Kamerlid Oskar Seuntjens (Vooruit)

Mondelinge vragen

De 10 meest recente vragen gesteld door Oskar Seuntjens in de plenaire vergaderingen.

• Vraag: Het akkoord met ENGIE

  Vraag: De stopzetting van de ontmanteling van de kerncentrales en de nucleaire strategie

  Vraag: Het akkoord met ENGIE

  Vraag: Het akkoord met ENGIE

  Vraag: Het akkoord met ENGIE

  Vraag: Het akkoord met ENGIE

  Vraag: Het akkoord met ENGIE en het kernenergiepark

  Vraag: Het akkoord met ENGIE en het kernenergiepark

  Vraag: Het akkoord met ENGIE

  Vraag: Het akkoord met ENGIE

  Vraag: De ENGIE-deal

  Het akkoord met ENGIE
  De stopzetting van de ontmanteling van de kerncentrales en de nucleaire strategie
  Het akkoord met ENGIE
  Het akkoord met ENGIE
  Het akkoord met ENGIE
  Het akkoord met ENGIE
  Het akkoord met ENGIE en het kernenergiepark
  Het akkoord met ENGIE en het kernenergiepark
  Het akkoord met ENGIE
  Het akkoord met ENGIE
  De ENGIE-deal
  Nucleaire strategie en akkoord met ENGIE summaryExplanation

  Beantwoord door

  N-VA Bart De Wever (Eerste minister)
  MR Mathieu Bihet (Minister van Energie)
  

  op 30 april 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De discussie draait om het principieel akkoord met ENGIE over de mogelijke overname van Belgische kerncentrales om ze langer open te houden, na jaren van ontmanteling en afhankelijkheid van buitenlandse energie. Bart De Wever (N-VA) en Mathieu Bihet (MR) benadrukken dat dit een strategische stap is voor energiezekerheid, lagere prijzen en minder afhankelijkheid, met stopzetting van afbraakwerken en onafhankelijke studies naar haalbaarheid, maar geen definitieve beslissing—kritiek komt van PTB (D’Amico), die vreest voor genationaliseerde verliezen en eist dat ENGIE de ontmantelingskosten draagt, terwijl Groen/links (o.a. Hedebouw) kernenergie afwijzen. Liberalen (Coenegrachts, Bombled) steunen de stap voorzien van strenge financiële voorwaarden en een plan B, terwijl Vlaams Belang (Pas) en Dedecker de vertraagde actie en hoge kosten door vorig beleid hekelen, maar de koerswijziging toejuichen. cd&v (Van Keymolen) en Les Engagés (Lejeune) zien het als historische kans voor soevereiniteit, mits transparantie en focus op nieuwe reactoren (SMR’s) en hernieuwbare energie. Kritische punten blijven de onderhandelingspositie tegenover ENGIE, de kostprijs voor de belastingbetaler en het ontbreken van concrete timing.

  Bert Wollants:

  Mijnheer de voorzitter, mijnheer de eerste minister, mijnheer de minister, collega’s, al van bij het begin van de regering-De Wever hebben we heel duidelijk aangegeven dat we in het energiebeleid een serieuze bocht wilde maken, waarbij we niet meer enkel inzetten op hernieuwbare energie, maar ook op kernenergie, omdat die leidt tot stabiele prijzen, meer bevoorradingszekerheid en minder afhankelijkheid van het buitenland. Dat is natuurlijk een enorm verschil met de antinucleaire visie bij sommigen, die ons al heel veel geld gekost heeft.

  In de vorige en huidige crisissen moeten we vaststellen dat afhankelijkheid een behoorlijke kostprijs heeft, die vandaag betaald wordt door onze gezinnen en onze bedrijven. Dan is het bijna wraakroepend dat de vorige regering nog heeft ingezet op nieuwe gascentrales om het gat dicht te rijden.

  Met het nieuws dat er een principieel akkoord gevonden is met ENGIE over het onderzoek naar de overdracht van de kerncentrales om er op die manier voor te zorgen dat de kerncentrales langer open kunnen blijven en dat de aan de gang zijnde afbraakwerken stopgezet worden, nemen we een belangrijke horde om onze energie opnieuw in eigen handen te nemen en daarmee aan de slag te kunnen gaan. ( Protest van de heer Hedebouw )

  We weten natuurlijk allemaal dat dat maar een eerste kleine stap is in de bijsturing van ons energiebeleid en dat er nog vele stappen moeten volgen. Hoe dan ook betonen wij met die stap nu de moed en het lef om het verschil te maken.

  Mijnheer de eerste minister, op welke manier gaan we hier in de toekomst mee om?

  Wat staat er juist in het akkoord? Kunt u dat nader toelichten?

  Welke stappen kunnen naar verwachting in de komende maanden gedaan worden om dichter bij ons doel te komen?

  Op welke manier zal de hele operatie ervoor zorgen dat we onze welvaart veiliger kunnen stellen?

  Marc Lejeune:

  Monsieur le président, monsieur le premier ministre, monsieur le ministre, reprendre la main sur nos activités nucléaires, reprendre notre avenir en main, reprendre finalement ce qu'on n'aurait jamais dû abandonner, c'est historique! Il y a des décennies où rien ne se passe, et il y a des semaines où des décennies se produisent!

  L'annonce de ce matin de la signature d'une lettre d'intention avec ENGIE marque un tournant historique pour notre pays. Nous pouvons enfin ramener le centre de décision de Paris à Bruxelles et rejoindre le clan des pays qui contrôlent leur énergie, leur autonomie et leur souveraineté. Le nucléaire doit être une composante importante de notre mix énergétique – vous savez que c'est essentiel pour Les Engagés –, une énergie abordable, décarbonée, qui renforce notre autonomie.

  Dès 2023, nous envisagions un rachat par l'État belge de nos centrales et, il y a encore deux semaines, je demandais d'arrêter le démantèlement de Tihange 1. Alors, vous comprenez que je me réjouis que Les Engagés aient été entendus. Cette décision apporte enfin un peu d'espoir, enfin un peu d'ambition, mais cette opération reste particulièrement complexe, nous le savons.

  La période à venir sera cruciale et rentrera dans les annales de l'histoire énergétique belge. Dès lors, monsieur le premier ministre, monsieur le ministre, pouvez-vous nous préciser les points suivants?

  Comment le gouvernement envisage-t-il et évalue-t-il la faisabilité technique et financière, notamment au regard des passifs liés au démantèlement? Savez-vous déjà vers quel mécanisme on se dirigerait pour retrouver le contrôle, et avec quels exploitants?

  Qu'est-ce qui a changé pour qu'on considère aujourd'hui que la relance est possible, alors qu'ENGIE nous affirmait toujours le contraire? Même si c'est un peu rapide, nous pouvons déjà y penser!

  Steven Coenegrachts:

  Mijnheer de premier, mijnheer de minister, als liberaal ben ik van nature geen grote voorstander van nationalisaties, zoals u wel zult begrijpen, maar ik denk dat u in dit geval een logische, volgende stap zet. Nadat de vorige regering de levensduur van twee kerncentrales heeft verlengd, werken we nu verder met de onwillige partner die ENGIE Electrabel is en dan moet de volgende logische stap worden gezet. De kritieke infrastructuur moet worden beschermd en in België worden verankerd voor de economie, zodat de bevoorradingszekerheid gegarandeerd blijft en onze afhankelijkheid van het buitenland vermindert. Vandaag hebt u gezegd dat u principieel akkoord gaat met ENGIE Electrabel om onderhandelingen daarover op te starten.

  Natuurlijk, the devil is in the details , zeker bij dit soort onderhandelingen. We zijn dan ook benieuwd naar de kostprijs. Zal de overheid zelf kerncentrales uitbaten? Kunnen we dat wel? Beschikken we over de nodige expertise? Wat zal het effect zijn op de energiemarkt? Blijft het bij de twee centrales die vandaag open zijn of overweegt u om er meerdere te heropenen? Er blijft veel onduidelijk en er moet nog veel worden uitgeklaard.

  De vraag is dan ook, mijnheer de premier, mijnheer de minister: wat is de timing en wat zijn de volgende stappen? Tegen wanneer kunnen we onze economie en onze burgers de duidelijke en exacte zekerheid bieden dat kernenergie permanent in ons land wordt verankerd? Dank u wel.

  Roberto D'Amico:

  Messieurs les ministres, depuis le début, nous disons avec le PTB que nous avons besoin d’un secteur public de l’énergie pour garantir une énergie verte et bon marché. C’est une bonne chose d’avoir aujourd’hui un débat sur la propriété de ce secteur essentiel. Mais s’il s’agit uniquement de nationaliser les pertes et de transférer tous les risques vers le contribuable, nous ne sommes pas d’accord car, en réalité, nous avons déjà payé quatre fois ces centrales nucléaires.

  Premièrement, dans les années 80 et 90, elles ont été amorties sur le dos des consommateurs, puis vendues à ENGIE. Ensuite, ENGIE en a tiré 15 milliards de profits jusqu’en 2020. Nous avons aussi payé des milliards de surprofits pendant la précédente crise énergétique, en 2022 et en 2023. Enfin, avec l’ENGIE deal, après la crise, nous avons repris la facture des déchets nucléaires, tout en garantissant ces profits pour les deux réacteurs prolongés. Messieurs les ministres, nous n’allons quand même pas payer une cinquième fois pour ces centrales!

  Si nous nationalisons le nucléaire, cela doit se faire pour un euro symbolique. La facture du démantèlement doit rester chez ENGIE. Nous subventionnons quasiment tous les moyens de production dans le secteur. L’éolien offshore est subventionné. Les centrales à gaz existantes et les nouvelles sont subventionnées. Les panneaux photovoltaïques sont subventionnés. Les parcs à batteries sont subventionnés. Même la centrale hydroélectrique de Coo est subventionnée.

  Si nous subventionnons tout, reprenons l’ensemble du secteur pour que la population profite aussi des avantages et pas seulement des coûts.

  Messieurs les ministres, si vous voulez nationaliser le nucléaire, pourquoi ne nationalisez-vous pas l’ensemble du secteur énergétique en Belgique?

  Jean-Marie Dedecker:

  Beste groene verdwaasde collega’s, weet u, mijnheer de premier, sinds 1 april schijnt de zon en waait de wind voortdurend. Weet u hoeveel elektriciteit we sinds het begin van deze maand hebben moeten invoeren? Dat was 42 % van al onze elektriciteit, op 18 april zelfs 58 %. Waar hebben we die gekocht? In Frankrijk, want daar draaien nog altijd kerncentrales.

  Mijnheer Coenegrachts, ik hoor u graag bezig. Paars-groen heeft onze hele energiesector kapot gemaakt. Dat is begonnen toen uw praeses, de heer Verhofstadt, aan de macht was in 2003. U hebt de boel verkocht voor een appel en een ei. Electrabel is verkocht aan de Fransen. Er was nog een terugfluitmogelijkheid voor de bevoorrading in 2014, maar alle partijen hebben dat laten passeren. Iedereen heeft hier boter op het hoofd. In 2023 heb ik hier de grootste verdwazing meegemaakt in de 25 jaar die ik hier zit. Men heeft toen beslist om alle reactoren te sluiten. Gelukkig is er nadien nog een soort deus ex machina opgedoken en is beslist om nog twee kerncentrales open te houden.

  Vandaag staan we waar we staan. Destijds heeft het duo Tinne Van der Straeten, die men zou moeten opsluiten voor schuldig verzuim, en de heer De Croo, een wurgcontract getekend met ENGIE van 1.000 pagina’s dik. Elke stap die we vandaag zetten, moeten we betalen aan ENGIE. Ze hebben de zaak al afgekocht: alleen al het ontmantelen van de kerncentrales kost tussen 40 en 60 miljard euro. De Fransen hebben dat afgekocht voor 15 miljard euro. Waar vandaag Tihange 1 staat, moet een gascentrale komen. Groene jongens, een gascentrale stoot 41 keer meer CO ₂ uit dan een kerncentrale, die nul CO ₂ uitstoot. Ik hoop dat de nucleaire verdwazing in uw hoofd eindelijk is verdwenen en (…)

  Phaedra Van Keymolen:

  Mijnheer de voorzitter, mijnheer de premier, mijnheer de minister, collega’s, nadat ons land jarenlang een knipperlichtrelatie met zijn kerncentrales is het tijd voor een volgende stap. Vanochtend werd het dan ook officieel: de Belgische Staat en ENGIE hebben zich verloofd en zullen nu verder onderhandelen over het huwelijkscontract.

  Het is een belangrijk contract, want het gaat over onze strategische autonomie. We zitten momenteel in de tweede energiecrisis in minder dan vier jaar tijd en er volgen ongetwijfeld nog crises. We moeten dus zorgen voor structurele oplossingen. Keer op keer blijkt hoe kwetsbaar we zijn. We moeten minder afhankelijk worden van fossiele brandstoffen en van Moskou, van Riyaad en van Washington. Dat kan alleen, als we onze energiebevoorrading in eigen handen nemen, door zelf te beslissen over de toekomst van onze kerncentrales en door een turbo te zetten op hernieuwbare energie. Dat is de beste garantie om onze gezinnen en onze bedrijven te beschermen tegen toekomstige energiecrisissen. Strategische onafhankelijkheid betekent ook dat we verder moeten inzetten op de volgende generatie reactoren, de SMR’s, waarvoor we hier in België, in de Kempen, de kennis in huis hebben.

  Mijnheer de premier, mijnheer de minister, het is goed dat we onze energie in eigen handen nemen en dat we onze mensen beschermen in tijden van crisis. Voor het huwelijksfeest kijken we echter best ook naar de factuur en naar de kleine lettertjes in het huwelijkscontract. Hoe snel weten we of het huwelijk plaats zal vinden of niet en tegen welke prijs?

  Christophe Bombled:

  Monsieur le premier ministre, monsieur le ministre de l'Énergie, je tiens tout d'abord à saluer la décision stratégique du gouvernement d'assumer dans un futur proche la propriété directe de l’ensemble des activités nucléaires d'ENGIE et d'Electrabel, couvrant les sept réacteurs, le personnel, les filiales et l'ensemble des actifs et passifs associés, y compris les obligations de démantèlement et de déclassement. Dans le même mouvement, on va interrompre les opérations de démantèlement qui empêcheraient le redémarrage des réacteurs.

  Cette orientation va clairement dans le sens d'un État stratège, soucieux de la sécurité d'approvisionnement, des objectifs climatiques, de la résilience industrielle et de la prospérité socio-économique à long terme de notre pays, ce que notre famille libérale a toujours défendu lorsqu'elle plaidait pour la prolongation du nucléaire et le développement de nouvelles capacités sur notre territoire.

  Pouvez-vous préciser au Parlement de quelle manière vous entendez garantir que cette transaction – dont la lettre d'attention encadre désormais des négociations exclusives – permettra de bâtir une activité nucléaire durable, financièrement viable et pleinement cohérente avec nos objectifs climatiques et industriels de long terme, tout en préservant l'équilibre financier global des partenaires privés, comme le prévoit le communiqué?

  Par ailleurs, pourriez-vous détailler comment la suspension convenue des travaux de démantèlement et de déclassement, décidée pour maintenir toutes les options ouvertes pour l'État belge, sera mise à profit concrètement pour sécuriser à la fois la continuité de production, la sûreté des installations et l'accompagnement des travailleurs concernés tout au long de ce processus?

  François De Smet:

  Messieurs les ministres, soyons honnêtes, cette lettre d’intention mérite d’être saluée. Elle le mérite d’abord parce qu’elle a pour effet immédiat d’arrêter le démantèlement des sites existants. Et surtout, la décision stratégique d’assumer la propriété directe des actifs nucléaires constitue un pas dans la bonne direction.

  Oui, il faut investir dans notre autonomie énergétique, pour la même raison qu’il faut investir dans notre défense. Ces deux enjeux sont comparables. D’abord, parce qu’il s’agit d’assurer davantage d’autonomie dans un environnement devenu plus hostile et incertain; ensuite, parce qu’il faut rattraper des dizaines d’années d’erreurs et d’inaction; enfin, en raison de l’ampleur gigantesque des enjeux financiers.

  En revanche, sur ce dernier point, le communiqué n’est pas tout à fait rassurant. Derrière cet accord de principe se cachent quelques zones d’ombre financières qui pourraient s’avérer vertigineuses pour le contribuable.

  D’abord, le texte précise que la transaction ne doit pas avoir "d’impact indu ni négatif ni positif sur la situation financière globale d’ENGIE". On a rarement vu dans une lettre d’intention une clause aussi péremptoire, d’autant qu’aucune précaution comparable relative à la situation financière de l’État belge – qui, comme chacun le sait, se porte très bien – n’apparaît dans le texte. Cela ressemble donc furieusement à un chèque en blanc.

  Ensuite, nous avons la question du coût de la remise aux normes. ENGIE affirmait encore récemment que le redémarrage de réacteurs comme Tihange 1 nécessiterait des travaux gigantesques pour répondre aux normes de sécurité.

  Enfin, comme tout le monde l'a lu dans votre communiqué, cette lettre d'intention ne constitue pas un engagement ferme. Dès-lors, avez-vous un plan B si jamais, à l’automne prochain, cela ne fonctionne pas?

  Je pense qu'il faut investir dans notre autonomie énergétique. Il y a, pour un État, bien davantage de cohérence à être propriétaire d’outils de production énergétique que de banques, par exemple. Cependant, il est essentiel que ce gouvernement nous indique ce que cette acquisition représentera pour le contribuable et la manière dont elle sera financée. À ce stade, nous n’en avons aucune idée. Et j’espère que vous, au moins, vous en avez une.

  Oskar Seuntjens:

  Op de vooravond van 1 mei mogen wij lezen dat de regering energie opnieuw wil nationaliseren.

  Als socialisten kunnen wij, in tegenstelling tot andere partijen, natuurlijk onmogelijk tegen een overheid zijn die haar verantwoordelijkheid wil nemen. Ik las dat Groen vanochtend opnieuw in een kramp schoot omdat het over kernenergie ging.

  De waarheid is echter dat wij vandaag geen ruimte hebben voor taboes. De realiteit is wat ze vandaag is. Wij zijn vandaag veel te afhankelijk van anderen en van onbetrouwbare partners als het over onze energie gaat.

  De oplossing daarvoor is behoorlijk eenvoudig. Wij moeten onze energie opnieuw in eigen handen krijgen. Vandaag zien we de prijzen immers door het dak gaan en is de onzekerheid bij gezinnen, alleenstaanden en bedrijven veel te groot.

  Het is dus goed dat wordt gesproken tussen de overheid en ENGIE om een deal te sluiten, maar die deal moet natuurlijk wel onder voorwaarden worden gesloten. De deal moet ervoor zorgen dat onze energiezekerheid toeneemt, dat de duurzaamheid van onze energie verbetert en dat energie opnieuw betaalbaar wordt.

  Het kan niet zijn dat het een deal wordt waarbij de winsten worden geprivatiseerd, maar de risico’s genationaliseerd.

  Heren ministers, kunt u uitleg geven over de onderhandelingen tussen ENGIE en de overheid?

  Barbara Pas:

  Na de sale-and-lease-backconstructie van Guy Verhofstadt hebben we nu de allicht even dure sale-and-buy-backconstructie. Het Vlaams Belang werd jarenlang als linkse partij weggezet omdat we strategische sectoren zoals energie willen nationaliseren. Dat is exact wat u vandaag gaat doen. Ik hoor nu iedereen zeggen hoe belangrijk het is om energie in eigen handen te houden. Aan alle partijen die daar vandaag enthousiast over zijn, wij hebben dat altijd al gezegd. Het is wel bijzonder jammer dat u eerst twee energiecrisissen nodig hebt gehad om het gezond verstand te laten werken.

  Waarom nu pas? Er is trouwens nog geen echt akkoord, het is een intentieverklaring zonder verplichting om tot een transactie te komen. De vraag is wat er zal gebeuren met de ontmanteling van die vijf centrales, die ondertussen al is ingezet. Die afbraak herstellen kost misschien wel miljarden en het zal ook jaren duren voor die opnieuw operationeel zullen zijn. De factuur van die ellenlange besluiteloosheid mag niet naar de belastingbetaler gaan. Net zoals bij de vorige onderhandelingen zit u echter in de zwakste onderhandelingspositie. U hebt nood aan capaciteit, terwijl ENGIE in een zetel zit.

  Die ontmantelingsactiviteiten van ENGIE worden eindelijk stopgezet. De vraag is of u ook die ontmantelingskosten zult overnemen. ENGIE heeft al die jaren de exploitatiewinsten gehad, het moet dan ook opdraaien voor de afbraakfactuur.

  Dat bestaande capaciteit wordt opengehouden, is een goede zaak. Mijn vraag is echter wanneer u werk gaat maken van nieuwe capaciteit. Minister Bihet heeft deze legislatuur nog helemaal niets gedaan. Eigenlijk had u dat onder de Zweedse regering al kunnen doen. Het is meer dan dringend nodig.

  Voorzitter:

  Dan is het woord aan de jarige collega Van Lysebettens. (Applaus)

  Net als collega Frank gisteren mag ook u uw verjaardag te midden van vele vrienden vieren!

  Jeroen Van Lysebettens:

  Collega’s, heren ministers, het is vandaag mijn verjaardag, maar vanochtend dacht ik dat het de verjaardag van ENGIE was. De regering geeft ENGIE immers een groot cadeau. Niet ENGIE, maar de Belgische Staat zal opdraaien voor de dure sanering van oude kerncentrales, voor de dure renovatie van Tihange 3 en Doel 4 en voor de wensdromen om ook nog andere centrales op te lappen.

  De vorige regering onderhandelde nog dat ENGIE zou moeten opdraaien voor de ontmanteling van die oude reactoren, een kost van meer dan 10 miljard euro. Het is duidelijk dat de deal van Bart De Wever een goede deal is voor ENGIE, maar is het ook een goede deal voor de Belgische Staat? De kosten die ENGIE vermijdt, zullen uiteindelijk hoe dan ook moeten worden betaald. Bij een nationalisatie is het de belastingbetaler die ervoor betaalt, wij allemaal, u, iedereen hier. Zo ver zijn we nog niet. België heeft alleen een optie genomen om alle kerncentrales over te nemen. Die piste wordt nu verder onderzocht.

  Heren ministers, wat kost deze optie vandaag al aan de Belgische Staat? Ik lees in de krant dat de Belgische Staat tijdens de duur van de optie een vergoeding aan ENGIE betaalt als compensatie voor de kosten die het bedrijf ondertussen al maakt. Hoeveel bedraagt die vergoeding? Klopt het dat alle kerncentrales in de optie zitten, inclusief de scheurtjescentrales? Er wordt nu een grondig onderzoek gedaan naar de boeken van ENGIE. Wie zal dat doen? Wie bouwt de businesscase voor een eventuele overname en hoe gebeurt dat?

  Voorzitter:

  Dat zijn veel vragen, mijnheer de eerste minister. U hebt vijf minuten om daarop te reageren.

  Bart De Wever:

  Geachte Kamerleden, het zal onmogelijk zijn om in vijf minuten spreektijd op alle vragen te antwoorden, maar dit zal ook wel niet het laatste debat daarover zijn.

  Gisteren heb ik met mijn vriend, strijdmakker, kameraad Mathieu, de minister voor Energie, een letter of intent ondertekend tussen de federale overheid en ENGIE, met als doel een volledige overname van het nucleaire park door de overheid. Die intentieverklaring heeft op dit moment niet meer dan twee reële gevolgen, ten eerste, alle ontmantelingsactiviteiten worden gestopt en, ten tweede, we zullen een grondig en onafhankelijk studiewerk opstarten dat ons als overheid objectieve informatie zal verschaffen over de staat van de kernreactoren in ons land.

  Dat laatste is belangrijk, want tot voor kort waren we daarvoor grotendeels afhankelijk van de uitbater. De uitbater had sinds de jammerlijke wet op de kernuitstap een businessmodel gebouwd met het oogpunt van een nucleaire exit. De uitbater wenst niet terug te komen op dat businessmodel, wat begrijpelijk is gezien de onzekerheid over de toekomst van kernenergie die in dit land twee decennia heel bewust vanuit sommige groepen werd gezaaid.

  Die afhankelijkheid voor informatie van de uitbater leidde in het verleden tot foutieve inschattingen vanwege de voorgaande regeringen. Kerncentrales werden zelfs weggezet als lijken die niet meer gereanimeerd konden worden, zelfs de centrales waarvan men daarna de openingsduur heeft verlengd.

  Bovendien heeft ons dat in een bijzonder nadelige positie gebracht wat betreft de uitvoering van de regeringsstrategie om volop in te zetten op kernenergie. Er was inderdaad een deal van bijna 1.000 bladzijden, maar dat heeft ons niet geholpen.

  Met de schrapping van de wet op de kernuitstap heeft dit Parlement een eerste belangrijke stap gezet in de broodnodige mentaliteitsshift die ons land nu doormaakt inzake kernenergie.

  Cette déclaration d'intention marque désormais une nouvelle phase. Pour l'instant, le gouvernement ne s'engage encore à rien. Cette première phase se limite à arrêter toutes les activités de démantèlement et à lancer les études nécessaires. Celles-ci ont pour but d'examiner l'état des réacteurs et ce qu'il est encore possible d'en faire, d'évaluer le coût d'une remise en service en essayant de voir combien de temps cela prendrait. Cela concerne uniquement l'aspect technique. Pour le reste, nous analysons également ce que représenterait une éventuelle reprise sur le plan financier et juridique. Il y a donc beaucoup de travail en perspective.

