Commissievergadering economie, consumentenbescherming en digitalisering op 14 januari 2026

Mondelinge vragen

De vragen die gesteld werden tijdens deze vergadering.

• Vraag: De opmars van onlinegroepen zoals The Community (Q56012371C)

  technologie, communicatie en media

  De opmars van onlinegroepen zoals The Community
  

  Gesteld door

  Vooruit Nele Daenen
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Vanessa Matz (Minister van Modernisering van de overheid, Overheidsbedrijven, Ambtenarenzaken, Gebouwenbeheer van de Staat, Digitalisering en Wetenschapsbeleid)
  

  op 14 januari 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Samenvatting: Nele Daenen (Vooruit) vraagt om concrete gegevens over de online radicaliseringsnetwerken (zoals Community), die jongeren manipuleren tot zelfbeschadiging of suïcide, en dringt aan op actie, monitoring en preventie via onderwijs en platformtoezicht. Minister Vanessa Matz bevestigt de bezorgdheid, verwijst voor strafrechtelijke acties naar Justitie/Binnenlandse Zaken, en benadrukt Child Focus’ preventiewerk (20.000 kinderen/jaar bereikt) en pleit voor strengere online-regels (anonimiteit, leeftijdscontroles). Daenen waardeert de betrokkenheid maar kondigt navraag bij Justitie aan voor juridische stappen. Geen harde cijfers of operationele details gegeven.

  Nele Daenen:

  Mevrouw de minister, onlangs publiceerde De Morgen een urgent bericht over de ontstellende opmars van de zogenoemde Community , een verzamelnaam voor online subgroepen en netwerken waarin jongeren steeds vaker worden verleid, gemanipuleerd of zelfs gechanteerd om zichzelf en anderen te verwonden en in sommige gevallen zelfs worden aangezet tot suïcide.

  Die netwerken maken gebruik van manipulatieve technieken om kwetsbare jongeren te radicaliseren en hen steeds extremere handelingen te laten verrichten, waaronder zelfbeschadiging en gewelddaden. Veiligheidsdiensten in binnen- en buitenland uiten grote bezorgdheid over de trend en over de risico’s die eraan verbonden zijn voor onze jeugd en voor de samenleving als geheel.

  Kunt u toelichten wat de Belgische en Europese veiligheids- en politiediensten op dit moment precies weten over de aanwezigheid en de impact van die netwerken, zoals de Community en andere vergelijkbare online groeperingen, op Belgische jongeren? Graag ontvang ik daarbij concrete gegevens over het aantal Belgische slachtoffers, lopende onderzoeken en samenwerkingsverbanden met buitenlandse diensten.

  Welke maatregelen worden genomen om die netwerken op te sporen en te ontmantelen, en met welke uitdagingen worden de diensten daarbij geconfronteerd?

  Welke preventieve acties zijn specifiek gericht op de bescherming van kwetsbare jongeren, onder meer via onderwijsprogramma’s, toezicht op onlineplatformen en andere initiatieven? Bestaat er ten slotte een plan voor structurele monitoring en rapportage aan het Parlement over het fenomeen, zodat we adequaat toezicht kunnen uitoefenen?

  Vanessa Matz:

  Ik deel uw bezorgdheid om te beschikken over de meest recente en correcte informatie over de omvang van die problemen in België. Onder meer over het aantal vastgestelde slachtoffers en trends heb ik contact opgenomen met Child Focus. Ik wil er evenwel op wijzen dat strafrechtelijke onderzoeken uitsluitend tot de bevoegdheid van de gerechtelijke autoriteiten behoren.

  De maatregelen om die criminele netwerken op te sporen en te ontmantelen hangen af van de operationele en juridische middelen waarover de ministers van Binnenlandse Zaken en van Justitie beschikken. Voor een nadere toelichting over die aspecten verwijs ik u graag naar hen door.

  Wat preventie betreft, wil ik het voorbeeldige en onmisbare werk van Child Focus benadrukken. Ik heb dat zelf enkele maanden geleden kunnen vaststellen tijdens een bezoek aan de organisatie. Hun aanpak steunt op vertrouwen en heeft tot doel jongeren te responsabiliseren en aan te moedigen om hulp te zoeken. Hun acties richten zich op vier doelgroepen.

