laat mij echter duidelijk zijn: voor ons is het onmogelijk dat we dat zonder ijzersterke garanties toelaten. Ik denk niet dat we daardoor asociaal of onredelijk zijn. Als dit doorgaat, is het immers niet alleen nefast voor de financiële stabiliteit van ons land, maar ook voor de financiële stabiliteit van de hele eurozone. Ik heb het dan nog niet gehad over de financiële geloofwaardigheid van ons land. Wie zal immers nog investeren of zijn geld beleggen in een land dat zich niet aan de afspraken houdt?

  Voor ons is het dan ook duidelijk: wij zien geen enkele reden waarom België dit risico alleen moet dragen. Wij geven geen blanco cheque die nefast zal zijn voor elke Belgische belastingbetaler. Voor cd&v is het duidelijk, wij hebben nood aan Europese samenwerking, zeker om de vele uitdagingen van de 21ste eeuw aan te pakken en om Oekraïne te steunen tegen de Russische tirannie. Dat mag echter niet betekenen dat België te veel alleen moet dragen. Dat is niet de Europese samenwerking die wij willen.

  Beste collega’s, dit dossier vraagt eensgezindheid. Dit dossier overstijgt alle partijgrenzen. Dit is de strijd van de voltallige Belgische regering, want dit dossier belangt het hele land aan. Beste premier, beste minister Prévot, cd&v roept u duidelijk op om te volharden en te weerstaan aan de buitenlandse druk, zelfs wanneer die de volgende dagen intenser wordt. Zonder ijzersterke (...)

  Georges-Louis Bouchez:

  Monsieur le premier ministre, 65 milliards d'euros russes sont actuellement gelés, et 193 milliards immobilisés. On parle d'un montant total de 250 milliards d'euros sur notre territoire, soit beaucoup plus que le budget du gouvernement fédéral pour une année.

  Les propositions de la Commission européenne de saisir ces actifs ou de les utiliser comme garantie comportent au moins trois risques majeurs pour notre pays. Le premier est un risque financier, puisque, à tous les coups, nous perdrions sur le plan juridique si la Russie devait entamer des actions. Ce serait un précédent inédit et une violation de la propriété privée, qui ne se justifie pas dans ce cas.

  Le deuxième est un risque politique, un risque pour notre réputation. Comment faire encore confiance à la Belgique si, lorsque des avoirs étrangers se situent dans notre pays, ils peuvent être confisqués quelle que soit la situation? Cela engage le futur d'Euroclear sur notre territoire.

  Il y a enfin un dernier risque sécuritaire, puisque des représailles seraient à craindre pour notre pays, qui n'est pas un belligérant dans ce conflit, en tous les cas à ce stade.

  Par ailleurs, monsieur le premier ministre, aujourd'hui, l'Europe veut mobiliser des moyens de manière légitime, mais est totalement absente du processus politique qui doit conduire à un cessez-le-feu et à la paix. En outre, l'Ukraine est sujette à des faits de corruption extrêmement graves.

  Alors, aujourd'hui, nous voulons affirmer à quel point notre soutien à l'Ukraine est total, mais il ne peut pas être aveugle et irresponsable.

  Raoul Hedebouw:

  Monsieur le premier ministre, vous avez raison de tenir tête à la Commission européenne et à Ursula von der Leyen. Cette pression exercée sur notre pays est vraiment intolérable. Elle l’est parce que le danger est multiple si nous acceptons cette décision de confisquer les avoirs russes détenus ici par Euroclear.

  Pourquoi est-elle dangereuse? Je suis franchement d’accord avec votre raisonnement, elle est dangereuse pour la Belgique car c'est bien nous qui devrons payer. Les autres pays européens ne donnent aucune garantie.

  Elle est aussi dangereuse pour la stabilité de tout le système financier européen. Quel pays du monde sera prêt à investir ici si, en fonction des intérêts géostratégiques européens, nous décidons de confisquer les avoirs? C'est fou! Cela reviendrait à dire, par exemple, que nous confisquons les avoirs de la Russie mais pas ceux des Israéliens.

  Je suis votre raisonnement, cette stabilité est importante. Ici, on entend dire à légère que la stabilité de l’économie mondiale importe peu, mais ce sont les travailleurs qui vont en payer le prix. Monsieur le premier ministre, vous avez raison, nous ne pouvons pas mettre en danger tout le système économique qui est basé sur la confiance et sur la sécurité juridique.

  Par ailleurs, le jusqu’au-boutisme de la guerre est aussi un danger. C’est clair! Cela fait des années que nous répétons que l’idée selon laquelle davantage d’armes et davantage de guerre pourraient créer la paix est illusoire. Cela n’arrivera pas.

  Plutôt que de laisser à Trump la possibilité de tout négocier au profit des multinationales américaines, réfléchissons un instant à notre autonomie stratégique européenne. Cessons de courir derrière les Américains et derrière la guerre. Cela ne fonctionnera pas ainsi!

  Dans ce sens, monsieur le premier ministre, nous vous soutenons et nous espérons que les autres partis maintiendront également leur soutien car la pression sera énorme.

  Sandro Di Nunzio:

  Mijnheer de eerste minister, mijn vraag gaat niet over Euroclear; daar zijn we het over eens. Ze gaat wel over het volgende.

  "Qui croit vraiment que la Russie va perdre en Ukraine? C'est une fable, une illusion totale. Ce n'est même pas souhaitable qu'elle perde."

  Wie gelooft er echt dat Rusland de oorlog in Oekraïne zal verliezen? Dat is een fabel. Het is een illusie. Het is zelfs niet wenselijk dat Rusland verliest. Dat waren uw woorden maandagavond in Bozar, tijdens de Grandes Conférences Catholiques. Ik was stomverbaasd, mijnheer de eerste minister, om te moeten lezen in de Franstalige pers dat het zelfs niet wenselijk is dat Rusland verliest.

  We zitten intussen in het vierde jaar van de oorlog tegen Oekraïne. België heeft de Russische agressie van bij de invasie, van meet af aan scherp veroordeeld. Voor ons is Oekraïne een vrij, een soeverein en een onafhankelijk land en geen deel van Rusland. U zei evenwel dat het niet wenselijk is dat Rusland de oorlog in Oekraïne verliest. U stelde bovendien dat het een fabel is te geloven dat Rusland kan verliezen. Onvoorstelbaar.

  Daarnaast sprak u ook over rechtstreekse boodschappen vanuit Moskou ten aanzien van ons land en ten aanzien van uzelf dat u het voor de eeuwigheid zou voelen als Russische tegoeden in beslag zouden worden genomen.

  Ik heb daaromtrent een aantal vragen voor u, mijnheer de minister.

  Ten eerste, sprak u namens uzelf of namens ons land toen u die uitlatingen deed?

  Ten tweede, kunt u bevestigen dat het standpunt van België ongewijzigd blijft?

  Ten derde, wanneer u spreekt over dreigementen, wat is de exacte inhoud van die dreigementen? Hoe hebben die dreigementen u bereikt? En vooral, niet onbelangrijk, heeft die intimidatie vanuit Moskou de positie van ons land beïnvloed?

  Wouter Vermeersch:

  Mijnheer de premier, men zegt wel eens dat de Europese Unie geen ideologie heeft. Nochtans heeft de Europese Commissie een talent dat heel wat communistische economen jaloers zou maken, want ze kan een onteigening verkopen als solidariteit. Communisten pakten vroeger tractoren en landbouwgronden af; Europa pakt gewoon 190 miljard euro. De communisten hadden nog de eerlijkheid om te zeggen dat ze uw bezittingen kwamen afpakken. De Commissie verpakt het als een Oekraïneplan.

  Europa wil de geblokkeerde tegoeden bij Euroclear gebruiken als onderpand voor leningen aan Oekraïne. Dat houdt gigantische risico’s in voor de burgers in dit land. Niet alleen wijst Rusland erop dat dit een oorlogsdaad is. Ook de Europese Centrale Bank weigert mee te stappen in dat juridische drijfzand. Dat wil wel iets zeggen, collega’s. Eén verkeerde zet en het vertrouwen in Euroclear, het eurosysteem en het financiële systeem stort in. Experts waarschuwen bovendien dat België in het ergste scenario zelfs failliet kan gaan wanneer Rusland stappen zet en wij moeten terugbetalen. Het gaat om een som die overeenkomt met een derde van de volledige economie van dit land.

  Europa luistert niet naar die terechte bezorgdheden. In plaats daarvan zoekt de Europese bemoeibrigade van de Europese Commissie nu een manier om dit land buitenspel te zetten door de unanimiteitsregels te omzeilen. Met andere woorden, uw Europese schoonmoeder, Ursula von der Leyen, wil u schaakmat zetten. Ze wil uw veto en daarmee de bescherming van de belastingbetaler in dit land gewoon uitschakelen.

  Mijnheer de premier, de vraag is eenvoudig, maar dringend: kunt u ons garanderen dat u niet zult buigen voor uw Europese schoonmoeder?

  Dieter Vanbesien:

  Mijnheer de premier, we zitten in vieze papieren. Er hangt een zwaard van Damocles boven ons hoofd, een zwaard dat ons mogelijk heel hard kan treffen, zowel op financieel als op juridisch vlak. U eist hiervoor onvoorwaardelijke solidariteit van de andere Europese landen en dat is zeer terecht. U hebt daarin gelijk.

  Er is echter een aspect aan deze problematiek dat ervoor zorgt dat de andere landen hun stekels opzetten. Elk jaar ontvangt ons land 1,2 miljard euro extra inkomsten dankzij de Russische miljarden die bij Euroclear staan. Dat is geld dat we niet genereren op basis van onze eigen economie, maar dat we alleen krijgen omdat Oekraïne zich, met een grote menselijke kostprijs, verweert tegen de Russische illegale invasie en vecht voor de democratie in Europa. Dat is het enige geld dat ons land bijdraagt aan de strijd in Oekraïne en dan nog zonder veel transparantie. Het geld wordt verstopt in het grote budget van Defensie, met de belofte dat het zal worden gebruikt voor militaire steun aan Oekraïne.

  Er was een afspraak met Europa om dat geld in een Europees fonds voor Oekraïne te storten, zodat er transparantie bestaat over de besteding ervan, maar u doet dat niet. Natuurlijk irriteert dat de andere lidstaten. Het betekent ook dat ons land tot op vandaag nog geen enkele euro aan eigen middelen heeft besteed aan hulp voor Oekraïne, in tegenstelling tot de andere Europese landen. Ook dat irriteert de andere lidstaten.

  Waarom investeert ons land geen eigen middelen in de strijd tegen Rusland en in de verdediging van onze democratie? Los dat probleem op, toon solidariteit en dan zal het begrip van de andere landen voor onze situatie groeien.

  François De Smet:

  Monsieur le premier ministre, j'ai déjà dit voici quinze jours que j'étais solidaire de votre position, mais je sens quand même une petite musique qui est en train de monter et qui m'inquiète. "Pourquoi se bat-on?" demandent certains. Eh bien, on se bat pour qu'une nation européenne nommée "Ukraine" reste libre – libre de son destin – et respectée dans ses frontières, pour que ses civils cessent d'être bombardés chaque jour, pour qu'en 2025 les frontières en Europe ne puissent pas être changées par la force parce que, sinon, ce serait la défaite du droit international. On se bat pour que la Russie de M. Poutine comprenne qu'elle ne peut pas attaquer ses voisins, terroriser ses opposants et perturber les démocraties européennes en imaginant qu'elles resteront sans réaction. On ne soutient pas l'Ukraine par simple devoir moral, mais parce qu'il s'agit aussi de notre sécurité et que la guerre hybride, qu'on le veuille ou non, a déjà commencé. C'est pour toutes ces raisons que le soutien à l'Ukraine est essentiel. Il ne s'agit pas tellement de les rendre forts sur le théâtre de la guerre, mais de les rendre forts pour qu'ils puissent négocier la paix.

  Donc, comme je l'ai déjà dit ici, je comprends que la Belgique demande de manière préférentielle un emprunt européen, comme ce fut le cas pour le covid. Je comprends qu'à défaut, la Belgique réclame des garanties extrêmement fortes et qu'elle ne soit pas toute seule à devoir en payer d'éventuelles conséquences. Cependant, prenons garde: ne véhiculons pas le doute et le défaitisme, par exemple en déclarant que la Russie ne perdra jamais cette guerre.

  Dès lors, monsieur le premier ministre, ma demande est très claire. Oui, obtenez les garanties pour protéger notre pays et partager les risques. Mais, dans le même temps, réitérons clairement notre soutien à l'Ukraine et disons avec force que les intimidations de M. Poutine ne fonctionnent pas.

  Voorzitter:

  Bedankt, collega’s. Merci, chers collègues.

  Mijnheer de premier, u krijgt zoals gezegd iets meer spreektijd voor uw antwoord. Ook de vraagstellers zullen wat meer tijd krijgen voor hun replieken.

  Bart De Wever:

  Merci, chers collègues, pour vos questions.

  Il s'agit en effet d'une question extrêmement importante pour ce pays, une question que je soulève depuis déjà un certain temps au niveau européen. L'utilisation des avoirs immobilisés chez Euroclear pourrait avoir des conséquences potentiellement néfastes, tant pour ce pays que pour l'Europe dans son ensemble. Il existe de nombreuses objections légitimes concernant la légalité d'une telle opération, ainsi que sur les conséquences pour la confiance dans notre système financier et dans l'euro en tant que monnaie de réserve.

  Indépendamment encore de toutes ces objections, le gouvernement a toujours posé trois conditions claires avant même d'envisager d'approuver une telle opération.

  La première condition est une mutualisation de l'ensemble des risques. La Belgique ne peut et n'acceptera jamais d'assumer seule les risques d'une telle opération. Il est important ici de préciser qu'il s'agit du risque total. En vertu des accords bilatéraux existants de protection des investissements, les indemnités pour l'expropriation illégale peuvent en effet largement dépasser la valeur des actifs et inclure des intérêts composés ainsi que des bénéfices non réalisés. Pour nous, les garanties doivent donc, dès le premier jour, couvrir toutes les obligations financières potentielles.

  De tweede voorwaarde is een liquiditeits- en risicobescherming. Euroclear moet kunnen beschikken over de betrokken middelen voor het geval dat en op het moment dat het nodig zou zijn.

  Een eerste mogelijk geval doet zich voor als het bedrijf het voorwerp zou worden van Russische tegenmaatregelen – dat zal zeker gebeuren – waarvan de financiële schade gedekt zal moeten worden, onmiddellijk. Ik zwijg dan nog over de tegenmaatregelen die Rusland of met Rusland bevriende landen zouden kunnen opleggen tegen anderen – burgers of bedrijven uit dit land of uit andere lidstaten van Europa.

  Een tweede mogelijk geval is dat het bedrijf de tegoeden aan de Russische centrale bank moet terugbetalen. Dat kan het gevolg zijn van rechtspraak of arbitrage en het kan eventueel het gevolg zijn van een vredesakkoord. Het is uiteraard in die zin dat u mijn woorden moet begrijpen. Die oorlog zal op een gegeven moment stoppen. Tegoeden gaan verloren als landen in de klassieke militaire zin een oorlog verliezen. Ik meen dat niemand in de Kamer gelooft dat dit het einde van de oorlog zal zijn, en dus moeten we er ernstig rekening mee houden dat bij een eventueel vredesakkoord er ook een beschikking zal zijn over die tegoeden. Dat is het enige wat ik heb gezegd. Ik vind het beneden alles dat het uit de context wordt getrokken.

  Als er mensen zijn die het een goed idee vinden dat een kernmacht militair onder de voet wordt gelopen, met alle gevolgen van dien, moeten ze dat hier vooral zeggen. Dat getuigt van weinig geopolitiek inzicht.

  Alleszins, als Euroclear met een liquiditeitsprobleem komt te zitten, heeft dat gigantische gevolgen voor de globale financiële markt. Dat werd onlangs nog bevestigd door de voorzitter van de ECB, die overigens zelf weigert om het risico van zo’n reparation loan te dekken. Al het nodige geld, de nodige liquiditeiten, moet er dus zijn, onmiddellijk, ter beschikking.

  De derde voorwaarde is dat er sprake moet zijn van een billijke lastenverdeling. Het is niet meer dan logisch dat alle lidstaten die over Russische staatsactiva beschikken, in die operatie bijdragen. Men moet die middelen proportioneel en pro rata opvragen bij alle betrokken instellingen binnen het Europees grondgebied en idealiter ook ruimer dan het Europese grondgebied, zoals Lagarde aanbeveelt, met name in betrokken landen die behoren tot de coalition of the willing.

  Het voorstel dat de Europese Commissie gedaan heeft, zet wel degelijk stappen in de richting van onze drie voorwaarden, maar voldoet nog niet aan de minimumvoorwaarden die ik zopas heb geschetst, en derhalve kan dat voorstel niet rekenen op de goedkeuring van onze regering en van ons land.

  Wij stellen absoluut geen onredelijke eisen. Ieder land in onze situatie zou exact dezelfde eisen stellen. Dat wordt mij ook telkens zo toevertrouwd door menig regeringsleider rond de Europese tafel. We zijn bovendien constructief over de fond van de zaak en wijzen op mogelijke alternatieven om in de financiering van Oekraïne te voorzien.

  Er mag immers geen enkele twijfel over bestaan: ons land staat pal achter Oekraïne en wil het nodige doen om dat land sterker en verder te ondersteunen.

  Ik betreur het derhalve ten zeerste dat er internationaal allerlei insinuaties en fakenieuws circuleren die ons proberen onder druk te zetten door het tegendeel te beweren. Ik betreur nog meer dat hier één fractie meent op die kar te moeten springen.

  Wij zijn loyale Europeanen. Wij staan loyaal achter Oekraïne. Wij zullen altijd kiezen voor vrede, vrijheid en democratie. Wij zijn bereid om daarvoor offers te brengen. Men mag van dit land echter niet het onmogelijke vragen. Dat is de houding van de regering en ik hoop daarvoor de steun te krijgen van het voltallig Parlement. (Applaus)

  Wim Van der Donckt:

  Dank u voor dat krachtige antwoord, mijnheer de eerste minister. Als N-VA’er had ik ook niets anders van u verwacht.

  Collega’s, dit is hoe echt leiderschap eruitziet: opkomen voor onze werknemers, onze bedrijven, onze spaarders en onze welvaart, onze veiligheid. Dat is exact wat u doet, mijnheer de eerste minister.

  Laat u niet afleiden door goedkope spot, valse insinuaties alsof we losers zouden zijn en karikaturale verwijzingen naar onder meer Don Quichot. Zulke opmerkingen dienen het inhoudelijke debat absoluut niet.

  Ik geef u een raad. Blijf uzelf, rustig en standvastig. In dezen mag u zelfs koppig zijn. We rekenen op u.

  Jean-Marie Dedecker:

  Mijnheer de eerste minister, ik ben het 100 % eens met uw standvastigheid en met uw argumenten. Het is perfect mogelijk om voor die bedragen een herstellening aan Oekraïne te geven. Op één voorwaarde: dat al die landen van de coalition of the willing – wat een fantastisch woord –, die ook over ontzettend veel geld beschikken, consequent handelen; er staat immers 28 miljard van de Russen in Japan, 15 miljard in Canada, 10 miljard in Luxemburg, 27 miljard in het Verenigd Koninkrijk, 19 miljard in Frankrijk en zelfs 4 miljard in Amerika.