  L'accord conclu hier nous permet d'ouvrir une nouvelle ère. C'est pourquoi ce projet se nomme "Aurora". Si les études se montrent positives, une estimation du parc nucléaire suivra, en tenant compte de tous les risques et des coûts prévisibles. Une grande partie des coûts attendus est déjà couverte par le fonds Hedera pour le stockage des déchets et par le fonds Synatom pour un éventuel démantèlement. Un montant de quelque 25 milliards d'euros est déjà réservé à cette fin. Les éventuels coûts supplémentaires seront identifiés par les études à venir et intégrés ensuite dans l'accord final.

  Cette reprise ne doit donc pas nécessairement constituer une charge structurelle pour le budget, certainement pas si l'on tient également compte des coûts de la dépendance énergétique. Il s'agit d'un investissement qui rapportera. En cas d'accord définitif, après des décennies dans le giron français, nous reprendrons nous-mêmes le contrôle de nos centrales nucléaires et pourrons décider de leur avenir. À terme, nous pouvons éventuellement envisager une collaboration avec d'autres partenaires.

  By the way, degenen die nu spreken over nationalisering – sommigen juichend, anderen smalend – moeten beseffen dat onze kerncentrales de facto al genationaliseerd zijn, maar dan door Frankrijk en niet door ons. Ik heb dat altijd een bijzonder dwaas idee gevonden. Ik heb als student nog betoogd tegen de verkoop van Tractebel en daarna Electrabel, maar Verhofstadt deed maar voort.

  In tijden waarin we de geopolitieke context steeds meer lijken te moeten ondergaan, met alle gevolgen van dien voor onze energiebevoorrading en de prijzen, kan een herwinning van de controle over onze stroommix strategisch uiteraard een belangrijk houvast bieden. Daar gaan wij voor. Wij willen immers een zekere, betaalbare en duurzame energievoorziening, waarvoor we zo weinig mogelijk afhankelijk zijn van anderen. Ik dank u.

  Mathieu Bihet:

  Monsieur le président, chers collègues, aujourd'hui, la Belgique pose un acte fort; un acte par lequel notre pays décide de reprendre en main son avenir énergétique pour garantir sa sécurité d’approvisionnement.

  Pendant trop longtemps, nous avons hésité. Trop longtemps, nous avons été dépendants. Alors que les repères géopolitiques se redessinent profondément, cela n’est plus tenable. L’énergie est une question de puissance. L’énergie est une question de sécurité. Mais l’énergie est aussi une question de prospérité.

  Aujourd'hui, la Belgique a décidé de ne plus être spectatrice. En engageant cette démarche, nous faisons le choix ambitieux de la maîtrise, de la responsabilité, mais surtout – et c’est ce qui manquait – d’une vision à long terme.

  Il y a moins d’un an, ce Parlement adoptait la loi qui ouvrait le champ des possibles. L’ouverture des négociations officielles avec ENGIE est possible parce que vous avez permis cette voie.

  Aujourd'hui, nous actons une étape importante: la suspension des activités de démantèlement. Elle vise à préserver toutes les options, à protéger la valeur de nos actifs et à donner à la Belgique le temps et les moyens de décider en pleine connaissance de cause.

  Pour faire du nucléaire en Belgique, nous devons disposer des outils, des compétences et de l’expertise.

  Wij hebben een keuze gemaakt, een keuze voor onze toekomst in kernenergie. We doen dat niet voor onszelf of uit electorale overwegingen. De wet op de kernenergie werd met een heel erg ruime meerderheid goedgekeurd. Ons beleid voeren wij over partijgrenzen heen, over taalgrenzen heen en over politieke grenzen heen. Ons handelen staat in het teken van het algemeen belang en heeft tot doel de welvaart van ons land te versterken, zowel in het noorden als in het zuiden.

  Mon équipe et celle du premier ministre, que je remercie chaleureusement ici, ont travaillé et travailleront encore sans relâche.

  Chers collègues, nous ouvrons le champ des possibles. Nous voulons une Belgique qui produit davantage d'électricité qu'elle n'en dépend. Nous voulons une production massive d'énergie décarbonée.

  Ik wil echter duidelijk zijn: de intentieverklaring is een eerste stap, het begin van een traject dat we voor vele maanden aangaan. De gesprekken zullen veeleisend zijn en er zal een grondige analyse gemaakt worden. Er zal geen definitieve beslissing worden genomen zonder stevige garanties.

  Une chose est certaine, aujourd'hui le cap est fixé: une Belgique capable de soutenir son industrie avec une énergie compétitive; une Belgique qui atteint ses objectifs climatiques sans sacrifier sa prospérité; une Belgique qui croit en son savoir-faire, en ses ingénieurs, en son excellence scientifique et technologique. Et ce choix est un choix de confiance dans notre capacité à maîtriser des technologies complexes, de confiance dans notre industrie, de confiance dans nos talents et, surtout, de confiance dans notre avenir.

  Et à ceux qui doutaient encore de la place du nucléaire dans notre pays, je le dis sans détour: le débat appartient désormais au passé, le temps est aujourd'hui à l'action. La Belgique ne subira plus son avenir énergétique. À partir d'aujourd'hui, elle le construit.

  Bert Wollants:

  Dank u wel, mijnheer de eerste minister. Dank u wel, mijnheer de minister. Wat ik hier in de zaal gehoord heb, leert mij dat er een zeer ruim draagvlak is om kernenergie in onze energiemix op te nemen.

  Wij zullen alsmaar vaker kernenergie gebruiken; we hebben die energie nodig om onze welvaart veilig te stellen, onze industrie aan te drijven en onze gezinnen met stroom te bevoorraden. Dat wil zeggen dat we het traject moeten starten.

  Vandaag starten we een traject dat inderdaad niet makkelijk zal zijn, want onze voorgangers hebben het ons niet makkelijk gemaakt. Met dat traject kijken we naar de toekomst. We hadden dat al jaren geleden moeten opstarten, maar we kunnen niet terug in de tijd. We moeten vooruit. We moeten inderdaad die stap doen.

  Voor iedereen hier, op één partij na, is het orderwoord dat we vooruit moeten en dat kernenergie een deel is van onze energiemix. Laten we daar met zijn allen achterstaan en de regering vooruit stuwen in haar betrachting onze energie veilig te maken voor de toekomst.

  Marc Lejeune:

  Merci monsieur le ministre et monsieur le premier ministre. Dans le nucléaire, il faut déclencher, et surtout maîtriser, une réaction en chaîne. Aujourd'hui, nous pouvons maîtriser notre avenir. Nous avons dans le passé délégué notre souveraineté à une multinationale au sein de laquelle on ne maîtrisait plus rien. Aujourd'hui, nous corrigeons cette erreur.

  Cela demande du courage et de l'audace. Mais nous avons, dans notre pays, une histoire forte et des compétences évidentes dans ces matières nucléaires. Aujourd'hui, nous reprenons véritablement notre avenir en main. Cette reprise de nos installations nucléaires entraîne effectivement de grandes responsabilités, mais c'est le propre d'un gouvernement qui prend ses responsabilités et qui s'assume. Nous lui souhaitons plein succès.

  Steven Coenegrachts:

  Dank u voor de antwoorden, mijnheer de premier, mijnheer de minister. We staan vandaag inderdaad aan het begin van een lang, maar ook zeer onzeker traject. We zijn niet zeker van de uitkomst. We weten niet waar het zal eindigen. We weten niet of het überhaupt mogelijk zal zijn om met ENGIE tot een akkoord te komen.

  Ik wil u daarbij alle succes wensen, maar ik vraag u toch ook om over een plan B na te denken. Wat als het niet lukt? Wat als men niet slaagt? Als we er allemaal van uitgaan dat alles al beklonken is, zit ENGIE pas echt in een zetel. U moet op elk moment neen durven te zeggen, omdat het onder de voorgestelde voorwaarden niet kan. Blijf dus voorzichtig en sluit die deal onder de juiste voorwaarden. We zullen dat de volgende weken zeker samen opvolgen.

  Roberto D'Amico:

  Monsieur le ministre, vous reconnaissez officiellement que laisser les secteurs de l'énergie au privé était une erreur. C'est déjà une victoire en soit. Aujourd'hui, voir des libéraux reconnaître que laisser l'énergie au privé est une erreur, c'est un beau cadeau!

  Le secteur de l'énergie est crucial pour les gens, pour l'industrie et pour le climat. On ne peut pas laisser un secteur aussi important au privé. Ce que vous proposez aujourd'hui, ce n'est pas de reprendre le contrôle sur le secteur pour assurer des prix bas et des investissements pour la transition, mais de nationaliser les pertes et les risques, en privatisant les profits. Je vous le redis pour la cinquième fois, ce sont encore les travailleurs qui vont payer. Nous ne sommes pas d'accord avec ça.

  Jean-Marie Dedecker:

  Premier, na 25 jaar energiebeleid van paars-groen zitten we momenteel met de grootste CO 2 -uitstoot en de duurste energie. Later op de agenda volgen vragen over de verhuizing van de petrochemie. Voor onze gas betalen we vier keer de prijs die de rest van Europa betaalt wegens het hier gevoerde beleid.

  Daarom feliciteer ik u, echt waar, met de beslissing om eindelijk opnieuw de overstap te maken naar kernenergie. We hebben de kennis. Laat u niet in de zak zetten door de Fransen. We hebben de kennis. Haal die 450 ingenieurs die nu in Gravelines werken, in Duinkerke, en die vroeger in Doel zaten, terug. Zij kunnen het. Oude kerncentrales die stil lagen, zijn al opnieuw opgestart. Ga maar eens kijken naar Three Mile Island in Amerika. Laat u dus niet in de zak zetten. Ik weet dat het kwaad kersen eten is met de Fransen, aangezien zij, dankzij iedereen die hier voor mij zit, dat contract hebben afgesloten dat ontzettend nefast is voor ons. Ik wens u veel succes.

  Phaedra Van Keymolen:

  Heren ministers, met cd&v zeggen we vandaag ja. Een ja-woord is echter geen blanco cheque. We verwachten een deal die strategisch sterk en transparant is, want het huwelijk moet ook op lange termijn standhouden. Dat is althans de bedoeling. Maak dus werk van dat akkoord. Ga voor de bijkomende verlengde openingsduur van de jongste centrales. Maak ook werk van die nieuwe generatie reactoren en zet de turbo op hernieuwbare energie in het kader van onze energiemix en onze strategische onafhankelijkheid. Hoe sneller we onafhankelijk worden, hoe beter.

  Christophe Bombled:

  Monsieur le premier ministre, monsieur le ministre de l’Énergie, le groupe MR salue cette étape décisive. En effet, l’État fait le choix de la responsabilité. Oui, le choix de la responsabilité, avec un double objectif à long terme: la sécurité d’approvisionnement et la compétitivité de notre économie.

  Nous concrétisons ainsi la vision que nous défendons depuis des années. Quelle est-elle? Eh bien! c’est celle d’un État stratège, qui sécurise une énergie bas carbone, fiable et maitrisée, au service des ménages, des entreprises et du climat.

  François De Smet:

  Merci pour vos réponses.

  Je tiens à relever trois choses. Tout d'abord, vous avez parlé d’une étude approfondie de l’outil à réaliser par des experts indépendants. Je serais assez intéressé de savoir de qui il s’agit. Ce serait précieux.

  Ensuite, j’entends l’idée que cela n’aboutira pas nécessairement à une charge en plus pour l’État belge, vu les provisions existantes. Ce serait la moindre des choses, puisque ces réacteurs ont effectivement déjà été amortis plusieurs fois .

  Enfin, je suis heureux, monsieur Bihet, que le MR conçoive désormais qu’il est possible de gérer publiquement avec efficacité. Petite devinette. Qui a dit: "L’État est le plus mauvais actionnaire du monde"? C'était M. Bouchez au sujet de Proximus. Je vous remercie pour ce virage prometteur.

  Oskar Seuntjens:

  Mijnheer de eerste minister, mijnheer de minister, het is goed dat de verschillende pistes worden bekeken. Dat de politiek het niet bij woorden houdt maar ook concrete acties onderneemt, is nog beter. De federale regering gaat nu onderhandelen met ENGIE. De Vlaamse regering heeft een belangrijk akkoord afgesloten over Ventilus, wat nodig is om de elektriciteit van zee aan land te brengen. Natuurlijk moeten we ook verder bouwen aan de Prinses Elisabethzone, de windmolens op zee, zodat we onze burgers en bedrijven kunnen blijven verzekeren dat er ook in de toekomst zekere, duurzame en betaalbare energie zal zijn in dit land.

  Barbara Pas:

  Eindelijk deelt men het standpunt van het Vlaams Belang dat kernenergie de beste garantie is voor duurzame, betrouwbare en betaalbare energie.

  Aan iedereen die hier vandaag zo blij is dat er eindelijk iets gebeurt wat eigenlijk 10 jaar geleden al had moeten gebeuren, het is door uw wanbeleid dat dit vandaag veel meer zal kosten aan de belastingbetaler. Die onnodige afbraak herstellen kost geld. U moet dat trouwens niet op de vorige regering steken, onder Vivaldi was het kalf allang verdronken. De laatste kans om die kernuitstap terug te draaien was onder de Zweedse regering. Toen vond de N-VA dat echter geen breekpunt waard.

  Energie in eigen handen houden is een goede zaak, maar het zou nog beter en duurzamer zijn als u dringend werk maakt van nieuwe, moderne Vlaamse kerncentrales. Ik zou daar aan de overkant ook eens werk van maken, premier.

  Jeroen Van Lysebettens:

  Collega's, ik kan het eigenlijk niet beter zeggen dan minister Bihet: c’est une choix de confiance, vertrouwen dat we deze keer met ENGIE wel een deal kunnen sluiten die goed is voor de begroting, vertrouwen dat de MR-ministers, zoals Bihet en Marghem, deze keer wel extra capaciteit zullen ontwikkelen, vertrouwen dat de overheid kerncentrales kan uitbaten waarvan de privé zegt dat ze niet meer te redden zijn. Collega's, ondertussen krijg ik op mijn eenvoudigste vragen geen antwoord. Hoeveel kost deze tijdelijke deal? Wie zal die onafhankelijke studies doen? Op welke businesscase baseert men zich? Daarover blijft het stil. Dat geeft mij alvast vertrouwen in één ding, het zal ons allemaal heel veel geld kosten. Ondertussen zullen de partijen van de meerderheid de besparingen nog wat verder aandraaien, zodat het de burger zal zijn die hier dubbel voor zal betalen. Als het van ons afhangt, zal dat niet gebeuren.

• Vraag: De overwinstbelasting

  Vraag: De overwinstbelasting

  Vraag: De Trumptaks of de overwinstbelasting voor big oil

  Vraag: Het budget van 80 miljoen euro voor energiemaatregelen

  Vraag: De regeringsmaatregelen met betrekking tot de energieprijzen

  Vraag: De energiesteunmaatregelen

  Vraag: De rente, het primaire saldo en de begroting

  Vraag: Het Europese initiatief voor een belasting op de overwinsten van energiebedrijven

  Vraag: De overwinstbelasting

  economie en werk

  De overwinstbelasting
  De overwinstbelasting
  De Trumptaks of de overwinstbelasting voor big oil
  Het budget van 80 miljoen euro voor energiemaatregelen
  De regeringsmaatregelen met betrekking tot de energieprijzen
  De energiesteunmaatregelen
  De rente, het primaire saldo en de begroting
  Het Europese initiatief voor een belasting op de overwinsten van energiebedrijven
  De overwinstbelasting
  Belasting op overwinsten en overheidsmaatregelen voor energie en begroting summaryExplanation

  Beantwoord door

  MR David Clarinval (Minister van Werk, Economie en Landbouw)
  

  op 23 april 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De discussie draait om de energiecrisis en de reactie van de regering, met scherpe tegenstellingen over overwinstbelastingen, accijnsverlagingen en begrotingsdiscipline. Vooruit, Groen en PTB eisen een onmiddellijke overwinstbelasting op oliebedrijven (met 11-20 miljard euro winsten) en kritiseren de regering voor te kleine, te late maatregelen (80 miljoen euro steun vs. miljarden in Spanje/Nederland), terwijl N-VA en LDD dit afdoen als "socialistische roofzucht" en pleiten voor bezuinigingen en accijnsverlagingen (17-27 cent/liter). MR-minister Clarinval verdedigt het tijdelijke, gerichte akkoord (kilometervergoedingen, sociale fondsen) en wacht op Europese afstemming over de overwinstbelasting, wat PTB en Groen als "vertragingstactiek" afschilderen. Kritiek op de regering (traagheid, gebrek aan visie, "Arizona-chaos") en onderlinge beschuldigingen (N-VA: "geen nieuwe belastingen"; Vooruit: "bedrijven als boeman") domineren, met geen concrete oplossing voor de stijgende energiekosten of structurele energieonafhankelijkheid.

  Steven Coenegrachts:

  Mijnheerde minister, drie weken geleden heeft Arizona de meerwaardetaks, het meerwaardemonster, goedgekeurd. Ik weet, mijnheer de minister, dat het wat tegen uw goesting was. De leden van de N-VA van de MR hebben met lange tanden op dat groene knopje moeten duwen, denkende: un moment de honte est vite passé, dan zijn we er vanaf en kunnen we eindelijk vooruit met Arizona.

  Drie weken later komt Vooruit echter opnieuw met een voorstel om een nieuwe belasting in te voeren. Als een bedrijf meer winst maakt dan gedacht, dan moet dat wegbelast worden. Collega Seuntjens, het is mooi vandaag weer. Er zijn ijsjesverkopers die dat niet hadden ingeschat, die verkopen vandaag meer ijsjes dan ze hadden ingeschat en maken meer winst dan ze hadden ingeschat. Collega’s, collega Seuntjens vindt dat men dat moet wegbelasten. Volgende week gaat het regenen. Er zijn mensen die paraplu’s verkopen en die hadden dat ook niet ingeschat. Die gaan dus volgende week meer winst maken. Collega Seuntjens vindt dat men dat moet wegbelasten.

  Van Vooruit verwacht ik dat nog, dat is eigenlijk niet het probleem. De heer Georges-Louis Bouchez beloofde echter pas de nouvelles taxes . Ik geloofde hem, totdat hij dinsdag onze premier naar de Europese top stuurde en vroeg om hem een plezier te doen en in Europa te pleiten pour une nouvelle taxe . Ik begrijp daar niks van, collega’s.

  Mijnheer de minister, ik wil van u het volgende weten. Kunt u hier bevestigen dat u eindelijk gaat stoppen met het invoeren van nieuwe belastingen en eindelijk gaat besparen waar het geld echt zit, namelijk bij de overheid?

  .

  Oskar Seuntjens:

  Mijnheer de minister, de energiecrisis veroorzaakt door Trump wordt door iedereen gevoeld. Dat weet iedereen ook. Iedereen beseft ook dat een klein land als België die stijgende energiekosten niet zomaar kan wegtoveren. Een regering die er een erezaak van heeft gemaakt om werken meer te doen lonen, moet ook op de juiste momenten durven in te grijpen, zeker voor de mensen die het hardst getroffen zijn. Denk maar aan de dokwerker die elke dag naar de haven moet, denk maar aan de thuisverpleegkundige die om 6 uur opstaat om mensen te gaan helpen of aan de alleenstaande moeder die haar energiefactuur ziet ontsporen. Die mensen helpen we nu.

  Maar dat is niet genoeg. Tegelijkertijd, mijnheer Coenegrachts, zijn er anderen die miljarden binnenrijven. In een recent rapport van Transport & Environment staat dat de overwinst in 2026 in Europa van de petroleumsector alleen al op meer dan 20 miljard wordt geraamd. Die overwinst wordt geboekt ten koste van anderen, zonder dat daar iets tegenover staat. Blijkbaar gesteund door Anders. denken die aandeelhouders laat maar komen, en dat op de kap van de mensen die zich blauw betalen. Mijnheer Coenegrachts, dat is onrechtvaardig, dat is oneerlijk en daar moet de regering iets aan doen. Daarom hebben we er met Vooruit inderdaad voor gepleit om met België een voortrekkersrol te spelen en in Europa te pleiten voor een sterke overwinstbelasting.

  Mijnheer de minister, mijn vraag is dan ook eenvoudig. Wanneer komt die eerlijke overwinstbelasting er?

  Jeroen Van Lysebettens:

  Mijnheer de minister, de roekeloze en illegale oorlog die Trump is begonnen in het Midden-Oosten bedreigt de energiebevoorrading in Europa, met stijgende energierekeningen als gevolg. De oorlog toont hoe afhankelijk fossiele brandstoffen ons maken van autoritaire regimes en hoe onze zuurverdiende euro’s de oliebaronnen verder spijzen. Die oliebedrijven hebben ondertussen meer dan 37 miljard euro overwinsten gemaakt in Europa, zonder iets te doen. Dat is bijzonder onrechtvaardig want die bedrijven zijn bovendien de grootste veroorzakers van de klimaatopwarming en van natuurvervuiling.

  Voor Groen is de oplossing helder. Op heel korte termijn moeten wij onze energieonafhankelijkheid verzekeren door te investeren in zon en wind en door mensen te helpen overstappen naar elektriciteit. Om dat te financieren, is het niet meer dan rechtvaardig dat ook wordt gekeken naar een eerlijke bijdrage op de extreme winsten die Total en co maken. Wij hebben dat zelf gedaan in de vorige regering. Groen bepleit dat al sinds het begin van de huidige crisis.

  Als deel van het akkoord rond de energiemaatregelen kondigde de regering nu eindelijk aan om actief te kijken naar een Trumptaks op Europees niveau. Dat is goed, maar niet voldoende. Ook de regering zelf kan vandaag al maatregelen treffen. De Belgische wet van 16 december 2022 voerde al een dergelijke bijdrage in voor extreme winsten op aardolieproducten, uitgewerkt en geïnd door de FOD Financiën en goedgekeurd door MR en Anders.

  In afwachting van het resultaat van de eerste minister kan de regering het wetgevende werk al op orde zetten, zodat ook dat niet in het zwarte gat van eindeloze arizonavertragingen verdwijnt.

  Mijn vraag is eenvoudig. Onderneemt de regering vandaag wetgevende actie om de Trumptaks te realiseren?

  Éric Thiébaut:

  Monsieur le ministre, les mesures annoncées par votre gouvernement sont à la fois trop limitées et trop tardives. Où est le cliquet inversé, cher au MR? Je ne le vois pas. Où est le blocage des prix annoncé par Les Engagés? Je ne le vois pas. Où est la taxe sur les surprofits, chère à Vooruit? Je ne la vois pas non plus.

  Finalement, pendant sept semaines, nous n’avons assisté qu’à de l’inaction, hormis de la musculation sur les réseaux sociaux et dans les médias. Sept semaines à ne rien faire pour, finalement, arriver à des mesurettes qui aideront peut ‑ ê tre une partie des travailleurs.

  Monsieur le ministre, vos mesures aideront-elles les aides ‑ soignantes, les infirmi è res et les travailleuses des titres ‑ services? Non. Vos mesures aideront-elles les enseignants qui doivent faire le plein pour aller travailler? Non. Vos mesures aideront-elles les pensionn é s qui doivent aller chercher les petits ‑ enfants, faire leurs courses et se rendre à l ’ h ô pital? Non. Qui bénéficiera de vos mesures en matière de chauffage, sachant qu’en Wallonie un habitant sur deux se chauffe au mazout?

  On nous dit qu’il n’y a pas d’argent. Pourtant, ExxonMobil et Total ont distribué 15 milliards d’euros de dividendes en trois ans. L’Espagne met cinq milliards sur la table pour aider la population, et les Pays ‑ Bas un milliard.

  Monsieur le ministre, maintenant que nous connaissons votre plan de communication, quand aurons-nous votre vrai plan pour aider les gens?

  François De Smet:

  Monsieur le ministre, ce gouvernement a le mérite de rappeler une réalité de nature zoologique: un chameau qui pue a toujours au moins deux bosses. En effet, après cette réforme incompréhensible de la TVA sur les pizzas à emporter, vous avez décidé d'essayer d'aider les citoyens et les entreprises de ce pays, dans ce contexte de crise énergétique, au moyen d'une nouvelle usine à gaz.

  Alors qu'il aurait été si simple d'enclencher le cliquet inversé, vous avez opté, après six semaines, pour une voie tordue qui, en réalité, ne va pas aider grand monde. Pour les travailleurs, vous vous targuez de consacrer 60 millions d'euros au trajet domicile-travail, mais de quoi parle-t-on? On parle de mesures qui vont rapporter en définitive 20 euros mensuels par travailleur. De plus, vous placez la charge sur les employeurs, en comptant sur leur bon vouloir pour avancer l'argent, alors qu'ils subissent eux-mêmes la crise de plein fouet. Pour les indépendants, comme d'habitude, ce sera un cadeau empoisonné. On leur propose un report de cotisations sociales, mais reporter ce n'est pas aider; c'est simplement déplacer le problème, alourdir leur situation financière et même affecter leurs droits sociaux, notamment en matière de pension.

  Et puis, monsieur le ministre, cette séquence interroge une fois encore la crédibilité de l'Arizona. Vous avez mis six semaines à prendre des mesures alambiquées à hauteur de 60 millions, en passant à nouveau par la séquence des crisettes, du spectacle lamentable des ultimatums et des déchirements publics qui font, a posteriori , passer la Vivaldi pour un club de boy-scouts. Sommes-nous vraiment supposés croire que la même équipe va trouver 5 milliards avant l'été et qu'elle va surmonter les crises d'égo, arrêter de faire campagne et commencer enfin à gouverner? Non, monsieur le ministre, parce que le problème le plus grave de ce gouvernement n'est même pas votre manque de vision, mais bien votre manque de maturité.

