Kamerlid Alexia Bertrand (Anders.)

Mondelinge vragen

De 10 meest recente vragen gesteld door Alexia Bertrand in de plenaire vergaderingen.

• Vraag: De besparingen op de gezondheidszorg

  Vraag: De nieuwe ideeën over de RIZIV-begroting

  Vraag: De besparingen in de gezondheidszorg

  Vraag: De besparingen in de gezondheidszorg

  Vraag: De besparingen op de gezondheidszorgbegroting

  Vraag: De besparingsvoorstellen inzake gezondheidszorg

  Vraag: De besparingen in de gezondheidszorg

  gezondheid en welzijn

  De besparingen op de gezondheidszorg
  De nieuwe ideeën over de RIZIV-begroting
  De besparingen in de gezondheidszorg
  De besparingen in de gezondheidszorg
  De besparingen op de gezondheidszorgbegroting
  De besparingsvoorstellen inzake gezondheidszorg
  De besparingen in de gezondheidszorg
  Financiële hervormingen en besparingen in de gezondheidszorg summaryExplanation

  Beantwoord door

  Vooruit Frank Vandenbroucke (Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid)
  

  op 16 juli 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Frank Vandenbroucke verwerpt categorisch een franchise van 500 euro voor kankerpatiënten en benadrukt dat de begrotingskloof niet op de rug van zieken mag worden gedicht, terwijl hij hervormingen zoals een rechtvaardigere verhoogde tegemoetkoming en ziekenhuisfinanciering voorstelt. Kritische oppositiepartijen, waaronder Dominiek Sneppe en Alexia Bertrand, beweren dat de regering-De Wever met maatregelen zoals hogere remgelden, groeinormverlaging en langere betalingstermijnen voor werkgevers vooral de middenklasse, chronisch zieken en werkenden wil laten opdraaien, zonder structurele verspilling of fraude aan te pakken. Sofie Merckx en Caroline Désir wijzen op eerdere besparingen in de gezondheidszorg (zoals hogere medicijnprijzen en 125 miljoen euro extra remgeld) en vrezen dat patiënten opnieuw de rekening zullen betalen, ondanks Vandenbrouckes belofte dat de zorg betaalbaar blijft. Daniel Bacquelaine en Sarah Schlitz pleiten voor diepgaande hervormingen, zoals aanpassing van de BIM-toegang, mutuelle-kosten en preventieve gezondheidsinvesteringen, maar verschillen van mening over de methode: Bacquelaine wil taboes doorbreken, terwijl Schlitz meer focus vraagt op preventie en eerste lijnszorg.

  Dominiek Sneppe:

  Mijnheer de minister, gisteren bleek uit het gelekte rapport van het RIZIV dat de regering-De Wever kankerpatiënten tot 500 euro voor hun medische kosten zelf wil laten betalen. N-VA-minister Weyts zou opwerpen dat het maar 500 euro is. Intussen blijkt dat er nog veel meer op tafel ligt: de verdubbeling van het remgeld bij huisartsen, het verder terugschroeven van de groeinorm en het langer laten betalen voor zieke werknemers door werkgevers zou samen 6 miljard euro moeten opleveren.

  Mijnheer de minister, komaan zeg, dat is geen gezondheidsbeleid meer. Dat is een zoektocht naar wie nog kan betalen, naar wie nog meer kan worden gepluimd. De patiënt betaalt meer, de chronisch zieke betaalt meer, de werknemer betaalt meer en de werkgever betaalt meer. Over de echte problemen horen we echter niets. Over de moddervette overheid horen we niets. Over verspilling en fraude, over overbodige structuren, over de gratis toegang tot onze sociale zekerheid voor tienduizenden gelukszoekers, over een log en versnipperd Belgisch gezondheidsmodel, dat handenvol geld kost en door de regering alleen maar verder wordt uitgebreid, daarover horen we niets.

  De regering zegt wel dat ze de gezondheidszorg wil hervormen, maar telkens opnieuw betekent hervormen blijkbaar dat de rekening naar onze mensen gaat. Ondertussen is de regering hopeloos verdeeld. Voor Vooruit luidt het: franchise, over mijn lijk, cd&v sluit zich daarbij aan, maar weet het nog niet helemaal goed en de N-VA stelt geen enkel voorstel te willen uitsluiten. Mijnheer de minister, wie spreekt hier nu eigenlijk nog namens de regering?

  Welke van de opgesomde maatregelen liggen vandaag echt op tafel en zijn dus bespreekbaar? Garandeert u dat chronisch zieken, mensen met een laag inkomen en gewone werkende gezinnen niet opnieuw de rekening van de begroting zullen moeten betalen?

  Alexia Bertrand:

  Mijnheer de minister, het RIZIV kwam gisteren met een opmerkelijk verslag. De opvallendste maatregel kennen we ondertussen allemaal: een franchise van 500 euro, die door de patiënt zelf zalmoeten worden betaald. De socialisten van Vooruit zeggen alvast: niet met ons. Laat het duidelijk zijn: ook niet met ons, mijnheer de minister. Wie betaalt alweer het gelag? Dat is de middenklasse, zoals al veel te vaak met de regering-De Wever is gebeurd.

  Eigenlijk gaat het hier om een valse discussie. Als u het rapport goed hebt gelezen – u kennende, meester Frank, hebt u dat zeker gedaan –, dan hebt u ook een andere passage goed gelezen. Ik citeer het rapport: "Het RIZIV is zich bewust van de noodzaak om de verhoogde tegemoetkoming te hervormen." Dat systeem is compleet ontspoord. Vandaag krijgen namelijk 2,5 miljoen mensen – een jaar geleden waren ze nog met 2,2 miljoen – voordeel na voordeel, de ene korting na de andere. Ook bij de dokter betalen ze slechts 1 euro.

  Wat hebt u daaraan gedaan, mijnheer de minister? Niets. Nee, dat is niet helemaal waar. U hebt dat systeem zelfs uitgebreid. Ik hoor in de wandelgangen dat u op zoek bent naar nieuwe voordelen onder andere op het vlak van energie voor de betrokkenen. U zoekt dus naar manieren om het systeem verder uit te breiden.

  U bent tegen de franchise en dat is goed – wij ook –, maar waar bent u dan voor? Onze voorstellen zijn duidelijk. Pak de overconsumptie aan. Zet de groeinorm op nul, zodat u 2,6 miljard euro bespaart, en vooral zet het mes in de verhoogde tegemoetkoming. Wanneer zult u dat eindelijk doen?

  Sofie Merckx:

  Année après année, exercice budgétaire après exercice budgétaire, l'Arizona va toujours chercher l'argent dans la poche des gens, mais aussi dans les soins de santé. En effet, vous avez déjà augmenté le prix des médicaments, des hôpitaux doivent fermer, la norme de croissance n'est pas à la hauteur des besoins et, pour trouver 125 millions d'euros, vous avez déjà un accord de principe visant à augmenter les tickets modérateurs.

  Hier, une proposition choc est arrivée: celle d'une franchise de 500 euros en assurance maladie, un peu sur le modèle d'une assurance automobile. En pratique, si vous tombez malade, les premiers 500 euros seraient à votre charge et ce n'est qu'au-delà de ce montant que vous seriez remboursé. Vous imaginez bien que j'ai reçu de nombreux témoignages et beaucoup de réactions inquiètes.

  Il serait extrêmement grave d'instaurer une telle taxe sur les malades. Cela reviendrait à augmenter le montant du ticket modérateur, et de manière générale, la part des frais de santé supportée par les patients. C'est une mauvaise idée pour la santé publique. En effet, lorsque l'on demande aux patients de contribuer de plus en plus, ils reportent parfois des soins et finissent par développer des problèmes de santé plus graves, comme dans le cas du diabète. Au final, cela coûte davantage à la sécurité sociale.

  Mais nous savons aussi, monsieur le ministre, comment se déroulent les négociations budgétaires. On commence par mettre sur la table une proposition choc, une proposition particulièrement grave, pour ensuite nous dire: "Ah oui, mais nous n'avons finalement pas fait cela. Il faudra quand même que les patients contribuent. On augmentera quand même peut-être le ticket modérateur chez le médecin généralistes ou chez le spécialiste. On touchera peut-être au statut BIM, etc."

  Monsieur le ministre, vous avez déjà indiqué que vous étiez opposé à cette franchise. Mais êtes-vous également opposé à une augmentation de la part des frais de santé à charge des patients? Cette piste est-elle aujourd'hui sur la table des négociations?

  Caroline Désir:

  Monsieur le ministre, 6 milliards d'euros: c'est le montant hallucinant de la liste des économies que l'INAMI a compilées dans un rapport qui est aujourd'hui sur la table du gouvernement – un catalogue des horreurs et une attaque d'une violence jamais vue contre notre modèle des soins de santé.

  On apprend dans le même temps, monsieur le ministre, que vous auriez finalisé la lettre de mission que le gouvernement doit adresser aux partenaires de l'INAMI en vue de l'élaboration de leur proposition de budget des soins de santé pour 2027.

  Selon les informations publiées, cette lettre de mission prévoirait un montant de 638 millions d'euros d'économies, conformément à la trajectoire budgétaire fixée par l'Arizona. Cette trajectoire vise, pour rappel, plus de 2 milliards d'euros d'économies dans ce secteur. Je me permets de vous le redire, cette trajectoire est difficilement conciliable, vous en conviendrez, avec votre promesse d'une norme de croissance de 3 %.

  Monsieur le ministre, je souhaiterais donc vous poser les questions suivantes. Premièrement, à ce stade, quel est le montant exact des économies que le secteur des soins de santé devra effectivement assumer? Pouvez-vous nous dire si la lettre de mission que vous avez rédigée sera approuvée ou non par le gouvernement?

  Deuxièmement, pouvez-vous garantir que dans le cadre de l'effort d'austérité de 10 milliards d'euros annoncé par l'Arizona, le secteur de la santé sera préservé et que la facture des patients, que vous avez déjà considérablement augmentée, restera stable?

  Enfin, monsieur le ministre, qui a commandé ce rapport? Vous avez déclaré dans la presse que l'INAMI avait réalisé cet exercice à la demande des autres partis. S'agit-il là d'une procédure habituelle? Autrement dit, l'INAMI répond-il à une autre autorité que la vôtre, monsieur le ministre? Je vous remercie.

  Daniel Bacquelaine:

  Monsieur le ministre, nous n'avons jamais autant joué avec les milliards. D'une part, dans votre lettre de mission, vous évoquez un effort budgétaire de 638 millions d'euros à l'horizon 2029. D'autre part, l'INAMI avance des pistes visant à réaliser jusqu'à 6 milliards d'euros d'économies. Cette différence appelle des éclaircissements. En effet, ce "jeu" n'est guère porteur de rationalité ni de rigueur. Une clarification s'impose donc.

  Monsieur le ministre, je ne vous interrogerai pas sur la franchise, car je connais votre position à ce sujet. Du reste, je considère moi-même que cette mesure est peu pertinente, voire source de surconsommation.

  En revanche, j'aimerais vous entendre au sujet de plusieurs pistes évoquées par l'INAMI. Où en est la réforme absolument indispensable du statut BIM, qui concerne près de 2,5 millions de personnes? Comment pouvons-nous réformer ce système, notamment la procédure d'accès à ce statut?

  Où en est également la réforme du paysage hospitalier, qui aura un impact direct sur le budget de l'INAMI? Qu'en est-il de l'adaptation des tickets modérateurs, qui n'ont plus été indexés depuis plus de 20 ans? Où en sont les réformes que vous préconisez et qui auront un impact direct sur le budget de l'INAMI?

  Je pense en effet que ce budget de l'INAMI mérite une analyse sérieuse ainsi que la mise en œuvre des réformes nécessaires afin que chaque euro soit utilisé le plus efficacement possible, dans l'intérêt du patient et de la qualité des soins.

  Jan Bertels:

  Collega’s, in Amerika kan een bevalling tot 100.000 dollar kosten. Een operatie voor een by-pass kan van 44.000 dollar tot 445.000 dollar kosten. Een levensnoodzakelijke kankerbehandeling is onbetaalbaar. Ze kost meer dan 500.000 dollar. Amerikanen moeten zich in de schulden werken als zij zorg nodig hebben of, erger nog, stellen die zorg uit schrik voor de factuur uit.

  Laat het heel duidelijk zijn, wij, socialisten, passen voor zo’n systeem. Het voorstel met betrekking tot een franchise van 500 euro per patiënt, dat hier op tafel ligt, gaat voor ons meteen de vuilnisbak in. De beste en betaalbare zorg voor iedereen is voor ons socialisten immers essentieel. Ze is gegrond op een principe dat voor ons heilig is, namelijk solidariteit, vormgegeven door Achille Van Acker.

  Collega's, ik kom uit een eenvoudig arbeidersgezin van vier kinderen met één arbeidsinkomen. Volgens het bewuste voorstel zouden mijn ouders eerst zelf 3.000 euro hebben moeten ophoesten voor noodzakelijke zorg. Dat zou voor hen de financiële hel zijn geweest. Een heel gezin zou uitgesloten zijn geweest van degelijke gezondheidszorg vanwege de factuur. Ik kan dan ook niet anders dan herhalen: niet met mij, niet met ons, niet met Vooruit.

  Ook vandaag zullen wij socialisten onze sociale zekerheid en onze sterke zorg blijven beschermen, want niemand kiest ervoor om ziek te worden of een operatie te ondergaan of een kankerbehandeling te volgen. Daar zijn wij het toch over eens?

  Mijnheer de minister, mijn vraag is eenvoudig. Kunt u bevestigen dat het onzinnige voorstel voor een franchise van tafel gaat?

  Sarah Schlitz:

  Monsieur le ministre, pour boucler votre budget, vous et votre gouvernement êtes à la recherche de 10 milliards d'euros. Or il apparaît de plus en plus clairement que vous puiserez de l'argent dans les soins de santé. Certes, ce ne sera clairement pas via cette mesure loufoque visant à mettre en place une franchise de 500 euros – nous savons très bien que ce n'est pas cela qui décidé –, mais via des économies, comme vous en avez déjà prévu: à savoir un montant de 638 millions d'euros d'ici 2029, qui sera déjà difficile à atteindre. Ces économies ont non seulement été acceptées par des partis comme Les Engagés, qui avaient pourtant promis d'augmenter le budget de la santé, soit dit en passant, mais vous en préparez d'autres, alors qu'il faudrait faire exactement le contraire. Nous vivons en effet dans un pays où une personne sur deux reporte des soins, faute de moyens, alors que nous connaissons la nécessité de se soigner rapidement pour éviter des surcoûts ultérieurs, dans un pays où il faut attendre six mois pour obtenir un rendez-vous chez l'ophtalmologue, dans un pays où 60 % des infirmières ne travaillent pas en tant qu'infirmières, dans un pays où les services d'urgence débordaient voici à peine deux semaines en raison de la vague de chaleur.

  Vous l'aurez compris, monsieur le ministre, je ne veux pas savoir si vous allez instaurer une franchise de 500 euros. En revanche, je souhaite savoir quel montant vous comptez récupérer dans le secteur des soins de santé. Quelle facture arrivera, in fine , sur la table des patients? Comptez-vous également plafonner le salaire des soignants, dégrader leur qualité de vie ou augmenter leur temps de travail? Bref, dites-nous ce qui est sur la table en matière d'économies dans les soins de santé.

  Frank Vandenbroucke:

  Collega’s, laat ik meteen bijzonder duidelijk zijn, we zullen het gat in de begroting nooit dichten op de rug van zieke mensen. Met mij in de federale regering zal dat niet gebeuren. Het is gemakkelijk en laf te zeggen dat met de idee van zo’n franchise we mensen die ziek worden en voor elk ziek kind en voor elke zieke partner meteen laten betalen om zo enkele miljarden te verzamelen. Dat is zo laf, zo brutaal, zo onrechtvaardig. Nooit.

  Collega's, wellicht zijn er andere partijen die daar anders over denken, want anders was de instructie niet gegeven aan het RIZIV om dat te berekenen. Men heeft gevraagd waar dat vandaan komt. Wel, de eerste minister en de minister van Begroting hebben voorstellen ingezameld van de partijen. De partijen hebben voorstellen ingediend en blijkbaar waren daar ook deze voorstellen bij. Het RIZIV heeft instructie gekregen om dit te berekenen. Dat is dus ook geen rapport van het RIZIV. Als u dat leest, zult u inderdaad zien dat ook bij de medewerkers van het RIZIV zonder veel twijfel vragen rezen over wat hier nu eigenlijk werd voorgesteld.

  Laten we wel beseffen dat we voor een buitengewoon moeilijke begrotingsopdracht staan. Ik denk dat we duidelijk moeten zijn over de doelstelling en over de methode. De doelstelling is de welvaartsstaat een toekomst te geven en ervoor te zorgen dat die overeind blijft, niet om hem kapot te maken. De doelstelling is ook om in de toekomst te kunnen blijven investeren in gezondheidszorg, in betere tandzorg, in betere geestelijke gezondheidszorg, in nieuwe, noodzakelijke en vaak dure geneesmiddelen, en in het zorgpersoneel. We moeten ruimte houden om die noodzakelijke investeringen te doen. Daarvoor moet men hervormen. Daarvoor moet men ook het budget op orde hebben. Dat is de doelstelling, geen andere.

  Collega's, over de methode wil ik het volgende zeggen. We zullen er niet geraken als we meteen allerlei taboes opwerpen of zeggen wat niet kan. Laat ons dus eerlijk en duidelijk zijn.

  We zullen op een rechtvaardige manier bijkomende inkomsten moeten zoeken en nadenken over de uitgaven. Alle ministers zullen met voorstellen moeten komen, of het nu gaat over Binnenlandse Zaken, Buitenlandse Zaken, Justitie, Openbaar Ambt, Sociale Zaken of Gezondheidszorg. Iedereen zal voorstellen moeten doen. Ik ben daar zelf ook volop mee bezig en bereid me daarop voor.

  Ik heb wel één taboe. Het moet namelijk rechtvaardig zijn. De doelstelling is de gezondheidszorg overeind te houden. Dus iedereen op een brutale manier laten voorschieten voor gezondheidszorg, is totaal onrechtvaardig.

  Dat is inderdaad ons taboe.

  Donc, que les choses soient claires: jamais nous ne comblerons le déficit budgétaire sur le dos des personnes malades. Cela n'arrivera pas, tant que je ferai partie du gouvernement fédéral. Comme je viens de le dire, une tâche difficile nous attend. Il faudra agir dans tous les secteurs, partout, sans aucun doute, mais la justice sociale, l'équité dans l'effort est pour nous un tabou essentiel.

  Ik kom tot een paar vragen die gesteld zijn.

  Mijnheer Bacquelaine, we hebben met de ministers van Volksgezondheid krachtlijnen vastgelegd voor een belangrijke verbetering van het ziekenhuislandschap. We bespreken die ook in de verschillende regeringen. Ik denk niet dat we daar, noch in de federale regering, noch in de deelregeringen, vóór het zomerreces uit zullen raken, maar die besprekingen schieten goed op. Ik hoop dat we daar in september rond mee zullen zijn. We zijn bezig met belangrijke besprekingen over de hervorming van de ziekenhuisfinanciering en de nomenclatuur.

  Mevrouw Bertrand, ik heb in de regering inderdaad ook een hervorming voorgelegd met betrekking tot de verhoogde tegemoetkoming, maar wel met de bedoeling dat systeem eerlijker en rechtvaardiger te maken, niet met de bedoeling het leven nog moeilijker te maken voor mensen die het moeilijk hebben en zwak staan. Dat is niet de doelstelling. Als er mensen zijn die een verhoogde tegemoetkoming genieten, maar over een zeer belangrijk vermogen beschikken of een belangrijke participatie in een vennootschap hebben, dan moet men dat veranderen. Dat voorstel ligt al weken bij de regering.

  Ik hoop dat we dat soort voorstellen bij de opmaak van de begroting zullen kunnen bespreken, om te hervormen wat moet worden hervormd, om recht te zetten wat moet worden rechtgezet en vooral om te zorgen voor meer sociale rechtvaardigheid, nu en in de toekomst.

  Voorzitter:

  Dank u, mijnheer de minister. Ik ben buitensporig tolerant geweest. Laten we zeggen dat dat een eindejaarsgeschenk is.

  Dominiek Sneppe:

  Dank u wel, mijnheer de minister, voor uw antwoord.

  Nooit met Vooruit, waarvan akte uiteraard. Mijnheer de minister, ik hoorde u ook zeggen dat het maar een berekening is en dat er nog niets is beslist. Zo begint het natuurlijk wel altijd. Eerst is het een technische oefening, dan is het een denkpiste, vervolgens wordt het – zoals u zelf zegt – een buitengewoon moeilijke, maar noodzakelijke maatregel. Uiteindelijk krijgt de burger de factuur. U zegt wel dat de zorg betaalbaar moet blijven. Daarin volg ik u, de patiënt mag niet meer betalen.

  U zegt ook dat we inkomsten en besparingen moeten zoeken. Dat is inderdaad waar. Pak dan de verspilling aan, pak de fraude aan, schaf structuren af die niets opleveren, maak eindelijk werk van een eenvoudiger, efficiënter en dus Vlaams zorgmodel en scherm onze sociale zekerheid af voor wie geen cent heeft bijgedragen. Stop met telkens opnieuw te kijken naar de patiënt, de werknemer, de werkgever en de werkende mens. Wie ziek is, heeft zorg nodig en geen extra factuur.

  Alexia Bertrand:

  Mijnheer de minister, zoals mijn collega Irina De Knop hier gisteren heeft gezegd, is die franchise een bliksemafleider. U hebt zelf gezegd dat dat laf zou zijn, dat het een gemakskeuze zou zijn. Dat is niet de echte discussie. Even laf is het om de mensen die de welvaart creëren in dit land weg te zetten als profiteurs en fraudeurs. Die mensen zijn de melkkoe van onze Staat. Dat zijn de flexi-jobbers, de mensen die werken, sparen en ondernemen. Dat zijn de mensen die via een managementvennootschap risico nemen. Dat zijn de ondernemers die aan hun zwembad liggen. Als de doelstelling is - zoals u zegt – om de welvaartsstaat overeind te houden, dan zal dat zo niet lukken, mijnheer de minister.

  Wat moet u dan wel doen? Hervorm de verhoogde tegemoetkoming. Ik sta hier al een jaar op de bühne met mijn partij om te zeggen dat dat systeem totaal ontploft is. Wat hebt u gedaan? U maakt het probleem nog groter. Dat moet u aanpakken. Dat zou een moedige hervorming zijn.

  Sofie Merckx:

  Ten eerste, mijnheer de minister, u zei dat het rechtvaardig moet zijn, maar het is niet rechtvaardig wat de arizonaregering vandaag doet. Het is compleet niet rechtvaardig. Jullie gaan het geld halen bij de gewone mensen, in de pensioenen en nu ook in de gezondheidszorg.

  De enige minister in deze regering die niet moet besparen, die geld mag uitgeven zoals hij wil, is de heer Theo Francken. Alle andere ministers moeten besparen. U hebt trouwens al beslist om 2,6 miljard te besparen op de langdurig zieken. U hebt ook de prijs van medicatie al verhoogd. U hebt al een akkoord over 125 miljoen aan remgeldverhogingen.

  Ik heb vandaag wel gehoord dat u niet voor de franchise bent, maar ik heb geen rode lijn gehoord inzake de verhoging van de remgelden. De Belgen geven nochtans al keiveel geld uit aan gezondheidszorg. Het gaat om 20 %. Dat is meer dan in Duitsland, dat is meer dan in Frankrijk. De mensen betalen dat uit eigen zak, en dat bedrag moet verminderen.

  Voorzitter:

  Dank u wel, mevrouw Merckx.

  Caroline Désir:

  Monsieur le ministre, vous êtes clair concernant votre refus sur la franchise de 500 euros, et c'est tant mieux. Pour le reste, je ne suis pas du tout rassurée par votre réponse. En effet, vous savez parfaitement qu'il sera très difficile, pour ne pas dire impossible, d'épargner durablement les soins de santé si on ne recherche pas en même temps de nouvelles recettes pour absorber le déficit massif que votre gouvernement est en train de creuser. Vous pouvez bien multiplier les déclarations d'intention mais les chiffres, eux, sont têtus.

  Quand on annonce des économies à grande échelle et qu'on serre la vis budgétaire dans tous les secteurs, il est évident que la santé ne pourra pas être préservée par de simples incantations. À un moment donné, ce sont les patients, les soignants et les assurés sociaux qui payent l'addition.

  Monsieur le ministre, votre parti, comme Les Engagés, vous avez présenté la santé comme une priorité devant les électeurs. Ce qu'on voit aujourd'hui pourtant, c'est que vous êtes dans un gouvernement qui a comme marque de fabrique les économies, la pression sur les soins et l'augmentation de la facture pour les patients.

  Daniel Bacquelaine:

  Effectivement, il faudra être équitable. Mais être équitable, c'est aussi être responsable. Je pense qu'aujourd'hui, nous avons un devoir de responsabilité, car chaque euro en matière de santé doit être utilisé en faveur de la qualité des soins et des patients. Nous devons donc avoir le courage de laisser tomber les tabous et les dogmes. Une norme de croissance ne concerne en rien la qualité des soins. Une norme de croissance ne concerne en rien la rigueur que l'on met dans l'utilisation des budgets des soins de santé.

  Nous devons sortir de cela et avoir le courage de vraies réformes, lesquelles doivent notamment porter sur l'automaticité de l'accès au BIM, tout à fait scandaleuse aujourd'hui – les fraudes sont connues –, sur une révision du rôle des mutuelles qui, comme on l'a dit plusieurs fois, coûtent très cher aujourd'hui – plus d'un milliard par an pour les frais administratifs des mutuelles –, sur une adaptation de nos tickets modérateurs, qui n'ont plus été indexés depuis 20 ans et, enfin, sur une réforme du paysage hospitalier.

  Jan Bertels:

  Dank u voor uw duidelijke antwoord, mijnheer de minister.

  Voor Vooruit en voor u is het heel duidelijk: geen gezondheidszorg op basis van de dikte van je portemonnee. Collega's, deze discussie toont duidelijk aan waarom Vooruit in deze regering nodig is: om toegankelijke en betaalbare gezondheidszorg te blijven beschermen.

  Het verbaasde mij dat andere partijen gisteren een groot drama maakten van de zelf besliste 80 miljoen euro voor de farmasector. Tegelijkertijd verklaarde dezelfde partij dat ze 7,1 miljard wil besparen op de kap van zieke patiënten. Dat is dezelfde partij, Anders. Dat zal Vooruit nooit aanvaarden. We zullen blijven doen wat we al hebben gedaan en dat is blijven investeren in ons systeem van gezondheidszorg en durven te hervormen. Daarin geef ik de heer Bacquelaine gelijk. We moeten durven te hervormen. Dat zullen we doen en dat zullen we blijven doen, voor de beste en betaalbare zorg voor iedereen.

  Sarah Schlitz:

  Monsieur le ministre, merci pour vos réponses. Savez-vous ce qui rapporte gros? Une population en bonne santé et bien soignée. Avec ce gouvernement, vous devez effectuer un travail de pédagogie pour investir davantage dans la prévention. Car ce gouvernement continue à donner des dérogations qui exposent nos citoyens à des pesticides et des substances néfastes, alors qu'on peut protéger leur santé. Vous pouvez par exemple interdire la publicité pour la malbouffe, il y a des tas de choses qu'on peut faire dans ce genre. Ensuite, vous pouvez faire en sorte qu'il y ait davantage de spécialistes, et réduire les délais d'attente. C'est essentiel pour soigner assez tôt les pathologies. Troisièmement, vous pouvez soutenir les dispositifs de première ligne, comme les maisons médicales qui, le rapport du KCE le prouve, font faire des économies au secteur des soins de santé. Ou encore agir pour le bien-être au travail plutôt que d'en demander toujours plus aux travailleurs et aux travailleuses. Voilà un plan de bataille efficace et utile sur le long terme!

• Vraag: De nationale coördinatie inzake hitte en de samenwerking met andere overheden

  Vraag: De hittegolf, de apathie van de regering en het uitblijven van federale coördinatie

  Vraag: Het overleg met de gewesten over het klimaatplan

  Vraag: Het standpunt van de regering over het hitteplan en de hoge energieprijzen

  Vraag: De nationale coördinatie inzake hitte

  Vraag: Het hitteplan

  Vraag: De coördinatie van het hitteplan

  Vraag: De strategie van België en de EU ten aanzien van de impact van de klimaatverandering

  Vraag: Het gebrek aan coördinatie in het kader van het hitteplan

  De nationale coördinatie inzake hitte en de samenwerking met andere overheden
  De hittegolf, de apathie van de regering en het uitblijven van federale coördinatie
  Het overleg met de gewesten over het klimaatplan
  Het standpunt van de regering over het hitteplan en de hoge energieprijzen
  De nationale coördinatie inzake hitte
  Het hitteplan
  De coördinatie van het hitteplan
  De strategie van België en de EU ten aanzien van de impact van de klimaatverandering
  Het gebrek aan coördinatie in het kader van het hitteplan
  Klimaatbeleid, hitteplannen en coördinatie tussen overheden en EU summaryExplanation

  Beantwoord door

  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 25 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De discussie draait om de acute onvoorbereidheid van België op de extreme hittegolf, die ziekenhuizen, openbaar vervoer, scholen en kwetsbare groepen zwaar treft, terwijl de regering volgens critici enkel oppervlakkige adviezen zoals "drink water" geeft en structurele oplossingen ontbreken. Klimaatminister Crucke (Les Engagés) stelt 12 concrete actiepunten voor en pleit voor interfederaal overleg, maar zijn initiatief wordt door de N-VA geblokkeerd met het argument dat klimaatbeleid regionaal moet blijven, wat door oppositiepartijen als partijpolitieke obstructie wordt bekritiseerd. Theo Francken (N-VA) wordt fel aangevallen voor zijn bagatelliserende opmerking dat burgers "moeten stoppen met klagen en een pintje aan het zwembad moeten drinken", terwijl anderen wijzen op energiecrisissen (dure gascentrales, gesloten kerncentrales) en slechte infrastructuur (oververhitte treinen, gebouwen zonder koeling). Oppositie en groene partijen eisen korte-termijnmaatregelen (gratis toegang tot koelplekken, aanpassing arbeidsregels) en langetermijnplannen (isolatie, klimaatadaptatie), maar de regering wordt verweten geen urgentie te tonen en de crisis communautair te politiseren in plaats van samen op te lossen.