  U hebt gelijk, premier. De Europese mandarijnen hebben schrik van Orbán in Hongarije en Fico in Slovakije, maar we mogen de dreiging met de gekwalificeerde meerderheid nooit aanvaarden. Als zij een herstellening geven, moeten we een solidaire borgstelling voor de terugbetaling van die lening tekenen. Ik denk dat Oekraïne daarmee wel gediend kan zijn.

  We mogen niet vergeten dat Oekraïne vandaag de grenzen van onze vrijheid en van Europa verdedigt. Dat vergeten wij te vaak.

  Koen Van den Heuvel:

  Mijnheer de premier, ik dank u voor uw antwoord.

  Voor ons is het heel duidelijk. We moeten pal achter Oekraïne blijven staan en we moeten blijven geloven in de Europese samenwerking, niet alleen voor Oekraïne, maar voor de vele andere uitdagingen. Dat mag inderdaad niet blindelings gebeuren. We zijn daarmee niet asociaal of onredelijk, zoals ik daarnet al heb gezegd. De financiële gezondheid en financiële stabiliteit van ons land en van Europa is in het geding en dat is ook heel belangrijk voor elke inwoner van ons land. Wij zeggen daarom heel duidelijk dat dit dossier niet zonder garanties kan passeren. U hebt ze opgesomd: gelijke risicoverdeling, voldoende liquiditeitsvereisten voor Euroclear en een gelijk speelveld, want ook de andere landen met bevroren Russische tegoeden moeten mee in het bad. Dat zijn geen overdreven eisen. Ik kan u alleen maar aansporen om te volharden en om de druk te weerstaan.

  Georges-Louis Bouchez:

  Monsieur le premier ministre, je vous remercie.

  Finalement, on a pu entendre plus ou moins les mêmes discours dans le chef de pas mal d'intervenants. Mais il ne faut pas se tromper, on n'a pas tous le même objectif. Quand le PTB est d'accord avec vous, c'est parce qu'en fait, il ne souhaite pas réellement la défaite de la Russie, compte tenu d'une certaine histoire et d'une certaine approche de l'Occident.

  Il faut être bien clair ici, nous voulons une Russie la plus faible possible pour aller négocier la paix. Qu'on ne se trompe pas, la guerre sera une guerre d'usure, parce que la Russie l'a débutée non pas en Ukraine en 2022 mais en Géorgie en 2009. Son objectif est de contrôler les cinq mers à l'ouest de la Russie, de reconstituer un empire et une zone d'influence qui va nous toucher via des cyberattaques, la présence de drones ou toute autre influence politique. On devra être fort, on devra mobiliser des moyens. C'est la raison pour laquelle ce gouvernement investit fortement dans la Défense, afin de protéger nos concitoyens.

  Dans le même temps, monsieur le premier ministre, comme je le disais, on doit aussi être totalement partie prenante du processus politique qui mettra un terme à cette guerre. Il n'est pas normal de devoir mobiliser tant de moyens et d'apprendre via la presse ce que Donald Trump a négocié. C'est une nouvelle fois le reflet de la faiblesse européenne que nous devons corriger par la défense, l'industrie, notre souveraineté et autonomie.

  Raoul Hedebouw:

  Mijnheer de eerste minister, zoals ik eerder al heb gezegd steunen we u uiteraard in het verzet tegen de Europese Commissie, die vandaag vraagt om alle Russische tegoeden in beslag te nemen.

  Ik was wel graag dieper ingegaan op de vraag wat de strategie van de Europese Raad precies is.

  Bestaat dat debat in de Europese Raad? Waar wil men naartoe? Wat is het idee over de plaats van Europa in de wereld? Het idee dat we al onze financiële contracten zomaar aan de kant zouden schuiven, is toch te gek voor woorden? Wat zullen andere landen dan denken? We leven toch niet meer in de periode van de koningen? Wat zullen andere landen denken wanneer we beslissen om dat geld gewoon in beslag te nemen? Dan zullen ze hun eigen banken en structuren op poten zetten. In welke wereld leven we? Ik heb de indruk dat er in de Europese Raad nog altijd het idee leeft van la grande Europe qui domine le monde avec les États-Unis d’Amérique .

  Dat is gedaan, beste collega's. De wereld is aan het kantelen. We moeten met Europa onze eigen weg volgen. Dat zal natuurlijk gebeuren met uitgestrekte hand naar de landen in het zuiden.

  Ziet u niet dat onze economie eraan kapotgaat? De Amerikanen moedigen Europa aan om ermee door te gaan. Ondertussen gaat Europa dieper de afgrond in, economisch, sociaal en militair. Zo maken ze Europa kapot.

  Dat de eerste minister zegt dat we waarschijnlijk niet zullen winnen, is blijkbaar meteen een schandaal. Dat is nochtans wat op het terrein gebeurt. Kijk wat er gebeurt. We moeten zelf diplomatie bedrijven op basis van onze eigen visie.

  Sandro Di Nunzio:

  Mijnheer de eerste minister, ik juich uw ondubbelzinnige verklaring dat ons standpunt ten opzichte van Oekraïne niet is gewijzigd, toe. Het was uiteraard te verwachten dat u de uitspraken van maandagavond zou afdoen als een fait divers en dat u die tot irrelevante opmerkingen zou proberen te herleiden. Het was te verwachten dat u ons zou verwijten de zaken uit de context te trekken. Een ding is echter duidelijk, mijnheer de eerste minister, u hebt die woorden wel degelijk uitgesproken. U hebt gezegd dat het zelfs niet wenselijk is dat Rusland zou verliezen. U hebt dat letterlijk zo gesteld.

  Wij willen u met onze opmerkingen niet in een bepaalde hoek plaatsen. Wij willen enkel aangeven dat uw verklaring ongelooflijk belangrijk is. U moet beseffen dat uw woorden, die ongehoord zijn, tellen. U bent premier van dit land. Of u hier spreekt of in een kleinere zaal, dat heeft altijd een weerslag. Uw uitspraak is niet alleen nadelig voor onze diplomatieke positie, maar u voedt daarmee ook de Russische propagandamachine. Die gebruikt dat om ons land weg te zetten als bondgenoot van Rusland. Dat moet u absoluut vermijden. U mag in het dossier niet uit de bocht gaan. U speelt als premier op een ander niveau in de wereld. U moet helder en duidelijk blijven communiceren wat ons standpunt is, zoals u dat hier hebt gedaan, namelijk dat we de mensen in Oekraïne en hun strijd steunen en dat we ons tegen de illegale invasie door Rusland verzetten.

  Wouter Vermeersch:

  Collega's, als Viktor Orbán zich als enige in Europa verzet en een vuist maakt tegen Europa, dan schreeuwt het Parlement moord en brand. Nu zouden we bijna smeken om een premier met de daadkracht en ruggengraat van Orbán. Het belang van het dossier voor de belastingbetaler kan niet worden overschat: vergelding vanuit Rusland, het breken van het internationaal vertrouwen, het ondermijnen van het financiële systeem en zelfs het faillissement van dit land, als we moeten terugbetalen. Voor dat laatste hebben we de Russen zelfs niet nodig.

  Mijnheer de premier, u bent al zeer goed bezig om dit land naar de afgrond te brengen. U en ik, wij hier allemaal, hebben op de schoolbanken geleerd dat Europa voor welvaart en vrede moet zorgen. Vandaag houdt Europa zich bezig met het maken van schulden en het stoken van oorlog. Euroclear ligt in België, in Vlaanderen. Dus wij, Vlamingen moeten beslissen over de geblokkeerde tegoeden en niet Ursula von der Leyen of de Europese Commissie.

  Dieter Vanbesien:

  Mijnheer de premier, de Verenigde Staten hebben hun steun aan Oekraïne ingetrokken. Europa moet de hele zaak nu zelf financieren en dat is precies de kern van het probleem waarover we het hier vandaag hebben. De meest logische oplossing voor dat probleem is dat Europa dat geld leent op de financiële markten en het dan aanwendt voor de steun aan Oekraïne. De Hongaarse premier Orbán verhindert dat. Ons land mag niet het slachtoffer worden van de collaboratie van Orbán met Rusland. Dat is niet aanvaardbaar.

  Als we willen dat Europa solidair is met ons land, zullen we zelf ook uit de pijp moeten komen. U hebt herhaald dat ons land loyaal achter Oekraïne staat en ik ben daarvan overtuigd; ik twijfel daar niet aan. Dat moet echter ook blijken uit daden. Als we onze democratie echt willen verdedigen, zal ons land eindelijk eigen middelen moeten vrijmaken om de Russische agressor tegen te houden. De begroting van 2026 komt eraan. Toon aan de Europese collega’s dat we aan de juiste kant staan. Toon dat ook wij de nodige middelen inzetten om Oekraïne te steunen. Dat zijn we verplicht aan Oekraïne, dat zijn we verplicht aan onze democratie en dat zijn we verdomme verplicht aan onszelf.

  François De Smet:

  Merci monsieur le premier ministre d'avoir rappelé le soutien clair de notre pays à l'Ukraine. C'était évident – et vous l'aviez déjà formulé –, mais je crois qu'il était nécessaire de le rappeler maintenant. J'espère que le message sera arrivé auprès des autres pays européens et de la presse européenne. Deuxièmement, ne soyons pas naïfs à propos des objectifs de M. Poutine. Son objectif premier est de semer la discorde entre nous, dans nos pays et entre pays européens. En conséquence, la meilleure réponse à lui apporter est de parvenir à un accord. Vous avez raison de tenir jusqu'au bout, mais il faut absolument que les Européens aboutissent à un accord qui permette de libérer cet argent pour l'Ukraine, d'une manière ou d'une autre. J'espère avec vous que les autres pays membres de l'Union comprendront qu'ils devront prendre leur juste part de la charge et du risque. Sinon, nous ne serons simplement pas à la hauteur de la tâche que l'histoire nous donne aujourd'hui.

• Vraag: Het van de Koning gekregen uitstel van 50 dagen en het wantrouwen binnen de regering

  Vraag: De begroting

  Vraag: De begroting

  Vraag: Het uitstel van de begroting 2026

  Vraag: De begrotingsonderhandelingen

  economie en werk

  Het van de Koning gekregen uitstel van 50 dagen en het wantrouwen binnen de regering
  De begroting
  De begroting
  Het uitstel van de begroting 2026
  De begrotingsonderhandelingen
  Politieke spanningen, koninklijk uitstel en vertraagde begrotingsonderhandelingen 2026 summaryExplanation

  Beantwoord door

  N-VA Bart De Wever (Eerste minister)
  

  op 20 november 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De oppositie valt premier Bart De Wever hard aan voor stilstand in de begrotingsonderhandelingen, ondanks zijn belofte om met "50 dagen" het roer radicaal om te gooien: geen concreet akkoord, verloren miljarden door vertraging (minstens €1 miljard extra tekort), en gebrek aan transparantie, terwijl het begrotingstekort het grootste van de eurozone dreigt te worden. Kritiek spitst zich toe op oneerlijke lastenverzwaring (BTW-verhoging, indexsprong, pensioenhervorming) die koopkracht en middenklasse raakt, terwijl alternatieven zoals belasting op grootvermogens, fraudebestrijding (€16 miljard potentieel) en eindigen fiscale uitzonderingen voor lucht- en zeetransport (€4 miljard) genegeerd worden. De Wever ontwijkt concrete antwoorden, benadrukt discretie tijdens onderhandelingen en belooft een akkoord voor Kerstmis, maar wekt weinig vertrouwen door herhaalde uitstelretoriek en gebrek aan zichtbare vooruitgang, terwijl sociale onrust groeit (aankomende stakingen) en de oppositie constructieve voorstellen (minder migratiekosten, afbouw fossiele subsidies) inbrengt die onbenut blijven. De credibiliteitscrisis diept zich uit door tegenstrijdigheden (bv. asielbudget stijgt ondanks "streng beleid") en interne coalitietwisten die de stilstand verergeren.

  Sandro Di Nunzio:

  Mijnheer de eerste minister, u bent gestart als nieuwkomer, als nieuwe premier met veel ambitie. U zou het rotten stoppen en de stilstand doorbreken. U hebt daarmee de lat heel hoog gelegd. Ik kan dat waarderen, want de ambitie voor ons land móet hoog liggen.

  Ik ben zelf ook een nieuwkomer in het Parlement en als nieuw parlementslid heb ik ook veel ambitie, maar wat ik vandaag zie, is een complete stilstand. Dat kunt u helaas niet ontkennen. U vroeg de Koning om 50 dagen en ik dacht, net als iedereen, dat we meteen het grote werk zouden zien. Maar wat zien we op vandaag? Geen piloot in de cockpit, alleen kapers op uw vliegtuig. Geen kapitein, maar enkel een schaduwpremier die in uw nek staat te hijgen.

  U zegt dat u in stilte werkt, maar over de begroting horen we niets. Er is zelfs nog geen kernkabinet bijeengeroepen. Uw regering spreekt over historische beslissingen die in de maak zijn en over historische oefeningen, maar we zien geen resultaten. U legt de lat hoog, maar u kijkt ernaar en gaat er zelfs niet onder. U blijft stilstaan. En dan heb ik het nog niet over uw eigen ploeg: partijvoorzitters die u moeten komen redden, schoonvaders waarvan u niet weet of ze zullen meehelpen en collega’s van wie ik mij afvraag of ze nog wel met u meewillen.

  Mijnheer de premier, u bent anderhalf jaar aan zet en we zitten aan dag 15 van de 50 dagen. Doorbreek de stilstand. Ik heb een heel simpele vraag voor u. Waar staat u nu en wat hebt u tot nog toe concreet gedaan?

  Paul Magnette:

  Monsieur le premier ministre, vous avez du mal. Vous cherchez 10 milliards et vous ne trouvez pas. Vous ne trouvez pas pour une raison simple, c’est que vous ne regardez pas au bon endroit.

  Vous ne regardez que dans les poches des travailleurs et des pensionnés. Mais il n’y a plus rien dans les poches des travailleurs et des pensionnés. Vous avez déjà tout pris. Trois Belges sur quatre nous disent que depuis que vous êtes premier ministre, leur pouvoir d'achat a diminué.

  Il y a d'autres possibilités, monsieur le premier ministre. Nous vous avons fait des propositions. Demandez une contribution aux grandes fortunes; cela rapporte 6 milliards. Luttez efficacement contre la fraude fiscale; cela rapporte 3 milliards. Augmentez les salaires; cela rapporte 4 milliards. Demandez qu'on regarde un peu dans les aides aux entreprises. Nous dépensons 10 milliards de plus que les pays voisins. On trouvera bien 1,5 milliard. Demandez une contribution aux banques et au secteur de l’énergie, qui font des grands bénéfices; cela rapportera aussi 1,5 milliard.

  Vous voyez, en quelques secondes, je vous ai trouvé 16 milliards. C'est donc possible.

  Comme je veux vraiment vous aider, je vais encore vous donner une autre piste. Il y a en ce moment une discussion au niveau européen sur une directive portant sur les avantages fiscaux dont profitent le transport aérien et le transport maritime. Ces secteurs ne payent aucune taxe sur le carburant. C'est une perte de plus de 4 milliards pour la Belgique. Vous avez le pouvoir de dire non, monsieur le premier ministre. Vous connaissez ces compagnies de transport maritime. Pour la plupart, elles sont basées à Anvers.

  Eh bien, dites non au Conseil européen. Dites qu'il n'est pas normal que quand le Belge fait son plein, la moitié de ce qu'il paie va dans les caisses de l'État; mais quand ces compagnies maritimes ou aériennes prennent du kérosène, elles ne paient absolument rien. Cela rapportera 4 milliards et vous serez tout près de votre objectif.

  Voorzitter:

  Merci monsieur Magnette. Il est dommage que vous n'ayez que deux minutes.

  Sofie Merckx:

  Monsieur le premier ministre, à part de votre chat Maximus, qui est très actif sur les réseaux sociaux et très sympathique, on n'a pas beaucoup de nouvelles de ce qui se passe au gouvernement.

  Nous avons récemment appris que vous invitiez les présidents de partis, ce qui veut dire que vous renégociez tout. Ce sera ma première question. Renégociez-vous aussi, par exemple, la réforme des pensions et la réforme du marché du travail?

  Pendant que le gouvernement patauge et n'a pas l'air d'avancer, les gens, eux, ne restent pas les bras croisés. Après la grande manifestation où on était 140 000 dans les rues, quatre jours d'action se préparent. On commence le dimanche, consacré aux droits des femmes; après, les services publics et les enseignants enchaînent; le mercredi, il y aura une grève générale.

  Une grève générale, cela vous embête, mais les gens, quand ils sont en grève, ils veulent vous envoyer deux messages. Le premier message, monsieur le premier ministre, c'est que sans eux, sans tous les gens qui, tous les jours, travaillent dans nos hôpitaux, qui vont sur les chantiers, qui travaillent dans nos services publics, qui vont dans les usines, ce pays ne fonctionne pas. Ce sont eux qui créent la richesse. Et le deuxième message, c'est qu'ils ne sont pas d'accord avec que tout ce que vous avez proposé jusqu'ici, les nouveaux plans, augmenter la TVA, chipoter à l'indexation des salaires, la réforme des pensions et la réforme du marché du travail avec les primes de nuit. Ils ne sont pas d'accord avec ça.

  Monsieur le premier ministre, au lieu de rester entre vous, de discuter entre vous au 16 rue de la Loi, avec votre chat, peut-être devriez-vous sortir. Allez-vous enfin écouter les gens qui se mobilisent dans la rue?

  Wouter Vermeersch:

  Mijnheer de premier, uit de jongste vooruitzichten van de Europese Commissie blijkt dat België volgend jaar het grootste tekort van de ganse Eurozone zal kennen. In 2027 zal het tekort op dat van Polen na zelfs het grootste van gans Europa worden. De cijfers worden dus nog slechter dan de eerdere ramingen van het Monitoringcomité of de Nationale Bank.

  Bovendien kunnen we vaststellen dat de regering-De Wever ondanks de aanhoudende verslechtering van die cijfers geen vooruitgang boekt in de onderhandelingen. De aangekondigde zoektocht naar 10 miljard euro lijkt muurvast te zitten, besprekingen stokken, deadlines werden overschreden en van de eerder gevraagde 50 dagen blijven nog slechts 35 dagen over.

  Aan de voordeur van de Wetstraat 16 gebeurt dus niets, maar aan de achterdeur is er meer activiteit. Vrijdag, collega’s, verscheen op de aftandse website van deze Kamer in alle stilte een aanpassing van de uitgavenbegroting. Uw ministers willen nog snel wat budgetten aanpassen voor de komst van de voorlopige twaalfden.

  Hoewel uw regering het strengste asielbeleid ooit zou voeren, blijkt uit de aangepaste begroting dat het asielbudget nogmaals wordt verhoogd. Zo stijgt de dotatie aan Fedasil nog verder, terwijl we al aan een recordbedrag zaten. Ook in de provisies zien we extra uitgaven voor asielzoekers, minder geld voor politie en justitie en, hoe kan het ook anders, opnieuw meer geld voor de Europese Unie.

  Mijnheer de premier, hoe zit het nu met die onderhandelingen? Twee weken geleden zei u hier: "Onze situatie verdraagt geen uitstel meer. We mogen ons niet laten verlammen. We moeten doorpakken, zo niet dreigen we in een spiraal terecht te komen van oplopende rente en stijgende rente." Het is echter net dat wat nu gebeurt. Hoe ziet u uw verpletterende verantwoordelijkheid?