  Jean-Marie Dedecker:

  Mijnheer de minister, de toestand in dit land is blijkbaar hopeloos, maar nog altijd niet ernstig.

  Drie weken geleden stonden we hier allemaal om de meerwaardetaks goed te keuren, althans de meerderheid moest dat doen, om met de opbrengst van dat geld, wat ik onteigening van de spaarder en de belegger noem, het gat in de begroting te dichten, een gat dat bijna een bomkrater is. Twee weken geleden vernamen we dat we het grootste tekort van de eurozone hebben, zo’n 34 miljard euro. Vorige week verlaagde Moody’s onze rating, wat ons twee miljard per jaar kost. Eergisteren las ik dat de faillissementsgolf in ons land de ergste is van de laatste 20 jaar.

  Maar wat doet deze regering? Ze zal geld uitdelen. Ze heeft niets, maar ze zal voor Sinterklaas spelen en wie zal dat in de eerste plaats betalen? De ondernemers, want zij moeten dat voorschieten voor het woon-werkverkeer, en dat ten bedrage van 60 miljoen euro. Binnen twee jaar kunnen ze dat via hun belastingen terugkrijgen, tenminste als ze winst maken en nog niet failliet zijn, want anders zijn ze het definitief kwijt.

  Sinterklaas doet nog meer, met 15 miljoen voor de OCMW’s. Waarschijnlijk zal dat zoals gewoonlijk voor Brussel en Antwerpen zijn. Tot mijn verwondering lees ik dat zelfs de Boerenbond iets krijgt, want de boeren mogen ook aan de kassa passeren. Mijnheer de minister, u bent van de stad, maar weet u dat de boeren met rode mazout rijden en daar al geen accijnzen op betalen?

  Zo is er opnieuw 80 miljoen verdwenen, terwijl dit land - ik gebruik de woorden van de eerste minister - virtueel failliet is. Wij doen dat alleen maar om onze achterban te plezieren, want er bestaat een index, die de koopkracht beschermt. Daar zitten stookolie, gas en elektriciteit in en als de index stijgt, dan wordt de koopkracht gecompenseerd. Ik begrijp het allemaal niet meer.

  Axel Ronse:

  Ik ben blij dat mijn goeie vriend Jean-Marie hier net aan bod kwam, want voor zijn tussenkomst vroeg ik me af wat voor een absurde situatie dit hier is. We worden met rapporten om de oren geslagen dat dit land megafailliet is, dat het leent om leningen af te betalen en dat het interest op interest betalen is. Die interest stijgt steeds meer. Het is totaal hopeloos.

  Veel collega’s stellen hier echter vragen om geld uit te geven. Het is vanzelfsprekend dat mensen in miserie geholpen moeten worden. Wie vindt echter dat we geld moeten uitgeven dat we niet hebben? We moeten vooral kijken naar onze begroting, anders gaan alle belastingen naar interest. De N-VA-fractie heeft een voorstel, un grand accord de dépilarisation , een ontzuilingsakkoord, zoal collega De Wit het heeft genoemd.

  In dit land zitten we terecht in met en zorgen we voor mensen die het moeilijk hebben, die ziek zijn en die hun werk niet meer kunnen doen. Het probleem is echter dat we de poortwachter, degene die de controle moet doen, niet meer kunnen vertrouwen. Daar zijn zware disfuncties en doorlichtingen en rapporten werden verborgen gehouden, onder andere door de ziekenkassen. Als men er ten minste voor zorgt dat de controle correct gebeurt, dan kan men ervoor zorgen dat het geld terechtkomt bij de mensen die het echt nodig hebben. Dan doet men niemand pijn. Ik kan mij niet voorstellen dat er hier iemand tegen ons ontzuilingsvoorstel is.

  Raoul Hedebouw:

  Monsieur le ministre, les prix à la pompe deviennent impayables. Cela fait déjà plusieurs semaines. C'est plus de 2,2 euros le litre. C'est impayable. Le MR nous avait annoncé qu'il allait faire des choses, un cliquet inversé ou une diminution des accises. Et que fait-on? Il n'y a pas de diminution d'accises, rien du tout. On va aller chercher 80 millions d'aide.

  950 miljoen in Nederland, 5 miljard in Spanje.

  Mais que font le MR, le cd&v, la N-VA? Qu'avez-vous raconté pendant toute la campagne, et ces dernières semaines? C'est incroyable.

  Mijnheer de minister, ik begrijp echt niet dat er zo weinig gebeurt. U komt steeds met het argument dat er geen geld is. Wij betalen meer aan de pomp, waar gaat dat geld heen? Dat geld gaat toch ergens heen? Dat geld gaat gewoon naar die grote oliebedrijven. Die hebben sinds het begin van de oorlog en die duurt nog geen maanden, 11,4 miljard overwinst gerealiseerd, 6,9 miljard upstream met ruwe olie en 4,5 miljard downstream in de raffinaderijen, in totaal 11 miljard overwinst in de sector.

  Dan rijst de vraag of we dat geld daar niet moeten halen, in plaats van uit de zakken van de werkende klasse in ons land. Ik hoor dan – een positief puntje - dat men aan Europa zal vragen om een overwinstbelasting in te voeren. De Commissie antwoordde daarop dat dit niet haar bevoegdheid is en dat de lidstaten dat mogen doen. U speelt dus gewoon pingpong. Accijnzen verhogen, is geen probleem. Dat is gewoon voetbal, paf in de goal. Maar met betrekking tot overwinstbelasting wordt pingpong gespeeld.

  Cela ne va pas, monsieur le ministre!

  Zo gaat dat niet, mijnheer de minister. De lidstaten kunnen die overwinstbelastingen zelf organiseren. Italië, Spanje, Griekenland, het Verenigd Koninkrijk, Roemenië, Bulgarije hebben het in de vorige crisis allemaal gedaan. Waarom doet België dat niet autonoom? We kunnen zelf die overwinst belasten. Waarom doen we dat niet, mijnheer de minister?

  Lode Vereeck:

  Mijnheer de minister, overwinst is eigenlijk het gevolg van toeval, niet van verdiensten of ondernemerschap. Overwinst kan in theorie dus volledig weg worden belast, zonder dat het de economie schaadt. Het heeft geen enkele invloed op productie of investeringen, om de eenvoudige reden dat er gewoon niet op werd gerekend.

  In de praktijk is het onderscheid tussen winst en overwinst echter niet zo duidelijk, met uitzondering van de nucleaire rente. Welke bedrijven boeken bijvoorbeeld overwinst in de olie-industrie? Zitten die in de ontginning, in de raffinage, in het transport? De meeste overwinst zit in de beginfase, in de ontginning en dus in het buitenland, bij multinationals en bij staatsbedrijven die niet door de Belgische fiscus worden gevat. Het is dus, om het in het Frans te zeggen, een fausse bonne idée . Vergeet ook niet dat er naast overwinsten ook onderwinsten of verliezen kunnen opduiken, als er te duur is ingekocht.

  Voor ons is het duidelijk, energie is een basisbehoefte, een basisrecht dat voor iedereen betaalbaar moet blijven, niet alleen voor werkenden zonder tankkaart. Om de koopkracht te beschermen, is een verlaging van de accijnzen op brandstof de meest aangewezen oplossing, de simpelste ook. Een verlaging met 9 cent per liter kost de Schatkist niets, want dat wordt volledig door stijgende btw-opbrengsten gecompenseerd. Een verlaging met 17 cent, zoals in Duitsland, kost 85 miljoen euro per maand. Dat is niet onoverkomelijk. Europa laat zelfs toe om accijnzen te verlagen met 27 cent.

  Echter, het geld is op, zingen de N-VA-toppers in koor. Dat is natuurlijk onzin. De overheid heeft bijna 300 miljard euro aan inkomsten. Het geld is helemaal niet op. Het wordt gewoon uitgegeven aan de verkeerde dingen en niet aan onze mensen.

  Mijnheer de minister, zult u echt pleiten voor een overwinstbelasting? Waarom worden de accijnzen aan de pomp niet verlaagd?

  David Clarinval:

  Chers collègues, tout d'abord, avant de répondre sur le fond, je tiens à signaler que le premier ministre et le ministre de l'Énergie sont tous deux absents, l'un à Chypre, l'autre à Madrid, afin de défendre la Belgique sur ces questions importantes en matière d'énergie.

  Chers collègues, ce mardi, le gouvernement a pris ses responsabilités. Nous avons dégagé un accord concret pour protéger le pouvoir d'achat, en particulier celui des personnes qui travaillent et des personnes les plus vulnérables, face à la hausse du prix de l'énergie. Outre les mécanismes existants, spécifiques au système belge, comme l'indexation automatique des salaires, le tarif social et le système de plafonnement des prix, qui constituent déjà des remparts solides pour protéger le pouvoir d'achat des citoyens, nous avons décidé de prendre des mesures additionnelles. Celles-ci sont ciblées, temporaires et responsables, pour un montant de 80 millions d'euros sur trois mois.

  Pourquoi 80 millions? Tout simplement, monsieur Hedebouw, parce que ces montants correspondent aux recettes fiscales supplémentaires engrangées par l'État via la hausse des prix des carburants. Cette enveloppe pourra être augmentée si la crise se prolonge. Nous faisons le choix de l'efficacité et non celui de la démagogie. Concrètement, nous agissons là où la pression est la plus forte. Tout d'abord, en ce qui concerne les déplacements domicile-lieu de travail, avec, d'une part, un incitant totalement déductible fiscalement pour l'employeur afin d'augmenter les indemnités kilométriques des travailleurs et, d'autre part, en renforçant temporairement le forfait kilométrique des déplacements de service. En outre, nous agissons pour les ménages vulnérables qui dépendent des énergies fossiles, et nous octroyons un soutien accru des fonds sociaux, ainsi que le report de certaines hausses d'accises. Par ailleurs, nous n'oublions pas les indépendants et les agriculteurs, qui bénéficieront de facilités de paiement et de mesures fiscales ciblées, comme le carry-back .

  Ces mesures relèvent des compétences ministérielles de mes collègues Jambon et Bihet, qui assureront leur mise en œuvre rapide et efficace.

  Voor de regering is het van essentieel belang dat al die steunmaatregelen zo snel mogelijk terechtkomen bij de begunstigden, die momenteel onder de crisis lijden.

  Naast de urgentie is onze koers duidelijk: we beperken ons niet tot het beheersen van de crisis, we bereiden de toekomst voor. Dat betekent dat we op budgettair vlak geen maatregelen nemen die massale en permanente uitgaven impliceren die de staatsbegroting belasten, zoals in het verleden al te vaak is gebeurd, maar wel gerichte en tijdelijke interventies. Daarnaast versterken we onze energieproductie met offshore windenergie, kernenergie en de veiligstelling van de gasvoorziening vanuit het buitenland. We zullen ook een communicatiecampagne opstarten om een verstandige vermindering van het verbruik te bevorderen.

  Omdat die uitdagingen onze grenzen overstijgen, handelt België volledig binnen het Europese kader. Dat is de reden waarom onze collega Jean-Luc Crucke naar Colombia zal reizen in het kader van het initiatief Transition Away from Fossil Fuels , met het oog op een transitie naar energie die minder afhankelijk is van fossiele brandstoffen.

  Wat de overwinsten betreft, heeft de regering bovendien beslist dat we ons zullen afstemmen op de toolbox van de Europese Commissie, die nog moet worden beslist.

  À l'heure où je vous parle, il n'y a en effet rien de décidé à ce sujet-là.

  Geachte Kamerleden, met dit akkoord maakt de regering een duidelijke keuze, namelijk van bescherming zonder onverantwoordelijkheid, van solidariteit zonder budgettaire blindheid, van een duurzame energiezekerheid voor ons land.

  Steven Coenegrachts:

  Mijnheer de minister, bedankt voor uw antwoord.

  Als bedrijven in een jaar winst maken, onverwacht, per toeval, staat Vooruit klaar om dat weg te belasten. Als bedrijven in een jaar per toeval, per ongeluk, verlies maken, zegt Vooruit: mij niet bellen.

  Die logica om ondernemers als boeman te zien in onze samenleving, zit als een sluipend gif in deze coalitie, mijnheer de minister. Uw akkoord houdt 10 cent extra per kilometer voor de werknemers in, maar wel op kosten van de werkgever. Dat is een extra belasting. Telewerk wordt verplicht, maar dat is een betutteling voor onze ondernemingen. Waarom doet u zoiets?

  Ik wil u dus het volgende vragen.

  Au nom de ma formation politique, monsieur le ministre, pas de nouvelles taxes!

  Oskar Seuntjens:

  Mijnheer Coenegrachts, ik weet niet of u geheugenverlies hebt, maar uw partij heeft exact hetzelfde gedaan tijdens de coronacrisis. Nu doen we opnieuw hetzelfde.

  U zegt dat we niet voor de bedrijven zijn, maar deze regering beslist voor bijna 1 miljard euro een energiekorting te geven aan energie-intensieve bedrijven. Welnu, ik ben heel blij dat u het verschil toont tussen Vld en Vooruit. Jullie zijn voor een volledige indexsprong. Jullie willen de mensen vandaag niet helpen.

  Mijnheer de minister, wij staan nog voor een fundamenteel probleem. Dit is op vier jaar tijd de tweede keer dat we een majeure energiecrisis meemaken in dit land. Als we een fundamentele oplossing willen, moeten we in dit land zelf meer energie bouwen. Ik ben blij dat u dat ook aanhaalt, want elke windmolen die we bouwen, elk zonnepaneel dat we leggen, elke kabel die we trekken, zal ons sterker, onafhankelijker en weerbaarder maken. Daar moet deze regering absoluut een prioriteit van maken.

  Jeroen Van Lysebettens:

  Mijnheer Ronse, de Trump-taks betreft inkomsten. Dat levert op voor de begroting, dat is geen uitgave.

  Mijnheer de minister, uw antwoord zegt eigenlijk veel en ik hoop dat de collega’s van Vooruit geluisterd hebben. Er is nog niets beslist over de Trump-taks. De premier neemt het mee naar Europa. Ik geef het u op een briefje, dat is gewoon een vertragingsmanoeuvre om niets te beslissen, om opnieuw het geld in de verkeerde zakken te gaan zoeken, de zakken van de burgers.

  Dat is het bilan van deze Vooruitregering. Dat is de kant die men stelselmatig kiest, de kant van de vervuiler, van de oliesector, van Trump.

  Mijnheer de minister, ik kan u alleen maar oproepen om met de regering zelf wel iets te doen. Bereid uw wetsontwerp voor de Trump-taks voor. Dien het in, ga aan de slag en zoek het geld in de juiste zakken.

  Éric Thiébaut:

  Monsieur le ministre, il faut arrêter de dire qu'il n'y a pas d'argent. Il faut oser aller chercher l'argent dans la poche de ceux qui font des surprofits indécents sur le dos de cette crise énergétique. Chaque jour, rien que sur les carburants, les sociétés pétrolières font 2,3 millions d'euros de bénéfices. C'est indécent! Et vous parlez de 80 millions. Sous la précédente législature, le gouvernement avait quand même été chercher 600 millions sur les surprofits rien qu'en deux ans. Donc, ne me dites pas que ce n'est pas possible!

  Comme pour la TVA, on avait besoin d'un cheval de course, et vous avez de nouveau donné naissance à un chameau qui pue. Bravo!

  François De Smet:

  Monsieur le ministre, je vous remercie pour vos réponses.

  Il y a les mesures prises et il y a l'anticipation des prochaines crises. Il y a un point commun entre la Vivaldi et l'Arizona, c'est que ces deux gouvernements se sont fait surprendre par une crise énergétique engendrée par un conflit à l'étranger. C'est assez remarquable de voir que dans vos mesures, vous en profitez pour dire que vous allez accélérer sur le redéploiement nucléaire, sur les appels d'offres pour le renouvelable et l'île Princesse Élisabeth. N'est-ce pas un peu curieux d'attendre une telle crise pour enfin passer la seconde sur les dossiers du nucléaire et du renouvelable?

  Vous vous êtes laissé surprendre par cette crise, c'est aussi votre devoir pour l'avenir de faire en sorte que notre pays et l'Europe de manière générale soient moins impactés par les énergies fossiles et d'avancer de manière beaucoup plus volontariste sur ces deux chantiers-là.

  Jean-Marie Dedecker:

  Collega’s, ik hoor hier een heel hoge graad van hypocrisie. Mijn hele leven al heb ik de benzineprijs zien stijgen, met als doel dat we minder zouden verbruiken. Vandaag móeten we minder verbruiken, maar nu vraagt men subsidies om opnieuw met de benzinewagen te kunnen rijden.

  Ik hoor de groene collega hier sterk pleiten voor duurzame energie. Als we vandaag het gas moeten subsidiëren, komt dat echter doordat u vijf van de zeven kernreactoren hebt gesloten. In plaats daarvan zijn er windmolens op zee gekomen, beste vriend, maar daar moet ook iets tegenover staan, namelijk gascentrales. Vandaag moeten we dus gas invoeren en opnieuw subsidiëren. Dat is de realiteit.

  Mijnheer de minister, als we een oplossing willen, moeten we snijden in de uitgaven en niet kijken naar de inkomsten.

  Axel Ronse:

  Een modaal West-Vlaams gezin – ik ben West-Vlaming – dat aan de keukentafel zit en ons debat volgt, zal zeggen: "Ze zijn weer allemaal aan het klappen geld uitgeven dat ze niet hebben en dan zitten er ook nog van die slimmeriken tussen die zeggen dat er geen geld meer is en dat ze het dan maar uit andere zakken moeten halen. Stop daarmee!" (uitgesproken met West-Vlaamse tongval)

  Het is eigenlijk zeer simpel: ons ontzuilingsakkoord. Daarover heb ik hier geen woord kritiek gehoord. Dat is misschien het allereerste consensusvoorstel. Niemand in het Parlement kan het daarmee oneens zijn. Iedereen is het toch eens met mij?

  Mijnheer Hedebouw, het eerste principe is dat we geen geld afnemen van kwetsbare mensen. Het tweede principe is dat de controle over het geld dat we geven aan kwetsbare mensen, correct verloopt. Ik garandeer u dat dat miljarden euro’s zal opleveren, in de pocket. Daarom wijs ik op ons ontzuilingsakkoord. Het is vijf na twaalf. Mijnheer de minister, let’s go.

  Voorzitter:

  Over het eerste deel van uw repliek, collega Ronse, hebben de tolken toch enige bezwaren geuit.

  Raoul Hedebouw:

  Mijnheer de minister, beste collega’s, hier wordt voortdurend gesproken over de uitgaven van de staat, uitgaven, uitgaven, uitgaven, maar spreekt iemand hier ook over de uitgaven van de gezinnen? Wie spreekt over de uitgaven van de werkende klasse die elke dag naar het werk moet rijden en steeds meer moet betalen? Dat is blijkbaar geen probleem, daar kan iedereen blijkbaar mee slapen.

  Daar ga ik niet mee akkoord. Die uitgaven worden onbetaalbaar voor die mensen. Wie naar de mensen luistert, weet dat het onbetaalbaar wordt, maar dat is hier taboe.

  Le deuxième tabou, ce sont évidemment les rentrées. Le tabou! Trente-deux secondes de réponse sur la question des rentrées, bravo! Sur cinq minutes, cela a pris trente-deux secondes pour nous dire que vous allez attendre la Commission européenne. Mais en fait, vous savez que vous n'allez rien faire. Vous le savez.

  David Clarinval:

  (…)

  Raoul Hedebouw:

  Il vient de dire: "Exact." Le gouvernement est clair. Je vous remercie de votre honnêteté, monsieur le ministre.

  Geen overwinstbelasting. Dat is het feit van deze namiddag. Collega’s van Vooruit, laat u niet doen. Ga ervoor (…)

  Lode Vereeck:

  Collega’s, de regering-De Wever is echt een historische regering. Ze zal de geschiedenis ingaan als de grootste oplichterij van de bevolking. Er wordt 1.000 euro extra nettoloon voor tweeverdieners beloofd in 2030, dus na de volgende verkiezingen. Gepensioneerde eenverdieners, gescheiden ouders en uitkeringstrekkers gaan er netto echter op achteruit en zelfs van die 1.000 euro extra netto voor tweeverdieners schiet er op het einde niets over, integendeel. Dat komt door de hogere energieprijzen, de hogere energietaksen, de hogere belastingen op van alles en nog wat en door de centenindex. Dan nog kan die regering het rotten niet stoppen. Er werd beloofd dat het land op orde zou worden gezet, maar de schuld explodeert, terwijl u niet eens uw eigen mensen kunt helpen. Mijnheer de minister, trek uw conclusies. Bespaar zelf energie en trek de stekker eruit.

• Vraag: De steun voor gezinnen en werknemers in het licht van de sterk gestegen energieprijzen

  Vraag: De energiecrisis en de ontmanteling van de kerncentrales

  Vraag: De toelating van Europa om een overwinstbelasting voor energiebedrijven in te voeren

  Vraag: De gevolgen van de hogere energieprijzen voor de werkende mensen

  Vraag: De tegen 21 juli geplande routekaart inzake het nucleaire aanbod

  Vraag: De uitspraken van de eerste minister over steunmaatregelen n.a.v. de hoge energieprijzen

  Vraag: De energieprijzen

  Vraag: De bevindingen van de taskforce en de beslissing over concrete maatregelen i.v.m. de energieprijzen

  klimaat, energie en landbouw

  De steun voor gezinnen en werknemers in het licht van de sterk gestegen energieprijzen
  De energiecrisis en de ontmanteling van de kerncentrales
  De toelating van Europa om een overwinstbelasting voor energiebedrijven in te voeren
  De gevolgen van de hogere energieprijzen voor de werkende mensen
  De tegen 21 juli geplande routekaart inzake het nucleaire aanbod
  De uitspraken van de eerste minister over steunmaatregelen n.a.v. de hoge energieprijzen
  De energieprijzen
  De bevindingen van de taskforce en de beslissing over concrete maatregelen i.v.m. de energieprijzen
  Energiecrisis, steunmaatregelen en beleid voor gezinnen, werknemers en bedrijven summaryExplanation

  Beantwoord door

  MR Mathieu Bihet (Minister van Energie)
  

  op 16 april 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De oppositie bekritiseert de regering scherp voor haar passiviteit tijdens de energiecrisis, met stijgende brandstof- en verwarmingskosten die huishoudens en bedrijven zwaar treffen, terwijl andere Europese landen wel maatregelen nemen. Volgens critici zoals Prévot (4 euro steun per Belg is "een gifle") en Maouane is de weigering om overwinstbelastingen op energiebedrijven in te voeren—ondanks EU-toestemming—een bewuste keuze om "profiteurs de guerre" zoals Shell te beschermen in plaats van kwetsbare groepen, terwijl D’Amico de regering beschuldigt van leugens over beloftes zoals accisverlagingen. Minister Bihet kondigt gerichte, tijdelijke steun aan (voor fossiele verwarming en woon-werkverkeer), afhankelijk van de ministerraad van 16 april, maar ontwijkt concrete bedragen of een overwinstbelasting, wijzend op een nog lopend EU-voorstel. Op nucleair vlak belooft hij een langetermijnplan (via een nieuw NEPIO-agentschap en AIEA-samenwerking) om België’s energieonafhankelijkheid te versterken, maar kritiek blijft dat demontage van Tihange 1 onomkeerbare gevolgen heeft en kortetermijnactie ontbreekt, ondanks oproepen om demontage te pauzeren. De splijtzwam binnen de regering—tussen MR (die "beperkte steun" verdedigt) en N-VA (die "rationele, doelgerichte" maatregelen eist)—verergert het wantrouwen, terwijl oppositiepartijen als Vooruit en PTB herhalen dat belasting op surwinsten (miljarden opbrengst) de enige rechtvaardige oplossing is. De Smet (Les Engagés) stelt dat de kortetermijncrisis (zoals het behoud van bestaande kernreactoren) onbeantwoord blijft, ondanks langetermijnambities.

  Patrick Prévot:

  Monsieur le ministre, cela fait un mois et demi que les prix de l'énergie explosent, un mois et demi que vous regardez passer la tempête, les bras croisés, un mois et demi, surtout, que vous abandonnez les ménages et les entreprises. Monsieur le ministre, un Belge sur deux dit aujourd'hui qu'il ne sait pas comment il va faire si les carburants continuent à augmenter. Un sur deux, ce n'est plus un épiphénomène, c'est un véritable cri d'alarme. Partout en Europe, les gouvernements agissent, ils amortissent, ils protègent, ils anticipent et vous, vous communiquez. Vous essayez d'imposer votre récit mais malheureusement pour vous, monsieur le ministre, plus personne ne vous croit.

  Le 3 avril, vous nous avez annoncé avoir trouvé un accord pour soutenir les ménages, et pour prendre des mesures pour les entreprises. Et puis votre gouvernement est parti en vacances, pendant que les gens comptaient les kilomètres. Nous sommes 15 jours plus tard, monsieur le ministre, et toujours rien. Pas un euro pour les familles, pas un euro pour les travailleurs et pas un euro pour les indépendants. Après des semaines d'inaction, votre plan: 42 millions d'euros pour 11 millions de Belges, ça fait moins de 4 euros par personne. Ce n'est même pas deux litres de mazout, c'est une aumône, c'est une gifle, et je prends même cela pour de la provocation. Et pendant ce temps-là, le prix du plein dépasse les 110 euros. Les travailleurs ne font pas un seul plein par mois, ils en font plusieurs par mois pour aller bosser.

