Kamerlid Sandro Di Nunzio (Anders.)

Mondelinge vragen

De 10 meest recente vragen gesteld door Sandro Di Nunzio in de plenaire vergaderingen.

• Vraag: Het alternatief van minister Jambon voor de Einstein- of groeirekening

  Het alternatief van minister Jambon voor de Einstein- of groeirekening
  

  Beantwoord door

  N-VA Jan Jambon (Minister van Financiën en Pensioenen)
  

  op 11 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Sandro Di Nunzio bekritiseert de dalende economische groei en stelt voor om de 300 miljard euro op spaarrekeningen via zijn Einsteinrekening productief te maken, waardoor jongeren tot 150.000 euro of 1,5 miljoen euro kunnen opbouwen, wat volgens hem de wooncrisis en staatsinkomsten ten goede komt. Minister Jan Jambon bevestigt dat hij de analyse deelt en werkt aan een Cooreman-De Clercq 2.0-wet om spaargeld te activeren, geïnspireerd door zowel de Einsteinrekening als Voka’s groei-rekening, met een concreet voorstel "voor eerstdaags" beloofd. Di Nunzio uit hoop maar ook twijfel, wijt Jambons aarzeling aan regeringspartner Vooruit die beleggingen als "vies" zou afwijzen, en biedt samenwerking aan om het plan door te drukken. Jambon blijft vaag over timing maar benadrukt dat de filosofie – fiscaal gunstig beleggen – behouden blijft, zonder expliciete toezegging over Di Nunzio’s specifieke voorstel.

  Sandro Di Nunzio:

  Mijnheer de minister, u weet dat onze economie helaas in slechte papieren zit. De economische groei daalt en de investeringen lopen terug. Als klein land zitten we bovendien gekneld tussen grootmachten zoals China en de VS, die met geld strooien om hun eigen economie te stutten. Dat is een bijzonder moeilijke situatie en een probleem, want als de economische groei daalt, hebben we minder inkomsten voor de staatskas. Dat is niet goed voor onze begroting.

  U weet wat de oplossing is, mijnheer de minister. Er staat 300 miljard euro geparkeerd op spaarrekeningen. Dat geld brengt niets op, want de rente ligt lager dan de inflatie. Daardoor verarmen we collectief. Dat geld moet richting de beurs gaan, want vandaag komt het onvoldoende in onze economie. Daarom hebben we enkele maanden geleden een wetsvoorstel ingediend met betrekking tot de lancering van onze Einsteinrekening. Op die manier willen we ervoor zorgen dat dat geld productief wordt. Met onze Einsteinrekening wordt het mogelijk om maandelijks een bedrag te beleggen waarmee een kapitaal kan worden opgebouwd tot 150.000 euro tegen de leeftijd van 25 jaar, zodat een eigen woning kan worden gekocht, wat noodzakelijk is in tijden van wooncrisis. Men kan ook blijven beleggen tot de leeftijd van 65 jaar, waardoor een vermogen van 1,5 miljoen euro kan worden opgebouwd.

  Onze Einstein-rekening heeft blijkbaar ook bij Voka tot inspiratie geleid. Voka heeft nu het voorstel van een groeirekening gelanceerd, wat wij een bijzonder goed voorstel vinden. Het gaat om een fiscaal gunstige beleggingsrekening. U hebt daarop geantwoord dat u dat een goed idee vindt, dat u daarmee aan de slag wilt gaan en dat u het wilt ondersteunen. Ik was niet gerustgesteld, omdat ik de dag nadien in De Standaard las dat uw kabinet niet kon bevestigen dat u dat effectief steunde. Mijn vraag aan u, mijnheer de minister, is dan ook zeer eenvoudig. Zult u daar effectief mee aan de slag gaan? Wanneer komt u effectief met een dergelijke fiscaal gunstige beleggingsrekening?

  Jan Jambon:

  Mijnheer Di Nunzio, ten eerste, we delen de analyse dat er te veel geld op de spaarboekjes staat en dat dit moet kunnen worden geactiveerd.

  Ten tweede, het regeerakkoord zegt ook dat we met een variant op de wet Cooreman-De Clercq moeten komen om dat te activeren, dat kan breed gaan, dus een wet Cooreman-De Clercq 2.0.

  Ten derde, zoals ik al gezegd heb in de commissie, ben ik bezig met de voorbereiding, zodat ik het op de tafel van de regering kan leggen. Ik heb toen ook gezegd dat uw Einsteinrekening inspirerend kan werken. Hetzelfde geldt voor de groeirekening waarmee Voka is gekomen. Ook dat is zeker en vast een goede insteek.

  Het is nu aan ons om een voorstel uit te werken en op de regeringstafel te brengen. Dat zal voor eerstdaags zijn.

  Sandro Di Nunzio:

  Mijnheer de minister, het is hoopgevend, nog niet volledig overtuigend maar wel hoopgevend, dat u ermee aan de slag wilt gaan. Mocht u nog twijfelen, praat dan zeker met ons en laat u door ons overtuigen dat economische groei goed is voor onze welvaart en ook voor de begroting, waarover u moeilijke onderhandelingen moet voeren. Ik begrijp dat u een klein beetje twijfelt, want u zit in uw regering natuurlijk samen met de socialisten van Vooruit. We horen bij de socialisten dat sommigen onder hen er eigenlijk fier op zijn dat ze weinig van de beurs en van beleggingen kennen, want de beurs is iets vies waarvan we moeten afblijven. Ik begrijp dus de vertwijfeling. Wij reiken u de hand. Wij zijn uw partner om dat op poten te zetten. Ga aan de slag met ons wetsvoorstel, met de Einsteinrekening. Als u dat niet goed vindt, kom dan gerust met uw eigen voorstel. Laat ons het desnoods de Jambonrekening noemen, zolang de filosofie maar gerespecteerd blijft, namelijk een fiscaal gunstige beleggingsrekening die het spaargeld van de mensen aan het werk zet in onze economie.

• Vraag: Het majeur probleem in verband met de afschaffing van de Senaat

  Vraag: De afschaffing van de Senaat

  Het majeur probleem in verband met de afschaffing van de Senaat
  De afschaffing van de Senaat
  Hervorming van het Belgische tweekamerstelsel summaryExplanation

  Beantwoord door

  N-VA Bart De Wever (Eerste minister)
  

  op 2 april 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Sandro Di Nunzio (PVB) bekritiseert dat de MR en PS ondanks eerdere toezeggingen nu weifelen over de afschaffing van de Senaat, een kernpunt uit het regeerakkoord dat volgens hem symbool staat voor staatsonstvetting en besparingen, en stelt dat een mislukking de geloofwaardigheid van premier De Croo als hervormer ondermijnt. François De Smet (DéFI) verdedigt de Senaat als noodzakelijke tegenmacht en platform voor ethische hervormingen en langetermijndenken, noemt de afschaffingsplannen "irrationeel" en pleit voor hervorming in plaats van opheffing, terwijl hij de besparingsargumenten als ongefundeerd afdoet. Bart De Wever (N-VA) benadrukt dat de afschaffing democratisch gedragen wordt door 80% van de Senaatscommissie en hoopt op PS-steun, maar wijst erop dat het Vlaams Belang ondanks tegenstrijdige argumenten toch voorstemde, wat hij "bizar" noemt. Di Nunzio repliceert dat de regering zonder daadwerkelijke afschaffing als "belastingregering" in plaats van hervormingsregering de boeken in zal gaan en eist duidelijkheid van de wisselvallige meerderheidspartijen MR en Les Engagés.

  Sandro Di Nunzio:

  Mijnheer de premier, de afschaffing van de Senaat is iets wat letterlijk in uw regeerakkoord staat. Dat staat er onvoorwaardelijk in. Dat hebt u beslist met de N-VA, Les Engagés, cd&v, de MR en Vooruit. Wij vinden het goed dat dat erin staat, want dat betekent een ontvetting van de Staat en een goede besparing. Het is ook een goede symbolische zet, omdat het een besparing op de politiek, op de overheid is.

  Mijn partij steunt dat niet alleen, maar trekt dat ook. Wij hebben met de vorige regering de weg vrijgemaakt om ervoor te zorgen dat de Senaat kan worden afgeschaft en ook vandaag dienen wij het wetsvoorstel om die afschaffing te realiseren mee in.

  Wat hebben wij de afgelopen dagen echter gezien, mijnheer de premier? Quel sketch . We hebben de PS, die nog geen jaar geleden volmondig zei dat ze voor de afschaffing van de Senaat was, maar die vandaag tegenstemt. En dan de MR, wat met de MR? De MR ziet plots drogredenen om niet te moeten meestemmen, en dat voor een partij die staat voor een efficiëntere overheid en lagere belastingen, dat voor een partij waarvan de kabinetschef van de voorzitter boeken schrijft over een slankere overheid. Het is die MR die plots begint te twijfelen of het wel goed zou zijn om dat te doen. Goede vrienden van de MR, twijfel niet en stem mee voor de afschaffing, want als u niet meestemt, is dat een majeur probleem.

  Dat hebben de collega’s van de N-VA ook gezegd. Dat is dan niet enkel een probleem voor de N-VA, maar ook voor u als premier is dat een bijzonder groot probleem, want het is de enige grote institutionele hervorming die u hebt kunnen bekomen bij de onderhandelingen over het regeerakkoord. Het is ook de enige echte besparing die u zou kunnen bewerkstelligen.

  Mijn vraag is dus heel simpel. Zal de meerderheid de stemmen leveren die nodig zijn? Zo niet, bent u dan nog geloofwaardig en krijgt u nog iets gedaan met deze regering?

  François De Smet:

  Monsieur le premier ministre, chers collègues, je vais être honnête: moi, je trouve que la position visant à dire qu’il faut supprimer le Sénat, en ces temps de polarisation, est une position facile, parce que le Sénat est le bouc émissaire tout désigné à jeter aux ennemis du parlementarisme.

  Je vais tenter quelque chose qui n’est pas facile. Je vais essayer de défendre le Sénat en deux minutes. D’abord, même depuis les réformes de l’État, le Sénat était le moteur principal des principales réformes progressistes en éthique. Qu'il s'agisse de l'interruption volontaire de grossesse (IVG), de la procréation médicalement assistée (PMA), de l'euthanasie ou du mariage pour tous, ces réformes n'auraient pas pu aboutir seulement ici.

  Il fallait, à un moment, du temps long. Il suffit de voir, a contrario , chers collègues, à quel point cette Chambre seule n'arrive plus à avancer sur ce genre de dossier. Depuis combien de temps ne parvenons-nous pas à avancer sur la dépénalisation de l'IVG? J’aime bien le Sénat parce qu'il est l'opposé total de ce que la politique devient ici même, à savoir le refus du temps long, le refus de la réflexion, le règne des caméras et des petites phrases.

  Ensuite, je veux aussi défendre le Sénat parce que ceux qui veulent le détruire veulent surtout, en partie, un trophée, un morceau de la Belgique de 1830. Le Sénat, c'est le lieu de rencontre supposé des élus des communautés et des régions. C'est donc l'antithèse complète du confédéralisme; parce que le confédéralisme n'a pas envie que les élus des régions et des communautés travaillent ensemble. Il veut seulement que des gouvernements de régions travaillent ensemble et dessinent les lignes du pays.

  Quant à l'argument des économies, restons sérieux deux secondes. Quasiment tous les sénateurs sont payés par leur assemblée d'origine. À mon avis, le bâtiment est amorti depuis longtemps. Le seul coût réel du Sénat, c'est les dotations sénatoriales des partis politiques. Mais j'ai une bonne nouvelle pour vous: vous pourriez les supprimer dès maintenant. Je ne suis pas concerné. Nous n’avons pas de sénateur – mais peu importe. Vous pourriez les supprimer tout de suite. Cela, par exemple, vous ne le faites pas.

  Plutôt que de supprimer ce Sénat, monsieur le premier ministre, réformons-le. Ce n'est pas parce que vos partis ont décidé de ne plus rien faire du Sénat qu’il ne sert à rien. Au contraire. Mais il faut plus de courage pour transformer (…)

  Bart De Wever:

  Het gaat hier over een voorstel van wetswijziging dat voor alle duidelijkheid door senatoren is ingediend. Het voorstel is wel in het regeerakkoord opgenomen en wordt dus door de regering en zeker door mijzelf toegejuicht.

  Ik heb al meermaals bespiegelingen gegeven over de Senaat. Ik zal ze niet allemaal herhalen.

  Mijnheer De Smet, u hebt de Senaat verdedigd. Het zou volgens u schadelijk zijn voor België mocht de Senaat worden afgeschaft. U moet echter het commissieverslag lezen als u niet aanwezig was. Het Vlaams Belang heeft net het tegenovergestelde verklaard. Het is schadelijk voor Vlaanderen als de Senaat zou worden afgeschaft. Dat zou een herfederalisering betekenen. Ik ga ervan uit dat die stellingen niet allebei waar kunnen zijn en wellicht dus beide onwaar zullen zijn. U bent echter consequent. U bent tegen. Het Vlaams Belang heeft tegenargumenten gegeven, maar vervolgens toch voorgestemd, wat bizar is.

  Ce lundi, cette modification de loi a été approuvée en commission du Sénat par 16 voix pour, 3 contre et 1 abstention. C'est un résultat très clair: 80 % a voté pour. Demain, le Sénat votera en séance plénière sur cette modification de loi et, en cas d'approbation, celle-ci sera ensuite transmise à la Chambre. Si les partis votent de manière similaire à ce qu'ils ont fait en commission, cette modification de loi obtiendra une majorité beaucoup plus large que les deux tiers, étant largement soutenue donc sur le plan démocratique. En réalité, seul le PS semble encore s'opposer à la suppression du Sénat, alors que ce parti avait, en effet, encore indiqué récemment y être favorable. J'espère donc sincèrement que le PS changera d'avis.

  Mijnheer Di Nunzio, uw partij steunt het voorstel wel vanuit de oppositie, wat zeer wordt gewaardeerd. Het is een hervorming die uw partij in theorie al lang verdedigt, maar die zij naar goede gewoonte vanuit de meerderheid in de praktijk nooit heeft kunnen realiseren.

  Laat ons dus samen hopen dat het nu effectief anders zal zijn. Ik reken er ook op dat het morgen anders zal zijn.

  Sandro Di Nunzio:

  Mijnheer de premier, ik dank u voor uw antwoord.

  Die laatste tik was echter hoogst onnodig, want wij steunen die hervorming en trekken ze mee. Het was absoluut onnodig om dat hier te moeten aanhoren. Onder impuls van Stephanie D’Hose in de Senaat werd de weg geëffend. U blijft op de vlakte over de ambigue signalen die wij horen van partijen binnen uw meerderheid, in het bijzonder van MR en ook van Les Engagés.

  De afschaffing van de Senaat is een belofte die in uw regeerakkoord staat en die u moet waarmaken. U hebt ook verklaard dat u een hervormingsregering wilt zijn en dat u de financiën op orde zult brengen. Wat wij daarentegen zien, is taks na taks na taks, met de meerwaardetaks die wij deze namiddag ook zullen bespreken.

  Als u daar niet in slaagt, zal uw regering niet de geschiedenis ingaan als een hervormingsregering, maar als een belastingregering. Stem dus de violen gelijk en zorg ervoor dat de afschaffing van de Senaat effectief wordt goedgekeurd.

  François De Smet:

  Je vous remercie, monsieur le premier ministre, pour votre réponse.

  La quasi-totalit é des É tats f é d é raux dans le monde maintiennent deux chambres, non par archa ï sme, mais parce qu ’ il s ’ agit d ’ un contrepoids indispensable entre le pouvoir central et les entit é s f é d é r é es. Je trouve que cette course à la suppression du S é nat devient compl è tement irrationnelle.

  Ce qui est très rationnel, en revanche, c’est qu’il faudra réunir une majorité des deux tiers. Vous avez déjà tenté de l’obtenir pour moderniser la Cour constitutionnelle, et vous n’y êtes pas parvenu. Je ne vous vois pas y parvenir davantage cette fois pour supprimer le Sénat, et j’espère très sincèrement que vous n’y arriverez pas. J’espère au contraire que les partis représentés au Sénat vont se ressaisir, investir cette institution et peut ‑ ê tre la transformer: en faire, par exemple, l'instrument de contrôle des Comités de concertation, faire en sorte que le Sénat s'occupe beaucoup plus fortement des matières éthiques et qu'il se fasse le relais des propositions de loi qui pourraient être portées par des citoyens. Voilà ce que nous devrions faire, plutôt que de chercher à savoir qui sera le apte ou le plus prompt à supprimer cette assemblée qui est avec nous depuis 1830.

  Voorzitter:

  Mijnheer de premier, daarmee hebt u de klus geklaard voor vandaag, althans hier.