  Dieter Vanbesien:

  Mijnheer de premier, op 6 november, nota bene op dezelfde dag waarop u 50 dagen uitstel vroeg aan de Koning, zei u in dit halfrond: "De budgettaire situatie is zeer ernstig. We kunnen ons geen uitstelgedrag veroorloven." Vorige week voegde u daar het volgende aan toe: "Het is vaak wanneer u niets ziet dat het meeste gebeurt. Als u iets ziet, is het meestal iets wat we liever niet laten zien. Veel kan ik daarover niet zeggen, want elk woord is er een te veel."

  Welnu, mijnheer de premier, uw coalitiepartners zijn het daar niet mee eens. Vorige week werd de helft van de Villa Politica -uitzending gekaapt door de voorzitter van de MR. Uw andere coalitiepartners schuimen eveneens de studio’s af. Op die manier geven zij eigenlijk toe dat er weinig gebeurt. We naderen eind november en van uw 50 dagen zijn er 14 verstreken. Er blijven er nog 36 over, vandaag inbegrepen. Ondertussen horen we geen enkel idee van uw meerderheid dat richting een oplossing gaat. Wat we wel horen van uw meerderheid, is hoe het probleem groter wordt gemaakt. De fractieleider van uw eigen partij heeft hier vorige week gezegd dat de vertraging van de begroting een kost heeft van minstens 1 miljard euro, boven op de oefening die u reeds aan het maken bent.

  Mijnheer de premier, u gaat het rotten van de begroting stoppen. Om dat te doen, laat u de zaken nog meer rotten. Ik moet zeggen dat ik blij ben dat u mijn huisarts niet bent, want uw behandelingen zijn een beetje speciaal.

  Kunt u bevestigen dat het uitstel van de begroting minstens 1 miljard euro zal kosten? Draagt u de politieke verantwoordelijkheid voor dit oplopend begrotingstekort?

  Bart De Wever:

  Chers collègues, merci pour ces questions.

  Monsieur Magnette, en quelques secondes, vous avez décrit toutes les solutions aux problèmes que nous avons. Il est fort dommage que vous ne les ayez pas appliquées pendant que vous étiez au pouvoir dans le gouvernement Vivaldi! Quand on regarde le budget que vous nous avez laissé, c'est vraiment dommage, car vous aviez toutes ces solutions.

  Mijnheer Di Nunzio, u bent welkom in het huis hier. Ik apprecieer het echt dat u, als Open Vld'er, onderstreept dat het na een Open Vld-premier echt wel tijd is om het rotten nu te stoppen. Ik apprecieer die eerlijkheid. Dat is de eerlijkheid van een nieuwkomer.

  U hebt het vorige week niet gehoord en dus herhaal ik het: politiek is heel vaak een slecht toneelstuk en als men geluk heeft, wordt het goed geacteerd. Afgelopen week zien we meer acteurs dan vorige week om hetzelfde stuk op te voeren, terwijl het stuk er niet beter op is geworden.

  Het is u ongetwijfeld bekend dat ik op dit moment onderhandelingen voer. Ik moet daarover discreet zijn en moet de discretie trachten te handhaven. Dat is al moeilijk genoeg. Voor wie eraan zou twijfelen, ik ben er elke dag intens mee bezig. Ik ben eigenlijk blij dat de werkzaamheden grotendeels onder de waterlijn blijven; naar de huidige normen inzake politieke discretie kan ik me daar alleen al over verheugen.

  Het zou natuurlijk – die opinie deel ik met u, vandaar het toneelstuk – beter zijn om ook het resultaat te kunnen voorstellen aan het huis hier, wat dat ook moge worden. Sowieso zal dat voor Kerstmis gebeuren.

  Dès qu'un accord aura été conclu, je me présenterai devant vous à la Chambre afin de répondre, en toute transparence, à l'ensemble de vos questions.

  Tot dan zult u daar toch nog op moeten wachten.

  Sandro Di Nunzio:

  Dank u wel voor uw antwoord, mijnheer de eerste minister, maar net als vorige week krijgen we geen antwoorden. We zien zogezegd niets, omdat u in stilte zou werken, maar volgens mij is het, omdat er niets gebeurt. Er gebeurt niets. Er is stilstand. Het dramatische is – en we hebben dit ook gehoord van collega Vanbesien – dat, zelfs als u een akkoord bewerkstelligt, er meer dan 1 miljard euro verloren is gegaan. Dat is doodzonde.

  Onze fractie – ik herhaal het – reikt u de hand, als u goede voorstellen hebt waarover u geen akkoord kunt bereiken in uw regering. Kom ermee naar het Parlement. We zijn bereid u te helpen en die voorstellen te steunen.

  We hebben zelf ook voorstellen ingediend, onder andere inzake de energiekorting voor de bedrijven, flexibele nachtarbeid, flexibele overuren, flexi-jobs in alle sectoren. We doen dat ten behoeve van onze economie en voor de mensen in ons land. Doorbreek de stilstand en maak er werk van.

  Voorzitter:

  Dank u wel, collega. U hebt hiermee uw eerste parlementaire vraag gesteld van een ongetwijfeld lange reeks. ( Applaus )

  Paul Magnette:

  Monsieur le premier ministre, je pense que vous vous êtes trompé de réponse. Vous avez lu celle de la semaine dernière, ou bien celle de la semaine d'avant, ou de la semaine encore avant. Chaque semaine, c'est le même cinéma. Vous ne répondez à aucune question et vous faites des petites blagues, des petites blagues comme vous en faites sur les réseaux sociaux. Mais, vos petites blagues, monsieur le premier ministre, elles ne font plus rire personne. Et elles ne font pas rire les Belges, parce qu'on voit bien quel jeu il y a derrière.

  La semaine dernière, votre ministre des Finances est venu ici en disant "On va augmenter la TVA sur le gaz, parce que c'est une mesure pour le climat." Mais le climat, il a bon dos. Quand c'est pour faire payer les familles et augmenter les factures de gaz, c'est la faute du climat. Mais, quand on vous dit ici "Faites payer les grands pollueurs, faites payer les transporteurs maritimes basés à Anvers", là non, tout d'un coup on ne les fait plus payer.

  Monsieur le premier ministre, votre cirque, tout le monde l'a compris et personne n'est dupe.

  Sofie Merckx:

  Monsieur le premier ministre, c'est vraiment incroyable! Je vous ai demandé si vous alliez tenir compte des quatre jours d'action et de grève qui s'annoncent ainsi que des travailleurs et travailleuses de ce pays qui vous disent qu'ils ne sont pas d'accord. Et vous ne pipez pas un mot là-dessus, c'est juste scandaleux!

  Mais bon, on savait déjà, les gens le savaient, que ce gouvernement est contre les travailleurs et les travailleuses, et pas du tout pour les travailleurs et les travailleuses. Or des solutions par rapport à ce que vous proposez, il en existe effectivement: arrêtez de donner des cadeaux aux entreprises sans compter, allez chercher l'argent chez les plus riches et arrêtez l'armement!

  De toute façon, monsieur le premier ministre, même si vous ne voulez pas les écouter, les gens seront dans la rue la semaine prochaine et ils se feront entendre. Sachez-le!

  Wouter Vermeersch:

  Mijnheer de premier, begin november vroeg u 50 dagen aan uw goede vriend, de Koning van België. Ondertussen zijn we twee weken later en u hebt opnieuw tijd verloren zonder enige vooruitgang, zonder akkoord. Het wordt alleen maar erger. Afgelopen week werd duidelijk dat Brussel afstevent op een shutdown en België op het grootste tekort van de hele eurozone, zelfs van heel Europa. U hebt het vaak over een col buiten categorie, maar onder u en uw regering zitten we in de afdaling. We rijden zonder remmen de afgrond in.

  Wat zien we? Uw regering vraagt via begrotingsaanpassingen dit jaar nog meer geld voor asielzoekers en met haar voorstellen voor nieuwe belastingen, btw-verhoging en indexsprongen ondergraaft zij verder de koopkracht van de Vlamingen. U doet exact hetzelfde als de regering-De Croo. Het Vlaams Belang wil net het omgekeerde: minder migratie, zodat er meer geld is voor meer koopkracht.

  Dieter Vanbesien:

  Premier, ik zou mezelf niet zijn, als ik niet met constructieve oplossingen kwam. Ik heb ze al eerder voorgesteld, maar u hebt het belang van herhaling zonet aangegeven. Ik zal daarom mijn oplossingen herhalen, zodat u ze niet vergeet. Misschien bent u er in alle luwte reeds mee aan de slag gegaan, wie weet. Laat uw klavertjevier los. Laat de btw-verhoging, de indexsprong, de besparingen in de gezondheidszorg en de harde aanpak van langdurig zieken los. Die mayonaise pakt niet. Onderzoek daarentegen alternatieven. Sluit de achterpoortjes waarlangs de inkomsten wegvloeien. Bouw de fossiele subsidies af. Houd de bedrijfssubsidies tegen het licht en zorg er voor dat ook de hoogste inkomens op eenzelfde manier bijdragen als de middenklasse. Ziedaar mijn constructieve bijdrage aan de moeilijke opdracht. Gratis en voor niets.

• Vraag: Het Monitoringcomité

  Vraag: De begroting 2026

  Vraag: Het Monitoringcomité en de begroting

  economie en werk

  Het Monitoringcomité
  De begroting 2026
  Het Monitoringcomité en de begroting
  Evaluatie en financiële planning 2026 door het Monitoringcomité summaryExplanation

  Beantwoord door

  cd&v Vincent Van Peteghem (Minister van Begroting)
  

  op 25 september 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De discussie draait om de verslechterde Belgische begroting en de verantwoordelijkheid voor het groeiende tekort, waarbij de regering benadrukt dat er licht verbetering is bij ongewijzigd beleid, maar structurele problemen (hoge defensie-investeringen, tegenvallende inkomsten, erfschulden en rentelasten) de vooruitgang beperken. De oppositie (PVDA/N-VA) valt de regering hard aan: ze wijten het falen aan dure defensieplannen (€34 mjd), belastingcadeaus aan rijken, en het ontbreken van echte hervormingen, terwijl ze taboes zoals migratiekosten, EU-bijdragen en regionale transfers willen aankaarten. Merckx (PVDA) eist hogere belastingen voor ultrarijken en waarschuwt voor bezuinigingen op pensioenen, onderwijs en kinderbijslag, terwijl Vermeersch (N-VA) radicale besparingen op asiel, ontwikkelingssamenwerking en politiek wenselijk acht. Minister Van Peteghem (CD&V) houdt vast aan een "ambitieus hervormingspakket" om de welvaartsstaat te beschermen, maar erkent dat rentelasten (40% van het tekort in 2030) en decennialang slecht beleid de kernproblemen zijn—zonder concrete maatregelen te noemen. De regering ontkent kortetermijnschuld maar biedt geen duidelijk antwoord op de oppositie-eisen.

  Steven Vandeput:

  Deze regering heeft als belangrijkste opdracht onze begroting onder controle te krijgen. Voor de begrotingswerkzaamheden voor het volgende jaar is het, zoals steeds, klassiek dat die starten met een aantal rapporten, waaronder ook het zeer belangrijke rapport van het Monitoringcomité. Daarover hebben we al in de media kunnen lezen. We hebben kunnen vaststellen dat er inderdaad een aantal zaken zijn die niet helemaal lopen zoals gewenst. Iedereen mag zijn eigen lezing hebben van dat rapport van het Monitoringcomité. Wij zijn evenwel geen negativisten, geen optimisten, wij zijn realisten.

  Feit één is dat het rapport van het Monitoringcomité vaststelt dat er bij ongewijzigd beleid verbetering is. Dat is de realiteit. Is die verbetering zo groot als we wensen? Nee, maar er is verbetering zichtbaar.

  Feit twee, waaraan danken we het achterblijven van de verhoopte grotere resultaten dan we vandaag kunnen vaststellen? Dat heeft drie oorzaken. Door de geopolitieke toestand zijn er meer investeringen in defensie. Er zijn tegenvallende fiscale inkomsten en er zijn interestlasten die niet het gevolg zijn van het beid van deze regering, maar van dat van de vorige. De schulden van het verleden, de tekorten van het verleden, zijn de schulden van vandaag. De interesten van vandaag moeten nu eenmaal betaald worden.

  Mijnheer de minister, eigenlijk zit het allemaal niet mee, maar we mogen daarom het hoofd niet laten hangen. Daarom wil ik u één vraag stellen. De grote voorwaarde van deze regering, namelijk om de begroting in de goede richting te duwen, is dat (…)

  Sofie Merckx:

  Monsieur le ministre, le Comité de monitoring a sorti ses chiffres. Le déficit budgétaire est plus grand que prévu il y a quelques mois. Franchement, ce n'est pas très étonnant. Nous le disons depuis des mois, vous avez décidé d'investir 34 milliards dans la Défense d'ici 2035. Nous avons dit dès le début que cette dépense était énorme. C'est même plus que ce que nous coûte le vieillissement d'ici 2050. Déjà là, vous avez menti en disant qu'il n'y avait pas d'argent.

  La deuxième chose est la suivante. Quand vous avez commencé, vous avez dit: "Nous, la droite, nous allons gérer le pays et le budget". Mais cela aussi, c'est un mensonge depuis le départ. Si la droite gérait bien les finances publiques, nous l'aurions su depuis longtemps. Depuis combien d'années le MR a-t-il géré le ministère des Finances? Vous l'avez eu énormément d'années. Ne se rappelle-t-on plus de M. Reynders? Qui a fait le tax shift du gouvernement Michel? Ce sont 8 milliards par an qui ne sont pas financés. Il est normal, bien sûr, que cela n'ait pas d'effet.

  Donc, monsieur le ministre, qu'allez-vous faire pour mettre le budget en ordre? Allez-vous regarder du côté des recettes? Allez-vous, par exemple, aussi taxer les ultra-riches? Merci.

  Wouter Vermeersch:

  Mijnheer Vandeput, neem mij niet kwalijk, maar de cijfers van het Monitoringcomité zijn vernietigend voor uw regering. Ze tonen nogmaals aan dat de begroting van de regering-De Wever te optimistisch was en zelfs misleidend.

  De begroting van België behoort tot de slechtste van de eurozone en zakt steeds verder weg. Uw regering zal in deze regeerperiode meer dan 150 miljard euro aan de staatsschuld toevoegen. De collega's van de VLD zullen het graag horen, want de regering-De Wever doet het nog slechter dan de regering-De Croo.

  Het volgende zullen zij misschien minder graag horen, maar de heer De Wever is eigenlijk een tweede Verhofstadt. De N-VA wordt een soort tweede Open VLD, want de trukendoos van Verhofstadt wordt de komende dagen bovengehaald, namelijk zaken buiten de begroting houden, eenmalige maatregelen, de verkoop van kroonjuwelen, nieuwe belastingen, collega's van de MR, het achteruitschuiven van uitgaven en het vooruitschuiven van inkomsten. Kortom, het is rommelen in de Belgische marge.

  Mijnheer de minister, mijn vraag is heel duidelijk. Is uw regering bereid om de komende maanden eindelijk de taboes op tafel te leggen?

  Ik heb het over de miljardentransfers naar Wallonië, de miljardenfactuur van de migratie, voor asiel alleen al 1,1 miljard euro in 2025. Wij bungelen achteraan in de rij van de ontwikkelde landen. Wij hebben zelf geen geld meer. Zullen wij geld blijven uitgeven aan ontwikkelingshulp in het buitenland tot wij uiteindelijk zelf een ontwikkelingsland worden? Ik heb het ook over een aparte sociale zekerheid voor nieuwkomers en over het eindelijk op tafel leggen van onze miljardenbijdrage aan de geldverslindende Europese Unie. Zullen wij eindelijk besparen op het veel te vette politieke systeem in dit land?

  Kortom, zullen deze taboes eindelijk op tafel komen?

  Vincent Van Peteghem:

  Collega’s, het rapport van het Monitoringcomité is duidelijk: er wacht ons een stevige opdracht. Vandaag heb ik verschillende collega’s horen wijzen op wie de oorzaak was van dat tekort. De oorzaak van het tekort ligt voor alle duidelijkheid niet binnen één legislatuur, zeker niet binnen de huidige legislatuur, zoals de oppositie graag verkondigt. Wanneer men een aantal parameters in het rapport van het Monitoringcomité bekijkt, blijkt bijvoorbeeld dat de primaire uitgaven voor het eerst in decennia onder controle zijn. Bovendien kondigt het rapport van de Studiecommissie voor de Vergrijzing aan dat het met de maatregelen van deze regering op lange termijn lukt om de pensioenkost onder controle te houden. Dat zijn geen hoeraberichten, maar louter feitelijke vaststellingen.

  Evengoed ligt een deel van de oorzaak bij de vorige regering. Wat we vandaag constateren is een decennialange erfenis van een gebrek aan lange termijnvisie. Het is een erfenis uit tijden waarin men de luxe had enkel bezig te kunnen zijn met de begroting van het volgende jaar, zonder naar de lange termijn te kijken. Die tijd is vandaag voorbij.

  De rentelasten hangen als een loden ketting rond de federale hals. Indien er niets wordt gedaan, dan zal in 2030 40 % van het federaal tekort naar rente gaan. Dat is meer dan een zin in het rapport. Die cijfers hebben concrete impact op onze huishoudens, bestuurskamers en ondernemingen. Elke euro die naar rente vloeit, kan niet worden besteed aan zorg, competitiviteit of veiligheid.

  Collega’s, de belangrijkste opdracht van deze generatie is het beschermen van onze welvaartsstaat. Als we vandaag geen geloofwaardige koers uitzetten, riskeren we een samenleving waarin het ieder voor zich zal worden. Dat scenario kan sneller werkelijkheid worden dan men denkt, en ik kan en zal dat niet aanvaarden.

  We hebben niet alleen een verplichting tegenover onze eigen inwoners, maar ook tegenover Europa en de financiële markten. Het minste teken van vrijblijvendheid in ons begrotingsbeleid vertaalt zich in hogere rente en verlies aan geloofwaardigheid. Net dat is ons hoogste goed.

  Om onze begroting op het pad van structurele verbetering op middellange termijn te zetten, moeten we vandaag ingrijpen, met een ambitieus pakket aan maatregelen met impact en hervormingen. Dat is mijn engagement, dat is onze plicht en dat is het project waar deze regering zich achter schaart.

  Steven Vandeput:

  Mijnheer de minister, ik heb uw antwoord heel goed beluisterd en stel samen met u en met allen – ook met degenen die dat niet graag toegeven – vast dat de hervormingstrein het station heeft verlaten en reeds eerste resultaten toont.

  De vraag zal zijn in welke mate uw regering, onze regering, erin zal slagen om nog meerdere wagons aan die hervormingstrein te hangen. Dat zal immers de enige manier zijn om onze begroting onder controle te krijgen. Het zal ook de enige manier om degenen die werken, sparen, ondernemen of dat hebben gedaan en aan degenen die na ons komen de garantie te geven dat ook zij zullen kunnen rekenen op de welvaart die wij vandaag kennen. Dat is onze opdracht, dat is onze plicht.