  Stefaan Van Hecke:

  Mijnheer de minister, we beleven een ongeziene hittegolf. Iedereen heeft het warm, maar voor veel mensen is het totaal onleefbaar. Denk aan mensen die wonen in een klein appartement zonder terras, zonder zonnewering. Denk aan mensen in huizen die niet geïsoleerd zijn en aan mensen die zware fysieke arbeid verrichten, elke dag opnieuw in de bouw, als afvalophaler of als wegenwerker. Denk ook aan mensen die ervoor zorgen dat oververhitte gebouwen worden gepoetst. Denk aan ouderen in een woonzorgcentrum die de hele dag achter de gordijnen zitten, hopend op een koelere nacht. Blijkbaar heeft ook Bart De Wever veel last van de hitte en kan hij vandaag niet komen werken.

  Wat is het antwoord van de regering? Drink voldoende water en zorg voor elkaar. Dat doen we elke dag van het jaar, maar blijkbaar is dat ook het antwoord van de regering op een acute en uitzonderlijke crisis. Wat moeten we denken, collega's, van het advies van minister Francken? Drink een pint aan uw zwembad, leef en stop met zagen. Leef!

  Vanmorgen vernamen we dat er ziekenhuizen zijn waar operaties moeten worden stilgelegd en niet kunnen doorgaan. In het Universitair Ziekenhuis Antwerpen en het Sint-Lucas Ziekenhuis in Gent heeft deze hitte een grote impact. Operaties worden uitgesteld, spoeddiensten draaien overuren, schoolgebouwen zijn ovens en sluiten vroeger, en ook crèches ondervinden hinder. Treinen worden geschrapt omdat er geen airconditioning is. De hitte heeft een grote impact op de hele samenleving en maakt één ding duidelijk: ons land is niet klaar om dat soort extreem weer goed te managen.

  Als er dan een minister is die wil samenzitten met de collega's en 21 uitnodigingen verstuurt, wordt hij wandelen gestuurd door de N-VA en uitgelachen. Voor Arizona is het blijkbaar veel gemakkelijker om de taliban aan tafel te krijgen dan samen te zitten met de regionale ministers om klimaatbeleid te voeren. Dat is de realiteit.

  Mijnheer de minister, hoe zult u die crisis aanpakken? Hoe zult u samenwerken (…)

  Patrick Prévot:

  Monsieur le ministre, cette semaine, la Belgique étouffe. Des personnes âgées restent enfermées chez elles, les services de secours sont sous pression et, dans nos immeubles en béton, la chaleur s’installe, s’accumule et ne redescend plus. Quant à nos villes, elles suffoquent.

  Que fait votre gouvernement face à cela? Le Centre de crise conseille aux Belges de boire de l’eau et de porter des vêtements légers. Nous vous remercions pour ce conseil, car, sans vous, nous aurions sûrement opté pour le bonnet et la doudoune. Cependant, monsieur le ministre, les Belges n’ont pas besoin d’un mode d’emploi pour survivre à l’été, mais attendent des actes.

  Sur le climat, votre gouvernement n’a aucune vision. Vous échangez des courriers, vous tentez d’élaborer un plan, et vous attendez que les régions vous répondent, alors même que vous dirigez ces mêmes régions. Cherchez l’erreur!

  Pourtant, les 11 millions de Belges n’attendent qu’une chose: que quelqu’un prenne enfin ses responsabilités. Pendant ce temps, votre collègue Théo Francken conseille de profiter du beau temps avec une bière et les pieds dans une piscine. Avez-vous avez une piscine, vous? Moi, non. Pour la plupart des Belges, la réalité n’est pas une piscine, mais bien un appartement ou une maison transformé en four.

  Monsieur le ministre, force est de constater que, depuis l’arrivée de l’Arizona  le défi climatique s’évapore. Pendant que certains ironisent sur le réchauffement climatique, les Belges, eux, tirent la langue. Ils s’inquiètent pour leurs grands ‑ parents, pour leurs enfants dans les cr è ches, pour leurs trajets quand les transports en commun s ’ arr ê tent, et pour tenir au travail quand il fait 35 ° C dans une classe, un bureau ou un atelier.

  Monsieur le ministre, vous répondez aujourd’hui au nom du gouvernement. Dites ‑ nous donc o ù est votre plan chaleur? Quelles mesures concr è tes prenez ‑ vous pour prot é ger la population? Et surtout, o ù est la strat é gie climatique permettant de faire face à la multiplication d ’é v é nements extr ê mes qui, eux, ne nous laissent aucun r é pit.

  Kurt Ravyts:

  Mijnheer de minister, er lijken verkiezingen op komst te zijn. Les Engagés vertoeven blijkbaar in campagnemodus. Daarin passen ook de uitlatingen van uw collega, partijgenoot en klimaatminister, Jean-Luc Crucke. Hij vindt dat er onvoldoende interfederale coördinatie is inzake de extreme weersomstandigheden. De heer Crucke wil blijkbaar 21 ministers samenbrengen.

  Mijnheer de minister, Vlaanderen wil, heel terecht, zijn klimaatbeleid voeren vanuit zijn eigen bevoegdheden. Er is geen nood aan een Belgicistisch interfederaal hitteplan, dat vooral veel complexiteit dreigt toe te voegen zonder de besluitvorming te versterken. Alleen is het wel merkwaardig dat de heer Crucke binnen een regering waarin de N-VA de grootste meerderheidspartij is, ter zake zomaar eigengereid kan optreden en voorstellen voor meer interfederalisme de ether in kan sturen, die dan vervolgens door de door de N-VA geleide Vlaamse regering worden afgeschoten.

  Tegelijkertijd stellen we vast dat ook ons energiebeleid niet voorbereid is op de extreme weersomstandigheden. Het elektriciteitsverbruik piekt. Wanneer de zon ondergaat, draaien de airco’s, heel begrijpelijk, verder. Het is windstil. Het aanbod aan hernieuwbare energie is er dan niet langer. Ook de import van elektriciteit uit kernenergie botst op zij grenzen. Daardoor komen we terecht bij dure piekcentrales. Dat zijn gascentrales. Eergisteren kwam 52 % van onze elektriciteit uit een gascentrale, met alle gevolgen voor de stroomprijs. Ondertussen ligt het nucleaire park in België, dat voor stabiele productie en minder prijsfluctuatie kan zorgen, drie zomers lang volledig stil.

  Mijnheer de minister, wat zult u doen als zich in de volgende weken of maanden nog hittegolven aandienen?

  Zal binnen de regering de heer Crucke aangaande zijn interfederale wensdromen worden teruggefloten?

  Erkent u dat de piekende elektriciteitsprijzen wel degelijk ook te maken hebben met (…)

  Jean-Marie Dedecker:

  Mijnheer de minister, ik zal het niet hebben over de hitte. Ik nodig iedereen uit in de mooiste gemeente aan de kust. Daar is er een fantastisch briesje en een Middellandse Zeeklimaat.

  Ik zal het hebben over de catastrofe die zich vandaag in de energiesector voltrekt. In de winter is er soms sprake van een dunkelflaute. Dat betekent dat onze energiesector zo kwetsbaar is geworden dat als de hernieuwbare energie in de winter uitvalt, we allemaal in de kou zitten. Nu valt de energie ook uit in de zomer: er is sprake van een Hitzeflaute , een fantastisch woord. De Duitsers noemen dat een Kühlkraftkrise . Dat betekent dat de koelkast in crisis is en ook de airco in crisis verkeert.

  Zelf heb ik last van een appelflauwte, mijnheer de minister. Dat komt door de hoge energieprijzen, door u allemaal.

  (Tumult)

  Nee, u niet; dat is juist.

  Door de sluiting van de kerncentrales zijn we vandaag afhankelijk geworden van gascentrales. Wat gebeurt er dan? We hebben een back-up nodig. Anders krijgen we situaties zoals in Spanje, waar de elektriciteit op 28 april 2025 uitviel. We moeten dat compenseren, want ons elektriciteitsnet moet voortdurend in evenwicht zijn. Daartoe verstoken we gas. In Flémalle hebben we een centrale gebouwd waarvoor 900 miljoen euro subsidie werd toegekend. Toch is dat niet genoeg, mijnheer de minister. De vorige regering heeft zelfs acht straalmotoren moeten inschakelen. U hoort het goed, acht straalmotoren die elk voor 7.000 euro kerosine per uur verbruiken, opdat we genoeg energie zouden hebben en het licht 's avonds niet zou uitgaan. Hoe belachelijk kan het vandaag worden?

  Mijnheer de minister, wat zult u daaraan doen?

  Tine Gielis:

  Mijnheer de minister, het WK voetbal lijken we niet te zullen winnen, maar voor de wereldtitel van warmste treinwagon zijn we voorlopig wel nog in de running, want wie vandaag de trein neemt, voelt zich als een sardientje in een heel warm blik. Ik pendel zelf van de Kempen naar Brussel en zie elke dag welke problemen dat geeft: geschrapte treinen, overvolle rijtuigen en wagons die aanvoelen als sauna's.

  Nu zelfs Groen fan van airco's blijkt te zijn, kan ons openbaar vervoer niet achterblijven. Hittegolven zullen vaker terugkeren. Ons land blijkt onvoldoende uitgerust voor dit extreme weer. Ook in de winter zien we immers dat, als er enkele sneeuwvlokjes neerdwarrelen, een halve dienstverlening ontregeld dreigt te worden.

  Volgens cd&v moet en kan dat beter. Het gaat immers om meer dan alleen de NMBS. Het gaat over investeringen in treinen en stations, maar ook in scholen, ziekenhuizen, woonzorgcentra en publieke gebouwen.

  Mijnheer de minister, de vraag is dus niet of er vandaag een hitteplan bestaat. De vraag is of België voldoende robuust is voor de zomers van morgen. Een land dat klaar wil zijn voor de toekomst, mag niet smelten bij de eerste hittegolf.

  Raoul Hedebouw:

  Mijnheer de minister, we beleven een van de ergste hittegolven van de afgelopen jaren. Mensen moeten werken in temperaturen tot 35 graden op de werkplekken.

  En wat horen we als tip van regeringslid Theo Francken, minister van Defensie? Cool! Doe normaal en stop met klagen. We moeten allemaal doen zoals de minister van Defensie en à l’aise aan het zwembad gaan liggen in de tuin met een pintje.

  Monsieur le ministre, vous rendez-vous compte que nous sommes en plein cœur de l'une des pires vagues de chaleur de ces dernières années et que les gens doivent travailler sous 35 °? Dans ces conditions, que nous dit notre ministre de la Défense? "Que les gens arrêtent de se plaindre, faites comme moi. Qu'on s'installe dans son jardin, près de sa piscine, et qu'on boive une petite bière tranquille."

  Dans quel monde vit-il? C'est facile pour lui de dire cela, il a une piscine! Que pense-t-il, que tout le monde a une piscine à la maison? Que tout le monde a la possibilité de boire un verre tranquillement chez soi? Que les journées sont composées de petites réunions entre ministres avec de l'air conditionné toute la journée? Ce n'est pas la vie des Belges! Comment peut-on vivre dans un monde complètement coupé de la réalité?

  Pour les gens, ce n'est pas de la rigolade: pour ceux qui travaillent sur les chantiers, sur les routes, dans les crèches, dans les écoles, pour tous ces gens qui travaillent dans le secteur des soins sous 30 °, il n'y a pas toujours d'air conditionné. Malgré le fait que le ministre dise qu'il suffit de se mettre près de sa piscine dans le jardin, ce n'est pas une blague.

  Hier, une réunion de trois heures s'est tenue, avec comme conclusion et comme conseil à la population: "Buvez de l'eau." Vous allez faire comme en France? "Vous ouvrez le robinet, vous fermez le robinet, etc". Mais enfin, vous vous moquez des gens! Vous êtes payés pour trouver un plan canicule, et le conseil que vous donnez aux gens, c'est de boire de l'eau. Tiens, il fait chaud, nous n'avions pas pensé à boire de l'eau! Chers ministres, merci pour vos conseils.

  Quel est le plan canicule du gouvernement belge?

  Alexia Bertrand:

  Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, collega's, klimaatbeleid is een ernstige aangelegenheid, te ernstig om ermee te lachen op de socials en te ernstig om er een communautaire kwestie van te maken. Wat zijn de gevolgen immers? Wij zien de concrete gevolgen: treinen worden geschrapt, scholen sluiten, mensen hebben geen kinderopvang en zieke mensen zien hun operaties uitgesteld.

  Wat verwacht de burger dan van de overheid? Hij verwacht geen duizend regeltjes. Hij verwacht geen betutteling. Hij verwacht oplossingen. Hij verwacht uiteraard dat de overheid aan die oplossingen begint. Wat moeten wij doen? Wij moeten samenwerken en oplossingen zoeken voor de toekomst.

  Mijnheer de minister, de kerntaken van de overheid komen in het gedrang. Er is inderdaad geen magische oplossing. Wij zullen het probleem niet in een-twee-drie oplossen. Wij moeten er wel aan beginnen. Wij moeten de infrastructuur aanpassen, wij moeten innoveren, wij moeten inzetten op klimaatadaptatie.

  De heer Crucke komt met een plan. Wij kunnen daarover spreken. Hij steekt dus de hand uit. Doch het antwoord luidt dan: u wilt samenzitten, maar dat zullen wij zeker niet doen; u wilt samenwerken, maar dat zullen we niet doen, want dat is niet nodig. Mijnheer de minister, mijn vraag is dus heel eenvoudig. Wat vindt u van een Vlaams-nationalist die het probleem verdrinkt in communautaire spelletjes door te weigeren met een federale collega te spreken?

  Marc Lejeune:

  Monsieur le vice-premier ministre, cher collègue, je ne vais pas vous apprendre que le réchauffement climatique existe. Je ne vais sûrement pas vous dire que les vagues de chaleur sont uniquement l'occasion de sortir le barbecue et une petite bière pour en profiter. Les gens étouffent et ne sont pas suffisamment préparés. Nous devons nous en inquiéter. Avec 38 degrés annoncés, les écoles et les commerces ferment. Les hôpitaux s'encombrent. La vague de chaleur que nous connaissons aujourd'hui n'est pas un simple épisode météorologique. Elle met sous pression nos services d'urgence et nos hôpitaux. Elle touche encore plus les personnes âgées, les malades, les travailleurs exposés et les personnes détenues. Elle a aussi un impact direct sur la productivité de notre économie et sur notre cohésion sociale.

  Le réchauffement climatique est un enjeu environnemental qui touche aussi à la santé et, carrément, aux droits humains. Plus inquiétant encore, les scientifiques nous rappellent que cet été sera sans doute le plus frais de notre vie. Soyons clairs: notre pays s'est davantage adapté au froid qu'aux fortes chaleurs, et les citoyens en paient le prix fort ces derniers jours. Face à cette réalité, la Belgique ne peut évidemment pas agir seule. Le réchauffement climatique ne connaît pas de frontières.

  J'ai donc quelques questions, monsieur le ministre. Comment la Belgique compte-t-elle renforcer la coopération, je l'ai entendu tantôt, entre les régions, les communautés et nos partenaires européens pour faire face aux vagues de chaleur de manière plus structurelle, être mieux préparée, se parler, disposer d'un plan concerté et d'une stratégie globale? Comment notre pays défend-il, aux plans européen et international, les politiques d'adaptation aux chaleurs extrêmes? Enfin, la Belgique soutient-elle une approche qui considère les vagues de chaleur non seulement comme un défi environnemental, mais aussi comme un enjeu de santé publique et de compétitivité?

  Je voudrais également répondre à quelques-uns des intervenants précédents. Je voudrais vous rappeler et vous confirmer que le ministre Crucke travaille sérieusement, avec application, et consacre toute son énergie à la transition pour décarboner nos usages et diminuer notre production de CO ₂ . Pas par dogmatisme, mais par réalisme et par nécessité stratégique. Je vous remercie.

  Sarah Schlitz:

  Monsieur le ministre des Affaires étrangères, quand même, quel spectacle! On savait déjà que votre gouvernement n'avait pas placé le climat dans son top 5 des priorités, voire peut-être pas dans le top 100. Certes. Mais maintenant que nous sommes confrontés à cette vague de chaleur qui frappe de plein fouet la population, il n’y a plus personne.

  Le premier ministre ne veut pas répondre aux questions ici au Parlement. Il se cache. Il renvoie vers le ministre du Climat, qu’il sait absent. C'est donc vous qui êtes envoyé au feu pour venir répondre aux questions des parlementaires et assumer.

  Que lisons-nous? "J'ai envoyé des courriers, mais personne ne m'a répondu. Que voulez-vous que je fasse? J'aimerais bien, mais je ne peux point."

  Pourtant, monsieur le ministre, vous avez des leviers concrets ici, rien qu'au niveau fédéral. Que nous proposez-vous – enfin plutôt, que proposez-vous à la population? Des actes individuels – ou plutôt une culpabilité individuelle. "Buvez de l'eau, n'oubliez pas d'appeler votre grand-mère pour savoir si elle va bien."

  Mais les populations qui, aujourd'hui, vivent dans des bouilloires thermiques, qui sont dans des appartements sur lesquels personne n'a pensé à mettre des pare-soleils, qui attendent le bus place Saint-Lambert – où, hier, a été mesurée une température au sol de 73°C, sans un arbre autour pour leur faire de l'ombre –, ces populations-là en attendent davantage que d'entendre simplement qu'il faut mettre une casquette.

  Monsieur le ministre, pourquoi votre gouvernement ne met-il pas sur la table aujourd'hui, par exemple, un plan avec la Régie foncière? Vous avez des bâtiments à disposition. Ils peuvent constituer un point fraîcheur pour des populations qui habitent aux alentours. C'est possible.

  Quid des navetteurs? Des personnes se retrouvent dans des gares, parfois pendant des heures en raison de trains annulés. Il faut mettre en place des points d'eau et s'assurer qu'il y ait un point refuge fraîcheur.

  Les musées fédéraux également peuvent être rendus gratuits, comme certaines villes l'ont fait, pour (...)

  Maxime Prévot:

  Beste collega’s, ons land wordt al enkele dagen geconfronteerd met een hittegolf van uitzonderlijke intensiteit. Laat ik het duidelijk zeggen: het gaat niet om een gewoon weersverschijnsel. Het is niet louter een zomer die iets warmer is dan andere. Wat we vandaag meemaken, is een concreet gevolg van de klimaatverandering.

  Te lang is klimaatverandering voorgesteld als een toekomstig risico. Vandaag is het een dagelijkse realiteit. Ze heeft nu al gevolgen voor de gezondheid van onze medeburgers, voor onze infrastructuur, voor onze openbare diensten en voor onze economie.

  Wat we vandaag zien, is waarschijnlijk slechts een voorproefje van wat ons morgen te wachten staat. De vraag is dus niet langer of we ons moeten aanpassen. De vraag is of we bereid zijn op te treden op een manier die recht doet aan de uitdagingen, die voor ons liggen.

  Experten waarschuwen ons al jaren. Het Centrum voor Risicoanalyse van Klimaatverandering (Cerac) heeft ons gewaarschuwd. Het Federaal Planbureau heeft ons gewaarschuwd. Gezondheidsdeskundigen waarschuwen ons. De veiligheidsdiensten waarschuwen ons. De signalen zijn overal. Daarom is niets doen geen optie meer.

  L'absence de coordination ne peut plus être une excuse. C'est précisément pour cette raison que mon collègue Jean-Luc Crucke a pris l'initiative, voici plus d'un an déjà, de tenter de réunir l'ensemble des autorités concernées afin de préparer notre pays aux conséquences des phénomènes météorologiques extrêmes. Il a effectivement adressé des courriers aux différents niveaux de pouvoir. Il a proposé un dialogue, une méthode, un plan de travail. Il a tendu la main. Malheureusement, cette main – l'honnêteté m'impose de le dire – n'a pas toujours été saisie. Certaines autorités ont estimé qu'une telle coordination n'était pas nécessaire. D'autres ont considéré qu'il ne fallait pas ouvrir ce chantier. Certains ont même explicitement refusé de participer à l'élaboration d'un plan interfédéral sur les phénomènes météorologiques extrêmes.

  Ik respecteer uiteraard iedereens bevoegdheden, maar we kunnen niet om de feiten heen. Een hittegolf stopt niet aan de grenzen tussen gewesten. Droogte houdt geen rekening met de verdeling van bevoegdheden. Een bosbrand vraagt niet of het betreffende perceel onder de bevoegdheid van de federale overheid, het gewest of een gemeente valt. Het klimaat kent geen administratieve grenzen noch regeringsmeerderheden.

  Als we met een gemeenschappelijke dreiging worden geconfronteerd, moet het antwoord collectief zijn. Daarom heeft minister Crucke opnieuw zijn verantwoordelijkheid genomen. Op 1 juli vindt een interfederale vergadering plaats. Ik heb één eenvoudige wens: ik hoop dat iedereen aanwezig zal zijn. Onze medeburgers verwachten immers geen institutionele debatten van ons. Ze willen niet weten wie waarvoor bevoegd is. Ze zitten niet te wachten op bevoegdheidsconflicten. Ze verwachten dat wij hen beschermen. Ze verwachten dat wij anticiperen. Ze verwachten dat wij samenwerken. De vergadering moet tot concrete resultaten leiden.

  Minister Crucke heeft twaalf voorstellen op tafel gelegd, twaalf pragmatische maatregelen, twaalf actiepunten waarmee we onmiddellijk aan de slag kunnen, want we moeten de zaken nu onder ogen zien. Voorts zijn de ministers Vandenbroucke en Quintin sinds maandag ook bezig met de coördinatie van acties via het Nationaal Crisiscentrum. Het Nationaal Crisiscentrum neemt in nauw overleg met de FOD Volksgezondheid de nodige initiatieven en volgt de situatie op.

  À ceux qui appellent au déclenchement d'une phase fédérale, je rappelle que la phase d'alerte a déjà été proclamée lundi par le Risk Management Group. Ceci n'implique pas pour autant un plan national avec de nouvelles mesures mais, au contraire, une phase mettant surtout l'accent sur la sensibilisation et les recommandations.

  Aanpassing aan de klimaatverandering is geen ondergeschikt onderwerp meer.

  Stefaan Van Hecke:

  Mijnheer de minister, ik hoor mooie, duidelijke woorden over de ernst van de situatie, maar ik zie geen daden. Meer nog, u bevestigt dat coördinatie en overleg worden geweigerd, terwijl veel mensen vandaag nood hebben aan concrete oplossingen.

  Heel veel burgers hebben vandaag nood aan koele plekken en alle overheden weten dat. Ze beschikken over veel gebouwen waar het koel is, zoals musea, bibliotheken en andere publieke gebouwen. Stel die open, ook ’s nachts, voor wie thuis niet weet waar te kruipen, en dat zijn veel mensen. Niet iedereen heeft een zwembad zoals Theo Francken om even af te koelen. Regel het dus vandaag, niet morgen.

  De regering gaat ervan uit dat de crisis over drie dagen voorbij is, dat de kous daarmee af is en dan tot de orde van de dag overgaat. Zij vergist zich. Er is nood aan niet alleen crisismaatregelen, maar ook aan structureel beleid om de klimaatcrisis af te remmen. Vandaag is het extreem warm, maar laat het niet de koelste zomer van de rest van ons leven worden.

  Patrick Prévot:

  C'est donc au ministre qui a la plus grosse empreinte carbone du gouvernement que revient l'honneur de répondre à cette question sur la canicule que nous sommes en train de vivre! Soyons de bon compte, je n'ai pas entendu chez vous l'envie ou le besoin d'évoquer une pause dans la politique climatique – je pense qu'il faudrait pour cela être aveugle ou climatosceptique. C'est pourtant ce qu'avait fait votre ministre Clarinval, il y a moins d'un an.

  On constate qu'avec le gouvernement Arizona, le climat a disparu des priorités. Au niveau de l'Europe, on ralentit. En Wallonie on détricote et, au fédéral, on réduit le climat à une ligne dans un tableau Excel: les contraintes pour les entreprises. Et pourtant, les conséquences pour les gens sont bien présentes: des maisons et des appartements qui ressemblent à des fours.

  Vous avez annoncé une réunion interfédérale climat le 1 er juillet prochain. Permettez-moi de vous donner un petit conseil pour cette réunion: enfermez les ministres, coupez la climatisation et peut-être que même les plus climatosceptiques autour de la table viendront enfin avec de vraies solutions.

  Kurt Ravyts:

  Het raadsel is opgelost waarom premier De Wever niet kwam antwoorden. Kan hij zich akkoord verklaren met de tekst die minister Prévot zonet gebracht heeft? Kan de N-VA, als grootste meerderheidspartij, zich er akkoord mee verklaren? Ik denk van niet.

  De federale bevoegdheden ter zake kunnen perfect worden uitgevoerd door de federale regering. De Vlaamse bevoegdheden ter zake kunnen perfect worden uitgevoerd door de Vlaamse regering, en de Waalse door de Waalse regering. We hebben geen nood aan partijpolitieke profilering inzake deze klimaattoestand. We hebben wel nood aan een beleid dat de meest kwetsbaren onder ons helpt bij deze weersomstandigheden.

  Jean-Marie Dedecker:

  Mijnheer de minister, er bestaat zoiets als klimaatadaptatie. Ik heb een goede raad voordat de acht straalmotoren in Noordschote, Zelzate en zelfs Deux-Acren stilvallen en voor de kerosine op is: open de kerncentrales. Met alle nu geplande hernieuwbare energie komt men in 2037 immers amper aan 37 %. Open de kerncentrales dus nu.

  Ik heb ook een boodschap voor de heer Hedebouw. Adaptatie, mijnheer Hedebouw! U weet dat uw Chinese vrienden na de dood van Mao drie airco’s hadden in China. Drie! Die stonden bij de communistische partij in Zhongnanhai. In 2023 stonden er 863 miljoen, en het energieagentschap verwacht tegen 2050 dat er 4,5 miljard airco’s zullen zijn in het communistische gebied.

  Groene deugneuzen, luister, en investeer in klimaatadaptatie. Iedereen een airco! (…)

  Tine Gielis:

  Mijnheer de minister, ik hoor u zeggen dat minister Crucke aan de slag zal gaan met twaalf actiepunten. Ik ga ervan uit dat eentje daarvan het openbaar vervoer is, met name de NMBS. Over de hydration breaks in het voetbal zijn de meningen erg verdeeld, maar op onze treinen denkt iedereen vandaag hetzelfde: afkoeling, nú. Vooral voor onze ouderen, kinderen en mensen met gezondheidsproblemen moeten we alles op alles blijven zetten om ons land hittebestendiger te maken en vooral ons openbaar vervoer. Daarvoor rekenen we op u.

  Raoul Hedebouw:

  Monsieur le ministre, j’aurais voulu vous voir arriver avec des solutions. Or ce n’est pas le cas. Le PTB vous a pourtant apporté des pistes, parmi lesquelles des solutions à court, moyen et long terme.

  À court terme, il faut adapter les règlements de travail. Lorsque la chaleur devient excessive, les travailleurs devraient pouvoir interrompre la journée ou prendre congé. C’est intenable autrement. À court terme également, il faut rendre gratuites les piscines et l’accès aux musées pour permettre à chacun de se rafraîchir. En cas de fermeture des écoles, les parents devraient pouvoir bénéficier de congés pour accueillir leurs enfants. Voilà des mesures à court terme. Il faut aussi un plan de climatisation pour les crèches, les écoles et les hôpitaux. Tout cela est à faire à court terme.

  À moyen terme, il nous faut un véritable plan d’isolation des bâtiments et de verdurisation de nos villes.

  À long terme, il faudra enfin s’attaquer à la racine du problème climatique: arrêter de laisser les multinationales extraire des millions de tonnes de pétrole et rejeter ensuite le CO ₂ dans l ’ atmosph è re, contribuant ainsi à la destruction de notre plan è te. Voil à les solutions.

  Monsieur le ministre, je ne sais pas si vous allez y arriver avec 21 ministres, mais en tout cas (…)

  Alexia Bertrand:

  Mijnheer de minister, dank voor uw woorden. Dergelijke hitte wordt het nieuwe normaal. Ik denk niet dat Bart De Wever dezelfde woorden had kunnen uitspreken. Dus dank voor de realitycheck. De waarheid is dat we niet klaar zijn voor de nieuwe realiteit. Om onze kritieke infrastructuur aan te passen, hebben we samenwerking nodig. De burger ligt niet wakker van wie iets beslist, maar wel van de hitte. Dus bedankt voor de bevestiging.

  Het wordt puur communautair gespeeld, ten koste van de belangen van de burgers. Ik dacht dat de communautaire demonen weg waren, maar ik zie dat ze, ondanks spiegelregeringen in alle gewesten, helemaal terug zijn.

  Marc Lejeune:

  Monsieur le ministre, sortons un peu des slogans. Cette vague de chaleur nous rappelle que la lutte contre les températures extrêmes est un véritable enjeu de société, qui attend une réponse collective; une réponse collective pour nous adapter, aussi. On ne peut plus considérer les vagues de chaleur comme un simple phénomène météorologique passager. Il faut au contraire les traiter comme un véritable enjeu géopolitique européen.

  On l'a dit ici, nous sommes tous touchés, mais pas tous égaux face aux températures infernales. Combien de personnes sont encore mal logées, vivent sous les toits, sans moyen de se rafraîchir? Ces phénomènes extrêmes vont revenir comme un boomerang. Vous l'avez dit, nous ne sommes plus dans les probabilités, c'est aujourd'hui notre réalité et on n'est qu'au début.

  Monsieur le ministre, nos concitoyens ont besoin d'une réponse collective, hors conflits de compétences, comme le rappelle sans cesse le ministre du Climat, qui y travaille. J'exhorte donc, monsieur le ministre, votre gouvernement à avoir une politique climatique volontariste, soutenue par l'ensemble des partenaires. Et je compte sur eux.

  Sarah Schlitz:

  Monsieur le ministre, vous nous parlez ici d'une réunion le 1 er juillet. Aux personnes qui sont en train de suffoquer dans des appartements surchauffés, avec des enfants dont les écoles sont fermées et un boulot à gérer, vous dites que vous allez vous réunir dans six jours pour discuter. On n'est pas du tout à la hauteur de la situation! Ce qu'il se passe actuellement est la conséquence de choix politiques, ou plutôt d'inaction politique coupable. La bonne nouvelle, c'est qu'il y a des leviers concrets qui doivent être activés par le politique. Pour cette raison, nous avons rédigé avec Ecolo un plan "fraîcheur", qui reprend des actions qui se déclinent au niveau fédéral, au niveau régional et au niveau communal. Il y a 69 bourgmestres Les Engagés; au niveau régional et communautaire, vous avez des ministres des Bâtiments scolaires, de la Santé, de l'Accueil de la petite enfance. Vous avez le pouvoir d'agir. Utilisez les leviers qui sont à votre disposition, monsieur le ministre!