• Vraag: Iran en het inferno in het Midden-Oosten

  Vraag: De Nationale Veiligheidsraad (NVR) en het standpunt van België over Iran

  Vraag: De Nationale Veiligheidsraad (NVR) en het standpunt van België over de illegale oorlog in Iran

  Vraag: De situatie in Iran en de binnenlandse en internationale veiligheid

  Vraag: Iran

  Vraag: De illegale oorlog tussen de VS en Iran

  Vraag: De oorlog in het Midden-Oosten

  internationale politiek en migratie

  Iran en het inferno in het Midden-Oosten
  De Nationale Veiligheidsraad (NVR) en het standpunt van België over Iran
  De Nationale Veiligheidsraad (NVR) en het standpunt van België over de illegale oorlog in Iran
  De situatie in Iran en de binnenlandse en internationale veiligheid
  Iran
  De illegale oorlog tussen de VS en Iran
  De oorlog in het Midden-Oosten
  België, Iran en de veiligheidsdynamiek in het Midden-Oosten summaryExplanation

  Beantwoord door

  N-VA Bart De Wever (Eerste minister)
  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 5 maart 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De discussie draait om de Belgische reactie op de escalerende oorlog in het Midden-Oosten na Amerikaanse en Israëlische luchtaanvallen op Iran, waarbij de regering wordt bekritiseerd voor gebrek aan eenheid, traagheid en onduidelijke standpunten. Oppositiepartijen zoals PS (Magnette) en PTB (Boukili) veroordelen de "illegale oorlog" van Trump en Netanyahu als schending van internationaal recht en waarschuwen voor economische gevolgen zoals stijgende energieprijzen, terwijl N-VA (Bouchez) en MR de aanval verdedigen als noodzakelijk tegen het "destabiliserende" Iraanse regime en pleiten voor harde veiligheidsmaatregelen. Premier De Wever benadrukt prioriteiten als repatriëring van Belgen, veiligheid en economische belangen, maar ontwijkt een duidelijke politieke lijn, wat tot felle kritiek leidt over "gebrek aan leiderschap" en tegenstrijdige geluiden binnen de coalitie. Kritiek spitst zich toe op de afwezigheid van een Belgisch de-escalatieplan, de impact op koopkracht en de vraag of België het internationale recht moet verdedigen of de Amerikaanse lijn volgt.

  Sandro Di Nunzio:

  Mijnheer de eerste minister, ik ben blij u na vijf weken afwezigheid tijdens het vragenuurtje opnieuw te mogen verwelkomen om u een aantal vragen te stellen.

  Uw afwezigheid op zich was een nieuwsfeit geworden. Wat gebeurt er immers als u niet aanwezig bent? Uw regeringspartners beginnen te toeteren en elkaar tegen te spreken. Zaterdag viel de eerste bom in Iran en sindsdien zagen we een escalatie van verklaringen. Sommige regeringspartijen juichen bij het feit dat Iran wordt gebombardeerd en roepen: " Go USA! Go Israël! " Andere stellen dan weer dat de Verenigde Staten geen bondgenoot zijn maar een tegenstander. Nog anderen merken terecht op dat het internationaal recht wordt geschonden.

  Mijnheer de premier, van u echter hoorden we dagenlang niets, terwijl het Midden-Oosten in brand staat. Nochtans rekent de bevolking en rekenen wij, de vertegenwoordigers van de bevolking, op u. In crisistijd is er maar één regel: één land, één regering, één lijn. Maar uw regering heeft zes dagen nodig om iets te ondernemen. Uw regering heeft zes dagen nodig om de Nationale Veiligheidsraad samen te roepen.

  Ik heb dan ook een aantal vragen.

  De Belgen zullen het voelen in hun portemonnee, de energieprijzen schieten immers de lucht in, maar toch keurt uw meerderheid afgelopen maandag een accijnsverhoging goed op gas. Ik begrijp dat niet. Waarom wordt dat gestemd? Wat is het plan of idee daarachter?

  Wat is uw plan om onze bedrijven en onze industrie te beschermen nu die oorlog in het Midden-Oosten is uitgebroken? Zult u hen in bescherming nemen en hoe?

  Paul Magnette:

  Monsieur le président, messieurs les ministres, cette guerre n’est pas la nôtre. Trump a décidé seul de bombarder l’Iran prenant le risque de causer des milliers de victimes civiles. Trump n’a pas consulté, il n’a même pas averti les Européens. Trump a choisi pour allié Netanyahou, un criminel de guerre responsable du génocide à Gaza, poursuivi pour crimes de guerre et contre l’humanité par les juridictions internationales. Et Trump a décidé d’utiliser la force brutale en violation de tous les principes du droit international. Le résultat, nous le voyons, c’est l’embrasement sur toute la région. C’est le chaos. C’est l’histoire qui, une fois de plus, se répète. Après l’Irak, après la Syrie, après l’Afghanistan, après le Liban, le chaos cause le chaos.

  C’est facile pour Trump, depuis Washington, de décréter une guerre au Proche et au Moyen-Orient. Mais c’est nous, les Européens, qui allons en subir les conséquences. C’est nous, les Européens, qui voyons déjà flamber les prix du gaz et du pétrole avec des conséquences désastreuses pour nos familles et pour nos entreprises. C’est nous, les Européens, qui sommes les premiers exposés au risque de représailles terroristes. C’est nous, les Européens, qui voyons l’instabilité à nos frontières. Et c’est nous, les Européens, qui devrons accueillir, demain, des centaines de milliers de réfugiés qui fuiront la guerre et le chaos absolu.

  Mes questions, monsieur le premier ministre, sont extrêmement simples.

  Je voudrais obtenir de votre part des garanties sur deux points. Un, notre pays doit tout mettre en œuvre pour faire cesser au plus vite cette folie meurtrière et imposer, dans le respect du droit international, un vrai plan de paix et de transition démocratique. Et, deux, monsieur le premier ministre, nous devons faire comme Pedro Sanchez, le premier ministre socialiste en Espagne, dire non à Trump, pas un de nos soldats, pas une de nos armes pour la guerre de Trump en Iran.

  Nabil Boukili:

  Monsieur le premier ministre, les États-Unis et Israël ont attaqué de manière illégale et tout à fait contraire au droit international l'Iran.

  Pour être tout à fait clair, le régime iranien est un régime à condamner. Nous l'avons condamné ici, à la Chambre des représentants, dans le Parlement européen, au Parlement flamand avec une résolution. Vous pouvez le lire sur notre site.

  Mais, nous sommes contre cette guerre, car elle ne défend que les intérêts américains et son but est de s'accaparer des richesses iraniennes. L'Iran, c'est la deuxième réserve de gaz au monde. L'Iran, c'est la quatrième réserve de pétrole au monde. Cette guerre sert les intérêts américains et n'est pas là pour défendre les intérêts du peuple iranien. Le peuple iranien, aujourd'hui, est sacrifié pour les intérêts américains.

  Cette guerre amène le chaos dans la région. Rappelez-vous l'Irak. Rappelez-vous la Lybie, la Syrie, l'Afghanistan.

  Aujourd'hui c'est le chaos qui menace la région et vous, monsieur le premier ministre, dans ce cadre, vous déclarez que le droit international n'est plus d'application. Vous rendez-vous compte? Le premier ministre de la Belgique dit que le droit international n'est plus d'application, au lieu de le faire respecter! Heureusement, au sein de votre propre gouvernement, des voix s'élèvent contre cette vision.

  Monsieur le premier ministre, maintenez-vous ici aujourd'hui cette déclaration ou revenez-vous dessus et mettez-vous tout en œuvre pour que le droit international soit respecté et que les droits du peuple soient respectés? Arrêtez de suivre aveuglément les intérêts des États-Unis.

  Georges-Louis Bouchez:

  En fait, au contraire, cette guerre est pleinement la nôtre. Celui qui ne s’en rend pas compte passe à côté de l’histoire. Parce que c’est très facile de dire que l’on condamne avec un texte. Mais le régime des mollahs, c’est 50 000 morts en quelques jours contre sa propre population, pour défendre des valeurs de liberté.

  Au-delà de cela, l’Iran est aujourd’hui l’un des principaux facteurs de déstabilisation au niveau mondial, et en particulier pour les pays européens. Nous le voyons aujourd’hui: leur capacité à résister militairement montre à quel point ce régime n’a fait qu’investir dans des capacités pour détruire l’autre. Au-delà de cela, l’Iran a organisé ou tenté d’organiser, ces dernières années, plusieurs attentats sur notre territoire.

  Donc, oui, l'intervention en Iran vise aussi à protéger nos intérêts. Car certains, aujourd'hui, nous parlent beaucoup du droit international. Mais il faut aussi regarder le monde tel qu'il est. Le monde d'aujourd'hui est en lutte entre, d'un côté, l'Occident et, de l'autre côté, un pôle russo-chinois qui a pour vocation de nous affaiblir. L'enjeu étant que des pays tombent dans un camp ou dans l'autre. Mais, à un moment donné, mesdames et messieurs, il faut faire des choix. On ne peut plus être uniquement dans le discours ou l'invective. On doit assumer ces conséquences et les valeurs qui sont les nôtres.

  Enfin, en ce qui concerne la sécurité intérieure – puisque, manifestement, il y a des condamnations de ce régime, ce qui est toujours intéressant –, on a pu voir deux manifestations organisées aujourd'hui en faveur du régime par Samidoun et par les antifas, lesquels se sont rassemblés devant l'ambassade des États-Unis. On en a vu certains rendre hommage à M. Khamenei.

  Monsieur le premier ministre, pourriez-vous dès lors nous faire part des conclusions du Conseil national de sécurité pour protéger nos intérêts maintenant? (…)

  Koen Van den Heuvel:

  Mijnheer de voorzitter, mijnheer de eerste minister, mijnheer de minister, collega's, wat begon als een confrontatie tussen Israël en het verderfelijke mollahregime in Iran, is intussen uitgegroeid tot een regionaal conflict. De escalatie dreigt het Midden-Oosten verder te destabiliseren en in chaos te storten. Europa blijft niet buiten schot, want intussen is ook de Britse militaire basis in Cyprus door een Iraanse drone getroffen.

  Als voorvechter van de Europese samenwerking is het voor cd&v heel duidelijk dat wij een Europese lidstaat bijstaan, dus Cyprus helpen, maar dat betekent niet dat we ons land moeten laten meeslepen in een conflict in het Midden-Oosten. De geopolitieke crisis verergert immers ook de al fragiele economische situatie in Europa. De afgelopen weken zijn de beurzen in het rood gegaan, de olieprijs is enorm gestegen en de aardgasprijs is zelfs verdubbeld.

  Hoe langer het conflict aansleept, hoe groter de negatieve impact is op een broodnodige economische groei. De vorige weken waren lagere energieprijzen net een topprioriteit in Europa en dat mogen we niet uit het oog verliezen. Vanochtend nog trok de Nationale Bank aan de alarmbel en lanceerde een dringende oproep om verder te werken aan broodnodige structurele hervormingen en aan duurzame overheidsfinanciën om een financiële crash in ons land te vermijden. Het is nu niet het moment om mee olie op het vuur te gieten.

  Ook onze binnenlandse veiligheid mogen we niet uit het oog verliezen, want een verdere escalatie zou aanleiding kunnen geven tot een mogelijke activering van terreurcellen en tot grote migratiestromen naar Europa. Collega's, mijnheer de premier, die zaken (...)

  Voorzitter:

  Dank u wel, mijnheer Van den Heuvel. Uw twee vragen kunt u misschien in uw repliek stellen of misschien wil mevrouw Almaci ze voor de micro herhalen, zodat we er kennis van kunnen nemen.

  Meyrem Almaci:

  Twee sprekers van de meerderheid en twee verschillende meningen, hoe zijn we hier in godsnaam beland?

  Ja, het Iraanse regime is beestachtig tegenover zijn eigen bevolking. Daarom moeten wij goed nadenken over hoe we dit moeten aanpakken en op welke manier wij hen het best beschermen. Nu is men echter een roekeloze oorlog gestart, op een ronduit gestoorde manier. Die oorlog is aan het ontsporen op een manier die niemand kan voorspellen. Ik maak me ernstige zorgen over de Iraanse bevolking en over onze mensen daar. Heel de regio staat in vuur en vlam: Turkije, Cyprus, Libanon. Dan is er ook nog de schade hier bij ons, namelijk de economische onzekerheid voor onze scheepvaart, de vrees voor stijgende prijzen, de vrees voor aanslagen.

  Jullie kakelen ondertussen maar in alle richtingen. Dat is ronduit beschamend. Iedereen spreekt elkaar tegen. Men fluit elkaar terug. Er is geen heldere communicatie en geen eenheid van commando.

  Mijnheer de premier, u zegt dat het internationale recht niet meer werkt, dat we in een andere wereld wakker zijn geworden. Als men dat recht echter zelf niet respecteert of het niet meer helder durft te verdedigen, hoe kan het dan nog werken? We hebben dat ook gezien bij jullie standpunt over Palestina. Dit is een patroon in deze regering. U kunt perfect het beestachtige Iraanse regime veroordelen en tegelijkertijd het internationale recht verdedigen, in de plaats van mee de begrafenis ervan te organiseren. Het alternatief is namelijk het recht van de sterkste. Daar pas ik voor.

  Sommigen hier praten Trump goed. Goed, laten we dan misschien ook meteen Afghanistan of Noord-Korea binnenvallen. Of neen, wacht, met Afghanistan maken we terugkeerdeals. Collega’s, dit is geen grap. Het gaat over leven en dood van gewone mensen. De vraag is dus of u inderdaad Sánchez durft te volgen. Gaat u pal achter het internationale recht staan? Gaat u oproepen tot een staakt-het-vuren? (…)

  Oskar Seuntjens:

  Onze gedachten zijn vandaag bij alle Iraniërs, bij de honderdduizenden die op straat zijn gekomen voor vrijheid, voor vrede en voor democratie. Onze gedachten zijn bij alle Iraniërs die familie hebben verloren, vermoord door het beestachtige regime. Onze gedachten zijn bij alle Iraniërs die al jaren in onderdrukking leven.

  Wij laten dus geen traan om een dictator minder. Is er tegelijkertijd echter iemand die gelooft dat Trump en Netanyahu, of all people, hun aanvallen doen omdat zij zo begaan zijn met het lot van de Iraniërs?

  Mijnheer de premier, u bent historicus. Historici leren lessen uit het verleden. Amerika heeft dat al eens gedaan. Ze zijn Irak binnengevallen en ze zijn Afghanistan binnengevallen. Hoe gaat het daar vandaag? In Afghanistan heersen de taliban. Er is net een wet goedgekeurd die bepaalt dat vrouwen in elkaar mogen worden geslagen zolang hun botten maar niet worden gebroken.

  Netanyahu is de oorlogsmisdadiger die de dood van tienduizenden Palestijnen op zijn geweten heeft. Die twee mannen zouden het ineens doen in naam van de vrijheid.

  Zij doen het om macht, zij doen het om olie, zij doen het om geld. Iedereen zal dat voelen, ook wij hier in Europa. Waar zullen wij vandaag bijvoorbeeld onze energie nog vandaan halen? Het Midden-Oosten valt weg. Rusland moeten wij niet meer na de vreselijke oorlog. Wie wrijft zich in de handen en blijft over? Dat is Trump. Torenhoge gasprijzen dreigen werkelijkheid te worden.

  Wat moet een overheid in dat geval doen? Voor Vooruit is het essentieel dat een overheid haar zakken niet vult met oorlogsgeld, maar dat alle meerwinsten uit belastingen op gas worden teruggegeven aan gezinnen, aan alleenstaanden en aan de industrie.

  Hoe zult u de veiligheid en de koopkracht van mensen beschermen tegen een oorlog waar wij niet om hebben gevraagd?

  Bart De Wever:

  Chers collègues, merci pour vos questions.

  Je me chargerai de la première partie de la réponse et le ministre des Affaires étrangères répondra ensuite sur la base de ses propres compétences.

  Au cours des cinq derniers jours, les tensions au Moyen-Orient et dans la région se sont intensifiées à une vitesse exceptionnelle. Lors de frappes conjointes américaines et israéliennes menées samedi matin, l'ayatollah Khamenei a été éliminé, ainsi que des figures clés du régime islamique. En représailles, l'Iran a lancé ces derniers jours une série d'attaques massives par missiles et drones, en direction d'Israël, de Bahreïn, du Koweït, du Qatar, des Émirats arabes unis, de l'Arabie saoudite, de la Jordanie et d'Oman dans le but de créer un maximum de chaos dans la région.

  Des installations des pays de l'Union européenne ont également été visées, notamment des installations militaires françaises et italiennes ainsi que des bases britanniques à Chypre. Par ce chaos, l'Iran cherche à fermer le détroit d'Ormuz, ce qui a des conséquences directes sur le commerce maritime et sur notre approvisionnement énergétique.

  Samen met u moet ik vaststellen dat in deze woelige geopolitieke tijden inderdaad nog weinig rekening wordt gehouden met de internationale rechtsregels, die wij als Europeanen terecht zeer hoog in het vaandel blijven dragen. Maar een theocratische dictatuur die zelf al 47 jaar het internationale recht met voeten treedt, hoeft van mij geen enkele sympathie te verwachten. We spreken hier immers over een moorddadig en crimineel regime, dat enkele weken geleden nog duizenden van zijn eigen burgers heeft afgeslacht om zichzelf in stand te houden. Laten we dat niet vergeten. Sommige collega's hebben tijdens hun tussenkomst hard geroepen, dat levert een mooie clip op voor de sociale media, maar dát aspect zijn sommige collega's vergeten te vermelden. Er kwam niet één woord over de Iraanse bevolking vanwege de PS en de PTB.

  Laten we toch ook niet vergeten dat datzelfde regime steun biedt aan tal van antiwesterse terroristische actoren en aan de Russische oorlogsmachine in Oekraïne. Bovendien koestert het de ambitie om nucleaire wapens te bouwen. Wat dat laatste betreft, heeft dat regime de afgelopen maanden verschillende diplomatieke kansen gemist om de internationale gemeenschap gerust te stellen. Over het noodlot van de leiders van dat wrede en vijandige regime moet u van mij dus geen traan verwachten.

  Cela dit, le problème iranien ne se résout pas simplement par une guerre menée de manière irréfléchie. Je ne peux qu'espérer que les É tats-Unis et Israël disposent d'une stratégie de sortie, en vue d'améliorer la situation pour le peuple iranien et la stabilité géopolitique, mais je n'en suis pas sûr.

  Certes, quelques pays européens interviennent de manière défensive mais il n'existe, du côté européen, aucun projet visant à se joindre à l'attaque contre l'Iran.

  Laisser la région dans le chaos pourrait en effet avoir des conséquences néfastes pour notre continent. Je pense en premier lieu à la hausse des coûts de l'énergie et à des flux migratoires incontrôlés en direction de l'Europe.