  Monsieur le ministre, ce que vous proposez, ce n'est pas une réponse, c'est un aveu d'impuissance. C'est surtout un choix politique indigne. Et ça, personne ne l'oubliera!

  J'ai deux questions simples. Quand allez-vous sortir de la communication pour entrer dans l'action? Quand allez-vous enfin protéger celles et ceux qui travaillent, qui roulent et qui se chauffent?

  Marc Lejeune:

  Monsieur le ministre, chers collègues, en pleine crise énergétique majeure, avec des prix du pétrole, du mazout et du gaz qui explosent, ENGIE continue patiemment de démonter Tihange 1. Et pourtant, que nous reste-t-il sinon l'électricité et notre indépendance énergétique pour faire face à nos besoins?

  L'électrification de nos usages fait partie de LA solution pour répondre à nos besoins en énergie. Elle est compatible avec la transition énergétique et constitue un levier essentiel pour renforcer notre indépendance et notre souveraineté. Alors même que nous n'en avons jamais eu autant besoin, la Belgique connaîtra cette année la production d'électricité nucléaire la plus faible de son histoire avec pour conséquence, bien évidemment, une hausse des importations.

  Pendant ce temps, ENGIE poursuit à marche forcée le démantèlement de Tihange 1. C'est difficilement compréhensible et, dans ce contexte de crise, est-ce bien cohérent? L'une de vos grandes priorités pourtant, monsieur le ministre, et vous savez que nous la soutenons pleinement, est ce renforcement du nucléaire, dont la prolongation de Tihange 1 fait partie.

  Notre part nucléaire est déjà fortement réduite. Il ne nous reste plus que Tihange 3 et Doel 4, en activité prolongée. Vous avez vous-même évoqué la nécessité de maintenir d'autres capacités. Ne finirons-nous pas par atteindre des failles irréversibles dans ce démantèlement?

  Monsieur le ministre, envisagez-vous de conserver au minimum la disponibilité de Tihange 1 et, le cas échéant, de suspendre ce démantèlement au regard du contexte énergétique actuel, voire d'examiner aussi la situation de Doel 1 et de Doel 2? Avez-vous des informations à nous fournir quant aux phases d'avancement du démantèlement de Tihange 1?

  J'attends vos réponses, et je vous en remercie déjà.

  Oskar Seuntjens:

  Al langer dan een maand is er een oorlog bezig in Iran. Al langer dan een maand zien de mensen de prijzen aan de pomp stijgen. Al langer dan een maand wachten de mensen op perspectieven.

  Tegelijkertijd begrijpen de mensen heel goed wat de budgettaire situatie van ons land is, mijnheer de minister. Ze begrijpen dat we niet aan iedereen massa’s geld kunnen geven, omdat we het eenvoudigweg niet hebben.

  U zult het wel met mij eens zijn dat er mensen zijn die niet een beetje, maar extreem hard getroffen worden door die oorlog, zonder dat ze er ook maar iets aan kunnen doen. U moet zich eens inbeelden dat u een dokwerker bent en dat u elke dag naar de haven van Antwerpen moet rijden. U hebt geen alternatief voor de wagen. Elke keer betalen de dokwerkers aan de pomp de volle pot. Of u moet zich inbeelden dat u een alleenstaande moeder bent en de luxe niet hebt om uw appartement beter te isoleren, laat staan een warmtepomp te installeren.

  Wat moeten die mensen denken als ze zien dat er anderen zijn, dat er bedrijven zijn, energiebedrijven, die hun broek niet scheuren, maar integendeel hun zakken vullen met oorlogsgeld?

  Mijnheer de minister, daar is maar één woord voor. Dat is onrechtvaardig.

  Daarom vragen wij met Vooruit opnieuw een overwinstbelasting in te voeren voor de energiebedrijven, opdat we die middelen kunnen gebruiken om ze te geven aan de mensen die alweer de dupe zijn van de Trumps, de Poetins en de Netanyahus van deze wereld.

  Ik heb goed nieuws. Europa heeft gezegd dat het mag. Er is dus geen enkel excuus meer, mijnheer de minister. De vraag is vooral: zult u het ook doen?

  Steven Matheï:

  Mijnheer de minister, de energieprijzen aan de pomp zijn historisch hoog. Dat is pijnlijk voor wie absoluut de auto nodig heeft om de kinderen naar school of naar de kinderopvang te brengen of om te gaan werken, omdat men geen alternatief heeft, omdat men vroeg moet beginnen of te ver van het station af woont en er eerst naartoe moet rijden. De vraag is hoe we hen kunnen tegemoetkomen, gelet op de precaire budgettaire situatie. (…)

  (De heer Steven Matheï wordt onwel en verlaat onder begeleiding het halfrond.)

  Voorzitter:

  We schorsen vanzelfsprekend even de zitting.

  De vergadering wordt geschorst van 16.19 uur tot 16.28 uur.

  La séance est suspendue de 16 h 19 à 16 h 28.

  We hervatten de zitting. Collega Matheï krijgt alle nodige zorgen. We wensen hem natuurlijk het allerbeste.

  François De Smet:

  Monsieur le président, j’ai une pensée pour notre collègue Steven Matheï, en espérant qu'il nous revienne très rapidement.

  Monsieur le ministre, comme en 2022, notre pays et son gouvernement se retrouvent surpris par une crise de l'énergie qui nous rappelle l'incroyable dépendance de l'Europe en matière énergétique.

  Au-delà des mesures que le gouvernement finira peut-être enfin par prendre, il est temps d'avancer sur la vision stratégique nucléaire que votre parti, le MR, a tant vantée en campagne et dont on ne voit toujours pas le début d'un atome depuis un an.

  Mais on avance, puisque vous annoncez, je cite, "une feuille de route concrète sur le nucléaire pour le 21 juillet". Nous voilà sauvés, si du moins cette feuille de route lève les contradictions de votre politique.

  Premièrement, sur Doel 1, Doel 2, Tihange 1, votre feuille de route proposerait de demander à l'AFCN de rouvrir de sa propre initiative les dossiers de prolongation de ces réacteurs. Or vous avez admis vous-même ici que l'AFCN exige qu'un tel dossier soit déposé par l'exploitant. Rappelons aussi que le CEO d'ENGIE martèle depuis longtemps que Tihange 1 est une discussion du passé et que sa prolongation est impensable.

  Deuxièmement, votre feuille de route évoquerait le dégagement de moyens pour renforcer la capacité d'action de l'autorité fédérale afin de se muscler face à ENGIE. Pourtant, vous avez évoqué, encore ici même, que les accords Phœnix limitent votre marge de manœuvre.

  Et puis, il y a l'urgence du calendrier, monsieur le ministre. Vous promettez un plan pour juillet; mais les permis de démolition pour les tours de refroidissement de Tihange 1 et 2 ont déjà été octroyés. Le démantèlement commencera bientôt. Juillet, ce sera trop tard.

  Confirmez-vous que cette feuille de route contiendra enfin des mesures contraignantes pour stopper les démolitions et un calendrier de négociations pour la prolongation de Doel 4 et Tihange 3 à 20 ans, avec ou sans ENGIE?

  Monsieur le ministre, vous vous êtes vous-même fait surnommer Atomic Boy . Je crois qu'il est grand temps qu' Atomic Boy sorte de son carton d'emballage et nous montre ce qu'il sait faire. Merci.

  Rajae Maouane:

  Monsieur le président, j'adresse une petite pensée à notre collègue Matheï et j’espère qu’il va mieux.

  Monsieur le ministre, depuis l’attaque illégale des États ‑ Unis et d ’ Isra ë l contre l'Iran et le Liban, les prix de l ’é nergie explosent. Cela fait des semaines que les Belges voient leurs factures s ’ envoler. Et votre gouvernement ne fait rien. Pire encore, depuis quelques jours, nous assistons à un spectacle assez triste et assez lamentable au sein de votre majorité.

  D’un côté, nous constatons des menaces de blocage de votre président de parti, des sorties médiatiques et des tensions internes. De l’autre, votre premier ministre répète qu'il n'y a pas d'argent pour aider les ménages face à l’explosion des prix de l’énergie. En revanche, c'est le jackpot pour M. Francken, ses drones, ses avions et ses armes de guerre. Pendant que votre gouvernement se divise, les factures continuent d’augmenter. Les gens n’ont pas le luxe d’attendre. Ils paient encore et toujours plus cher.

  Monsieur le ministre, j'aimerais comprendre. En ce moment, cinq pays européens demandent à la Commission européenne de réactiver une taxe sur les surprofits des entreprises énergétiques. Un rapport de Greenpeace indique, du reste, noir sur blanc que les compagnies pétrolières engrangent 2,3 millions de surprofits par jour sur le dos des citoyens, des citoyennes et des petites entreprises; et cela, sans compter les profits issus de la spéculation.

  Avec le gouvernement précédent, nous avions mis en place cette taxe sur les surprofits. Elle avait rapporté des milliards en 2022. Taxer les surprofits est une mesure concrète. Cela permet de financer des aides ciblées, en allant chercher l’argent là où il est, sans faire payer une fois de plus les citoyens. La Vivaldi – qui n’était pas parfaite, mais que vous aimez bien critiquer – avait également élargi le tarif social, protégeant ainsi un million de ménages belges face à la hausse des prix de l’énergie.

  Le gouvernement se réunit demain pour discuter des mesures à prendre afin de soulager les factures de nos concitoyens et concitoyennes. Monsieur le ministre, la Belgique va ‑ t ‑ elle mettre en place cette taxe sur les surprofits? Assumez ‑ vous votre choix de prot é ger les grandes compagnies p é troli è res plut ô t que les m é nages? Votre gouvernement est ‑ il aujourd ’ hui trop divis é pour prendre des mesures fortes afin de faire baisser le prix de l ’é nergie? Je vous remercie pour vos r é ponses.

  Bert Wollants:

  Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, collega’s, we zijn al een aantal weken bezig over de vraag of er al dan niet energiesteun moet worden ingezet in het kader van de hoge energieprijzen. Tegelijk weten we dat de budgettaire situatie niet rooskleurig is en dat er geen middelen zijn. We weten ook dat experts afraden om brede energiesteun in te zetten, omdat dit de situatie nog erger zou kunnen maken. We zitten bovendien aan het einde van het stookseizoen, wat maakt dat het allemaal iets minder precair is. Daarnaast zien we een aantal evoluties op de energiemarkt die in de juiste richting gaan. De prijzen zijn iets minder hoog. Voor verwarmingsbrandstoffen liggen de huidige prijzen bijvoorbeeld 20 tot 30 % lager dan een aantal weken geleden, toen ze een piek bereikten.

  We lazen vandaag in de krant dat de Nationale Bank het riedeltje ontkracht dat de overheid slapend rijk wordt met deze crisis. Integendeel, in de komende jaren zullen we wellicht een stuk meer moeten uitgeven om bepaalde kosten als gevolg van die energiecrisis te dekken. Mijn fractie heeft steeds aangehaald dat als er energiesteun moet komen, die zeer doelgericht moet zijn. Die kan alleen terechtkomen bij mensen die het absoluut nodig hebben en moet ook beperkt zijn in de tijd.

  Mijnheer de minister, u hebt de opdracht gekregen om een aantal maatregelen voor te bereiden. Ik denk aan verwarming voor kwetsbare gezinnen en maatregelen voor woon-werkverkeer. Het is dan ook op zijn plaats om te vragen wat de stand van zaken is. Op welke manier kunnen we daarmee omgaan? Hoe kijkt u vandaag naar het concept van energiesteun en wat moet dat inhouden? Welke scenario’s hebt u voorbereid en over welke grootteorde spreken we dan?

  Roberto D'Amico:

  Monsieur le président, j'ai tout d'abord une pensée pour mon collègue Steven Matheï.

  Monsieur le ministre, depuis un mois et demi, les prix de l'énergie augmentent à la suite de l'agression des États-Unis et d'Israël sur l'Iran et le Liban. La grande majorité des pays européens ont déjà pris des mesures, 18 pays européens sur 27. En Belgique, rien, nada , que dalle! Vous allez même augmenter les accises sur le gaz et le mazout. On vient d'en apprendre le report, c'est un minimum! Il faut supprimer définitivement cette hausse de taxes.

  Depuis des semaines, on vous interroge et on vous appelle à prendre des mesures. À chaque fois, c'est la même chose. Vous monitorez, vous observez, mais en fait vous regardez aveuglément. Monsieur le ministre, vous rendez-vous compte que, chaque semaine, c'est plus de 100 euros pour faire un plein? Plus de 100 euros! Vous rendez-vous compte que les travailleurs paient de plus en plus pour aller bosser?

  Monsieur le ministre, vous faites partie de la task force Énergie autour du premier ministre pour "proposer" des mesures. Je voudrais vous poser deux questions très simples.

  Premièrement, j'ai lu dans la presse qu'une baisse des accises sur le carburant n'est plus sur la table. Confirmez-vous que cette piste est abandonnée? Répondez tout simplement par oui ou non et ne venez pas avec une longue tirade pour noyer le poisson. Je veux simplement un oui ou un non sur la baisse des accises.

  Deuxièmement, si on se limite aux gains faits par l'État, l'aide sera insuffisante. Ce n'est pas à l'État de s'endetter pour bloquer les prix à la pompe. Ce sont les profiteurs de guerre qui doivent payer: Total, Shell, Exxon, etc. Ce sont eux qui font du surprofit. On compte déjà plus de 8 milliards de surprofit depuis le début de la guerre. Dès lors, une taxe sur les surprofits est-elle sur la table du gouvernement? Continuerez-vous à les regarder augmenter sans rien faire?

  À ces deux questions, monsieur le ministre, je vous demande de répondre par oui ou non. Pas plus!

  Mathieu Bihet:

  Monsieur le président, comme mes collègues, j'ai évidemment tout d'abord une pensée pour le collègue Matheï, en espérant qu'il recouvre la santé le plus vite possible.

  Chers collègues, voici mes réponses à vos différentes questions sur le volet aide.

  Zoals de premier gisteren heeft aangegeven, is het de bedoeling dat de regering morgen op de ministerraad beslissingen neemt over gerichte energiesteun. Zoals de premier benadrukte, moeten die maatregelen beperkt, tijdelijk en doelgericht zijn. Concreet gaat het, zoals voor de paasvakantie in het kernkabinet werd afgesproken, over steun voor kwetsbare huishoudens die hun woning verwarmen met fossiele brandstoffen en voor mensen die voor hun woon-werkverkeer uitsluitend op hun eigen wagen zijn aangewezen.

  Hier, les cabinets se sont réunis pour détailler les diverses mesures proposées et mises sur la table par l'ensemble des partis de la majorité, et se pencher sur elles. Ces échanges ont été fructueux et portaient sur différents aspects: tout d'abord les mesures de soutien aux ménages et aux travailleurs, mais aussi les mesures visant à garantir l'offre et celles travaillant sur la demande. Je ne peux pas anticiper les mesures qui seront décidées demain par le Conseil des ministres, mais je suis confiant que le Conseil des ministres pourra trancher et prendre des mesures soutenant tant les ménages que les travailleurs.

  J'en viens aux surprofits.

  Op aandringen van onder meer België zal de Europese Commissie uiterlijk op 22 april haar toolbox ter ondersteuning van consumenten en bedrijven voorstellen. Die zal vervolgens worden besproken tijdens de informele Europese Raad van staatshoofden en regeringsleiders op 23 en 24 april.

  Ce qui circule aujourd'hui notamment au sujet d'une éventuelle taxe sur les surprofits relève d'un projet de texte incomplet ayant fuité. La Commission indique, à ce stade, qu'elle examinera des initiatives nationales sans pour autant esquisser la mise en place d'une taxe sur les surprofits pilotée au niveau européen. Par ailleurs, des éléments cruciaux font encore défaut et le texte doit encore faire l'objet de discussions internes entre commissaires par exemple, de sorte que des modifications restent encore, à ce stade, très probables.

  Zodra we het voorstel ontvangen, zal meteen worden geschakeld, voortbouwend op de reeds lopende coördinatie en in nauwe afstemming met onze buurlanden.

  Pour ce qui est de l'offre, l'ambition de ce gouvernement est d'inscrire l'énergie nucléaire dans une perspective durable en Belgique. L'intention de ce gouvernement n'est pas d'en faire une politique conjoncturelle qui va s'arrêter à la fin de la législature, comme ce fut trop souvent le cas, mais bien un choix structurant pour les décennies à venir.

  Dans ce contexte, après avoir consulté l'ensemble des parties prenantes et des meilleures expertises et spécialistes disponibles en Belgique, nous avons décidé de nous inscrire dans l'approche méthodologique recommandée par l'Agence internationale de l'énergie atomique (AIEA), qui constitue, à ce jour, la référence internationale en la matière. C'est robuste et sérieux.

  Concrètement, cette approche implique au minimum trois éléments essentiels. Je les résumerai vu le temps de parole qui m'est imparti.

  Tout d'abord, l'élaboration d'un projet de programme nucléaire pour la Belgique; ce projet de programme sera notre plan Messmer. Ensuite, la mise en place en place d'un encadrement législatif permettant l'adoption et, surtout, encadrant les conséquences liées à l'adoption effective de ce programme nucléaire national. Enfin, la création d'un acteur dédié pour piloter ces travaux. Vous avez prévu cet outil dans l'article 25 de la loi du 17 mai 2025. Vous m'avez donné les instruments, que je vais donc utiliser. Je vais mobiliser cette disposition légale pour mettre en place un NEPIO. Un budget a d'ailleurs été débloqué à l'occasion du dernier contrôle budgétaire et nous allons l'utiliser. Cette structure de nature institutionnelle aura pour première mission de proposer ledit projet – le nouveau programme nucléaire belge – et de définir cette base légale permettant son adoption. Les travaux préparatoires sont en cours et mes équipes ont déjà des réunions avec l'AIEA. Je mettrai les bases en place pour l'opérationnalisation de cet NEPIO à brève échéance. C'est une priorité.

  Soyons lucides, tous les pays qui relancent aujourd'hui le nucléaire ont engagé ces démarches avant nous; je pense aux Pays-Bas, à la Suède, à la Pologne ou encore à l'Estonie. Oui, il fallait lever les interdictions il y a dix ans déjà et oui, il fallait préparer ce nouveau programme il y a cinq ans déjà.

  Patrick Prévot:

  Tout d’abord, monsieur le président, vous me permettrez d’exprimer, pour mon groupe et pour moi-même, nos pensées à l’égard de notre collègue Matheï, dont nous espérons qu’il se rétablira rapidement.

  Monsieur le ministre, sans transition, c’est trop tard, c’est trop peu et c’est trop mou. Vous paradez, vous communiquez, vous surcommuniquez, vous lancez des ultimatums. Il fallait encore voir, cette semaine, votre président de parti, Georges-Louis Bouchez, déclarer: "Je vais bloquer le gouvernement s'il ne prend pas de mesures", avant d’être, quelques heures plus tard, renvoyé à ses chères études par le premier ministre, qui a indiqué qu’il s’agirait de mesures limitées, temporaires et ciblées.

  Vous nous dites qu’un groupe de travail s’est penché sur la question hier, mais vous aviez déjà annoncé vous pencher sur cette question à la sortie du Conseil des ministres du 3 avril. Qu’avez-vous fait entre-temps? Certains membres de votre gouvernement sont partis en vacances, tandis que, dans le même temps, le prix à la pompe explose, que les gens ne savent plus se chauffer et qu’aucun euro n’a été dégagé pour les ménages, pour les travailleurs, pour les PME ni pour les entreprises. Quand allez-vous arrêter de communiquer?

  Marc Lejeune:

  À mon tour, mes pensées vont à notre collègue Matheï. J’espère qu’il se porte mieux et je forme des vœux pour sa santé.

  Monsieur le ministre, j’ai compris que vous ne pouvez pas nous en dire beaucoup plus sur vos négociations avec ENGIE. J’en profiterai pour rappeler que nous devons éviter toute action qui pourrait être irréversible et compromettre notre sécurité d’approvisionnement à l’avenir. Le contexte actuel nous montre clairement la nécessité de réduire autant que possible notre dépendance aux énergies fossiles et aux importations. Nous n’avons pas d’autre choix que de renforcer notre autonomie si nous voulons garantir un approvisionnement fiable et des prix soutenables pour nos concitoyens et nos entreprises.

  Nous savons déjà que, dans le domaine de l’électricité, le "tout, partout et tout le temps" est terminé et que les dix prochaines années seront particulièrement exigeantes en matière d’équilibre du système. Dans ce contexte, l’enjeu est simple: préserver les capacités pilotables dont nous disposons encore. J’ai entendu que cette question faisait partie de vos priorités et que des travaux se poursuivaient. Je l’espère. Je vous remercie de suivre ces travaux. Nous les suivrons avec vous.

  Oskar Seuntjens:

  Mijnheer de minister, soms hoeven wij het niet moeilijker te maken dan het is. De vorige regering, waarvan u ook deel uitmaakte, heeft ook de overwinsten van de energiebedrijven kunnen belasten. Die maatregel was toen heel erg belangrijk voor Vooruit. Vandaag, nu er een nieuwe energiecrisis is, stelt Europa opnieuw dat dat kan en dat wij de overwinsten van energiebedrijven mogen belasten.

  Daarom legt Vooruit de maatregel opnieuw op tafel, omdat hij logisch en rechtvaardig is. De energiebedrijven krijgen nu immers extra winsten, zonder dat ze daarvoor extra moeten werken. Het zou veel rechtvaardiger zijn mochten wij die winsten gebruiken om aan de mensen te geven die het geld vandaag het meest nodig hebben.

  Vooruit zal daarvoor blijven vechten.

  François De Smet:

  Merci, monsieur le ministre. Première information: le MR a abandonné le cliquet inversé. Pendant trois semaines, vous en parliez ici à chaque séance. Pour la première fois, vous n’en parlez plus. Vous avez donc perdu et abandonné. Cela ne figurera pas dans l’accord de demain. C’est dommage, parce que c’est sans doute l’outil – que nous soutenions – qui permet le plus de faire face à l’imprévisibilité.

  Deuxièmement, sur le nucléaire: sur le long terme, je vous crois et je vous soutiens. Vous mettez vraiment ce qu'il faut en place. Pour le moyen et le court termes, vous ne répondez pas. Rien sur la manière d'empêcher le démantèlement des réacteurs actuels. Rien sur la prolongation après 2035 de Doel 4 et Tihange 3. Rien sur la relation que ce gouvernement entretient ou non avec ENGIE. Allez-vous essayer de leur forcer la main? Négociez-vous? Faites-vous semblant de négocier?

  On le sait: hier, c'était l'Ukraine; aujourd'hui, c'est l'Iran. Demain, ce sera encore autre chose. Nous devons absolument sortir de la dépendance aux énergies fossiles avec du nucléaire et du renouvelable. Cela se prépare dès maintenant, pour le long terme, mais aussi pour le court terme.

  Rajae Maouane:

  Monsieur le ministre, merci pour vos réponses, mais elles sont vraiment loin d'être à la hauteur. Nous sommes en pleine crise. Des civils au Liban et en Iran meurent sous les bombes israéliennes et américaines. Pendant que nos concitoyens, ici, se privent pour se chauffer, pour se nourrir, pour aller bosser, vous continuez à ne rien faire.

  Les Belges réclament des solutions; et il y en a un paquet! Je vous en ai donné quelques-unes: restaurer le tarif social, taxer les surprofits de guerre, investir dans les énergies renouvelables. La Commission européenne, d'ailleurs, dit que c'est aux États membres d'avancer. La Belgique peut donc avancer. Eh bien, avançons! Je vous donne ici une solution en or. C'est du concret. Elle ne coûte pas un balle. Elle va rapporter des milliards pour protéger les Belges. Allez-y! Avançons! Je vous mets au défi.

  Bert Wollants:

  Dank u wel voor uw antwoorden, mijnheer de minister. Ik meen dat het van zeer groot belang is dat er morgen op een rationele manier naar dit dossier gekeken wordt.

  Ik hoor heel veel mensen die de zaak aan het opkloppen zijn en die aan het proberen zijn, bijvoorbeeld voor verwarmingsbrandstoffen, dingen te krijgen die ze in de vorige legislatuur bij de huidige prijzen zelf niet in gang gezet hebben. Die dingen zijn pas veel later gekomen en bij veel hogere prijzen. Laat u alstublieft niet door hen leiden. Laat u leiden door wat rationeel is en door wat absoluut nodig is in dit verhaal.

  Als het gaat over de nucleaire piste weet u dat we daar een zeer grote voorstander van zijn. We zullen u daar altijd in steunen. Er moeten stappen vooruit gezet worden. U hebt heel duidelijk aangegeven dat u die stappen aan het zetten bent. Uiteraard begrijpen we dat u niet kunt onderhandelen met de fanfare op kop. We weten dat. Zo is dat nu eenmaal. We steunen u dus in uw gesprekken die ervoor moeten zorgen dat we op het juiste punt uitkomen en dat we onze toekomst veiligstellen.

  Roberto D'Amico:

  Monsieur le ministre, vous dites que les mesures seront ciblées. Par là même, vous reconnaissez publiquement que la baisse des accises ne sera pas sur la table du gouvernement. Et le MR de crier partout dans la presse, à la radio – pas plus tard qu'avant-hier – que vous baisserez les taxes sur les carburants. En réalité, vous confirmez que vous comptez les maintenir. Vous vous dites contre les taxes? Je veux bien vous croire, mais contre les taxes de qui? Celles des multinationales, ceux qui sont en train de réaliser des profits énormes grâce à la guerre? Là, vous êtes contre les taxes. C'est même un tabou pour vous d'imaginer taxer ces gens-là. Vous invoquez l'Union européenne. Mais l'Union européenne vous donne l'autorisation. Elle vous y autorise, lisez bien. Par contre, quand il s'agit de taxer la classe travailleuse, plus de problème. Si l'on vous laissait faire, vous parleriez même d'augmenter encore ces taxes. Le MR, s'il vous plaît, cessez votre hypocrisie!