• Vraag: Het ronselen van nieuwe rechthebbenden op de verhoogde tegemoetkoming

  Vraag: De verhoogde tegemoetkoming

  Vraag: De schokkende ronselpraktijken van ziekenfondsen met betrekking tot de RVT-status

  gezondheid en welzijn

  Het ronselen van nieuwe rechthebbenden op de verhoogde tegemoetkoming
  De verhoogde tegemoetkoming
  De schokkende ronselpraktijken van ziekenfondsen met betrekking tot de RVT-status
  Misbruik en ronselpraktijken rond verhoogde tegemoetkoming en RVT-status summaryExplanation

  Beantwoord door

  Vooruit Frank Vandenbroucke (Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid)
  

  op 4 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Alexia Bertrand (N-VA) bekritiseert dat 2 miljoen Belgen (20% van de bevolking) – waaronder bijna een minister – ten onrechte verhoogde tegemoetkomingen ontvangen, terwijl het armoederisico slechts 10% bedraagt, en noemt het proactief benaderen door ziekenfondsen "hallucinant" en "démarchage". Minister Vandenbroucke (Vooruit) verdedigt het systeem: de brief aan minister Simonet was gebaseerd op onvolledige fiscale gegevens (haar parlementair inkomen ontbrak), en hij wijst de schuld af door te stellen dat zijn voorstel voor automatische inkomencontroles (via een vermogenskadaster) door dezelfde critici wordt geblokkeerd. Bacquelaine (MR) en Gijbels (N-VA) eisen strengere controles en een onafhankelijk orgaan, beschuldigen ziekenfondsen van commerciële belangenvermenging en noemen het huidige systeem "lek als een zeef" en "kaduuk", terwijl Vandenbroucke hun hypocrisie aanwijst omdat ze zijn oplossing weigeren.

  Alexia Bertrand:

  Collega’s, 2 miljoen mensen in ons land genieten van de verhoogde tegemoetkoming. Dat is 20 % van onze bevolking. Eén op de drie Brusselaars geniet ervan, hetzelfde geldt voor Antwerpen. Nochtans ligt het armoederisico in dit land slechts op 10 %. Toch krijgen dubbel zoveel mensen dat voordeel. Dat kost miljarden per jaar aan de sociale zekerheid. Het heeft immers tal van sociale voordelen: voor 1 euro naar de dokter, goedkopere energieprijzen, gratis sportkampen, noem maar op.

  Deze week konden we vernemen dat we bijna een minister met dat statuut hadden. Het is hallucinant. Mevrouw Simonet werd gecontacteerd door haar ziekenfonds om te bekijken of ze in aanmerking komt voor dat statuut. Ik viel van mijn stoel. Ik weet niet of ze met een Porsche rijdt of aan haar zwembad lag, want ik weet dat dat belangrijk is voor de socialisten, maar ik veronderstel dat haar inkomen gekend is.

  Dat mutualiteiten klanten ronselen, wisten we al. Er is een opbod. Solidaris, de socialistische mutualiteit, betaalt zelfs het remgeld terug. Remgeld, het woord heeft nochtans een betekenis. Mijnheer de minister, dat is echter een nieuwe en zeer verregaande stap.

  We kunnen ons afvragen dat als een minister gecontacteerd wordt, wie nog proactief wordt gecontacteerd. Hoeveel brieven werden door de ziekenfondsen verstuurd?

  Mijnheer de minister, bent u op de hoogte van die praktijk en wat zult u eraan doen?

  Frieda Gijbels:

  Ja, hallo? Ach, minister Vandenbroucke, het is Frieda hier, de dossierbeheerder van uw ziekenfonds. U hebt misschien al gehoord dat we uw collega, minister Simonet, wat extra sociale voordelen hebben willen aanbieden. We zijn u niet vergeten. We willen u eigenlijk hetzelfde voorstel doen. We hebben namelijk nog een paar verhoogde tegemoetkomingen in de aanbieding. Die zijn echt superpopulair. Eén op vijf heeft daar al op ingetekend. In Brussel is dat één op drie. Brussel loopt, zoals we weten, altijd een beetje voor op de rest van België. We weten ook dat de N-VA zegt dat we daar wat zuiniger mee moeten zijn en dat we die verhoogde tegemoetkomingen niet aan iedereen moeten toekennen, maar die mensen willen het niet begrijpen, mijnheer de minister. Dat sociaal statuut dient eigenlijk om te voorkomen dat men ooit een risico loopt op armoede. Eigenlijk is het dus een statuut voor iedereen. We weten wel, mijnheer de minister, dat u nu minister bent, maar wat zal het morgen zijn?

  Even serieus, dat was natuurlijk een kleine sketch. Moeten we dat normaal vinden? Onze sociale zekerheid kost 150 miljard euro per jaar. We doen moeite om dat potje elk jaar opnieuw te vullen, om solidair te kunnen zijn met wie dat nodig heeft. Maar het systeem blijkt zo lek als een zeef. Ziekenfondsen hebben echt een rol te spelen in onze samenleving. Ze moeten hun leden informeren. Ze moeten hen op weg zetten naar een goede gezondheidszorg. Ze moeten hen helpen om zo gezond mogelijk te blijven. Wat ze niet moeten doen, is ministers contacteren om te bekijken of die misschien sociale voordelen nodig hebben. Dat is een slag in het gezicht van ons allemaal, maar zeker van de mensen die het moeilijk hebben.

  Mijnheer de minister, wilt u samen met ons nadenken om dat systeem, dat toch compleet kaduuk blijkt te zijn, volledig te hervormen?

  Daniel Bacquelaine:

  Nous sommes évidemment favorables à la solidarité. Le BIM, l’intervention majorée, est un système qui permet cette solidarité. Toutefois, nous avons le devoir éthique et moral d’utiliser correctement les ressources de la sécurité sociale en faveur des personnes les plus vulnérables, de celles qui en ont réellement besoin. Or nous assistons aujourd’hui à un laxisme irresponsable de certaines mutualités en ce qui concerne le contrôle de l’attribution du statut BIM. Ce n’est plus un contrôle, cela se transforme en démarche commerciale, en démarche de concurrence non régulée, ce qui conduit les mutualités à se partager un marché. Ce n’est pas acceptable et ce contrôle doit être renforcé.

  Monsieur le ministre, nous savons qu’après une période d’énervement face à ces questions – nous l’avons bien compris –, vous avez désormais pris à bras-le-corps la réalité de ce problème. Vous avez annoncé votre intention d’entreprendre un certain nombre de démarches. Je souhaiterais donc connaître aujourd’hui la manière dont vous allez enfin faire en sorte que ce système soit contrôlé efficacement.

  Quelles démarches allez-vous entreprendre à l’égard des mutualités, notamment en ce qui concerne leur déontologie? Ce contrôle devrait-il être effectué par un organisme public indépendant qui ne soit pas soumis à cette logique commerciale des mutualités? Quelles mesures concrètes allez-vous prendre afin que la solidarité bénéficie effectivement à celles et ceux qui en ont le plus besoin?

  Voorzitter:

  Mijnheer de minister, er werden u drie vragen voorgeschoteld. Dat betekent dat u vijf minuten spreektijd hebt om te antwoorden.

  Frank Vandenbroucke:

  Chers collègues, ce qui circule à propos de l’intervention majorée devient de plus en plus absurde. Selon certaines informations, la ministre Simonet aurait déclaré hier que sa mutualité voulait lui accorder l’intervention majorée. Selon mes informations, ce n’est pas ce qui s’est passé. Mme Simonet n’aurait d’ailleurs jamais reçu l’intervention majorée, et à juste titre, car j’aurais été le premier à le dénoncer.

  Que s’est ‑ il donc pass é dans son cas? En 2025, alors qu ’ elle é tait ministre, elle a re ç u une lettre de sa mutualit é l ’ informant que, sur la base des donn é es fiscales disponibles, elle pourrait avoir droit à l ’ intervention major é e et qu ’ elle pouvait contacter sa mutualit é pour examiner la question. La mutualit é pr é cise clairement qu ’ il faut tenir compte de tous ses revenus ainsi que de ceux de toutes les personnes de son ménage et qu’elle devra, si elle le souhaite, remplir une déclaration sur l’honneur concernant l’ensemble de ses revenus.

  Mme Simonet a reçu cette lettre d’invitation sur la base des données fiscales connues pour l’année 2024. À l’époque, elle était avocate et députée. Je ne me prononcerai pas sur ses revenus déclarés en tant qu’avocate – peut ‑ ê tre doit ‑ elle é claircir cela – mais les revenus parlementaires ne sont pas repris dans le flux fiscal classique. L ’ administration fiscale n ’ a donc pas tenu compte, lors de la notification à la mutualit é , de son revenu parlementaire. La mutualit é a envoy é le courrier sur la base des donn é es connues.

  Que les choses soient claires! Mme Simonet n’aurait jamais bénéficié de l’intervention majorée. Si elle ne répond pas à la lettre d’invitation, la mutualité ne lui accorde pas le droit. Et si elle avait répondu malgré tout, la mutualité aurait mené une enquête sur ses revenus et elle aurait dû déclarer son salaire parlementaire ainsi que ses autres revenus dans sa déclaration sur l’honneur. Il n'est donc pas question de démarchage ni d'octroi automatique et non demandé.

  De plus, cette lettre d’invitation n’aurait jamais été envoyée si la mutualité avait pu obtenir des signaux des bases de données disponibles concernant l’ensemble de ses revenus.

  Que faut-il faire, monsieur Bacquelaine, madame Gijbels, madame Bertrand, pour ne plus avoir de cas tels que celui-là? Vous trouvez cela tellement scandaleux qu'on ait proposé le statut BIM à Mme Simonet. C'est simple comme bonjour: acceptez la proposition que j'ai faite au gouvernement!

  J'ai proposé formellement que toutes les bases de données disponibles soient utilisées pour garantir que les personnes qui en ont besoin bénéficient de l'intervention majorée, mais que les personnes qui n'en ont pas besoin n'en bénéficient pas. C'est équitable et solidaire. Il se fait que les trois partis qui se manifestent ici et trouvent cette situation scandaleuse sont les trois partis qui empêchent la solution.

  Il y aura encore beaucoup de "cas Simonet", sauf si vous acceptez ma proposition qui élimine le problème.

  Collega’s, de mutualiteit in kwestie heeft gedaan wat ze moest doen. Ze heeft een brief gestuurd om te melden dat de fiscale gegevens die zij ontvangt, aangeven dat de betrokkene een bijzonder laag inkomen heeft en een beroep kan doen op dat statuut, indien zij dat wenst. Indien mevrouw Simonet niet had gereageerd, was er overigens geen enkel probleem geweest. Indien zij dat statuut had willen verkrijgen, had zij al haar inkomsten moeten aangeven en die waren uiteraard veel te hoog.

  Als we die middeleeuwse rompslomp in de eenentwintigste eeuw willen vermijden, stel ik voor om die fiscale gegevens automatisch en op een vertrouwelijke manier beschikbaar te maken. Dat is wat ik heb voorgesteld, maar u bent daar alle drie absoluut tegen. Hoe hypocriet kunt u zijn, mijnheer Bacquelaine, mevrouw Bertrand en mevrouw Gijbels?

  Alexia Bertrand:

  Mijnheer de minister, uw systeem is gewoon totaal ontspoord, totaal ontploft. Twee van de drie partijen die dat schandalig vinden, zitten in uw meerderheid. Ik hoor hen niet applaudisseren voor een vermogenskadaster.

  Mijnheer de minister, als de ziekenfondsen de tijd hebben om een minister te vragen of zij dat statuut nodig heeft, dan zit er nog vet op de soep. Ik wens u veel succes met de begroting, met deze sfeer in de meerderheid.

  Ja, u gebruikt dit als een instrument om uw vermogenskadaster erdoor te krijgen. De situatie met mevrouw Simonet is echter het beste bewijs dat u geen vermogenskadaster nodig hebt. U kunt op basis van haar inkomen weten dat dit absoluut onrechtvaardig is. Mensen proactief contacteren is gewoon een démarchage . U hebt niet gezegd of u op de hoogte was van die praktijk. Waarom niet? Omdat u niet alleen op de hoogte bent, u moedigt het ook aan. Dit is het resultaat van uw beleid.

  Frieda Gijbels:

  Mijnheer de minister, het is gewoon een feit dat ziekenfondsen zoveel mogelijk middelen uit de sociale zekerheid proberen op te zuigen, om die vervolgens onder hun leden te verdelen. Dat is gewoon een commerciële logica die daar speelt. Dit kan niet, want dit leidt tot belangenvermenging. Dit leidt tot overconsumptie van middelen die we elders keihard nodig hebben.

  Wie denkt sociale voordelen te mogen genieten, moet die ook aanvragen. Die persoon moet dan wel enige transparantie bieden. Dat hoeft niet proactief te gebeuren. Daar hoeven geen ziekenfondsen tussen te zitten. Als ziekenfondsen vandaag ministers contacteren om te bekijken of sociale voordelen nodig zijn, dan zijn we echt verkeerd bezig.

  Daniel Bacquelaine:

  Monsieur le ministre, vous avez préféré passer votre temps de réponse à calomnier et à suspecter votre collègue, dont je n'avais d'ailleurs pas cité le nom et dont je n'avais pas soumis le cas. Je constate cette nervosité et cette façon de faire. Vous n'avez pas plus de déontologie que les mutualités, manifestement. Je le constate. J'ai déposé une proposition de loi qui précise exactement qu'il faut tenir compte, pour l'attribution du statut BIM, de la situation matérielle globale des personnes qui prétendent pouvoir bénéficier de l'intervention majorée. J'ai défendu cette proposition. Actuellement, vous n'avez manifestement entrepris aucune démarche. En tout cas, vous ne nous le dites pas. C'est cela qui est scandaleux: laisser perdurer une situation tout à fait inacceptable et irresponsable de la part des mutualités en matière de contrôle de l'attribution du statut BIM.

• Vraag: De verhoogde tegemoetkoming

  gezondheid en welzijn

  De verhoogde tegemoetkoming
  

  Beantwoord door

  Vooruit Frank Vandenbroucke (Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid)
  

  op 30 april 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Alexia Bertrand (N-VA) bekritiseert dat minister Vandenbroucke en Vooruit ondernemers als "profiteurs" framen, terwijl slechts 2,4% van de 2,5 miljoen begunstigden van verhoogde tegemoetkomingen zelfstandigen zijn, en eist afschaffing van de automatische toekenning. Vandenbroucke verdedigt het systeem (waaraan Bertrand volgens hem meewerkte) als efficiënt en rechtvaardig, maar stelt voor om via gegevensuitwisseling misbruik (bv. rijke dividendtreekers) tegen te gaan. Bertrand ontkent medeverantwoordelijkheid, beschuldigt Vandenbroucke van systeemverval (130.000 extra rechthebbenden door gebrek aan controles) en wijst zijn voorstellen voor een vermogenskadaster of "rijkentaks" af als symptoombestrijding. De kern: conflict over verantwoordelijkheid voor misbruik (structuur vs. individuele fraude) en politieke framing van ondernemers.

  Alexia Bertrand:

  Mijnheer de minister, collega’s, deze week hebben we dankzij de socialisten van Vooruit kennisgemaakt met Michiel, niet zomaar, maar als symbool van alles wat misloopt in dit land: als profiteur en als schuldige voor alle problemen.

  Wie is Michiel juist? Dat is een jonge ondernemer die op een berg geld zit en met een Porsche rijdt. Hij licht bovendien ook de boel op door een verhoogde tegemoetkoming te genieten en zo voor één euro naar de dokter te gaan.

  Collega’s, wat een schande. Het is onaanvaardbaar om mensen die dit land doen draaien en jobs creëren, keer op keer af te schilderen als halve criminelen. Is dat werkelijk het beeld dat deze regering wil uitdragen?

  Wat zijn de feiten? Van de 2,5 miljoen mensen met een verhoogde tegemoetkoming is amper 2,4 % een zelfstandige, maar toch worden zij als het grote probleem voorgesteld. Is dat hoe de regering kijkt naar mensen die welvaart creëren, risico’s nemen en ondernemen, als profiteurs met een Porsche?

  Eén op de drie Brusselaars geniet een verhoogde tegemoetkoming. Ik heb in Brussel nochtans geen 300.000 Porsches zien rondrijden. Stop dus met die onzin. Pak de sociale fraude en misbruiken aan, maar schaf de automatische toekenning van dat statuut af. Sluit vooral ook die derde poort die u wagenwijd hebt opengezet.

  Stop met het framen van ondernemers als halve of hele gangsters. De realiteit is dat ondernemers de melkkoe van deze regering zijn geworden. Iedere dag vindt Conner Rousseau een nieuwe belasting uit. De meerwaardebelasting was nog maar het begin. Het kraantje zit in de muur en wordt nu verder opengedraaid. Proficiat, Arizona (…)

  Voorzitter:

  Dank u wel, mevrouw Bertrand.

  Frank Vandenbroucke:

  Mevrouw Bertrand, u hebt toch wel een zeer selectief en kort geheugen. U zegt dat ik een poort heb opengezet, maar u zat toen mee in de regering. Dat was overigens een uitstekende beslissing, die we samen hebben genomen. We gaan daar zeker niet op terugkomen. U mag daarop rekenen. Ik ga uw en mijn beslissing verdedigen. Waarom? Omdat we het op die manier mogelijk maken dat mensen die daar principieel recht op hebben, dat recht ook krijgen. Tegelijk vermijden we paperasserij en maken we het mogelijk dat mensen automatisch de rechten krijgen die ze verdienen. Ik zal die beslissing, die u samen met mij hebt genomen, dus blijven verdedigen en ook handhaven.

  U hebt ook een zeer selectieve opvatting over wat rechtvaardig is. Stel dat een zekere Michiel heel veel bezittingen op zijn rekening heeft staan, een mooi inkomen met dividenden heeft, maar ook een verhoogde tegemoetkoming krijgt, dan vraag ik u of die Michiel de verhoogde tegemoetkoming al dan niet moet krijgen.

  Alexia Bertrand:

  (…)

  Frank Vandenbroucke:

  Denk daarover even na, zodat u zo dadelijk een antwoord kunt geven in de micro. Moet Michiel die verhoogde tegemoetkoming krijgen of niet? Als u ja zegt, is dat vreemd, want die man heeft dat absoluut niet nodig. Als u neen zegt, moet u samen met ons nadenken over een eenvoudige manier om dat te voorkomen. Er zijn eenvoudige manieren om dat te doen, namelijk door degenen die over die dossiers beslissen op een veilige manier toegang te verlenen tot het minimum aan gegevens dat nodig is om te vermijden dat iemand die bijvoorbeeld 100.000 euro aan dividenden int, toch de verhoogde tegemoetkoming krijgt. Antwoord dus heel eenvoudig, mevrouw Bertrand. (…)

  Alexia Bertrand:

  Mijnheer de minister, als u zegt dat ik die beslissing heb gesteund, is dat een leugen. U weet dat zeer goed. U moet mijn begrotingsakkoord nog eens goed nalezen. Dat was volledig negatief, omdat u dat systeem volledig hebt laten ontsporen. Door uw beleid, zijn er 130.000 rechthebbenden bij gekomen. U komt nu vertellen dat we nood hebben aan een vermogenskadaster, dat we nood hebben aan een rijkentaks. Dat is uw oplossing voor een systeem dat u volledig hebt laten ontsporen. U hebt de notificatie niet toegepast. Er waren controles voorzien. U hebt dat allemaal niet gedaan, mijnheer de minister. Dat u, gesteund door de MR en de N-VA, de schuld geeft aan ondernemers, aan zelfstandigen die de boel hier doen draaien, is gewoon schandalig.

• Vraag: Het grootste begrotingstekort van de eurozone

  economie en werk

  Het grootste begrotingstekort van de eurozone
  

  Beantwoord door

  cd&v Vincent Van Peteghem (Minister van Begroting)
  

  op 16 april 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Alexia Bertrand bekritiseert de huidige regering als verantwoordelijk voor het slechtste begrotingstekort van de eurozone (5,3% in 2024, naar 8% in 2035 volgens de Nationale Bank) en werpt haar gebrek aan begrotingscontrole en vertraging bij de uitvoering voor de voeten, met de vraag wanneer daadwerkelijk actie komt. Minister Van Peteghem wijst op een "erfenis" van jarenlange nalatigheid en benadrukt dat zijn regering met pensioen-, fiscale en arbeidsmarkthervormingen een "fundamentele koerswijziging" inzet, ondanks extra investeringen in veiligheid en defensie, met beloftes om het primaire tekort verder af te bouwen tijdens de volgende begrotingsronde. Bertrand relativeert die hervormingen als ontoereikend ("niets in gezondheidszorg, groeinorm of vakbondstegemoetkomingen") en houdt hem persoonlijk verantwoordelijk voor de huidige "dramatische" cijfers, die ze als bewijs ziet dat er nog steeds geen harde besparingskeuzes worden gemaakt. Beide partijen zijn het eens over de ernst van de situatie, maar Bertrand ziet geen concrete bezuinigingen, terwijl Van Peteghem de ingrepen als structurele oplossing voor de toekomst verdedigt.

  Alexia Bertrand:

  Mijnheer de minister, ik heb een kleine quizvraag, maar zoals in iedere quiz zijn er soms ook strikvragen, dus goed opletten. Mijnheer de minister, welke regering is erin geslaagd om de slechtste begroting van de hele eurozone af te leveren? Het is een strikvraag, want het antwoord is: deze arizonaregering. In 2023 zei toenmalig collega Loones nog dat zelfs Zuid-Europa het beter deed, maar vandaag doet iedereen het beter: Slovakije, Frankrijk, Griekenland. België is gewoon de slechtste leerling van de klas.

  Wat zijn de vooruitzichten? Ook in 2026, 2027 en de volgende jaren zal dat het geval zijn. Nochtans zou deze regering orde op zaken stellen en van de begroting de prioriteit bij uitstek maken. Wat zijn echter de feiten? We zitten met een tekort van 5,3 % en een schuld die blijft stijgen.

  De Nationale Bank zegt dat we tegen 2035 naar een tekort van 8 % en een schuld van 133 % gaan, omdat 2025 een verloren begrotingsjaar was en 2026 eigenlijk ook. U bent nog bezig met de begroting van 2025 uit te voeren. Tot heel recent zaten we nog met de voorlopige twaalfden. Van een begrotingscontrole is zelfs geen sprake meer.

  Ik weet het, mijnheer Van der Donckt, u gaat verwijzen naar het verleden, maar laat dat over aan de minister van Begroting. We kennen dat riedeltje. Mijnheer de minister, het is echter een feit dat deze dramatische begroting en de groeiende schuld uw verantwoordelijkheid zijn.

  Mijn vraag is heel simpel: wanneer gaat u eraan beginnen?

  Vincent Van Peteghem:

  Mevrouw Bertrand, jarenlang waren de signalen duidelijk. Jarenlang wisten we dat de situatie zou ontsporen. Jarenlang is er ook niet ingegrepen. Die erfenis vertaalt zich vandaag in een primair begrotingstekort dat de komende jaren de motor van onze schuld zal blijven en de bron van onze interestlasten, zoals ook vastgesteld werd door het IMF.

  Deze regering doet het anders en trekt een streep onder het verleden, met keuzes die onze overheidsfinanciën op lange termijn duurzaam zullen versterken. Met hervormingen op het vlak van pensioenen, fiscaliteit en in de arbeidsmarkt is de bocht ingezet.

  Dat is een absolute voorwaarde om onze sociale zekerheid betaalbaar te houden.

  Tegelijkertijd blijven we investeren in veiligheid. We investeren opnieuw in Justitie en in Defensie. Dat zijn natuurlijk investeringen die extra druk zetten op ons budget, maar nietsdoen is geen optie.

  Wie verder kijkt dan vandaag ziet dat we fundamenteel de juiste weg opgaan. Dat is waar degelijk begrotingsbeleid exact om draait.

  We zullen die ombuiging versterken bij de komende begrotingsopmaak. Bij de controle voor het reces hebben we daarover al duidelijke en bindende afspraken gemaakt. Want een duurzame stabilisering van onze schuldgraad kan alleen door het primaire tekort af te bouwen. Dat is de koers die deze regering aanhoudt voor de toekomst van onze kinderen en van onze kleinkinderen. Die toekomst moet en zal morgen beter zijn.

  Alexia Bertrand:

  Dank u wel voor uw antwoord, mijnheer de minister. Ach, was u er maar bij geweest in de vorige legislatuur. Was u maar bevoegd geweest voor de schuld, mijnheer de minister, dan zou het allemaal zo erg niet geweest zijn. Maar ooit stopt het verwijzen naar het verleden. Ik meen dat we nu eindelijk op dat punt zijn. Deze cijfers zijn immers úw cijfers. Het slechtste rapport van de eurozone is úw rapport. Ja, u hervormt op een aantal vlakken, mijnheer de minister, dat klopt, maar u bespaart niet, u ontvet niet, niets in de gezondheidszorg of groeinorm, niets op het vlak van de verhoogde tegemoetkomingen, niets bij de vakbonden, en wat de heractivering van langdurig zieken inhoudt, hebben we deze week nog gezien. Niets, niets, niets! Het is tijd dat er keuzes gemaakt worden.

• Vraag: De uitspraken van de minister over de impact van de pensioenhervorming op vrouwen

  Vraag: De impact van de pensioenhervorming op vrouwen, die zich wel zullen aanpassen en meer werken

  Vraag: De uitspraken van de minister over de impact van de pensioenhervorming op vrouwen

  Vraag: De pensioenhervorming en de uitspraken over vrouwen

  Vraag: De pensioenhervorming

  Vraag: Het akkoord over de pensioenhervorming

  Vraag: De pensioenhervorming

  Vraag: De pensioenhervorming

  economie en werk

  De uitspraken van de minister over de impact van de pensioenhervorming op vrouwen
  De impact van de pensioenhervorming op vrouwen, die zich wel zullen aanpassen en meer werken
  De uitspraken van de minister over de impact van de pensioenhervorming op vrouwen
  De pensioenhervorming en de uitspraken over vrouwen
  De pensioenhervorming
  Het akkoord over de pensioenhervorming
  De pensioenhervorming
  De pensioenhervorming
  Pensioenhervorming, uitspraken minister en impact op vrouwen summaryExplanation

  Beantwoord door

  N-VA Jan Jambon (Minister van Financiën en Pensioenen)
  

  op 12 maart 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De pensioenhervorming van minister Jan Jambon wordt massaal bekritiseerd als antivrouwelijk, omdat ze vooral vrouwen raakt die vaker deeltijds werken of onbetaalde zorgtaken opnemen, terwijl Jambon ontkent dat de hervorming vrouwen doelbewust benadeelt. Critici – waaronder Vanbesien, Dedonder, Pas en De Witte – benadrukken dat de hervorming retroactief is, verworven rechten schendt en vrouwen straft voor structurele maatschappelijke ongelijkheden (loonkloof, gebrek aan kinderopvang), terwijl Jambon stelt dat zorgperiodes wel degelijk meetellen en slechts 23% van de vervroegde pensioengangers een malus krijgt, waarvan vrouwen door ziekte-gelijkstelling zelfs minder hard getroffen zouden worden. Voorstanders zoals Ronse (N-VA) verdedigen de hervorming als noodzakelijk voor betaalbaarheid en wijzen op de unieke mogelijkheid om met deeltijds werk toch vervroegd pensioen te nemen, maar oppositiepartijen eisen concrete maatregelen (pensioensplitsing, familiekrediet, betere kinderopvang) om de kloof te dichten. De discussie escaleert in beschuldigingen van desinformatie (Jambon wijt "fake news" aan de VRT, oppositie eist transparantie via mypension.be) en polarisatie over wie verantwoordelijk is voor de pensioenkloof: individuele aanpassing (regering) of systeemhervorming (oppositie).

  Dieter Vanbesien:

  Vrouwen zullen zich moeten aanpassen aan de nieuwe pensioenregels. Mijnheer de minister, in dat ene zinnetje zitten zo veel foute dingen dat ik niet weet waar ik moet beginnen. Daarom begin ik met een uitspraak van uw premier, Bart De Wever: ʺ Mijn vrouw is 15 jaar thuisgebleven om mijn vier kinderen een warme thuisomgeving te bieden, iets wat ik niet kon. Ik zal dus nooit aanvaarden dat politici op haar werk spuwen en beweren dat ze zou hebben geprofiteerd. ʺ Dat is exact wat u nu doet, mijnheer de minister. U spuwt op het werk van de vrouw van de eerste minister. U en uw fractieleider hechten geen enkele waarde aan niet-betaalde arbeid. U ziet niet in dat niet-betaalde arbeid integraal deel uitmaakt van de reële economie.

  Eigenlijk zouden alle mannen en vrouwen die niet-betaalde taken op zich nemen, eens een week moeten staken en die taken laten liggen. Ja, dat gaat voornamelijk over vrouwen. Wat zou er gebeuren? De economie ligt op haar gat. Mijnheer de minister, uw kleinkinderen geraken niet op school. Uw onderbroeken worden niet gewassen. Als u ’s avonds thuiskomt, zult u zich moeten wenden tot de meeneemchinees. Een oma die soep maakt voor haar kleinkinderen, een vrijwilliger die soep maakt voor een vereniging van daklozen en een kok die soep maakt in een restaurant, die drie mensen doen exact hetzelfde, maar voor u is er maar een, welke arbeid levert. Voor u is alleen de kok productief en de enige welke een bijdrage levert. Dat is een totaal verkeerd wereldbeeld, want zonder die twee anderen stort onze maatschappij in elkaar. Ook zij moeten dus gewaardeerd worden voor de taken die ze opnemen. Het gaat er niet over dat zij daarvoor betaald moeten worden. Het gaat erover dat zij niet mogen worden gestraft. Dat is de essentie van uw uitspraak.

  Mijnheer de minister, bent u het met mij eens dat al die niet-betaalde taken moeten worden gewaardeerd in plaats van afgestraft?

  Ludivine Dedonder:

  "Tirez votre plan, débrouillez-vous!" C'est ce que vous dites à celles et ceux à qui vous voulez imposer votre malus pension. À toutes celles et ceux – une femme sur deux et un homme sur quatre – qui vont perdre de 200 à 300 euros par mois. Comment s'adapte-t-on, lorsqu'on est en milieu ou en fin de carrière? Pouvez-vous m'expliquer comment on fait marche arrière?

  Vous dites aux femmes de changer de mentalité, de s'adapter pour ne pas avoir une pension minable. Vous nous prenez pour qui, nous les femmes? Pour des fainéantes, c'est ça? Vous êtes méprisant et hors sol. Vous inversez les rôles en termes de responsabilités.