  Les évolutions dans la région s'enchaînent à un rythme soutenu. Le gouvernement surveille chaque dimension de la situation heure par heure. Une réunion du Conseil national de sécurité vient d'avoir lieu, au cours de laquelle plusieurs éléments ont été analysés et mis en perspective. Nos services sont pleinement mobilisés afin de signaler et de traiter immédiatement toutes les conséquences potentielles du conflit pour notre pays.

  De focus van onze regering zal de komende uren en dagen – en misschien weken en maanden, al hoop ik van niet – op drie domeinen liggen.

  Ten eerste is er de veiligheid van onze eigen burgers in de regio. Collega Prévot zal zo dadelijk meer uitleg geven over de repatriëring van gestrande reizigers in de Verenigde Arabische Emiraten en Qatar. Ik wil uitdrukkelijk de collega’s van Defensie en Buitenlandse Zaken danken en feliciteren, want zij hebben letterlijk dag en nacht gewerkt en werken nog steeds aan de best mogelijke oplossing, onder logistiek zeer moeilijke en snel wijzigende omstandigheden.

  Ten tweede bekijken we de potentiële impact op de veiligheid, zowel op binnenlands als op buitenlands vlak. Ons land heeft directe belangen bij een terugkeer naar regionale stabiliteit. Dat volgen wij nauwgezet op, met onze Europese partners in eerste instantie en binnen het NAVO-verband.

  Ten derde zijn er onze economische en maritieme belangen in de Straat van Hormuz en de Rode Zee. Zoals u weet, is die zee-engte cruciaal in de wereldwijde energietoevoer. In dat kader volgen we de gevolgen voor onze bevoorradingszekerheid op. Om bij te sturen waar nodig houden we uiteraard ook de evolutie van de energieprijzen goed in de gaten, ook in samenwerking met onze Europese partners. De ministers van Financiën en Energie zullen straks nog op uw vragen daarover antwoorden.

  Dat zijn momenteel de drie topprioriteiten waarmee we ons bezighouden: de veiligheid van onze burgers ter plaatse, de potentiële impact op onze eigen veiligheid, zowel binnenlands als buitenlands, en onze economische en maritieme belangen.

  Alle andere geopolitieke bedenkingen zijn zonder meer zeer interessant en iedere partij hier heeft daarover ongetwijfeld zeer boeiende inzichten, maar de regering heeft als taak om beleid te voeren dat gericht is op concrete bedreigingen en op het vrijwaren van onze belangen. Grote verklaringen zijn daarbij zelden productief en in het slechtste geval zelfs contraproductief.

  Ik ben een historicus – u hebt daarop gewezen –, maar geen hystericus. Een regering moet zich in eerste instantie bezighouden met de problemen waarmee we geconfronteerd worden en met de werkelijkheid waarop we impact hebben. Andere beschouwingen laat ik graag aan de wijsheid van het Parlement. Ik dank u.

  Maxime Prévot:

  Monsieur le président, mesdames et messieurs les parlementaires, l’Union européenne vient d’organiser un Conseil extraordinaire des ministres des Affaires étrangères avec le Conseil de coopération du Golfe, auquel j’ai pris part.

  J’ai exprimé notre soutien total aux pays du Golfe. Nous faisons bloc, ensemble, face aux attaques injustifiées de l’Iran dont ces pays sont les victimes, et dont nous souffrons nous aussi, au vu du danger auquel nos compatriotes sont exposés.

  Zowel de Golfstaten als de EU hebben hun diplomatieke inspanningen opgevoerd om te voorkomen dat we in deze situatie zouden belanden. We zullen samen die verstandige en redelijke aanpak voortzetten, omdat deze in staat is om op lange termijn veiligheidswaarborgen te bieden. Ons doel is de-escalatie, op een moment dat de Golfstaten zouden kunnen beslissen hun recht op zelfverdediging uit te oefenen door te reageren en het conflict zich uitbreidt naar landen zoals Azerbeidzjan.

  Notre sécurité et nos économies sont liées. Nous avons décidé d'unir nos efforts et nos moyens, notamment pour éviter de subir une hausse des prix de l'énergie et une perturbation du commerce mondial.

  Ik heb ook mijn solidariteit betuigd met Spanje, dat het voorwerp geweest is van ongerechtvaardigde vergeldingsdreigingen vanwege de Verenigde Staten. Men kan een land dat – ik herinner eraan – een bondgenoot is, niet bedreigen enkel en alleen omdat het een soevereine positie inneemt die niet bevalt.

  Je remercie une fois de plus les pays du Golfe pour leur précieuse collaboration avec mes services pour veiller sur la sécurité de nos ressortissants sur place. La situation évolue très rapidement et nous nous adaptons au mieux dans l'intérêt de tous les Belges.

  Avec mon collègue, le ministre de la Défense, nous avons pris la décision de rapatrier, aussi vite que possible, autant de voyageurs belges que possible. Nous nous focalisons dans un premier temps sur les pays où il y a le plus de Belges: les Émirats arabes unis et le Qatar.

  We volgen de situatie er uur per uur en naargelang van de feitelijke omstandigheden op het terrein en de mogelijke samenwerking met andere partners, passen we het apparaat in realtime aan. Soms wordt iets wat op een bepaald moment niet mogelijk is, de dag nadien wel mogelijk.

  La Belgique compte parmi les premiers pays européens à organiser ces rapatriements. Nous n'avons pas à rougir de notre réactivité. Pour le moment, l'espace aérien au-dessus des Émirats arabes unis et du Qatar est fermé. Quand elles existent, les ouvertures sont sporadiques et extrêmement limitées, raison pour laquelle nos compatriotes seront d'abord transportés par voie terrestre vers un pays voisin. Ensuite, ceux qui sont à Oman seront pris en charge par avion vers un pays sûr. L'idée est double: mettre au plus vite les vies en sécurité et favoriser les rotations de nos avions militaires. C'est pourquoi la ville égyptienne d'Hurghada a été identifiée comme destination de nos vols militaires. Hier, je précisais toutefois que nous continuions d'analyser nos capacités opérationnelles avec la Défense pour ramener directement nos compatriotes vers Bruxelles. Si, hier, il n'était pas encore certain que nous pussions proposer cette solution, c'est désormais chose faite depuis ce matin, à la faveur d'une concertation étroite entre nos services et de réalités opérationnelles adaptées. Les Belges qui gagneront Oman par bus seront donc transportés par avion militaire jusqu'à Bruxelles, en transitant par Hurghada uniquement pour une escale technique de refueling . Ils pourraient même rester à bord de l'avion.

  Wat de kosten betreft, België zal de uitgaven voor de toeristen voorschieten. Overeenkomstig de Belgische wet, artikel 84 van het Consulair Wetboek, zijn de kosten voor consulaire bijstand terugbetaalbare voorschotten. De burger kan dus steeds worden verzocht om minstens een deel van die kosten te dragen. Datzelfde principe werd onder meer toegepast tijdens de repatriëringen in het kader van de covidpandemie.

  Certains ne comprennent pas qu'ils ne soient pas immédiatement pris en charge là où ils se trouvent jusqu'à leur domicile. Ils se plaignent de coûts à devoir assumer et de trajets à effectuer en bus. Je n'ose imaginer ce que les Ukrainiens doivent en penser… Ne confondons pas, mesdames et messieurs, l'essentiel et l'accessoire. La vocation du gouvernement belge n'est pas de se substituer à une agence de voyages, mais de pouvoir sauver des vies en installant des gens dans un endroit sûr. Il s'agit d'extraire le plus rapidement possible le plus grand nombre de personnes des zones où les espaces aériens sont fermés, empêchant leur retour immédiat, et où des missiles sont encore en train de tomber. Qu'une solution permettant leur acheminement jusqu'à Bruxelles ait finalement pu se dégager est une bonne nouvelle. Le coût demandé de 600 euros pour un voyage des É mirats jusqu'en Belgique répond à notre cadre légal et équivaut à ce que les Pays-Bas, par exemple, demandent à leurs ressortissants. L'Allemagne a fixé ce montant à 500 euros. C'est 50 % du tarif classique.

  Het is ook aanzienlijk goedkoper dan eender welk alternatief per vliegtuig. Wanneer men weet dat sommige staten geen enkele repatriëring van hun landgenoten organiseren en sommige taxi's in Dubai tot duizenden euro's vragen voor een rit naar Muscat, dan zijn de enkele tientallen voorziene euro's voor onze bussen slechts een detail.

  Je comprends l’impatience et la peur, mais gardons la capacité de relativiser les choses. Nous agissons au mieux, en zone de guerre, pour sauver des vies, avec des considérations d’efficacité avant des considérations de confort.

  Je vous remercie.

  Sandro Di Nunzio:

  Mijnheer de premier, mijnheer de minister, ik heb daarnet gezegd dat we u dagenlang niet gehoord hebben. Ik begrijp dat voor een stuk. Uw coalitiepartners en u raken het immers over niets eens. Dat is ook de reden waarom u er niet in slaagt om akkoorden te sluiten, waarom u er niet in slaagt om hervormingen door te voeren. Als u al akkoorden vindt, moet u telkens opnieuw naar de tekentafel. We horen het hier opnieuw. Cd&v neemt een andere positie in en Vooruit spreekt over de portemonnee van de mensen, maar het is wel Vooruit dat mee de accijnsverhoging op gas goedkeurt. Vooruit heeft gewoon meegestemd. Dat zal een rechtstreekse impact hebben op de portemonnee van de mensen.

  De vage plannen die u hier brengt, geven weinig voluntarisme weer. Het is op zich goed dat u Belgen terugbrengt naar ons land. Het werd ook tijd. Andere landen zijn daar al actief mee bezig. Ik verwacht dus meer voluntarisme van u. U moet daar werk van maken.

  U zegt dat u ermee aan de slag gaat, als leider van deze regering, maar toen de crisis uitbrak, moest u vanaf dag één de Nationale Veiligheidsraad samengeroepen hebben. Vanaf dag één. Daaropvolgend moest u het kernkabinet daarover doen doorvergaderen, zodat iedere minister binnen zijn eigen competenties maatregelen kon nemen. Dat is wat u moest doen om het land te besturen. Dat hebben we echter niet gezien.

  Ik vraag u dus maar één ding. Neem maatregelen om onze bedrijven, onze industrie en onze mensen te beschermen. U moet de richting bepalen, mijnheer de premier. Ik hoop dat u dat kunt. Ik hoop dat u zult slagen.

  Paul Magnette:

  Monsieur le premier ministre, monsieur le ministre des Affaires étrangères, bien sûr, nous sommes toutes et tous aux côtés des Iraniennes et des Iraniens et de leur aspiration à la paix et à la stabilité; mais croire que c'est le cas de Trump et de ses alliés israéliens est d'une naïveté incroyable. Jamais, quand les États-Unis ont recouru à la force sans mandat international, cela n'a produit la paix et la stabilité. Jamais! Et ce ne sera pas le cas cette fois-ci non plus.

  Quand on vous interroge, monsieur le premier ministre, vous nous lisez un texte qui ressemble plus à un éditorial qu'à une position de gouvernement. Ce n'est pas tellement étonnant parce qu'en réalité, votre gouvernement n’a pas de position. On entend les va-t-en-guerre du MR et de la N-VA qui sont prêts à suivre aveuglément Trump et Netanyahu; Vooruit qui essaie désespérément d'un peu défendre le droit international; et les chrétiens-démocrates, fidèles à leur ligne, qui ne sont ni pour ni contre, bien au contraire. Voilà où en est votre gouvernement, monsieur le premier ministre.

  Pendant ce temps, la Belgique n'existe pas. Elle n'est même pas capable de rapatrier dignement ses propres ressortissants. Monsieur le premier ministre, ceci n'est pas un gouvernement.

  Nabil Boukili:

  Monsieur le premier ministre, c'est quand même incroyable. Il y a deux semaines, vous disiez: "Il faut être autonome. Il faut de l'autonomie stratégique au niveau européen. Il faut être indépendant." Maintenant, vous vous couchez devant la violation du droit international par les Américains, comme vous vous êtes couché devant le génocide contre le peuple palestinien. Vous êtes toujours du même côté: toujours du côté des Américains, toujours du côté du criminel de guerre Netanyahu.

  Cette guerre, je le rappelle, défend les intérêts américains, pas les intérêts du peuple iranien. Elle défend les intérêts américains dans leur affrontement contre la Chine.

  Aujourd'hui, en Europe et au niveau de la Belgique, nous devons nous mettre du côté de l'intérêt de notre population, qui va payer cher le prix de cette guerre. Ce sont toujours les peuples qui paient le prix de la guerre. Ils le payent soit par leur vie, soit par leur pouvoir d'achat. Ce sont les travailleurs qui vont sentir le prix du gaz dans leur pouvoir d'achat.

  Notre pays doit tout faire pour arrêter cette agression, apaiser la situation, aller vers la désescalade et ne pas se mettre du côté des intérêts des États-Unis et de l'impérialisme américain.

  Georges-Louis Bouchez:

  Monsieur le président, je suis assez stupéfait par ceux qui invoquent les mandats internationaux. Parler de mandat international revient à dire qu'on doit aller au Conseil de sécurité des Nations Unies et accepter le veto de la Russie et de la Chine. Tel est le projet de la gauche: laisser la Chine et la Russie nous bloquer dans la protection des intérêts occidentaux! Cela fait effectivement une différence. Mais, je l'avoue, l'intérêt de sécurité, l'intérêt de souveraineté occidentale est supérieur selon moi à votre approche qui consiste systématiquement à soutenir les ennemis de l'Occident. Parce que votre appel à la désescalade veut dire une chose très claire, une chose que les gens doivent entendre: cela veut dire que le régime des mollahs doit se maintenir. Voilà la conséquence de la désescalade! Voilà le choix que vous faites!

  En ce qui concerne la sécurité intérieure, monsieur le premier ministre, je dois avouer que j'attends quand même des positions plus fermes en la matière. Je pense qu'il est grand temps de prendre attitude à l'égard de la représentation diplomatique iranienne, qui rend en ce moment hommage à Khamenei. Je crois qu'il est temps aussi de faire appel aux militaires dans les rues face aux risques accrus qui arrivent. Il est temps aussi de s'attaquer aux organisations comme Samidoun et les antifas, les amis de la gauche qui aujourd'hui soutiennent les mollahs.

  Koen Van den Heuvel:

  Dank u wel, heren ministers, voor uw antwoord.

  Wij van cd&v hebben drie grote prioriteiten. Mijnheer Magnette, ik herhaal ze met veel plezier. Ten eerste, voor ons is het heel duidelijk dat ons land samen met de Europese partners werk moet maken van de de-escalatie van het conflict. We mogen dat conflict niet importeren in ons land. Ten tweede, onze binnenlandse veiligheid moet gegarandeerd blijven door waakzaam te zijn en absoluut te vermijden dat het conflict wordt geïmporteerd. Ten derde, we moeten, premier, onze energieprijzen onder controle houden. Dat is noodzakelijk voor voldoende koopkracht van onze gezinnen en voor de concurrentiekracht van onze bedrijven. Dat zijn drie duidelijke prioriteiten. We stellen voor dat de regering die overneemt en daar krachtdadig werk van maakt.

  Meyrem Almaci:

  De kakofonie gaat verder. Er is helemaal niets veranderd in de meerderheid tussen het begin van mijn vraag en na het antwoord van de eerste minister en de minister van Buitenlandse Zaken: iedereen zegt maar wat. Het is wel opmerkelijk, mijnheer de premier, dat u het was die, terwijl u verwijst naar geopolitieke overwegingen, het blijkbaar nodig vond om voor de camera’s het internationaal recht af te zwakken en in de vuilnisbak te gooien. Niet goed overdacht, noemt u het. Dat is uw bocht. Het mag altijd duidelijker. Het kan duidelijker door bijvoorbeeld te zeggen: ja, het is een illegale actie en ja, die brengt mensen in gevaar, zowel de Iraanse burgers aldaar als de mensen hier bij ons.

  Pyromanen à la Trump en Netanyahu zetten de eigen belangen voorop, op de kap van zoveel gewone mensen. Het is nochtans niet zo moeilijk. Burgers en politici in de VS kijken niet weg, noemen een kat een kat, zeggen vandaag haarfijn dat de aanval illegaal is en weigeren de actie te normaliseren. U doet dat wel. Zij staan vandaag voor de fundamentele rechten. Het internationaal recht is geen grabbelton. Afdingen daarop maakt het alleen maar moeilijker om dat soort conflicten te voorkomen.

  Het is heel duidelijk dat ons land daarover geen enkele onduidelijkheid meer mag laten bestaan. U moet zeggen wat veel mensen weten, met name dat die oorlog moet stoppen, in plaats van hem goed te praten. Mijnheer de premier, slaap zacht. Ik hoop dat er een dag komt dat u dat helder zegt.

  Oskar Seuntjens:

  Mijnheer de eerste minister, mijnheer de minister, bedankt voor uw antwoord. Ik ben blij te horen dat onze landgenoten worden gerepatrieerd. Ik hoop dat ze zo snel mogelijk in veiligheid worden gebracht. Het toont echter nogmaals aan dat elke oorlog er een te veel is en dat elke oorlog een prijs heeft. Mensen zijn vandaag ongerust over de impact van die oorlog op hun veiligheid en op hun koopkracht. Ze hebben allemaal nog de energiecrisis in hun achterhoofd, toen Rusland Oekraïne binnenviel. Ze hadden toen schrik voor de postbode die langskwam met de hoge energiefactuur. Ze zetten hun verwarming lager of zelfs af. Gelukkig hebben we toen de btw verlaagd naar 6 %. Het zal ook de uitdaging zijn van deze regering om de koopkracht en de veiligheid van de mensen te beschermen tegen een oorlog waar we niet om hebben gevraagd.