• Vraag: De bescherming van consumenten die van energiecontract willen veranderen

  klimaat, energie en landbouw

  De bescherming van consumenten die van energiecontract willen veranderen
  

  Beantwoord door

  Vooruit Rob Beenders (Minister van Consumentenbescherming, Sociale Fraudebestrijding, Personen met een handicap en Gelijke Kansen)
  

  op 2 april 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Oskar Seuntjens bekritiseert dat honderdduizenden Belgen door technische problemen en misleidende praktijken van energieleveranciers – zoals onterecht ingehouden welkomstkortingen – vastzitten in dure variabele contracten, terwijl ze juist zekerheid zoeken in de energiecrisis. Minister Rob Beenders beaamt dat consumenten door "perverse" voorwaarden en ontransparante prijswijzigingen vaak meer betalen na een switch, en noemt dit een vorm van misleidende klantenbinding; hij kondigt vijf maatregelen aan om facturen eerlijker en goedkoper te maken, die morgen in de regering besproken worden. Seuntjens benadrukt dat energieleveranciers de consument niet steunen en spreekt van "sjoemelkortingen", waarbij hij hoopt dat de regeringsmaatregelen de koopkracht beschermen. Beide benadrukken dat structurele oplossingen dringend nodig zijn om transparantie en vertrouwen in de energiemarkt te herstellen.

  Oskar Seuntjens:

  Beste minister, afgelopen dinsdag, 30 maart, zaten honderdduizenden Belgen gefrustreerd aan hun computerscherm. Het was bijna de laatste dag van de maand en de mensen wilden nog rap van energiecontract veranderen omdat ze schrik hebben voor de hoge energieprijzen die veroorzaakt zijn door Donald Trump en Netanyahu.

  Op die dinsdagavond, twee avonden geleden, hebben heel veel mensen zich geërgerd achter hun computer. Ze botsten immers op heel wat problemen. Enerzijds waren er veel websites die maar voor de helft werkten, anderzijds – wat nog erger was – hadden veel mensen het gevoel dat ze in de zak gezet zijn door hun energieleverancier.

  Wat willen die mensen vandaag vooral doen? Ze willen graag nog snel veranderen van een variabel contract naar een vast contract, omdat ze hopen dat dit hun energiefactuur toch wat meer kan stabiliseren in deze onzekere tijden. Wat blijkt echter wanneer ze dat willen doen? De welkomstkorting waarop ze zo gerekend hadden, krijgen ze mogelijk niet meer omdat ze zogezegd niet lang genoeg gebleven zijn. En wat doen ze dan? Dan hebben ze eigenlijk maar twee opties. Ofwel kiezen ze ervoor toch van energiecontract te veranderen en scheuren ze misschien hun broek doordat ze die korting niet krijgen terwijl ze daarop gerekend hadden. Ofwel kiezen ze ervoor, uit schrik die korting te verliezen, toch te blijven bij een variabel contract in plaats van te kiezen voor een vast contract dat misschien meer zekerheid biedt in deze onzekere tijden.

  Mijn vraag is heel eenvoudig, mijnheer de minister. Dit is een heel groot probleem. De mensen willen vooral duidelijkheid over hun energiecontracten. Wat zult u doen?

  Rob Beenders:

  Dank u wel voor uw vragen. Inderdaad, in de afgelopen weken is het vrij perverse verhaal naar boven gekomen dat mensen die al geswitcht waren omdat prijsvergelijkers de consumenten informeerden dat het beter zou zijn van contract te veranderen daar ze dan een goede besparing zouden doen op hun energiefacturen, nu de boodschap kregen dat als ze nog eens zouden veranderen van contract, ze hun welkomstkorting verliezen.

  Bij sommige contracten zou zo tot wel 800 euro gerecupereerd worden doordat de consument langer gebruik maakte van een gekozen contract waarbij hij ervan uitging dat hij er een besparing mee zou doen. Dat is redelijk pervers. In de cijfers zien we vandaag dat een op de twee gezinnen met een van de tien duurste contracten zit, ook al zijn we kampioen in het switchen.

  Belgen gaan ervan uit dat als ze veranderen van contract, ze minder moeten betalen, maar in de feiten zien we nu dat Belgen veranderen van contract maar meer moeten betalen. Dat komt onder andere omdat welkomstkortingen worden beloofd waaraan zulke strenge voorwaarden gekoppeld zijn dat bijna niemand er recht op heeft. In een internationale crisis, wanneer mensen bereid zijn om misschien iets meer te betalen om van een variabel naar een vast contract te gaan, krijgen ze eigenlijk de boodschap dat ze dat beter niet doen, omdat ze veel geld zullen verliezen als ze nu switchen. Dat lijkt bijna een manier om klanten op een misleidende manier te binden. Dat kan niet.

  We hebben de voorbije weken nog andere zaken gezien, zoals contracten waarvan de prijs plots werd gewijzigd zonder dat de klant werd geïnformeerd. Dat zijn allemaal perverse praktijken. Dat kan niet door de beugel. Morgen bespreken we in de regering, in tweede lezing, het pakket houdende koopkracht energie. Ik ga samen met collega Bihet met vijf maatregelen naar de regering. Het is de bedoeling om de stroomfactuur structureel eerlijker, transparanter, maar ook goedkoper te maken wanneer de consument de moeite doet om prijzen te vergelijken.

  Oskar Seuntjens:

  Mijnheer de minister, zoals u weet, zijn veel mensen vandaag oprecht bezorgd over hun energiefactuur. We zitten in een energiecrisis en op zo’n moment hoopt men dat energieleveranciers aan uw kant staan. Als dat niet zo blijkt te zijn, dan moet de regering of de minister wel aan de kant van de mensen staan om hen daartegen te beschermen. Ik ben blij te horen dat u dat morgen ook effectief wilt doen. We hebben het net gehad over de welkomstkorting, maar zoals u het beschrijft, denk ik dat we eerder over sjoemelkortingen moeten spreken. De mensen worden misleid. Dat mag absoluut niet de bedoeling zijn. Ik hoop echt dat het pakket maatregelen wordt goedgekeurd, zodat we de koopkracht van de mensen maximaal kunnen beschermen in tijden van energiecrisis. Dat is waarvoor we moeten gaan.

• Vraag: De exploderende energieprijzen, het uitblijven van concrete maatregelen en de strategische reserve

  Vraag: De stijgende energieprijzen en accijnzen

  Vraag: De gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten voor onze energievoorziening en -prijzen

  Vraag: De energieonafhankelijkheid in het licht van de internationale spanningen

  Vraag: De energieprijzen, de accijnzen en de urgente maatregelen tegen de explosie van de facturen

  Vraag: Het omgekeerde cliquetsysteem en de accijnzen op brandstof in het licht van de energieprijzen

  Vraag: De energieprijzen, de accijnzen en de urgente maatregelen tegen de explosie van de facturen

  Vraag: De accijnzen

  klimaat, energie en landbouw

  De exploderende energieprijzen, het uitblijven van concrete maatregelen en de strategische reserve
  De stijgende energieprijzen en accijnzen
  De gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten voor onze energievoorziening en -prijzen
  De energieonafhankelijkheid in het licht van de internationale spanningen
  De energieprijzen, de accijnzen en de urgente maatregelen tegen de explosie van de facturen
  Het omgekeerde cliquetsysteem en de accijnzen op brandstof in het licht van de energieprijzen
  De energieprijzen, de accijnzen en de urgente maatregelen tegen de explosie van de facturen
  De accijnzen
  Energieprijzen, accijnzen en maatregelen in tijden van internationale spanningen summaryExplanation

  Beantwoord door

  N-VA Jan Jambon (Minister van Financiën en Pensioenen)
  MR Mathieu Bihet (Minister van Energie)
  

  op 12 maart 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Oppositiepartijen bekritiseren de regering scherp voor haar passiviteit bij de exploderende energieprijzen (diesel > €2/liter, mazout +1000€/tank) door de oorlog in het Midden-Oosten, terwijl de regering accijnsverhogingen op gas (tot +6%) en geen directe prijsplafonds doorvoert. Thiébaut (PS), Vereeck (CD&V) en PTB eisen onmiddellijke maatregelen: blokkering energieprijzen (PTB stelt €1,60/liter voor), schrapping accijnsverhoging, uitbreiding sociaal tarief en belasting op oliebedrijven, terwijl Jambon (N-VA) en Bihet volhouden dat ze de situatie "monitoren" en wijzen op bestaande beschermingsmechanismen (sociaal tarief, loonindexering) en de "factor K" (automatische prijsdemping aan de pomp). Kritiek op langetermijnstrategie: Oppositie (o.a. Lejeune, Les Engagés) dringt aan op Europese samenwerking en versnelling duurzame energie (wind op zee, kernenergie) om afhankelijkheid te verminderen, terwijl Vereeck (CD&V) de regering beschuldigt van "kleptocratie" door belastingverhogingen mid-crisis. Verkeyn (Vlaams Belang) verdedigt juist het huidige afwachtende beleid en waarschuwt voor "paniekvoetbal" en begrotingsrisico’s, maar PTB en Tonniau (PVDA) noemen dit "onverantwoord" en eisen directe actie. Conclusie: Oppositie vs. regering botst over urgentie (prijsplafonds vs. afwachten) en financiering (belasten van oliebedrijven vs. begrotingsdiscipline), met geen concrete toezeggingen op accijnsverlaging of prijsblokkering.

  Éric Thiébaut:

  Messieurs les ministres, la semaine dernière, je vous ai interrogé sur l'explosion des prix de l'énergie. Depuis lors, qu'avons-nous pu constater? Les prix continuent d'augmenter. Aujourd'hui, pour un litre de diesel à la pompe, il faut plus de 2 euros. Pour de nombreux ménages, il faudra désormais plus de 1 000 euros pour remplir la cuve à mazout. Pendant ce temps, qu'a donc fait votre gouvernement? Rien. Les Belges, eux, n'ont pas le choix, ils doivent continuer à se déplacer et à se chauffer, parce que l'été n'est pas encore là et que les factures de chauffage continuent à tomber.

  Pourtant, des solutions existent. Premièrement, bloquer les prix de l'énergie, tout en compensant. Même votre partenaire Les Engagés est demandeur d'une telle mesure. Deuxièmement, annuler la hausse des accises parce que, franchement, c'est surréaliste: nous sommes sans doute le seul pays au monde qui augmente les taxes énergétiques au moment où les prix explosent. Enfin, étendre le tarif social, parce que cela fut la mesure la plus efficace à avoir été prise au cours des précédentes crises. Alors, ne me dites pas non plus que cela va coûter trop cher, puisque votre gouvernement vient encore de dépenser 2 milliards d'euros pour acheter des avions F-35.

  Messieurs les ministres, quand allez-vous bouger? Quand allez-vous prendre des mesures pour aider les ménages à payer leurs factures qui explosent? Quand allez-vous enfin bloquer le prix de l'énergie?

  Lode Vereeck:

  Mijnheer de minister Jambon, door de oorlog in het Midden-Oosten is de gasprijs fors gestegen. Dat is al erg genoeg voor wie verwarmt met gas, maar u maakt het nog een stuk erger, met uw eigen Belgische Green Deal. In de nieuwe programmawet worden de accijnzen op gas immers verhoogd, waardoor de gasfactuur met 6 % zal stijgen. Daar komt nog een Europese koolstoftaks bij, een Europees verplichte btw-verhoging en een Vlaamse taxshift op gas, alles bij elkaar bijna 500 euro aan extra taksen op de gasfactuur. “Het pakket maatregelen dreigt zowel de concurrentiepositie van onze Vlaamse bedrijven als de koopkracht van de Vlaamse gezinnen aan te tasten.” U herkent het citaat wellicht, het is van uw eigen Europese N-VA-fractie.

  Er leven grote zorgen bij wie met gas of stookolie verwarmt, dat is 80 % van de bevolking. Ik weet wat u zult antwoorden, namelijk dat mensen zich maar moeten aanpassen. De meeste mensen hebben echter geen geld klaar liggen voor een warmtepomp en vandaag zitten zij in de val, in de accijnsval.

  Afgelopen vrijdag nam het kernkabinet de principiële beslissing om desgevallend in te grijpen, maar concrete afspraken werden niet gemaakt. U wilt liever de kat uit de boom kijken. Ik begrijp dat, want u wordt natuurlijk slapend rijk door de stijgende btw-opbrengsten. Welnu, uw kat kan de boom in voor cd&v en MR, die de accijnsverhoging willen uitstellen. Collega Matheï was daarover heel duidelijk. Ik citeer: “We hebben meegestemd, maar we hopen dat de regering zich intussen bezint.”

  Mijnheer de minister, bent u bereid om, zolang de oorlog in het Midden-Oosten woedt, de verhoging van de accijnzen uit te stellen? Welke andere maatregelen overweegt uw regering? Komt er bijvoorbeeld een plafondprijs aan de pomp? Is daarover eigenlijk wel eensgezindheid in de meerderheid?

  Ten slotte, zal de federale regering het voorbeeld van de Vlaamse regering volgen en een extra korting geven op elektriciteit voor mensen die met gas verwarmen?

  Oskar Seuntjens:

  Twee weken geleden startte Trump een oorlog in Iran. Het gevolg heeft iedereen gezien: Iran heeft de Straat van Hormuz, waar olie- en gastankers passeren, afgesloten. Het antwoord van Trump was eigenlijk heel simpel. Ik weet niet of u het gezien hebt op zijn sociale media. Hij zei tegen de schepen die energie moeten leveren: show some guts . Lever gewoon energie, ga maar door, er is geen gevaar. Het resultaat hebben we ook gezien: meerdere schepen zijn aangevallen. Het signaal van Iran is heel duidelijk dat daar geen liter olie meer passeert.

  Het gevolg is dat wij in België na Rusland nu ook het Midden-Oosten kwijt zijn voor onze energiebevoorrading. De mensen voelen dat. Voor het eerst sinds lang zijn de prijzen aan de pomp boven 2 euro per liter. Mensen zijn bang. Ze staan met het zweet op het hoofd te tanken. De regering heeft beloofd de koopkracht van de mensen daartegen te beschermen. Mijn eerste vraag aan u, mijnheer de minister, is dus hoe u dat concreet zult doen. Hoe zult u mensen beschermen tegen een oorlog waarvoor wij niet hebben gekozen?

  Daarnaast stijgen ook de gasprijzen en dat op een moment dat onze reserves in Europa zeer laag staan. Er is zelfs beslist om strategische reserves aan te wenden, dat is echt the last resort . Ook wij hebben in België een dergelijke strategische noodreserve. Als ik het goed begrepen heb, zouden we daar ongeveer 90 dagen verder mee kunnen. Het is goed dat we die reserve nog hebben. Nog beter zou zijn dat we zelf meer energie produceren, propere energie, duurzame energie en betaalbare energie. Op lange termijn weet u, mijnheer de minister, dat kernenergie voor ons geen taboe is. Op korte termijn moet er echter meer gebeuren. We moeten meer windmolens bouwen op zee. Elke windmolen die we bouwen, maakt ons sterker. We zouden van de Noordzee eigenlijk een grote strategische motor van onze onafhankelijkheid moeten maken. Daarom heb ik eigenlijk maar één vraag voor u, mijnheer de minister: kunt u garanderen dat de Prinses Elisabethzone, met de windmolens op zee, zo snel mogelijk, asap, wordt gebouwd?

  Marc Lejeune:

  Messieurs les ministres, vous le savez, depuis plusieurs semaines, les prix de l'énergie augmentent et l'inquiétude grandit chez nos entreprises et nos concitoyens. On ne parle que de cela. Les marchés énergétiques sont à nouveau extrêmement volatiles. Aujourd'hui, le litre de carburant avoisine les deux euros, c'est énorme!

  Mais, outre l'augmentation des prix, ce qui fait le plus de mal à notre économie et nos foyers, ce sont les chocs de prix brutaux et imprévisibles. Nos entreprises, nos artisans ont avant tout besoin de stabilité pour travailler et investir. Dans ce contexte incertain, une chose est sûre, nous devons penser notre politique énergétique dans la durée, parce qu'anticiper une crise énergétique coûte moins cher que la subir.

  Au-delà des slogans faciles qu'on entend ces derniers jours, la Belgique a besoin d'une stratégie énergétique qui doit reposer, comme nous le répétons souvent, sur un mix décarboné car c'est la seule énergie qu'on ne doit pas importer et qui peut assurer notre indépendance.

  Messieurs les ministres, à peine quatre ans après avoir subi une première crise énergétique de grande ampleur, nous le voyons, une seconde est déjà à nos portes. Les Engagés ont insisté ces derniers jours sur la nécessité de renforcer le mécanisme d'amortissement des prix qui nous semble indispensable au niveau national pour protéger toute la population. On sait que ce système a été mis en place sous la Vivaldi, mais sans concerner toutes les énergies, ce qui n'était pas assez efficace.

  On s'étonne par ailleurs que certains groupes, hier dans la majorité, aujourd'hui dans l'opposition, réclament un système de blocage de prix qu'ils n'ont eux-mêmes pas mis en œuvre lors de la précédente crise.

  Cependant, outre le niveau national, si nous souhaitons vraiment protéger nos entreprises et nos concitoyens, les leviers se situent surtout au niveau européen.

  Dès lors, messieurs les ministres, quelles initiatives allez-vous prendre pour que l'Europe soit au rendez-vous? Quelle est votre stratégie pour renforcer la coopération européenne afin d'avancer pour une énergie décarbonée et des mécanismes d'aide financière?

  Robin Tonniau:

  Mijnheer de minister, de oorlog van de VS en Israël tegen Iran heeft dramatische gevolgen. In de eerste plaats natuurlijk voor de bevolking daar, die de prijs betaalt met haar leven en met de verwoesting van haar land. Ook hier voelen mensen de gevolgen van die oorlog. De energieprijzen gaan door het dak. Benzine, diesel en gas worden elke dag duurder en duurder. Opnieuw dreigen de werkende mensen, de gezinnen, maar ook onze industrie hier de rekening te betalen. De absolute prioriteit van deze regering moet dan ook zijn om enerzijds die oorlog te stoppen, maar anderzijds ook de mensen hier, onze werkende klasse, de gezinnen en de bedrijven te beschermen.

  Wat doet deze regering? Op het moment dat de prijzen zo hoog zijn, beslist deze regering om de accijns op gas te verhogen. Op 2 maart is daarover gestemd in de commissie voor Financiën. Alle regeringspartijen hebben voorgestemd om de belastingen op gas te verhogen. Iedereen herinnert zich nog de energiecrisis: de chauffage lager zetten, onder een dekentje in de zetel gaan liggen en kou lijden, besparen op een warm bad voor de kinderen. Dat willen we toch niet meer? Gas is geen luxeproduct. We gebruiken het om onze woningen te verwarmen en om te koken. We gebruiken het ook in onze productie.

  Mijnheer de minister, laten we duidelijk zijn, de accijns op gas moet niet omhoog, maar omlaag. Zijn we het daarover eens? De bevolking eist dat u de geplande accijnsverhoging op gas intrekt. U moet zich aanpassen aan de wil van de bevolking en niet omgekeerd. Mijn vraag is zeer eenvoudig (…)

  Christophe Bombled:

  Messieurs les ministres, depuis quelques jours les prix de l'énergie connaissent une nouvelle flambée. Le diesel a franchi la barre symbolique des 2 euros le litre tandis que les prix du mazout de chauffage, du gaz et de l'électricité repartent à la hausse. Cette situation pèse directement sur le pouvoir d’achat des ménages et sur la compétitivité de nos entreprises. Dans un contexte international instable, marqué par les tensions persistantes au Moyen ‑ Orient, le gouvernement ne peut pas se contenter d ’ observer passivement l ’é volution des march é s.

  Je rappelle é galement qu ’ avec l ’ entr é e en vigueur des directives européennes ETS2 et RED III en 2028, le signal est clair: si nous ne faisons rien de plus, les prix de l ’é nergie que les Belges paient aujourd ’ hui deviendront la norme de demain.

  Nous devons dès lors défendre des mesures ciblées, temporaires et efficaces, capables de stabiliser la situation sans compromettre l’équilibre budgétaire. Bien entendu, il ne s’agit pas de dépenser sans compter, mais de protéger celles et ceux qui travaillent et investissent.

  Le mécanisme du cliquet inversé, qui permet d’ajuster les accises lorsque les prix s’envolent, constitue un outil reconnu pour amortir les chocs sans créer de subventions structurelles sur les énergies fossiles. Notre ministre de l’Énergie l’a répété, la Belgique doit agir avec discernement et responsabilité, en préservant ses marges de manœuvre pour les cas de pénurie tout en soutenant la stabilité économique.

  Monsieur le ministre des Finances, comptez ‑ vous activer ou recalibrer le cliquet invers é afin qu ’ il joue pleinement son r ô le de protection automatique du pouvoir d ’ achat face à cette nouvelle flamb é e? Et surtout, dans quelle mesure le gouvernement entend ‑ il anticiper une aggravation de la crise plut ô t que de rester dans l ’ attentisme, au risque de devoir r é agir dans l ’ urgence si les tensions internationales se prolongent?

  Roberto D'Amico:

  Messieurs les ministres, à la suite de l'agression des États-Unis et d'Israël contre l'Iran, les prix du gaz et du carburant ont explosé. En premier, ce gouvernement doit tout faire pour arrêter la guerre. Ce n'est pas à la classe travailleuse de payer cette guerre! Aujourd'hui, le diesel a dépassé la barre symbolique des 2 euros par litre. Hier, je suis allé faire le plein et j'en ai eu pour 90 euros! Les travailleurs doivent payer toujours plus cher pour aller travailler, pour aller faire leurs courses, pour conduire les enfants à l'école. En soutenant la guerre des Américains et des Israéliens, vous nous faites payer cette crise.

  Messieurs les ministres, il faut maintenant bloquer les prix à la pompe. Avec le PTB, nous exigeons de bloquer les prix à 1,60 euro du litre, ce qui était le prix juste avant le début de la guerre en Iran. Pour financer cette mesure, faites payer les profiteurs de guerre, les multinationales du pétrole, comme Total, Shell, Exxon, qui s'enrichissent avec cette guerre.

  La semaine dernière, vous avez dit que vous regarderiez l'évolution des prix. Avez-vous regardé? Vous avez vu qu'ils ont augmenté. Eh bien, agissez maintenant! Messieurs les ministres, vous pouvez décider aujourd'hui de baisser les prix à la pompe. Allez-vous, oui ou non, le faire? Allez-vous baisser les accises sur le carburant, pour bloquer les prix et empêcher qu'ils continuent de s'envoler?

  Charlotte Verkeyn:

  Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, collega’s, paniekvoetbal spelen is geen beleid. Ja, de energieprijzen zijn wispelturig. Ook al draaien en keren ze op dit ogenblik nog zoals de wind, toch vindt iedereen het opnieuw nodig om, onder het mom dat men de energiefactuur voor de burger wil bewaken, aan opbodpolitiek te doen. Voor de ene moeten er boven op het bestaande beschermingsmechanisme subsidies komen, terwijl anderen dromen van een plafond of van een blokkering.

  Een dergelijke opbodpolitiek is alleen maar goed voor de gazetten, maar niet per se voor de burger. Als er één iets is dat we uit de vorige energiecrisis hebben geleerd, dan is het wel dat. Zelfs een voormalig regeringslid – het is jammer dat ze nu afwezig is – heeft ooit letterlijk gezegd dat ze dat ze nooit met maatregelen goed voor miljarden, gestrooid zou hebben, want de factuur – zo ook de Blankenbergse – wordt naar de volgende generaties, te beginnen met de onze, doorgeschoven. We hebben vandaag een bloedrode begroting; Een verwittigd man en zeker een verwittigde vrouw is er twee waard.

  Mijnheer de minister, u hebt aangegeven doordacht te werk te willen gaan en hebt uw administratie de opdracht gegeven om de evolutie van de energieprijzen nauwgezet te monitoren en het bestaande beschermingsmechanisme eventueel te versterken. Kunt u ons bevestigen dat u achter die aanpak blijft staan? Kunt u ons daarover al iets meer vertellen?

  Jan Jambon:

  Collega's, het is primordiaal dat we het hoofd koel houden en monitoren hoe de situatie evolueert. De energieprijzen reageren momenteel heel sterk op de geopolitieke gebeurtenissen. De prijzen schieten omhoog of omlaag, telkens wanneer president Trump iets zegt of doet. Collega's, paniek is zelden een goede raadgever.

  Chers collègues, la panique est rarement bonne conseillère. Comme je l’ai déjà indiqué la semaine dernière, le gouvernement suit la situation de très près. C’était d’ailleurs l’une des conclusions du Conseil national de sécurité (CNS) de jeudi dernier. Nous surveillons en permanence les conséquences pour notre sécurité d’approvisionnement – mon collègue Bihet y reviendra dans un instant – ainsi que l’évolution des prix de l’énergie.

  Tegelijkertijd bestaan er vandaag al verschillende mechanismen die de meest kwetsbaren beschermen, zoals het sociaal tarief voor de gezinnen met de laagste inkomens, automatische loonindexering bij sterke inflatie en het prijsbeschermingsmechanisme. Over dat prijsbeschermingsmechanisme, ingevoerd door de vorige regering, heb ik vorige week al geantwoord dat op dit moment wordt onderzocht hoe we dit systeem kunnen verbeteren.