  In de eerste plaats zijn dat kinderen en jongeren, via aangepaste middelen zoals theaterstukken, spelen en onlineplatformen. Daarnaast richten zij zich tot ouders, onder meer via opleidingen, brochures, groepsspelen, podcasts en video’s, om hen beter te wapenen tegen digitale risico’s. Tot slot worden ook op professionals gemikt, zoals leerkrachten en opvoeders.

  Jaarlijks bereiken die initiatieven rechtstreeks 20.000 kinderen, 4.000 ouders en 1.000 professionals. Ik ben bovendien van mening dat bijkomende regels inzake de regulering van online-anonimiteit en leeftijdsverificatie zullen bijdragen tot het beperken van dat soort fenomenen en de verdere verspreiding van die groepen op sociale media zullen afremmen.

  Nele Daenen:

  Dank u wel, mevrouw de minister, voor uw antwoord en voor uw stand van zaken in dit dossier. Ik ben blij te horen dat u contact hebt opgenomen met Child Focus en dat u ook al samen met hen aan tafel hebt gezeten. U weet dat wij bij Vooruit daar heel sterk mee bezig zijn en we hopen dat er voor die kwetsbare jongeren daadwerkelijk iets wordt gedaan. Voor de strafrechtelijke onderzoeken en alles wat daarmee gepaard gaat, zal ik de vragen stellen aan de minister van Justitie om van haar de nodige antwoorden te krijgen. Dank u wel.

• Vraag: De consumenten- en gegevensbescherming op e-commerceplatformen (Q56012378C)

  economie en werk

  De consumenten- en gegevensbescherming op e-commerceplatformen
  

  Gesteld door

  N-VA Lieve Truyman
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Vanessa Matz (Minister van Modernisering van de overheid, Overheidsbedrijven, Ambtenarenzaken, Gebouwenbeheer van de Staat, Digitalisering en Wetenschapsbeleid)
  

  op 14 januari 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Lieve Truyman (CD&V) bekritiseert het onevenwichtige speelveld tussen fysieke winkels en e-commerceplatformen, vraagt om strengere digitale consumentenbescherming (met name bij niet-EU-platforms), betere handhaving van privacy- en IE-rechten (o.a. bij Temu), en concrete tools voor kmo’s via de aangekondigde taskforce. Minister Matz (Digitalisering) benadrukt dat EU-regels (zoals DSA) en bestaande klachtkanalen (GBA, DPO) voldoende bescherming bieden, verwijst IE-kwesties door naar Economie, en bevestigt een nieuwe kmo-tool (naast Check & Change) voor duurzame e-commerce, gecoördineerd door BIPT. Truyman uit bezorgdheid over datalekken en fraude (bv. Temu) en dringt aan op proactief toezicht door BIPT in plaats van reactieve klachtenafhandeling, met name tijdens aanstaand overleg met sectorfederaties. Kernpunt: Spanningsveld tussen bestaande EU-regels (volgens Matz afdoende) en roep om strengere handhaving (Truyman eist actie tegen platforms die regels ontwijken).

  Lieve Truyman:

  Mevrouw de voorzitster, mevrouw de minister, mijn vraag gaat specifiek over e-commerce. Dat is inderdaad een essentieel onderdeel van onze economie. Dat staat buiten kijf. E-commerce biedt immers heel veel kansen aan onze ondernemingen en ook aan onze consumenten.

  De digitale platformen maken handel efficiënter en grensoverschrijdend, maar roepen tegelijkertijd vragen op over het gelijke speelveld tussen fysieke winkels en onlinespelers. Fysieke handelaars opereren binnen een duidelijk regelgevend kader, terwijl het toezicht op grote, vaak grensoverschrijdende e-commerceplatformen veel complexer is.

  Daarom heb ik een aantal vragen voor u, specifiek binnen uw bevoegdheid Digitalisering.

  Hoe wordt er in de digitale context over gewaakt dat consumenten die online aankopen doen, een gelijke bescherming genieten als in fysieke winkels, zowel bij aankopen via Europese als via niet-Europese webshops?