• Vraag: De overbevolking van de gevangenissen

  Vraag: De onenigheid in de regering en het plan van de premier betreffende het koninklijke genaderecht

  Vraag: De door u voorgestelde langetermijnoplossing voor de overbevolking van de gevangenissen

  Vraag: De impasse in de regering met betrekking tot de aanpak van de overbevolking van de gevangenissen

  Vraag: De aanpak van de overbevolking van de gevangenissen en het verlenen van gratie

  veiligheid, justitie en defensie

  De overbevolking van de gevangenissen
  De onenigheid in de regering en het plan van de premier betreffende het koninklijke genaderecht
  De door u voorgestelde langetermijnoplossing voor de overbevolking van de gevangenissen
  De impasse in de regering met betrekking tot de aanpak van de overbevolking van de gevangenissen
  De aanpak van de overbevolking van de gevangenissen en het verlenen van gratie
  Politieke verdeeldheid en oplossingen voor gevangenisoverbevolking en gratieverlening summaryExplanation

  Beantwoord door

  cd&v Annelies Verlinden (Minister van Justitie)
  

  op 29 januari 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De oppositie bekritiseert minister Verlinden scherp voor het falend beleid rond de extreme overbevolking in Belgische gevangenissen (13.600 gedetineerden op 11.000 plaatsen, 600 grondslapers), waarbij ze haar onmacht, gebrek aan concrete actie en dodelijk vertragende regeringsruzie (o.a. met premier De Wever) aanwijzen. Volgens kritici zoals Aouasti (PS) en Pas (VB) leiden haar "pseudo-oplossingen" (zoals de mislukte noodwet) en gebrek aan korte-termijnmaatregelen tot onmenselijke omstandigheden (gebrek aan zorg, veiligheidsrisico’s) en ondermijning van rechtszekerheid, terwijl voorstellen zoals collectieve gratie (De Wever) of gedwongen terugkeer van buitenlandse gedetineerden (VB) omstreden blijven. Verlinden verdedigt zich door te benadrukken dat ze structurele plannen (extra capaciteit, betere zorg, internationale overplaatsingen) en korte-termijnvoorstellen op tafel legde, maar stuit op regeringsblokkades en wijst mediahype af; ze eist respect voor rechterlijke straffen en noemt enkelbanden voor niet-ingezeten gedetineerden (zoals De Wever voorstelt) geen oplossing voor de acute crisis. Oppositie en coalitiepartners betwijfelen haar leiderschap en eisen onmiddellijke, tastbare actie, met sommigen (Groen) die zelfs een koninklijk commissaris bepleiten om de patstelling te doorbreken.

  Khalil Aouasti:

  Monsieur le président, madame la ministre, chers collègues, on dénombre environ 11 000 places dans nos prisons, mais seules 9 000 répondent véritablement aux normes. Nous comptons aujourd'hui 13 400 détenus. En intégrant les 3 200 condamnés qui ne se trouvent toujours pas dans nos prisons, cela représente une surpopulation réelle de 2 400 personnes et une surpopulation carcérale potentielle de 5 600 personnes, 5 600 détenus.

  Madame la ministre, la situation est insupportable. C'est du jamais vu et d'une totale indignité! Les acteurs de terrain, les agents pénitentiaires, les experts, l'opposition parlementaire vous implorent chaque semaine d'agir. Et vous, que faites-vous? L'été dernier, vous avez fait voter une supposée "loi d'urgence", qui constitue un échec manifeste. Depuis, vous avez organisé sept kerns visant à traiter de la question de la surpopulation carcérale, mais pour quel résultat? Quelques préfabriqués en projet, l'évocation de prisons à l'étranger et des promesses pour 2035… Pour le reste, rien! Pas une seule avancée! Pire que tout, avec une collègue, vous n'hésitez pas à étaler dans la presse votre impuissance, votre incapacité à faire face à la plus grande crise pénitentiaire de l'Histoire de ce pays.

  Derrière ces chiffres, madame la ministre, ce sont des agents pénitentiaires à bout de souffle. Ce sont des détenus qui dorment à même le sol et qui vivent à plusieurs dans neuf mètres carrés, sans intimité, dans une promiscuité totale, sans accès suffisant aux soins de santé. Ce sont des personnes atteintes de troubles mentaux que l'on ne soigne pas dans des annexes psychiatriques. Ce sont des détenus qui ressortent brisés, et donc plus dangereux. Cette situation exige une ministre à la hauteur.

  Madame la ministre, il est encore temps d'éviter une nouveau dossier i-Police. Qu'entendez-vous faire?

  Barbara Pas:

  De regering-De Wever heeft nog steeds geen deftig plan om de aanpak van de overbevolking in de gevangenissen tegen te gaan.

  Mevrouw de minister, uw plan bestaat erin criminelen een korting van tien maanden te geven op een celstraf van vijf jaar. Wie vijf jaar celstraf opgelegd krijgt, moet in dit land toch al behoorlijk wat mispeuteren. Over dat plan geraakt de regering het niet eens.

  De premier heeft nu zelf een plan. U hebt dat plan in de media al afgeschoten, waarna u vandaag in de media verkondigt dat de discussie niet in de media moet worden gevoerd.

  Collega’s van de N-VA, ik had de premier vandaag hier graag over zijn plan ondervraagd maar hij weigert dat. Ik begrijp dat.

  Het plan van De Wever rekent op de hulp van zijn ondertussen boezemvriend, Zijne Majesteit. Hij vraagt de Sire deze keer niet om honderd dagen, maar wil wel dat de Koning gratie verleent aan 1.300 veroordeelde criminelen van de meer dan 3.000 criminelen die momenteel zonder enig toezicht thuis zitten te wachten op de uitvoering van hun straf. Genaderecht komt neer op een kwijtschelding. Dat is geen omzetting in enkelbandjes, maar dat is blijkbaar wel de bedoeling. Ik had hem graag dus gevraagd of hij kwijtschelding dan wel enkelbandjes bedoelt. Ik had hem ook graag gevraagd hoe de kwijtschelding van gevangenisstraffen, al dan niet met enkelbandjes, voor veroordeelde criminelen die nog niet in de gevangenis zitten, kan helpen om de huidige 545 grondslapers weg te werken. Mevrouw de minister, u hebt al duidelijk aangegeven dat dat niet het geval is. Ik had graag gehad dat De Wever mij kwam uitleggen wat dan wel de oplossing is, maar hij durft niet.

  Mevrouw de minister, mijn vraag aan u is heel eenvoudig. Hoe zal de regering de overbevolking in de Belgische gevangenissen op korte termijn eindelijk aanpakken?

  Sandro Di Nunzio:

  Mevrouw de minister, we hoorden hier al een aantal cijfers. Ik heb ook die van de beleidsnota erbij genomen. Afgerond zijn er inderdaad 11.100 plaatsen in onze gevangenissen. Er zitten vandaag ongeveer 13.600 gedetineerden in de gevangenissen, van wie 600 grondslapers zijn. Dat wil zeggen dat er 2.500 mensen te veel in de gevangenissen zitten. Daarnaast zijn er nog 3.000 wachtenden die er niet in geraken. U zult het met mij eens zijn dat dit een regelrechte schande is voor ons als land, voor onze justitie en voor onze strafuitvoering.

  De belangrijkste vraag die ik u wil stellen, is wat u daar het afgelopen jaar eigenlijk al aan gedaan hebt. Wat hebt u al ondernomen om dat probleem effectief aan te pakken? Het afgelopen jaar is de druk immers alleen maar toegenomen. De vorige regering heeft bijvoorbeeld wel actie ondernomen en een aantal maatregelen genomen. Ik verwijs bijvoorbeeld naar de 1.400 extra plaatsen die gecreëerd werden, de 70 extra personeelsleden die ingeschakeld werden en het kader dat werd gecreëerd voor de plaatsing van extra containers, goed voor meer dan 1.000 plaatsen. Ook de terugstuurakkoorden, onder andere met Marokko, werden toen door de vorige regering afgesloten, maar worden veel te weinig uitgevoerd. Daarom vraag ik wat u effectief hebt gedaan.

  We lezen dat u 1 miljard euro hebt gevraagd. Hoeveel van dat budget zal daadwerkelijk naar extra capaciteit gaan? We vernemen ook dat een aantal collega's binnen de regering in het verleden voorstellen hebben gedaan die u bij voorbaat afketst of blokkeert. Uw noodwet heeft, zoals we u gewaarschuwd hadden, geen enkel effect gehad.

  Mijn vraag aan u is zeer eenvoudig. Wat hebt u gedaan en wat zult u op de langere termijn doen? Hoe zult u de situatie aanpakken en ombuigen? Zoals mijn collega van het Vlaams Belang zei, circuleert er een voorstel om gratie te verlenen. Is dat de langetermijnvisie waarvoor u staat, waarmee u de tendens zult keren en de overbevolking zult oplossen?

  Stefaan Van Hecke:

  Mevrouw de minister, hoe lang duurt het nog vóór u en de regering eindelijk iets zullen doen aan de overbevolking in de gevangenissen? Of moeten er eerst doden vallen vooraleer de regering in actie schiet?

  Het geduld is op bij iedereen, bij het personeel en de vakbonden, bij mensenrechtenorganisaties, bij de CTRG-commissies, bij de gouverneurs en de burgemeesters, maar ook in het Parlement. Blijkbaar is het geduld ook op in de regering en zelfs bij de Koning, die de regering gisteren een nooit geziene bolwassing heeft gegeven, overigens met goedkeuring van de regering zelf.

  De situatie in onze gevangenissen is explosief en onmenselijk, met een overbevolking van meer dan 2.500 gedetineerden. Er zijn bijna 600 grondslapers, waarvan sommige soms naast de wc-pot slapen. We mogen niet vergeten dat het nog altijd om mensen gaat. Wie denkt dat gedetineerden beter uit de gevangenis komen als we hen eerst maanden of jaren op een onmenselijke en vernederende manier opsluiten, heeft het fout.

  Wat doet de regering? Mekaar met de vinger wijzen, veto's stellen, andere dossiers blokkeren en ruziemaken, maar oplossingen komen er niet. De wederzijdse verwijten zijn stevig, als we de media mogen geloven. Mevrouw de minister, uw collega-ministers uiten heel zware kritiek op u, maar omgekeerd wijst u andere ministers met de vinger. U zegt bijvoorbeeld dat minister Vandenbroucke niets zou doen voor de aanpak van de geïnterneerden. De sfeer in de regering is dus allesbehalve optimaal.

  Mevrouw de minister, op u rust een loodzware verantwoordelijkheid. Als een oplossing uitblijft, toont u uw onmacht als minister van Justitie. Wanneer komt er een oplossing? Vindt u echt dat minister Vandenbroucke niets heeft gedaan aan die problematiek?

  Steven Matheï:

  Mevrouw de minister, de problematiek van de overbevolking is bekend. Er is een tekort van 2.000 plaatsen in de gevangenissen en er zijn bijna 600 grondslapers. Dat is uiteraard problematisch voor de veiligheid van de gevangenen zelf, de cipiers en de andere personeelsleden. Het zet bovendien het principe van re-integratie, re-integratie die het vervolg van de gevangenisstraf moet zijn, op de helling. Het gezegde gaat dat, als men mensen in een gevangenis als beesten behandelt, ze er ook als beesten uitkomen. Dat is net wat we niet willen.

  Er moeten dus oplossingen komen. Er circuleren verschillende voorstellen, waaronder een van eerste minister Bart De Wever om over te gaan tot een soort van collectieve gratie. Daarbij zouden 1.300 personen hun door een rechter opgelegde effectieve gevangenisstraf niet moeten uitzitten, maar een enkelband krijgen. Daar heeft cd&v toch wel wat vragen bij. Hoe legt men het uit aan de rechters die iemand tot een gevangenisstraf veroordelen, dat de veroordeelde zijn of haar straf niet moet uitvoeren? Hoe legt men het uit aan slachtoffers dat daders uiteindelijk niet naar de gevangenis moeten?

  Bovendien rijst de vraag of de collectieve genade, zelfs als daar voorwaarden aan zijn verbonden en de gevangenisstraf in een straf met enkelband wordt omgezet, de juridische toets zou doorstaan. Helpt zo’n maatregel trouwens het probleem van de grondslapers op te lossen? Hoeveel grondslapers zullen er door de collectieve genademaatregel minder zijn? Nul, geen enkele.

  Mevrouw de minister, we moeten dus op zoek naar andere oplossingen, naar oplossingen zoals u die op tafel hebt gelegd, oplossingen die effectief en duurzaam zijn. Mevrouw de minister, welke oplossingen ziet u om het probleem aan te pakken?

  Annelies Verlinden:

  Beste collega’s, voorbij het geblaas en gespin, ook van anonieme bronnen in de pers, wil ik hier graag de precieze toedracht geven van de lopende gesprekken in de regering over de overbevolking in onze gevangenissen.

  Als iemand hier voorhoudt dat ik een echte en duurzame oplossing voor de schrijnende situatie van de overbevolking en de grondslapers zou tegenhouden of niet bereid zou zijn tot een compromis, dan vergist die zich. Reeds sinds november heb ik verschillende voorstellen op de regeringstafel gelegd naar aanleiding van de sterke stijging van het aantal gedetineerden in onze gevangenissen, niet het minst van degenen die op een matras moeten slapen. Het gaat om een reeks maatregelen die er samen voor kunnen zorgen dat de druk in onze gevangenissen echt wordt verlicht. De teksten zijn wat Justitie betreft al geruime tijd klaar.

  Collega’s, er zijn dus oplossingen. Die vragen wel de moed en de wil om het probleem doortastend aan te pakken. Een voorstel waarbij een uitzonderingsmaatregel wordt genomen en waarbij een enkelband wordt toegekend aan enkele honderden mensen die vandaag niet in onze gevangenissen zitten, is geen oplossing voor de grondslapers in onze gevangenissen vandaag. Dat zou immers niets veranderen aan de situatie van de grondslapers noch aan de dagelijkse onveiligheid waarin de penitentiaire beambten hun taken moeten uitvoeren. Bovendien geef ik er de voorkeur aan om maximaal de door de rechters uitgesproken straffen te respecteren en te werken binnen de context van de strafuitvoeringsmodaliteiten en organisatorische maatregelen om de overbevolking aan te pakken.

  Het gaat mij dus niet om het grote gelijk, beste collega’s. Het gaat mij wel om de aanpak van de straffeloosheid en om de veiligheid en de menswaardigheid in onze gevangenissen. Daarom blijven we aandringen op maatregelen die wel soelaas bieden. De directeurs, de penitentiaire beambten en alle partners van het gevangeniswezen rekenen op ons. Zij hebben terecht recht op perspectief op korte termijn. We mogen hen dus niet wegsturen met pseudo-oplossingen. Ik sta en blijf resoluut aan hun zijde staan en blijf werken aan een resultaat dat hen echt vooruit kan helpen.

  Daarom roep ik vandaag opnieuw iedereen op om samen een impactvolle en daadkrachtige oplossing mogelijk te maken. Dat moeten we inderdaad samen doen. Ik kan daar trouwens heel helder over zijn, ik heb niemand verhinderd om aan de slag te gaan met zijn of haar bevoegdheden en op het terrein alle mogelijke maatregelen te nemen die een impact op de overbevolking kunnen hebben.

  Je tiens dès lors à rappeler à chacun que le gouvernement a déjà approuvé, le 18 juillet dernier, un plan global visant à lutter contre la surpopulation. Ce plan prévoit une augmentation de la capacité carcérale, avec des infrastructures de soins supplémentaires pour les internés, ainsi qu’une approche plus efficace du retour des condamnés en séjour illégal et le renforcement des services chargés des transfèrements internationaux. Les grandes lignes sont tracées et je ne doute pas que mes collègues et moi-même resterons déterminés à les mettre en œuvre.

  Nous ne pouvons pas nous contenter de mesures en deçà de cette ambition.

  Collega’s, ik hoef er niemand van te overtuigen dat het probleem complex is. We lopen een marathon om op middellange en op lange termijn extra capaciteit te creëren om de overbevolking aan te pakken. We moeten vandaag echter ook een sprint trekken om de onveiligheid en de onmenselijkheid in de gevangenissen weg te werken, niet omdat het makkelijk is, niet omdat we meedingen naar een schoonheidsprijs, maar wel omdat het absoluut noodzakelijk is.

  Het is om die reden dat ik in de voorbije maanden concrete en berekende voorstellen met impact heb voorgelegd. De gesprekken daarover zijn lopende in de regering. Daarbij zijn twee principes belangrijk: ten eerste, de oplossingen moeten structureel en doortastend zijn en, ten tweede, de door rechters uitgesproken straffen moeten maximaal gerespecteerd worden. Met dat doel voor ogen ben ik ervan overtuigd dat niets ons in de arizonaregering in de weg staat tot een akkoord te komen. De veiligheid van onze samenleving, de rechtszekerheid, de strijd tegen straffeloosheid en het streven naar menswaardige detentieomstandigheden, die onze rechtsstaat van ons vraagt, zijn me uitermate dierbaar.

  Khalil Aouasti:

  Madame la ministre, je vous ai entendue, je vous ai écoutée, mais je n’ai reçu aucune réponse.

  Votre réponse consiste à dire que, le 18 juillet, vous avez fait voter des textes. Le 18 juillet, nous comptions 12 900 détenus dans nos prisons. Aujourd’hui, 29 janvier 2026, nous en comptons 13 626. Autrement dit, entre le 18 juillet et aujourd’hui, votre plan de lutte contre la surpopulation carcérale a lamentablement échoué. Alors, madame la ministre, j’entends des appels à tout le monde – voilà donc ce qu'on peut appeler une majorité de cohésion – à vous soutenir, après sept kern, avec 13 600 détenus, avec de l'indignité, avec la reconnaissance, de votre propre aveu, de la présence de personnes avec des troubles mentaux ou de grande précarité. Madame la ministre, je vais vous dire une seule chose: il n’y a pas un problème que l’inaction finisse par résoudre. Et j’ai bien peur, en réalité, que cet adage s’applique à votre gouvernement.