  Beste collega’s, we moeten absoluut vermijden overhaast maatregelen te nemen die weinig effect hebben. Maar, zoals ik vorige week ook gezegd heb, de energieprijzen pieken nu, en als die prijsstijging structureel blijkt, kan de regering dat uiteraard niet zomaar naast zich neerleggen.

  Mathieu Bihet:

  Chers collègues, permettez-moi d’abord d’apporter quelques éléments de clarification face aux inquiétudes exprimées.

  Premièrement, garantir la sécurité d’approvisionnement énergétique du pays est la priorité absolue de ce gouvernement. À ce stade, je le répète, il n’y a pas de difficulté d’approvisionnement en Belgique. Pour cela, nous assurons un monitoring permanent de la situation sur les marchés de l’énergie, en lien étroit avec les acteurs du secteur et nos partenaires européens, afin d’évaluer les impacts potentiels et, surtout, d’anticiper différents scénarios si la situation internationale devait évoluer négativement.

  Deze crisis herinnert ons eraan hoe belangrijk het is om onze energieonafhankelijkheid geleidelijk te versterken.

  Mijnheer Seuntjens, ik ben het met u eens. Dit betekent dat we onze energiebronnen moeten diversifiëren, de productiecapaciteit in Europa moeten ontwikkelen en de Europese samenwerking moeten versterken om onze afhankelijkheid van geopolitieke spanningen te verminderen.

  Deuxièmement, la Belgique dispose actuellement de stocks stratégiques de pétrole supérieurs à 90 jours, conformément aux obligations européennes. Ces réserves ne sont pas un instrument destiné à réguler les prix mais un mécanisme de sécurité prévu pour faire face à une interruption physique de l'approvisionnement. L'Agence internationale de l'énergie a effectivement lancé un appel sur base volontaire en vue d'une action collective. À ce stade, la libération de stocks par la Belgique n'est pas envisagée car la situation de notre approvisionnement ne le nécessite pas.

  Troisièmement, s'agissant des prix de l'énergie et des différentes mesures, les tensions au Moyen-Orient provoquent naturellement une forte nervosité sur les marchés énergétiques mondiaux. Nous observons une hausse des prix du pétrole mais également du gaz. Dans ce contexte, j'ai veillé à ce que le contrat-programme sur les carburants joue pleinement son rôle d'amortisseur, notamment via le désormais très célèbre facteur k, qui permet de modérer la volatilité des prix à la pompe pour le consommateur et donc de diminuer les prix.

  Par ailleurs – et comme indiqué jeudi dernier –, j'ai réuni l'administration de l'énergie et la C ommission de Régulation de l'Électricité et du Gaz (CREG) afin d'analyser et d'actualiser les différentes mesures qui ont été appliquées par le passé en évaluant leur pertinence, leur efficacité et surtout leur impact budgétaire et le fonctionnement du marché général de l'énergie.

  Chaque jour, nous évaluons la situation en concertation avec les acteurs du secteur énergétique afin d'en mesurer les impacts potentiels et d'anticiper les différents scénarios. Il ne s'agit pas d'agir dans la précipitation, chaque mesure éventuelle doit être analysée en fonction de son impact pour les citoyens à court mais surtout à long terme.

  La Belgique reste en concertation étroite avec ses partenaires européens car, face à une situation internationale incertaine comme nous la connaissons, la réponse doit être coordonnée avec l'Union européenne et l'Agence internationale de l'énergie.

  Notre ligne est claire: vigilance, responsabilité et protection des consommateurs.

  Je vous remercie.

  Éric Thiébaut:

  Messieurs les ministres, la semaine dernière, vous nous annonciez que vous alliez observer l’évolution des coûts et l'évolution de la situation. Aujourd’hui, vous nous annoncez qu’il faut être prudent et que vous allez observer l’évolution des prix de l’énergie. C’est surréaliste, honnêtement! En effet, la situation est aujourd’hui claire. Il faut des mesures maintenant, car la guerre en Iran risque de durer beaucoup plus longtemps que certains ne l’espèrent. Les Belges attendent donc des mesures concrètes pour les aider à payer leurs factures énergétiques, qui sont en train d’exploser.

  Lode Vereeck:

  Dit is een compleet nietszeggend antwoord. Het is duidelijk gemakkelijker om een boekje over welvaart te schrijven dan om voor welvaart te zorgen. Welvaart voor wie? Voor vrouwen die plots minder pensioen krijgen? Voor huismannen en huisvrouwen wier gezinsinkomen zal dalen? Voor gescheiden mensen die meer belastingen op hun alimentatiegeld betalen? Voor mensen die met gas en mazout verwarmen?

  Collega’s, premier De Wever is geen hystericus, maar een klepticus . Hij steelt meer en meer geld van de hardwerkende Vlamingen en dan nog slaagt hij er niet in om de begroting op orde te krijgen.

  De verhoging van de accijnzen op energie kan voor ons niet. Energie is een basisrecht, dat betaalbaar moet blijven. Als u per se wilt doorgaan met uw Belgische Green Deal , maak elektriciteit dan goedkoper en gas niet duurder.

  Ik eindig met een bekend citaat van een Brabantse bard: “Wijle zijn de mannen die de gas doen branden, de klinken repareren en de vrouwen ambeteren.” De vrouwen ambeteren is al gelukt, nu de gas nog laten branden.

  Oskar Seuntjens:

  Dank u wel voor uw antwoorden, heren ministers. Minister Bihet, uw collega, de minister van Energie in Qatar, was heel erg duidelijk. Al stopt de oorlog vandaag of morgen, de gevolgen dreigen wij sowieso nog dagen, weken en misschien zelfs maanden te voelen. Dat maakt mensen ongerust. Ze hebben nog altijd flashbacks naar de energiecrisis, toen Poetin Oekraïne binnenviel.

  De vraag is dus wat we juist moeten doen. Ik kan u alvast aanraden om niet te luisteren naar de oplossingen van het Vlaams Belang. U hebt dat hier niet durven te vertellen, maar uw voorzitter was vorige week op tv wel heel duidelijk. Hij zei toen: gas uit Rusland moeten we terug bekijken, misschien is dat een optie. Het Vlaams Belang wil de oorlogsmachine van Poetin, die een oorlog tegen Europa is gestart, dus nog altijd financieren.

  Mijnheer de minister, ik raad u om aan te luisteren naar deze duidelijke oproep: maak werk van eigen, betaalbare, zekere en propere energie. Dat is de enige oplossing, niet de nepoplossingen van het Vlaams Belang.

  Marc Lejeune:

  Messieurs les ministres, je vous remercie pour vos réponses.

  Vous l’avez dit, l’attentisme n’est pas permis. La précipitation et la panique sont mauvaises conseillères.

  Nous vous rappelons que, pour notre groupe, il faut une solution de plafonnement en cas d’aggravation de la crise, qu’il faut préparer dès aujourd'hui pour éviter, comme sous la Vivaldi, que le délai soit trop long si nous devions l’activer. Il nous faut une solution pérenne, pour que nous n’ayons plus, à chaque crise, à nous demander comment protéger notre population et nos entreprises. Nous savons que cette mesure n’est pas simple à renforcer, mais elle est indispensable et, surtout, réaliste. Les Engagés déposeront d'ailleurs prochainement une proposition de résolution sur la protection des prix à prévoir en cas d’aggravation de la crise.

  Une stratégie à long terme, avec un mix énergétique vertueux et propre est également notre seule possibilité afin de ne plus dépendre de puissances comme la Russie, notamment, qui nous insulte en faisant des propositions dès qu’une crise survient alors que nous la sanctionnons en même temps.

  Messieurs les ministres, aujourd'hui nos entreprises et nos concitoyens attendent tout simplement que nous soyons prêts.

  Robin Tonniau:

  Mijnheer de minister, zal de regering nu de accijnzen op gas verhogen of verlagen? Zal het hoger of lager zijn? U hebt daar niet op geantwoord. Dat geeft mij een beetje hoop, want daarover is ook nog altijd niet gestemd. Er komt nog een tweede lezing in de commissie.

  Ik doe dus een oproep aan alle regeringspartijen. Luister naar de mensen die vandaag op straat zijn gekomen en stop met die waanzin om in deze tijd van exploderende gasprijzen het gas nog duurder te maken door de belastingen te verhogen.

  Mijnheer Jambon, u bent minister, maar veel mensen hierbuiten zijn dat niet. Zij hebben dus ook geen ministerloon. Die mensen zijn in paniek, want ze herinneren zich de vorige energiecrisis nog. Sommige mensen betalen vandaag nog altijd schulden af die ze toen hebben gemaakt. Aan die mensen vraagt u om niet te panikeren. Tegelijk krijgen zij wel een belastingverhoging te slikken.

  Christophe Bombled:

  Monsieur le ministre des Finances, pendant que les prix du diesel, du gaz et de l'électricité s'envolent, les ménages et les entreprises n'ont pas besoin d'un gouvernement spectateur, mais d'un gouvernement qui agisse. Bien sûr, nous refusons autant la dépense aveugle que l'attente passive. Bien entendu, nous demandons de la cohérence, de la méthode et du courage. Mais il est temps d'utiliser un outil tel que le mécanisme du cliquet inversé, qui va permettre une diminution des accises, afin de protéger le pouvoir d'achat sans compromettre les finances publiques. En effet, gouverner, c'est prendre ses responsabilités. Gouverner, ce n'est pas espérer que la crise passe; c'est y faire face.

  Roberto D'Amico:

  Messieurs les ministres, ma question était simple: oui ou non, allez-vous abaisser les accises? Vous ne m'avez pas répondu, alors qu'elle était toute simple.

  Monsieur le ministre, comme je vous l'ai déjà dit, pas plus tard qu'hier, j'ai mis de l'essence dans ma voiture. Bien que ce fût moi qui tenais le pistolet à la pompe, c'est moi qui me suis fait braquer par votre gouvernement. Sur 2 euros du prix du diesel, 72 cents partent en taxes: 60 en accises et 12 en TVA. Ce qui est comique avec vous, le MR, c'est que vous dites que, grâce à vous, il n'y aura plus de nouvelles taxes. Non! Avec le MR, il y en a plus! À mon avis, vous aviez oublié le "s"…

  Monsieur Jambon, vous m'avez fait rire en affirmant qu'il ne fallait pas paniquer. Bien évidemment, avec 11 000 euros, on ne panique pas. Or la classe travailleuse, qui ne reçoit pas 11 000 euros, elle panique! Toutes les semaines, elle doit mettre de l'essence dans sa voiture et (…)

  Charlotte Verkeyn:

  Er is onze minister vandaag en de voorbije dagen al veel verweten. Daarnet werd hij nog een kamelendrijver genoemd. Ik ben alvast blij dat hem niet kan verweten worden dat hij op een tapijtenmarkt staat. Alle vorige sprekers pleiten voor het uitdelen van cadeautjes. Het stemt mij tevreden dat de minister kiest voor een doordacht beleid waarbij men het bestaande beschermingsmechanisme onder de loep neemt. Tijdens de vorige energiecrisis werden immers miljarden door de ramen gegooid. We hadden hier evengoed de verwarming helemaal open kunnen zetten met alle ramen open. Toen kreeg iedereen een beetje zijn zin; iedereen kreeg een cadeautje en wie betaalt de prijs? Dat zijn mijn generatie en de volgende generaties. De begroting is bloedrood; erger nog, op die manier gaat ze dood.

• Vraag: Iran en het inferno in het Midden-Oosten

  Vraag: De Nationale Veiligheidsraad (NVR) en het standpunt van België over Iran

  Vraag: De Nationale Veiligheidsraad (NVR) en het standpunt van België over de illegale oorlog in Iran

  Vraag: De situatie in Iran en de binnenlandse en internationale veiligheid

  Vraag: Iran

  Vraag: De illegale oorlog tussen de VS en Iran

  Vraag: De oorlog in het Midden-Oosten

  veiligheid, justitie en defensie

  Iran en het inferno in het Midden-Oosten
  De Nationale Veiligheidsraad (NVR) en het standpunt van België over Iran
  De Nationale Veiligheidsraad (NVR) en het standpunt van België over de illegale oorlog in Iran
  De situatie in Iran en de binnenlandse en internationale veiligheid
  Iran
  De illegale oorlog tussen de VS en Iran
  De oorlog in het Midden-Oosten
  België, Iran en de veiligheidsdynamiek in het Midden-Oosten summaryExplanation

  Beantwoord door

  N-VA Bart De Wever (Eerste minister)
  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 5 maart 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De discussie draait om de Belgische reactie op de escalerende oorlog in het Midden-Oosten na Amerikaanse en Israëlische luchtaanvallen op Iran, waarbij de regering wordt bekritiseerd voor gebrek aan eenheid, traagheid en onduidelijke standpunten. Oppositiepartijen zoals PS (Magnette) en PTB (Boukili) veroordelen de "illegale oorlog" van Trump en Netanyahu als schending van internationaal recht en waarschuwen voor economische gevolgen zoals stijgende energieprijzen, terwijl N-VA (Bouchez) en MR de aanval verdedigen als noodzakelijk tegen het "destabiliserende" Iraanse regime en pleiten voor harde veiligheidsmaatregelen. Premier De Wever benadrukt prioriteiten als repatriëring van Belgen, veiligheid en economische belangen, maar ontwijkt een duidelijke politieke lijn, wat tot felle kritiek leidt over "gebrek aan leiderschap" en tegenstrijdige geluiden binnen de coalitie. Kritiek spitst zich toe op de afwezigheid van een Belgisch de-escalatieplan, de impact op koopkracht en de vraag of België het internationale recht moet verdedigen of de Amerikaanse lijn volgt.

  Sandro Di Nunzio:

  Mijnheer de eerste minister, ik ben blij u na vijf weken afwezigheid tijdens het vragenuurtje opnieuw te mogen verwelkomen om u een aantal vragen te stellen.

  Uw afwezigheid op zich was een nieuwsfeit geworden. Wat gebeurt er immers als u niet aanwezig bent? Uw regeringspartners beginnen te toeteren en elkaar tegen te spreken. Zaterdag viel de eerste bom in Iran en sindsdien zagen we een escalatie van verklaringen. Sommige regeringspartijen juichen bij het feit dat Iran wordt gebombardeerd en roepen: " Go USA! Go Israël! " Andere stellen dan weer dat de Verenigde Staten geen bondgenoot zijn maar een tegenstander. Nog anderen merken terecht op dat het internationaal recht wordt geschonden.

  Mijnheer de premier, van u echter hoorden we dagenlang niets, terwijl het Midden-Oosten in brand staat. Nochtans rekent de bevolking en rekenen wij, de vertegenwoordigers van de bevolking, op u. In crisistijd is er maar één regel: één land, één regering, één lijn. Maar uw regering heeft zes dagen nodig om iets te ondernemen. Uw regering heeft zes dagen nodig om de Nationale Veiligheidsraad samen te roepen.

  Ik heb dan ook een aantal vragen.

  De Belgen zullen het voelen in hun portemonnee, de energieprijzen schieten immers de lucht in, maar toch keurt uw meerderheid afgelopen maandag een accijnsverhoging goed op gas. Ik begrijp dat niet. Waarom wordt dat gestemd? Wat is het plan of idee daarachter?

  Wat is uw plan om onze bedrijven en onze industrie te beschermen nu die oorlog in het Midden-Oosten is uitgebroken? Zult u hen in bescherming nemen en hoe?

  Paul Magnette:

  Monsieur le président, messieurs les ministres, cette guerre n’est pas la nôtre. Trump a décidé seul de bombarder l’Iran prenant le risque de causer des milliers de victimes civiles. Trump n’a pas consulté, il n’a même pas averti les Européens. Trump a choisi pour allié Netanyahou, un criminel de guerre responsable du génocide à Gaza, poursuivi pour crimes de guerre et contre l’humanité par les juridictions internationales. Et Trump a décidé d’utiliser la force brutale en violation de tous les principes du droit international. Le résultat, nous le voyons, c’est l’embrasement sur toute la région. C’est le chaos. C’est l’histoire qui, une fois de plus, se répète. Après l’Irak, après la Syrie, après l’Afghanistan, après le Liban, le chaos cause le chaos.

  C’est facile pour Trump, depuis Washington, de décréter une guerre au Proche et au Moyen-Orient. Mais c’est nous, les Européens, qui allons en subir les conséquences. C’est nous, les Européens, qui voyons déjà flamber les prix du gaz et du pétrole avec des conséquences désastreuses pour nos familles et pour nos entreprises. C’est nous, les Européens, qui sommes les premiers exposés au risque de représailles terroristes. C’est nous, les Européens, qui voyons l’instabilité à nos frontières. Et c’est nous, les Européens, qui devrons accueillir, demain, des centaines de milliers de réfugiés qui fuiront la guerre et le chaos absolu.

  Mes questions, monsieur le premier ministre, sont extrêmement simples.

  Je voudrais obtenir de votre part des garanties sur deux points. Un, notre pays doit tout mettre en œuvre pour faire cesser au plus vite cette folie meurtrière et imposer, dans le respect du droit international, un vrai plan de paix et de transition démocratique. Et, deux, monsieur le premier ministre, nous devons faire comme Pedro Sanchez, le premier ministre socialiste en Espagne, dire non à Trump, pas un de nos soldats, pas une de nos armes pour la guerre de Trump en Iran.

  Nabil Boukili:

  Monsieur le premier ministre, les États-Unis et Israël ont attaqué de manière illégale et tout à fait contraire au droit international l'Iran.

  Pour être tout à fait clair, le régime iranien est un régime à condamner. Nous l'avons condamné ici, à la Chambre des représentants, dans le Parlement européen, au Parlement flamand avec une résolution. Vous pouvez le lire sur notre site.

  Mais, nous sommes contre cette guerre, car elle ne défend que les intérêts américains et son but est de s'accaparer des richesses iraniennes. L'Iran, c'est la deuxième réserve de gaz au monde. L'Iran, c'est la quatrième réserve de pétrole au monde. Cette guerre sert les intérêts américains et n'est pas là pour défendre les intérêts du peuple iranien. Le peuple iranien, aujourd'hui, est sacrifié pour les intérêts américains.

  Cette guerre amène le chaos dans la région. Rappelez-vous l'Irak. Rappelez-vous la Lybie, la Syrie, l'Afghanistan.

  Aujourd'hui c'est le chaos qui menace la région et vous, monsieur le premier ministre, dans ce cadre, vous déclarez que le droit international n'est plus d'application. Vous rendez-vous compte? Le premier ministre de la Belgique dit que le droit international n'est plus d'application, au lieu de le faire respecter! Heureusement, au sein de votre propre gouvernement, des voix s'élèvent contre cette vision.

  Monsieur le premier ministre, maintenez-vous ici aujourd'hui cette déclaration ou revenez-vous dessus et mettez-vous tout en œuvre pour que le droit international soit respecté et que les droits du peuple soient respectés? Arrêtez de suivre aveuglément les intérêts des États-Unis.

  Georges-Louis Bouchez:

  En fait, au contraire, cette guerre est pleinement la nôtre. Celui qui ne s’en rend pas compte passe à côté de l’histoire. Parce que c’est très facile de dire que l’on condamne avec un texte. Mais le régime des mollahs, c’est 50 000 morts en quelques jours contre sa propre population, pour défendre des valeurs de liberté.

  Au-delà de cela, l’Iran est aujourd’hui l’un des principaux facteurs de déstabilisation au niveau mondial, et en particulier pour les pays européens. Nous le voyons aujourd’hui: leur capacité à résister militairement montre à quel point ce régime n’a fait qu’investir dans des capacités pour détruire l’autre. Au-delà de cela, l’Iran a organisé ou tenté d’organiser, ces dernières années, plusieurs attentats sur notre territoire.

  Donc, oui, l'intervention en Iran vise aussi à protéger nos intérêts. Car certains, aujourd'hui, nous parlent beaucoup du droit international. Mais il faut aussi regarder le monde tel qu'il est. Le monde d'aujourd'hui est en lutte entre, d'un côté, l'Occident et, de l'autre côté, un pôle russo-chinois qui a pour vocation de nous affaiblir. L'enjeu étant que des pays tombent dans un camp ou dans l'autre. Mais, à un moment donné, mesdames et messieurs, il faut faire des choix. On ne peut plus être uniquement dans le discours ou l'invective. On doit assumer ces conséquences et les valeurs qui sont les nôtres.

  Enfin, en ce qui concerne la sécurité intérieure – puisque, manifestement, il y a des condamnations de ce régime, ce qui est toujours intéressant –, on a pu voir deux manifestations organisées aujourd'hui en faveur du régime par Samidoun et par les antifas, lesquels se sont rassemblés devant l'ambassade des États-Unis. On en a vu certains rendre hommage à M. Khamenei.

  Monsieur le premier ministre, pourriez-vous dès lors nous faire part des conclusions du Conseil national de sécurité pour protéger nos intérêts maintenant? (…)

  Koen Van den Heuvel:

  Mijnheer de voorzitter, mijnheer de eerste minister, mijnheer de minister, collega's, wat begon als een confrontatie tussen Israël en het verderfelijke mollahregime in Iran, is intussen uitgegroeid tot een regionaal conflict. De escalatie dreigt het Midden-Oosten verder te destabiliseren en in chaos te storten. Europa blijft niet buiten schot, want intussen is ook de Britse militaire basis in Cyprus door een Iraanse drone getroffen.

  Als voorvechter van de Europese samenwerking is het voor cd&v heel duidelijk dat wij een Europese lidstaat bijstaan, dus Cyprus helpen, maar dat betekent niet dat we ons land moeten laten meeslepen in een conflict in het Midden-Oosten. De geopolitieke crisis verergert immers ook de al fragiele economische situatie in Europa. De afgelopen weken zijn de beurzen in het rood gegaan, de olieprijs is enorm gestegen en de aardgasprijs is zelfs verdubbeld.

  Hoe langer het conflict aansleept, hoe groter de negatieve impact is op een broodnodige economische groei. De vorige weken waren lagere energieprijzen net een topprioriteit in Europa en dat mogen we niet uit het oog verliezen. Vanochtend nog trok de Nationale Bank aan de alarmbel en lanceerde een dringende oproep om verder te werken aan broodnodige structurele hervormingen en aan duurzame overheidsfinanciën om een financiële crash in ons land te vermijden. Het is nu niet het moment om mee olie op het vuur te gieten.

  Ook onze binnenlandse veiligheid mogen we niet uit het oog verliezen, want een verdere escalatie zou aanleiding kunnen geven tot een mogelijke activering van terreurcellen en tot grote migratiestromen naar Europa. Collega's, mijnheer de premier, die zaken (...)

  Voorzitter:

  Dank u wel, mijnheer Van den Heuvel. Uw twee vragen kunt u misschien in uw repliek stellen of misschien wil mevrouw Almaci ze voor de micro herhalen, zodat we er kennis van kunnen nemen.

  Meyrem Almaci:

  Twee sprekers van de meerderheid en twee verschillende meningen, hoe zijn we hier in godsnaam beland?

  Ja, het Iraanse regime is beestachtig tegenover zijn eigen bevolking. Daarom moeten wij goed nadenken over hoe we dit moeten aanpakken en op welke manier wij hen het best beschermen. Nu is men echter een roekeloze oorlog gestart, op een ronduit gestoorde manier. Die oorlog is aan het ontsporen op een manier die niemand kan voorspellen. Ik maak me ernstige zorgen over de Iraanse bevolking en over onze mensen daar. Heel de regio staat in vuur en vlam: Turkije, Cyprus, Libanon. Dan is er ook nog de schade hier bij ons, namelijk de economische onzekerheid voor onze scheepvaart, de vrees voor stijgende prijzen, de vrees voor aanslagen.

  Jullie kakelen ondertussen maar in alle richtingen. Dat is ronduit beschamend. Iedereen spreekt elkaar tegen. Men fluit elkaar terug. Er is geen heldere communicatie en geen eenheid van commando.

  Mijnheer de premier, u zegt dat het internationale recht niet meer werkt, dat we in een andere wereld wakker zijn geworden. Als men dat recht echter zelf niet respecteert of het niet meer helder durft te verdedigen, hoe kan het dan nog werken? We hebben dat ook gezien bij jullie standpunt over Palestina. Dit is een patroon in deze regering. U kunt perfect het beestachtige Iraanse regime veroordelen en tegelijkertijd het internationale recht verdedigen, in de plaats van mee de begrafenis ervan te organiseren. Het alternatief is namelijk het recht van de sterkste. Daar pas ik voor.

  Sommigen hier praten Trump goed. Goed, laten we dan misschien ook meteen Afghanistan of Noord-Korea binnenvallen. Of neen, wacht, met Afghanistan maken we terugkeerdeals. Collega’s, dit is geen grap. Het gaat over leven en dood van gewone mensen. De vraag is dus of u inderdaad Sánchez durft te volgen. Gaat u pal achter het internationale recht staan? Gaat u oproepen tot een staakt-het-vuren? (…)

  Oskar Seuntjens:

  Onze gedachten zijn vandaag bij alle Iraniërs, bij de honderdduizenden die op straat zijn gekomen voor vrijheid, voor vrede en voor democratie. Onze gedachten zijn bij alle Iraniërs die familie hebben verloren, vermoord door het beestachtige regime. Onze gedachten zijn bij alle Iraniërs die al jaren in onderdrukking leven.

  Wij laten dus geen traan om een dictator minder. Is er tegelijkertijd echter iemand die gelooft dat Trump en Netanyahu, of all people, hun aanvallen doen omdat zij zo begaan zijn met het lot van de Iraniërs?