  Sofie Merckx:

  Monsieur le ministre, vous dites qu'il importe de parler du déficit budgétaire, parce qu'il entraîne des conséquences sur nos concitoyens. Pour ma part, je vous réponds que les économies que vous êtes en train de faire ou que vous voulez encore faire à tous les étages vont déboucher sur de réelles conséquences pour nos concitoyens.

  Quand j'entends aujourd'hui qu'on va encore décider de nouvelles économies sur les pensions, je vous le demande: comment les gens vont-ils se débrouiller pour survivre? Quand j'entends ce matin qu'on prévoit encore 300 millions d'euros d'économies dans l'enseignement, dans l'avenir de nos enfants, je suis scandalisée! Et je le suis également quand je vois qu'on veut même économiser dans les allocations familiales! Moi, je dis "stop"!

  Oui, il faut regarder du côté des recettes. Votre problème est que vous accordez des cadeaux fiscaux à tire-larigot, en l'occurrence avec les cotisations sociales pour les plus hauts salaires. Vous videz notre sécurité sociale. Voilà le problème de ce gouvernement! Et vous ne regardez pas là où vous pouvez regarder. En effet, il y a de l'argent. Ce bête débat ne se déroule pas seulement ici mais aussi (…)

  Voorzitter:

  Dank u wel, mevrouw Merckx.

  Wouter Vermeersch:

  Mijnheer de minister, de trein van Bart De Wever rijdt recht de afgrond in. Bart De Wever beloofde orde op zaken te stellen en het rotten te stoppen, maar het rotten gaat gewoon door. Daar dreigen de Vlamingen in de komende maanden en weken voor te moeten opdraaien. Daarom moeten de taboes nu op tafel komen. Schrap alle uitgaven voor ontwikkelingssamenwerking en klimaatfinanciering. Voer een asielstop in en bespaar eindelijk op migratie. Maak een aparte sociale zekerheid voor alle gelukszoekers die telkens naar dit land komen. Bespaar op de geldverspilling door Europa en de politiek. Dat zou eindelijk orde op zaken zijn, beste N-VA-collega’s. Stop de verkwisting en stop met OCMW te spelen voor de hele wereld, in plaats van de factuur door te sturen naar onze mensen.

• Vraag: De budgettaire situatie

  Vraag: De begrotingscontrole 2025

  economie en werk

  De budgettaire situatie
  De begrotingscontrole 2025
  Begrotingsbeheer 2025 summaryExplanation

  Beantwoord door

  cd&v Vincent Van Peteghem (Minister van Begroting)
  

  op 10 juli 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Minister Van Peteghem verdedigt zijn langetermijnbegrotingsbeleid (focus op 2030) met structurele hervormingen (pensioenen, arbeidsmarkt) om de welvaartsstaat te behouden, ondanks kritiek op acute tekorten (5,4%→6%) en uitblijvende juli-controle. Oppositie (Bertrand, Vermeersch) hekelt gebrek aan korte-termijnactie, wijst op stijgende schuld, ontbrekende financiële dekking (bv. F-35’s, Jambontaks) en noemt het Monitoringcomité-rapport een "natte dweil" voor de regering. Van Peteghem belooft politieke beslissingen volgende week op basis van dat rapport, maar ontkent niet dat 2024-cijfers slecht blijven. Vermeersch koppelt de crisis aan een pleidooi voor Vlaamse onafhankelijkheid als oplossing voor "ontspoorde" Belgische begroting.

  Alexia Bertrand:

  Mijnheer de minister, u bent geen tafelspringer, u bent niet de man die het hoge woord voert. Als u dan een straffe uitspraak doet, dan valt die wel op. Dat hebt u de laatste weken een paar keer gedaan.

  Bij het paasakkoord hebt u gezegd dat alle defensie-uitgaven gecompenseerd zullen moeten worden. Wat is daarvan gekomen? Tot nog toe niets, geen enkele cent is structureel gefinancierd. Een paar weken later zei u in het Parlement meermaals dat er een begrotingscontrole zou plaatsvinden in juli. Het is nu juli en ik maak mij zorgen, want ik hoor of zie niets meer over een begrotingscontrole.

  Ik maak mij nog meer zorgen, omdat ik in de pers lees dat u niet wakker ligt van de begroting 2025. Daardoor denk ik dat er zeker geen begrotingscontrole komt in juli, hoewel een rapport van het Monitoringcomité op komst is, meer bepaald vanavond, volgens wat ik vernomen heb.

  Ik neem niet vaak risico's, maar ik doe een voorspelling. Het tekort zal stijgen, richting de 6 % voor huis België. De schuldgraad zal stijgen. Hoe weet ik dat? Ik heb geen glazen bol, maar dat is puur de vertaling van uw keuzes, van de keuzes van Arizona. Ik lees trouwens in de pers dat het rapport van het Monitoringcomité de regering als een natte dweil in het gezicht zal slaan. De spaghettibeslissingen die eraan komen, brengen bovendien een grote factuur met zich mee, aangezien alles gekoppeld is.

  Mijnheer de minister, zult u de komende dagen uw rol als minister van Begroting opnemen?

  Wouter Vermeersch:

  Mijnheer de minister, gisteren deed zich tijdens de bespreking van het ontwerp van programmawet een opmerkelijk moment voor. Minister Jambon verklaarde doodleuk dat er in juli helemaal geen begrotingscontrole meer zal plaatsvinden. Kunt u dat bevestigen? Eerder verklaarde u immers nog dat er in juli een begrotingscontrole moest komen om de impact van de maatregelen te monitoren en snel te kunnen bijsturen.

  Mijnheer de minister, we zouden stilaan compassie beginnen te krijgen met u. Al uw collega's in de regering negeren u. De regering-De Wever heeft nog acht knopen te ontwarren voor 21 juli, namelijk, ten eerste, de afwerking van de meerwaardebelasting of de Jambontaks, ten tweede, extra geld voor de OCMW’s na de beperking van de werkloosheidsuitkeringen in de tijd, ten derde, het bijbestellen van de omstreden F-35’s, ten vierde, consensus bereiken over de pensioenhervorming, ten vijfde, de fiscale hervorming, waar u zelf niet in geslaagd bent, ten zede, maatregelen inzake de arbeidsmarkt, ten zevende, de ereloonsupplementen, en ten achtste, de fusie van de Brusselse politiezones. Dat zijn dus acht knopen, maar de begroting zit daar blijkbaar niet meer bij.

  Toch moeten we geen compassie of mededogen hebben met u, want u vindt uw eigen beleidsdomein blijkbaar zelf niet zo belangrijk. U ligt er namelijk niet wakker van. Ik citeer u uit een interview deze week: “Ik lig niet echt wakker van de begroting, toch niet van die van dit jaar.” Dat komt dan van een regering die orde op zaken zou stellen en het rotten zou stoppen.

  Volgens de pers is er bovendien een nieuw rapport van het Monitoringcomité op komst, dat nogmaals de problematische begrotingstoestand zou blootleggen, inderdaad een zoveelste natte dweil in het gezicht van u en uw regering.

  Klopt dat, mijnheer de minister, en wanneer schiet u eindelijk wakker?

  Voorzitter:

  De decibels hebben u zeker wakker geschud, mijnheer de minister.

  Vincent Van Peteghem:

  Geachte Kamerleden, ik raad u aan om, naast het lezen van titels, ook eens de inhoud van de artikels in Knack te lezen. U zou beter een abonnement nemen, want dan kunt u heel duidelijk lezen dat ik wel wakker lig van de begroting, en zeker van die van 2030 en daarna. Ik weet namelijk dat dat de manier is waarop dit land opnieuw op de rails kan worden gebracht. Door structurele inspanningen kunnen we opnieuw garanderen dat we onze welvaartsstaat, waarop we allemaal zo trots zijn, behouden. Daarvoor moeten we werk maken van een solide begrotingsbeleid. Dat is exact wat deze regering doet. We doen geen knip-en-plakwerk zoals in het verleden vaak het geval was, maar nemen maatregelen die op middellange en lange termijn dit land opnieuw op de rails zullen brengen.

  Zelfs onze meest kritische waarnemers erkennen dat. Als men bijvoorbeeld kijkt naar de evolutie van de primaire uitgaven en naar de evolutie van onze belastingdruk, ziet men dat die dalen ten opzichte van het bbp. In tegenstelling tot de vorige beleidsperiode, waarin pensioenhervormingen nog geld kostten, zorgen we er nu voor dat we duurzame hervormingen doorvoeren in onze arbeidsmarkt en pensioenen, waardoor onze vergrijzingskosten op kruissnelheid afnemen met 1,9 % van het bbp. Dat is ongezien in dit land.

  Ik ben echter ook realistisch en eerlijk. Ik weet dat de effecten van de maatregelen die vandaag worden genomen, niet onmiddellijk zichtbaar zullen zijn in de cijfers van dit jaar. Ze vergen tijd. De keuzes die we vandaag maken, zullen op termijn wel het verschil maken en ervoor zorgen dat we onze welvaartsstaat kunnen beschermen.

  Mijnheer Vermeersch, dat u twee weken geleden de trukendoos hebt bovengehaald om al die maatregelen te vertragen, was onverantwoord, maar dat zal onze regering niet tegenhouden om te doen wat noodzakelijk is.

  Voor alle duidelijkheid, ik besef uiteraard dat elk begrotingsjaar telt. We nemen dan ook onze verantwoordelijkheid, ook op korte termijn. Mevrouw Bertrand, het rapport van het Monitoringcomité zal inderdaad in de loop van de dag verschijnen. Op basis van dat rapport zullen we vanaf morgen de politieke oefening aanvatten en onze verantwoordelijkheid opnemen.

  Daarbij horen ook beslissingen die we volgende week nog zullen moeten nemen, structurele beslissingen die een structurele impact op onze begroting zullen hebben.

  Deze regering neemt dus haar verantwoordelijkheid. Als er één ding is waarvan ik wakker lig, dan is het wel de toekomst van onze welvaartsstaat, de toekomst van onze kinderen en kleinkinderen. Daarvoor zetten wij de stappen die noodzakelijk zijn.

  Alexia Bertrand:

  Mijnheer de minister, u had drie prioriteiten: begroting, begroting, begroting, maar over een begrotingscontrole rept u met geen woord.

  Beste collega's, deze regering zal een record breken. Nooit in de laatste 25 jaar is het tekort groter geweest dan 5,4 %, behalve tijdens de covidperiode. U gaat dat record breken, mijnheer de minister.

  We zullen aandachtig kijken naar het tekort en de voorspellingen van het Monitoringcomité voor 2030. Zelf kijk ik liever naar 2029, want dat is uw laatste regeringsjaar, maar we kunnen samen naar 2030 kijken. Ik voorspel u dat het tekort zal stijgen en de schuld buiten controle zal zijn. Read my lips .

  Wouter Vermeersch:

  Collega’s, we staan aan de vooravond van 11 juli, onze Vlaams-nationale feestdag. De begrotingssituatie van dit land ontspoort. Ook de regering-De Wever wil en kan die ontsporing niet vermijden. We betalen met zijn allen de hoogste belastingen ter wereld en toch is de staatskas leeg. We krijgen zowat de laagste pensioenen van Europa en er heerst straffeloosheid bij justitie. De onveiligheid stijgt en onze grenzen zijn zo lek als een zeef. Daarom is het tijd om het roer in dit land om te gooien, want meer Vlaanderen betekent minder belastingen en meer ruimte voor hogere pensioenen. Met Vlaams zelfbestuur kunnen we eindelijk kiezen voor een rechtvaardige justitie, een kordaat veiligheidsbeleid en strenge migratie. Wij blijven daarom strijden voor een eigen Vlaamse staat, waar we opnieuw baas worden over onze eigen centen en onze eigen toekomst. Vlaanderen vrij en België barst!

• Vraag: De opmerkingen van het Rekenhof over de kostprijs van het regeringsbeleid

  Vraag: Het verslag van het Rekenhof en de Europese Commissie

  internationale politiek en migratie

  De opmerkingen van het Rekenhof over de kostprijs van het regeringsbeleid
  Het verslag van het Rekenhof en de Europese Commissie
  Beoordeling door het Rekenhof van regeringsuitgaven en Europese beleidsverslagen summaryExplanation

  Beantwoord door

  N-VA Bart De Wever (Eerste minister)
  

  op 22 mei 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Het Rekenhof vernietigt de begroting van premier De Wever, noemt de 7,9 miljard aan terugverdieneffecten "drijfzand" en beveelt aan ze volledig te schrappen, terwijl het structurele gaten bij defensie, politie en justitie blootlegt, plus onrealistische fraude-inkomsten en een recordasielbudget in 2025. De Wever erkent de onzekerheid van de effecten maar blijft vertrouwen op Europese goedkeuring en hervormingen (werkloosheid, pensioenen, langdurige ziekte), terwijl oppositie hem beschuldigt van kiezersbedrog, Vlaamse beloftes breken en toekomstige besparingen op middenklasse en sociale zekerheid in plaats van superrijken. Kern: Begrotingscrisis door onrealistische cijfers, schuldenberg groeit met 100+ miljard, en geen concreet plan om gaten te dichten.

  Stefaan Van Hecke:

  Mijnheer de premier, het zou me verwonderen mocht u champagne drinken, aangezien het Rekenhof brandhout heeft gemaakt van uw begroting. Het Rekenhof was maandag snoeihard tijdens de hoorzitting in de commissie voor Financiën en Begroting. Onze vermoedens werden bevestigd: de terugverdieneffecten zijn volledig op drijfzand gebouwd. Ik citeer de uitspraken van de raadsheren van het Rekenhof van afgelopen maandag letterlijk – het stond niet in hun rapport: "De terugverdieneffecten zouden beter niet in de begroting worden ingeschreven." Mijnheer de premier, 7,9 miljard euro mag u meteen al schrappen volgens het Rekenhof.

  Dat is niet alles. Het Rekenhof heeft nog veel andere grote gaten gevonden en onduidelijkheden rond de financiering van de defensie-uitgaven vastgesteld. Er is een structurele onderfinanciering van verschillende posten bij de politie en Justitie ten bedrage van honderden miljoenen euro's. U rekent zich rijk met de inkomsten van de strijd tegen fiscale en sociale fraude. Wat een zootje.

  Collega's, mocht Bart De Wever in de oppositie zitten, hij zou de begroting van premier De Wever met de grond gelijkmaken. Hij zou ze afbranden.

  Bart De Wever:

  (…)

  Stefaan Van Hecke:

  U was er nooit, dat klopt.

  De vraag is dus hoe u deze gaten zult dichtrijden. Ik maak me eerlijk gezegd grote zorgen. Zal de regering het geld opnieuw gaan halen in de sociale zekerheid, bij de pensioenen, bij de zieken, bij de werklozen, bij de middenklasse en opnieuw niet bij de superrijken, die vandaag ocharme een zestiende van de inspanningen moeten leveren?

  Waar zult u het geld halen, mijnheer de premier? Show me the money!

  Wouter Vermeersch:

  Mijnheer de premier, het lijkt wel alsof er azijn in uw glas zit in plaats van water. Maandag kwam het Rekenhof zijn vernietigende rapport over uw eerste begroting toelichten. Normaal brengen dergelijke hoorzittingen wat nuance, maar deze keer was dat niet het geval. De mondelinge analyse was zelfs nog scherper. De terugverdieneffecten moeten niet worden teruggebracht van 8 naar 7 miljard, volgens het Rekenhof worden er beter helemaal geen terugverdieneffecten in de begroting opgenomen. Dat betekent dus 0 miljard. Er is sprake van een achteruitgang van de kwaliteit van de begroting. Essentiële informatie ontbreekt, er rijzen grote vragen bij de betrouwbaarheid van de cijfers, er is ronduit sprake van amateurisme, tabellen zijn achterhaald en berekeningen werden niet aangepast.

  Belangrijker nog is dat we vier stellingen aftoetsten bij het Rekenhof en dat die alle vier bevestigd werden.

  Stelling 1 is dat deze regering-De Wever meer dan 100 miljard euro aan staatsschuld zal toevoegen. Die stelling werd bevestigd. U zult het rotten dus niet stoppen en u zult de begroting niet op orde stellen. Net als de vorige regeringen, die u bestreed, zult u de Belgische schuldenberg verder doen aangroeien.

  Stelling 2 is dat de begroting te optimistisch is opgesteld. Ook die stelling werd bevestigd. U rekent zich rijk. De terugverdieneffecten zijn ongezien. Ze zijn extreem.

  Stelling 3 is dat deze regering-De Wever ook in 2025 het hoogste asielbudget ooit zal kennen. Die stelling werd eveneens bevestigd. Van het strengste asielbeleid is in de cijfers helemaal geen sprake, wel integendeel.

  Tot slot is stelling 4, dat het meerjarenplan dat aan Europa werd voorgelegd niet strookt met de begroting. Die laatste stelling werd ook bevestigd. U beloofde Europa een tekort voor heel België van 3 % in 2029, maar het tekort van het federale niveau alleen al zal in 2029 3,7 % bedragen, of 3,5 % zonder de bijkomende kosten voor defensie. Denkt u werkelijk dat Wallonië of godbetert Brussel plots mirakels zullen verrichten? (…)

  Voorzitter:

  Ik ben streng voor u omdat ik ook streng zal zijn voor de eerste minister, die vier minuten spreektijd krijgt.

  Bart De Wever:

  Collega's, in mijn glas zit geen azijn maar heerlijk water, weliswaar met een schijfje citroen – om in de beeldspraak te blijven –, want het Rekenhof heeft natuurlijk de opdracht om op vraag van de Kamer erg kritisch te kijken naar de beslissingen van de regering. Zo hoort het ook. Het Rekenhof vervult die opdracht grondig. Dat is een goede zaak. We moeten scherp blijven.

  De opmerkingen van het Rekenhof hebben betrekking op een materie die niet nieuw is en die hier al uitgebreid en bij herhaling is besproken vanaf de allereerste dag van deze regering en zelfs voordien al. In de bevoegde commissies is het debat over het rapport van het Rekenhof met de ministers van Begroting en Financiën momenteel aan de gang. Het heeft geen zin om binnen het heel korte tijdsbestek dat mij is toebedeeld te trachten hun gedetailleerde antwoorden hier volledig te herhalen. Ik zal me dan ook beperken tot enkele algemene opmerkingen.

  Zoals reeds bij de aanvang van de regering werd gesteld, zijn de terugverdieneffecten inderdaad een onzekere factor. We hebben daar nooit iets anders over gezegd, ze zijn afhankelijk van heel wat parameters die buiten onze controle liggen. Mijnheer Van Hecke, dat is volgens mij nooit anders geweest. Het geheugen is soms kort.

  De regering is zich zeker bewust van die onzekerheid en heeft dan ook gezegd dat ze voortdurend moet monitoren of de prognoses overeenstemmen met de werkelijkheid. Ook de minister van Begroting heeft het al aangegeven: als dat niet het geval blijkt te zijn, zal er inderdaad moeten worden bijgestuurd. Op dat moment zullen we dan bekijken hoe dat wordt aangepakt.

  De terugverdieneffecten of opbrengsten stijgen in onze projecties gestaag. Dat lijkt me logisch, aangezien hervormingen tijd nodig hebben om effect te sorteren. Het gaat hier immers om ingrijpende hervormingen. Dat heeft iedereen erkend. We zullen zien hoe die hervormingen tegen 2029 de beoogde veranderingen op de arbeidsmarkt teweegbrengen.