  Barbara Pas:

  Deze regering heeft duidelijk geen plan. Ze focust graag op het buitenland, maar de eerste prioriteit zou de veiligheid van de burgers in België zelf moeten zijn. Veroordeelde criminelen vrij laten rondlopen ondergraaft de veiligheid van burgers. Daarmee lacht men de slachtoffers vierkant uit. Zo'n 70 % van de gedetineerden recidiveert. U bent de mening toegedaan dat de straffen van de rechters gerespecteerd moeten worden, maar u wilt zelf wel strafkorting geven. De Wever wil zelfs dat 1.300 veroordeelde criminelen hun gevangenisstraf niet eens moeten uitzitten. Dat valt niet uit te leggen.

  Weet u wat u moet doen? U moet 5.500 niet-Belgische gedetineerden terugsturen en het genaderecht afschaffen. Dat is een praktijk die volledig achterhaald is en alleen nog thuishoort bij middeleeuwse koningen en Romeinse keizers.

  Sandro Di Nunzio:

  Mevrouw de minister, ik denk dat de Anders.-fractie de eerste is om te erkennen dat dit een complex probleem is dat niet eenvoudig op te lossen valt. Uw antwoorden stellen ons echter niet gerust.

  Zoals altijd brengt u in uw gekende stijl zeer verbindende, warme boodschappen en legt u allerlei plannen op tafel. De realiteit is echter dat u het afgelopen jaar niets hebt gerealiseerd. U hebt niets gedaan en dat typeert u. Ik vraag me oprecht af wat u als minister klaarkrijgt, want er beweegt niets. Wanneer u zegt een dossier in handen te nemen, blijft het liggen en gebeurt er absoluut niets mee. U hebt nog enkele jaren om te tonen dat het anders kan. Ik geloof er niet meer in, maar u hebt nog een aantal jaren om te tonen dat dit geen verloren legislatuur voor Justitie hoeft te zijn. Communiceer dus geen plannen in de media, maar ga samenzitten met uw collega-ministers en zorg ervoor dat er actie wordt ondernomen op het terrein.

  Stefaan Van Hecke:

  Mevrouw de minister, ik heb goed geluisterd naar uw antwoord. Ik vraag mij af of dat antwoord namens de regering was of namens uzelf. Ik twijfel. U verwijst naar collega’s in de regering als oorzaak van de blokkering maar dat is al te gemakkelijk. U draagt als minister van Justitie immers in de eerste plaats een verpletterende verantwoordelijkheid. Het is echter ook een collectieve verantwoordelijkheid van de hele regering.

  Ik stel alleen vast dat er vandaag geen oplossingen zijn. Is dat onmacht, onkunde of onwil? Ik vrees dat het een mix van de drie is. De toestand is echter vooral schandalig. Collega’s, wij hebben eerder al voorgesteld om een koninklijk commissaris tegen de overbevolking aan te stellen. De regering kan het niet oplossen. De minister kan het niet oplossen. Geef het dan uit handen. Dat is nog het enige wat rest. Doe echter vooral iets.

  Steven Matheï:

  Mevrouw de minister, ik dank u voor de antwoorden. Het is inderdaad een heel complexe situatie. Ik ben blij dat de heer Di Nunzio dat ook erkent. Mijnheer Di Nunzio, het zou u echter sieren mocht u erkennen dat de situatie mede is gecreëerd door de twee vorige ministers van Justitie. Wat de oplossingen betreft, wij moeten inderdaad een duurzame oplossing vinden om het aantal grondslapers naar beneden te halen en vooral om de toestand in de gevangenissen te verbeteren. Mevrouw de minister, er zijn heel wat mogelijkheden, zoals u hebt aangehaald, onder andere bijkomende capaciteit, waaraan u dag in dag uit werkt. Daarvoor hebt u ook de steun nodig van de andere regeringsleden. Wij hopen dat u die steun vindt en dat wij op die manier vooruitgang kunnen boeken in het dossier.

• Vraag: De Einsteinrekening en het idee van een wet-Cooreman-De Clercq 2.0

  De Einsteinrekening en het idee van een wet-Cooreman-De Clercq 2.0
  

  Beantwoord door

  N-VA Jan Jambon (Minister van Financiën en Pensioenen)
  

  op 22 januari 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Di Nunzio bekritiseert dat de regering beleggen ontmoedigt met extra taksen (effecten-, meerwaarde-, exittaks) en stelt dat spaargeld door inflatie collectief verarmt, terwijl zijn Einsteinrekening (fiscaal voordelig beleggen voor minderjarigen, tot €100/maand) volgens hem economische groei en welvaart zou stimuleren. Minister Jambon wijst op lopende fiscaliteitshervormingen (afschaffing van 6 taksen, vereenvoudiging personenbelasting) en aankomende maatregelen zoals een beurstaksherziening en taxshelters voor start-ups, maar benadrukt dat Di Nunzio’s voorstel niet in het regeerakkoord staat. Di Nunzio repliceert dat Jambons plannen te complex en onvoldoende zijn en dringt aan op adoptie van zijn model, verwijzend naar het eerdere succes van de wet Cooreman-De Clercq om beleggen te democratiseren.

  Voorzitter:

  Collega Di Nunzio heeft een vraag over de Einsteinrekening, niet met de telescoop te verwarren. De heer Di Nunzio doet zijn vestje uit. Het wordt een gespierde tussenkomst.

  Sandro Di Nunzio:

  Mijnheer de minister, collega’s, ik sta hier vandaag omdat ik graag een bekentenis wil doen. Ik wil uit de kast komen als belegger. Ik ben een belegger, een kleine belegger weliswaar. Ik beleg voor mezelf, maar vooral ook voor mijn gezin en voor mijn kinderen. Ik moet eerlijk toegeven, mijnheer de minister, dat ik mij daarin niet gesteund voel door u en door de regering, helaas. Beleggen is als het ware het nieuwe roken geworden. Het is iets wat wordt ontmoedigd, naar beneden wordt gehaald en tegengewerkt. Elk voorstel dat u en uw regering doen, komt neer op het heffen van taksen, taks op taks. Het gaat om de verdubbeling van de effectentaks, de creatie van die draak van een wet van een meerwaardetaks en de invoering van een nieuwe taks, de exittaks.

  Dat gebeurt terwijl er 300 miljard euro op de spaarrekeningen staat, geld dat minder opbrengt dan de inflatie, waardoor we collectief verarmen. Ik moet zeggen dat ik dat niet begrijp. Beleggers begrijpen dat ook niet, en jongeren die massaal hun weg vinden richting crypto- en andere beleggingen begrijpen dat evenmin.

  Mijnheer de minister, het kan anders. Anders! In plaats van te belasten, kunt u het ook fiscaal aantrekkelijk maken. U hebt het ongetwijfeld gezien: wij hebben de Einsteinrekening als voorstel gelanceerd. Met die rekening willen we het fiscaal aantrekkelijk maken voor mensen om te beleggen voor hun minderjarigen, tot 100 euro per maand. Als we dat doen van 0 tot 65 jaar, genereren we een bedrag van 1,4 miljoen euro. Dat geld gaat naar starters en naar goede bedrijven en geeft zuurstof aan onze economie.

  Mijnheer de minister, mijn vraag aan u is dan ook zeer eenvoudig. Wat vindt u van ons voorstel? Wat vindt u van de Einsteinrekening?

  Jan Jambon:

  Mijnheer de voorzitter, ik zal geen allusies maken op Einstein of citaten aanhalen.

  Mijnheer Di Nunzio, naast het voorstel van de Einsteinrekening las ik ook het volgende in de krant: "We vertrekken van een wit blad. Er zijn geen taboes, geen dogma’s. Er moet werk worden gemaakt van een fiscale tabula rasa. We willen komaf maken met te veel codes op de belastingbrief." Ik kan u geruststellen: deze regering doet dat. Anders, punt.

  Met de wet lagere kosten was het onze bedoeling om vier taksen af te schaffen. U herinnert zich dat, mijnheer Van Quickenborne. Het zijn er uiteindelijk zes geworden. Bedankt voor uw insteek, want dat heeft de belastingbetaler ongelooflijk veel geld opgebracht. We hebben er zes taksen van gemaakt.

  Met de vorige wetsontwerpen maakten we al komaf met allerlei uitzonderingen in onze fiscaliteit: de aftrek voor huisbedienden, de belastingvermindering voor elektrische motorfietsen en de belastingvermindering voor private privaks. Dat waren allemaal verminderingen waarvan betrekkelijk weinig mensen gebruikmaken.

  Met de hervorming van de personenbelasting, die we binnenkort in de commissie zullen bespreken, wordt begonnen met de afbouw van allerlei uitzonderingen in onze fiscaliteit, van de huwelijkscoëfficiënt tot de toeslagen op de belastingvrije som. Dat zijn niet altijd prettige maatregelen, maar ze zijn wel noodzakelijk om onze fiscaliteit moderner en eenvoudiger te maken.

  Er komt een hervorming en modernisering van de beurstaks, een hervorming van het gereglementeerd sparen en een variant op de wet Cooreman-De Clercq. Daarmee kom ik dicht bij uw vraag. Het gaat om de hervorming van de bestaande taxshelters voor start-ups en scale-ups.

  Al die wetsontwerpen zullen nog dit jaar op de regeringstafel besproken worden. Ik kijk dan ook uit naar de steun van de collega’s van Anders, punt, voor die wetsontwerpen.

  Over uw idee met betrekking tot de Einsteinrekening, dat uw partij maandag lanceerde, staat uiteraard niets in het regeerakkoord. (…)

  Voorzitter:

  Bedankt, mijnheer de minister. Uw spreektijd is om.

  Sandro Di Nunzio:

  Mijnheer de minister, bedankt voor uw antwoord. U verwijst naar de wet Cooreman-De Clercq. Dat is goed. We moeten mensen inderdaad massaal terug naar de beurs krijgen, zoals dat destijds ook via die wet is gebeurd. U kondigt weliswaar een maatregel aan, maar u doet er niets of alleszins veel te weinig mee. We hebben dat ook gehoord van de experts, toen het in de commissie over de meerwaardetaks ging. U maakt de dingen nodeloos complex en u zorgt ervoor dat investeringen en beleggingen worden afgeremd. Dat is dus exact het tegenovergestelde. Laat ons u helpen om het daadwerkelijk anders te doen. Het voorstel van de Einsteinrekening wordt binnenkort ingediend. Ik zou zeggen: omarm dat, steun dat, kopieer dat desnoods, zorg dat het wordt uitgevoerd. Op die manier maakt u iedereen belegger. Zo zorgt u ervoor dat de mensen meer centen overhouden dan wat hun spaargeld zou opbrengen. Zo zorgt u er ook voor dat er meer geld terechtkomt in onze economie en onze welvaart.

• Vraag: De start-up Aikido en de nood aan meer unicorns in België

  De start-up Aikido en de nood aan meer unicorns in België
  

  Beantwoord door

  N-VA Jan Jambon (Minister van Financiën en Pensioenen)
  

  op 15 januari 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Sandro Di Nunzio juicht de Gentse unicorn Aikido toe als bewijs van ondernemerschap en bekritiseert dat België te weinig eigen kapitaal inzamelt, terwijl de regering volgens hem met extra belastingen zoals de meerwaardetaks investeringen afschrikt in plaats van stimuleert. Minister Jan Jambon erkent de prestatie van Aikido en wijst op structurele hervormingen zoals de verhoogde investeringsaftrek en plannen om spaargeld om te zetten in investeringen, maar benadrukt ook de noodzaak van budgettaire inspanningen. Di Nunzio werpt tegen dat de meerwaardetaks ondernemerschap juist fnuikt en pleit voor fiscale stimulansen naar het voorbeeld van eerdere wetgeving zoals de wet Cooreman-De Clercq. Hij eist een halt aan het "wegbelasten" van succes en dringt aan op maatregelen die groei en lokale unicorns bevorderen.

  Sandro Di Nunzio:

  Mijnheer de minister, u las wellicht ook de voorpagina van De Tijd . Ons land heeft er een nieuwe unicorn bij, Aikido. Dat is een unicorn met een waardering van 1 miljard euro of dollar, naargelang hoe die waardering wordt bekeken. Aikido, een cybersecuritybedrijf uit het Gentse, maakt mij als bijna-Gentenaar heel trots. Des te meer als we zien wat daar in het Gentse Wintercircus allemaal opborrelt. Bedrijven zoals Showpad, maar ook andere unicorns die uit die biotoop zijn voortgesproten, zijn iets om trots op te zijn.

  In tegenstelling tot wat de parlementsleden aan de linkerzijde menen, komen die bedrijven en die verhalen niet zomaar uit de lucht vallen. Ze zijn het resultaat van hard werk, van bloed, zweet en tranen.

  Het verheugt mij te zien dat er nog veel jongeren zijn die goede ideeën hebben, initiatief nemen en ook risico’s durven te nemen. Dat moeten we toejuichen en stimuleren, want dat creëert jobs en welvaart. Dat gebeurt nog te weinig. Wanneer het echt aankomt op grote bedragen, is er vooral nood aan buitenlands geld. Dat is ongelooflijk jammer. Wij hebben veel meer nood aan binnenlands geld om die bedrijven vooruit te helpen, aan Europees en Belgisch geld om dat te stimuleren.

  Daarom richt ik mij vandaag tot u met de volgende vragen.

  Wat is het beleid van de regering? De regering zet de laatste weken en maanden vooral in op het motto 'taks, taks, taks', met een verdubbeling van de effectentaks, een nieuwe exittaks en als kers op de taart de meerwaardetaks. Mijn vraag is dan ook heel eenvoudig. Welk beleid zult u met de regering voeren, in het bijzonder op fiscaal vlak, om ervoor te zorgen dat wij meer dergelijke parels en meer unicorns hebben in ons land, liefst gefinancierd met Belgisch geld?

  Jan Jambon:

  Beste mijnheer Di Nunzio, eerst en vooral wil ik het bedrijf Aikido gelukwensen. Chapeau, het is fijn dat er in dit land unicorns worden gecreëerd en verder kunnen groeien en bloeien. Dat is schitterend werk. U verwijst daarbij naar het Wintercircus in Gent. Twee jaar geleden hebben we daar Flanders Technology opgestart, bij de opening van het Wintercircus. Het is mij zeer bekend.

  U verwijst naar taksen. We staan met deze regering inderdaad voor een gigantische budgettaire uitdaging en vragen van iedereen een bijdrage.

  Tegelijkertijd voeren we ook hervormingen door. Collega Clarinval werkt aan een flexibele arbeidsmarkt. Collega Vandenbroucke werkt aan de activering van langdurig werklozen. Zelf neem ik ook mijn verantwoordelijkheid. De investeringsaftrek werd verhoogd en versterkt, het expatstelsel werd aantrekkelijker gemaakt, we hervormen de beurstaks en we willen spaargeld activeren. Dat is een volgend project waarmee ik naar het Parlement zal komen, meer bepaald omdat we spaargeld willen omzetten in investeringsgeld. En ga zo maar door, die opsomming is niet exhaustief. Dat zijn allemaal structurele hervormingen, die we tijdens deze legislatuur uitrollen en waarmee we verder zullen gaan.

  Sandro Di Nunzio:

  Mijnheer de minister, uw antwoord heb ik goed gehoord, maar uw verhaal klopt helaas niet. Ik heb gisterennamiddag ook de experts gehoord in de commissie voor Financiën over de meerwaardetaks. Daar hoorde ik dat het beleid inzake de meerwaardetaks investeringen afschrikt, ondernemerschap fnuikt en succes afstraft. Dat is exact het tegenovergestelde van wat u moet doen om kapitaal aan te trekken en groei en investeringen te stimuleren. U moet doen zoals in het verleden ook is gebeurd, bijvoorbeeld met de wet Cooreman-De Clercq, namelijk fiscale maatregelen nemen die investeringen stimuleren. Dat is iets waarvan u ook werk moet maken, zodat dat effectief gebeurt. Mijnheer de minister, mijn boodschap aan u is zeer eenvoudig. Stop met ondernemerschap weg te belasten. Stop daarmee. Kom met slimme fiscale maatregelen die ervoor zorgen dat unicorns kunnen worden gerealiseerd en meer jobs en meer welvaart worden gecreëerd.

• Vraag: Euroclear

  Vraag: Euroclear

  Vraag: Euroclear

  Vraag: De beslissing van de EU met betrekking tot Euroclear

  Vraag: Euroclear

  Vraag: De toespraak van de eerste minister in het Paleis voor Schone Kunsten

  Vraag: Het EU-plan voor de Russische tegoeden

  Vraag: De impact van de activatie van de Russische tegoeden bij Euroclear op de Belgische begroting

  Vraag: De bevroren Russische tegoeden en Oekraïne

  Euroclear
  Euroclear
  Euroclear
  De beslissing van de EU met betrekking tot Euroclear
  Euroclear
  De toespraak van de eerste minister in het Paleis voor Schone Kunsten
  Het EU-plan voor de Russische tegoeden
  De impact van de activatie van de Russische tegoeden bij Euroclear op de Belgische begroting
  De bevroren Russische tegoeden en Oekraïne
  Bevroren Russische tegoeden, Euroclear en impact op EU en België summaryExplanation

  Beantwoord door

  N-VA Bart De Wever (Eerste minister)
  

  op 4 december 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  België weigert de bevroren Russische tegoeden bij Euroclear (190 miljard euro) zonder waterdichte, collectieve Europese garanties te gebruiken voor leningen aan Oekraïne, uit vrees voor juridische, financiële en geopolitieke risico’s zoals Russische tegenmaatregelen, een instortend vertrouwen in het financieel systeem of zelfs een Belgisch faillissement. Premier De Wever benadrukt drie non-negotiable voorwaarden: volledige risicodeling tussen EU-lidstaten, liquiditeitsbescherming voor Euroclear en een billijke verdeling van de lasten, maar bekritiseert dat het huidige EU-voorstel hier niet aan voldoet, ondanks druk en "fakenieuws" om België onderuit te halen. Terwijl de meeste partijen (behalve PVV/Vermeersch) zijn standvastigheid steunen, waarschuwen sommigen zoals Bouchez (MR) en Hedebouw (PV) voor strategische zwakte: Europa mist een eigen vredesstrategie en loopt blind achter de VS aan, terwijl Dedecker (LDD) en Vanbesien (Groen) eigen Belgische bijdragen aan Oekraïne eisen om gelijke solidariteit af te dwingen. Critici zoals Di Nunzio (Les Engagés) hekelen De Wever’s omstreden uitspraak dat "Rusland niet mag verliezen", die volgens hen de Russische propagandamachine voedt, maar de premier verduidelijkt dat hij realistisch bedoelt: een vredesakkoord zal waarschijnlijk geen totale Russische nederlaag inhouden, en bevroren tegoeden kunnen dan als onderhandelingsmiddel dienen.