  Pour celles qui doivent prendre un temps partiel pour élever leur enfant, c'est à vous de créer assez de places en crèche et en milieu extra-scolaire accessibles financièrement. Sinon, en attendant, où déposent-elles leur enfant? À votre cabinet, peut-être? Celles qui ne se voient pas offrir de temps plein, que doivent-elles faire? Braquer leur patron? Non! C'est à vous de responsabiliser et d'inciter les employeurs! C'est à vous d'arrêter avec les alternatives de type "flexi" qui vont à l'encontre de contrats stables et pleins. Celles qui gagnent en moyenne 20 % de moins que les hommes – moins de salaire, moins de pension – doivent-elles prendre leur manager en otage pour modifier leur fiche de paye? Non, c'est à vous de lutter efficacement contre l'écart salarial. J'imagine que les femmes doivent aussi arrêter de tomber malade, parce que dans ce cas aussi, c'est certainement leur choix.

  Je vais vous apprendre quelque chose, monsieur le ministre, à savoir qu'une femme s'adapte chaque jour de sa vie. Et ce n'est pas aux femmes de s'adapter à votre réforme injuste et inhumaine. C'est votre réforme qui doit s'adapter aux réalités quotidiennes des femmes.

  Barbara Pas:

  Mijnheer de minister, of misschien moet ik zeggen mijnheer de kamelendrijver, met uw btw-gebroddel, met uw meerwaardebelastinggeknoei en nu met uw pensioengepruts zorgt u immers in uw eentje voor een hele karavaan aan stinkende kamelen.

  Met enige vertraging – dat zijn we ondertussen al gewoon – mochten we vanochtend dan toch uw wetteksten met betrekking tot uw pensioenhervorming ontvangen. Die zijn asociaal en treffen vrouwen disproportioneel. Vrouwen zijn de grootste dupe van uw veelbesproken pensioenmalus, omdat ze vaker onbetaalde zorgtaken op zich nemen. Kamelen spuwen, maar u spuwt op de vrouwen. Daags na Internationale Vrouwendag deed u er nog een lompe uitspraak bovenop: vrouwen zullen zich moeten aanpassen aan de nieuwe pensioenregels. De regering-De Wever wil dus dat men gedrag wijzigt, alsof er altijd uit luxe deeltijds gewerkt wordt.

  Mijnheer de kamelendrijver, u voert de maatregel retroactief in. Kunt u mij eens uitleggen hoe zij die zorg hebben gedragen voor een gezin, op het einde van de rit hun gedrag nog kunnen wijzigen? Hoe kan een vrouw die nu aan de vooravond van haar pensioen staat, haar loopbaan nog terugspoelen? Hoe kan iemand van eind 40, begin 50 die loopbaankeuzes heeft gemaakt op basis van oude spelregels, nu nog bijsturen? Velen staan al te ver in hun loopbaan om dat nog aan te passen.

  U straft achteraf. Verworven rechten tellen niet voor de regering-De Wever. Dat is contractbreuk en dat is onaanvaardbaar.

  Mijnheer de minister, ik heb dus een heel eenvoudige vraag voor u, omdat er geen parfum bestaat dat de geur van zulke stinkende kamelen kan maskeren. Zult u uw huiswerk opnieuw doen? Zult u die stinkende kameel terug de woestijn in sturen?

  Alexia Bertrand:

  Mijnheer de minister, we hebben altijd gezegd dat we uw pensioenhervorming wilden steunen, omdat het een stap in de juiste richting is om ervoor te zorgen dat de volgende generatie ook een pensioen van de overheid krijgt, maar u maakt het ons wel heel moeilijk. Wat bent u maandag immers komen vertellen over de vrouwen? Dat ze zich moeten aanpassen, alsof alle vrouwen gewoon meer moeten werken.

  Geef toe dat het weinig respectvol is en een lompe uitspraak. Ik weet niet of u het beseft, maar op die manier treft u alle vrouwen in hun zijn, mijnheer de minister. Het is een emotioneel debat. Dat weet u toch. Het is gevoelig, en terecht, want het gaat over de toekomst van de mensen. Het gaat over hun oude dag.

  De voorbije dagen heb ik heel veel telefoontjes gekregen van vrouwen die werk en gezin combineren. Zij zijn ongerust, maar vooral boos. Ze snappen niet wat u hebt beslist en dat begrijp ik. Zelfs mypension ligt tot eind 2027 plat en kan geen ramingen produceren. Dat is uw verantwoordelijkheid.

  Neen, het is niet de fout van de journalisten die het slecht uitleggen. Het is altijd hetzelfde met de meerderheid. Kijk naar de btw-brol. Kijk naar het meerwaardemonster. Kijk naar de centenindex. Ofwel is het taks, taks, taks, ofwel is het complex, complex, complex.

  Mijnheer de minister, u kent mij ondertussen. Ik ben constructief. Ik heb de vrouwen die mij hebben gebeld, proberen uit te leggen wat uw plannen waren. Ik wil het echter van u horen. Dat is uw taak. Leg het dus uit in mensentaal, kort en duidelijk. Is uw hervorming fair en juist voor vrouwen?

  Nahima Lanjri:

  Mijnheer de minister, 'aanpassen' is wel het woordje van de week. U kreeg een storm van kritiek over u heen toen u begin deze week zei dat u erop rekent dat vrouwen zich wel zullen aanpassen en langer zullen werken. Ik begrijp de verontwaardiging. Het komt weinig respectvol over naar vrouwen die vandaag al meer zorgtaken op zich nemen dan mannen en daardoor ook vaker deeltijds werken.

  We hebben u al geholpen om de pensioenhervorming rechtvaardiger te maken. Alle zorgverloven tellen nu mee voor het pensioen. Tijdelijke werkloosheid en ziekte ook. Er is een korfje met pechdagen dat men kan inzetten als men een jaar dagen tekortkomt. Er wordt ook gewerkt aan een oplossing voor mensen die halftijds werken, maar door atypische shiften toch net uit de boot vallen.

  Mijnheer de minister, er is nog meer goed nieuws. U kunt die pensioenkloof wel degelijk verder dichten en cd&v wil u daarbij opnieuw helpen. Er zijn drie concrete christendemocratische voorstellen die u kunt uitvoeren om vrouwen een beter pensioen te geven. Ten eerste, voer de pensioensplit in. Tel de pensioenen van beide partners op en deel die door twee. Zo heeft iedereen elk de helft.

  Ten tweede, zorg ervoor dat het aanvullend pensioen een pensioen wordt voor iedereen. Vandaag zijn vrouwen oververtegenwoordigd in sectoren zoals het onderwijs en de zorg, waar dat vaak niet het geval is.

  Ten derde, voer ons familiekrediet in. Als u zegt dat vrouwen zich moeten aanpassen, zal vooral de samenleving zich moeten aanpassen. We zullen ervoor moeten zorgen dat zorgtaken beter verdeeld worden tussen mannen en vrouwen. Dat kunnen we faciliteren met het familiekrediet, zodat de combinatie van werk en gezin beter mogelijk wordt.

  Mijnheer de minister, ik heb dus maar één vraag. Bent u bereid om vrouwen tegemoet te komen en onze voorstellen uit te werken?

  Kim De Witte:

  Mijnheer de minister, het feit dat uw hervorming vrouwen keihard raakt, is geen toeval. Dat is geen ongewenst neveneffect. Dat is een essentieel onderdeel van die hervorming. Uw eigen kabinet zegt dat zelf. Eén vrouw op drie wordt geraakt door de inperking van de gelijkgestelde periodes. Bijna vier vrouwen op tien worden geraakt door de verstrenging van het vervroegd pensioen en de malus. Verder zijn zes van de tien slachtoffers van de afschaffing van de welvaartsvastheid van het minimumpensioen vrouwen. Ook zevenenhalf op tien slachtoffers van de afschaffing van het echtscheidingspensioen zijn vrouwen. Negen op tien slachtoffers van de inperking van het overlevingspensioen zijn vrouwen.

  Mijnheer Jambon, uw hervorming hakt er keihard in bij vrouwen. Dat is geen mening of interpretatie, maar een feit, collega’s. U zegt dat vrouwen zich wel zullen aanpassen. Als ze in het verleden hebben gekozen om minder te werken, zullen ze nu wat meer moeten werken. Mijnheer Jambon, deeltijds werken was en is voor heel veel vrouwen geen keuze. Vrouwen kiezen er niet voor dat er een gebrek is aan kinderopvang. Ze kiezen er niet voor dat de ouderenzorg in ons land onbetaalbaar is. Vrouwen kiezen er niet voor dat ze minder loon krijgen voor hetzelfde werk. Dat is geen keuze.

  Op de grote betoging daarstraks kwam ik Beate tegen, een huishoudhulp van 55 jaar. U lacht daarmee, maar de huishoudhulpen in ons land zijn noodzakelijk. Ze is 55 jaar en heeft 36 jaar gewerkt. Ze was daar met een rollator, kapotgewerkt. Er zijn veel vrouwen kapotgewerkt, net zoals industriearbeiders, bouwvakkers en zorgkundigen. Mijnheer Jambon, ook voor hen is langer werken geen keuze. Zij moeten zich dus niet aanpassen, u moet uw hervorming aanpassen aan de realiteit van de werkende klasse in ons land.

  Axel Ronse:

  Minister, afgelopen week hebben heel veel vrouwen, mama's en oma's, mij gevraagd of ik minister Jambon kon bedanken, omdat hij ervoor zorgt dat hun kinderen en kleinkinderen nog een pensioen zullen hebben. ( Rumoer op de banken )

  Kunt u stil zijn? Ik ben de afgelopen week immers al genoeg onderbroken.

  Zij loven dat er eindelijk een minister is opgestaan die de ballen heeft om te zeggen dat de pensioenen onbetaalbaar zullen zijn en ze durft te hervormen, zodat hun kinderen ook een pensioen zullen hebben. Voltijds werkende mama's hebben mij gevraagd of ik aan de communisten, de groenen en de extreem-linksen wil zeggen dat een voltijds werkende mama een even goede mama is als een mama die deeltijds werkt. Ook deeltijds werkende mama's hebben mij gevraagd of ik de ministers Jambon, Vandenbroucke, Clarinval, Van Peteghem en Prévot en de arizonacoalitie kon bedanken, omdat ze ervoor zorgen dat we nog altijd een van de meest lieve pensioensystemen voor vrouwen hebben. Er is geen enkel land in de wereld waar men zelfs bij deeltijds werk nog altijd met vervroegd pensioen kan gaan. Men moet maar halftijds gewerkt hebben.

  U, mijnheer de minister, hebt ervoor gezorgd dat vrouwen nog altijd het perspectief hebben om, als ze dat wensen, goed voor de kinderen te zorgen en deeltijds te werken en vervroegd op pensioen te gaan. Ik heb ook mijn eigen mama aan de lijn gehad, die op haar 51 ste gescheiden is, die ervoor gekozen had om deeltijds te werken, die heeft gestudeerd voor makelaar en die tot haar 68 ste heeft gewerkt. Er is niemand in de wereld waarvoor ik meer respect heb. Zij heeft mij gezegd dat ze voor geen geld in de wereld de keren zou willen factureren dat ze mijn pampers heeft ververst en mij naar school heeft gestuurd, want dat ze dat met liefde heeft gedaan.

  Anja Vanrobaeys:

  Mijnheer de minister, ik heb gisteren de aftrap gegeven van mijn pensioentour in Aalst. Wat ik daar hoorde, was echt hallucinant. Sabine, die zorgverlof opnam voor haar kinderen, meende dat dit niet meetelde. Natalie, de cafébazin van Het Volkshuis, die ergens had horen waaien dat ze 700 euro pensioen minder zou krijgen, werkte gewoon. En Christel, die heel haar carrière kleuterjuf was en die bang is dat ze minder pensioen zal krijgen omdat ze nu zorgjuf is. Allemaal vrouwen, allemaal bang voor niets.

  Wat niet helpt, mijnheer de minister, zijn uw uitspraken maandag over vrouwen. Alsof deeltijds werk totaal niet zou meetellen voor de pensioenberekening. Wij van Vooruit hebben er mee voor gezorgd dat er meer deeltijds werk zal meetellen. Ik denk maar aan moederschapsverlof, ouderschapsverlof, geboorteverlof, mantelzorgverlof. Dat telt allemaal mee voor de pensioenberekening.

  Het minimumpensioen is door ons op 1.700 euro netto gebracht. We hebben het beschermd en versterkt. En ja, ook deeltijds werkende vrouwen met een uitkering kunnen dankzij ons rekenen op een fatsoenlijk pensioen. Laat het voor eens en altijd duidelijk zijn, die vrouwen moeten zich niet aanpassen. Die vrouwen doen hier de boel draaien, voor hun kinderen, voor hun ouders, voor mensen met een handicap.

  Mijnheer de minister, de beste remedie tegen fakenieuws, de beste remedie tegen onzekerheid, is duidelijke informatie. Ik begrijp dan ook niet dat precies nu mypension.be twee jaar zal worden platgelegd. Zeker voor mensen die vlak voor hun pensioen staan, is dat onbegrijpelijk. Mijn vraag is dan ook hoe u ervoor zult zorgen dat mensen die vlak voor hun pensioen staan voor deze belangrijke hervorming kunnen rekenen op duidelijke informatie.

  Voorzitter:

  Bij zoveel vragen krijgt de minister vijf minuten om te reageren.

  Jan Jambon:

  Collega’s, dank u wel voor jullie vragen. Ik ben echt blij – bijna iedere week, maar ik ben nu echt blij – dat die vragen aan mij er gekomen zijn. Ik wil vanop dit spreekgestoelte iets heel duidelijk rechtzetten.

  In de voorbije dagen kreeg ik veel kritiek voor een uitspraak over vrouwen, een uitspraak die ik niet heb gedaan. Ik heb nooit gezegd dat vrouwen meer moeten gaan werken. Ik heb nooit gezegd dat vrouwen hun gedrag moeten aanpassen. Nooit. Dat is wat de Vlaamse openbare omroep er ’s avonds van heeft gemaakt, waarna die karikatuur…

  (Rumoer)

  (Brouhaha)

  Waarna die karikatuur gretig werd overgenomen en verdraaid door de linkse oppositie.

  Collega’s, ik heb zeer veel begrip voor de zeer specifieke situatie waarin veel vrouwen zich bevinden. Zowel mijn moeder als mijn ex-vrouw als mijn vrouw zijn deeltijds of voltijds thuisgebleven om voor de kinderen te zorgen. Dat zijn vrouwen voor wie ik immense waardering en respect heb.

  Tout comme elles, de nombreuses femmes assument encore aujourd'hui une grande part des tâches de soins. Elles combinent leur emploi avec la prise en charge des enfants, des parents ou d'autres membres de la famille. Pour cela, je leur exprime mon profond respect.

  Ce qui me dérange tout autant, c'est l'affirmation erronée selon laquelle notre réforme toucherait massivement et intentionnellement les femmes. Or, si vous prenez la peine d'examiner les faits, vous constaterez que ce n'est pas le cas. Il est vraiment regrettable d'effrayer les citoyens sur la base de semi-vérités et de citations sorties de leur contexte.

  Mij wegzetten als een vrouwenhater als gevolg van ongehoord foute framing overschrijdt voor mij de grens van het aanvaardbare.

  (Applaus)

  Met de hand op het hart stel ik dat deze pensioenhervorming vrouwen absoluut niet viseert. Integendeel, net omdat we de realiteit kennen, houden we maximaal rekening met halftijdse loopbanen, de volledige gelijkstelling van zorgperiodes en loopbaanonderbrekingen uit het verleden. Pas wanneer iemand structureel nog minder dan halftijds werkt, nadat alle zorgverloven zijn benut, kan dat mogelijk gevolgen hebben. Dan geldt het algemene principe: wie meer bijdraagt, bouwt meer pensioen op.

  De persoon die mij de magische oplossing kan geven om de pensioenen betaalbaar te houden door mensen meer te geven en minder te laten werken, mag nu rechtstaan.

  Het debat focust vaak op de malus. Ook daar wil ik graag even de cijfers erbij nemen. De helft van de mensen werkt tot aan de wettelijke pensioenleeftijd. Voor hen speelt de malus helemaal niet. Laten we vervolgens kijken naar de andere helft, die ervoor kiest vervroegd met pensioen te gaan. We hebben een steekproef genomen van 50.000 mensen uit 2023. Van die groep wordt 77 % niet getroffen door de malus. De overige 23 % kan door een beetje langer te werken eveneens een malus vermijden. Dat is het eventuele gedragseffect.

  Ik wil nog iets rechtzetten: we gaan ervan uit dat mensen, zowel vrouwen als mannen, hun gedrag zullen aanpassen wanneer ze merken dat ze door enkele maanden langer te werken een hoger pensioenbedrag kunnen krijgen. Nog iets belangrijks: door de gelijkstelling van de ziekteperiodes worden 11 % extra vrouwen gevrijwaard van de malus. Dat is dubbel zoveel als bij de mannen.

  Laat me tot slot nog dit zeggen: in veel landen wordt het pensioen automatisch verminderd wanneer iemand vóór de wettelijke pensioenleeftijd stopt. Wij kiezen voor een milder systeem. Door de werkvoorwaarden kan men nog altijd met vervroegd pensioen gaan zonder malus. Dat is geen strafmechanisme. Het is een noodzakelijk evenwicht tussen solidariteit en verantwoordelijkheid. Willen we een pensioensysteem dat ook voor de volgende generatie nog betaalbaar is of blijven we de mensen wijsmaken dat ze meer pensioen kunnen krijgen terwijl ze minder werken? Ik kies voor eerlijkheid. De mensen hebben daar recht op.

  Dieter Vanbesien:

  Mijnheer Ronse, u zegt dat een voltijds werkende vrouw evenveel waard is als een halftijds werkende vrouw. Wel, mijnheer Ronse, het omgekeerde is ook waar. Volgens u is dat echter niet zo, want het zit in het DNA van uw partij en ondertussen in het DNA van de hele meerderheid. U kijkt neer op niet-betaalde taken. U zult die met terugwerkende kracht afstraffen en raakt dus aan verworven rechten.

  Daarbovenop vindt u dat iedereen die niet-betaalde taken uitvoert – en dat zijn vooral veel vrouwen –, zich moet aanpassen. Zij moeten zich plooien naar uw wereldbeeld. Mijnheer de minister, u hebt dat niet gezegd; het is waarschijnlijk dus een door artificiële intelligentie geconstrueerde deepfake van de openbare omroep, die we dan gezien en gehoord hebben.

  Mijnheer de minister, ik zal uw koude wereldbeeld, dat puur gericht is op cash en betaalde arbeid, nooit delen. Ik zal het blijven bestrijden. Die belofte maak ik u alvast.

  Ludivine Dedonder:

  Ce gouvernement n’aime pas les femmes. Nous le savions déjà. J’ai d’ailleurs eu l’occasion de le dire. Toutes vos mesures le démontrent. Ce malus pension touchera une femme sur deux. Ce n’est pas moi qui le dis, mais le Comité d' é tude sur le Vieillissement (CEV) ainsi que de nombreuses autres instances.

  Aujourd’hui, vous nous demandez de nous adapter face au travail, à la maladie, ou à la pension. Et demain, qu'allez-vous nous demander? D’adapter la longueur de nos jupes? D’adapter nos comportements en public? D’adapter nos revendications pour disposer de notre corps? Est-ce cela?

  Monsieur le ministre, vous ne connaissez pas bien la détermination des femmes. Je vais vous dire comment nous allons nous adapter: nous allons nous mettre en travers de votre route, comme aujourd’hui dans les rues de Bruxelles. Et demain, avec le Parti Socialiste, en déposant des contre-propositions, nous vous ferons reculer. Et si vous respectez réellement les femmes, modifiez vous-même votre réforme des pensions au Parlement!

  Barbara Pas:

  Iedere expert zegt dat met een werkzaamheidsgraad van 80 % de pensioenen perfect betaalbaar zijn. Vlaanderen haalt dat percentage nagenoeg. U vraagt die Vlamingen, niet de gelukszoekers die van over de hele wereld naar hier komen – daarvoor heeft de regering-De Wever belastinggeld genoeg –, om nog maar eens een extra inspanning te leveren om andermans putten te vullen. Uw plannen zijn anti-Vlaams en antivrouw.

  Hervormen, ja, maar niet met terugwerkende kracht. Afspraken die aan het begin van de rit met de burgers worden gemaakt, moeten worden gerespecteerd. Ze mogen niet retroactief worden bestraft, mijnheer de minister. De vrouwen zijn daar de grootste dupe van.

  U levert nog maar eens knoeiwerk af. Zelfs tien personal brand managers zullen dat niet meer kunnen rechttrekken. Mijnheer de minister, maak uw huiswerk opnieuw, zonder op de kap te zitten van de hardwerkende Vlaming en van de vrouwen in het bijzonder.

  Alexia Bertrand:

  Mijnheer de minister, ik had de collega’s verwittigd voor het antwoord dat het de fout is van de pers. Ik had graag gehad dat die een persoonlijk feit mocht inroepen. U hebt letterlijk gezegd: vrouwen zullen een aanpassing doen.

  Mag ik u een aantal goedbedoelde tips geven? Misschien moet u, ten eerste, meer KISS-en. U kent de KISS-methode: keep it short and simple . Uw hervorming is veel te complex.

  Ten tweede, zorg ervoor dat mypension snel weer ramingen geeft. Mensen willen weten wat de hervorming voor hen betekent. Ze willen geen theoretische uitleg.

  Ten derde, maak in de tussentijd een aantal simulaties. Wat betekent uw hervorming concreet voor vrouwen in verschillende situaties op het terrein?

  Tot slot, misschien moet u een personal brand manager aannemen, maar dan niet op kosten van het Parlement.

  Nahima Lanjri:

  Collega’s, met welles-nietesspelletjes en met heen-en-weerverwijten wordt geen enkele vrouw geholpen, niet zij die vandaag mee heeft betoogd en ook niet zij die thuis zit om voor de kinderen te zorgen.

  Waar het wel om draait, is zorgen voor concrete maatregelen om de pensioenen van vrouwen te verbeteren.

  Onze voorstellen zijn duidelijk, namelijk een aanvullend pensioen voor iedereen, ook voor die vrouwen, een familiekrediet zodat werk en gezin beter combineerbaar zijn en ten derde de pensioensplit.

  Wij willen zelfs verder gaan dan wat in het regeerakkoord is afgesproken. De pensioensplit moet er komen voor iedereen en moet automatisch zijn zodat het pensioen eerlijk wordt verdeeld tussen beide partners. Als partners immers samen de keuze hebben gemaakt dat de ene wat minder werkt om voor de kinderen te zorgen, moeten zij ook samen de gevolgen dragen.

  Daarom vragen wij u om die drie maatregelen uit te voeren. Onze concrete voorstellen liggen op tafel. Wij hebben ze ingediend als concrete wetsvoorstellen.

  Kim De Witte:

  Mijnheer de minister, een vrouw op drie die vandaag met pensioen gaan, heeft een pensioen onder de armoedegrens. Hoe komt dat? Dat komt omdat meer vrouwen deeltijds werken. Deeltijds werk wordt al afgestraft.

  Mijnheer Ronse, deeltijds werk is gelijk aan een deeltijds loon en dus aan een lager pensioen. Het klopt helemaal niet dat al die mensen evenveel pensioen krijgen. Daarom heeft een vrouw op drie die vandaag met pensioen gaan, al een pensioen onder de armoedegrens.

  Mijnheer de minister, de cijfers van uw eigen kabinet geven aan dat dat aantal nog zal toenemen. U stelt dat 23 % de malus krijgt. Hoeveel mensen binnen die groep zijn vrouwen? Dat zijn er vier keer zoveel.

  Collega’s, er zijn tal van vrouwen die de malus zullen krijgen en die nog minder pensioen zullen krijgen. Niet al die vrouwen kunnen langer werken. Zij hebben niet allemaal 30 jaar in het Parlement gezeten. (…)

  Axel Ronse:

  Het is een boeiend debat. Ik had het nooit gedacht, maar Groen en het Vlaams Belang zijn vandaag exact dezelfde partijen. Zij vinden dat een deeltijds werkende mama beter is dan een voltijds werkende mama. Dat vind ik schandalig, collega’s. Schandalig! U toont allebei even weinig...

  (Protest op de Vlaams Belangbanken.)

  Mijnheer de voorzitter, zet u de tijd stil?

  Voorzitter:

  Collega’s, collega’s…

  (Geroep vanuit de Vlaams Belangfractie.)

  Axel Ronse:

  Dat mag u tegen uzelf zeggen inderdaad.

  Kunnen we een beetje beschaafd zijn en naar elkaar luisteren?

  Voorzitter:

  Mag ik vragen om niet te roepen en te brullen vanuit de zaal? Er is één man die het woord heeft en er is geen discussie.

  Axel Ronse:

  Ik kan goed begrijpen dat u niet graag met Groen vergeleken wordt. Dat kan ik nog begrijpen, collega’s.

  Weet u wat u nog doet lijken op Groen? U zit allebei totaal niet in met de pensioenen van de nieuwe generatie. Deze minister, deze regering heeft hier de grootste pensioenhervorming ooit op tafel gelegd. Ze houdt rekening met vrouwen die effectief de keuze maken om deeltijds te werken. Halftijds werk kan perfect leiden tot vervroegd pensioen, zelfs zonder malus. U zou zich moeten schamen en moeten applaudisseren voor die pensioenhervorming!

  (Protest van de Vlaams Belangfractie.)

  Voorzitter:

  Collega’s, het gebeurt wel eens dat op de tribune dingen worden gezegd die andere fracties onwelgevallig zijn. Dat is de essentie van een politiek debat en dus geen reden om de spreker het onmogelijk te maken zijn discours verder te zetten.

  Ik hoop dat u allen mevrouw Vanrobaeys de volle minuut het woord gunt.

  Anja Vanrobaeys:

  Mijnheer de minister, ik heb gisteren heel wat ongeruste mensen ontmoet. Zij rekenen nu op duidelijke informatie op mypension, niet binnen twee jaar. Collega’s, die pensioenhervorming is nodig. Ze is complex en moeilijk. Wat ik echter niet pik, is dat mensen onnodig bang worden gemaakt. Wat ik ook niet pik, is dat er hier partijen zijn die zondag, op Internationale Vrouwendag, dat allemaal niet meer nodig vinden, maar hier vandaag wel hypocriet staan te doen. Vooruit maakt het verschil voor de pensioenen, ook voor vrouwen. Wij zullen dat blijven doen. Dank u wel.

• Vraag: De balans na één jaar arizonaregering

  Vraag: De balans na één jaar arizonaregering

  Vraag: De balans na één jaar arizonaregering

  Vraag: De balans na één jaar arizonaregering

  Vraag: De balans na één jaar regering-De Wever

  Vraag: De balans na één jaar arizonaregering

  De balans na één jaar arizonaregering
  De balans na één jaar arizonaregering
  De balans na één jaar arizonaregering
  De balans na één jaar arizonaregering
  De balans na één jaar regering-De Wever
  De balans na één jaar arizonaregering
  Eén jaar regeringsbeleid: Arizona en De Wever summaryExplanation

  Beantwoord door

  N-VA Jan Jambon (Minister van Financiën en Pensioenen)
  

  op 5 februari 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Paul Magnette en Raoul Hedebouw bekritiseren scherp dat de regering-Arizona na één jaar de economie verzwakt met stijgende werkloosheid, dalend koopkracht en verdubbelde tekorten, terwijl beloften over belastingverlaging en loonsverhogingen gebroken werden en nieuwe heffingen juist de druk op burgers vergroten. François De Smet en Sarah Schlitz benadrukken dat de hervormingen ideologisch gedreven zijn, sociale rechten afbouwen en kwetsbare groepen raken, met een illiberale koers die migratie, justitie en arbeidsmarkt verhardt zonder echte oplossingen te bieden. Axel Ronse (N-VA) en Jan Jambon verdedigen daarentegen de "moedige hervormingen", zoals pensioen- en arbeidsmarktherzieningen, die volgens hen de schuld groeien afremmen en de economie toekomstbestendig maken, ondanks tegenvallende korte-termijnresultaten. Critici zoals Alexia Bertrand (Anders) wijzen op uitgestelde plannen, stijgende staatschuld en een gebrek aan concrete verbeteringen, terwijl Hedebouw de massale sociale protesten als teken ziet van groeiend verzet tegen het beleid.

  Paul Magnette:

  Monsieur le ministre, cela fait donc un an que votre gouvernement est installé. C’est tellement pénible que, en ressenti, on a l’impression que cela fait plutôt dix ans. Cela fait pourtant un an. Il y a un an, vous nous aviez promis la prospérité, des comptes qui allaient revenir à l’équilibre, le plein emploi qui allait s’annoncer et un fort soutien au pouvoir d’achat. On allait enfin récompenser les travailleurs.

  Un an plus tard, quand on prend les chiffres officiels, les chiffres européens et ceux de nos institutions comme la Banque nationale de Belgique et le Bureau fédéral du Plan, c’est tout l’inverse qui est en train de se produire. La prospérité? Notre taux de croissance est plus faible que dans tous les pays voisins et il y a des faillites en cascade. Le soutien au pouvoir d’achat? Trois Belges sur quatre disent que, depuis que votre gouvernement s’est installé, leur pouvoir d’achat s’est dégradé. Des pensionnés et des travailleurs vont subir une pluie de nouvelles taxes et un double saut d’index. Le taux d'emploi? Le taux d’emploi diminue, pour la première fois depuis très longtemps. Le chômage repart à la hausse. C'est plus de 25 000 chômeurs en plus en Wallonie au cours de la dernière année.

  Quant au déficit, c’est le comble du comble! Votre déficit, vous le faites doubler. Vous avez hérité d’un déficit de 18 milliards, qui vient au passage du tax shift du gouvernement MR-N-VA d’il y a dix ans. Quinze milliards, ce sont l’Office national de sécurité sociale (ONSS) et le SPF Finances qui nous le disent, votre ministère. Vous faites doubler ce déficit. Alors, monsieur Jambon, j’ai beau chercher, je n’ai pas trouvé un seul pays européen qui fasse pire! Avec votre gouvernement, la Belgique est en train de devenir l’homme malade de l’Europe.

  Ma question est donc très simple, monsieur le ministre. Quand allez-vous réagir? Quand allez-vous reconnaître que vos politiques ne marchent pas et changer radicalement de cap? C’est ce que les Belges attendent de vous.

  François De Smet:

  Monsieur le ministre, pour moi le bilan de l'Arizona en un an, c'est trois choses.

  D'abord, c'est un rouleau compresseur idéologique qui se moque complètement des situations individuelles. Votre grande réforme, celle du chômage en deux ans, vous l'avez menée au pas de charge, brutalement, parce qu'il fallait une victoire idéologique rapide. Et peu importe les conséquences, peu importe le sort des travailleurs ALE, peu importe le sort des aidants proches, peu importe le fait qu'il n'y a pas d'emploi pour tout le monde alors que vous savez que c'est le cas, vous avez choisi de faire une réforme centrée sur le chômage et non sur l'emploi, et vous allez récolter de la précarité.