  Dat er terugverdieneffecten zullen zijn, lijkt me alvast zeker. Alle hervormingen gaan immers in dezelfde richting, namelijk de richting van het activeren van mensen en het belonen van wie werkt. Denk daarbij aan de beperking van de werkloosheid in de tijd, die heel binnenkort van kracht wordt, of aan het aanpakken van de problematiek van de langdurig zieken, iets wat volgend jaar van start gaat. Ook is er het afstemmen van de pensioenen op de geleverde arbeidsprestaties en het aanmoedigen van mensen om langer te werken en hen daarvoor te belonen.

  U stelt vandaag echter geen vragen over iets wat nochtans cruciaal is, namelijk: de Europese Commissie heeft onze hervormingen beoordeeld en heeft ons deze week groen licht gegeven. Dankzij dat groen licht mogen we onze begroting op zeven jaar tijd op orde brengen, volgens de geldende Europese normen. De Europese Commissie toont dus wel vertrouwen in deze regering en haar programma.

  De weg is uiteraard nog lang – dat geef ik toe –, maar de tocht is begonnen. Als we volharden, dan ben ik er rotsvast van overtuigd dat we heel ver kunnen geraken op weg naar het herstel van onze economie en sociale zekerheid.

  Stefaan Van Hecke:

  Mijnheer de premier, u geeft uiteindelijk wel toe dat die terugverdieneffecten onzekere factoren zijn. Het Rekenhof was echter wel straffer in zijn uitspraken. Het Rekenhof heeft het niet over onzekere factoren, het beveelt eigenlijk aan om die terugverdieneffecten volledig uit de begroting te schrappen.

  Mijnheer de premier, het is duidelijk dat u nog niet zo vaak in uw leven een slecht rapport hebt gekregen. U kunt daar niet zo goed mee om. Een glaasje water met citroen smaakt natuurlijk heel zuur. Vandaag en deze week hebt u eigenlijk een stevige buis gekregen. U verwijst voor die terugverdieneffecten naar vroeger. Vroeger was dat ook zo. Ja, volgens mij hebben alle regeringen rekening gehouden met terugverdieneffecten van enkele honderden miljoenen, maar niet met terugverdieneffecten voor 7,9 miljard euro.

  Als er vandaag mensen boos zijn en op straat komen, dan is dat omdat zij het onevenwichtige maatregelen vinden, aangezien er te veel wordt gekeken naar dezelfde mensen en niet (…)

  Wouter Vermeersch:

  Mijnheer de premier, u gaf een bijzonder oppervlakkig antwoord, even oppervlakkig als uw glaasje water. U hebt Europa, dit Parlement en uw kiezers al in de eerste 100 dagen van uw Belgisch premierschap een rad voor de ogen gedraaid. U zet daarmee de toekomst van Vlaanderen en de Vlamingen op het spel, want u weet maar al te goed dat als er moet worden bijgestuurd, zoals u zei, als er bijkomende en pijnlijke maatregelen moeten worden genomen om uw valse beloftes aan Europa te halen, er in de eerste plaats wordt gekeken naar de hardwerkende Vlamingen. Waar Verhofstadt jaren voor nodig had, doet u in slechts 100 dagen. U hebt uw Vlaamse beloftes gebroken, de geloofwaardigheid van uzelf en uw regering te grabbel gegooid en u laat zelfs de begroting verder ontsporen. Wat u beloofde aan de kiezer was Vlaanderen, maar wat u hun geeft is meer Belgisch malgoverno. Dat is geen beleid, dat is kiezersbedrog, mijnheer de premier.

• Vraag: De eerste begroting van de arizonaregering

  Vraag: De ratingbureaus en de financiële situatie van ons land

  Vraag: De ontsporing van het begrotingstraject voor 2025

  Vraag: De begroting van de regering-De Wever, de rating van S&P en de kritiek van econoom Gert Peersman

  economie en werk

  De eerste begroting van de arizonaregering
  De ratingbureaus en de financiële situatie van ons land
  De ontsporing van het begrotingstraject voor 2025
  De begroting van de regering-De Wever, de rating van S&P en de kritiek van econoom Gert Peersman
  Financiële toestand en begrotingsuitdagingen van de overheid summaryExplanation

  Beantwoord door

  N-VA Bart De Wever (Eerste minister)
  

  op 30 april 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De oppositie valt premier De Wever hard aan over het opgelopen begrotingstekort (4% in 2025, >5% inclusief entiteiten), dat volgens hen het gevolg is van gebrek aan structurele hervormingen, onrealistische "Arizona-maatregelen" (zoals beperkte werkloosheidsuitkeringen) en ongedekte uitgaven (bv. Defensie). De regering verdedigt zich met plannen om het tekort te stabiliseren via werkgelegenheidsgroei en lagere overheidslasten, maar critici wijzen op te optimistische berekeningen, sociale onrust en het ontbreken van een concreet saneringsplan, terwijl ratingbureaus waarschuwen voor vertraging door protest. De kern van het conflict draait om geloofwaardigheid: de oppositie ziet geen moedige keuzes, alleen belastingdruk op Vlamingen en uitgestelde pijn, terwijl De Wever volhardt in zijn koers, ondanks stijgende schulden en sociale weerstand.

  Alexia Bertrand:

  Mijnheer de eerste minister, het is moedig dat u er bent. Ik apprecieer dat u komt antwoorden. Ik moet immers bekennen dat het anders zou zijn geweest indien ik de vraag had willen stellen aan uw collega-minister van Begroting. Ik was verrast dat hij niet aanwezig is. Hij toont na twaalf weken al vluchtgedrag. Hij is liever in Spanje op een congres van de Europese Volkspartij. U bent echter aanwezig.

  Ik weet al wat u zal antwoorden. U zal antwoorden dat de begrotingssituatie onze fout is, dat ze de schuld is van Vivaldi en dat ze zelfs een persoonlijke fout is. Ikzelf zou de put hebben gecreëerd. Dat is straf. Dat verhaal kunnen wij ondertussen. De heer Ronse zal daar nog een laag boven op leggen en een heel verhaal vertellen. Ik kijk ernaar uit.

  Laat ons echter terugkeren naar de feiten. Onder de vorige regering was in 2024 het federaal tekort 2,8 %. De huidige regering, uw regering en uw begroting 2025 vertonen een federaal tekort van 4 %. Wauw. Voor de hele overheid, zijnde het cijfer waarnaar Europa kijkt, zal dat boven 5 % zijn. Ik heb dat berekend met alle entiteiten samen. Het zal boven 5 % liggen.

  Had u in uw paasakkoord nog een extra inspanning gedaan en moedige maatregelen getroffen, dan had ik vandaag misschien iets anders aangegeven. Dan had ik een ander discours gehouden. U hebt in het paasakkoord echter niets gedaan en geen enkele financieringsbron gevonden. Uw bron is nul. U geeft een blanco cheque aan Defensie. Die cheque is ongedekt en leidt tot een rampzalige situatie voor de begroting.

  Ik heb dus maar één vraag. Wanneer zal u de begroting echt op orde zetten?

  Axel Ronse:

  Collega's, ik sta hier met een wat ongemakkelijk gevoel. We hebben vandaag een wereldrecord in ontvangst mogen nemen: het wereldrecord belastingen heffen op mensen die werken. Dat melden De Standaard en De Tijd . Als een werkgever 100 euro betaalt, dan roomt de overheid daar meer dan 52 euro van af. Geen enkel land ter wereld is gulziger.

  Ik sta hier met een beetje schroom, want eigenlijk, mevrouw Bertrand, komt dat wereldrecord er niet door ons, maar het is geheel de verdienste van u en van uw partij. Toen we de sleutels van dit land kregen, hadden we kunnen denken dat, als een overheid zo gulzig is, alles perfect zou lopen, met voldoende geld voor gevangenissen en voor Defensie, een stevig veiligheidsapparaat… Wat hebben we echter gezien? Alles is ondergefinancierd.

  Men zou denken dat wij geen schulden hebben. We hebben een tabel gemaakt en als we het beleid, mevrouw Bertrand en collega's van de Open Vld, gewoon verderzetten, dan gaan we richting – hou u vast – 43 miljard euro minder ontvangsten dan uitgaven. Dat is gigantisch veel.

  Er is echter een heel gereputeerd ratingbureau, Standard & Poor's, dat zei dat het een lichtpunt heeft gezien, meer bepaald Arizona. Het lichtpunt wordt belichaamd door eerste minister De Wever. Dat lichtpunt voorziet maatregelen die dit land nooit gekend heeft: de beperking van de werkloosheidsuitkeringen in de tijd, het betaalbaar houden van de pensioenen, mensen die langdurig ziek zijn en nog kunnen werken eindelijk aan het werk krijgen en helpen. Standard & Poor's zei dat, als dat kan worden gerealiseerd, het perspectief dan wel positief zal zijn, maar als ze natuurlijk doen wat zovelen ooit in ons land gedaan hebben, dan zal het negatief zijn.

  Mijn vraag is dus simpel, mijnheer de eerste minister. Zult u koers houden?

  François De Smet:

  Monsieur le premier ministre, quand on y pense, c'est extraordinaire. Vous voilà en place depuis bientôt trois mois. Depuis lors, votre majorité et vous n'avez apporté aucune grande réforme à voter, à part peut-être l'extension des heures de travail étudiant. Malgré cette absence de réforme, vous êtes déjà accueilli, et cueilli, par une agence de notation qui abaisse notre perspective de stable à négative. Voilà de quoi mettre en confiance!

  Sans doute, cette agence de notation, comme nous, a vu votre projet de budget 2025, a vu que vous projetiez un déficit à 25,5 milliards, c'est-à-dire 4 % du PIB en 2025, et que les perspectives ne sont pas plus réjouissantes à l'horizon 2029, puisqu'on se dirigerait vers 3,7 %. Dans les deux cas, ce n'est pas du tout ce que vous aviez projeté ni promis.

  Alors, c'est de bonne guerre, vous allez nous rappeler que vous avez hérité d'une situation catastrophique. C'est vrai. Vous allez sans doute aussi rappeler que le contexte international, géopolitique, militaire et économique s'est fortement dégradé. C'est vrai aussi.

  Mais vous avez déjà votre part de responsabilité dans la situation financière. D'abord parce que vous avez mis huit mois à former un gouvernement. Si vous ne pouvez produire des effets qu'à partir de la moitié de 2025, c'est parce que vous avez pris huit mois pour vous mettre d'accord avec vos partenaires de majorité et les présidents de partis, ce qui constitue une longueur inégalée. Et vous avez perdu du temps. C'est en partie votre faute, car vous animiez ces réunions.

  Mais il y a autre chose, à savoir les mirages idéologiques propres à l'Arizona. J'en citerai un seul: les fameux effets retour. Pensez-vous toujours que vous allez produire pour huit milliards d'effets retour pour 2029? Aucun économiste sérieux de ce pays, au Nord comme au Sud, ne dit que c'est possible, parce qu'il y a un différentiel de 400 000 emplois – notamment selon les autorités bancaires – entre vos projections et la réalité probable.

  Pourquoi continuer à nous vendre une trajectoire budgétaire bâtie sur du sable? Où emmenez-vous ce pays, à part dans le mur? Y a-t-il, oui ou non, un cap budgétaire réel dans ce pays?

  Wouter Vermeersch:

  Mijnheer de premier, de analyses over het parcours van u en uw regering zijn vernietigend, niet alleen bij de verzamelde oppositie in dit Parlement, maar bij iedereen die de cijfers van uw regering grondig heeft doorgenomen.

  Ik citeer een aantal krantenkoppen van de afgelopen dagen: "De grote sanering van De Wever staat na drie maanden al stevig op de helling". Of nog: "Het begrotingstekort blijft stijgen. Premier De Wever haalt beloofde 3 % niet en ratingbureaus slaan alarm". "De regering rekent zich rijk. Ze gaat bedrogen uitkomen". "De Wevers' begrotingsbelofte botst op de realiteit". "Dit is niet de grote hervormingsregering, dit is een doorsneeregering".

  Mijnheer de premier, u beloofde de Vlaamse kiezer het tekort onder controle te brengen, orde op zaken te stellen en het rotten te stoppen. De realiteit is dat het tekort de komende jaren nog verder oploopt, zelfs als we rekening houden met uw veel te optimistische berekeningen. U geeft massaal extra geld uit en rekent daarvoor op toevalstreffers en eenmalige meevallers, maar de structurele financiering ontbreekt en wordt gemakkelijkheidshalve gewoon doorgeschoven. Dit noemt men dan een hervormingsregering. We zien geen strategisch plan, wel improvisatie, een verkoop van staatseigendommen uit de losse pols. Dan zwijgen we nog over de sociale factuur die straks wordt gepresenteerd om de gaten te dichten die deze coalitie zelf heeft gemaakt.

  Mijn vraag is heel simpel, mijnheer de premier. Als u echt het begrotingsroer wil omgooien, waar zijn dan de moedige keuzes? Waar is het grote plan dat wel zal werken?

  Bart De Wever:

  Chers collègues, il ne s'agit évidemment pas d'un problème nouveau mais bien d'un problème structurel qui a longtemps été balayé sous le tapis. C'est malheureusement l'héritage avec lequel ce gouvernement doit composer.

  Le déficit de l'entité 1 attendra cette année 25,5 milliards d'euros, soit environ 4 % du PIB. À politique inchangée, sans les mesures prises par l'Arizona, ce déficit pourrait grimper d'ici à 2029 à quelque 45 milliards d'euros, soit plus de 6 % du PIB, selon les estimations de nos institutions publiques.

  Le Fonds monétaire international (FMI) dresse un tableau encore plus sombre: aucun autre pays occidental avec un niveau d'endettement comparable ne connaît une détérioration structurelle aussi dramatique de son budget sans mesures correctives.

  Dat is dus het startpunt waarmee we aan de slag moeten gaan. Die erfenis is inderdaad zo rampzalig dat de kredietwaardigheid van ons land onvermijdelijk aangetast is. Het is dan ook ironisch, mevrouw Bertrand, dat u verwijst naar entiteit 2, want daar is het vooral de Brusselse regio die nog bijdraagt tot het rotten en daar is uw partij al jarenlang verantwoordelijk voor de begroting, met alle gevolgen van dien.

  Eén ding is glashelder: we kunnen het beleid – hopelijk ook in Brussel, maar zeker hier op het federale niveau – niet ongewijzigd laten. Er moet aan het roer worden gedraaid. We nemen dus maatregelen die ervoor moeten zorgen dat de explosie van dat begrotingstekort wordt gestopt. Dat is een oefening die niet in de ijle lucht gebeurt. Er zijn immers internationale verplichtingen bijgekomen inzake defensie – die hadden we eigenlijk al, maar we vervulden ze niet en zullen dat nu wel moeten doen – en binnenlandse veiligheid – wat we absoluut willen doen. Dit wordt dus, zoals ik zei in de dag en nacht waarin wij een 40-tal uur hebben gedebatteerd, geen wandeling door het park.

  Ik zal het nu hebben over de kritiek van mevrouw Bertrand op de opbrengst van onze maatregelen. Ik heb gelezen - en een andere spreker heeft dat ook aangehaald - dat de heer Peersman wordt ingeroepen als gezagsargument. Hij zegt dat het opbrengstbedrag van de regering per extra gecreëerde job mogelijk een overschatting is. Ik heb in dit Parlement al bij herhaling gezegd dat wij inderdaad nauwgezet die terugverdieneffecten zullen moeten monitoren en eventuele overschattingen zullen moeten dichten. Ik wil er wel op wijzen dat de vorige regering uitging van nog meer opbrengsten per extra job dan deze regering. In die regering was een van de vraagstellers van vandaag zelf minister van Begroting. Ik begrijp dus dat er gezagsargumenten van professoren moeten worden ingeroepen omdat het u zelf aan gezag en geloofwaardigheid ontbreekt.

  Ik lees die interviews van professor Peersman trouwens altijd met grote belangstelling, maar ik ben het niet altijd eens met de oplossingen die hij voorstelt, zeker niet als hij zegt dat we extra belastingen moeten heffen om de begrotingsput te dichten. Het overheidsbeslag in dit land, zoals ook aangehaald door de heer Ronse, staat immers reeds op recordhoogte. Ik weet dat het overheidsbeslag onder de vorige regering nog aanzienlijk is gestegen, maar het is niet mijn ambitie om op die weg verder te gaan. Integendeel, het is de ambitie van Arizona om het overheidsbeslag globaal te doen dalen.

  Ik kom nu bij de opmerkingen over onze kredietwaardigheid en het rapport van Standard & Poor's. Ik vind dat eigenlijk heel interessant, zeker als men het volledig leest. Ik citeer: "Het akkoord over de begroting van 2025 brengt politieke duidelijkheid en signaleert meer budgettaire voorzichtigheid". Dat is dus toch goed nieuws? De maatregelen die we nemen, worden door de ratingbureaus namelijk positief geëvalueerd. Het is al heel lang geleden dat we dat nog eens hebben gelezen. Onder de vorige regering hebben we dat immers nooit gelezen. Er komt wel nog een belangrijke waarschuwing bij: "De uitvoering van de begroting wordt geconfronteerd met obstakels, waaronder sociaal protest tegen de verlaging van de uitgaven. Daarom is het mogelijk dat de sanering trager verloopt dan gepland". Met andere woorden, de belangrijkste bedenking van dat ratingbureau richt zich niet op de maatregelen van de regering, de belangrijkste vrees is dat de maatregelen niet snel genoeg zullen kunnen worden uitgerold vanwege protest. Ik hoop dus dat degenen die protesteren goed hebben geluisterd naar de oppositie, die gezegd heeft dat het eigenlijk allemaal niets voorstelt.

  Dan moet men er ook niet tegen protesteren. Ofwel is het een sociale catastrofe, ofwel stelt het niets voor. Van twee zaken één. Ik moet de internationale markten geruststellen en tracht dat bij dezen ook te doen. We zijn vastberaden om koers te houden. De regering moet de maatregelen uit het regeerakkoord resoluut uitvoeren. We moeten doen wat nodig is om het tij te keren, het saldo te stabiliseren en vooral de begroting op lange termijn structureel gezond te maken. Ik heb het al vaak gezegd en ik zeg het nog eens: er is geen alternatief. Sociaal protest zullen we altijd met empathie benaderen, maar het mag ons niet ervan weerhouden te doen wat nodig is om de welvaart van onze burgers veilig te stellen.

  Alexia Bertrand:

  Mijnheer de premier, de begroting ging dé prioriteit van deze regering zijn. Vandaag hoor ik echter dat sanering veel trager zal gaan. U verwijst naar Standard & Poor's, die een negatief vooruitzicht hebben gegeven, terwijl ze uw begroting voor 2025 nog niet eens hadden gezien. Dat wisten ze zelfs niet! Een extra tekort van 8,5 miljard euro!

  Wat zien we in die begroting voor 2025, mijnheer Ronse? De lasten op arbeid stijgen in uw begroting voor 2025. Dat is normaal, want de lasten zulen pas tegen het einde van de legislatuur dalen, als ze al ooit dalen. Dat vind ik fenomenaal, mijnheer Ronse! Een extra put van 8,5 miljard op twaalf weken tijd. Uw meerwaardebelasting trekt blijkbaar zelfs op niks en daar willen we ook niks van. Die lijkt nergens op. Volgens de Inspectie van Financiën zult u de extra opbrengsten zelfs niet halen. Dat is fenomenaal!