  Mijnheer de premier, u bent historicus. Historici leren lessen uit het verleden. Amerika heeft dat al eens gedaan. Ze zijn Irak binnengevallen en ze zijn Afghanistan binnengevallen. Hoe gaat het daar vandaag? In Afghanistan heersen de taliban. Er is net een wet goedgekeurd die bepaalt dat vrouwen in elkaar mogen worden geslagen zolang hun botten maar niet worden gebroken.

  Netanyahu is de oorlogsmisdadiger die de dood van tienduizenden Palestijnen op zijn geweten heeft. Die twee mannen zouden het ineens doen in naam van de vrijheid.

  Zij doen het om macht, zij doen het om olie, zij doen het om geld. Iedereen zal dat voelen, ook wij hier in Europa. Waar zullen wij vandaag bijvoorbeeld onze energie nog vandaan halen? Het Midden-Oosten valt weg. Rusland moeten wij niet meer na de vreselijke oorlog. Wie wrijft zich in de handen en blijft over? Dat is Trump. Torenhoge gasprijzen dreigen werkelijkheid te worden.

  Wat moet een overheid in dat geval doen? Voor Vooruit is het essentieel dat een overheid haar zakken niet vult met oorlogsgeld, maar dat alle meerwinsten uit belastingen op gas worden teruggegeven aan gezinnen, aan alleenstaanden en aan de industrie.

  Hoe zult u de veiligheid en de koopkracht van mensen beschermen tegen een oorlog waar wij niet om hebben gevraagd?

  Bart De Wever:

  Chers collègues, merci pour vos questions.

  Je me chargerai de la première partie de la réponse et le ministre des Affaires étrangères répondra ensuite sur la base de ses propres compétences.

  Au cours des cinq derniers jours, les tensions au Moyen-Orient et dans la région se sont intensifiées à une vitesse exceptionnelle. Lors de frappes conjointes américaines et israéliennes menées samedi matin, l'ayatollah Khamenei a été éliminé, ainsi que des figures clés du régime islamique. En représailles, l'Iran a lancé ces derniers jours une série d'attaques massives par missiles et drones, en direction d'Israël, de Bahreïn, du Koweït, du Qatar, des Émirats arabes unis, de l'Arabie saoudite, de la Jordanie et d'Oman dans le but de créer un maximum de chaos dans la région.

  Des installations des pays de l'Union européenne ont également été visées, notamment des installations militaires françaises et italiennes ainsi que des bases britanniques à Chypre. Par ce chaos, l'Iran cherche à fermer le détroit d'Ormuz, ce qui a des conséquences directes sur le commerce maritime et sur notre approvisionnement énergétique.

  Samen met u moet ik vaststellen dat in deze woelige geopolitieke tijden inderdaad nog weinig rekening wordt gehouden met de internationale rechtsregels, die wij als Europeanen terecht zeer hoog in het vaandel blijven dragen. Maar een theocratische dictatuur die zelf al 47 jaar het internationale recht met voeten treedt, hoeft van mij geen enkele sympathie te verwachten. We spreken hier immers over een moorddadig en crimineel regime, dat enkele weken geleden nog duizenden van zijn eigen burgers heeft afgeslacht om zichzelf in stand te houden. Laten we dat niet vergeten. Sommige collega's hebben tijdens hun tussenkomst hard geroepen, dat levert een mooie clip op voor de sociale media, maar dát aspect zijn sommige collega's vergeten te vermelden. Er kwam niet één woord over de Iraanse bevolking vanwege de PS en de PTB.

  Laten we toch ook niet vergeten dat datzelfde regime steun biedt aan tal van antiwesterse terroristische actoren en aan de Russische oorlogsmachine in Oekraïne. Bovendien koestert het de ambitie om nucleaire wapens te bouwen. Wat dat laatste betreft, heeft dat regime de afgelopen maanden verschillende diplomatieke kansen gemist om de internationale gemeenschap gerust te stellen. Over het noodlot van de leiders van dat wrede en vijandige regime moet u van mij dus geen traan verwachten.

  Cela dit, le problème iranien ne se résout pas simplement par une guerre menée de manière irréfléchie. Je ne peux qu'espérer que les É tats-Unis et Israël disposent d'une stratégie de sortie, en vue d'améliorer la situation pour le peuple iranien et la stabilité géopolitique, mais je n'en suis pas sûr.

  Certes, quelques pays européens interviennent de manière défensive mais il n'existe, du côté européen, aucun projet visant à se joindre à l'attaque contre l'Iran.

  Laisser la région dans le chaos pourrait en effet avoir des conséquences néfastes pour notre continent. Je pense en premier lieu à la hausse des coûts de l'énergie et à des flux migratoires incontrôlés en direction de l'Europe.

  Les évolutions dans la région s'enchaînent à un rythme soutenu. Le gouvernement surveille chaque dimension de la situation heure par heure. Une réunion du Conseil national de sécurité vient d'avoir lieu, au cours de laquelle plusieurs éléments ont été analysés et mis en perspective. Nos services sont pleinement mobilisés afin de signaler et de traiter immédiatement toutes les conséquences potentielles du conflit pour notre pays.

  De focus van onze regering zal de komende uren en dagen – en misschien weken en maanden, al hoop ik van niet – op drie domeinen liggen.

  Ten eerste is er de veiligheid van onze eigen burgers in de regio. Collega Prévot zal zo dadelijk meer uitleg geven over de repatriëring van gestrande reizigers in de Verenigde Arabische Emiraten en Qatar. Ik wil uitdrukkelijk de collega’s van Defensie en Buitenlandse Zaken danken en feliciteren, want zij hebben letterlijk dag en nacht gewerkt en werken nog steeds aan de best mogelijke oplossing, onder logistiek zeer moeilijke en snel wijzigende omstandigheden.

  Ten tweede bekijken we de potentiële impact op de veiligheid, zowel op binnenlands als op buitenlands vlak. Ons land heeft directe belangen bij een terugkeer naar regionale stabiliteit. Dat volgen wij nauwgezet op, met onze Europese partners in eerste instantie en binnen het NAVO-verband.

  Ten derde zijn er onze economische en maritieme belangen in de Straat van Hormuz en de Rode Zee. Zoals u weet, is die zee-engte cruciaal in de wereldwijde energietoevoer. In dat kader volgen we de gevolgen voor onze bevoorradingszekerheid op. Om bij te sturen waar nodig houden we uiteraard ook de evolutie van de energieprijzen goed in de gaten, ook in samenwerking met onze Europese partners. De ministers van Financiën en Energie zullen straks nog op uw vragen daarover antwoorden.

  Dat zijn momenteel de drie topprioriteiten waarmee we ons bezighouden: de veiligheid van onze burgers ter plaatse, de potentiële impact op onze eigen veiligheid, zowel binnenlands als buitenlands, en onze economische en maritieme belangen.

  Alle andere geopolitieke bedenkingen zijn zonder meer zeer interessant en iedere partij hier heeft daarover ongetwijfeld zeer boeiende inzichten, maar de regering heeft als taak om beleid te voeren dat gericht is op concrete bedreigingen en op het vrijwaren van onze belangen. Grote verklaringen zijn daarbij zelden productief en in het slechtste geval zelfs contraproductief.

  Ik ben een historicus – u hebt daarop gewezen –, maar geen hystericus. Een regering moet zich in eerste instantie bezighouden met de problemen waarmee we geconfronteerd worden en met de werkelijkheid waarop we impact hebben. Andere beschouwingen laat ik graag aan de wijsheid van het Parlement. Ik dank u.

  Maxime Prévot:

  Monsieur le président, mesdames et messieurs les parlementaires, l’Union européenne vient d’organiser un Conseil extraordinaire des ministres des Affaires étrangères avec le Conseil de coopération du Golfe, auquel j’ai pris part.

  J’ai exprimé notre soutien total aux pays du Golfe. Nous faisons bloc, ensemble, face aux attaques injustifiées de l’Iran dont ces pays sont les victimes, et dont nous souffrons nous aussi, au vu du danger auquel nos compatriotes sont exposés.

  Zowel de Golfstaten als de EU hebben hun diplomatieke inspanningen opgevoerd om te voorkomen dat we in deze situatie zouden belanden. We zullen samen die verstandige en redelijke aanpak voortzetten, omdat deze in staat is om op lange termijn veiligheidswaarborgen te bieden. Ons doel is de-escalatie, op een moment dat de Golfstaten zouden kunnen beslissen hun recht op zelfverdediging uit te oefenen door te reageren en het conflict zich uitbreidt naar landen zoals Azerbeidzjan.

  Notre sécurité et nos économies sont liées. Nous avons décidé d'unir nos efforts et nos moyens, notamment pour éviter de subir une hausse des prix de l'énergie et une perturbation du commerce mondial.

  Ik heb ook mijn solidariteit betuigd met Spanje, dat het voorwerp geweest is van ongerechtvaardigde vergeldingsdreigingen vanwege de Verenigde Staten. Men kan een land dat – ik herinner eraan – een bondgenoot is, niet bedreigen enkel en alleen omdat het een soevereine positie inneemt die niet bevalt.

  Je remercie une fois de plus les pays du Golfe pour leur précieuse collaboration avec mes services pour veiller sur la sécurité de nos ressortissants sur place. La situation évolue très rapidement et nous nous adaptons au mieux dans l'intérêt de tous les Belges.

  Avec mon collègue, le ministre de la Défense, nous avons pris la décision de rapatrier, aussi vite que possible, autant de voyageurs belges que possible. Nous nous focalisons dans un premier temps sur les pays où il y a le plus de Belges: les Émirats arabes unis et le Qatar.

  We volgen de situatie er uur per uur en naargelang van de feitelijke omstandigheden op het terrein en de mogelijke samenwerking met andere partners, passen we het apparaat in realtime aan. Soms wordt iets wat op een bepaald moment niet mogelijk is, de dag nadien wel mogelijk.

  La Belgique compte parmi les premiers pays européens à organiser ces rapatriements. Nous n'avons pas à rougir de notre réactivité. Pour le moment, l'espace aérien au-dessus des Émirats arabes unis et du Qatar est fermé. Quand elles existent, les ouvertures sont sporadiques et extrêmement limitées, raison pour laquelle nos compatriotes seront d'abord transportés par voie terrestre vers un pays voisin. Ensuite, ceux qui sont à Oman seront pris en charge par avion vers un pays sûr. L'idée est double: mettre au plus vite les vies en sécurité et favoriser les rotations de nos avions militaires. C'est pourquoi la ville égyptienne d'Hurghada a été identifiée comme destination de nos vols militaires. Hier, je précisais toutefois que nous continuions d'analyser nos capacités opérationnelles avec la Défense pour ramener directement nos compatriotes vers Bruxelles. Si, hier, il n'était pas encore certain que nous pussions proposer cette solution, c'est désormais chose faite depuis ce matin, à la faveur d'une concertation étroite entre nos services et de réalités opérationnelles adaptées. Les Belges qui gagneront Oman par bus seront donc transportés par avion militaire jusqu'à Bruxelles, en transitant par Hurghada uniquement pour une escale technique de refueling . Ils pourraient même rester à bord de l'avion.

  Wat de kosten betreft, België zal de uitgaven voor de toeristen voorschieten. Overeenkomstig de Belgische wet, artikel 84 van het Consulair Wetboek, zijn de kosten voor consulaire bijstand terugbetaalbare voorschotten. De burger kan dus steeds worden verzocht om minstens een deel van die kosten te dragen. Datzelfde principe werd onder meer toegepast tijdens de repatriëringen in het kader van de covidpandemie.

  Certains ne comprennent pas qu'ils ne soient pas immédiatement pris en charge là où ils se trouvent jusqu'à leur domicile. Ils se plaignent de coûts à devoir assumer et de trajets à effectuer en bus. Je n'ose imaginer ce que les Ukrainiens doivent en penser… Ne confondons pas, mesdames et messieurs, l'essentiel et l'accessoire. La vocation du gouvernement belge n'est pas de se substituer à une agence de voyages, mais de pouvoir sauver des vies en installant des gens dans un endroit sûr. Il s'agit d'extraire le plus rapidement possible le plus grand nombre de personnes des zones où les espaces aériens sont fermés, empêchant leur retour immédiat, et où des missiles sont encore en train de tomber. Qu'une solution permettant leur acheminement jusqu'à Bruxelles ait finalement pu se dégager est une bonne nouvelle. Le coût demandé de 600 euros pour un voyage des É mirats jusqu'en Belgique répond à notre cadre légal et équivaut à ce que les Pays-Bas, par exemple, demandent à leurs ressortissants. L'Allemagne a fixé ce montant à 500 euros. C'est 50 % du tarif classique.

  Het is ook aanzienlijk goedkoper dan eender welk alternatief per vliegtuig. Wanneer men weet dat sommige staten geen enkele repatriëring van hun landgenoten organiseren en sommige taxi's in Dubai tot duizenden euro's vragen voor een rit naar Muscat, dan zijn de enkele tientallen voorziene euro's voor onze bussen slechts een detail.

  Je comprends l’impatience et la peur, mais gardons la capacité de relativiser les choses. Nous agissons au mieux, en zone de guerre, pour sauver des vies, avec des considérations d’efficacité avant des considérations de confort.

  Je vous remercie.

  Sandro Di Nunzio:

  Mijnheer de premier, mijnheer de minister, ik heb daarnet gezegd dat we u dagenlang niet gehoord hebben. Ik begrijp dat voor een stuk. Uw coalitiepartners en u raken het immers over niets eens. Dat is ook de reden waarom u er niet in slaagt om akkoorden te sluiten, waarom u er niet in slaagt om hervormingen door te voeren. Als u al akkoorden vindt, moet u telkens opnieuw naar de tekentafel. We horen het hier opnieuw. Cd&v neemt een andere positie in en Vooruit spreekt over de portemonnee van de mensen, maar het is wel Vooruit dat mee de accijnsverhoging op gas goedkeurt. Vooruit heeft gewoon meegestemd. Dat zal een rechtstreekse impact hebben op de portemonnee van de mensen.

  De vage plannen die u hier brengt, geven weinig voluntarisme weer. Het is op zich goed dat u Belgen terugbrengt naar ons land. Het werd ook tijd. Andere landen zijn daar al actief mee bezig. Ik verwacht dus meer voluntarisme van u. U moet daar werk van maken.

  U zegt dat u ermee aan de slag gaat, als leider van deze regering, maar toen de crisis uitbrak, moest u vanaf dag één de Nationale Veiligheidsraad samengeroepen hebben. Vanaf dag één. Daaropvolgend moest u het kernkabinet daarover doen doorvergaderen, zodat iedere minister binnen zijn eigen competenties maatregelen kon nemen. Dat is wat u moest doen om het land te besturen. Dat hebben we echter niet gezien.

  Ik vraag u dus maar één ding. Neem maatregelen om onze bedrijven, onze industrie en onze mensen te beschermen. U moet de richting bepalen, mijnheer de premier. Ik hoop dat u dat kunt. Ik hoop dat u zult slagen.

  Paul Magnette:

  Monsieur le premier ministre, monsieur le ministre des Affaires étrangères, bien sûr, nous sommes toutes et tous aux côtés des Iraniennes et des Iraniens et de leur aspiration à la paix et à la stabilité; mais croire que c'est le cas de Trump et de ses alliés israéliens est d'une naïveté incroyable. Jamais, quand les États-Unis ont recouru à la force sans mandat international, cela n'a produit la paix et la stabilité. Jamais! Et ce ne sera pas le cas cette fois-ci non plus.

  Quand on vous interroge, monsieur le premier ministre, vous nous lisez un texte qui ressemble plus à un éditorial qu'à une position de gouvernement. Ce n'est pas tellement étonnant parce qu'en réalité, votre gouvernement n’a pas de position. On entend les va-t-en-guerre du MR et de la N-VA qui sont prêts à suivre aveuglément Trump et Netanyahu; Vooruit qui essaie désespérément d'un peu défendre le droit international; et les chrétiens-démocrates, fidèles à leur ligne, qui ne sont ni pour ni contre, bien au contraire. Voilà où en est votre gouvernement, monsieur le premier ministre.

  Pendant ce temps, la Belgique n'existe pas. Elle n'est même pas capable de rapatrier dignement ses propres ressortissants. Monsieur le premier ministre, ceci n'est pas un gouvernement.

  Nabil Boukili:

  Monsieur le premier ministre, c'est quand même incroyable. Il y a deux semaines, vous disiez: "Il faut être autonome. Il faut de l'autonomie stratégique au niveau européen. Il faut être indépendant." Maintenant, vous vous couchez devant la violation du droit international par les Américains, comme vous vous êtes couché devant le génocide contre le peuple palestinien. Vous êtes toujours du même côté: toujours du côté des Américains, toujours du côté du criminel de guerre Netanyahu.

  Cette guerre, je le rappelle, défend les intérêts américains, pas les intérêts du peuple iranien. Elle défend les intérêts américains dans leur affrontement contre la Chine.

  Aujourd'hui, en Europe et au niveau de la Belgique, nous devons nous mettre du côté de l'intérêt de notre population, qui va payer cher le prix de cette guerre. Ce sont toujours les peuples qui paient le prix de la guerre. Ils le payent soit par leur vie, soit par leur pouvoir d'achat. Ce sont les travailleurs qui vont sentir le prix du gaz dans leur pouvoir d'achat.

  Notre pays doit tout faire pour arrêter cette agression, apaiser la situation, aller vers la désescalade et ne pas se mettre du côté des intérêts des États-Unis et de l'impérialisme américain.

  Georges-Louis Bouchez:

  Monsieur le président, je suis assez stupéfait par ceux qui invoquent les mandats internationaux. Parler de mandat international revient à dire qu'on doit aller au Conseil de sécurité des Nations Unies et accepter le veto de la Russie et de la Chine. Tel est le projet de la gauche: laisser la Chine et la Russie nous bloquer dans la protection des intérêts occidentaux! Cela fait effectivement une différence. Mais, je l'avoue, l'intérêt de sécurité, l'intérêt de souveraineté occidentale est supérieur selon moi à votre approche qui consiste systématiquement à soutenir les ennemis de l'Occident. Parce que votre appel à la désescalade veut dire une chose très claire, une chose que les gens doivent entendre: cela veut dire que le régime des mollahs doit se maintenir. Voilà la conséquence de la désescalade! Voilà le choix que vous faites!

  En ce qui concerne la sécurité intérieure, monsieur le premier ministre, je dois avouer que j'attends quand même des positions plus fermes en la matière. Je pense qu'il est grand temps de prendre attitude à l'égard de la représentation diplomatique iranienne, qui rend en ce moment hommage à Khamenei. Je crois qu'il est temps aussi de faire appel aux militaires dans les rues face aux risques accrus qui arrivent. Il est temps aussi de s'attaquer aux organisations comme Samidoun et les antifas, les amis de la gauche qui aujourd'hui soutiennent les mollahs.

  Koen Van den Heuvel:

  Dank u wel, heren ministers, voor uw antwoord.

  Wij van cd&v hebben drie grote prioriteiten. Mijnheer Magnette, ik herhaal ze met veel plezier. Ten eerste, voor ons is het heel duidelijk dat ons land samen met de Europese partners werk moet maken van de de-escalatie van het conflict. We mogen dat conflict niet importeren in ons land. Ten tweede, onze binnenlandse veiligheid moet gegarandeerd blijven door waakzaam te zijn en absoluut te vermijden dat het conflict wordt geïmporteerd. Ten derde, we moeten, premier, onze energieprijzen onder controle houden. Dat is noodzakelijk voor voldoende koopkracht van onze gezinnen en voor de concurrentiekracht van onze bedrijven. Dat zijn drie duidelijke prioriteiten. We stellen voor dat de regering die overneemt en daar krachtdadig werk van maakt.

  Meyrem Almaci:

  De kakofonie gaat verder. Er is helemaal niets veranderd in de meerderheid tussen het begin van mijn vraag en na het antwoord van de eerste minister en de minister van Buitenlandse Zaken: iedereen zegt maar wat. Het is wel opmerkelijk, mijnheer de premier, dat u het was die, terwijl u verwijst naar geopolitieke overwegingen, het blijkbaar nodig vond om voor de camera’s het internationaal recht af te zwakken en in de vuilnisbak te gooien. Niet goed overdacht, noemt u het. Dat is uw bocht. Het mag altijd duidelijker. Het kan duidelijker door bijvoorbeeld te zeggen: ja, het is een illegale actie en ja, die brengt mensen in gevaar, zowel de Iraanse burgers aldaar als de mensen hier bij ons.

  Pyromanen à la Trump en Netanyahu zetten de eigen belangen voorop, op de kap van zoveel gewone mensen. Het is nochtans niet zo moeilijk. Burgers en politici in de VS kijken niet weg, noemen een kat een kat, zeggen vandaag haarfijn dat de aanval illegaal is en weigeren de actie te normaliseren. U doet dat wel. Zij staan vandaag voor de fundamentele rechten. Het internationaal recht is geen grabbelton. Afdingen daarop maakt het alleen maar moeilijker om dat soort conflicten te voorkomen.

  Het is heel duidelijk dat ons land daarover geen enkele onduidelijkheid meer mag laten bestaan. U moet zeggen wat veel mensen weten, met name dat die oorlog moet stoppen, in plaats van hem goed te praten. Mijnheer de premier, slaap zacht. Ik hoop dat er een dag komt dat u dat helder zegt.

  Oskar Seuntjens:

  Mijnheer de eerste minister, mijnheer de minister, bedankt voor uw antwoord. Ik ben blij te horen dat onze landgenoten worden gerepatrieerd. Ik hoop dat ze zo snel mogelijk in veiligheid worden gebracht. Het toont echter nogmaals aan dat elke oorlog er een te veel is en dat elke oorlog een prijs heeft. Mensen zijn vandaag ongerust over de impact van die oorlog op hun veiligheid en op hun koopkracht. Ze hebben allemaal nog de energiecrisis in hun achterhoofd, toen Rusland Oekraïne binnenviel. Ze hadden toen schrik voor de postbode die langskwam met de hoge energiefactuur. Ze zetten hun verwarming lager of zelfs af. Gelukkig hebben we toen de btw verlaagd naar 6 %. Het zal ook de uitdaging zijn van deze regering om de koopkracht en de veiligheid van de mensen te beschermen tegen een oorlog waar we niet om hebben gevraagd.

• Vraag: De betrekkingen met de VS, het standpunt van de premier en de bijeenkomst van de Europese Raad

  Vraag: De trans-Atlantische relaties en het Mercosur-handelsakkoord

  Vraag: Het Forum in Davos en het rapport van Oxfam over de concentratie van rijkdom in de wereld

  Vraag: Het Forum in Davos en de Groenlandkwestie

  Vraag: De industriecrisis en de Antwerpse haven

  Vraag: De trans-Atlantische relaties

  Vraag: Het Forum in Davos en de Groenlandkwestie

  Vraag: De trans-Atlantische relaties

  Vraag: De stand van zaken met betrekking tot de trans-Atlantische relaties

  Vraag: Groenland en de trans-Atlantische relaties

  Vraag: Het Forum in Davos en het standpunt van Trump over Groenland

  Vraag: De geopolitieke situatie rond Groenland

  De betrekkingen met de VS, het standpunt van de premier en de bijeenkomst van de Europese Raad
  De trans-Atlantische relaties en het Mercosur-handelsakkoord
  Het Forum in Davos en het rapport van Oxfam over de concentratie van rijkdom in de wereld
  Het Forum in Davos en de Groenlandkwestie
  De industriecrisis en de Antwerpse haven
  De trans-Atlantische relaties
  Het Forum in Davos en de Groenlandkwestie
  De trans-Atlantische relaties
  De stand van zaken met betrekking tot de trans-Atlantische relaties
  Groenland en de trans-Atlantische relaties
  Het Forum in Davos en het standpunt van Trump over Groenland
  De geopolitieke situatie rond Groenland
  Internationale betrekkingen, handel en geopolitieke ontwikkelingen summaryExplanation

  Beantwoord door

  N-VA Bart De Wever (Eerste minister)
  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 22 januari 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De discussie draait om Europa’s reactie op de agressieve Amerikaanse houding onder Trump, met name de dreiging rond Groenland, handelsoorlogen en de ondermijning van Europese soevereiniteit. Kritiek komt van links (PTB, Ecolo-Groen) en rechts (N-VA, MR): Dermagne (PS) noemt de regering hypocriet door harde woorden in Davos niet om te zetten in daden (bv. annuleren F-35-aankoop), Hedebouw (PTB) bekritiseert het "twee maten, twee gewichten"-beleid (Groenland vs. Congo/Palestina), terwijl De Smet (Les Engagés) en Bouchez (MR) juist strategische Europese autonomie eisen via defensie-investeringen en handelsakkoorden (bv. Mercosur). De premier (Bart De Wever) benadrukt dat Europa’s waardigheid "niet te koop" is, maar stelt concrete stappen (bv. Europese kapitaalmarkt, defensie-samenwerking) voorop, zonder de F-35-deal of NAVO-band te breken. Sceptici (bv. Mertens, Almaci) wijzen op gebrek aan mandaat voor deals zoals die met Rutte-Trump en eisen onmiddellijke symbolische actie (F-35-schrapping).