  Ensuite, et ça, ça va vous plaire, l'Arizona, c'est aussi la victoire culturelle du nationalisme flamand, bravo! C'est la régionalisation de la solidarité fédérale via le renvoi des exclus vers les CPAS. C'est la fin du Sénat, non pas par souci d'efficacité, mais parce qu'il fallait à la N-VA, comme trophée, un morceau de la Belgique de 1830. C'est encore la fusion des zones de police de Bruxelles, contre l'avis des Bruxellois. En fait, à la N-VA, je crois que vous n'en revenez pas d'avoir enfin trouvé des francophones, avec le MR et Les Engagés, assez dociles pour vous aider à démanteler ce pays tout en douceur. Encore bravo pour ça!

  Enfin, et peut-être surtout, l'Arizona, c'est une vraie régression en termes de droits humains. Et ça, c'est un festival! Vous contestez la jurisprudence de la Cour européenne des droits de l'homme. Vous essayez d'interdire des associations par voie extrajudiciaire. Vous ressuscitez les visites domiciliaires, pour qu'on puisse aller voir chez les gens si, par hasard, ils n'hébergent pas des migrants. Vous gardez des prisons surpeuplées. Vous négociez même avec les talibans, qui est le régime le plus moyenâgeux du monde, au rayon migration. C'est sans doute le premier gouvernement de ce pays qui soit fier d'être illibéral.

  Je pourrais en rajouter. Je pourrais dire que la première année de l'Arizona est la pire en matière de fusillades à Bruxelles, que vous n'êtes nulle part sur le nucléaire, mais aussi nulle part sur le renouvelable et que, même pour le budget, vous ne nous en sortez pas. En fait, l'Arizona, en un mot, monsieur le ministre, c'est un mirage, c'est un désert. Il nous appartient désormais de prouver que les citoyens méritent beaucoup mieux que ce mirage et de les en sortir.

  Axel Ronse:

  Mijnheer de minister, ik zou het niet beter kunnen zeggen dan Paul Magnette. Hij heeft 100 % gelijk. Hij gaf een mooi interview over één jaar Arizona. Weet u wat de titel van dat interview was? "Bart De Wever doet exact wat Vlaanderen wil." Dank u wel, Paul. Merci beaucoup . Hij doet niet alleen wat Vlaanderen wil, hij doet ook wat Wallonië nodig heeft. Les Engagés, le MR: bravo, grand bravo .

  Iedereen heeft de fameuze reportage over de Rue de Dison gezien. Iemand krijgt acht jaar lang een ziekte-uitkering wegens een gebroken enkel. Mensen die 20 jaar aan de dop zitten, verliezen nu hun uitkering, maar 13 % van hen is alweer aan het werk. Onze belastingdruk daalt.

  Migratie: mensen kunnen hier pas na vijf jaar sociale voordelen opbouwen. Als men gezinshereniging wil, moet men een echt loon kunnen tonen.

  Defensie: eindelijk zijn we bezig met de uitbouw van een deftige defensie, in een wereld die in brand staat, waar onze veiligheid niet meer verzekerd is en waarin bedrijven moeten vechten tegen Amerikaanse en Chinese bedrijven, met duurdere energie en hogere loonkosten.

  Dat doen we met de MR, met Les Engagés, met Vooruit, met cd&v en uiteraard met de N-VA. Dat is een fantastische regering.

  Mijnheer de minister, mijn vraag aan u is: doe zo voort.

  Voorzitter:

  Eindelijk een collega met een heel concrete vraag.

  Raoul Hedebouw:

  Un an d'Arizona: quel anniversaire, monsieur le ministre! Quel anniversaire! Pendant toute la campagne électorale, vous aviez promis deux choses. Avec le MR, Les Engagés et compagnie, vous aviez dit: "Nous allons revaloriser le travail, et il n'y aura pas de nouvelles taxes."

  U hebt tijdens de verkiezingscampagne twee beloften gedaan: het werk moest meer lonen en er zouden geen extra belastingen komen.

  Het werk moest meer lonen. U beslist echter, mijnheer de minister, om een malus op het vervroegd pensioen in te voeren van 200 à 300 euro voor al wie niet tot 67 jaar kan werken.

  Het werk moest meer lonen. U beslist echter om de indexering boven 2.600 euro netto af te schaffen.

  Het werk moest meer lonen. U valt bovendien de nachtpremies aan van al die werkende Belgen vandaag.

  Het werk moest meer lonen. U zult alle lonen in het land blokkeren. Dat zorgt ervoor dat 16 miljard euro per jaar uit de zakken van de werknemers naar het kapitaal gaat.

  Dat is wat het betekent als men zegt dat het werk meer moet lonen. Uw beloften worden met Arizona totaal niet nageleefd.

  La deuxième promesse que vous avez faite, c'est que les taxes n'allaient pas augmenter. On les a entendus: selon les messieurs Bouchez et Prévot, les taxes n'allaient pas augmenter.

  Les taxes n'allaient pas augmenter, mais vous augmentez les accises sur le gaz. Les taxes n'allaient pas augmenter, mais vous augmentez les accises sur les frites à emporter. Les taxes n'allaient pas augmenter, et vous avez augmenté la TVA sur les tickets pour aller au fitness, pour aller aux concerts, etc. Les taxes n'allaient pas augmenter, mais 1,3 milliard d'euros vont partir des poches des travailleurs dans la poche de l'État et des grands bourgeois.

  Et vous nous dites que les taxes n'ont pas augmenté. En fait, en un an, vous avez fait exactement le contraire de ce que vous aviez dit dans la campagne.

  U hebt gewoon het tegenovergestelde gedaan van wat u tijdens de campagne gezegd hebt. Dat noemt men in de politiek liegen. Dat is de reden waarom u geen draagvlak hebt voor uw maatregelen.

  Daarom stel ik u de vraag, mijnheer Jambon, zult u door (…)

  Voorzitter:

  Mijnheer Hedebouw, ik kan me voorstellen dat de heer Jambon uw vraag impliciet begrepen heeft.

  Alexia Bertrand:

  We hebben vernomen dat de eerste minister ziek is en niets is zo erg als ziek zijn op zijn eigen verjaardagsfeestje. Namens de Anders.-fractie wens ik hem veel beterschap toe.

  Mijnheer Jambon, de arizonaregering is intussen een jaar bezig. Ivan De Vadder duidt de eerste minister aan als de dominante figuur van de regering. Bij zijn internationale optredens over Euroclear en in Davos heeft hij punten gescoord. Hij krijgt 26 Europese leiders op één lijn, maar ondertussen gaat het in zijn regering alle richtingen uit.

  Mijnheer de minister, u zou de belastingen verlagen en de pensioenen hervormen. Wat zien we echter? De meerwaardebelasting is een monsterlijke koterij, de btw-hervorming is totale chaos en de pensioenhervorming is uitgesteld en laat op zich wachten.

  Uw regering zou Justitie moderniseren en de overbevolking aanpakken. Onder minister Verlinden is het aantal grondslapers echter opgelopen tot 600. Nog nooit waren het er zoveel en er wordt openlijk geruzied over de noodzakelijke aanpak.

  Op het vlak van mobiliteit zou de arizonaregering de NMBS klaarmaken voor de eenentwintigste eeuw. Wat gebeurt er onder de heer Crucke? De trein staat stil, de vakbonden staken en de pendelaar is opnieuw de dupe.

  Het regeerakkoord stipuleerde dat de levensduur van de kerncentrales op korte termijn verlengd zou worden met het oog op de energiebevoorrading. Met Atomic Boy staan we volgens De Tijd vandaag helemaal nergens.

  Voor de gezondheidszorg rolt u de rode loper weer uit voor minister Vandenbroucke. Er wordt daarin alsmaar meer geld geïnvesteerd, maar de dienstverlening gaat er niet op vooruit. Het systeem van de verhoogde tegemoetkoming ontspoort en het aantal langdurig zieken explodeert.

  Over één ding bent u het wel eens: meer controles, meer regels en meer taksen. Met de arizonaregering wordt het alleen maar complexer. (…)

  Sarah Schlitz:

  Monsieur le ministre, nous regrettons évidemment que le premier ministre ne puisse être parmi nous pour souffler sa première bougie. C'est sûr, il y a des vents contraires. La situation n'est pas simple et on ne peut pas vraiment dire que le cœur soit à la fête.

  Voici un an, alors que nous étions ici ensemble, le premier ministre nous invitait tous, tous les Belges, à une grande balade à vélo. Il nous disait que ce ne serait pas simple, qu'il y aurait comme une grosse côte, mais que, quand nous serions arrivés tout en haut, tous ensemble – nous avions quand même déjà des doutes car on ne part pas tous avec les mêmes chances, certains en tricycle, d'autres avec un pneu crevé et d'autres avec un super vélo électrique –, la vue serait magnifique, une fois l'effort collectif mené. Que constate-t-on un an plus tard? Le gouvernement semble avoir rangé les bécanes pour les troquer contre une grande partie de chasse dont les Belges sont les proies.

  Alors, cela a commencé avec les demandeurs d'emploi, entraînant dans le même lot des dégâts collatéraux: les travailleurs et travailleuses des ALE, les aidants proches, les travailleurs âgés licenciés, comme ceux de chez Cora qui ne retrouveront pas de travail et qui se retrouveront sur le carreau, les pensionnés évidemment, les parents dont toutes vos politiques rendent la vie plus compliquée chaque jour, les personnes migrantes, les jeunes dont vos politiques climatosceptiques obstruent complètement l'avenir, les fonctionnaires, les profs, les travailleurs des arts ou encore le secteur horeca avec vos dernières mesures de réforme fiscale.

  Alors, après un an, les Belges sont franchement très inquiets. Je constate qu'ils n'espèrent même plus que vous puissiez améliorer leur vie. Ce qu'ils espèrent, c'est ne plus être dans votre viseur et que le gouvernement ne s'occupe plus d'eux. Pourquoi toutes ces politiques? Pour répondre au chant des sirènes des lobbies et des multinationales, qui vous demandent chaque jour une main-d'œuvre moins chère, taillable et corvéable à merci.

  Monsieur le ministre, qu'allez-vous faire pour améliorer vraiment la vie des Belges?

  Jan Jambon:

  Mijnheer de voorzitter, collega's, zoals u weet, is de eerste minister geen grote fan van verjaardagsfeestjes en daarom heeft hij mij gevraagd om de vragen over te nemen. Dat is natuurlijk niet waar. De eerste minister is eergisteren ziek geworden en moet sinds gisteren het bed houden. Ik wens hem, ongetwijfeld in u aller naam, veel beterschap.

  Niemand zal ontkennen dat de regering is aangetreden in woelige tijden en ze viert haar eerste verjaardag ook in woelige tijden. Jaren van stilstand hadden dit land bijzonder kwetsbaar achtergelaten. Toen de regering een jaar geleden de eed aflegde, zat dit land budgettair en sociaal-economisch in een diepe put, nog los van de geopolitieke omstandigheden die het afgelopen jaar alleen maar grimmiger zijn geworden.

  Door dag en nacht te werken – en u kunt dat bijna letterlijk nemen –, kunnen we na een jaar al de eerste resultaten zien doorschemeren. Onze arbeidsmarkt is grondig hervormd en de werkloosheidsuitkering is eindelijk beperkt in de tijd. De betaalbaarheid van de pensioenen is grondig versterkt en de toename van de pensioenkosten zelf zal tegen 2060 gehalveerd zijn. Vergeleken met een ongewijzigd beleid is in deze legislatuur al 32 miljard aan schuldopbouw vermeden. De kernuitstap ging op de schop en wie werkt, zal op het einde van de legislatuur zo'n 100 euro netto per maand meer overhouden. Ten slotte eist dit land op internationaal niveau opnieuw zijn rol op, zeker als het erover gaat om onze eigen belangen te verdedigen en onze verantwoordelijkheid in de NAVO en op Europees niveau op te nemen om bij te dragen aan internationale stabiliteit en duurzame vrede.

  Cela signifie-t-il que le gouvernement peut se reposer sur ses lauriers ? Absolument pas. Nous n'y sommes pas encore.

  Le gouvernement est pleinement conscient de cette réalité. Sur le plan budgétaire, nous répondons désormais aux exigences de l'Europe. La première étape intermédiaire sur la route vers le sommet est ainsi atteinte. Cette étape n'a pas vocation à nous faire relâcher nos efforts. Elle doit au contraire nous permettre de veiller à ce que les réformes décidées jusqu'à présent soient pleinement mises en œuvre. À l'heure actuelle, le gouvernement travaille d'arrache-pied pour y parvenir.

  Lorsque ce sera fait, nous pourrons à nouveau lever les yeux vers l'objectif suivant. Car ne vous y trompez pas, chers collègues, il reste encore beaucoup de travail à accomplir. Après la norme européenne des dépenses, nous pouvons déjà apercevoir la prochaine étape.

  Comme au cours de l'année écoulée, le gouvernement continuera d'avancer et de surveiller attentivement l'impact ainsi que les éventuels effets indésirables de ces réformes. Mais ceux qui pensent que notre population s'en sortirait mieux en revenant aux vieilles recettes dont on a usé et abusé, et qui nous ont conduit à cette situation, se trompent lourdement. Nous devons persévérer. Nous devons poursuivre les réformes. La prospérité de tous les habitants de ce pays est en jeu, dixit le premier ministre.

  Paul Magnette:

  Merci, monsieur le ministre, mais quand je vous écoute, je suis encore un peu plus inquiet.

  Vous avez annoncé il y a quelques jours dans la presse que vous alliez bientôt prendre votre retraite. À vous écouter ici, on a l’impression que vous êtes déjà un peu en prépension.

  Vous prenez votre temps, tranquillement. Vous expliquez que la situation est compliquée, qu’il y a un héritage du passé. Il y a pourtant quelque chose qu’il faut regarder, monsieur le ministre, ce sont les faits. Les faits ne vous donnent pas raison.

  L’économie belge va très mal. Elle va beaucoup plus mal que toute une série d’autres économies européennes qui sont confrontées exactement à la même situation internationale que la nôtre. C’est le résultat de vos choix politiques, de vos choix politiques du passé que l’on continue à payer et de vos choix politiques d’aujourd’hui. Quand vous généralisez l’austérité, comment voulez-vous que cela aille bien? Quand les pensionnés vont perdre entre 1 000 et 1 500 euros, quand les travailleurs vont perdre 500 euros et quand des milliers de personnes vont perdre leurs droits, eh bien, ils vont moins dépenser. Les premières victimes seront les petits indépendants, les petites entreprises et le commerce de proximité (...)

  François De Smet:

  Monsieur le ministre, il faut vous laisser une chose, c’est que vous assumez. En réalité, il y a deux types de partis dans cette coalition Arizona.

  Il y a ceux qui assument, grosso modo le MR et la N-VA. Vous savez que vous prenez des mesures horribles, mais vous les assumez pleinement parce que vous êtes dans votre schéma de guerre culturelle. Il y a ensuite les autres, ceux que j’appellerais les planqués, les planqués de la nuance, qui essaient de passer entre les gouttes.

  Je parle évidemment notamment des Engagés. Ce sont ceux qui regardent en l’air dès que l’on parle de droits humains, ceux qui ont approuvé la fusion des zones de police bruxelloises alors que même leurs bourgmestres sont contre, ceux qui ont changé d’avis sur les visites domiciliaires mais qui ont des larmes de crocodile lorsqu’ils parlent de régularisation en commission. Il faut donc être clair. Chaque mesure Arizona sera aussi le bilan des Engagés. L’exclusion des aidants proches, ce sera aussi Les Engagés. Le tapis rouge aux nationalistes, c’est aussi Les Engagés. Les visites domiciliaires, c’est aussi Les Engagés. Les négociations avec les talibans, c’est aussi Les Engagés.

  Vous n’allez pas vous en sortir pendant trois ans en jouant l’adoucissant moelleux de la lessive Arizona.

  Axel Ronse:

  Het is een bizar verjaardagsfeestje: alle andere sprekers vragen om in één generatie alle welvaart die de vorige generaties hebben opgebouwd, erdoor te draaien. Geen politieke moed om de pensioenfactuur aan te pakken. Geen politieke moed om de migratie aan te pakken. Geen politieke moed om meer mensen aan het werk te krijgen.

  De vijf arizonapartijen, Les Engagés, de MR, cd&v, Vooruit en de N-VA, hebben wel politieke moed. We doen dat onder één gezamenlijke vlag, namelijk de arizonavlag, en die is nog niet veranderd, namelijk een sociale welvaartsstaat in de geest van Daens, waarbij wij ervoor zorgen dat wie werkt, netto meer verdient en dat ondernemers zin hebben om te ondernemen, en waarbij wij heel de boel die hier is achtergelaten, opkuisen.

  Mijnheer de minister, ik ben blij dat u daarmee doorzet en ik hoop dat we nog veel verjaardagen mogen vieren.

  Voorzitter:

  Mijnheer Hedebouw, die woorden zult u ongetwijfeld ondersteunen, of misschien niet?

  Raoul Hedebouw:

  Mijnheer de minister, het is nu de eerste verjaardag van Arizona. Het tweede politieke feit – ik heb al gesproken over uw balans – is dat de sociale beweging nog altijd intens druk zet. Dat heb ik nog nooit gezien. In één jaar waren er dertien nationale mobilisaties. De strijd gaat in maart nog verder, met een grote betoging. Dat is du jamais vu , echt waar.

  C'est du jamais vu. Ce matin, j'étais présent au piquet. Je suis allé à Charleroi, j'ai été à la Sonaca, j'ai été à Strépy, je remercie tous les camarades pour leur accueil là-bas.

  Ils m'ont dit: "Dis un truc, Raoul. Dis-leur, à tous ces ministres. Dis-leur de notre part. Nous produisons la richesse dans ce pays. Que ces ministres viennent un jour travailler dans nos entreprises, où nous travaillons de 18h à 2h puis de 2h à 10h la nuit! Où nous travaillons dur! Un jour! Nous demander de travailler jusqu'à 67 ans, nous casser l'indexation de nos salaires, c'est tout à fait inhumain!"

  Je leur ai dit – et je vais vous le dire – qu'ils m'ont donné espoir que ce combat va continuer, monsieur le ministre des Pensions, pour vous faire reculer sur vos mesures "pension" qui n'ont pas encore été déposées ici au Parlement.

  Alexia Bertrand:

  Mijnheer de minister, u spreekt over de internationale politiek, maar wat telt, is wat hier gebeurt. Wat gebeurt hier? U beweert dat de pensioenen betaalbaar zijn, maar dat is niet waar. De implementatie van uw pensioenhervorming is uitgesteld tot 2027. De schuld blijft stijgen richting 120 % tegen 2029. De fiscale hervorming is uitgesteld tot de volgende legislatuur. Resultaten zijn er niet, of toch wel, namelijk taks, taks, taks. Daarover zijn jullie het wel eens.

  De industrie bloedt, de schuld stijgt, de begroting blijft ontsporen en er komen alleen maar nieuwe regels die alles nog complexer maken. Ik wil u wel geloven op uw woord, maar ik zal kijken naar uw daden. Het moet nu anders.

  Sarah Schlitz:

  Monsieur le ministre, depuis un an, en commission des Affaires sociales comme en commission des Finances – les deux commissions où nous nous retrouvons le plus souvent –, je me demande chaque fois comment vous osez. Vous prétendez vouloir créer de l’emploi et garantir à chacun un travail digne, parce que le travail permet de vivre dignement. Mais lorsqu’on ouvre le premier projet de loi que vous avez déposé, portant des dispositions diverses – vous adorez les lois-programmes et les dispositions diverses, des textes toujours incompréhensibles en espérant que les citoyens ne comprennent pas ce que vous êtes en train de faire –, on voit que la seule mesure du chapitre consacré à l’emploi consiste à exclure des chômeurs. Je me suis dit: "Wow, ça, c’est tout de même culotté!" Aucune mesure ne crée le moindre emploi. Ensuite, vous prétendez vouloir sauver la sécurité sociale, alors même que vous créez toute une série d'emplois qui la définancent structurellement, comme notamment les flexi-jobs et le travail des pensionnés et des étudiants. Aujourd’hui, même un enfant de 10 ans comprend que vos mesures sont incohérentes et (…)

• Vraag: Het RVT-statuut als belangrijk instrument voor de toegang tot zorg

  Vraag: De verhoogde tegemoetkoming

  Vraag: De verhoogde tegemoetkoming

  Vraag: De ongebreidelde toekenning van het RVT-statuut

  gezondheid en welzijn

  Het RVT-statuut als belangrijk instrument voor de toegang tot zorg
  De verhoogde tegemoetkoming
  De verhoogde tegemoetkoming
  De ongebreidelde toekenning van het RVT-statuut
  Toegang tot zorg en tegemoetkomingen in RVT-statuut summaryExplanation

  Beantwoord door

  Vooruit Frank Vandenbroucke (Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid)
  

  op 29 januari 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De discussie draait om de toegang tot en misbruik van het BIM-statuut (verhoogde tegemoetkoming voor gezondheidszorg), dat volgens critici te ruim en inefficiënt is toegekend, met 400.000 extra begunstigden in vijf jaar. Gatelier (Les Engagés) en Bertels (Vooruit) erkennen het belang van het systeem voor kwetsbaren maar eisen strengere controles op vermogen en inkomens (zoals dividenden of tweede woningen) om misbruik door welgestelden tegen te gaan, terwijl Bertrand (Open Vld) het huidige automatisme als "onbetaalbaar en asociaal" afschildert en een vermogenstoets vereist. Minister Vandenbroucke belooft drie hervormingen: uitschakeling van bestuurders met grote vennootschapsbelangen en eigenaars van meerdere woningen, plus systematische controle op roerende inkomens en vermogen, maar wijst erop dat Bertrand eerder tegen dergelijke maatregelen stemde. Bacquelaine (MR) bekritiseert de "banalisering van solidariteit" door automatische toekenning en pleit voor striktere inkomensanalyses, terwijl Bertrand de minister van leugenachtigheid beschuldigt door gebrek aan eerdere actie. De meerderheid steunt de plannen, maar de oppositie blijft verdeeld over de uitvoering.

  Jean-François Gatelier:

  Monsieur le ministre, le nombre de bénéficiaires du statut BIM continue d’augmenter. Nous avons vu les chiffres: plus 400 000 au cours de ces cinq dernières années, sans doute en raison de la paupérisation de la population.

  Non, nous ne souhaitons pas remettre en question ce mécanisme, qui participe à l’accessibilité des soins pour certains publics vulnérables et qui doit être préservé. Mais oui, nous voulons évaluer cette mesure afin de trouver une solution aux deux problèmes auxquels nous sommes confrontés aujourd’hui. D’une part, certaines personnes bénéficient du statut BIM alors qu’elles sont dans une situation financière confortable. D’autre part, certaines n’en bénéficient pas alors qu’elles se trouvent dans une situation financière difficile.

  Monsieur le ministre, allez ‑ vous é valuer cette mesure, notamment en concertation avec les mutuelles, et r é pondre à ces deux probl è mes, afin de veiller à ce que ce m é canisme, auquel nous tenons, remplisse effectivement son objectif d ’ accessibilit é aux soins, qui constitue un enjeu essentiel?

  Monsieur le ministre, vous nous rappelez souvent que chaque euro d é pens é en sant é doit l ’ê tre avec efficience. Or, actuellement, j ’ ai le sentiment que le m é canisme d ’ octroi du BIM n ’ est pas efficient. Il y a quelques semaines, j’ai déposé une proposition de résolution, avec le groupe Les Engagés, visant à garantir que l’intervention majorée soit octroyée à ceux qui en ont réellement besoin. Je me permets de profiter de l'occasion pour vous en remettre une copie, afin de vous aider.

  Jan Bertels:

  Mijnheer de minister, mijn vader werkte jarenlang als bouwvakker in de Kempen, tot hij langdurig thuis moest blijven met zware rugproblemen. Veel doktersbezoeken, veel ziekenhuiskosten, veel pijn. De verhoogde tegemoetkoming was zijn en mijn redding om de noodzakelijke zorg te krijgen. Dat is maar één verhaal.

  De verhoogde tegemoetkoming maakt elke dag het verschil voor heel wat gezinnen. Die verhoogde tegemoetkoming zorgt er immers voor dat ze niet de volle pot moeten betalen voor een doktersbezoek of voor geneesmiddelen. Ze zorgt er ook voor dat ze toegang krijgen tot de beste, betaalbare, zorg. Dat is voor ons van Vooruit een absolute prioriteit.

  Ja, wij zijn er fier op dat we in de vorige regering, met de steun van de toenmalige coalitiepartners, dat statuut versterkt hebben, zodat sommigen nu automatisch recht hebben op de verhoogde tegemoetkoming. Ze is essentieel om ons gezondheidszorgsysteem voor iedereen toegankelijk te maken.

  Even essentieel is dat de steun terechtkomt bij wie die echt nodig heeft, dus niet bij zaakvoerders die zichzelf een minimumloon uitkeren en tegelijkertijd rondrijden met een Porsche van de vennootschap, noch bij mensen die meerdere huizen in het buitenland bezitten. Die voorbeelden komen voor alle duidelijkheid niet van mij, ze komen van de voorzitter van een Vlaams artsensyndicaat, een huisarts.

  Mijnheer de minister, ik heb maar één vraag. Wat zult u doen om dat schrijnende misbruik van onze sociale zekerheid aan te pakken?

  Alexia Bertrand:

  Mijnheer de minister, bijna 2,5 miljoen mensen in ons land krijgen via de verhoogde tegemoetkoming tal van sociale voordelen: voor 1 euro naar de dokter, gratis cultuur, gratis sport en bijna gratis op tram en bus. Daar stopt het niet: goedkope kinderopvang, goedkope vuilniszakken, de UiTPAS, verminderde provinciale belastingen enzovoort. 400.000 Brusselaars vallen onder dat systeem; dat is een op drie. Wie betaalt daarvoor? De andere twee en dat zijn niet de sterkste schouders, maar mensen die hard werken en ook mensen met lage lonen die net meer verdienen dan de drempel voor de verhoogde tegemoetkoming.

  U hebt nu nog een toegangspoort tot dat statuut ingevoerd. Aan wie alleenstaand en drie maanden werkloos of ziek is, wordt het statuut automatisch toegekend, op een schoteltje gegeven, of die persoon daar nu nood aan heeft of niet. De verhoogde tegemoetkoming moet zelfs niet worden aangevraagd. (Tumult)

  Het resultaat is 60.000 rechthebbenden erbij in minder dan één jaar tijd, en de teller loopt. Mijnheer de minister, dat is onhoudbaar, onbetaalbaar en asociaal beleid, vandaar mijn wetsvoorstel. (Luid protest van de heer Ronse)

  Zwijg eens, mijnheer Ronse, een beetje respect.

  Hulp moet terechtkomen bij wie het echt nodig heeft, zoals de papa van de heer Bertels. Dat zijn de juiste mensen. Schaf het anders af.

  U zult opwerpen dat wij dat mee hebben goedgekeurd, maar u weet zeer goed, als u van goede trouw bent, mijnheer Ronse, dat ik daar nooit akkoord mee ben gegaan. Ik heb keer op keer gewaarschuwd voor de gevolgen en de budgettaire impact. We zien vandaag dat het budget daarvoor is ontspoord.

  Mijnheer de minister, u zei dat u hier niet veel over te vertellen hebt. Blijft u achter het statuut staan? Hoe legt u dat uit?

  Daniel Bacquelaine:

  Monsieur le ministre, je ne vais pas le répéter: 400 000 BIM en cinq ans, soit à peu près 100 000 BIM supplémentaires chaque année. Alors, je ne veux pas dire que le résultat de votre action sociale pendant cinq ans, c'est 100 000 BIM de plus tous les ans, parce que cela préjugerait de ce que votre action sociale pendant les cinq prochaines années, ce soit de nouveau 500 000 BIM en plus. J'espère quand même qu'à un moment donné, on va prendre la réalité en considération!

  Il est nécessaire de veiller à que la solidarité s'exprime vis-à-vis de ceux qui en ont réellement besoin. Il faut lutter contre la banalisation de la solidarité. C'est une valeur essentielle qui n'a rien à voir avec l'assistanat. C'est une valeur essentielle que nous devons défendre aujourd'hui, en évitant notamment les pièges à l'emploi et tout ce qui gravite autour de l'attribution du statut BIM aujourd'hui, qui touche des domaines qui n'ont rien à voir avec la santé (le transport public, les crèches et encore bien d'autres choses). Il faut en revenir à l'essentiel. Et l'essentiel, c'est de faire en sorte que ceux qui ont besoin de la solidarité puissent en bénéficier pleinement. Aujourd'hui, ce n'est plus tout à fait le cas. On est dans un système d'automaticité qui ne permet pas de cibler la solidarité de façon correcte.

  Je vous demande donc, monsieur le ministre, d'agir de façon à ce que nous revoyions les critères d'attribution du statut BIM, notamment en matière d'automaticité, qui est une mauvaise méthode. Il faut que ceux qui en ont réellement besoin puissent en bénéficier et que la solidarité soit une valeur capitale. Or, aujourd'hui, le système fait que beaucoup de médecins reçoivent des patients qui sont étonnés eux-mêmes d'être BIM. Ils ne comprennent pas qu'ils le soient. C'est quand même le comble du comble! Les médecins reçoivent aujourd'hui des patients (...)

  Frank Vandenbroucke:

  Mijnheer de voorzitter, geachte leden, gezondheidszorg moet betaalbaar zijn, betaalbaar voor iedereen en zeker ook voor mensen die het financieel moeilijk hebben.

  Daarvoor dient de verhoogde tegemoetkoming, zodat mensen niet wachten om naar de dokter te gaan of om medicamenten te kopen omdat het geld dat zij daarvoor nodig hebben niet in hun portemonnee zit.

  Een deel van de mensen ontvangt dat statuut automatisch,. Dat gebeurt altijd op basis van een volledig inkomensonderzoek. Dat hebben we samen beslist. Dat lijkt me normaal, want als mensen een recht hebben moeten ze dat recht ook kunnen genieten. Dat wordt bovendien elk jaar opnieuw gecontroleerd.

  Wat is het probleem? Bij de toekenning van de verhoogde tegemoetkoming wordt geen rekening gehouden met het vermogen. Ook worden niet alle inkomens systematisch aangegeven; die blijven dus buiten beschouwing.

  Les revenus mobiliers, en particulier, sont un angle mort. En théorie, monsieur Bacquelaine, une personne peut toucher 100 000 euros de dividendes ou réaliser 100 000 euros de plus-value sur des cryptomonnaies et avoir malgré tout droit à l'intervention majorée.

  Il faut donc avoir une vision globale de l’ensemble des revenus et du patrimoine des personnes, afin que le droit à l’intervention majorée soit attribué de manière correcte et équitable, et que nous soyons certains qu’il bénéficie aux personnes qui en ont réellement besoin.