  Axel Ronse:

  Mevrouw Bertrand, ik ben een grote fan van u aan het worden. U hebt hier net geschiedenis geschreven, want ik heb nog nooit iemand in het halfrond zichzelf zo hard horen bekritiseren als u uzelf net doet. U hebt het hier over uw eigen begroting, want als we niets doen en het plan-Bertrand-Van Quickenborne blijven volgen, gaan we recht naar de bodem van de zee.

  Wij zullen in de eerste plaats uw wereldrecord stopzetten. Wie werkt, moet netto meer verdienen. De overheid moet daar minder van vreten.

  Ten tweede, te veel mensen die vandaag kunnen werken, zijn niet aan het werk. We zullen hen allemaal aan het werk krijgen door de werkloosheidsuitkering te beperken in de tijd en door de gelijkgestelde periodes voor pensioenen te hervormen.

  Mevrouw Bertrand, hier is een hervormingstrein opgestart, die u nog nooit gezien zult hebben en die met een zeer grote snelheid door het Parlement zal razen. U kunt alleszins op ons rekenen: werken zal lonend worden.

  François De Smet:

  Monsieur le premier ministre, je vous remercie pour votre réponse.

  Moi, je crois que les temps sont durs. Et les citoyens le savent. Ils ne sont pas inconscients. Ils ne sont pas idiots. Ils pourraient être sensibles à des accents plus churchilliens que vous pourriez essayer de donner, puisque, en plus, vous êtes historien. Ils peuvent entendre que les temps vont être durs et qu'il faut se mobiliser. Mais ce n'est pas le choix que vous faites.

  Des milliers de gens sont inquiets pour leur travail, pour leur pension, à cause des réformes que vous faites. Je ne suis pas à 100 % convaincu que venir leur expliquer, comme vous venez de le faire, que ce serait gentil de ne pas protester dans les rues, parce que Standard & Poor's préférerait que ce ne soit pas le cas, soit la meilleure manière d'inviter nos concitoyens à consentir les efforts nécessaires. Il va falloir, à mon avis, trouver une autre manière d'obtenir l'assentiment de la population, si vous voulez éviter un bain de sang social.

  Wouter Vermeersch:

  Mijnheer de eerste minister, we staan aan de vooravond van 1 mei. Terwijl de vakbonden elk draagvlak bij de bevolking verliezen door de zoveelste staking, willen wij van Vlaams Belang het hebben over de hardwerkende Vlamingen. Die Vlamingen betalen al de hoogste belastingen, werken meer uren dan de gemiddelde Europeaan en behalen vandaag al een werkzaamheidsgraad van 80 %, ruim voldoende om onze pensioenen te betalen zonder extra belastingen of langer werken.

  En toch maant de regering de Vlamingen aan om nog langer te werken voor minder pensioen en dat om de putten van Wallonië en Brussel te vullen. Dat is niet hervormen, dat is straffen. Vroeger kon de N-VA de schuld steken op Verhofstadt, Di Rupo, of De Croo. Vandaag komt het van Bart De Wever zelf, de man die sanering beloofde. Maar die sanering betekent nu het bijkomend belasten en uitmelken van de Vlamingen. Dat is geen beleid, dat is verraad aan de Vlamingen.

  Voorzitter:

  Mijnheer Van Quickenborne, daarnet werd uw naam genoemd. Maar ik heb geen persoonlijk feit vastgesteld, want het gebeurde naar aanleiding van de vraag van uw fractievoorzitster, die zowel een vraag heeft kunnen stellen als een repliek heeft kunnen geven. ( Protest van de heer Van Quickenborne ) Het aantal keren dat ik collega Bouchez geen recht van antwoord, geen persoonlijk feit, heb toegekend, ligt hoger dan in uw geval.

• Vraag: De meerwaardebelasting

  Vraag: De meerwaardebelasting

  Vraag: De meerwaardebelasting

  Vraag: De meerwaardebelasting

  Vraag: De meerwaardebelasting van de regering-De Wever

  economie en werk

  De meerwaardebelasting
  De meerwaardebelasting
  De meerwaardebelasting
  De meerwaardebelasting
  De meerwaardebelasting van de regering-De Wever
  Belastingbeleid regering-De Wever summaryExplanation

  Beantwoord door

  N-VA Bart De Wever (Eerste minister)
  

  op 24 april 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De oppositie bekritiseert de geplande meerwaardebelasting als een maatregel die vooral de middenklasse en kleine spaarders raakt in plaats van de superrijken, ondanks beloftes dat "de sterkste schouders" zouden bijdragen. Van Quickenborne (Open Vld) en Vanbesien (PVDA) wijzen op de 10-jarige vrijstelling als een "geschenk aan vermogenden" die langdurig kunnen beleggen, terwijl Merckx (PVDA) en Vermeersch (Vlaams Belang) de regering beschuldigen van belastingontwijking voor rijken en fiscale chaos door gelekte, ingewikkelde voorstellen. El Yakhloufi (Vooruit) verdedigt de belasting als een "historische stap" om vermogens eerlijker te belasten, maar De Wever (N-VA) stelt dat er nog geen definitief wetsontwerp is en dat het debat prematuur is. Critici zoals Sofie Merckx noemen de regering een "afbraakregering" die werkenden en zieken treft maar superrijken ontziet, terwijl Vlaams Belang de maatregel afwijst als een "aanval op Vlaamse spaarders".

  Vincent Van Quickenborne:

  Mijnheer de eerste minister, ik heb een vraag over de meerwaardebelasting. De teksten zijn intussen bekend. Het zijn geen vijgen na Pasen, het zijn belastingen na Pasen.

  Waarvoor wij gewaarschuwd hebben, wordt nu duidelijk, mijnheer de eerste minister. Eerst was er sprake van een solidariteitsbijdrage, een tijdelijke crisisbijdrage, maar dat blijkt nu een platte belasting te zijn. Er was ook sprake van om dat door de sterkste schouders te laten betalen, maar nu blijkt dat de gewone middenklasse die belasting zal moeten betalen. Mensen die een verzekeringscontract afsluiten, zullen die belastingen moeten betalen. Mensen met een tak 21-spaarregeling zullen die belastingen moeten betalen. Mensen die actief zijn in beleggingsfondsen, dat zijn honderdduizenden Belgen, zullen die belastingen moeten betalen. Jonge mensen, studenten die hun spaarcenten meer willen laten renderen met ETF's, trackers die de beurs volgen, zullen die belastingen moeten betalen. Het zijn dus niet de sterkste schouders, maar de gewone schouders die de belastingen zullen moeten betalen, mijnheer de eerste minister.

  Wat ook duidelijk is, is dat de vrijstellingen die door verschillende partijen werden gevraagd er niet komen. De vrijstelling van 20.000 euro, die door de heer Mahdi werd gevraagd, staat er niet in. De vrijstelling onder de 20 %, gevraagd door de heer Bouchez, staat er niet in. Eén vrijstelling staat er wel in en dat is de vrijstelling die u hebt gevraagd, mijnheer de eerste minister. U hebt daar zelf over gezegd: het staat niet in het regeerakkoord, maar we gaan het toch doen. Dat is de vrijstelling voor mensen die hun producten langer dan 10 jaar aanhouden. Dat is een goede vrijstelling, want dat beschermt mensen die goede huisvaders zijn. Daarover heeft de heer Seuntjens al gezegd: dat staat niet in het regeerakkoord, dat gaan we niet doen.

  Mijnheer de eerste minister, ik heb één eenvoudige vraag voor u. Die vrijstelling van 10 jaar, komt die er of komt die er niet?

  Dieter Vanbesien:

  Mijnheer de eerste minister, u bent ondertussen geland met uw paasakkoord. Het wordt dus tijd het eens te hebben over de vijgen na Pasen die het akkoord niet gehaald hebben.

  Een meerwaardebelasting die als doel heeft de rijken ook iets te doen bijdragen, is zo'n vijg. Die staat niet in uw paasakkoord. De rijken kunnen nog even op hun twee oren slapen. Maar die vijg gaat niet weg, natuurlijk. Uw minister van Financiën heeft vandaag in de pers laten weten dat hij die belasting verder zal uithollen. Wie tien jaar lang zijn aandelen bijhoudt, wordt vrijgesteld. U noemde die mensen enkele weken geleden "de brave huisvaders."

  Maar wie zijn die brave huisvaders die zulke grote bedragen meer dan tien jaar kunnen missen? Laat ik als voorbeeld twee fictieve vrienden nemen, Fernand Muts en Marc Toucke. Beiden hebben ze heel veel geld. Ze beleggen een deel ervan in aandelen, maar ze hebben genoeg ander geld, zodat ze er tien jaar lang kunnen afblijven. Na die tien jaar verkopen ze hun aandelen met een winst van 1 miljard euro. Hoeveel moeten deze brave huisvaders daar dan op bijdragen? Niets! Nul! Vrijgesteld!

  De echte brave huisvader die zijn spaargeld even parkeert in aandelen, om het daarna weer op te nemen omdat hij een huis wil kopen of een trouwfeest wil organiseren, die moet die taks wel betalen. Het effect van uw uitholling is dus dat de sterkste schouders hun bijdrage kunnen ontlopen maar dat de gewone man in de straat moet betalen. Nog maar eens.

  Mijnheer de eerste minister, enkele weken geleden hebt u voor de camera's verklaard dat deze uitholling er zou komen. Daarna hebt u moeten toegeven dat u voor uw beurt had gesproken. Vandaag doet uw minister van Financiën dezelfde uitspraken. Mijn vraag aan u is of u kunt bevestigen dat ook uw minister van Financiën voor zijn beurt heeft gesproken.

  Achraf El Yakhloufi:

  Mijnheer de voorzitter, mijnheer de premier, collega's, gewone werkende mensen betalen tot wel 50 % belastingen. Wie het zich daarentegen kan veroorloven om heel veel aandelen te kopen en daar een enorme winst opmaakt en meerwaarde int, betaalt daar vandaag nul euro belasting op. Dat is toch niet normaal, zeker in deze tijden. Daar moeten we eerlijk over zijn. In deze tijden is het niet aanvaardbaar dat er niet wordt belast. Men vraagt aan iedereen een bijdrage, maar aan die grote vermogens niet. Dat kan niet.

  Voor Vooruit is het al langer duidelijk: iedereen moet een bijdrage leveren, ook de grote vermogens, degenen die een grote meerwaarde op aandelen boeken, de sterkste schouders dus, zeker wanneer de regering moeilijke beslissingen moet nemen om het land op orde te stellen en een inspanning vraagt van de gewone mensen. Dan moeten de sterkste schouders absoluut bijdragen.

  De beslissing om een meerwaardebelasting in te voeren, is historisch. Na jaren gezever legt de arizonaregering met Vooruit eindelijk een meerwaardebelasting op. Een dergelijke belasting bestaat trouwens al in onze buurlanden, voor alle duidelijkheid. Voor ons is het de logica zelve dat als gewone werkende mensen een inspanning moeten leveren, ook de allerrijksten een bijdrage moeten doen.

  Mijnheer de premier, het is goed dat er een concreet voorstel ter uitwerking van de laatste modaliteiten op tafel ligt. Laat het duidelijk zijn, in Vooruit zult u altijd een partner vinden om de modaliteiten volgens de afspraak in het regeerakkoord concreet uit te werken. Dat regeerakkoord, dat ik hier bij mij heb, is heel duidelijk: het enige onderscheid in ons regeerakkoord is gebaseerd op het aanmerkelijk belang.

  Mijnheer de premier, een gelijke verdeling van de inspanningen is voor onze fractie, voor Vooruit essentieel. Wij staan te popelen om het wetsonderwerp rond de meerwaardebelasting te bespreken in het Parlement. Wanneer mogen we die bespreking verwachten?

  Sofie Merckx:

  Mijnheer de voorzitter, mijnheer de premier, collega's, de meerwaardebelasting was het symbooldossier dat moest aantonen dat niet alleen van de bevolking een inspanning werd gevraagd, maar van iedereen, ook van de superrijken. Van bij het begin was het echter duidelijk dat de superrijken niet zouden moeten bijdragen en dat ze de dans zouden ontspringen, want zij bezitten aandelen in vennootschappen en moeten daarvoor niet betalen via de personenbelasting. Van bij het begin was het ook duidelijk dat er heel veel ruzie was in de regering over de uitvoeringsmodaliteiten. Op basis van wat er gelekt is, kunnen we toch wel stellen dat hetgeen er op tafel lag, nog verder wordt uitgehold en rijst de vraag wat er van het oorspronkelijk voornemen nog overblijft.

  Ik vat even samen wat de regering doet. Als het erop aankomt om de mensen langer te doen werken en een pensioenmalus op te leggen, dan gaat iedereen akkoord. Als het erop aankomt om te sjoemelen met de indexering, onder andere van de pensioenen, dan gaat iedereen akkoord. Als het erop aankomt om te jagen op de langdurig zieken en de dokters, dan gaat iedereen akkoord, ook Vooruit. Maar als het erop aankomt om een kleine bijdrage te vragen van de superrijken, dan is het kot te klein.

  Mijnheer de premier, het is duidelijk dat hetgeen er op tafel ligt, steeds meer uitholt wat er eigenlijk moet gebeuren en het ziet er helemaal niet naar uit dat de superrijken een bijdrage zullen moeten leveren. Van bij het begin was het al duidelijk: 23 miljard voor de gewone mensen, 500 miljoen voor de superrijken. Kunt u mij garanderen dat de meerwaardebelasting (…)

  Wouter Vermeersch:

  Mijnheer de premier, doet u het nog graag, dit land redden? Uw minister heeft dat goed bekeken: een Jambonnetje lossen en dan naar het buitenland vertrekken.

  Wat we vandaag op tafel zien liggen, is niet zomaar een wetsontwerp. Neen, het is het zoveelste bewijs van een regering die bij het minste vervalt in openlijke discussie. Het zogenaamd paasakkoord is nog niet koud of het gekibbel binnen uw regering begint opnieuw. Dit wetsontwerp is niets anders dan knip- en plakwerk om de ideologische brokken binnen deze meerderheid te lijmen. Vooruit blijft tot vandaag op dit spreekgestoelte luid roepen dat het regeerakkoord glashelder is, maar blijkbaar was dat akkoord zo vaag dat nu elke partij haar eigen waarheid in de teksten van Jambon leest.

  Ondertussen zitten de hardwerkende en sparende Vlamingen met de dreiging van een nieuwe belasting die de ene dag wordt opgepookt en de andere dag weer wordt geminimaliseerd. Neem nu cd&v, dat enkele weken geleden nog terecht verwees naar de onderwijzer, de goede huisvader, die voor zijn dochtertje elke maand iets opzijzette en pleitte voor een vrijstelling tot 20.000 euro, maar nu in het kader van de defensie-uitgaven weer komt pleiten voor meer inkomsten uit diezelfde meerwaardebelasting. Wat is het nu? Of neem nu uw N-VA, mijnheer de premier. Het papiertje van Bouchez is blijkbaar teruggevonden. U zei voor de camera's dat er een vrijstelling komt voor wie zijn aandelen tien jaar bijhoudt. Dat is een goede zaak, maar een vergissing volgens sommigen binnen uw regering, een bewuste toegeving volgens anderen.

  Alleen al de toelichting bij dit wetsontwerp bestaat uit ruim 50 pagina's. Ze staat vol met ingewikkelde bijsturingen, uitzonderingen en ronduit lachwekkende berekeningen, tot in de vierde graad bij familie. Hopeloos complex! Zijn dat de eerlijke belastingen, is dat de rechtvaardige fiscaliteit die u de kiezer hebt beloofd?

  Bart De Wever:

  Geachte leden, sommige leden hebben gesproken over fictieve vrienden. Misschien hebben ze geen andere vrienden. Ik weet het niet, dus het is mogelijk. Alleszins is het hier vooralsnog wel een fictief debat, want, zoals u allen weet, er is nog geen wetsontwerp over het onderwerp in de Kamer ingediend.

  De collega van Vooruit verklaart te popelen, samen met alle andere vooral Nederlandstalige collega's. Ik snap dat. De arizonacoalitie heeft veel enthousiasme voor het debat in het huis hier gebracht. Dat is goed, maar de waarheid is dat het overleg over de modaliteiten van de meerwaardebelasting nog lopende is in de regering en zich op het moment nog maar op het technische niveau afspeelt.

  Behoudens wat de minister van Financiën enkele weken geleden hier is komen duiden aan het Parlement op basis van de tekst van het regeerakkoord, is er dus namens de regering vandaag geen extra commentaar te geven over dit onderwerp, want men kan hier alleen namens de regering spreken – u hebt dat in het inleidende debat samen vastgesteld – en er is nog geen standpunt van de regering over het onderwerp. Er is nog geen wetsontwerp dat als vrucht van die consensus in het huis hier is ingediend.

  Het gaat hier over werkdocumenten, die hun weg hebben gevonden naar de pers. Dat is altijd jammer, want dan krijgt men allerlei premature bespiegelingen en die bespiegelingen zijn politiek uiteraard nuttig. Ik heb er ook. Als u mijn persoonlijke mening over het onderwerp wilt kennen, geef ik u die graag in de koffiekamer. Dan kunnen wij spreken van mens tot mens, maar hier kan ik alleen als eerste minister spreken. U kunt daar met mij, zoals u weet, enkel koffie drinken of, als ik zeer goed geluimd ben, misschien een cola zero, maar niks anders. Laat dat duidelijk zijn. Ik wens u allen trouwens ook toe dat het binnenkort alleen nog maar dat zal zijn.

  Zodra het wetsontwerp ingediend is – we zullen daarmee komen dans les meilleurs délais –, dan zullen in eerste instantie de minister van Financiën en ook ik ter beschikking staan voor alle vragen, die u daarover kunt stellen, maar dat is op het moment nog te vroeg.

  Voorzitter:

  Mijnheer de eerste minister, ik heb hier ooit Montesquieu geciteerd, de vader van de scheiding der machten. Ik wil u dat nog even in herinnering brengen.

  Vincent Van Quickenborne:

  Mijnheer de eerste minister, ik merk toch enige schroom in uw antwoord. U hebt ook zelf gezegd dat indien u hiermee uw ding mocht doen, u waarschijnlijk andere dingen zou doen dan wat in het regeerakkoord staat. U hebt natuurlijk wel een punt.

  Wie zal die meerwaardebelasting namelijk betalen, mijnheer El Yakhloufi? Alle mensen die keihard werken. Het zijn niet de werklozen en de uitkeringstrekkers die de meerwaardebelasting zullen betalen. Het zijn de mensen die werken, die die meerwaardebelasting zullen betalen en dat is de essentie.

  Mijnheer de eerste minister, we hebben met de Vlaamse liberalen 25 jaar die belasting tegengehouden en u weet waarom. We hebben die belasting in de Zweedse regering ook samen bestreden. Dat weet u ook nog zeer goed. Nu we uit de regering zijn, zult u die gewoon invoeren.

  Ik weet waarom u niet graag persconferenties organiseert. U voelt namelijk een zekere schaamte voor deze maatregelen en ik begrijp u.