  Wim Van der Donckt:

  Mijnheer de eerste minister, collega's, van de grootste ondernemer in dit land tot de hardwerkende arbeider, iedere Belg zal de gevolgen voelen als Europa lichtzinnig omspringt met de Russische tegoeden bij Euroclear.

  Wat vandaag nog wordt voorgesteld als een louter technisch financieel debat, kan morgen uitmonden in economische schade, sociale onrust en geopolitieke escalatie. Dat is helaas geen doemdenken. Nog deze ochtend verscheen een duidelijke waarschuwing van voormalig Russisch president Medvedev, die de woorden casus belli in de mond nam, aanleiding voor oorlog.

  De boodschap is overduidelijk, de situatie is ernstig. De gevolgen kunnen België rechtstreeks en aanzienlijk treffen. Laat dat even bezinken. Tegen die achtergrond is het opvallend hoe Commissievoorzitter Ursula von der Leyen stellig zegt dat bijna alle Belgische bezwaren zouden zijn weggewerkt. Bijna, dat is geen detail, het is net de kern van het probleem, want wat vandaag ontbreekt, is een sluitende, afdwingbare en collectieve garantiestelling. Europese solidariteit mag geen holle slogan zijn. De voorstellen die nu op tafel liggen, blijven te vaag en te vrijblijvend. Het gaat hier over honderden miljarden euro's. Dat is het equivalent van het pensioen van alle Belgen samen gedurende verschillende jaren.

  Mijnheer de eerste minister, gelukkig blijven u en uw regering in deze moeilijke situatie standvastig. Ik heb dan ook maar één vraag. Kunt u het belang van uw terechte verzet toelichten in deze Kamer, het hart van onze democratie?

  Jean-Marie Dedecker:

  Mijnheer de premier, ik heb er geen enkel probleem mee om het spaarvarken van 185 miljard euro van de Russen en Poetin te laten slachten. Ik heb daar mijn redenen voor. Ten eerste, het is het geld van de Russische maffia, de kleptocratie, een bende stelende oligarchen. Ten tweede, Poetin heeft zelf alle westerse bedrijven geannexeerd, zonder één euro schadeloosstelling. Ten derde, hij heeft voor duizenden miljarden euro schade in Oekraïne aangericht en mensen vermoord.

  Ik kom dan bij het belangrijkste punt. Als wij het niet verbeurdverklaren, gaat die andere maffialeider, Trump, ermee aan de haal, want ik heb gelezen dat het een onderdeel is van zijn 28 puntenplan voor de vrede. Hij wil de helft van die middelen inpalmen en de andere helft aan zijn maffiavriend in Rusland teruggeven.

  Ik ben het echter voor 100 % eens met u, premier, dat u spijkerharde garanties moet krijgen, zeker wanneer uw arm straks door de Europese mandarijnen wordt omgewrongen. De laffe houding van Europa is al jaren bekend. We hebben een kort geheugen. Misschien waren sommigen nog niet geboren, maar in 1994, bij de onafhankelijkheid van Oekraïne, was dat land de derde grootste nucleaire macht ter wereld. De Amerikanen hebben de kernwapens voor 4 miljard dollar opgekocht en aan Rusland teruggegeven.

  Daar stond één voorwaarde tegenover, met name dat Europa – Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk – en de Amerikanen bescherming zouden bieden aan de Oekraïners. Twintig jaar later stonden de Russen in de Krim. Wat hebben de Duitsers gedaan? Schröder is voorzitter geworden van Gazprom; wir schaffen das . Wat heeft Europa gedaan? Niets. We hebben over ons heen laten lopen in Europa.

  Als u geld geeft, als u geld moet geven, vraag dan spijkerharde garanties, want ik vertrouw niemand in deze zaak.

  Koen Van den Heuvel:

  Collega’s, wat zich rond Euroclear afspeelt, duwt ons land in het oog van een storm. De Europese Commissie blijft aandringen op een lening voor Oekraïne, gefinancierd door de bevroren Russische tegoeden bij Euroclear.

  Laat mij echter duidelijk zijn: voor ons is het onmogelijk dat we dat zonder ijzersterke garanties toelaten. Ik denk niet dat we daardoor asociaal of onredelijk zijn. Als dit doorgaat, is het immers niet alleen nefast voor de financiële stabiliteit van ons land, maar ook voor de financiële stabiliteit van de hele eurozone. Ik heb het dan nog niet gehad over de financiële geloofwaardigheid van ons land. Wie zal immers nog investeren of zijn geld beleggen in een land dat zich niet aan de afspraken houdt?

  Voor ons is het dan ook duidelijk: wij zien geen enkele reden waarom België dit risico alleen moet dragen. Wij geven geen blanco cheque die nefast zal zijn voor elke Belgische belastingbetaler. Voor cd&v is het duidelijk, wij hebben nood aan Europese samenwerking, zeker om de vele uitdagingen van de 21ste eeuw aan te pakken en om Oekraïne te steunen tegen de Russische tirannie. Dat mag echter niet betekenen dat België te veel alleen moet dragen. Dat is niet de Europese samenwerking die wij willen.

  Beste collega’s, dit dossier vraagt eensgezindheid. Dit dossier overstijgt alle partijgrenzen. Dit is de strijd van de voltallige Belgische regering, want dit dossier belangt het hele land aan. Beste premier, beste minister Prévot, cd&v roept u duidelijk op om te volharden en te weerstaan aan de buitenlandse druk, zelfs wanneer die de volgende dagen intenser wordt. Zonder ijzersterke (...)

  Georges-Louis Bouchez:

  Monsieur le premier ministre, 65 milliards d'euros russes sont actuellement gelés, et 193 milliards immobilisés. On parle d'un montant total de 250 milliards d'euros sur notre territoire, soit beaucoup plus que le budget du gouvernement fédéral pour une année.

  Les propositions de la Commission européenne de saisir ces actifs ou de les utiliser comme garantie comportent au moins trois risques majeurs pour notre pays. Le premier est un risque financier, puisque, à tous les coups, nous perdrions sur le plan juridique si la Russie devait entamer des actions. Ce serait un précédent inédit et une violation de la propriété privée, qui ne se justifie pas dans ce cas.

  Le deuxième est un risque politique, un risque pour notre réputation. Comment faire encore confiance à la Belgique si, lorsque des avoirs étrangers se situent dans notre pays, ils peuvent être confisqués quelle que soit la situation? Cela engage le futur d'Euroclear sur notre territoire.

  Il y a enfin un dernier risque sécuritaire, puisque des représailles seraient à craindre pour notre pays, qui n'est pas un belligérant dans ce conflit, en tous les cas à ce stade.

  Par ailleurs, monsieur le premier ministre, aujourd'hui, l'Europe veut mobiliser des moyens de manière légitime, mais est totalement absente du processus politique qui doit conduire à un cessez-le-feu et à la paix. En outre, l'Ukraine est sujette à des faits de corruption extrêmement graves.

  Alors, aujourd'hui, nous voulons affirmer à quel point notre soutien à l'Ukraine est total, mais il ne peut pas être aveugle et irresponsable.

  Raoul Hedebouw:

  Monsieur le premier ministre, vous avez raison de tenir tête à la Commission européenne et à Ursula von der Leyen. Cette pression exercée sur notre pays est vraiment intolérable. Elle l’est parce que le danger est multiple si nous acceptons cette décision de confisquer les avoirs russes détenus ici par Euroclear.

  Pourquoi est-elle dangereuse? Je suis franchement d’accord avec votre raisonnement, elle est dangereuse pour la Belgique car c'est bien nous qui devrons payer. Les autres pays européens ne donnent aucune garantie.

  Elle est aussi dangereuse pour la stabilité de tout le système financier européen. Quel pays du monde sera prêt à investir ici si, en fonction des intérêts géostratégiques européens, nous décidons de confisquer les avoirs? C'est fou! Cela reviendrait à dire, par exemple, que nous confisquons les avoirs de la Russie mais pas ceux des Israéliens.

  Je suis votre raisonnement, cette stabilité est importante. Ici, on entend dire à légère que la stabilité de l’économie mondiale importe peu, mais ce sont les travailleurs qui vont en payer le prix. Monsieur le premier ministre, vous avez raison, nous ne pouvons pas mettre en danger tout le système économique qui est basé sur la confiance et sur la sécurité juridique.

  Par ailleurs, le jusqu’au-boutisme de la guerre est aussi un danger. C’est clair! Cela fait des années que nous répétons que l’idée selon laquelle davantage d’armes et davantage de guerre pourraient créer la paix est illusoire. Cela n’arrivera pas.

  Plutôt que de laisser à Trump la possibilité de tout négocier au profit des multinationales américaines, réfléchissons un instant à notre autonomie stratégique européenne. Cessons de courir derrière les Américains et derrière la guerre. Cela ne fonctionnera pas ainsi!

  Dans ce sens, monsieur le premier ministre, nous vous soutenons et nous espérons que les autres partis maintiendront également leur soutien car la pression sera énorme.

  Sandro Di Nunzio:

  Mijnheer de eerste minister, mijn vraag gaat niet over Euroclear; daar zijn we het over eens. Ze gaat wel over het volgende.

  "Qui croit vraiment que la Russie va perdre en Ukraine? C'est une fable, une illusion totale. Ce n'est même pas souhaitable qu'elle perde."

  Wie gelooft er echt dat Rusland de oorlog in Oekraïne zal verliezen? Dat is een fabel. Het is een illusie. Het is zelfs niet wenselijk dat Rusland verliest. Dat waren uw woorden maandagavond in Bozar, tijdens de Grandes Conférences Catholiques. Ik was stomverbaasd, mijnheer de eerste minister, om te moeten lezen in de Franstalige pers dat het zelfs niet wenselijk is dat Rusland verliest.

  We zitten intussen in het vierde jaar van de oorlog tegen Oekraïne. België heeft de Russische agressie van bij de invasie, van meet af aan scherp veroordeeld. Voor ons is Oekraïne een vrij, een soeverein en een onafhankelijk land en geen deel van Rusland. U zei evenwel dat het niet wenselijk is dat Rusland de oorlog in Oekraïne verliest. U stelde bovendien dat het een fabel is te geloven dat Rusland kan verliezen. Onvoorstelbaar.

  Daarnaast sprak u ook over rechtstreekse boodschappen vanuit Moskou ten aanzien van ons land en ten aanzien van uzelf dat u het voor de eeuwigheid zou voelen als Russische tegoeden in beslag zouden worden genomen.

  Ik heb daaromtrent een aantal vragen voor u, mijnheer de minister.

  Ten eerste, sprak u namens uzelf of namens ons land toen u die uitlatingen deed?

  Ten tweede, kunt u bevestigen dat het standpunt van België ongewijzigd blijft?

  Ten derde, wanneer u spreekt over dreigementen, wat is de exacte inhoud van die dreigementen? Hoe hebben die dreigementen u bereikt? En vooral, niet onbelangrijk, heeft die intimidatie vanuit Moskou de positie van ons land beïnvloed?

  Wouter Vermeersch:

  Mijnheer de premier, men zegt wel eens dat de Europese Unie geen ideologie heeft. Nochtans heeft de Europese Commissie een talent dat heel wat communistische economen jaloers zou maken, want ze kan een onteigening verkopen als solidariteit. Communisten pakten vroeger tractoren en landbouwgronden af; Europa pakt gewoon 190 miljard euro. De communisten hadden nog de eerlijkheid om te zeggen dat ze uw bezittingen kwamen afpakken. De Commissie verpakt het als een Oekraïneplan.

  Europa wil de geblokkeerde tegoeden bij Euroclear gebruiken als onderpand voor leningen aan Oekraïne. Dat houdt gigantische risico’s in voor de burgers in dit land. Niet alleen wijst Rusland erop dat dit een oorlogsdaad is. Ook de Europese Centrale Bank weigert mee te stappen in dat juridische drijfzand. Dat wil wel iets zeggen, collega’s. Eén verkeerde zet en het vertrouwen in Euroclear, het eurosysteem en het financiële systeem stort in. Experts waarschuwen bovendien dat België in het ergste scenario zelfs failliet kan gaan wanneer Rusland stappen zet en wij moeten terugbetalen. Het gaat om een som die overeenkomt met een derde van de volledige economie van dit land.

  Europa luistert niet naar die terechte bezorgdheden. In plaats daarvan zoekt de Europese bemoeibrigade van de Europese Commissie nu een manier om dit land buitenspel te zetten door de unanimiteitsregels te omzeilen. Met andere woorden, uw Europese schoonmoeder, Ursula von der Leyen, wil u schaakmat zetten. Ze wil uw veto en daarmee de bescherming van de belastingbetaler in dit land gewoon uitschakelen.

  Mijnheer de premier, de vraag is eenvoudig, maar dringend: kunt u ons garanderen dat u niet zult buigen voor uw Europese schoonmoeder?

  Dieter Vanbesien:

  Mijnheer de premier, we zitten in vieze papieren. Er hangt een zwaard van Damocles boven ons hoofd, een zwaard dat ons mogelijk heel hard kan treffen, zowel op financieel als op juridisch vlak. U eist hiervoor onvoorwaardelijke solidariteit van de andere Europese landen en dat is zeer terecht. U hebt daarin gelijk.

  Er is echter een aspect aan deze problematiek dat ervoor zorgt dat de andere landen hun stekels opzetten. Elk jaar ontvangt ons land 1,2 miljard euro extra inkomsten dankzij de Russische miljarden die bij Euroclear staan. Dat is geld dat we niet genereren op basis van onze eigen economie, maar dat we alleen krijgen omdat Oekraïne zich, met een grote menselijke kostprijs, verweert tegen de Russische illegale invasie en vecht voor de democratie in Europa. Dat is het enige geld dat ons land bijdraagt aan de strijd in Oekraïne en dan nog zonder veel transparantie. Het geld wordt verstopt in het grote budget van Defensie, met de belofte dat het zal worden gebruikt voor militaire steun aan Oekraïne.

  Er was een afspraak met Europa om dat geld in een Europees fonds voor Oekraïne te storten, zodat er transparantie bestaat over de besteding ervan, maar u doet dat niet. Natuurlijk irriteert dat de andere lidstaten. Het betekent ook dat ons land tot op vandaag nog geen enkele euro aan eigen middelen heeft besteed aan hulp voor Oekraïne, in tegenstelling tot de andere Europese landen. Ook dat irriteert de andere lidstaten.

  Waarom investeert ons land geen eigen middelen in de strijd tegen Rusland en in de verdediging van onze democratie? Los dat probleem op, toon solidariteit en dan zal het begrip van de andere landen voor onze situatie groeien.

  François De Smet:

  Monsieur le premier ministre, j'ai déjà dit voici quinze jours que j'étais solidaire de votre position, mais je sens quand même une petite musique qui est en train de monter et qui m'inquiète. "Pourquoi se bat-on?" demandent certains. Eh bien, on se bat pour qu'une nation européenne nommée "Ukraine" reste libre – libre de son destin – et respectée dans ses frontières, pour que ses civils cessent d'être bombardés chaque jour, pour qu'en 2025 les frontières en Europe ne puissent pas être changées par la force parce que, sinon, ce serait la défaite du droit international. On se bat pour que la Russie de M. Poutine comprenne qu'elle ne peut pas attaquer ses voisins, terroriser ses opposants et perturber les démocraties européennes en imaginant qu'elles resteront sans réaction. On ne soutient pas l'Ukraine par simple devoir moral, mais parce qu'il s'agit aussi de notre sécurité et que la guerre hybride, qu'on le veuille ou non, a déjà commencé. C'est pour toutes ces raisons que le soutien à l'Ukraine est essentiel. Il ne s'agit pas tellement de les rendre forts sur le théâtre de la guerre, mais de les rendre forts pour qu'ils puissent négocier la paix.

  Donc, comme je l'ai déjà dit ici, je comprends que la Belgique demande de manière préférentielle un emprunt européen, comme ce fut le cas pour le covid. Je comprends qu'à défaut, la Belgique réclame des garanties extrêmement fortes et qu'elle ne soit pas toute seule à devoir en payer d'éventuelles conséquences. Cependant, prenons garde: ne véhiculons pas le doute et le défaitisme, par exemple en déclarant que la Russie ne perdra jamais cette guerre.

  Dès lors, monsieur le premier ministre, ma demande est très claire. Oui, obtenez les garanties pour protéger notre pays et partager les risques. Mais, dans le même temps, réitérons clairement notre soutien à l'Ukraine et disons avec force que les intimidations de M. Poutine ne fonctionnent pas.

  Voorzitter:

  Bedankt, collega’s. Merci, chers collègues.

  Mijnheer de premier, u krijgt zoals gezegd iets meer spreektijd voor uw antwoord. Ook de vraagstellers zullen wat meer tijd krijgen voor hun replieken.

  Bart De Wever:

  Merci, chers collègues, pour vos questions.