  Dokter Jos Vanhoof heeft gezegd dat een zaakvoerder van een bouwbedrijf die zichzelf een minimumloon uitkeert, maar strak in het pak rondrijdt met een Porsche van de vennootschap geen verhoogde tegemoetkoming mag krijgen. Ik ben het helemaal eens met hem. Hij krijgt mijn woord dat we dat, met uw steun, tot op de letter zullen uitvoeren.

  Ik ben vragende partij om een beter zicht te krijgen op alle inkomens en vermogens, zodat we zeker zijn dat de mensen die ze nodig hebben de verhoogde tegemoetkoming krijgen en de mensen die ze niet nodig hebben ze niet krijgen.

  Ik werk aan drie voorstellen die ik op de regeringstafel zal neerleggen. Ten eerste, ik wil dat bij de aanvraag en de verlenging van het recht op verhoogde tegemoetkoming automatisch wordt nagegaan welke roerende inkomens en welk roerend vermogen een gezin heeft, zodat we met die twee correct rekening kunnen houden. Ten tweede, ik stel voor dat bestuurders met een belangrijk belang in een vennootschap automatisch uitgesloten worden van het recht op verhoogde tegemoetkoming. Het kan niet de bedoeling zijn dat iemand die een managementvennootschap bestuurt, en dat misschien heel goed doet, recht heeft op een verhoogde tegemoetkoming. Ten derde, ik stel voor dat iemand die meer dan één substantieel onroerend vermogen heeft, bijvoorbeeld twee mooie woningen, automatisch wordt uitgesloten.

  Mevrouw Bertrand, het automatisch systeem dat u nu aanklaagt, hebt u niet alleen mee goedgekeurd, maar toen ik in de vorige regering herhaaldelijk formeel voorstelde – jawel, mijnheer Van Quickenborne – dat wie twee onroerende inkomens bezit uitgesloten zou worden, hebben u en de MR dat niet gesteund, maar nu bent u … anders.

  Dus ik vraag uw steun wanneer ik opnieuw zal voorstellen dat wie twee woningen bezit, geen recht heeft op de verhoogde tegemoetkoming.

  Bovendien zijn er ook inkomens waarmee wij rekening moeten houden en waarmee we vandaag geen rekening moeten houden, zoals een doctoraatsbeurs of een flexi-job. Laten we daar ook rekening mee houden, zodat de mensen die het nodig hebben het recht kunnen genieten, beschermd worden en zonder zorgen naar de dokter en apotheker kunnen gaan, en zodat wie het niet nodig heeft en de kantjes ervan af loopt, effectief wordt uitgesloten. Dat is niet zo moeilijk. U kunt dat beslissen, maar daartoe is politieke wil nodig.

  De drie voorstellen zal ik aan de regering doen. Ik reken op uw steun, die ik hier zie, niet alleen van de meerderheid maar ook van de oppositie.

  Jean-François Gatelier:

  Je vous remercie, monsieur le ministre.

  Le statut BIM doit en effet aider les plus fragiles, et non ceux qui peuvent se permettre d'acheter une voiture de luxe. J’ai entendu votre réponse. Finalement, vous répondez aux attentes des Engagés. En effet, faire en sorte que les personnes disposant d’un patrimoine global suffisant, les administrateurs de sociétés et les propriétaires de plusieurs biens immobiliers ne bénéficient pas de ce statut contribuera, en partie, à répondre à ce que vivent quotidiennement les soignants avec cette incohérence. Encore dernièrement, j’ai été interpellé par une gynécologue étonnée de voir sa patiente ricaner en ne payant que 3 euros pour une consultation de trois quarts d’heure chez un médecin spécialiste, alors qu’elle venait de régler 70 euros en cash à son ostéopathe. Finalement, tout ce dont les soignants sont témoins, nous pouvons y remédier.

  En tout cas, sachez que Les Engagés soutiendront cette future réforme.

  Jan Bertels:

  Mijnheer de minister, ik dank u voor het antwoord.

  Ik geef u alle steun en ik heb alle vertrouwen in uw aanpak om misbruik door profiteurs hard aan te pakken en een echte vermogenstoets in te voeren, want iedereen verdient de beste zorg, zonder angst voor de factuur. Zorg wordt niet bepaald door de portemonnee. Daarover zijn we het volmondig eens. Zo simpel is het.

  Voor Vooruit is dat ook de reden waarom we in de arizonaregering zitten. We zullen elke aanval op ons sociaal systeem afslaan en het blijven verdedigen tegen iedereen die het aanvalt.

  Mevrouw Bertrand, puur uit mijn geheugen, bloemen verwelken, schepen vergaan, maar bij Open Vld bleef de liefde voor rijke profiteurs bestaan. Ik hoop echt dat het met Anders. anders wordt.

  Alexia Bertrand:

  Mijnheer de minister, u moet het maar durven. U hebt zich niet aan de afspraken gehouden. In de notificatie stond duidelijk dat een rechthebbende systematisch en voorafgaandelijk van de ambtshalve toekenning zou worden uitgesloten als hij eigenaar van een ander onroerend goed is. U bent uw beloftes niet nagekomen.

  Frank Vandenbroucke:

  Neen.

  Alexia Bertrand:

  Dat is absoluut wel zo.

  Er moesten controles komen en die zijn er niet. Als men iets van de overheid krijgt, moet daar iets tegenover staan. Of men nu een Porsche of een tweede huis in Marokko heeft, dat kan mij niet schelen, het profitariaat moet eruit.

  U bent plots wakker geschoten, mijnheer de minister. Ik heb het probleem aangekaart en u bent wakker geschoten. U hebt gisteren nog in Het Laatste Nieuws verklaard dat daar niets over te vertellen valt en dat u niet zult hervormen.(…)

  Daniel Bacquelaine:

  (…) de ces quelques polémiques. Je pense que la solidarité mérite une gestion rigoureuse de nos données publiques et que cette solidarité doit s'orienter vers ceux qui en ont le plus besoin. On ne peut pas banaliser la solidarité. Et je pense que l'automaticité banalise et dévalue la solidarité. La solidarité sans contrôle crée l'injustice. Il est absolument nécessaire que l'on travaille sur l'analyse des ressources financières de ceux qui prétendent pouvoir bénéficier de statuts particuliers, parce que, sinon, ce sont tous les autres que l'on dévalorise. Je crois vraiment, monsieur le ministre, qu'il est temps de revoir le système d'attribution du statut BIM dans notre pays. Notez que, quand on interdit des suppléments pour les bénéficiaires de l'intervention majorée, on fragilise toute la chaîne de la médecine ambulatoire. (…)

• Vraag: De betrekkingen met de VS, het standpunt van de premier en de bijeenkomst van de Europese Raad

  Vraag: De trans-Atlantische relaties en het Mercosur-handelsakkoord

  Vraag: Het Forum in Davos en het rapport van Oxfam over de concentratie van rijkdom in de wereld

  Vraag: Het Forum in Davos en de Groenlandkwestie

  Vraag: De industriecrisis en de Antwerpse haven

  Vraag: De trans-Atlantische relaties

  Vraag: Het Forum in Davos en de Groenlandkwestie

  Vraag: De trans-Atlantische relaties

  Vraag: De stand van zaken met betrekking tot de trans-Atlantische relaties

  Vraag: Groenland en de trans-Atlantische relaties

  Vraag: Het Forum in Davos en het standpunt van Trump over Groenland

  Vraag: De geopolitieke situatie rond Groenland

  economie en werk

  De betrekkingen met de VS, het standpunt van de premier en de bijeenkomst van de Europese Raad
  De trans-Atlantische relaties en het Mercosur-handelsakkoord
  Het Forum in Davos en het rapport van Oxfam over de concentratie van rijkdom in de wereld
  Het Forum in Davos en de Groenlandkwestie
  De industriecrisis en de Antwerpse haven
  De trans-Atlantische relaties
  Het Forum in Davos en de Groenlandkwestie
  De trans-Atlantische relaties
  De stand van zaken met betrekking tot de trans-Atlantische relaties
  Groenland en de trans-Atlantische relaties
  Het Forum in Davos en het standpunt van Trump over Groenland
  De geopolitieke situatie rond Groenland
  Internationale betrekkingen, handel en geopolitieke ontwikkelingen summaryExplanation

  Beantwoord door

  N-VA Bart De Wever (Eerste minister)
  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 22 januari 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De discussie draait om Europa’s reactie op de agressieve Amerikaanse houding onder Trump, met name de dreiging rond Groenland, handelsoorlogen en de ondermijning van Europese soevereiniteit. Kritiek komt van links (PTB, Ecolo-Groen) en rechts (N-VA, MR): Dermagne (PS) noemt de regering hypocriet door harde woorden in Davos niet om te zetten in daden (bv. annuleren F-35-aankoop), Hedebouw (PTB) bekritiseert het "twee maten, twee gewichten"-beleid (Groenland vs. Congo/Palestina), terwijl De Smet (Les Engagés) en Bouchez (MR) juist strategische Europese autonomie eisen via defensie-investeringen en handelsakkoorden (bv. Mercosur). De premier (Bart De Wever) benadrukt dat Europa’s waardigheid "niet te koop" is, maar stelt concrete stappen (bv. Europese kapitaalmarkt, defensie-samenwerking) voorop, zonder de F-35-deal of NAVO-band te breken. Sceptici (bv. Mertens, Almaci) wijzen op gebrek aan mandaat voor deals zoals die met Rutte-Trump en eisen onmiddellijke symbolische actie (F-35-schrapping).

  Pierre-Yves Dermagne:

  Monsieur le premier ministre, monsieur le vice-premier ministre: "Reculez, nous irons jusqu'au bout!", "Nous frôlons le point de rupture!", "Un contre tous, tous contre un!". Monsieur le premier ministre, ces mots ne sont pas les miens, de même qu'ils n'ont pas été générés par l'intelligence artificielle. Ces mots, ce sont les vôtres. Ces dernières heures, ils témoignent d'un changement de ton manifeste à l'égard du président américain Donald Trump et de son administration. Vous semblez, monsieur le premier ministre, avoir soudainement trouvé les mots que nous attendions ici depuis des semaines. En tout cas, nous étions nombreux à attendre une expression telle que celle-là. Ce sont des mots forts, presque courageux s'ils avaient été prononcés plus tôt, comme si, enfin, la menace de Trump et de son administration vous sautaient aux yeux après des décennies d'atlantisme béat. Ces mots, nous ne les avions jamais entendus de la part de votre gouvernement au sein de ce Parlement. Pourtant, cela fait longtemps que les lignes rouges ont été franchies par Trump et son administration: Venezuela, Ukraine, Groenland, et j'en passe.

  Cependant, monsieur le premier ministre, ces mots vont-ils résonner jusque dans ces murs ou bien vous êtes-vous laissé griser par l'air des Alpes suisses? Surtout, monsieur le premier ministre, vont-ils enfin se traduire en actes gouvernementaux? Vont-ils être partagés par l'ensemble de l'Arizona? Prenons votre parti: le ministre de la Défense, atlantiste béat et meilleur ambassadeur de l'industrie de la défense américaine, va-t-il enfin accepter de remettre en cause l'achat de nouveaux F-35? Quid de votre groupe au Parlement européen, qui a voté contre la suspension de l'accord commercial extorqué par les É tats-Unis à la faiblesse des dirigeants européens? En quelques mots, allez-vous passer de la parole aux actes? Quelle sera la position de votre gouvernement?

  Alexia Bertrand:

  Mijnheer de eerste minister, in Davos was er deze week veel volk, veel contacten, veel speeches, goede, minder goede en slechte. Denk aan die spreker die met drie uur vertraging is aangekomen, maar nog net op tijd om 72 minuten over zichzelf te spreken en Groenland met IJsland te verwarren. Er was ook een spreker die zeer sterk sprak over de nieuwe internationale orde en over interne hervormingen. Het had u kunnen zijn, mijnheer de premier, maar ik heb het nu over Mark Carney, de Canadese premier, die intussen thuis de meerwaardebelasting heeft afgeschaft en de taksen heeft verlaagd om investeringen aan te trekken.

  Dan was er uw speech. Sterk, ik meen het. " We have to wake up ,” zei u terecht. " If you back down now, you lose your dignity ." Wie zich als een vod laat behandelen, zal ook als een vod behandeld worden. U hebt gelijk. “ We need new alliances ." Net daarom, mijnheer de premier, is Mercosur zo belangrijk. En ja, " maybe Europe at different speeds ". Ik wil er één zin aan toevoegen: " The proof of the pudding is in the eating ."

  Mijnheer de premier, internationaal klinkt u sterk en duidelijk, maar thuis lijkt het soms moeilijker om iedereen mee te krijgen. Dat hebben we gisteren nog gezien. Drie van uw coalitiepartners hebben in het Europees Parlement Mercosur doorgestuurd naar het Europees Hof. Het resultaat is twee jaar vertraging. Ze hebben export, jobs en nieuwe partners geblokkeerd. Uw Duitse collega, bondskanselier Merz, heeft deze ochtend zeer klare taal gesproken. Het is genoeg geweest. Duitsland past Mercosur voorlopig toe.

  Mijn vraag is heel eenvoudig, mijnheer de premier. Zal België doen zoals Duitsland? Zult u Mercosur voorlopig toepassen, ja of nee?

  Sarah Schlitz:

  Monsieur le premier ministre, j’espère que votre déplacement à Davos s’est bien passé et que vous avez pu profiter du voyage en avion pour examiner en profondeur le rapport d’Oxfam sur les inégalités. Les conclusions sont vertigineuses et, chaque année, elles dépassent l’entendement. Que découvre-t-on cette année? Une accumulation de richesses jamais vue auparavant. Entre 2020 et 2025, la richesse des milliardaires a doublé alors que la moitié de l’humanité vit aujourd’hui dans la pauvreté.

  Le rapport contient également des éléments concernant la Belgique, qui devraient vous intéresser. On y découvre notamment l’apparition de six nouveaux milliardaires dans notre pays. Nous comptons aujourd’hui dix-sept milliardaires qui possèdent à eux seuls une richesse équivalente à celle de l’ensemble des Wallons réunis.

  Ces grandes fortunes ne se contentent pas d’accumuler des produits de luxe ou de s’adonner à des loisirs dispendieux qui détruisent la planète. Aujourd’hui, elles ne se cachent même plus d’essayer de déstabiliser des régimes et des États qui ne les intéressent pas ou qui les dérangent.

  S’agit-il de tous les milliardaires? Non, "not all milliardaires", il est vrai. Cette année, une surprise est venue de Davos. Je ne parle pas des lunettes du président Macron, mais bien de la tribune de 400 milliardaires et millionnaires qui appellent les chefs d’État réunis à Davos à faire davantage contribuer leurs semblables et à instaurer un système de taxation plus juste.

  Monsieur le premier ministre, allez-vous, comme vous l’avez fait dans d’autres dossiers, tenir tête à ces milliardaires, prendre la tête d’un front pour aller jusqu’au bout, comme vous l’avez déclaré, afin que chacun contribue à l’effort que vous demandez à l’ensemble des Belges, ou allez-vous céder au lobby des multinationales américaines et les exonérer de l’impôt minimum?

  Raoul Hedebouw:

  Monsieur le premier ministre de Belgique, enfin, l'élite européenne, les partis traditionnels belges sont en train de lever le voile de naïveté profonde qu'il y avait par rapport à l'impérialisme américain depuis des années.

  Depuis des années, le PTB dit que l'impérialisme américain est le principal danger au niveau de la planète sur le plan des guerres et de l’économie. De nombreuses polémiques sont intervenues: "Non, au PTB, vous êtes naïfs, vous êtes campés, etc." Regardez ce qui se passe! Regardez ce qui se passe devant nos yeux! L'impérialisme américain est effectivement un danger.

  Et je vais vous dire pourquoi nous avons une bonne boussole pour analyser la géopolitique? Pour deux raisons.

  D'une part, en tant que parti marxiste, nous analysons clairement les contradictions économiques. D'ailleurs, hier, vous avez cité Gramsci; vous avez même cité Lénine. C'est la bonne direction, monsieur le premier ministre! Ce sont les bonnes clés d'analyse. Nous analysons qu'aujourd'hui, une puissance impérialiste, menacée dans son déclin économique, va essayer de compenser son retard économique sur la Chine et d'autres pays par la puissance militaire. Voilà le danger de l'impérialisme américain aujourd'hui.

  D'autre part, le PTB a raison parce qu'il met les lunettes des pays du Sud. Vous avez raison d'appeler aujourd'hui à la défense de la souveraineté nationale du Groenland. Vous avez raison! Mais, si nous appelons l'Europe à défendre la souveraineté nationale du Groenland, pourquoi ne le faisons-nous pas pour le peuple congolais? Pourquoi ne le faisons-nous pas pour le peuple cubain? Pourquoi ne le faisons-nous pas pour le peuple vénézuélien? Pourquoi ne le faisons-nous pas pour les peuples africains, d'Amérique latine et d'Asie? Pourquoi ne le faisons-nous pas pour le peuple iranien? Pourquoi, collègues, ne le faisons-nous pas pour le peuple palestinien? Pourquoi ce deux poids deux mesures? Telle est la question qui nous est posée!

  Au PTB, nous écoutons évidemment tous ces pays du Sud qui vivent déjà sous la dictature et le joug de l'impérialisme américain depuis des dizaines d'années et qui en ont marre de cet ordre mondial. J'espère, collègues, que l'Europe va se réveiller! (…)

  Voorzitter:

  Dat brengt ons naadloos bij collega Mertens.

  Peter Mertens:

  Mijnheer de premier, ik heb maar één vraag: met welk mandaat heeft Mark Rutte onderhandeld over Groenland?

  De NAVO is uiteraard geen vastgoedbedrijf dat hier en daar stukken land kan verkopen. Het komt uiteindelijk de mensen in Groenland zelf toe om te beslissen over de toekomst van Groenland. De NAVO heeft geen enkele bevoegdheid, hoe dan ook, om maar iets te onderhandelen over Groenland.

  Ik lees dat er gezegd wordt dat Rutte en Trump niet hebben gesproken over kwesties inzake soevereiniteit. Nochtans, alles wat naar buiten komt, zegt het tegendeel.

  Ten eerste, de VS zouden militaire basissen krijgen als autonoom grondgebied van de Verenigde Staten, naar het model van de Britse basissen op Cyprus. Vanaf die basissen vertrekken trouwens dagelijks vliegtuigen naar Gaza. Amerikaans grondgebied!

  Ten tweede, de VS zouden ook inspraakrecht krijgen bij alle investeringen in Groenland, en zelfs een vetorecht om bepaalde investeringen tegen te gaan.

  Ten derde, het zou ook om mineralen gaan. Trump zei zelf na de deal dat hij er niet veel over wilde zeggen, maar het ging in ieder geval over veiligheid en over mineralen, en hij noemde het "een fantastische deal voor ons". Trump geeft dus zelf toe dat het ook over de toegang tot mineralen gaat.

  Kortom, militaire basissen, investeringsveto’s en toegang tot mineralen. Trump hoeft maar een klein beetje te blaffen, een beetje te dreigen met economische tarieven en sancties tegen de Europese Unie, en de Europese Unie gaat plat op de buik.

  U hebt gisteren terecht gesproken over de waardigheid van de Europese Unie, maar waar in die deal, waarover Mark Rutte onderhandelde met Donald Trump, zit de waardigheid van de Europese Unie?

  Daarom heb ik maar één vraag: met welk mandaat is Mark Rutte daar eigenlijk gaan onderhandelen met Trump? Was dat een mandaat van de Europese Unie? Zo ja, waar staat dat mandaat op papier? Waar zijn de grenzen van dat mandaat? (…)

  Oskar Seuntjens:

  Mijnheer de voorzitter, collega’s, moeten wij nu opgelucht zijn? Moeten wij opgelucht zijn, nu Trump verklaart dat hij geen geweld wil gebruiken tegen Groenland? Moeten wij opgelucht zijn, nu Trump verklaart dat hij geen extra tarieven meer wil toepassen? Moeten wij opgelucht zijn, nu Trump verklaart dat België geen doelwit is? Het antwoord is natuurlijk neen.

  Er was ooit een minister van Buitenlandse Zaken die opmerkte dat diplomatie met Trump hetzelfde is als de film 50 First Dates . Dat is het verhaal van een man die verliefd wordt op een vrouw met kortetermijngeheugenverlies. Elke dag opnieuw moet hij zijn best doen om haar te overtuigen dat hij de juiste is. Met Trump is dat net hetzelfde. Wij weten nooit waar wij de volgende dag staan.

  Dat zorgt ervoor dat de Verenigde Staten geen betrouwbare bondgenoot zijn en dat Trump een gevaar is voor onze economie en voor onze koopkracht. Dat gevaar is na gisteren niet verdwenen. De onzekerheid waarin hij ons meesleept, heeft immers gevolgen voor onze economie door minder investeringen, minder consumptie en hogere tarieven. Dat mogen en kunnen Europa en België niet aanvaarden. Onze welvaart mag niet afhangen van het humeur van Donald Trump.

  Net daarom is het heel belangrijk dat Europa met één stem spreekt, dat wij samenwerken en dat wij werken aan onze veiligheid, onze economie en onze democratie. Daarom is die top vanavond zo belangrijk.

  Mijnheer de premier, mijnheer de minister, er werd gisteren gesproken met Trump. Wat nog belangrijker is, is de hiernavolgende vraag. Wat zal er vanavond worden aangegeven op de Europese top?

  François De Smet:

  Monsieur le premier ministre, je vous dis très sincèrement bravo. Enfin, une prise de parole claire et forte de rupture avec Donald Trump et l’intimidation insupportable qu’il impose aux Européens! Franchement, il était temps. Entre votre ministre des Affaires étrangères et son chèvrechoutisme plus ou moins engagé, entre votre ministre de la Défense qui fait le groupie sur les réseaux sociaux avec des drapeaux américains, et votre président du MR, qui a des étoiles dans les yeux lorsqu’il lit le plan de sécurité nationale de M. Trump, qu’il aurait pu écrire lui-même, je vous le rappelle, il était grand temps que l’Arizona se dote d’un cap clair. Ce cap clair, c’est qu’en 1949, nous avons décidé de rejoindre une alliance de pays libres et non un pacte de Varsovie dominé par une superpuissance. Ce cap, je vous invite vraiment à le tenir.

  Il ne faut pas être naïf une minute sur la soi-disant volte-face de M. Trump sur le Groenland, hier. C’est le problème quand on est dans une relation toxique avec un pervers narcissique: dès qu’il arrête de frapper, dès qu’il arrête de menacer, on croit qu’il faut être soulagé. Non, pas du tout. Le rapport de force ne fait que commencer. J’ai une question importante à ce sujet.

  Vous êtes le chef d’un gouvernement, vous êtes le chef de la diplomatie d’un État membre de l’OTAN. Le secrétaire général de l’OTAN nous annonce un accord-cadre. Avez-vous été consulté? Avez-vous donné un mandat? Par hasard, savez-vous ce qu’il y a dans cet accord-cadre? Sinon, cela pose problème.

  J’ai également une demande. Je crois que nous serons tous d’accord sur ce point. Le fond du problème est l’indépendance de l’Europe, son indépendance en matière de défense, d’industrie et d’énergie. Ma demande est toujours la même depuis un an, depuis l’arrivée de votre gouvernement. Renoncez au contrat visant à acheter 11 F-35 supplémentaires. Vous devez le faire, il n’y a pas d’autre solution. Même un vassal heureux ne peut pas payer un milliard d’euros pour entretenir sa cage. Vous devez renoncer à cette commande.

  Els Van Hoof:

  Mijnheer de premier, velen van ons hebben gisteren naar de toespraak van president Trump in Davos geluisterd. Wij hebben allen gevoeld hoe de vrieskou in Groenland of Davos in het niets verdwijnt bij Trumps kille dreigementen. De oude wereldorde is dood en begraven. Nostalgie is geen strategie meer, of we dat nu willen of niet. De Canadese premier verwoordde dat ook zeer duidelijk in zijn schitterende toespraak. Voor cd&v zijn er drie lessen te trekken.

  Ten eerste zijn de VS geen betrouwbare bondgenoot meer. Europa mag zich niet langer overleveren aan de grillen van een pestkop of monster. Internationaal recht en soevereiniteit moeten primeren op het recht van de sterkste.

  Ten tweede moet Europa zijn tanden laten zien. Door de Europese eensgezindheid van de lidstaten, maar ook door het feit dat heel wat tegenmaatregelen werden geopperd, hebben de VS eindelijk begrepen dat Europa belangrijk is voor hun economie.

  Ten derde staat Europa misschien alleen, maar totaal niet geïsoleerd. We moeten werken aan onze Europese defensiesamenwerking. We moeten minder afhankelijk worden van onbetrouwbare partners. Tegelijkertijd moeten we ook allianties uitbouwen met andere democratieën, zoals Canada, Australië en Japan. Er zijn veel mogelijkheden en daar moeten we gebruik van maken om te evolueren naar een nieuwe wereldorde.

  Ik heb vandaag nog een belangrijke vraag over de Europese top. Het blijft belangrijk dat we Europese tegenmaatregelen voorbereiden, want een voorbereide Europese Unie is er twee waard. Die maatregelen kunnen dan worden ingezet wanneer dat noodzakelijk is.

  Georges-Louis Bouchez:

  Monsieur le premier ministre, monsieur le ministre des Affaires étrangères, nous pouvons réellement constater que lorsque l’émotion gouverne, c’est la bêtise qui règne. Nous avons vu le débat public passer d’une naïveté en puissance à une agressivité sans puissance.

  Aujourd’hui, l’heure n’est certainement pas à la lâcheté, mais elle n’est pas davantage à la bravade. Nous devons apporter une réponse intelligente face à la situation mondiale. Cette réponse intelligente passe uniquement par la souveraineté européenne.

  Certains vous ont parlé de mettre les lunettes du Sud. Pour ma part, je vais simplement mettre les lunettes de l’Europe, de l’Occident, des démocraties libérales. Si aujourd’hui nous achetons des F ‑ 35, c ’ est parce qu ’ il n ’ existe aucun avion europ é en aussi performant. Nous devons le construire.

  Si aujourd’hui nous achetons autant à la Chine, c’est parce que des logiques "bobo" nous ont conduits à détruire notre industrie. Si aujourd’hui nous devons commercer avec des pays arabes ou avec la Russie, c’est parce que nous avons fait croire aux gens que des moulins à vent allaient nous garantir notre sécurité énergétique.

  Aujourd’hui, il ne sert à rien de parler de Trump car ce n’est pas lui qui a porté atteinte à la souveraineté européenne. Ce sont les choix d’une série de partis politiques de cette Assemblée, au cours des 30 dernières années, qui nous ont affaiblis.

  Nous devons retrouver de la force. Nous devons retrouver de la puissance. Pour cela, nous devons également savoir où se situent nos intérêts. Et oui, monsieur Hedebouw, nos intérêts sont au sein de l’OTAN. En 2029, M. Trump ne sera plus là mais vos amis chinois et russes continueront à constituer des menaces durables pour l’Union européenne, pour les démocraties libérales et pour l’Occident. Nous devons donc nous mettre clairement en marche!

  Benoît Lutgen:

  Monsieur le premier ministre, j'entends que vous dites "Résiste et mords!" C'est ce que vous avez fait, et je vous en félicite, avec le ministre des Affaires étrangères à vos côtés.

  Cela ne date pas d'hier, puisque depuis plusieurs mois, vous avez fait preuve de fermeté et vous avez mis en avant la puissance du droit international. La crédibilité, la force internationale de notre pays s'est renforcée, que ce soit lorsqu'il a fallu résister dans le dossier des avoirs russes gelés ou lors des prises de position concernant Gaza.

  Cette fermeté, vous l'avez à nouveau exprimée dès l'annonce des premières menaces douanières et du chantage de Donald Trump concernant sa volonté d'annexer le Groenland.

  Nous ne pouvons, mesdames, messieurs, accepter que la loi du plus fort l'emporte sur le droit des plus faibles. Les alliances ne peuvent se limiter à un tas de transactions. Nos libérateurs d'hier, alliés de l'Europe depuis des décennies, seraient-ils devenus nos adversaires? Pire, en voulant annexer un territoire européen – eh oui, on touche à la souveraineté européenne, monsieur Bouchez – veulent-ils devenir nos ennemis? Voilà la question que nous devons nous poser.

  Le recul de Donald Trump face à la riposte de l'Europe ne peut que nous réjouir. Croire qu'il en restera là serait faire preuve de grande naïveté. Résister et mordre, comme vous l'avez dit, nous pouvons le faire, mais de façon structurée. Nous devons préparer, au travers d'actions fortes, comme cela a été dit par ma collègue, dans le cadre de transactions structurées entre les États-Unis et l'Europe, toute une série d'éléments pour pouvoir riposter le cas échéant.

  Monsieur le premier ministre, est-il vrai que le Danemark a accepté de céder quelques petites parties du territoire de l'Alaska aux USA, comme l'a rapporté le New York Times ? Quel était le mandat donné à M. Rutte?

  La Maison-Blanche, par ailleurs, annonçait que la Belgique avait rejoint le Conseil de la paix. Pouvez-vous nous confirmer que c'est simplement une fake news de plus? Je vous remercie.

  Meyrem Almaci:

  Mijnheer de eerste minister, de oude wereldorde is dood. Zelfs na de bocht van Trump gisteren in Davos is die oude wereldorde dood. Het is lelijk zaken doen met hem en zijn vazallen. Al lijkt de militaire dreiging voor Groenland vandaag verdwenen, wie weet wat zijn driftbui van morgen zal brengen.

  De naïviteit van veel westerse leiders, inclusief in deze regering, is nu hopelijk echt weg. Hopelijk heeft Theo begrepen dat hij niet zo aan het handje van daddy moet lopen en hebben sommige regeringsleiders begrepen dat plezierreisjes naar Qatar misschien toch niet het beste idee zijn.

  Onze bondgenoten bevinden zich elders. In Canada, dat een heldere tussenweg heeft getoond, en bij de Amerikaanse burgers die zich vandaag verzetten tegen ICE, tegen de dreigementen, tegen Powell en tegen de kortzichtige economische en buitenlandse politiek van Trump. Nog nooit vond een president in de VS zo weinig steun bij de eigen bevolking. De Californische gouverneur heeft nagels met koppen geslagen toen hij de westerse leiders pathetisch noemde.

  Naar aanleiding van de handelsheffingen vroeg ik u op 3 april 2025 in het halfrond om de antidwangmaatregelen op de Europese tafel te leggen. U hebt dat weggewuifd.

  De vraag is nu hoe ons land en hoe u zich vanavond zult opstellen, verder in de feiten. Zult u maximaal tegengewicht bieden, met zo weinig mogelijk nadelen voor onze bevolking en onze bedrijven?. Wanneer zult u de internationale orde ondubbelzinnig verdedigen, of het nu gaat om Netanyahu die in ons land landt, om het veroordelen van de inval in Venezuela of om de Vredesraad?