  Dieter Vanbesien:

  Collega's, de vrienden van Vooruit roepen hier al maanden dat ze ervoor gekozen hebben om in deze regering te stappen, omdat ze een aantal belangrijke linkse trofeeën hebben kunnen binnenhalen. Er komt een meerwaardebelasting, zodat de sterkste schouders een eerlijke bijdrage zullen leveren, en de koopkracht zal worden beschermd, want er wordt niet geraakt aan de automatische indexering.

  Wat is echter het bilan na drie maanden? De meerwaardetaks heeft het paasakkoord niet gehaald en ze zal fel worden uitgehold, zodat de echt sterke schouders de dans kunnen ontlopen. Ook de automatische indexering wordt uitgehold en onder andere het zorgpersoneel is daarvan de dupe.

  Enkele maanden geleden zei Conner Rousseau dat we moesten stoppen met Arizona een centrumrechtse regering te noemen. Mijnheer El Yakhloufi, uw voorzitter heeft gelijk, dit is geen centrumrechtse regering, maar een pure rechtse regering.

  Achraf El Yakhloufi:

  Mijnheer Van Quickenborne, ik hoor het u graag zeggen, want na 25 jaar liberalen aan de macht zijn de belastingen voor gewone mensen inderdaad te hoog. Dat is omdat u geen bijdrage van die sterkste schouders durfde en wilde vragen. Het is een schande. Deze regering zal daarin verandering brengen.

  Mijnheer de eerste minister, hetgeen u zegt, is juist. Ik vind het wel jammer dat we het via de pers moesten vernemen, maar er ligt nog geen wetsontwerp klaar.

  Wel stel ik het volgende vast als het gaat over de oppositie. Ik vind het zelfs amusant en bijzonder. Er is Open Vld, die na 25 jaar nu klaagt over te veel belastingen, maar men mag zeker niet raken aan die rijke vriendjes. Mijnheer Van Quickenborne, ik geloof dat uw vrienden meer dan 10.000 euro winst maken.

  Dan is er de PVDA, heel bijzonder, die zegt geen belastingen op kapitaal, want blijkbaar hebben de kiezers van de PVDA meer dan 10.000 euro winst op meerwaarde. U zou Karl Marx nog eens moeten lezen, dat moet u zeker nog eens doen.

  En dan is er het Vlaams Belang. (…)

  Voorzitter:

  Ik dank u voor deze literatuurtip. Het was gisteren boekendag.

  Sofie Merckx:

  Mijnheer de eerste minister, het idee dat iedereen zal moeten bijdragen, is een ballonnetje dat meer en meer doorprikt wordt. Dat geldt ook voor het riedeltje dat het geld op is en dat we daarom moeten besparen. In uw paasakkoord hebt u 4 miljard gevonden voor Defensie, dat is dan weer geen probleem. En dan is er het riedeltje dat de werkende mensen zouden beloond worden. Waar is de 500 euro die beloofd werd aan de werkende mensen? Waar is die? U wilt zelfs chipoteren aan de index. Dat is wat u wilt doen.

  En ik heb Marx goed gelezen. Wij hebben Marx goed gelezen. Weet u wat wij weten? Meer en meer mensen zien in dat dit een afbraakregering is. Meer en meer mensen zijn kwaad op deze regering. Meer en meer mensen komen op straat tegen de regering. Dat is hetgeen wij komende zondag ook gaan doen. We komen op straat tegen deze afbraakregering en voor vrede.

  Voorzitter:

  Mijnheer Vermeersch, gaat u ook uw weekendplannen uit de doeken doen? Wij wachten in spanning.

  Wouter Vermeersch:

  Mijnheer de eerste minister, uw regering heeft duidelijk last van incontinentie. Lekken alom. De politieke discussie binnen uw regering, vandaag opnieuw, zorgt voor fiscale onzekerheid, een onzekerheid die verstikkend is voor het vertrouwen van diegenen die werken, ondernemen, sparen en beleggen in dit land. Dat zijn vooral de Vlamingen. De teksten die nu uitlekken zijn geen eerlijke, rechtvaardige, of coherente fiscaliteit. Dit is politiek kladwerk. De vraag is dus of die Jambontaks zal falen bij de juridische toets dan wel een economische en begrotingsflop zal worden. Wij van Vlaams Belang verdedigen de belangen van die hardwerkende, ondernemende, sparende en beleggende Vlamingen. Wij zullen ons tegen deze zoveelste nieuwe belasting op de kap van die Vlamingen verzetten.

• Vraag: Spiking

  Vraag: Spiking en veiligheid

  Vraag: Spiking

  Vraag: Spiking

  Vraag: Spiking

  Vraag: De nieuwe reeks verkrachtingen onder invloed van drugs

  veiligheid, justitie en defensie

  Spiking
  Spiking en veiligheid
  Spiking
  Spiking
  Spiking
  De nieuwe reeks verkrachtingen onder invloed van drugs
  Spiking, drugs, verkrachting, veiligheid summaryExplanation

  Beantwoord door

  cd&v Annelies Verlinden (Minister van Justitie)
  MR Bernard Quintin (Minister van Veiligheid en Binnenlandse Zaken)
  Axel Ronse
  

  op 27 maart 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De discussie draait om de spiking- en verkrachtingsgolf in Kortrijk (41+ slachtoffers, vooral vrouwen gedrogeerd met ketamine) en de structurele falen in preventie, repressie en slachtofferopvang. Politici eisen strengere straffen (o.a. verzwaring Wet-Lejeune), betere politiecontroles, laagdrempelige aangifte (digitaal/anoniem), sensibilisering (horeca, uitgaanders) en meer middelen voor zorgcentra en politie, maar kritiek blijft dat lokale besturen (Kortrijk) te laat reageerden en daders vaak ongestraft blijven door gebrek aan bewijs en capaciteit. Ministers Verlinden en Quintin beloven integrale aanpak (preventie, opsporing, opvang), maar oppositie noemt dit onvoldoende concreet zonder extra budget of snelle justitiële verbeteringen.

  Voorzitter:

  Ik zie mevrouw De Vreese niet. Misschien kan de heer Demon eerst zijn vraag stellen?

  Franky Demon:

  (…) 20 jaar en geniet volop van haar studentenleven. Ze zou zonder zorgen met haar vrienden en vriendinnen moeten kunnen uitgaan en genieten van een drankje. Ik zeg wel degelijk: zou. De verhalen uit Kortrijk tonen aan dat zorgeloos uitgaan jammer genoeg niet vanzelfsprekend is. Uit de cijfers die ik recentelijk heb opgevraagd, blijkt dat het aantal meldingen van aanranding en verkrachting na spiking in de afgelopen jaren verdubbeld is. En die cijfers geven misschien nog maar het topje van de ijsberg weer. Zorg er alstublieft voor dat mensen laagdrempelig en digitaal een aangifte kunnen doen.

  Mijnheer de minister, cd&v vraagt een veiligheidsbeleid op maat van de uitgangsbuurten. Zorg ervoor dat de politie zeer laagdrempelig aanspreekbaar is. Voorzie in elke studentenstad in een studentenflik en zet alstublieft ook in op sensibilisering. Werk samen met de horeca en met het middenveld. Er zijn enorm veel goede praktijkvoorbeelden.

  Voor wie zich echt niet kan gedragen, meen ik dat we keihard moeten zijn, mevrouw de minister. Maak vandaag indien mogelijk, liever dan morgen, werk van een verstrenging van de Wet-Lejeune voor daders van seksueel misbruik. Het zou onze eigen dochter kunnen zijn, of de dochter van één van de collega's. Ik heb dan ook maar één vraag. Voor cd&v is veilig uitgaan immers een absolute prioriteit. Hoe pakt u samen het fenomeen spiking aan?

  Maaike De Vreese:

  Ministers, walgelijk, er is maar één woord voor, het is walgelijk en ook zo extreem laf. Collega's, jonge vrouwen worden gedrogeerd om daarna aangerand, verkracht te worden. Meer dan veertig slachtoffers hebben zich ondertussen al gemeld. De omvang van die zaak in Kortrijk is gigantisch groot.

  Wat moeten we daarmee doen? Ja, streng straffen, natuurlijk streng straffen. Repressie is het eerste wat in ons opkomt en de daders moeten zeer streng gestraft worden. Daarnaast doen we al zoveel zaken op het vlak van preventie. Denk bijvoorbeeld aan Ask for Angela en ook aan de app 112, die nog veel meer bekend moet geraken. Met de app 112 kunnen slachtoffers met een druk op een knop laten weten dat zij slachtoffer zijn van een incident en via gps weet de politie ook onmiddellijk waar de slachtoffers zich bevinden. Er zijn onder andere door innovatie bovendien al manieren om zelf drugs te detecteren. Een rietje in het glas kan, bijvoorbeeld, aantonen dat er drugs in dat glas zitten. Nog veel belangrijker is dat men veel meer controleert, dat men drugscontroles uitvoert in onze uitgaansbuurten.

  Jongeren, ik roep u op om op elkaar te letten, voor elkaar te zorgen, samen uit te gaan en niemand achter te laten in een moeilijke situatie. Weet evenwel dat het nooit jullie schuld is. Het is nooit de schuld van het slachtoffer. Dus doe ook aangifte en zorg ervoor dat de daders er niet zomaar mee wegkomen. Probeer daartoe de moed te vinden om uiteraard andere slachtoffers te voorkomen.

  Ministers, gezien de verschrikkelijke omstandigheden en ook gezien de schaal van het fenomeen en de verdubbeling van het aantal slachtoffers, hoe zult u zorgen voor de veiligheid in onze uitgaansbuurten? Hoe zult u die spiking aanpakken?

  Funda Oru:

  Mevrouw de minister, mijnheer de minister, een leuke avond verandert in een drama. Je voelt je misselijk. Je weet niet meer waar je bent. Je weet helemaal niks meer. Dat is het effect van spiking. Geen enkele vrouw wil zoiets meemaken, maar helaas is dat vandaag voor heel wat jonge vrouwen nog altijd een realiteit in het uitgaansleven, zoals vandaag bleek in Kortrijk, waar 41 en misschien zelfs meer jonge vrouwen, dochters, vriendinnen, werden aangerand, misbruikt of verkracht.

  Wie denkt te helpen door die jonge vrouwen hiervan zelf de schuld te geven, heeft het mis, want iedereen, ook jonge vrouwen, hebben het recht om overal veilig te zijn, zeker ook in het uitgaansleven. Zeggen dat men zijn drankje maar beter in de gaten moet houden, is hetzelfde als zeggen dat men geen korte rokjes meer mag dragen als men uitgaat.

  Laat het duidelijk zijn, het zijn de daders die we moeten viseren en niet deze jonge vrouwen. Dat is ook de reden waarom wij inzetten op de omstaandertrainingen, want alleen lossen we dit niet op. Het is aan de samenleving om ervoor te zorgen dat iedereen die zich in een kwetsbare positie bevindt, beschermd is.

  Voor Vooruit is het duidelijk dat we deze daders moeten straffen en dat we ervoor moeten zorgen dat iedereen veilig is in het uitgaansleven. Heel belangrijk is ook de eerste opvang van slachtoffers, om te voorkomen dat een dergelijk drama tot een levenslang trauma leidt.

  We weten allemaal dat het veel van onze politieagenten vraagt om op een uitgaansavond alle uitdagingen het hoofd te bieden, maar wij verwachten van hen dat ze een goede en deftige steun aan de slachtoffers geven. Zij hebben daar recht op. Zij rekenen dan ook op een sterke overheid en de steun aan onze agenten. Dat is voor ons de solidariteit waarop onze samenleving gebaseerd is.

  Mijnheer de minister, mevrouw de minister, wat zal deze regering doen om een betere ondersteuning te geven (…)

  Wouter Vermeersch:

  Collega De Vreese, ik hoor u graag bezig, maar er moet mij toch iets van het hart. U weet ongetwijfeld dat Kortrijk werd en nog steeds wordt bestuurd door de N-VA, de liberalen en de socialisten. Reeds in de lente van 2022 voerde mijn partij in Kortrijk actie rond spiking en waarschuwde ze voor de gevaren ervan, maar we werden weggelachen en afgewimpeld, ook door uw vertegenwoordigers. Ondertussen zijn er 41 slachtoffers en wellicht nog veel meer.

  Als de politieke verantwoordelijken in 2022 kordaat hadden ingegrepen, dan konden veel slachtoffers vermeden worden. Die verantwoordelijken zitten ondertussen allemaal in dit Parlement. Mijnheer de voorzitter, ik zal geen namen noemen om geen persoonlijk feit uit te lokken, maar de fractieleider van de N-VA was op dat moment schepen. De Kortrijkzaan van de Open Vld-fractie was uitvoerend en titelvoerend burgemeester. De zelfverklaarde defensiespecialist van Vooruit was toen ook schepen.

  Allemaal dragen ze een verpletterende verantwoordelijkheid. De passiviteit van hun stadsbestuur heeft slachtoffers gemaakt. Het stadsbestuur kan immers lokaal concrete maatregelen nemen om spiking en seksueel geweld tegen te gaan: striktere sancties en handhaving, verhoogd toezicht en politiecontroles, intensievere samenwerking tussen lokale politie en justitie - Kortrijk leverde op dat moment zelfs de minister van Justitie, sensibiliseringscampagnes en een betere ondersteuning van slachtoffers.

  Ook federaal kan er veel meer gebeuren. Dit is immers niet louter een Kortrijks probleem. Naast preventie is het cruciaal dat de politie sneller bewijzen verzamelt. Momenteel duren de onderzoeken veel te lang, waardoor daders ongestraft blijven en slachtoffers in de kou blijven staan. Mijnheer de minister, bent u bereid om meer bevoegdheden, middelen en mensen te voorzien om spiking effectiever aan te pakken?

  Voorzitter:

  Ik behandel een persoonlijk feit nadat de vragen beantwoord zijn. Het komt mij voor dat elke fractie slechts één fractievoorzitter telt.

  Mevrouw Eggermont, u hebt het woord.

  Natalie Eggermont:

  Collega's, probeer het u even voor te stellen: u gaat uit met vriendinnen, drinkt amaretto-icetea en ineens gaat het licht uit. Uw vriendinnen zoeken u overal tevergeefs. Om vijf uur 's ochtends wordt u wakker op straat, opgepakt door de politie en gearresteerd voor openbare dronkenschap. U belandt in de cel. Dat is een waargebeurd verhaal. Later bleek dat meisje het slachtoffer te zijn geworden van spiking. Ze werd gedrogeerd en daarna verkracht.

  Er vielen ondertussen al minstens 41 slachtoffers in Kortrijk. Dat is nog maar het topje van de ijsberg voor heel het land. Dat raakt heel veel mensen. Ik kom zelf ook uit Kortrijk. Als vrouw moeten we bang zijn om gewoon iets te gaan drinken met vriendinnen. Ik ben ook mama, ik heb een dochter. Ik vraag me echt af in welke wereld zij moet opgroeien.

  Wat mij het meest verontwaardigt is de kloof tussen de ernst van wat er gaande is en de lichtzinnigheid waarmee er daarmee wordt omgegaan. De slachtoffers worden namelijk nog altijd niet serieus genomen, collega's. Ik heb de laatste maanden verhaal na verhaal gehoord van meisjes en vrouwen die aangifte doen en hulp vragen, maar worden weggestuurd. Ze worden onvriendelijk behandeld en niet geloofd. Wist u dat een van die 41 meisjes aangifte had gedaan bij het Rode Kruis? Ze werd weggestuurd. Daarop ging ze naar de politie en werd ze weer weggestuurd.

  Wat was de respons van de politiek op dat moment in november, toen we er de eerste keer over discussieerden? "Er moeten geen verdere maatregelen worden genomen", zei de burgemeester van Kortrijk. Wat was de respons van het parket? "Meisjes, zorg voor elkaar." Vandaag wordt dat hier opnieuw gezegd: "Zorg voor elkaar". Alsof het hun verantwoordelijkheid is!

  Collega's, die meisjes zijn het slachtoffer. Zij moeten worden beschermd, gehoord en geholpen. De daders moeten aangepakt en gestraft worden en dat is uw verantwoordelijkheid als ministers en hoofd van de politie en justitie.

  Mijn vragen zijn dus heel duidelijk. Wanneer gaat u eindelijk wakker worden? Wat gaat u concreet doen om de veiligheid van vrouwen echt de prioriteit te geven die (…)

  Voorzitter:

  Bedankt, mevrouw Eggermont.

  Catherine Delcourt:

  Madame la ministre, monsieur le ministre, c'est avec beaucoup d'émotion que j'évoque les 41 victimes, des femmes droguées et violées. Il y a 5 auteurs. Cela se passe à Courtrai.

  Mais cela s'est aussi passé ailleurs. Cela s'est passé au cimetière d'Ixelles et au bois de la Cambre. J'avais d'ailleurs interrogé le ministre de la Justice précédent sur ces faits.

  Quarante et une victimes. Le chiffre est glaçant. On pourrait presque toutes les connaître par leur prénom. Au fond, elles rejoignent un nombre beaucoup plus important de victimes de violences sexuelles sous soumission – hommes et femmes, d'ailleurs.

  On sait que, dans ce genre de cas, il est fondamental de signaler les faits très rapidement, sinon il est difficile de détecter la substance utilisée et d'identifier les auteurs. Il est très important de réagir vite et fermement.

  Monsieur le ministre, quelles actions avez-vous entreprises lorsque vous avez eu connaissance de ces faits qui se sont déroulés à Courtrai? Avez-vous pris contact avec les autorités? Des mesures concrètes ont-elles été mises en place sur le terrain pour sécuriser les lieux, pour permettre aux femmes de sortir en toute liberté et en toute sécurité?

  Quelle politique comptez-vous mener par rapport à ce phénomène de violences sexuelles, et dans ce cas-ci, sous soumission? Quels conseils peut-on donner aux femmes et aux hommes qui sont victimes de ce genre d'actes et qui ne savent généralement pas ce qu'ils doivent faire? Quels conseils peut-on leur donner pour les inviter à se signaler rapidement et être pris en charge de manière globale, et pour que leur situation soit reconnue et traitée comme il se doit?

  Annelies Verlinden:

  Collega's, uitgaan, op café gaan en van het nachtleven genieten zou vanzelfsprekend veilig en onbezorgd moeten kunnen gebeuren. Iedereen moet zich veilig voelen om uit te gaan, zonder angst of achterdocht.

  De recente berichten uit Kortrijk en eerder uit andere steden in ons land tonen helaas heel pijnlijk aan dat dat nog lang niet altijd het geval is. Tientallen vrouwen werden aangerand en verkracht nadat er clandestien drugs in hun drankje werd gedaan. Wat zij meemaakten is afschuwelijk. Bovendien heeft dat inderdaad een gigantische impact op het hele sociale leven.

  Als minister van Justitie, maar ook als mens, raakt mij dat ontzettend. Ik voel mee met alle slachtoffers en alle betrokkenen. Spiking is op zich al een criminele en laffe praktijk. Als dat dan ook nog eens gepaard gaat met seksueel geweld, is dat uiteraard ronduit traumatisch. Het is vreselijk, want wie uitgaat, is geen doelwit. Seksueel geweld mag nooit gebagatelliseerd of geminimaliseerd worden.

  Het gerechtelijk onderzoek naar de incidenten in Kortrijk loopt. Er zijn al vaststellingen en arrestaties gedaan. Ik heb er het volste vertrouwen in, aangezien alles in het werk wordt gesteld om alle daders te identificeren en gepast te straffen. Tegelijkertijd moeten de slachtoffers alle mogelijke ondersteuning en bescherming krijgen.