  Il s'agit en effet d'une question extrêmement importante pour ce pays, une question que je soulève depuis déjà un certain temps au niveau européen. L'utilisation des avoirs immobilisés chez Euroclear pourrait avoir des conséquences potentiellement néfastes, tant pour ce pays que pour l'Europe dans son ensemble. Il existe de nombreuses objections légitimes concernant la légalité d'une telle opération, ainsi que sur les conséquences pour la confiance dans notre système financier et dans l'euro en tant que monnaie de réserve.

  Indépendamment encore de toutes ces objections, le gouvernement a toujours posé trois conditions claires avant même d'envisager d'approuver une telle opération.

  La première condition est une mutualisation de l'ensemble des risques. La Belgique ne peut et n'acceptera jamais d'assumer seule les risques d'une telle opération. Il est important ici de préciser qu'il s'agit du risque total. En vertu des accords bilatéraux existants de protection des investissements, les indemnités pour l'expropriation illégale peuvent en effet largement dépasser la valeur des actifs et inclure des intérêts composés ainsi que des bénéfices non réalisés. Pour nous, les garanties doivent donc, dès le premier jour, couvrir toutes les obligations financières potentielles.

  De tweede voorwaarde is een liquiditeits- en risicobescherming. Euroclear moet kunnen beschikken over de betrokken middelen voor het geval dat en op het moment dat het nodig zou zijn.

  Een eerste mogelijk geval doet zich voor als het bedrijf het voorwerp zou worden van Russische tegenmaatregelen – dat zal zeker gebeuren – waarvan de financiële schade gedekt zal moeten worden, onmiddellijk. Ik zwijg dan nog over de tegenmaatregelen die Rusland of met Rusland bevriende landen zouden kunnen opleggen tegen anderen – burgers of bedrijven uit dit land of uit andere lidstaten van Europa.

  Een tweede mogelijk geval is dat het bedrijf de tegoeden aan de Russische centrale bank moet terugbetalen. Dat kan het gevolg zijn van rechtspraak of arbitrage en het kan eventueel het gevolg zijn van een vredesakkoord. Het is uiteraard in die zin dat u mijn woorden moet begrijpen. Die oorlog zal op een gegeven moment stoppen. Tegoeden gaan verloren als landen in de klassieke militaire zin een oorlog verliezen. Ik meen dat niemand in de Kamer gelooft dat dit het einde van de oorlog zal zijn, en dus moeten we er ernstig rekening mee houden dat bij een eventueel vredesakkoord er ook een beschikking zal zijn over die tegoeden. Dat is het enige wat ik heb gezegd. Ik vind het beneden alles dat het uit de context wordt getrokken.

  Als er mensen zijn die het een goed idee vinden dat een kernmacht militair onder de voet wordt gelopen, met alle gevolgen van dien, moeten ze dat hier vooral zeggen. Dat getuigt van weinig geopolitiek inzicht.

  Alleszins, als Euroclear met een liquiditeitsprobleem komt te zitten, heeft dat gigantische gevolgen voor de globale financiële markt. Dat werd onlangs nog bevestigd door de voorzitter van de ECB, die overigens zelf weigert om het risico van zo’n reparation loan te dekken. Al het nodige geld, de nodige liquiditeiten, moet er dus zijn, onmiddellijk, ter beschikking.

  De derde voorwaarde is dat er sprake moet zijn van een billijke lastenverdeling. Het is niet meer dan logisch dat alle lidstaten die over Russische staatsactiva beschikken, in die operatie bijdragen. Men moet die middelen proportioneel en pro rata opvragen bij alle betrokken instellingen binnen het Europees grondgebied en idealiter ook ruimer dan het Europese grondgebied, zoals Lagarde aanbeveelt, met name in betrokken landen die behoren tot de coalition of the willing.

  Het voorstel dat de Europese Commissie gedaan heeft, zet wel degelijk stappen in de richting van onze drie voorwaarden, maar voldoet nog niet aan de minimumvoorwaarden die ik zopas heb geschetst, en derhalve kan dat voorstel niet rekenen op de goedkeuring van onze regering en van ons land.

  Wij stellen absoluut geen onredelijke eisen. Ieder land in onze situatie zou exact dezelfde eisen stellen. Dat wordt mij ook telkens zo toevertrouwd door menig regeringsleider rond de Europese tafel. We zijn bovendien constructief over de fond van de zaak en wijzen op mogelijke alternatieven om in de financiering van Oekraïne te voorzien.

  Er mag immers geen enkele twijfel over bestaan: ons land staat pal achter Oekraïne en wil het nodige doen om dat land sterker en verder te ondersteunen.

  Ik betreur het derhalve ten zeerste dat er internationaal allerlei insinuaties en fakenieuws circuleren die ons proberen onder druk te zetten door het tegendeel te beweren. Ik betreur nog meer dat hier één fractie meent op die kar te moeten springen.

  Wij zijn loyale Europeanen. Wij staan loyaal achter Oekraïne. Wij zullen altijd kiezen voor vrede, vrijheid en democratie. Wij zijn bereid om daarvoor offers te brengen. Men mag van dit land echter niet het onmogelijke vragen. Dat is de houding van de regering en ik hoop daarvoor de steun te krijgen van het voltallig Parlement. (Applaus)

  Wim Van der Donckt:

  Dank u voor dat krachtige antwoord, mijnheer de eerste minister. Als N-VA’er had ik ook niets anders van u verwacht.

  Collega’s, dit is hoe echt leiderschap eruitziet: opkomen voor onze werknemers, onze bedrijven, onze spaarders en onze welvaart, onze veiligheid. Dat is exact wat u doet, mijnheer de eerste minister.

  Laat u niet afleiden door goedkope spot, valse insinuaties alsof we losers zouden zijn en karikaturale verwijzingen naar onder meer Don Quichot. Zulke opmerkingen dienen het inhoudelijke debat absoluut niet.

  Ik geef u een raad. Blijf uzelf, rustig en standvastig. In dezen mag u zelfs koppig zijn. We rekenen op u.

  Jean-Marie Dedecker:

  Mijnheer de eerste minister, ik ben het 100 % eens met uw standvastigheid en met uw argumenten. Het is perfect mogelijk om voor die bedragen een herstellening aan Oekraïne te geven. Op één voorwaarde: dat al die landen van de coalition of the willing – wat een fantastisch woord –, die ook over ontzettend veel geld beschikken, consequent handelen; er staat immers 28 miljard van de Russen in Japan, 15 miljard in Canada, 10 miljard in Luxemburg, 27 miljard in het Verenigd Koninkrijk, 19 miljard in Frankrijk en zelfs 4 miljard in Amerika.

  U hebt gelijk, premier. De Europese mandarijnen hebben schrik van Orbán in Hongarije en Fico in Slovakije, maar we mogen de dreiging met de gekwalificeerde meerderheid nooit aanvaarden. Als zij een herstellening geven, moeten we een solidaire borgstelling voor de terugbetaling van die lening tekenen. Ik denk dat Oekraïne daarmee wel gediend kan zijn.

  We mogen niet vergeten dat Oekraïne vandaag de grenzen van onze vrijheid en van Europa verdedigt. Dat vergeten wij te vaak.

  Koen Van den Heuvel:

  Mijnheer de premier, ik dank u voor uw antwoord.

  Voor ons is het heel duidelijk. We moeten pal achter Oekraïne blijven staan en we moeten blijven geloven in de Europese samenwerking, niet alleen voor Oekraïne, maar voor de vele andere uitdagingen. Dat mag inderdaad niet blindelings gebeuren. We zijn daarmee niet asociaal of onredelijk, zoals ik daarnet al heb gezegd. De financiële gezondheid en financiële stabiliteit van ons land en van Europa is in het geding en dat is ook heel belangrijk voor elke inwoner van ons land. Wij zeggen daarom heel duidelijk dat dit dossier niet zonder garanties kan passeren. U hebt ze opgesomd: gelijke risicoverdeling, voldoende liquiditeitsvereisten voor Euroclear en een gelijk speelveld, want ook de andere landen met bevroren Russische tegoeden moeten mee in het bad. Dat zijn geen overdreven eisen. Ik kan u alleen maar aansporen om te volharden en om de druk te weerstaan.

  Georges-Louis Bouchez:

  Monsieur le premier ministre, je vous remercie.

  Finalement, on a pu entendre plus ou moins les mêmes discours dans le chef de pas mal d'intervenants. Mais il ne faut pas se tromper, on n'a pas tous le même objectif. Quand le PTB est d'accord avec vous, c'est parce qu'en fait, il ne souhaite pas réellement la défaite de la Russie, compte tenu d'une certaine histoire et d'une certaine approche de l'Occident.

  Il faut être bien clair ici, nous voulons une Russie la plus faible possible pour aller négocier la paix. Qu'on ne se trompe pas, la guerre sera une guerre d'usure, parce que la Russie l'a débutée non pas en Ukraine en 2022 mais en Géorgie en 2009. Son objectif est de contrôler les cinq mers à l'ouest de la Russie, de reconstituer un empire et une zone d'influence qui va nous toucher via des cyberattaques, la présence de drones ou toute autre influence politique. On devra être fort, on devra mobiliser des moyens. C'est la raison pour laquelle ce gouvernement investit fortement dans la Défense, afin de protéger nos concitoyens.

  Dans le même temps, monsieur le premier ministre, comme je le disais, on doit aussi être totalement partie prenante du processus politique qui mettra un terme à cette guerre. Il n'est pas normal de devoir mobiliser tant de moyens et d'apprendre via la presse ce que Donald Trump a négocié. C'est une nouvelle fois le reflet de la faiblesse européenne que nous devons corriger par la défense, l'industrie, notre souveraineté et autonomie.

  Raoul Hedebouw:

  Mijnheer de eerste minister, zoals ik eerder al heb gezegd steunen we u uiteraard in het verzet tegen de Europese Commissie, die vandaag vraagt om alle Russische tegoeden in beslag te nemen.

  Ik was wel graag dieper ingegaan op de vraag wat de strategie van de Europese Raad precies is.

  Bestaat dat debat in de Europese Raad? Waar wil men naartoe? Wat is het idee over de plaats van Europa in de wereld? Het idee dat we al onze financiële contracten zomaar aan de kant zouden schuiven, is toch te gek voor woorden? Wat zullen andere landen dan denken? We leven toch niet meer in de periode van de koningen? Wat zullen andere landen denken wanneer we beslissen om dat geld gewoon in beslag te nemen? Dan zullen ze hun eigen banken en structuren op poten zetten. In welke wereld leven we? Ik heb de indruk dat er in de Europese Raad nog altijd het idee leeft van la grande Europe qui domine le monde avec les États-Unis d’Amérique .

  Dat is gedaan, beste collega's. De wereld is aan het kantelen. We moeten met Europa onze eigen weg volgen. Dat zal natuurlijk gebeuren met uitgestrekte hand naar de landen in het zuiden.

  Ziet u niet dat onze economie eraan kapotgaat? De Amerikanen moedigen Europa aan om ermee door te gaan. Ondertussen gaat Europa dieper de afgrond in, economisch, sociaal en militair. Zo maken ze Europa kapot.

  Dat de eerste minister zegt dat we waarschijnlijk niet zullen winnen, is blijkbaar meteen een schandaal. Dat is nochtans wat op het terrein gebeurt. Kijk wat er gebeurt. We moeten zelf diplomatie bedrijven op basis van onze eigen visie.

  Sandro Di Nunzio:

  Mijnheer de eerste minister, ik juich uw ondubbelzinnige verklaring dat ons standpunt ten opzichte van Oekraïne niet is gewijzigd, toe. Het was uiteraard te verwachten dat u de uitspraken van maandagavond zou afdoen als een fait divers en dat u die tot irrelevante opmerkingen zou proberen te herleiden. Het was te verwachten dat u ons zou verwijten de zaken uit de context te trekken. Een ding is echter duidelijk, mijnheer de eerste minister, u hebt die woorden wel degelijk uitgesproken. U hebt gezegd dat het zelfs niet wenselijk is dat Rusland zou verliezen. U hebt dat letterlijk zo gesteld.

  Wij willen u met onze opmerkingen niet in een bepaalde hoek plaatsen. Wij willen enkel aangeven dat uw verklaring ongelooflijk belangrijk is. U moet beseffen dat uw woorden, die ongehoord zijn, tellen. U bent premier van dit land. Of u hier spreekt of in een kleinere zaal, dat heeft altijd een weerslag. Uw uitspraak is niet alleen nadelig voor onze diplomatieke positie, maar u voedt daarmee ook de Russische propagandamachine. Die gebruikt dat om ons land weg te zetten als bondgenoot van Rusland. Dat moet u absoluut vermijden. U mag in het dossier niet uit de bocht gaan. U speelt als premier op een ander niveau in de wereld. U moet helder en duidelijk blijven communiceren wat ons standpunt is, zoals u dat hier hebt gedaan, namelijk dat we de mensen in Oekraïne en hun strijd steunen en dat we ons tegen de illegale invasie door Rusland verzetten.

  Wouter Vermeersch:

  Collega's, als Viktor Orbán zich als enige in Europa verzet en een vuist maakt tegen Europa, dan schreeuwt het Parlement moord en brand. Nu zouden we bijna smeken om een premier met de daadkracht en ruggengraat van Orbán. Het belang van het dossier voor de belastingbetaler kan niet worden overschat: vergelding vanuit Rusland, het breken van het internationaal vertrouwen, het ondermijnen van het financiële systeem en zelfs het faillissement van dit land, als we moeten terugbetalen. Voor dat laatste hebben we de Russen zelfs niet nodig.

  Mijnheer de premier, u bent al zeer goed bezig om dit land naar de afgrond te brengen. U en ik, wij hier allemaal, hebben op de schoolbanken geleerd dat Europa voor welvaart en vrede moet zorgen. Vandaag houdt Europa zich bezig met het maken van schulden en het stoken van oorlog. Euroclear ligt in België, in Vlaanderen. Dus wij, Vlamingen moeten beslissen over de geblokkeerde tegoeden en niet Ursula von der Leyen of de Europese Commissie.

  Dieter Vanbesien:

  Mijnheer de premier, de Verenigde Staten hebben hun steun aan Oekraïne ingetrokken. Europa moet de hele zaak nu zelf financieren en dat is precies de kern van het probleem waarover we het hier vandaag hebben. De meest logische oplossing voor dat probleem is dat Europa dat geld leent op de financiële markten en het dan aanwendt voor de steun aan Oekraïne. De Hongaarse premier Orbán verhindert dat. Ons land mag niet het slachtoffer worden van de collaboratie van Orbán met Rusland. Dat is niet aanvaardbaar.

  Als we willen dat Europa solidair is met ons land, zullen we zelf ook uit de pijp moeten komen. U hebt herhaald dat ons land loyaal achter Oekraïne staat en ik ben daarvan overtuigd; ik twijfel daar niet aan. Dat moet echter ook blijken uit daden. Als we onze democratie echt willen verdedigen, zal ons land eindelijk eigen middelen moeten vrijmaken om de Russische agressor tegen te houden. De begroting van 2026 komt eraan. Toon aan de Europese collega’s dat we aan de juiste kant staan. Toon dat ook wij de nodige middelen inzetten om Oekraïne te steunen. Dat zijn we verplicht aan Oekraïne, dat zijn we verplicht aan onze democratie en dat zijn we verdomme verplicht aan onszelf.

  François De Smet:

  Merci monsieur le premier ministre d'avoir rappelé le soutien clair de notre pays à l'Ukraine. C'était évident – et vous l'aviez déjà formulé –, mais je crois qu'il était nécessaire de le rappeler maintenant. J'espère que le message sera arrivé auprès des autres pays européens et de la presse européenne. Deuxièmement, ne soyons pas naïfs à propos des objectifs de M. Poutine. Son objectif premier est de semer la discorde entre nous, dans nos pays et entre pays européens. En conséquence, la meilleure réponse à lui apporter est de parvenir à un accord. Vous avez raison de tenir jusqu'au bout, mais il faut absolument que les Européens aboutissent à un accord qui permette de libérer cet argent pour l'Ukraine, d'une manière ou d'une autre. J'espère avec vous que les autres pays membres de l'Union comprendront qu'ils devront prendre leur juste part de la charge et du risque. Sinon, nous ne serons simplement pas à la hauteur de la tâche que l'histoire nous donne aujourd'hui.

• Vraag: Het van de Koning gekregen uitstel van 50 dagen en het wantrouwen binnen de regering

  Vraag: De begroting

  Vraag: De begroting

  Vraag: Het uitstel van de begroting 2026

  Vraag: De begrotingsonderhandelingen

  Het van de Koning gekregen uitstel van 50 dagen en het wantrouwen binnen de regering
  De begroting
  De begroting
  Het uitstel van de begroting 2026
  De begrotingsonderhandelingen
  Politieke spanningen, koninklijk uitstel en vertraagde begrotingsonderhandelingen 2026 summaryExplanation

  Beantwoord door

  N-VA Bart De Wever (Eerste minister)
  

  op 20 november 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De oppositie valt premier Bart De Wever hard aan voor stilstand in de begrotingsonderhandelingen, ondanks zijn belofte om met "50 dagen" het roer radicaal om te gooien: geen concreet akkoord, verloren miljarden door vertraging (minstens €1 miljard extra tekort), en gebrek aan transparantie, terwijl het begrotingstekort het grootste van de eurozone dreigt te worden. Kritiek spitst zich toe op oneerlijke lastenverzwaring (BTW-verhoging, indexsprong, pensioenhervorming) die koopkracht en middenklasse raakt, terwijl alternatieven zoals belasting op grootvermogens, fraudebestrijding (€16 miljard potentieel) en eindigen fiscale uitzonderingen voor lucht- en zeetransport (€4 miljard) genegeerd worden. De Wever ontwijkt concrete antwoorden, benadrukt discretie tijdens onderhandelingen en belooft een akkoord voor Kerstmis, maar wekt weinig vertrouwen door herhaalde uitstelretoriek en gebrek aan zichtbare vooruitgang, terwijl sociale onrust groeit (aankomende stakingen) en de oppositie constructieve voorstellen (minder migratiekosten, afbouw fossiele subsidies) inbrengt die onbenut blijven. De credibiliteitscrisis diept zich uit door tegenstrijdigheden (bv. asielbudget stijgt ondanks "streng beleid") en interne coalitietwisten die de stilstand verergeren.