  We hebben meer hefbomen dan we denken en er is er een die we op korte termijn kunnen inzetten, met name die extra F-35's. Annuleer die aankoop. Die aankoop is waanzin. De annulering daarvan is een quick win die Trump en de zijnen raakt waar het pijn doet. Dat is een taal die hij begrijpt. Na een jaar van vergoelijken en sussen (…)

  Kathleen Depoorter:

  Mijnheer de premier, mijnheer de minister, deze week bracht een geopolitieke rollercoaster. Op maandag wilde hij een land binnenvallen. Op dinsdag wilde hij het kopen. Op woensdag wilde hij het terugpakken, omdat het ooit van hen was. Woensdagavond sprak u met de Amerikaanse president en hopla er is hoop, er is een oplossing in de maak. Chapeau, niemand doet het u na.

  Alle gekheid op een stokje. De bezorgdheid van de Groenlanders en de Denen moet bijzonder groot geweest zijn. De bezorgdheid van ons allen was ook zeer groot. U hebt terecht een rode lijn getrokken, want een volk is niet te koop. De Denen zijn niet te koop, de Groenlanders niet en Europa al zeker niet.

  Europa mag op het internationale toneel absoluut meer smoel krijgen. Daarover zijn we het helemaal eens. We moeten het internationale recht en de internationale verdragen respecteren en er vooral voor pleiten dat die gerespecteerd worden en blijven.

  Maar, even belangrijk is de NAVO-alliantie, die ons al decennialang stabiliteit in de regio biedt. Ook daar moeten we een loyale partner zijn. Ook daar moeten we samen opkomen voor de rechten, de soevereiniteit en de territorialiteit van de volkeren en van onze Europese regio. Dat moeten we overal doen en met alle middelen die we hebben.

  Mijnheer de premier, mijnheer de vicepremier, wat is onze rol? Hoe ziet u de optimale rol voor ons land in die allianties, binnen Europa en binnen de NAVO, om nu samen met de Denen en de Amerikanen het traject naar nieuwe stabiliteit uit te stippelen?

  Bart De Wever:

  Même en quinze minutes, on peut dire beaucoup, monsieur le président! Je dispose de la moitié du temps que Trump m'a accordé, chers collègues. Je pense que cela sera suffisant pour vous.

  Merci pour vos questions. Je vais y répondre conjointement avec le ministre des Affaires étrangères, car certaines d'entre elles relèvent spécifiquement de ses compétences.

  Ces derniers jours en Suisse, j'ai eu de nombreux contacts avec plusieurs dirigeants d'entreprise de premier plan, issus de grandes sociétés internationales, ainsi qu'avec des responsables politiques du monde entier. Cela ne vous surprendra pas: une certaine tension flottait dans l'air en Suisse. La menace renouvelée d'une guerre commerciale et la crainte d'une rupture au sein de l'Alliance atlantique suscitaient une grande inquiétude.

  Het is volstrekt onaanvaardbaar dat het staatshoofd van een bondgenoot de soevereiniteit van een andere bondgenoot bedreigt. Denemarken en het Groenlandse volk hebben het onvervreemdbare recht op hun territoriale soevereiniteit. Zij en alleen zij hebben daarover finaal een mandaat te geven.

  De boodschap die ik in Davos heb gegeven, was dan ook duidelijk. De Verenigde Staten zijn veruit de allersterksten in de NAVO, maar onze waardigheid is niet te koop. Wij zijn geen slaven.

  De Arctische veiligheid belangt ons allemaal aan, maar de voorgestelde oplossing zal binnen de NAVO worden beoordeeld en binnen de NAVO worden uitgevoerd.

  Heureusement, hier et aujourd'hui, il est apparu clairement que, pour l’instant, tant la menace militaire que les restrictions commerciales envisagées ont finalement été écartées. Cela constitue un point positif. Personne n’a à gagner d’une nouvelle guerre commerciale, ni l’Europe, ni les États-Unis. Les droits de douane conduisent toujours au même résultat: la destruction de la prospérité pour toutes les parties concernées. Nous avons donc pour l’instant échappé à une véritable catastrophe. Il est impératif de tirer des leçons de ce qu’il s’est produit.

  Dans un monde idéal, les liens entre l’Europe et les États-Unis resteront étroits à l’avenir et nous continuerons, ensemble, dans un esprit de bonne entente, à bâtir la prospérité et la paix pour nos peuples liés par l’histoire. C’est en tout cas ce que je veux. Mais nous ne vivons pas dans le monde tel que nous le souhaitons, nous vivons dans le monde tel qu’il est réellement. La leçon est que nous, les Européens, devons être prêts à affronter des épisodes de tempête. Nous devons réapprendre à nous débrouiller seuls. Redresser la tête. Nous devons avoir une réponse prête lorsque nous sommes soumis à des pressions de la part de grandes puissances, d’où qu’elles viennent.

  Canada’s eerste minister en intussen goede vriend Mark Carney gaf daarover inderdaad een zeer treffende toespraak. Het viel mij op dat hij daarin verwees naar de Melische dialoog van Thucydides, net zoals ik dat in New York deed: de sterken doen wat ze kunnen, de zwakken ondergaan wat ze moeten. Dat is niet de wereld die wij willen. De lidstaten van Europa zijn vandaag op zichzelf echter niet opgewassen tegen de druk van grootmachten die wel in die richting willen gaan. We staan echter niet alleen. Daarover wil ik het vanavond in de Europese Raad hebben. Niet over Trump, maar daarover. Over het feit dat we samen een te duchten handelsblok zijn en dat we die troef moeten durven uitspelen.

  We hebben een eengemaakte markt, maar het is hoog tijd om die eengemaakte markt nu eindelijk af te werken. Het is tijd voor een eengemaakte kapitaalmarkt, zodat grotere volumes aan investeringen kunnen worden gegenereerd en bedrijven op ons continent kunnen blijven groeien, in plaats van noodgedwongen te verhuizen naar de andere kant van de Atlantische Oceaan. We weten dat de Europese Unie op dat vlak traag en complex is. Daarom moet functionele integratie mogelijk zijn. Landen met dezelfde strategische economische belangen moeten sneller en dieper kunnen integreren.

  Het is hoog tijd dat we militair opnieuw ferm op eigen benen gaan staan, leunend op een efficiënte en Europese defensie-industrie. Dat zal echter niet van vandaag op morgen gebeuren. Daar moeten we realistisch in zijn. We moeten er wel zo snel mogelijk naartoe evolueren.

  Het is tijd om werk te maken van een gediversifieerde waaier aan strategische partnerschappen, gebaseerd op wederzijds respect en gestuurd op maximale vrijhandel. Dat kan inderdaad met middle powers zoals Canada, het Verenigd Koninkrijk en Australië. Wat mij betreft zeer graag ook met Zuid-Amerika en met India, zoals commissievoorzitter von der Leyen dat in Davos aankondigde. Europa heeft het potentieel om een baken van stabiliteit, respect en welvaart te zijn. Onze honorering van gemaakte afspraken en onze voorspelbaarheid zouden van ons de meest aantrekkelijke partner ter wereld moeten maken. Onze buren willen graag lid worden van de Europese Unie. Dan moeten we echter wel dringend ons huiswerk maken, niet louter voor acute problemen op korte termijn, crisis na crisis na crisis. We moeten structureel werken. Innovatie, productiviteit en competitiviteit moeten centraal staan in alles wat we doen. Daarom maken we met onze regering in ons land alvast werk van lagere brutoloonkosten, een verlaging van de energiekosten voor de industrie, een stevig pakket aan maatregelen voor administratieve vereenvoudiging en structureel overleg met bedrijven en stakeholders onder de vlag van MAKE 2030. We proberen ook Europa in diezelfde richting te duwen.

  In die geest ben ik volgende week maandag in Hamburg voor de North Sea Summit. Op 11 februari vindt daarom ook voor de derde keer de European Industry Summit plaats in de Antwerpse handelsbeurs. Op 12 februari komt op mijn vraag een informele Europese Raad in Alden Biesen bij elkaar met slechts één agendapunt: de Europese competitiviteit. Wij moeten dit momentum grijpen om welvaartcreatie opnieuw centraal te stellen en om weerbaar te worden. Dat is de hoofdboodschap die ik heb meegenomen uit al mijn contacten in Davos en dat is ook de boodschap die ik straks zal meegeven aan mijn Europese collega's.

  De nood aan Europese daadkracht was de voorbije decennia nooit zo groot als vandaag. Het is nu aan ons om op het appel te zijn. Ik dank u.

  Maxime Prévot:

  Beste Kamerleden, de top van Davos bleek niet zonder verrassingen. De premier heeft het al gezegd, terwijl we oorspronkelijk dachten dat de oorlog in Oekraïne de gesprekken zou domineren, waren het uiteindelijk de verbale escalatie en de dreigementen van president Trump over Groenland die de aandacht trokken.

  We waren aangekomen met een gevoel van urgentie. We vertrekken met de indruk dat er mogelijk een akkoord in de maak is en dat de druk, althans tijdelijk, afneemt, zowel op militair als op handelsvlak. Het is nog te vroeg om in detail te reageren op een akkoord waarvan de contouren nog niet bekend zijn. De Denen en de Groenlanders zullen het als eersten moeten bestuderen, gevolgd door alle NAVO-bondgenoten en de lidstaten van de EU.

  Mais une chose est déjà certaine, cette séquence nous enseigne beaucoup.

  Première leçon face à la brutalité – parfois – et à l’imprévisibilité – souvent – du président américain, notre ligne doit être immuable: garder la tête froide et resserrer les rangs. Sur la forme de nos messages, contrairement à ce que certains ont envie de croire ou de fantasmer, répondre sur le même ton ne mène nulle part. Monter dans l’invective, frôler l’insulte, c’est alimenter l’escalade. Les Européens doivent rester unis, cohérents et fermes. Être ferme ne signifie pas devoir crier fort. Nous devons opposer l’ordre au chaos de manière inlassable.

  Deuxième leçon: garder son sang-froid ne signifie ni faiblesse ni concession. Sur le fond, les messages doivent être très clairs. Ils le sont, et ils ont été répétés à Davos et bien avant, y compris dans cette enceinte et dans la presse internationale, par mes soins. Le Groenland n’est ni à prendre, ni à vendre. C’est une ligne rouge et cela a été répété. Notre solidarité est totale à l’égard du Danemark, comme le sera aussi notre prise de responsabilité en matière d’accroissement de la sécurité de la région arctique. Le ministre de la défense s’y emploie.

  De boodschap inzake Groenland moeten de Europeanen met één stem uitdragen: als u volhardt, zullen wij reageren; als u een handelsoorlog wilt, zullen wij u op gelijke voet behandelen.

  Het bijeenroepen van een vergadering van de Europese Raad vanavond heeft reeds een duidelijk signaal gegeven van onze gedeelde bezorgdheden en van het urgentiegevoel dat ons drijft.

  Die boodschap lijkt president Trump te hebben begrepen, aangezien hij gisteren aankondigde af te zien van zijn dreiging met tariefverhogingen voor bepaalde bondgenoten.

  Ik herhaal nogmaals dat wij eensgezindheid en vastberadenheid moeten tonen.

  Troisième leçon: ne nous laissons pas bercer par l'apparente accalmie. La pression retombe aujourd'hui, sans qu'il soit exclu que ce soit pour mieux revenir demain sur le Groenland, sur l'Ukraine ou sur un autre sujet. L'imprévisibilité va demeurer. Les tensions et menaces entre alliés ont atteint un tel sommet qu'il en restera des traces durables dans notre façon de penser et d'agir.

  Plus fondamentalement, cette parenthèse de calme ne résout en rien nos propres vulnérabilités. Dans le fond, l'enjeu n'est pas de réagir à chaque soubresaut en provenance de Washington, de Moscou ou d'ailleurs, même si nous y sommes bien contraints, mais de regarder en face nos propres responsabilités et, comme l'a souligné le premier ministre, de préparer davantage notre palette d'outils de réaction pour ne pas entreprendre, quelque peu groggys, un processus quand nous nous situons au pic des tensions.

  Je vous le disais ici la semaine dernière, chers collègues: l'Union européenne est forte quand elle est unie, et seulement quand elle est unie. Sans cette unité, elle ne pourra pas être un acteur géopolitique majeur. C'est aussi l'un des principaux défis pour l'Union européenne, un défi qui risque de devenir existentiel si nous ne prenons pas davantage la mesure de la nécessité de notre cohésion et que nous succombions aux tentations de relations plus bilatérales et hors du droit. La superpuissance américaine ne peut pas avoir comme pendant la superdépendance européenne.

  Onze absolute prioriteit moet het versterken van de Unie zijn, niet de vluchtige verontwaardiging.

  De premier en ikzelf zijn ervan overtuigd dat we moeten investeren in onze strategische autonomie, in de sleutelsectoren die onze veiligheid en onze welvaart bepalen. We moeten investeren in onze afschrikkingscapaciteiten. We moeten investeren in onze veerkracht. Alleen zo zullen we ophouden kwetsbaar te zijn voor de onvoorspelbaarheid van de wereld en voor de chantage, die sommigen niet schuwen.

  De schijnbare ontspanning van de voorbije uren mag onze vastberadenheid op dat vlak geenszins ondermijnen. We kunnen het ons niet langer permitteren om die boodschap te negeren.

  Quant à votre question connexe, madame Schlitz, sans en diminuer l'importance, le rapport d'Oxfam, publié voici quelques jours, rappelle l'importance de rester attentif aux difficultés vécues par une partie de la population.

  Qu'un fossé se creuse dans la plupart des pays du monde entre les plus riches et les moins riches, c'est une réalité. Que des disparités subsistent aussi en Belgique, c'est aussi une réalité. Nous devons y accorder une réelle attention et ce gouvernement continue à œuvrer pour que ces inégalités ne se creusent pas davantage.

  Quant à la question de la participation prétendue de la Belgique au Board of Peace, monsieur Lutgen, tel qu'erronément annoncé par la Maison-Blanche, nous confondant peut-être avec le Belarus, je confirme officiellement que les modalités de gouvernance et de statut ainsi que la tentation de substitution à l'ordre international multilatéral régi par les Nations Unies s'éloignent effectivement de nos standards et ne nous permettraient pas de souscrire à l'initiative en l'état actuel des choses, encore moins en ayant convié à ce Board of Peace des personnalités comme M. Poutine.

  Pierre-Yves Dermagne:

  Monsieur le premier ministre, ce que je craignais est malheureusement arrivé. Après vos propos virils, engagés, presque courageux, tenus il y a quelques heures à Davos, nous entendons ici les manifestations d’un double discours, d’une divergence de vues, de la part de ceux qui pensent que l’incident est clos et que, s’il ne l’est pas immédiatement après le départ de M. Trump de la présidence en 2029 – du moins s’il daigne quitter la Maison ‑ Blanche –, il y aura, selon eux, un retour au business as usual .

  Je n’y crois pas. Nous sommes ici face à un changement majeur de doctrine internationale des États ‑ Unis, à un changement majeur dans la relation entre les É tats ‑ Unis et le reste du monde, et singuli è rement vis ‑ à ‑ vis des pays de l ’ Union europ é enne.

  À ceux qui pensent que ce n’est qu’un mauvais moment à passer, à ceux qui pensent qu’il fera à nouveau beau demain, je dis que c’est de la candeur, une candeur qui confine à la connerie. Ce serait vraiment de la connerie de s’inscrire dans cette voie ‑ l à .

  À ceux qui disent aussi que la faiblesse des Européens est due à la lubie de quelques "écolos bobos", à certains penseurs divers et variés, à des rêveurs, je rappelle qu'elle est avant due aux chantres de l'ultralibéralisme, à ceux qui affirmaient qu’il fallait aller produire à bas coût, dans des conditions inacceptables, pour vendre ici au même prix et engranger des marges importantes.

  Il faut joindre les actes à la parole, et notamment soutenir l’industrie européenne, soutenir la réindustrialisation, et donc faire un (…)

  Alexia Bertrand:

  Mijnheer de premier, Davos is belangrijk en ik denk dat sommige partijen dat voor de eerste keer beseffen. Internationale woorden zijn ook belangrijk, maar wat uiteindelijk telt, is wat we híer doen. U hebt een unieke kans om uw woorden in daden om te zetten. U hebt gezegd: " We need new alliances. That is what Mercosur is all about ." Dat betekent nieuwe partnerschappen. Dat is heel belangrijk voor onze bedrijven. Dat is geen detail, het gaat over exports en jobs, maar uw coalitiepartners saboteren en blokkeren dat.

  U hebt leiderschap nodig om hen te overtuigen en u krijgt daarvoor vanavond een unieke kans op de Europese Top. Volg Duitsland. Ik hoop dat u deze avond aan uw Europese partners zult aankondigen dat wij, net zoals Duitsland, Mercosur voorlopig zullen toepassen. Dat is de boodschap.

  Inzake de eengemaakte kapitaalmarkt hebt u helemaal gelijk wanneer u zegt dat wij die echt nodig hebben, maar volg dan Mark Carney. Stop met de belastingen, stop met al die taksen. Mark Carney heeft de meerwaardebelasting net afgeschaft, maar wat doet deze regering? U verdubbelt de effectentaks voor de beleggers, u voert een bankentaks in, u verhoogt de roerende voorheffing met 20 % en u voert een meerwaardetaks in. Stop met al die taksen en stimuleer investeringen.

  Sarah Schlitz:

  Merci pour vos réponses.

  Ce rapport n’est en effet pas anodin. Ce débat est tentaculaire, mais ce rapport, qui est publié chaque année à dessein juste avant le sommet de Davos, est essentiel en termes de lecture de l’état du monde et des rapports de force, mais également des dangers en termes de déstabilisation de nos démocraties et de l’État de droit. Aujourd'hui, on ne peut pas continuer à laisser ces grandes fortunes tenter de déstabiliser nos démocraties et ici en particulier les démocraties européennes. Ils ne se cachent même plus, ils le disent: ils vont continuer à essayer d’influencer les élections démocratiques en Europe, à travers le rachat de médias et de réseaux sociaux. Eh bien, oui, il est temps de les arrêter.

  La semaine dernière, nous avons eu des auditions au sujet de votre taxation des plus-values. Les experts ont émis des critiques très fortes sur cette taxation, qui passerait à côté de ses objectifs. Prenez les choses en main, intégrez les recommandations des experts et faites en sorte que cette taxation touche réellement sa cible. Ne restons plus l’exception européenne qui refuse d’aller chercher cet argent là où il est. Faites en sorte de renforcer cette taxe en adoptant par exemple l’amendement que nous avons déposé, qui permettrait d’aller chercher 1,5 milliard chaque année pour le budget de l’État.

  Raoul Hedebouw:

  Messieurs les ministres, merci pour vos réponses.

  Y a-t-il effectivement eu une étude approfondie de ce document de sécurité stratégique américain? Avez-vous lu ce document que M. Boucher aurait pu écrire lui-même?

  Que dit-il? D’une part, il y est confirmé, noir sur blanc, le rétablissement de la doctrine Monroe, c’est-à-dire un projet néocolonial pour l’ensemble du continent latino-américain. D’autre part, il y est écrit, noir sur blanc, que l’objectif est la destruction de l’Union européenne.

  Pourtant, ici, certains ministres continuent de dire que tout ira bien, que cela va passer, qu’il était simplement moins fâché aujourd’hui. Voyez-vous l’enjeu stratégique qui se joue actuellement? L’impérialisme américain l’affirme explicitement. Son objectif est la destruction de l’ordre existant, et nous continuons à regarder comme si de rien n’était.

  Ce que Trump et l’impérialisme américain font aujourd’hui avec le Groenland, ils le font depuis des décennies avec les pays du Sud. Sept cents bases militaires à travers le monde, des interventions militaires répétées, le dollar comme monnaie dominante qui conditionne les économies mondiales, une banque centrale américaine dotée d’un pouvoir antidémocratique considérable. C’est cet ordre mondial qui est en train de s’effondrer sous nos yeux.

  La question, monsieur le premier ministre, est donc de savoir quelle Union européenne nous voulons construire. Une autonomie européenne n’a de sens que si elle ne consiste pas à suivre aveuglément les États-Unis dans leurs interventions et dans cet ordre mondial néo-impérialiste. Cette voie n’est pas tenable.

  Il faut au contraire tendre la main aux pays du Sud et construire une véritable Union européenne en symbiose avec les peuples du monde, mais pas (…).

  Peter Mertens:

  Oké, over Groenland zijn er twee lezingen. De ene lezing zegt dat we content zijn omdat de Verenigde Staten van geweld hebben afgezien. Dat zou komen omdat de Europese Unie wakker is geworden en heel sterk is. Dat is een lezing die ik absoluut niet begrijp en ook niet zie.

  De andere lezing is dat het niet aan Ursula von der Leyen ligt dat er geen geweld is gebruikt. Het ligt ook niet aan koning Filip en dat gesprek van een kwartier dat er geen geweld zal worden gebruikt. Het ligt zelfs niet aan de Europese Raad. Het ligt aan de deal die Mark Rutte heeft gesloten met Trump.

  Men zegt hier dat Groenland niet wordt uitverkocht. Die deal verkoopt Groenland echter onder onze ogen uit aan de Verenigde Staten. Het gaat over grondgebied dat aan Trump wordt gegeven. Het gaat over mineralen die aan Trump worden gegeven. Het gaat over controle die aan Trump wordt gegeven. Zelfs investeringsveto’s worden in die deal toegekend.

  Mijn vraag was eenvoudig, maar u hebt er niet op geantwoord. Welk mandaat heeft Mark Rutte gekregen van de Europese Unie? Mark Rutte is nergens verkozen. Integendeel, hij is gebuisd in Nederland. Hij heeft Nederland achtergelaten in een chaos. Vervolgens heeft hij een job gekregen bij de NAVO. Nergens is hij verkozen. Welk mandaat heeft hij van de Europese Unie gekregen om stukken Groenland te verpatsen? Hij heeft geen mandaat gekregen. Voor onze ogen verkopen we stukken Europa uit. We spreken hier grote taal, maar terzelfder tijd zijn we Europa aan het uitverkopen aan de Verenigde Staten.

  Oskar Seuntjens:

  Premier, u zei dat onze waardigheid niet te koop is. Ik meen dat het goed is dat u dat zegt. In een wereld die op zijn kop lijkt te staan, snakken mensen naar een duidelijk signaal, naar een Europa dat een vuist maakt en niet achteruit deinst. Een vuist maakt tegen mensen die het niet echt menen met democratie, die het niet echt menen met mensenrechten.

  Daar moeten we vooral niet hypocriet over zijn. Vandaag staan wij 1.000 % achter de Groenlanders. En tegelijkertijd verzetten we ons ook tegen andere autocraten. Tegen Poetin, die Oekraïne is binnengevallen, zoals u terecht zei, mijnheer de minister. Dat mogen we niet vergeten. Tegen Netanyahu die de Palestijnen onderdrukt. Tegen de Chinezen, die de Oeigoeren in opvoedingskampen steken.

  Consequent moeten we, keer op keer, onze normen en waarden uitdragen. Consequent. Dat is onze sterkte. Dat is hoe we het verschil kunnen maken.

  François De Smet:

  Messieurs les ministres, merci pour vos réponses.

  Premier, vous parlez encore d’un monde idéal, avec une pointe de regret que je comprends. Moi aussi, je suis une forme d’atlantiste frustré. Mais le premier Trump aussi, nous pensions que ce serait une parenthèse. Vous l’avez vous-même dit à Davos: le retournement des États-Unis ne date pas des présidences Trump. Il est structurel. Il est stratégique.

  Dans ce monde rempli d’imprévisible – monsieur le ministre, j’ai beaucoup aimé que vous ameniez cette notion, parce qu’elle est très vraie – il y a une seule certitude: c’est que nous sommes dans un monde d’empires en résurgence, et que nous sommes trop faibles pour l’instant.

  Nous, politiques, faisons en général de bons programmes. Nous nous disons que tout est prévisible et, en fait, nous passons une grande partie de notre temps à combattre la force de l’imprévisible.

  La seule manière de combattre ici l’imprévisible, c’est de devenir plus forts – en effet, premier, vous avez raison –, de multiplier des partenariats avec d’autres pays: avec le Canada, avec l’Australie, avec l’Inde, etc.

  Cela laisse aussi penser que, entre nous, le nationalisme comme force politique en Europe n’a pas beaucoup d’avenir, paraît daté. Il n’est pas exclu, premier, que d’ici 2029, vous soyez devenu complètement fédéraliste. C’est tout le mal que je vous souhaite.

  Els Van Hoof:

  Ik ben blij met uw sterke antwoorden want een voorbereide Europese Unie is er twee waard.

  Het is een goede zaak dat werd afgezien van een handelsoorlog of militair geweld. Niettemin is waakzaamheid geboden want er zijn diepe wonden geslagen in de trans-Atlantische relaties. Dat moeten wij onder ogen durven zien. Ze helen niet in één nacht.

  Ik ben blij dat zowel de premier als de minister zich hebben aangesloten bij de punten die voor cd&v belangrijk zijn. Europa moet zijn tanden laten zien voor het behoud van zijn waarden. Wij moeten steunen op betrouwbare bondgenoten, onze strategische autonomie uitwerken en allianties aangaan met nieuwe democratieën.

  Als wij de voorbije week één zaak duidelijk hebben kunnen merken, dan is het wel dat, als wij een internationale wereldorde willen die niet gebaseerd is op dreigementen maar op internationaal recht, wij daar zelf aan moeten werken. Wij mogen ons niet uit elkaar laten spelen want dat is de strategie waarop Poetin speelt, waarop Xi speelt en waaraan Trump op zijn manier ook meewerkt. Wij moeten vooruitgaan met eensgezindheid, vastberadenheid en daadkracht.

  Dat begint vanavond op de Europese top. Ik hoop dan ook dat op die top Europese tegenmaatregelen worden voorbereid die kunnen worden ingezet wanneer nodig.

  Georges-Louis Bouchez:

  Henry Kissinger, dans les années 1970, disait déjà: "Les États-Unis n’ont ni alliés, ni ennemis, juste des intérêts." Certains viennent de découvrir aujourd'hui comment fonctionnait la politique internationale. En fait, aujourd'hui, c'est un peu plus rapide. C'est certainement beaucoup plus brutal. Cela a certainement des conséquences beaucoup plus fortes, mais il n'y a rien de neuf. Il faut arrêter de regarder le monde tel qu'on voudrait qu'il soit. On doit le regarder tel qu'il est. D'ailleurs, le premier ministre parle d'élargir nos alliés. C'est la raison pour laquelle nous devons signer des accords de libre-échange. C'est la raison pour laquelle nous devrions d'ailleurs signer un accord de libre-échange avec l'Afrique, parce qu'il y a là un enjeu essentiel pour les générations futures.

  Mais je voudrais aussi prendre l'opposition à témoin. Vous effectuez presque aujourd'hui des danses de la pluie en espérant l'autonomie et la force de l'Europe. Mais pourquoi ne soutenez-vous pas alors nos réinvestissements dans la défense? C'est un passage obligé pour l'autonomie européenne. Pourquoi nous avez-vous bloqués quand nous avons voulu prolonger le nucléaire sous le précédent gouvernement? C'était essentiel pour l'autonomie énergétique. Allez-vous nous suivre si nous voulons supprimer des réglementations afin de permettre à l'industrie de s'installer? Allez-vous nous suivre pour baisser les impôts pour relancer la compétitivité? Allez-vous nous suivre dans des choix politiques courageux qui permettront enfin d'atteindre ce que nous aurions dû atteindre depuis longtemps: la souveraineté européenne?

  Benoît Lutgen:

  Monsieur le premier ministre, monsieur le vice-premier ministre, je vous remercie.

  Je suis heureux d'apprendre que la Maison-Blanche a confondu la Biélorussie avec la Belgique et je suis désolé d'avoir confondu l'Alaska et le Groenland dans mon intervention.

  Je ne sais pas lequel de vous deux résiste et mord le plus. Toujours est-il que personne ne pourra contester ici que la voix de la Belgique est plus forte sur le plan européen et international qu'elle ne l'était voici un, deux ou trois ans, ou même plus loin dans le temps. Pour ma part, c'est une bonne surprise.

  Au travers des deux interventions, oui, il est possible d'exprimer fermement et sans s'agiter les intérêts économiques de la Belgique et de l'Union européenne, en rappelant que le droit international constitue une boussole absolue – comme vous l'avez démontré dans de nombreux dossiers et à l'occasion de plusieurs enjeux.

  De même, vous rappelez que notre autonomie stratégique est essentielle et qu'il convient d'y travailler à l'échelle européenne. Vous avez, du reste, engagé le gouvernement sur cette voie: autonomie de la défense, autonomie énergétique, autonomie au plan de la santé et de l'alimentation. À ce dernier titre, la production agricole européenne doit être soutenue pour que nous ne soyons pas dépendants demain. Nous sommes déjà suffisamment dépendants pour ne pas le devenir encore davantage.

  C'est sur cette voie de la fermeté, en suivant la stratégie qu'applique votre gouvernement, que la Belgique, aujourd'hui plus forte, se renforcera encore et que l'Union européenne, dans son unité, fera résonner la voix de celles et ceux qui se tiennent du côté du droit international.

  Meyrem Almaci:

  Mijnheer de premier, u zegt dat onze waardigheid niet te koop is. Hoe geloofwaardig is dat als u 1,5 miljard euro uitgeeft aan elf extra F-35’s? Met mooie woorden en retoriek gaan we het niet halen. Alleen uw daden tellen. Annuleer die aankoop van die extra F-35’s. Put your money where your mouth is . Dat is ook wat Trump doet. Hij onderneemt actie. Er zit methode in zijn waanzin. Die waanzin is te lezen in zijn nationale veiligheidsstrategie, waarin hij zegt dat hij het verzet tegen Europa zal leiden. Die waanzin wordt gedreven door het eigenbelang van een klein clubje superrijken dat de democratie wil vervangen door dwang en daar nog lof voor eist ook. Hij is daar zelf een voorbeeld van, of het nu gaat om olie, mineralen, vaarroutes, schimmige crypto- of techplatformen, ook in Europa. In die waanzin moeten we met een koel hoofd alternatieven uitwerken en vastberaden neen durven zeggen. Het enige instrument dat u vandaag op korte termijn zo concreet kunt inzetten, gebruikt u niet. Als u ongebonden, autonoom en met rechte rug uw waardigheid wilt behouden, dan doet u ook po dat vlak wat mogelijk is. Het is ongelooflijk dat u zelfs op dat vlak vandaag niet thuis geeft.