  Daders moeten streng worden gestraft. Daarover bestaat niet de minste twijfel. Voor het fenomeen van spiking voorzagen we bij de herziening van het seksueel strafrecht in het bijzonder in een verzwaring van het misdrijf. Indien daders van verkrachting hun slachtoffers weerloos maken door het toedienen van stoffen, staan daar maximumstraffen tot 20 jaar op.

  In een rechtvaardige samenleving volstaat het echter niet alleen om daders aan te pakken. We hebben ook de plicht om slachtoffers beter te beschermen, te erkennen en te begeleiden. Wanneer het om seksueel geweld gaat, moeten we hun noden en hun kwetsbaarheid centraal stellen in de manier waarop Justitie, maar ook onze samenleving werkt.

  Jongeren geven elkaar tips om veilig uit te gaan: de hand boven het glas houden, zijn of haar drankje meenemen naar het toilet en geen drank van vreemden aanvaarden. Ze zijn goedbedoeld en soms nodig, maar we mogen nooit – dat wil ik ten stelligste onderstrepen – de verantwoordelijkheid voor veiligheid bij de slachtoffers of de uitgaanders leggen. We dragen als samenleving een cruciale rol.

  Als minister van Justitie zal ik samen met mijn collega's binnen de huidige regering mijn rol opnemen. Zo blijven we investeren in de zorgcentra na seksueel geweld. We willen die inrichten in het hele land, zodat afstand nooit een aanleiding kan zijn om niet te worden geholpen. We willen ook onderzoeken hoe we de werking van die zorgcentra kunnen verbreden, om ervoor te zorgen dat ook slachtoffers van online seksueel geweld kunnen worden opgevangen. Tevens willen we de mobiele stalkingalarmen en andere technologieën verder uitrollen, zodat slachtoffers zich te allen tijde en overal veilig kunnen voelen.

  Bovendien kunnen we slachtoffers pas goed beschermen als adequate sturing van daders het risico per geval beperkt. Dat gaat uiteraard over streng straffen, maar ook over samenwerken met de gefedereerde entiteiten om goed te werken aan de opvolging en begeleiding van seksuele delinquenten. Rechters krijgen bovendien de mogelijkheid om een omgangsverbod van die daders met minderjarigen op te leggen wanneer ze een hoog recidiverisico hebben. We willen ook andere maatregelen invoeren, zoals bijkomende beperking bij elektronisch toezicht, om slachtoffers nog beter te beschermen. Ook zullen we de risicotaxatiesystemen verbeteren, zodat rechters bij hun inschatting van een concreet dossier de beoordeling nog beter en adequater kunnen maken.

  Zoals jullie suggereerden, willen we ook de aangiftemogelijkheden zo laagdrempelig mogelijk houden. Dat doen we onder meer door online aangifte mogelijk te maken via Police-on-web. Op die manier kan bovendien anoniem aangifte worden gedaan. Vele slachtoffers willen immers dat het stopt en dat daders niet kunnen hervallen. Daarom zullen we samen ook werken aan een veilige uitgaansbeleving. Ik werk samen met collega Quintin aan een gecoördineerde aanpak met politie en parket.

  Het is ook een breder maatschappelijk probleem, dat we samen in handen moeten nemen. Daarom is preventie belangrijk. U sprak al over Ask for Angela en de campagne Appelle Alice . We moeten dergelijke acties blijven doen en feestvierders ook aanzetten om te zorgen voor elkaar, niet omdat zij hun verantwoordelijkheid moeten nemen, maar wel omdat we absoluut voor hun veiligheid willen zorgen. Zorg dragen voor elkaar moeten we samen doen. Het gaat over respect. Het gaat over opvoeding. Het gaat over hoe we met elkaar spreken en omgaan, hoe we zorg dragen voor elkaar, thuis of online, maar zeker ook bij elke feestgelegenheid.

  Het zou heel mooi zijn mochten we de feesten en festivals komende zomer zorgeloos tegemoet kunnen treden. (…)

  Bernard Quintin:

  Mijnheer de voorzitter, dames en heren volksvertegenwoordigers, sta mij toe te beginnen met het volgende heel duidelijk te stellen. Deze feiten in Kortrijk en overal in België, zijn onaanvaardbaar en verdienen onze en ook mijn strengste veroordeling. Waarvan akte.

  De strijd tegen drugs is mijn topprioriteit. Het regeerakkoord en mijn beleidsverklaring waren duidelijk. Er is geen plaats voor dergelijke criminelen in onze samenleving. U kent de rode draad van mijn politiek op het vlak van druggebruik. We moeten zowel de gebruikers als de producenten van drugs aanpakken, ook in ons land.

  Ketamine is sinds de jaren '90 aanwezig in Europa. Volgens het European Union Drugs Agency wordt de meeste in beslag genomen ketamine geïmporteerd uit India, Pakistan en China.

  Il n'existe actuellement aucune réglementation européenne uniforme, ce que je déplore. Cela constitue un défi pour la politique européenne en matière de drogue et sa mise en œuvre.

  La Belgique a inscrit les questions relatives à la kétamine à l'ordre du jour du programme EMPACT d'Europol dès 2023.

  Uit een onderzoek van Sciensano blijkt dat ketamine in de top 4 staat van meest gebruikte drugs, naast cannabis, cocaïne en MDMA. In Kortrijk zou het gaan om spiking waarbij slachtoffers met ketamine zouden zijn verdoofd. Volgens de politie is er ook sprake van zedenfeiten, tegen de wil van slachtoffers in. Er zijn minstens 41 slachtoffers geïdentificeerd, van wie het merendeel vrouwen. De politie heeft inmiddels vijf verdachten opgepakt.

  Si la drogue peut être obtenue facilement et à bon marché, il devient plus facile de commettre des délits tels que les délits moraux graves et le dopage. Le slogan du commissariat national aux drogues offre une stratégie claire à cet égard. Lorsque nous misons sur l'offre et brisons le modèle de gain des criminels, nous avons un impact sur les victimes de la criminalité liée à la drogue et sur la consommation des drogues telles que la kétamine.

  Een groot struikelblok bij spiking is de bewijslast. Snel reageren is cruciaal, want sporen van drugs verdwijnen vaak al na zes tot acht uur uit het bloed en na twaalf uur uit de urine. Daarom is het cruciaal dat slachtoffers zo snel mogelijk naar een ziekenhuis gaan voor een bloedonderzoek en aangifte doen, zodra er vermoedens zijn van spiking, om een strafonderzoek te starten.

  Ce sont des conseils que nous donnons déjà aux victimes et que nous devons amplifier.

  Het recent ontwikkelde rietjessysteem aan de hogeschool UCLL in Leuven kan een belangrijke bijdrage leveren aan meer waakzaamheid en weerbaarheid bij potentiële slachtoffers. Het is belangrijk dat we dit soort technische hulpmiddelen aanmoedigen – ik doe dat – maar tegelijkertijd moet het duidelijk blijven, zoals u en mijn collega hebben gezegd, dat de verantwoordelijkheid nooit bij het slachtoffer ligt, nooit. Enkel en alleen de daders zijn verantwoordelijk voor dit misbruik.

  Je m'inscris complètement dans la politique intégrale et intégrée qui y est et sera encore menée en concertation avec les différentes parties prenantes de la chaîne de sécurité: prévention, ordre – c'est ma part –, répression et suivi.

  Je m'assure que l'action de la police, qu'elle soit fédérale ou qu'il s'agisse des polices locales – avec lesquelles je suis en contact permanent –, soit menée dans un esprit de contribution performant et adéquat. Cela se traduit concrètement dans l'assistance aux victimes – via les centres de prise en charge de violences sexuelles dont j'ai annoncé que nous allions compléter le réseau avec les trois centres qui manquent encore dans le pays –, la recherche, la formation des policiers et policières – nous venons de lancer un module obligatoire pour les policiers et les policières à la formation à l'accueil des victimes de violences sexuelles – et aussi bien sûr la sensibilisation qui existe déjà et sur laquelle on doit encore plus mettre l'accent.

  J'ai demandé à mes services de mettre en œuvre une campagne de publicité sur l'application 112 et l'intérêt qu'il y a à la télécharger sur son téléphone et à l'utiliser. Comme je l'ai déjà affirmé à maintes reprises, chaque personne et singulièrement chaque femme, a le droit de sortir où elle veut, quand elle veut et de le faire en toute sécurité. Je m'y emploierai pendant mon mandat.

  Maaike De Vreese:

  Collega's, ministers, de studententijd zou eigenlijk de tijd moeten zijn dat men mooie herinneringen voor het leven maakt. Voor deze vrouwen wordt dat een traumatische herinnering in hun leven. Als men iets met vriendinnen gaat drinken, moet dat veilig zijn. Dat zou een evidentie moeten zijn.

  Wat in Kortrijk en op nog andere plaatsen in dit land is gebeurd, toont aan dat de strijd tegen seksueel geweld tegen vrouwen absoluut niet gestreden is. Integendeel, de spikingproblematiek stijgt nog.

  Daarom moeten we inderdaad preventief en repressief optreden, maar we moeten ook voor die slachtoffers zorgen. We moeten ervoor zorgen dat ze goed worden ondersteund, dat zij zich laagdrempelig kunnen aanmelden en dat zij op elk moment in het proces worden ondersteund.

  Collega's, wij kunnen het absoluut niet toelaten dat die walgelijke daders het leven van jonge meisjes compleet (…)

  Franky Demon:

  Dank u wel, ministers. Zoals mevrouw Verlinden duidelijk zei, is de campagne Asking for Angela ook een goed voorbeeld, maar ik denk dat Angela stilaan verschillende gezichten aan het krijgen is. Iedereen kent wel een vriendin, een ouder, een buurmeisje die met het fenomeen te maken heeft gehad.

  Onze fractie vraagt hier actie, maar ik vraag dat ook als vader. We kunnen dit niet pikken. We kunnen het probleem alleen samen aanpakken, met een sterk en duidelijk beleid.

  Funda Oru:

  Mijnheer en mevrouw de minister, ik dank u voor uw antwoord en voor de inspanningen om daders strenger te straffen, slachtoffers beter te ondersteunen en het uitgaansleven veiliger te maken. Elke ouder moet erop kunnen rekenen dat zijn kind veilig kan uitgaan. Als jonge mama weet ik hoe het voelt om vol bezorgdheid te wachten op je kind. Minuten duren dan uren.

  Het is extra pijnlijk dat het personeel dat zou moeten beschermen, zoals in Kortrijk, de dader blijkt te zijn. Hoe kunnen we van jonge meisjes en van jongeren verwachten dat ze hulp zoeken als ze niet eens meer weten wie ze moeten vertrouwen? Daarom is het personeel in het uitgaansleven essentieel. Voor Vooruit is veiligheid altijd een topprioriteit geweest en zal het dat ook blijven. Iedereen, en zeker jonge meisjes, moeten altijd en overal, zeker tijdens het uitgaan, veilig zijn. Ik sluit af met de woorden van de minister: veiligheid, preventie, orde en opvolging.

  Wouter Vermeersch:

  Mijnheer en mevrouw de minister, uw mooie woorden en loze beloftes zullen niet volstaan. De meest vreselijke verhalen blijven maar komen. De politiek neemt dit probleem al jaren niet ernstig. Slechts 1 dossier op 100 leidt tot een effectieve veroordeling van de dader. Verkrachting is in België en in Vlaanderen een misdaad die de facto onbestraft blijft.

  Die straffeloosheid is onaanvaardbaar. Onze vrouwen, onze dochters moeten opnieuw veilig kunnen uitgaan. Het Vlaams Belang zal blijven strijden voor een kordate aanpak en voorstellen blijven formuleren, lokaal en nationaal, om onze steden en onze uitgaansbuurten opnieuw veilig te maken. Dit was, is en blijft een absolute topprioriteit.

  Natalie Eggermont:

  Mijnheer en mevrouw de minister, ik dank u voor uw antwoord. Veel mooie woorden en verklaringen, maar ook heel veel gebrek aan concrete actie en middelen. U zegt nog steeds niet hoe belangrijk het is dat vrouwen voor elkaar zorgen, geen drank aannemen van vreemden en hun hand boven hun glas houden. U verwijst naar de campagne Ask for Angela, waarbij men naar de bar gaat om aan de barman hulp te vragen, maar in dit verhaal zijn de barmannen de daders.

  We moeten echt verder gaan dan dat. Er zijn initiatieven voor de politie, maar die kampt met een gebrek aan mankracht en middelen om dat allemaal te kunnen doen. We krijgen zoveel signalen. Er zijn wel trainingen en vormingen, maar er is personeel te kort. Die taken komen bovenop hun takenpakket, terwijl het water hen nu al aan de lippen staat. Dat zal dus niet lukken. Er moeten extra middelen komen. Anders zijn dat loze woorden en daar hebben vrouwen echt niets aan.

  Catherine Delcourt:

  Madame la ministre, monsieur le ministre, merci pour vos réponses. Monsieur le ministre, on vous sait extrêmement volontaire et actif en matière de lutte contre le trafic de drogue. Et le trafic de drogue, ce sont aussi ces faits de viols sous soumission chimique. Nous ne pouvons pas considérer que c'est un phénomène collatéral, il est au cœur de la lutte contre le trafic de drogue.

  Les victimes ont le droit d'être reconnues, prises en charge, aidées, accompagnées. Nous devons en faire une priorité pour la sécurité de tous ceux et de toutes celles qui sortent, qui en profitent, qui vivent et qui doivent pouvoir le faire en toute sécurité. La prévention, la répression – madame la ministre a été claire sur la fermeté et la dureté des peines – et, évidemment, l'accompagnement des victimes doivent être au cœur de votre politique. Je vous remercie d'accorder la priorité à ces faits.

  Persoonlijk feit

  Fait personnel

  Voorzitter:

  Ik heb een vraag gekregen inzake een persoonlijk feit. Het was weliswaar omfloerst meegedeeld, mijnheer de ondervoorzitter van de Kamer, waarmee ik niemand in het bijzonder bedoel, maar ik meen dat de N-VA-fractie maar één fractievoorzitter heeft.

  Ik herhaal de regel dat het noemen van een naam niet volstaat voor een persoonlijk feit. In dezen werden verwijten gemaakt die te maken zouden hebben – ik houd me op de vlakte – met het beleid van de betrokkene.

  U kent de regels, mijnheer Vermeersch. U krijgt nog de mogelijkheid tot repliek.

  Axel Ronse:

  Ik ben eigenlijk nog altijd bijzonder geëmotioneerd door de feiten. Ik heb zelden in mijn leven zoiets ergs meegemaakt. Het gaat om twee cafés die vrij bekend zijn in onze stad. Het zijn walgelijke beesten die aan de lopende band onschuldige dames hebben vergiftigd, verdoofd en verkracht. Ze hebben hen vies achtergelaten.

  Mijnheer Vermeersch, als zou blijken dat ik als cultuurschepen in de periode tussen 2018 en 2024 ook maar iets meer gedaan kon hebben om de slachtoffers te beschermen, stop ik onmiddellijk met politiek. Onmiddellijk.

  Ik meen, collega's, dat we onszelf geen blaasjes mogen wijsmaken. Walgelijke beesten zijn van alle tijden. Wij als politici zullen altijd het beste van onszelf moeten geven en vernieuwend moeten zijn om hen af te stoppen. Ze zullen echter altijd slimmer, vuiler of wat dan ook zijn dan we ons ooit kunnen inbeelden.

  Ik zal u zeggen dat we er in Kortrijk nu voor hebben gezorgd dat er 40 extra politieagenten komen en dat er een afzonderlijke drugscel komt om de daders te pakken. Ik stel voor om hierover vooral geen politieke spelletjes te spelen, maar om eendrachtig samen, van links tot rechts, tegenover die walgelijke beesten te staan en er alles aan te doen om ze op te sporen, om ze te straffen en vooral om te verhinderen dat zulke walgelijke beesten nog kunnen doen wat ze gedaan hebben.

  Ik zal u alle illusies besparen. Helaas lopen er nog in alle steden en dorpen van dit land zulke beesten rond. Het is onze grootste verantwoordelijkheid om hen te pakken en dergelijk gedrag te vermijden.

  Voorzitter:

  Mijnheer Vermeersch, wilt u nog repliceren?

  Wouter Vermeersch:

  Collega Ronse, wijzen op politieke verantwoordelijkheid is geen politieke spelletjes spelen. Als burgemeester en schepenen hebben jullie natuurlijk een collectieve verantwoordelijkheid voor de veiligheid in de straat, opdat onze vrouwen en dochters veilig over straat kunnen en kunnen uitgaan. In mei 2022, drie jaar geleden beste collega's, hebben wij actie gevoerd rond spiking in onze stad, op de straat vlak voor het stadhuis, zodanig dat u het zeer goed zou zien en weten. We hebben vervolgens ook geïnterpelleerd in de gemeenteraad rond spiking in de stad, maar er zijn geen acties gevolgd. Er is een verpletterende politieke verantwoordelijkheid. Het stadsbestuur heeft die feiten niet aangegrepen om kordaat in te grijpen en heeft drie jaar verloren laten gaan, drie jaar waarin er extra slachtoffers konden worden gemaakt door de beesten die u benoemt. Een stadsbestuur kan wel degelijk acties ondernemen. Ik heb ze ook opgesomd. U kon veel meer controles uitvoeren in de uitgaansbuurt. U kon de politie aansturen en meer sancties treffen. U kon zorgen – zeker de burgemeester kon dat doen, maar u zit samen met haar in het schepencollege – voor een betere samenwerking tussen de lokale politie en justitie. U kon zorgen voor sensibiliseringscampagnes en een betere ondersteuning van de slachtoffers. De collega van de PVDA heeft immers heel juist gezegd dat de slachtoffers onvoldoende gehoord en ondersteund zijn. Het stadsbestuur heeft een verpletterende verantwoordelijkheid, want zijn passiviteit heeft extra slachtoffers gemaakt. Dat is en blijft mijn bewering. Was er drie jaar eerder ingegrepen, dan waren er minder slachtoffers gevallen. U hebt uw verantwoordelijkheid daar niet genomen. Wij zullen als politieke partij geen spelletje spelen daarrond, maar te gepasten tijde zullen we u op die verantwoordelijkheid blijven wijzen.

Voorstellen

Voorstellen ingediend door Wouter Vermeersch als hoofdauteur.

Slechts een deel van alle voorstellen wordt getoond. Lopende voorstellen die nog niet zijn gestemd geweest worden niet weergegeven.

• Voorstel: Voorstel van resolutie betreffende de militaire bezetting van de EU-lidstaat Cyprus door Turkije (190/2)

  Voorstel van resolutie betreffende de militaire bezetting van de EU-lidstaat Cyprus door Turkije (190/2)

  Bekijk dossier 190

• Voorstel: Voorstel van resolutie betreffende de restitutie van de door de Franse bezettende macht geroofde kunstwerken uit de Zuidelijke Nederlanden (604/2)

  }

  Voorstel van resolutie betreffende de restitutie van de door de Franse bezettende macht geroofde kunstwerken uit de Zuidelijke Nederlanden (604/2)

  Bekijk dossier 604

Stemmingen

Recente stemmingen van Wouter Vermeersch in de plenaire vergadering.

Commissies

Wouter Vermeersch is lid van de volgende commissies.