  Welke garanties bestaan er vandaag voor de correcte verwerking van persoonsgegevens van Belgische consumenten op e-commerceplatformen?

  Welke digitale tools kunt u aanreiken om de controle en handhaving te versterken?

  Belgische makers en ondernemingen melden frequent inbreuken op auteurs- en intellectuele eigendomsrechten op bepaalde e-commerceplatformen. Welke initiatieven kunt u als minister van Digitalisering nemen om de onlinebescherming van die rechten te versterken? Welke verantwoordelijkheid legt u daarbij bij de platformen zelf?

  We hebben onlangs kennis kunnen nemen van het kmo-plan. Daarin lezen we in maatregel 43 dat er een taskforce rond e-commerce zal worden opgericht, waarbij u als minister van Digitalisering ook betrokken bent. Welke concrete oplossingen en standpunten brengt u vanuit uw bevoegdheid aan binnen de taskforce?

  Bij maatregel 44 van datzelfde kmo-plan zal de regering de kmo’s sensibiliseren rond e-commerce en een onlinetool aanreiken voor de opstart en de ontwikkeling van elektronische handel. Is die tool een aanvulling op de recent gelanceerde Check & Change van Comeos en UNIZO of wordt een nieuwe tool gelanceerd?

  Dat zijn alvast heel veel vragen.

  Vanessa Matz:

  Mevrouw Truyman, consumenten genieten online evenveel bescherming als in de winkel. Dat geldt ook voor niet-Europese platformen die in België actief zijn. Bij een vermoeden van misbruik bij de verwerking van persoonsgegevens kan een klacht worden ingediend bij het platform via de DPO (Data Protection Officer) en, in tweede instantie, bij de Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA).

  Voor de intellectuele eigendomsrechten verwijs ik u door naar de minister van Economie. Binnen de taskforce die u vermeldt, worden twee prioritaire pijlers naar voren geschoven: ten eerste de uitvoering van de Digital Services Act (DSA), met het Belgisch Instituut voor Postdiensten en Telecommunicatie (BIPT) als coördinator digitale diensten en ten tweede een slimmere en duurzamere last mile .

  Maatregel 44 van het kmo-plan is een onlinetool die ter beschikking zal worden gesteld om kmo's te helpen het elektronisch handelsverkeer op te starten en verder te ontwikkelen. Meer gedetailleerde informatie daarover kunt u krijgen bij de minister van Kmo’s en de minister van Economie.

  De Check & Change-tool waarnaar u verwijst, is al operationeel. Die werd ontwikkeld door UNIZO, Comeos en Becom, met steun van de federale overheid, om handelaars in staat te stellen de prestaties van onlinewinkels op het vlak van duurzaamheid in kaart te brengen en te verbeteren. De sensibiliseringstool sluit perfect aan bij onze ambitie om de kwaliteit van de Belgische e-commerce te verzekeren en te valoriseren en het verzenden van pakketten duurzamer te maken.

  Lieve Truyman:

  Dank u voor uw antwoord. Ik heb begrepen dat u deze week opnieuw samenzit met bnode en de handelsfederaties. Ik wil u nog mijn bezorgdheid meegeven met betrekking tot het beschermen van de gegevens, zowel van handelaars als van consumenten. We weten immers dat het platform Temu niet zo nauw omspringt met het beschermen van gegevens en eigendomsrechten. In het overleg dat u binnenkort opnieuw met hen zult hebben, kunt u vragen dat het BIPT toeziet op dat nieuwe platform, zodat zowel de handelaars als de consumenten die ervan gebruik zullen maken, gerust kunnen zijn, zodat men bij een vermoeden van fraude of misbruik niet telkens de klachtenportals moet gaan contacteren. We moeten er zelf eerst voor zorgen dat we de poorten sluiten. Ik geef u die bezorgdheid nog mee voor het komende overleg. De voorzitster : Vraag nr. 56012158C van Sam Van Rooy en vraag nr. 56012392C van Funda Oru vervallen. Vraag nr. 56012356C van Marie Meunier wordt in een schriftelijke vraag omgezet. Daarmee sluit ik de vergadering. De openbare commissievergadering wordt gesloten om 15.04 uur. La réunion publique de commission est levée à 15 h 04.