  Kathleen Depoorter:

  Mijnheer de eerste minister, mijnheer de minister, zelfs in dergelijke crisissen schuwt men de grote en ook heel vaak loze woorden niet. Ik heb de woorden respect, loyauteit en waardigheid vaak gehoord, maar dat zijn geen losse zinnetjes of vage begrippen. Het is een engagement, een attitude.

  Een sterk Europa heeft inderdaad respect voor internationaal recht en soevereiniteit. Een sterk Europa heeft loyauteit voor nieuwe en oude allianties en voor elkaar. Een sterk Europa heeft een smoel en zal aan de onderhandelingstafel aanwezig zijn wanneer het gaat om vrede voor Oekraïne. Een sterk Europa geeft ons de identiteit die we nodig hebben om er te staan in de wereld, om aan handel te doen en om onze volgende generaties te beschermen.

  Dat is wat sterk leiderschap met zich meebrengt en daar kan ik absoluut op u tweeën en op de arizonaregering rekenen, waarvoor dank.

  Voorzitter:

  Dank u, mevrouw Depoorter, en alle sprekers en de twee ministers. Mijnheer Hedebouw , de heer Bouchez heeft uw naam genoemd, maar niet op een wijze die aanleiding geeft tot een persoonlijk feit.

• Vraag: Het resultaat van de audiëntie bij de Koning

  Vraag: Het resultaat van de audiëntie bij de Koning

  Vraag: Het resultaat van de audiëntie bij de Koning

  Vraag: Het resultaat van de audiëntie bij de Koning

  Vraag: Het resultaat van de audiëntie bij de Koning

  Vraag: Het resultaat van de audiëntie bij de Koning

  Vraag: Het resultaat van de audiëntie bij de Koning

  economie en werk

  Het resultaat van de audiëntie bij de Koning
  Het resultaat van de audiëntie bij de Koning
  Het resultaat van de audiëntie bij de Koning
  Het resultaat van de audiëntie bij de Koning
  Het resultaat van de audiëntie bij de Koning
  Het resultaat van de audiëntie bij de Koning
  Het resultaat van de audiëntie bij de Koning
  Uitslag en gevolg van de koninklijke audiëntie summaryExplanation

  Beantwoord door

  Jean-Marie Dedecker
  N-VA Bart De Wever (Eerste minister)
  

  op 6 november 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De Belgische regering staat onder zwaar vuur door het falen om een begroting op tijd af te ronden, wat leidt tot een historische chaos: een noodbegroting, vier gemiste deadlines, oplopende schulden en stilstand in hervormingen. Oppositie en coalitiepartners hekelen het gebrek aan leiderschap, de onrechtvaardige lastenverdeling (middelklasse en werkenden betalen, rijken worden gespaard) en het uitblijven van beloofde maatregelen zoals fiscale autonomie, sociale zekerheidshervormingen en klimaatdoelstellingen. Premier De Wever verdedigt de vertraging als een bewuste keuze om structurele problemen aan te pakken, maar erkent dat harde, impopulaire maatregelen onvermijdelijk zijn—wat massale ontevredenheid en stakingen uitlokt. Vertrouwen in de regering is verdampt; de oproep klinkt om eindelijk keuzes te maken: ofwel radicale hervormingen (met alternatieven zoals fraudebestrijding en miljonairsbelasting), ofwel collectief ontslag.

  Barbara Pas:

  Een regering hebt u nog, geloofwaardigheid niet meer, mijnheer de premier. De regeringspartijen schuiven de zwartepiet naar elkaar door, maar u had de timing volledig zelf in handen. Als het erom gaat de Vlaamse zaak belachelijk te maken of de Belgische puinhoop te verdedigen, dan lacht u graag met deadlines. U hebt inmiddels zelf vier deadlines gemist en nu gaat u voor de vijfde keer uw eigen kookwekkertje opwinden, om het te laten aflopen bij de kerstkalkoen. U bent hopeloos te laat, mijnheer de premier. Het rotten stopt niet. De begroting ontspoort ondertussen verder, de schuldgraad loopt op en dat treft iedereen die spaart, werkt en onderneemt.

  Collega Ronse zal uw verklaring, uw wanhopige verklaring van daarnet, ongetwijfeld fantastisch en historisch vinden, en deze regering doet inderdaad iets historisch. Een regering in volle bevoegdheid die moet teruggrijpen naar een noodbegroting, dat is ongezien. Die blamage is inderdaad historisch en bijzonder pijnlijk voor een premier die er zijn prioriteit van heeft gemaakt om budgettair orde op zaken te stellen en daarvoor al de rest overboord heeft gegooid.

  Gelooft u zelf, mijnheer de premier, dat een een-tweetje tussen de premier van België en de Koning van België op iemand indruk maakt? Gelooft u zelf dat nu plots wél zal lukken wat telkens mislukt is? U zegt: "Sire, geef mij 50 dagen." U hebt als premier al 276 dagen verknoeid.

  Mijnheer de premier, vindt u dat u nog het vertrouwen, het mandaat hebt om nog maar eens een rondje Belgische chaos te organiseren, om nog maar eens te bekijken hoe men de mensen pijn kan doen? Of zult u eindelijk pogen om echt orde op zaken te stellen en te doen wat u de kiezer hebt beloofd: fiscale autonomie en de splitsing van de sociale zekerheid?

  Alexia Bertrand:

  Mijnheer de premier, het zal u misschien verbazen, maar onze fractie had u hier vandaag graag met een goed akkoord gezien.

  Onze economie heeft het moeilijk, onze industrie staat onder druk en er heerst grote onzekerheid bij de bedrijven en bij de burgers. Wat verwachten zij van u? Zij verwachten daadkracht, beslissingen en duidelijkheid. Wat krijgen zij in de plaats? Zij krijgen een website van de overheid, namelijk de pensioenwebsite, die aankondigt dat ze niet meer moeten bellen omdat de medewerkers het zelf niet meer weten.

  Het is zelfs nog erger, want u hebt daarnet zelf gezegd dat er in 2025 geen begroting meer komt en dat er geen hervormingen komen. Dat betekent stilstand.

  Hebt u uw prioriteiten eigenlijk juist bepaald? Waar liggen die eigenlijk? Liggen ze in een museum in Egypte, in een aula in Gent of op een UNIZO-bijeenkomst in Maarkedal? Door uw uitstelgedrag en door te laat te beginnen, brengt u de regering en ons land in een coma, zoals topeconoom Geert Noels dat vanochtend heeft verwoord.

  Wij hebben echter een voorstel. Als de regering er niet uit geraakt, kom dan gewoon met uw hervormingen naar het Parlement. Onze fractie voert constructief oppositie. Wij zullen die hervormingen steunen, zoals wij dat nu al hebben gedaan met de beperking van de werkloosheidsuitkeringen. Die maatregel hebben wij mee goedgekeurd. Het is uw enige realisatie tot nu toe.

  Er zijn nog hervormingen die wij bereid zijn te steunen om onze economie te versterken, zoals meer overuren voor mensen die meer willen werken, nachtarbeid versoepelen zodat bedrijven niet langer wegtrekken en de flexi-jobs uitbreiden om de mensen meer netto-inkomen te geven.

  Mijnheer de eerste minister, hebt u eigenlijk nog de leiding over dit land? Bent u nog de piloot in de cockpit of zijn er kapers aan boord van uw toestel?

  Sarah Schlitz:

  Monsieur le premier ministre, je pense qu'il est temps d'arrêter de vous voiler la face. Vous êtes enlisé dans une crise historique. On n'avait plus vu des douzièmes provisoires pour un gouvernement de plein exercice depuis les années 1980. Il faut regarder la réalité en face.

  Franchement, je ne vous comprends pas. Il y a dix jours, vous lanciez un ultimatum. "Le 6 novembre, si je n'ai pas d'accord, j'irai chez le Roi", sous-entendu, je rendrai mon tablier, je rendrai ma démission. Et puis c'est devenu, au fil du temps, "j'irai le 6 novembre chez le Roi goûter si le café est un peu meilleur que la dernière fois". Il était bon ce café, d'ailleurs, monsieur le premier ministre? Ce n'est pas sérieux. Et vous venez nous exposer une situation en moins de quatre minutes.

  Monsieur le premier ministre, pouvez-vous nous dire où en est véritablement votre gouvernement aujourd'hui? Il y a neuf mois, on peut avouer que ça démarrait plutôt bien. Vous aviez réussi à mettre en place des coalitions symétriques à tous les niveaux de pouvoir. Vous aviez seulement cinq partis dans votre gouvernement, au lieu de sept sous la Vivaldi. Il y avait une magnifique "bromance" entre vous et le président du MR, avec Maxime Prévot qui tenait la chandelle. Tout était réuni pour y arriver. Et là, patatras, c'est la catastrophe!

  Monsieur le premier ministre, vous vous fixez des objectifs énormes, vous l'avez dit vous-même, mais vous ne vous donnez pas les moyens de les atteindre. Vous n'allez pas chercher l'argent là où il se trouve. Où sont les propositions pour lutter contre la fraude fiscale, par exemple? Nous attendons donc que vous vous tourniez enfin vers les vraies solutions pour atteindre vos objectifs, monsieur le premier ministre.

  Stefaan Van Hecke:

  Mijnheer de premier, deze week werd duidelijk dat de klimaatdoelstellingen niet gehaald zullen worden. Er vliegen onbekende drones boven ons land en de begroting kleurt bloedrood. Dit is geen moment voor geruzie, maar voor leiderschap.

  Mensen gaan elke dag naar hun werk en zetten zich in voor de toekomst van dit land. Iedereen timmert mee aan dit land, behalve uw regering. Het enige wat jullie doen, is ruziemaken. Al weken wordt gesproken over het scenario om naar de Koning te gaan. Wat nu, mijnheer de eerste minister? U bent net bij de Koning geweest. Moet de Koning u nu op een teambuilding sturen om dat binnen vijftig dagen rond te krijgen?

  Mijnheer de premier, uw regering speelt met de toekomst van dit land. Al maanden wordt verkondigd – dat zijn uw woorden – dat we voor een zware opdracht staan. U noemt het een col buiten categorie, maar als u elkaar voortdurend stokken in de wielen steekt, raakt u nooit boven op die col en zelfs niet op de Kemmelberg, mocht u dat proberen.

  Collega’s, deze regering beloofde bij de start dat ze de begroting op orde zou stellen. Dat was uw grote doelstelling. Voor u was de uitslag van de verkiezingen uitstekend. Zowel in Vlaanderen als in Wallonië kon een centrumrechtse – eigenlijk rechtse – meerderheid worden gevormd. Dat was uw gedroomde coalitie. Waar staat die gedroomde coalitie vandaag? Wat Arizona tot nu toe heeft gedaan, is zwaar besparen op pensioenen, op zieken, op het openbaar vervoer, op uitkeringen en op ontwikkelingssamenwerking. Intussen ging de begroting nog verder in het rood.

  Collega’s, dit is inderdaad ongezien. Een regering met volle bevoegdheid die op het einde van het jaar geen begroting heeft en op voorlopige twaalfden moet overschakelen. Dat is bijzonder gênant en bovendien een echte primeur.

  Nu vraagt u garanties om verder te doen. Welke garanties vraagt u, premier? Hebt u die gekregen?

  Raoul Hedebouw:

  Premier, het uitstellen van al uw antisociale maatregelen is een grote overwinning voor de sociale beweging. Het uitstellen van een indexsprong, het uitstellen van opnieuw maatregelen tegen langdurig zieken en het uitstellen van alle andere plannen die op tafel lagen, zoals de btw-verhoging, zijn een overwinning voor de sociale beweging. Zo'n 140.000 mensen hebben betoogd. De regering bereikt geen akkoord omdat ze die druk voelt.

  U moet niet enkel terugkomen op het toekomstige akkoord, maar ook op het zomerakkoord. Door de pensioenmalus uit dat zomerakkoord zouden tienduizenden mensen 200 à 300 euro minder pensioen krijgen omdat ze niet tot 67 jaar konden werken. Het uitstel van dat akkoord is een overwinning voor duizenden mensen. Mijnheer de eerste minister, mijnheer Jambon, ik verzoek u om de website mypension.be aan te passen zodat duidelijk wordt dat die duizenden mensen niet getroffen zullen worden door uw pensioenmalus. Dat is vandaag immers beslist en dat is goed nieuws.

  Het is ook goed nieuws voor de mensen die ’s nachts werken in de logistiek en hun nachtpremies dreigden te verliezen. Ook dat plan is van tafel geveegd en uitgesteld. Dat is een overwinning voor de sociale beweging. De reden daarvoor, beste arizonapartijen, is dat er geen maatschappelijk draagvlak bestaat voor uw maatregelen. Er is geen draagvlak. U hebt gezegd dat werken meer zou lonen. Le travail allait plus rapporter . Echter, niets daarvan is waar. De mensen vragen om betere werkomstandigheden. De mensen vragen om een eerlijke fiscaliteit, maar niets daarvan lag op de tafel van Arizona.

  Mijnheer de minister, u denkt dat het over 50 dagen gemakkelijker zal zijn, maar er komen drie stakingsdagen; om niet enkel uitstel te bekomen, maar om al uw plannen te doen stopzetten. Daar gaat het om.

  Pierre-Yves Dermagne:

  Monsieur le président, monsieur le premier ministre, huit mois pour s’installer, dix mois pour plomber le pays.

  Pourtant, on allait voir ce qu’on allait voir. La droite allait tout réformer. Dix mois plus tard, votre bilan, le bilan de votre gouvernement, monsieur le premier ministre, est une véritable catastrophe. Déficit doublé, baisse du pouvoir d'achat pour les travailleurs – qui ne verront jamais les 500 euros promis lors de la campagne –, des taxes déguisées, des médicaments qui coûtent plus cher, des faillites à la pelle, une augmentation du chômage et une sécurité défaillante.

  Votre bilan, monsieur le premier ministre, mesdames et messieurs les ministres, c'est l'inefficacité et l'injustice. Le bâton pour les travailleurs, les cadeaux pour les plus fortunés.

  Cette crise illustre aussi l'échec de votre méthode, monsieur le premier ministre; votre incapacité à tenir les délais et à boucler les projets. Toujours pas de taxe sur les plus-values boursières. Rien en vue pour faire contribuer les grandes fortunes et les épaules les plus larges. Rien de sérieux pour lutter efficacement contre la grande fraude fiscale.

  Ce gouvernement, monsieur le premier ministre, n'a pas de projet, pas de cap. Rien pour améliorer la vie des gens, la vie des travailleurs, des travailleuses. Le brouillard total.

  Aujourd'hui, vous nous demandez 50 jours de plus pour faire ce que vous n'êtes pas parvenu à faire pendant 10 mois.

  On nous avait promis des ingénieurs. Nous avons droit à des amateurs; parce qu'aujourd'hui, une chose est sûre: les comptes n'y sont pas. Les comptes ne sont pas bons. Les travailleurs continueront à être pressés comme des citrons. Il n'y aura pas, pour eux, de cadeau sous votre sapin de Noël.

  Catastrophe budgétaire, pouvoir d'achat en ruine, chaos sécuritaire. Voilà le vrai visage de vos politiques. On appelle ça la faillite, pas la réforme. Monsieur le premier ministre, vous vous rêviez Winston Churchill; nous nous sommes réveillés avec Boris Johnson.

  François De Smet:

  Monsieur le premier ministre, croyez-le ou non, je ressens une vraie empathie pour vous. Jamais, même dans vos pires cauchemars, vous ne vous êtes dit qu'un jour vous devriez défendre la stabilité du gouvernement fédéral du royaume de Belgique face, en plus, à des forces du désordre et du chaos bizarrement représentées aujourd'hui par le MR.

  Jamais vous n'auriez cru un jour être dépassé par votre droite par un parti francophone qui, pendant que vous vous échinez à prendre des mesures que vous n'avez fondamentalement – je le sais – pas envie de prendre, va faire la leçon au patronat flamand. Comme si d'ailleurs, chers collègues, il n'y avait qu'un seul parti dans ce pays qui n'aime pas les impôts, comme si tous les autres, même la N-VA, étaient des partis pro-taxes. J'y reviendrai tout à l'heure dans l'interpellation sur le fond.

  Mais le MR n'est pas le seul responsable. Vous avez une grande part de responsabilité parce que c'est votre gouvernement. C'est vous qui avez choisi vos partenaires. C'est vous aussi qui avez choisi votre méthode. Quand vous vous êtes installé, tout le monde vous a dit, par exemple, que votre trajectoire budgétaire était bâtie sur du sable et qu'on n'arriverait jamais aux 7,5 milliards d'effets retours. Les efforts à faire en dépenses, la dégradation du contexte budgétaire ne sont pas des excuses suffisantes. Au mieux, vous allez être le premier gouvernement de l'histoire à être contraint de faire passer des douzièmes provisoires tout en étant de plein exercice. Au pire, vous serez un gouvernement de passage, qui n'aura accompli aucune grande réforme et qui n'aura qu'un seul bilan: des intentions, des gesticulations et des divisions.

  Nous avons entendu votre nouvel ultimatum: un budget sous le sapin ou le sapin tout court.

  J'ai une seule question. Quel est, selon vous, le prix de cette crise? Vous l'avez dit, les réformes vont être suspendues. Combien les citoyens, les entreprises et les associations vont-ils devoir payer pour l'absence de budget, pour l'absence de réformes et de résultats de ce gouvernement?

  Voorzitter:

  Ook de heer Dedecker zal over dit thema nog een vraag stellen.

  Jean-Marie Dedecker:

  Premier, collega’s, mocht ik vandaag partijvoorzitter zijn, lid van de uitvoerende macht of minister, dan zou ik ontzettend veel last hebben van plaatsvervangende schaamte. Het gat in de begroting is zo groot dat men er met een drone moet over vliegen. We worden bedreigd door een natie, maar we kunnen die drones zelfs niet uit de lucht halen, en straks moeten we beslissen over de Euroclearmiljarden.

  We zitten te discussiëren over de kleur van het bluswater terwijl het huis in brand staat. De toestand is hopeloos, maar blijkbaar nog altijd niet ernstig.

  Ik hoor het hier van iedereen, ook van de oppositie en weet ik veel. Jullie zijn bijna allemaal aan de macht geweest – behalve de communisten, gelukkig, anders was het hier Venezuela; dat geluk hebben we wel gehad. Allemaal! Mijnheer Van Quickenborne, ik zag 25 jaar lang ononderbroken liberalen in de regering. Toch zijn we kampioen in alle belastingen die er bestaan.

  Mijnheer Bouchez, u hebt gelijk dat u de belastingen niet wilt verhogen. U hebt gelijk, maar jullie zijn mee verantwoordelijk. Er is geen ministerpost die jullie niet bezet hebben. Die van Financiën bijvoorbeeld, al heeft Reynders meer op de lotto gespeeld dan voor de financiën gezorgd.

  Het gaat niet alleen over die kant, want ik zie jullie wel lachen ter linkerzijde. Ik zie minister Vandenbroucke zitten. Dat doet mij eens plezier. 70 miljard hebben we nodig voor de pensioenen. Maar jullie hebben de pensioenkassen geplunderd, mijnheer Vandenbroucke, uitvinder van het Zilverfonds. 15 miljard is in rook opgegaan. Jullie hebben de pensioenkassen van Proximus en dergelijke meer geplunderd. Dat jullie dan vandaag jullie verantwoordelijkheid ontvluchten, vind ik beschamend.

  Ik vind beschamend wat hier aan het gebeuren is. Ik zetel hier lang genoeg. Ik heb ze allemaal de revue zien passeren. Maar dit heb ik nog niet meegemaakt.

  Als jullie nu niet beseffen dat het kwart over twaalf is, wel, neem dan collectief ontslag. Ga naar de kiezer en vraag eens (…)

  Voorzitter:

  Dank u wel, mijnheer Dedecker.

  Mijnheer de eerste minister, u hebt vijf minuten antwoordtijd.

  Bart De Wever:

  Geachte vraagstellers van de oppositie en Jean-Marie – een beetje hybride –, de ontgoocheling dat de begroting nog niet in orde is, is normaal. Die begrijp ik. Geloof mij, niemand is meer ontgoocheld dan ikzelf. Het verwijt dat we er niet aan gewerkt zouden hebben, mevrouw Bertrand, is onterecht. Dat kan ik u verzekeren. Vooral omdat we voor het jaar 2026 eigenlijk geen problemen hadden. We moesten geen enkele bijkomende maatregel nemen met hetgeen we al gerealiseerd hadden. Als we dat werkstuk hadden ingediend bij Europa, zouden we sowieso groen licht krijgen. We hadden het ons dus heel gemakkelijk kunnen maken. Ik had hier in oktober zonder problemen een State of the Union kunnen afleggen, sans problème , maar ook sans gêne .

  Dat hebben we niet gedaan, bewust niet. Als ik hier vandaag met lege handen sta – en met grote kopzorgen, dat geef ik toe –, dan is het omdat we samen hebben besloten om de problemen onder ogen te zien. Oppositiepartijen die onder Vivaldi verantwoordelijkheid hebben gedragen, bijvoorbeeld in de 16 of op de post van Begroting, zijn bijzonder slecht geplaatst om nu commentaar te geven.

  De radicale partijen in de oppositie kunnen zich vandaag vrolijk maken, maar dat is eerlijk gezegd meestal het enige wat ze kunnen. Dat draagt niet veel bij. (Protest op de banken van het Vlaams Belang) U kunt zich vrolijk maken, wat roepen, maar dat is alles wat u kunt, wat u ooit gekund hebt en wat u ooit zult kunnen. Dat draagt niets bij.

  Inhoudelijk blijf ik bij wat ik in mijn verklaring heb gesteld. Ex malis eligere minima , zegt men in het Latijn. Wie de keuze heeft tussen slechte opties, moet altijd het minste kwaad kiezen.

  C'est le choix qui s'offre à nous aujourd'hui pour trouver une réponse à nos défis budgétaires. Et ce choix est devenu inévitable. Les mesures qui doivent être prises ne sont agréables pour personne, mais elles doivent être prises pour assurer l'avenir de tous les citoyens de ce pays. Ce gouvernement est donc confronté à une tâche extrêmement difficile, une tâche que de nombreux politiciens ont négligée par le passé.

  Wij zullen in de komende weken verder werken om tot een oplossing te komen voor de grote uitdaging waarvoor wij staan. Ik kan alleen maar alle partijen van de meerderheid oproepen om dat met de nodige sérieux te doen, anders zal de burger ons dat nooit vergeven – en terecht.

  Barbara Pas:

  Premier, terwijl uw coalitiepartijen elkaar met stoere verklaringen, veto’s en zelfs scheldpartijen bestoken, trippelt uw kat Maximus door de ambtswoning. U zegt dat die rust brengt. Dat klopt. Het is nog nooit zo rustig geweest. Er is geen begroting, geen hervorming, geen State of the Union en geen beleid, tenzij wanbeleid. U bent nu mee verantwoordelijk voor het Belgische wanbeleid dat u altijd zelf aanklaagde.

  U had gelijk toen u toen zei dat men de Titanic op Belgisch niveau niet meer kan repareren. Toch maakt u nu de fout om dat toch te proberen in de plaats van te vervangen. Maak eindelijk werk van wat u de kiezer hebt beloofd. Maak eindelijk werk van meer autonomie voor Vlaanderen.

  U zegt dat niemand meer ontgoocheld is dan uzelf. Dat klopt niet. Heel veel van uw kiezers zijn veel meer ontgoocheld dan u.

  Alexia Bertrand:

  Mijnheer de premier, de heer Dedecker heeft gelijk: het huis staat in brand. Maar de brandweer is nog niet in zicht. Integendeel, men blijft afwachten. U hebt ons vandaag gezegd dat er de komende 140 dagen totale stilstand is: vijftig dagen plus nog drie maanden zonder een volwaardige begroting. Na meer dan een jaar zult u slechts één realisatie kunnen voorleggen.

  De tijd tikt en de factuur groeit, beste collega’s. De situatie wordt steeds erger en de inspanning wordt groter met de dag. Wie zal de factuur betalen? Dat zijn altijd dezelfde mensen: de mensen die werken, sparen en ondernemen. De middenklasse zal de factuur betalen.

  Sarah Schlitz:

  Monsieur le premier ministre, peut-être votre appel sera-t-il entendu et aurez-vous un accord pour Noël. Mais, monsieur le premier ministre, les citoyens n'attendent pas que vous mettiez sous le sapin de nouveaux cadeaux pour les plus riches. Les citoyens n'ont pas voté pour travailler plus avec une pension moindre. Les citoyens n'ont pas voté pour que les infirmières, qui sont déjà 83 % à dire qu'elles se sentent en mauvaise santé, soient encore plus acculées dans leur travail.

  Aujourd'hui, écoutez ce que les citoyens vous disent. Soyez à l'écoute des problèmes, des difficultés, des défis à relever et, surtout, arrêtez de répéter sans cesse que la situation est difficile. Cela, je pense que tout le monde l'a compris. Par contre, mettre en place des mesures qui ne touchent que la majorité de la population, en préservant les plus riches, cela ne va pas. Aujourd'hui, les citoyens sont d'accord de faire des efforts si tout le monde fait des efforts et de façon proportionnelle. Voilà le message que les gens souhaitent vous envoyer, monsieur le premier ministre.

  Stefaan Van Hecke:

  Mijnheer de premier, u verklaarde in Gent dat ons land boven de afgrond hangt, maar dat klopt niet. Het is uw regering die boven de afgrond hangt.

  U hebt nu extra tijd gekregen, namelijk vijftig dagen. Collega's, de klok tikt ongenadig. Echter, vijftig dagen is voldoende tijd om het over een andere boeg te gooien. De keuzes die de regering tot nu toe heeft gemaakt, zijn immers hard en onrechtvaardig voor de gewone mens.

  Ik wil nogmaals beklemtonen dat er alternatieven bestaan. De heer Van Peteghem weet dat. Er lekt geld uit de begroting, bij de managementvennootschappen, in de auteursrechten, in de fiscale fraude, die gigantisch is en waar miljarden te vinden zijn. De regering kan fossiele subsidies afbouwen en een miljonairsbelasting invoeren. De alternatieven die niet raken aan de gewone mens, liggen voor het grijpen.

  Mijnheer de premier, over vijftig dagen is het 26 december 2025. In Engeland is het die dag Boxing Day, zijnde de dag waarop cadeautjes worden gegeven. De burgers zijn nu al bezorgd over wat zij zullen aantreffen onder uw kerstboom. Denk daar maar eens goed over na.

  Raoul Hedebouw:

  Monsieur le premier ministre, les mesures ne seront agréables pour personne. C'est cela, le problème de votre table de négociations: cette vérité-là n'a pas été dite pendant la campagne électorale. Pendant celle-ci, vous avez dit que les gens allaient être mieux payés, que le travail allait être valorisé, qu'il allait y avoir beaucoup de positif pour le monde du travail. Or, ici, la vérité a été dite: tout le monde va payer, tout le monde va douiller! Ce ne sera agréable pour personne. Votre problème est là: qui allez-vous faire payer?

  Des alternatives existent. Non, tout le monde ne doit pas payer. Allez chercher l'argent chez les super-riches, allez rechercher tous les cadeaux que vous avez offerts pour définancer la sécurité sociale. Huit milliards en moins dans la sécu avec votre tax shift à l'époque! Arrêtez de dire que tout le monde doit payer! Ce n'est pas vrai, car ce n'est pas la crise pour tout le monde. Pourquoi ne vous en sortez-vous pas lorsque vous vous retrouvez à table? Parce qu'il vous est impossible d'avouer publiquement que vous avez menti pendant la campagne électorale. Donc, vous êtes bloqué (…)

  Pierre-Yves Dermagne:

  Monsieur le premier ministre, vous nous racontez systématiquement la même fable mais les travailleurs, eux, ont bien compris qu'ils ont été trompés par les partis de cette majorité lors de la campagne électorale.

  Vous êtes aussi le roi de la métaphore et de la comparaison mais, aujourd'hui, vous êtes nu, les mains vides: pas de budget, rien pour les travailleuses et les travailleurs, aucune perspective d'amélioration. Rien sous le sapin – ou, comme l'a dit François De Smet, le sapin tout court. La seule perspective pour celles et ceux qui travaillent, c'est de travailler plus pour gagner moins. Ces gens-là savent que ce sont eux qui vont continuer à payer les politiques injustes et inefficaces portées par votre gouvernement: les travailleuses et les travailleurs de la classe moyenne, à qui nous devons le respect, monsieur le premier ministre.

  François De Smet:

  Merci monsieur le premier ministre. Je n'ai pas reçu de réponse, pourtant ma question était intéressante. L'information du report à Noël, nous la connaissions avant que vous arriviez. Mais la nouvelle, c'est que toutes vos réformes sont concentrées dans les 50 jours de désert de l'Arizona, que vous venez d'expliquer.

  Que va-t-il se passer? Combien cela va-t-il réellement coûter aux citoyens? Je trouve cela assez léger.

  Je comprends que vous vouliez absolument éviter d'être un nouveau De Croo. On vous dépeint parfois comme – peut-être – le nouveau Dehaene. Permettez-moi de vous dire que, pour l'instant, cela ressemble surtout à du Leterme.

  Jean-Marie Dedecker:

  Premier, ik heb twee oplossingen voor uw probleem. Ten eerste belt u naar uw collega in Taiwan. Tijdens de Aziatische crisis eind jaren 90, een grote crisis, zat er een gat in hun begroting van 8 %. Alle departementen moesten besparen, met uitzondering van Defensie. Dat is uitstekend gelukt, want vandaag is het een Aziatische tijger. Ten tweede, wat uw deadline betreft, u gaat naar de Koning en vraagt hem om de Muziekkapel Koningin Elisabeth. Daar brengt u al die onderhandelaars in onder en zet hen op water en brood. Desnoods haalt u het dak eraf, zodat het binnen regent, en u komt pas naar buiten wanneer u een beslissing hebt genomen. Tot genoegen. Ik dank u.

Voorstellen

Voorstellen ingediend door Alexia Bertrand als hoofdauteur.

Slechts een deel van alle voorstellen wordt getoond. Lopende voorstellen die nog niet zijn gestemd geweest worden niet weergegeven.

• Voorstel: Wetsvoorstel tot bekrachtiging van koninklijke besluiten inzake inkomstenbelastingen (1189/3)

  Wetsvoorstel tot bekrachtiging van koninklijke besluiten inzake inkomstenbelastingen (1189/3)

  Bekijk dossier 1189

• Voorstel: Wetsvoorstel tot opheffing van de tewerkstellingsbeperkingen voor studentenjobs (369/5)

  Wetsvoorstel tot opheffing van de tewerkstellingsbeperkingen voor studentenjobs (369/5)

  Bekijk dossier 369

Stemmingen

Recente stemmingen van Alexia Bertrand in de plenaire vergadering.

Commissies

Alexia Bertrand is lid van de volgende commissies.