  Sandro Di Nunzio:

  Mijnheer de eerste minister, u bent gestart als nieuwkomer, als nieuwe premier met veel ambitie. U zou het rotten stoppen en de stilstand doorbreken. U hebt daarmee de lat heel hoog gelegd. Ik kan dat waarderen, want de ambitie voor ons land móet hoog liggen.

  Ik ben zelf ook een nieuwkomer in het Parlement en als nieuw parlementslid heb ik ook veel ambitie, maar wat ik vandaag zie, is een complete stilstand. Dat kunt u helaas niet ontkennen. U vroeg de Koning om 50 dagen en ik dacht, net als iedereen, dat we meteen het grote werk zouden zien. Maar wat zien we op vandaag? Geen piloot in de cockpit, alleen kapers op uw vliegtuig. Geen kapitein, maar enkel een schaduwpremier die in uw nek staat te hijgen.

  U zegt dat u in stilte werkt, maar over de begroting horen we niets. Er is zelfs nog geen kernkabinet bijeengeroepen. Uw regering spreekt over historische beslissingen die in de maak zijn en over historische oefeningen, maar we zien geen resultaten. U legt de lat hoog, maar u kijkt ernaar en gaat er zelfs niet onder. U blijft stilstaan. En dan heb ik het nog niet over uw eigen ploeg: partijvoorzitters die u moeten komen redden, schoonvaders waarvan u niet weet of ze zullen meehelpen en collega’s van wie ik mij afvraag of ze nog wel met u meewillen.

  Mijnheer de premier, u bent anderhalf jaar aan zet en we zitten aan dag 15 van de 50 dagen. Doorbreek de stilstand. Ik heb een heel simpele vraag voor u. Waar staat u nu en wat hebt u tot nog toe concreet gedaan?

  Paul Magnette:

  Monsieur le premier ministre, vous avez du mal. Vous cherchez 10 milliards et vous ne trouvez pas. Vous ne trouvez pas pour une raison simple, c’est que vous ne regardez pas au bon endroit.

  Vous ne regardez que dans les poches des travailleurs et des pensionnés. Mais il n’y a plus rien dans les poches des travailleurs et des pensionnés. Vous avez déjà tout pris. Trois Belges sur quatre nous disent que depuis que vous êtes premier ministre, leur pouvoir d'achat a diminué.

  Il y a d'autres possibilités, monsieur le premier ministre. Nous vous avons fait des propositions. Demandez une contribution aux grandes fortunes; cela rapporte 6 milliards. Luttez efficacement contre la fraude fiscale; cela rapporte 3 milliards. Augmentez les salaires; cela rapporte 4 milliards. Demandez qu'on regarde un peu dans les aides aux entreprises. Nous dépensons 10 milliards de plus que les pays voisins. On trouvera bien 1,5 milliard. Demandez une contribution aux banques et au secteur de l’énergie, qui font des grands bénéfices; cela rapportera aussi 1,5 milliard.

  Vous voyez, en quelques secondes, je vous ai trouvé 16 milliards. C'est donc possible.

  Comme je veux vraiment vous aider, je vais encore vous donner une autre piste. Il y a en ce moment une discussion au niveau européen sur une directive portant sur les avantages fiscaux dont profitent le transport aérien et le transport maritime. Ces secteurs ne payent aucune taxe sur le carburant. C'est une perte de plus de 4 milliards pour la Belgique. Vous avez le pouvoir de dire non, monsieur le premier ministre. Vous connaissez ces compagnies de transport maritime. Pour la plupart, elles sont basées à Anvers.

  Eh bien, dites non au Conseil européen. Dites qu'il n'est pas normal que quand le Belge fait son plein, la moitié de ce qu'il paie va dans les caisses de l'État; mais quand ces compagnies maritimes ou aériennes prennent du kérosène, elles ne paient absolument rien. Cela rapportera 4 milliards et vous serez tout près de votre objectif.

  Voorzitter:

  Merci monsieur Magnette. Il est dommage que vous n'ayez que deux minutes.

  Sofie Merckx:

  Monsieur le premier ministre, à part de votre chat Maximus, qui est très actif sur les réseaux sociaux et très sympathique, on n'a pas beaucoup de nouvelles de ce qui se passe au gouvernement.

  Nous avons récemment appris que vous invitiez les présidents de partis, ce qui veut dire que vous renégociez tout. Ce sera ma première question. Renégociez-vous aussi, par exemple, la réforme des pensions et la réforme du marché du travail?

  Pendant que le gouvernement patauge et n'a pas l'air d'avancer, les gens, eux, ne restent pas les bras croisés. Après la grande manifestation où on était 140 000 dans les rues, quatre jours d'action se préparent. On commence le dimanche, consacré aux droits des femmes; après, les services publics et les enseignants enchaînent; le mercredi, il y aura une grève générale.

  Une grève générale, cela vous embête, mais les gens, quand ils sont en grève, ils veulent vous envoyer deux messages. Le premier message, monsieur le premier ministre, c'est que sans eux, sans tous les gens qui, tous les jours, travaillent dans nos hôpitaux, qui vont sur les chantiers, qui travaillent dans nos services publics, qui vont dans les usines, ce pays ne fonctionne pas. Ce sont eux qui créent la richesse. Et le deuxième message, c'est qu'ils ne sont pas d'accord avec que tout ce que vous avez proposé jusqu'ici, les nouveaux plans, augmenter la TVA, chipoter à l'indexation des salaires, la réforme des pensions et la réforme du marché du travail avec les primes de nuit. Ils ne sont pas d'accord avec ça.

  Monsieur le premier ministre, au lieu de rester entre vous, de discuter entre vous au 16 rue de la Loi, avec votre chat, peut-être devriez-vous sortir. Allez-vous enfin écouter les gens qui se mobilisent dans la rue?

  Wouter Vermeersch:

  Mijnheer de premier, uit de jongste vooruitzichten van de Europese Commissie blijkt dat België volgend jaar het grootste tekort van de ganse Eurozone zal kennen. In 2027 zal het tekort op dat van Polen na zelfs het grootste van gans Europa worden. De cijfers worden dus nog slechter dan de eerdere ramingen van het Monitoringcomité of de Nationale Bank.

  Bovendien kunnen we vaststellen dat de regering-De Wever ondanks de aanhoudende verslechtering van die cijfers geen vooruitgang boekt in de onderhandelingen. De aangekondigde zoektocht naar 10 miljard euro lijkt muurvast te zitten, besprekingen stokken, deadlines werden overschreden en van de eerder gevraagde 50 dagen blijven nog slechts 35 dagen over.

  Aan de voordeur van de Wetstraat 16 gebeurt dus niets, maar aan de achterdeur is er meer activiteit. Vrijdag, collega’s, verscheen op de aftandse website van deze Kamer in alle stilte een aanpassing van de uitgavenbegroting. Uw ministers willen nog snel wat budgetten aanpassen voor de komst van de voorlopige twaalfden.

  Hoewel uw regering het strengste asielbeleid ooit zou voeren, blijkt uit de aangepaste begroting dat het asielbudget nogmaals wordt verhoogd. Zo stijgt de dotatie aan Fedasil nog verder, terwijl we al aan een recordbedrag zaten. Ook in de provisies zien we extra uitgaven voor asielzoekers, minder geld voor politie en justitie en, hoe kan het ook anders, opnieuw meer geld voor de Europese Unie.

  Mijnheer de premier, hoe zit het nu met die onderhandelingen? Twee weken geleden zei u hier: "Onze situatie verdraagt geen uitstel meer. We mogen ons niet laten verlammen. We moeten doorpakken, zo niet dreigen we in een spiraal terecht te komen van oplopende rente en stijgende rente." Het is echter net dat wat nu gebeurt. Hoe ziet u uw verpletterende verantwoordelijkheid?

  Dieter Vanbesien:

  Mijnheer de premier, op 6 november, nota bene op dezelfde dag waarop u 50 dagen uitstel vroeg aan de Koning, zei u in dit halfrond: "De budgettaire situatie is zeer ernstig. We kunnen ons geen uitstelgedrag veroorloven." Vorige week voegde u daar het volgende aan toe: "Het is vaak wanneer u niets ziet dat het meeste gebeurt. Als u iets ziet, is het meestal iets wat we liever niet laten zien. Veel kan ik daarover niet zeggen, want elk woord is er een te veel."

  Welnu, mijnheer de premier, uw coalitiepartners zijn het daar niet mee eens. Vorige week werd de helft van de Villa Politica -uitzending gekaapt door de voorzitter van de MR. Uw andere coalitiepartners schuimen eveneens de studio’s af. Op die manier geven zij eigenlijk toe dat er weinig gebeurt. We naderen eind november en van uw 50 dagen zijn er 14 verstreken. Er blijven er nog 36 over, vandaag inbegrepen. Ondertussen horen we geen enkel idee van uw meerderheid dat richting een oplossing gaat. Wat we wel horen van uw meerderheid, is hoe het probleem groter wordt gemaakt. De fractieleider van uw eigen partij heeft hier vorige week gezegd dat de vertraging van de begroting een kost heeft van minstens 1 miljard euro, boven op de oefening die u reeds aan het maken bent.

  Mijnheer de premier, u gaat het rotten van de begroting stoppen. Om dat te doen, laat u de zaken nog meer rotten. Ik moet zeggen dat ik blij ben dat u mijn huisarts niet bent, want uw behandelingen zijn een beetje speciaal.

  Kunt u bevestigen dat het uitstel van de begroting minstens 1 miljard euro zal kosten? Draagt u de politieke verantwoordelijkheid voor dit oplopend begrotingstekort?

  Bart De Wever:

  Chers collègues, merci pour ces questions.

  Monsieur Magnette, en quelques secondes, vous avez décrit toutes les solutions aux problèmes que nous avons. Il est fort dommage que vous ne les ayez pas appliquées pendant que vous étiez au pouvoir dans le gouvernement Vivaldi! Quand on regarde le budget que vous nous avez laissé, c'est vraiment dommage, car vous aviez toutes ces solutions.

  Mijnheer Di Nunzio, u bent welkom in het huis hier. Ik apprecieer het echt dat u, als Open Vld'er, onderstreept dat het na een Open Vld-premier echt wel tijd is om het rotten nu te stoppen. Ik apprecieer die eerlijkheid. Dat is de eerlijkheid van een nieuwkomer.

  U hebt het vorige week niet gehoord en dus herhaal ik het: politiek is heel vaak een slecht toneelstuk en als men geluk heeft, wordt het goed geacteerd. Afgelopen week zien we meer acteurs dan vorige week om hetzelfde stuk op te voeren, terwijl het stuk er niet beter op is geworden.

  Het is u ongetwijfeld bekend dat ik op dit moment onderhandelingen voer. Ik moet daarover discreet zijn en moet de discretie trachten te handhaven. Dat is al moeilijk genoeg. Voor wie eraan zou twijfelen, ik ben er elke dag intens mee bezig. Ik ben eigenlijk blij dat de werkzaamheden grotendeels onder de waterlijn blijven; naar de huidige normen inzake politieke discretie kan ik me daar alleen al over verheugen.

  Het zou natuurlijk – die opinie deel ik met u, vandaar het toneelstuk – beter zijn om ook het resultaat te kunnen voorstellen aan het huis hier, wat dat ook moge worden. Sowieso zal dat voor Kerstmis gebeuren.

  Dès qu'un accord aura été conclu, je me présenterai devant vous à la Chambre afin de répondre, en toute transparence, à l'ensemble de vos questions.

  Tot dan zult u daar toch nog op moeten wachten.

  Sandro Di Nunzio:

  Dank u wel voor uw antwoord, mijnheer de eerste minister, maar net als vorige week krijgen we geen antwoorden. We zien zogezegd niets, omdat u in stilte zou werken, maar volgens mij is het, omdat er niets gebeurt. Er gebeurt niets. Er is stilstand. Het dramatische is – en we hebben dit ook gehoord van collega Vanbesien – dat, zelfs als u een akkoord bewerkstelligt, er meer dan 1 miljard euro verloren is gegaan. Dat is doodzonde.

  Onze fractie – ik herhaal het – reikt u de hand, als u goede voorstellen hebt waarover u geen akkoord kunt bereiken in uw regering. Kom ermee naar het Parlement. We zijn bereid u te helpen en die voorstellen te steunen.

  We hebben zelf ook voorstellen ingediend, onder andere inzake de energiekorting voor de bedrijven, flexibele nachtarbeid, flexibele overuren, flexi-jobs in alle sectoren. We doen dat ten behoeve van onze economie en voor de mensen in ons land. Doorbreek de stilstand en maak er werk van.

  Voorzitter:

  Dank u wel, collega. U hebt hiermee uw eerste parlementaire vraag gesteld van een ongetwijfeld lange reeks. ( Applaus )

  Paul Magnette:

  Monsieur le premier ministre, je pense que vous vous êtes trompé de réponse. Vous avez lu celle de la semaine dernière, ou bien celle de la semaine d'avant, ou de la semaine encore avant. Chaque semaine, c'est le même cinéma. Vous ne répondez à aucune question et vous faites des petites blagues, des petites blagues comme vous en faites sur les réseaux sociaux. Mais, vos petites blagues, monsieur le premier ministre, elles ne font plus rire personne. Et elles ne font pas rire les Belges, parce qu'on voit bien quel jeu il y a derrière.

  La semaine dernière, votre ministre des Finances est venu ici en disant "On va augmenter la TVA sur le gaz, parce que c'est une mesure pour le climat." Mais le climat, il a bon dos. Quand c'est pour faire payer les familles et augmenter les factures de gaz, c'est la faute du climat. Mais, quand on vous dit ici "Faites payer les grands pollueurs, faites payer les transporteurs maritimes basés à Anvers", là non, tout d'un coup on ne les fait plus payer.

  Monsieur le premier ministre, votre cirque, tout le monde l'a compris et personne n'est dupe.

  Sofie Merckx:

  Monsieur le premier ministre, c'est vraiment incroyable! Je vous ai demandé si vous alliez tenir compte des quatre jours d'action et de grève qui s'annoncent ainsi que des travailleurs et travailleuses de ce pays qui vous disent qu'ils ne sont pas d'accord. Et vous ne pipez pas un mot là-dessus, c'est juste scandaleux!

  Mais bon, on savait déjà, les gens le savaient, que ce gouvernement est contre les travailleurs et les travailleuses, et pas du tout pour les travailleurs et les travailleuses. Or des solutions par rapport à ce que vous proposez, il en existe effectivement: arrêtez de donner des cadeaux aux entreprises sans compter, allez chercher l'argent chez les plus riches et arrêtez l'armement!

  De toute façon, monsieur le premier ministre, même si vous ne voulez pas les écouter, les gens seront dans la rue la semaine prochaine et ils se feront entendre. Sachez-le!

  Wouter Vermeersch:

  Mijnheer de premier, begin november vroeg u 50 dagen aan uw goede vriend, de Koning van België. Ondertussen zijn we twee weken later en u hebt opnieuw tijd verloren zonder enige vooruitgang, zonder akkoord. Het wordt alleen maar erger. Afgelopen week werd duidelijk dat Brussel afstevent op een shutdown en België op het grootste tekort van de hele eurozone, zelfs van heel Europa. U hebt het vaak over een col buiten categorie, maar onder u en uw regering zitten we in de afdaling. We rijden zonder remmen de afgrond in.

  Wat zien we? Uw regering vraagt via begrotingsaanpassingen dit jaar nog meer geld voor asielzoekers en met haar voorstellen voor nieuwe belastingen, btw-verhoging en indexsprongen ondergraaft zij verder de koopkracht van de Vlamingen. U doet exact hetzelfde als de regering-De Croo. Het Vlaams Belang wil net het omgekeerde: minder migratie, zodat er meer geld is voor meer koopkracht.

  Dieter Vanbesien:

  Premier, ik zou mezelf niet zijn, als ik niet met constructieve oplossingen kwam. Ik heb ze al eerder voorgesteld, maar u hebt het belang van herhaling zonet aangegeven. Ik zal daarom mijn oplossingen herhalen, zodat u ze niet vergeet. Misschien bent u er in alle luwte reeds mee aan de slag gegaan, wie weet. Laat uw klavertjevier los. Laat de btw-verhoging, de indexsprong, de besparingen in de gezondheidszorg en de harde aanpak van langdurig zieken los. Die mayonaise pakt niet. Onderzoek daarentegen alternatieven. Sluit de achterpoortjes waarlangs de inkomsten wegvloeien. Bouw de fossiele subsidies af. Houd de bedrijfssubsidies tegen het licht en zorg er voor dat ook de hoogste inkomens op eenzelfde manier bijdragen als de middenklasse. Ziedaar mijn constructieve bijdrage aan de moeilijke opdracht. Gratis en voor niets.

Voorstellen

Voorstellen ingediend door Sandro Di Nunzio als hoofdauteur.

Slechts een deel van alle voorstellen wordt getoond. Lopende voorstellen die nog niet zijn gestemd geweest worden niet weergegeven.

• Voorstel: Voorstel van resolutie over de veroordeling van de invoering van de doodstraf in Israël (1492/2)

  Voorstel van resolutie over de veroordeling van de invoering van de doodstraf in Israël (1492/2)

  Bekijk dossier 1492

Stemmingen

Recente stemmingen van Sandro Di Nunzio in de plenaire vergadering.

Commissies

Sandro Di Nunzio is lid van de volgende commissies.