  Pierre-Yves Dermagne:

  Monsieur le premier ministre, monsieur le vice-premier ministre: "Reculez, nous irons jusqu'au bout!", "Nous frôlons le point de rupture!", "Un contre tous, tous contre un!". Monsieur le premier ministre, ces mots ne sont pas les miens, de même qu'ils n'ont pas été générés par l'intelligence artificielle. Ces mots, ce sont les vôtres. Ces dernières heures, ils témoignent d'un changement de ton manifeste à l'égard du président américain Donald Trump et de son administration. Vous semblez, monsieur le premier ministre, avoir soudainement trouvé les mots que nous attendions ici depuis des semaines. En tout cas, nous étions nombreux à attendre une expression telle que celle-là. Ce sont des mots forts, presque courageux s'ils avaient été prononcés plus tôt, comme si, enfin, la menace de Trump et de son administration vous sautaient aux yeux après des décennies d'atlantisme béat. Ces mots, nous ne les avions jamais entendus de la part de votre gouvernement au sein de ce Parlement. Pourtant, cela fait longtemps que les lignes rouges ont été franchies par Trump et son administration: Venezuela, Ukraine, Groenland, et j'en passe.

  Cependant, monsieur le premier ministre, ces mots vont-ils résonner jusque dans ces murs ou bien vous êtes-vous laissé griser par l'air des Alpes suisses? Surtout, monsieur le premier ministre, vont-ils enfin se traduire en actes gouvernementaux? Vont-ils être partagés par l'ensemble de l'Arizona? Prenons votre parti: le ministre de la Défense, atlantiste béat et meilleur ambassadeur de l'industrie de la défense américaine, va-t-il enfin accepter de remettre en cause l'achat de nouveaux F-35? Quid de votre groupe au Parlement européen, qui a voté contre la suspension de l'accord commercial extorqué par les É tats-Unis à la faiblesse des dirigeants européens? En quelques mots, allez-vous passer de la parole aux actes? Quelle sera la position de votre gouvernement?

  Alexia Bertrand:

  Mijnheer de eerste minister, in Davos was er deze week veel volk, veel contacten, veel speeches, goede, minder goede en slechte. Denk aan die spreker die met drie uur vertraging is aangekomen, maar nog net op tijd om 72 minuten over zichzelf te spreken en Groenland met IJsland te verwarren. Er was ook een spreker die zeer sterk sprak over de nieuwe internationale orde en over interne hervormingen. Het had u kunnen zijn, mijnheer de premier, maar ik heb het nu over Mark Carney, de Canadese premier, die intussen thuis de meerwaardebelasting heeft afgeschaft en de taksen heeft verlaagd om investeringen aan te trekken.

  Dan was er uw speech. Sterk, ik meen het. " We have to wake up ,” zei u terecht. " If you back down now, you lose your dignity ." Wie zich als een vod laat behandelen, zal ook als een vod behandeld worden. U hebt gelijk. “ We need new alliances ." Net daarom, mijnheer de premier, is Mercosur zo belangrijk. En ja, " maybe Europe at different speeds ". Ik wil er één zin aan toevoegen: " The proof of the pudding is in the eating ."

  Mijnheer de premier, internationaal klinkt u sterk en duidelijk, maar thuis lijkt het soms moeilijker om iedereen mee te krijgen. Dat hebben we gisteren nog gezien. Drie van uw coalitiepartners hebben in het Europees Parlement Mercosur doorgestuurd naar het Europees Hof. Het resultaat is twee jaar vertraging. Ze hebben export, jobs en nieuwe partners geblokkeerd. Uw Duitse collega, bondskanselier Merz, heeft deze ochtend zeer klare taal gesproken. Het is genoeg geweest. Duitsland past Mercosur voorlopig toe.

  Mijn vraag is heel eenvoudig, mijnheer de premier. Zal België doen zoals Duitsland? Zult u Mercosur voorlopig toepassen, ja of nee?

  Sarah Schlitz:

  Monsieur le premier ministre, j’espère que votre déplacement à Davos s’est bien passé et que vous avez pu profiter du voyage en avion pour examiner en profondeur le rapport d’Oxfam sur les inégalités. Les conclusions sont vertigineuses et, chaque année, elles dépassent l’entendement. Que découvre-t-on cette année? Une accumulation de richesses jamais vue auparavant. Entre 2020 et 2025, la richesse des milliardaires a doublé alors que la moitié de l’humanité vit aujourd’hui dans la pauvreté.

  Le rapport contient également des éléments concernant la Belgique, qui devraient vous intéresser. On y découvre notamment l’apparition de six nouveaux milliardaires dans notre pays. Nous comptons aujourd’hui dix-sept milliardaires qui possèdent à eux seuls une richesse équivalente à celle de l’ensemble des Wallons réunis.

  Ces grandes fortunes ne se contentent pas d’accumuler des produits de luxe ou de s’adonner à des loisirs dispendieux qui détruisent la planète. Aujourd’hui, elles ne se cachent même plus d’essayer de déstabiliser des régimes et des États qui ne les intéressent pas ou qui les dérangent.

  S’agit-il de tous les milliardaires? Non, "not all milliardaires", il est vrai. Cette année, une surprise est venue de Davos. Je ne parle pas des lunettes du président Macron, mais bien de la tribune de 400 milliardaires et millionnaires qui appellent les chefs d’État réunis à Davos à faire davantage contribuer leurs semblables et à instaurer un système de taxation plus juste.

  Monsieur le premier ministre, allez-vous, comme vous l’avez fait dans d’autres dossiers, tenir tête à ces milliardaires, prendre la tête d’un front pour aller jusqu’au bout, comme vous l’avez déclaré, afin que chacun contribue à l’effort que vous demandez à l’ensemble des Belges, ou allez-vous céder au lobby des multinationales américaines et les exonérer de l’impôt minimum?

  Raoul Hedebouw:

  Monsieur le premier ministre de Belgique, enfin, l'élite européenne, les partis traditionnels belges sont en train de lever le voile de naïveté profonde qu'il y avait par rapport à l'impérialisme américain depuis des années.

  Depuis des années, le PTB dit que l'impérialisme américain est le principal danger au niveau de la planète sur le plan des guerres et de l’économie. De nombreuses polémiques sont intervenues: "Non, au PTB, vous êtes naïfs, vous êtes campés, etc." Regardez ce qui se passe! Regardez ce qui se passe devant nos yeux! L'impérialisme américain est effectivement un danger.

  Et je vais vous dire pourquoi nous avons une bonne boussole pour analyser la géopolitique? Pour deux raisons.

  D'une part, en tant que parti marxiste, nous analysons clairement les contradictions économiques. D'ailleurs, hier, vous avez cité Gramsci; vous avez même cité Lénine. C'est la bonne direction, monsieur le premier ministre! Ce sont les bonnes clés d'analyse. Nous analysons qu'aujourd'hui, une puissance impérialiste, menacée dans son déclin économique, va essayer de compenser son retard économique sur la Chine et d'autres pays par la puissance militaire. Voilà le danger de l'impérialisme américain aujourd'hui.

  D'autre part, le PTB a raison parce qu'il met les lunettes des pays du Sud. Vous avez raison d'appeler aujourd'hui à la défense de la souveraineté nationale du Groenland. Vous avez raison! Mais, si nous appelons l'Europe à défendre la souveraineté nationale du Groenland, pourquoi ne le faisons-nous pas pour le peuple congolais? Pourquoi ne le faisons-nous pas pour le peuple cubain? Pourquoi ne le faisons-nous pas pour le peuple vénézuélien? Pourquoi ne le faisons-nous pas pour les peuples africains, d'Amérique latine et d'Asie? Pourquoi ne le faisons-nous pas pour le peuple iranien? Pourquoi, collègues, ne le faisons-nous pas pour le peuple palestinien? Pourquoi ce deux poids deux mesures? Telle est la question qui nous est posée!

  Au PTB, nous écoutons évidemment tous ces pays du Sud qui vivent déjà sous la dictature et le joug de l'impérialisme américain depuis des dizaines d'années et qui en ont marre de cet ordre mondial. J'espère, collègues, que l'Europe va se réveiller! (…)

  Voorzitter:

  Dat brengt ons naadloos bij collega Mertens.

  Peter Mertens:

  Mijnheer de premier, ik heb maar één vraag: met welk mandaat heeft Mark Rutte onderhandeld over Groenland?

  De NAVO is uiteraard geen vastgoedbedrijf dat hier en daar stukken land kan verkopen. Het komt uiteindelijk de mensen in Groenland zelf toe om te beslissen over de toekomst van Groenland. De NAVO heeft geen enkele bevoegdheid, hoe dan ook, om maar iets te onderhandelen over Groenland.

  Ik lees dat er gezegd wordt dat Rutte en Trump niet hebben gesproken over kwesties inzake soevereiniteit. Nochtans, alles wat naar buiten komt, zegt het tegendeel.

  Ten eerste, de VS zouden militaire basissen krijgen als autonoom grondgebied van de Verenigde Staten, naar het model van de Britse basissen op Cyprus. Vanaf die basissen vertrekken trouwens dagelijks vliegtuigen naar Gaza. Amerikaans grondgebied!

  Ten tweede, de VS zouden ook inspraakrecht krijgen bij alle investeringen in Groenland, en zelfs een vetorecht om bepaalde investeringen tegen te gaan.

  Ten derde, het zou ook om mineralen gaan. Trump zei zelf na de deal dat hij er niet veel over wilde zeggen, maar het ging in ieder geval over veiligheid en over mineralen, en hij noemde het "een fantastische deal voor ons". Trump geeft dus zelf toe dat het ook over de toegang tot mineralen gaat.

  Kortom, militaire basissen, investeringsveto’s en toegang tot mineralen. Trump hoeft maar een klein beetje te blaffen, een beetje te dreigen met economische tarieven en sancties tegen de Europese Unie, en de Europese Unie gaat plat op de buik.

  U hebt gisteren terecht gesproken over de waardigheid van de Europese Unie, maar waar in die deal, waarover Mark Rutte onderhandelde met Donald Trump, zit de waardigheid van de Europese Unie?

  Daarom heb ik maar één vraag: met welk mandaat is Mark Rutte daar eigenlijk gaan onderhandelen met Trump? Was dat een mandaat van de Europese Unie? Zo ja, waar staat dat mandaat op papier? Waar zijn de grenzen van dat mandaat? (…)

  Oskar Seuntjens:

  Mijnheer de voorzitter, collega’s, moeten wij nu opgelucht zijn? Moeten wij opgelucht zijn, nu Trump verklaart dat hij geen geweld wil gebruiken tegen Groenland? Moeten wij opgelucht zijn, nu Trump verklaart dat hij geen extra tarieven meer wil toepassen? Moeten wij opgelucht zijn, nu Trump verklaart dat België geen doelwit is? Het antwoord is natuurlijk neen.

  Er was ooit een minister van Buitenlandse Zaken die opmerkte dat diplomatie met Trump hetzelfde is als de film 50 First Dates . Dat is het verhaal van een man die verliefd wordt op een vrouw met kortetermijngeheugenverlies. Elke dag opnieuw moet hij zijn best doen om haar te overtuigen dat hij de juiste is. Met Trump is dat net hetzelfde. Wij weten nooit waar wij de volgende dag staan.

  Dat zorgt ervoor dat de Verenigde Staten geen betrouwbare bondgenoot zijn en dat Trump een gevaar is voor onze economie en voor onze koopkracht. Dat gevaar is na gisteren niet verdwenen. De onzekerheid waarin hij ons meesleept, heeft immers gevolgen voor onze economie door minder investeringen, minder consumptie en hogere tarieven. Dat mogen en kunnen Europa en België niet aanvaarden. Onze welvaart mag niet afhangen van het humeur van Donald Trump.

  Net daarom is het heel belangrijk dat Europa met één stem spreekt, dat wij samenwerken en dat wij werken aan onze veiligheid, onze economie en onze democratie. Daarom is die top vanavond zo belangrijk.

  Mijnheer de premier, mijnheer de minister, er werd gisteren gesproken met Trump. Wat nog belangrijker is, is de hiernavolgende vraag. Wat zal er vanavond worden aangegeven op de Europese top?

  François De Smet:

  Monsieur le premier ministre, je vous dis très sincèrement bravo. Enfin, une prise de parole claire et forte de rupture avec Donald Trump et l’intimidation insupportable qu’il impose aux Européens! Franchement, il était temps. Entre votre ministre des Affaires étrangères et son chèvrechoutisme plus ou moins engagé, entre votre ministre de la Défense qui fait le groupie sur les réseaux sociaux avec des drapeaux américains, et votre président du MR, qui a des étoiles dans les yeux lorsqu’il lit le plan de sécurité nationale de M. Trump, qu’il aurait pu écrire lui-même, je vous le rappelle, il était grand temps que l’Arizona se dote d’un cap clair. Ce cap clair, c’est qu’en 1949, nous avons décidé de rejoindre une alliance de pays libres et non un pacte de Varsovie dominé par une superpuissance. Ce cap, je vous invite vraiment à le tenir.

  Il ne faut pas être naïf une minute sur la soi-disant volte-face de M. Trump sur le Groenland, hier. C’est le problème quand on est dans une relation toxique avec un pervers narcissique: dès qu’il arrête de frapper, dès qu’il arrête de menacer, on croit qu’il faut être soulagé. Non, pas du tout. Le rapport de force ne fait que commencer. J’ai une question importante à ce sujet.

  Vous êtes le chef d’un gouvernement, vous êtes le chef de la diplomatie d’un État membre de l’OTAN. Le secrétaire général de l’OTAN nous annonce un accord-cadre. Avez-vous été consulté? Avez-vous donné un mandat? Par hasard, savez-vous ce qu’il y a dans cet accord-cadre? Sinon, cela pose problème.

  J’ai également une demande. Je crois que nous serons tous d’accord sur ce point. Le fond du problème est l’indépendance de l’Europe, son indépendance en matière de défense, d’industrie et d’énergie. Ma demande est toujours la même depuis un an, depuis l’arrivée de votre gouvernement. Renoncez au contrat visant à acheter 11 F-35 supplémentaires. Vous devez le faire, il n’y a pas d’autre solution. Même un vassal heureux ne peut pas payer un milliard d’euros pour entretenir sa cage. Vous devez renoncer à cette commande.

  Els Van Hoof:

  Mijnheer de premier, velen van ons hebben gisteren naar de toespraak van president Trump in Davos geluisterd. Wij hebben allen gevoeld hoe de vrieskou in Groenland of Davos in het niets verdwijnt bij Trumps kille dreigementen. De oude wereldorde is dood en begraven. Nostalgie is geen strategie meer, of we dat nu willen of niet. De Canadese premier verwoordde dat ook zeer duidelijk in zijn schitterende toespraak. Voor cd&v zijn er drie lessen te trekken.

  Ten eerste zijn de VS geen betrouwbare bondgenoot meer. Europa mag zich niet langer overleveren aan de grillen van een pestkop of monster. Internationaal recht en soevereiniteit moeten primeren op het recht van de sterkste.

  Ten tweede moet Europa zijn tanden laten zien. Door de Europese eensgezindheid van de lidstaten, maar ook door het feit dat heel wat tegenmaatregelen werden geopperd, hebben de VS eindelijk begrepen dat Europa belangrijk is voor hun economie.

  Ten derde staat Europa misschien alleen, maar totaal niet geïsoleerd. We moeten werken aan onze Europese defensiesamenwerking. We moeten minder afhankelijk worden van onbetrouwbare partners. Tegelijkertijd moeten we ook allianties uitbouwen met andere democratieën, zoals Canada, Australië en Japan. Er zijn veel mogelijkheden en daar moeten we gebruik van maken om te evolueren naar een nieuwe wereldorde.

  Ik heb vandaag nog een belangrijke vraag over de Europese top. Het blijft belangrijk dat we Europese tegenmaatregelen voorbereiden, want een voorbereide Europese Unie is er twee waard. Die maatregelen kunnen dan worden ingezet wanneer dat noodzakelijk is.

  Georges-Louis Bouchez:

  Monsieur le premier ministre, monsieur le ministre des Affaires étrangères, nous pouvons réellement constater que lorsque l’émotion gouverne, c’est la bêtise qui règne. Nous avons vu le débat public passer d’une naïveté en puissance à une agressivité sans puissance.

  Aujourd’hui, l’heure n’est certainement pas à la lâcheté, mais elle n’est pas davantage à la bravade. Nous devons apporter une réponse intelligente face à la situation mondiale. Cette réponse intelligente passe uniquement par la souveraineté européenne.

  Certains vous ont parlé de mettre les lunettes du Sud. Pour ma part, je vais simplement mettre les lunettes de l’Europe, de l’Occident, des démocraties libérales. Si aujourd’hui nous achetons des F ‑ 35, c ’ est parce qu ’ il n ’ existe aucun avion europ é en aussi performant. Nous devons le construire.

  Si aujourd’hui nous achetons autant à la Chine, c’est parce que des logiques "bobo" nous ont conduits à détruire notre industrie. Si aujourd’hui nous devons commercer avec des pays arabes ou avec la Russie, c’est parce que nous avons fait croire aux gens que des moulins à vent allaient nous garantir notre sécurité énergétique.

  Aujourd’hui, il ne sert à rien de parler de Trump car ce n’est pas lui qui a porté atteinte à la souveraineté européenne. Ce sont les choix d’une série de partis politiques de cette Assemblée, au cours des 30 dernières années, qui nous ont affaiblis.

  Nous devons retrouver de la force. Nous devons retrouver de la puissance. Pour cela, nous devons également savoir où se situent nos intérêts. Et oui, monsieur Hedebouw, nos intérêts sont au sein de l’OTAN. En 2029, M. Trump ne sera plus là mais vos amis chinois et russes continueront à constituer des menaces durables pour l’Union européenne, pour les démocraties libérales et pour l’Occident. Nous devons donc nous mettre clairement en marche!

  Benoît Lutgen:

  Monsieur le premier ministre, j'entends que vous dites "Résiste et mords!" C'est ce que vous avez fait, et je vous en félicite, avec le ministre des Affaires étrangères à vos côtés.

  Cela ne date pas d'hier, puisque depuis plusieurs mois, vous avez fait preuve de fermeté et vous avez mis en avant la puissance du droit international. La crédibilité, la force internationale de notre pays s'est renforcée, que ce soit lorsqu'il a fallu résister dans le dossier des avoirs russes gelés ou lors des prises de position concernant Gaza.

  Cette fermeté, vous l'avez à nouveau exprimée dès l'annonce des premières menaces douanières et du chantage de Donald Trump concernant sa volonté d'annexer le Groenland.

  Nous ne pouvons, mesdames, messieurs, accepter que la loi du plus fort l'emporte sur le droit des plus faibles. Les alliances ne peuvent se limiter à un tas de transactions. Nos libérateurs d'hier, alliés de l'Europe depuis des décennies, seraient-ils devenus nos adversaires? Pire, en voulant annexer un territoire européen – eh oui, on touche à la souveraineté européenne, monsieur Bouchez – veulent-ils devenir nos ennemis? Voilà la question que nous devons nous poser.

  Le recul de Donald Trump face à la riposte de l'Europe ne peut que nous réjouir. Croire qu'il en restera là serait faire preuve de grande naïveté. Résister et mordre, comme vous l'avez dit, nous pouvons le faire, mais de façon structurée. Nous devons préparer, au travers d'actions fortes, comme cela a été dit par ma collègue, dans le cadre de transactions structurées entre les États-Unis et l'Europe, toute une série d'éléments pour pouvoir riposter le cas échéant.

  Monsieur le premier ministre, est-il vrai que le Danemark a accepté de céder quelques petites parties du territoire de l'Alaska aux USA, comme l'a rapporté le New York Times ? Quel était le mandat donné à M. Rutte?

  La Maison-Blanche, par ailleurs, annonçait que la Belgique avait rejoint le Conseil de la paix. Pouvez-vous nous confirmer que c'est simplement une fake news de plus? Je vous remercie.

  Meyrem Almaci:

  Mijnheer de eerste minister, de oude wereldorde is dood. Zelfs na de bocht van Trump gisteren in Davos is die oude wereldorde dood. Het is lelijk zaken doen met hem en zijn vazallen. Al lijkt de militaire dreiging voor Groenland vandaag verdwenen, wie weet wat zijn driftbui van morgen zal brengen.

  De naïviteit van veel westerse leiders, inclusief in deze regering, is nu hopelijk echt weg. Hopelijk heeft Theo begrepen dat hij niet zo aan het handje van daddy moet lopen en hebben sommige regeringsleiders begrepen dat plezierreisjes naar Qatar misschien toch niet het beste idee zijn.

  Onze bondgenoten bevinden zich elders. In Canada, dat een heldere tussenweg heeft getoond, en bij de Amerikaanse burgers die zich vandaag verzetten tegen ICE, tegen de dreigementen, tegen Powell en tegen de kortzichtige economische en buitenlandse politiek van Trump. Nog nooit vond een president in de VS zo weinig steun bij de eigen bevolking. De Californische gouverneur heeft nagels met koppen geslagen toen hij de westerse leiders pathetisch noemde.

  Naar aanleiding van de handelsheffingen vroeg ik u op 3 april 2025 in het halfrond om de antidwangmaatregelen op de Europese tafel te leggen. U hebt dat weggewuifd.

  De vraag is nu hoe ons land en hoe u zich vanavond zult opstellen, verder in de feiten. Zult u maximaal tegengewicht bieden, met zo weinig mogelijk nadelen voor onze bevolking en onze bedrijven?. Wanneer zult u de internationale orde ondubbelzinnig verdedigen, of het nu gaat om Netanyahu die in ons land landt, om het veroordelen van de inval in Venezuela of om de Vredesraad?

  We hebben meer hefbomen dan we denken en er is er een die we op korte termijn kunnen inzetten, met name die extra F-35's. Annuleer die aankoop. Die aankoop is waanzin. De annulering daarvan is een quick win die Trump en de zijnen raakt waar het pijn doet. Dat is een taal die hij begrijpt. Na een jaar van vergoelijken en sussen (…)

  Kathleen Depoorter:

  Mijnheer de premier, mijnheer de minister, deze week bracht een geopolitieke rollercoaster. Op maandag wilde hij een land binnenvallen. Op dinsdag wilde hij het kopen. Op woensdag wilde hij het terugpakken, omdat het ooit van hen was. Woensdagavond sprak u met de Amerikaanse president en hopla er is hoop, er is een oplossing in de maak. Chapeau, niemand doet het u na.

  Alle gekheid op een stokje. De bezorgdheid van de Groenlanders en de Denen moet bijzonder groot geweest zijn. De bezorgdheid van ons allen was ook zeer groot. U hebt terecht een rode lijn getrokken, want een volk is niet te koop. De Denen zijn niet te koop, de Groenlanders niet en Europa al zeker niet.

  Europa mag op het internationale toneel absoluut meer smoel krijgen. Daarover zijn we het helemaal eens. We moeten het internationale recht en de internationale verdragen respecteren en er vooral voor pleiten dat die gerespecteerd worden en blijven.

  Maar, even belangrijk is de NAVO-alliantie, die ons al decennialang stabiliteit in de regio biedt. Ook daar moeten we een loyale partner zijn. Ook daar moeten we samen opkomen voor de rechten, de soevereiniteit en de territorialiteit van de volkeren en van onze Europese regio. Dat moeten we overal doen en met alle middelen die we hebben.

  Mijnheer de premier, mijnheer de vicepremier, wat is onze rol? Hoe ziet u de optimale rol voor ons land in die allianties, binnen Europa en binnen de NAVO, om nu samen met de Denen en de Amerikanen het traject naar nieuwe stabiliteit uit te stippelen?

  Bart De Wever:

  Même en quinze minutes, on peut dire beaucoup, monsieur le président! Je dispose de la moitié du temps que Trump m'a accordé, chers collègues. Je pense que cela sera suffisant pour vous.

  Merci pour vos questions. Je vais y répondre conjointement avec le ministre des Affaires étrangères, car certaines d'entre elles relèvent spécifiquement de ses compétences.

  Ces derniers jours en Suisse, j'ai eu de nombreux contacts avec plusieurs dirigeants d'entreprise de premier plan, issus de grandes sociétés internationales, ainsi qu'avec des responsables politiques du monde entier. Cela ne vous surprendra pas: une certaine tension flottait dans l'air en Suisse. La menace renouvelée d'une guerre commerciale et la crainte d'une rupture au sein de l'Alliance atlantique suscitaient une grande inquiétude.

  Het is volstrekt onaanvaardbaar dat het staatshoofd van een bondgenoot de soevereiniteit van een andere bondgenoot bedreigt. Denemarken en het Groenlandse volk hebben het onvervreemdbare recht op hun territoriale soevereiniteit. Zij en alleen zij hebben daarover finaal een mandaat te geven.

  De boodschap die ik in Davos heb gegeven, was dan ook duidelijk. De Verenigde Staten zijn veruit de allersterksten in de NAVO, maar onze waardigheid is niet te koop. Wij zijn geen slaven.

  De Arctische veiligheid belangt ons allemaal aan, maar de voorgestelde oplossing zal binnen de NAVO worden beoordeeld en binnen de NAVO worden uitgevoerd.

  Heureusement, hier et aujourd'hui, il est apparu clairement que, pour l’instant, tant la menace militaire que les restrictions commerciales envisagées ont finalement été écartées. Cela constitue un point positif. Personne n’a à gagner d’une nouvelle guerre commerciale, ni l’Europe, ni les États-Unis. Les droits de douane conduisent toujours au même résultat: la destruction de la prospérité pour toutes les parties concernées. Nous avons donc pour l’instant échappé à une véritable catastrophe. Il est impératif de tirer des leçons de ce qu’il s’est produit.

  Dans un monde idéal, les liens entre l’Europe et les États-Unis resteront étroits à l’avenir et nous continuerons, ensemble, dans un esprit de bonne entente, à bâtir la prospérité et la paix pour nos peuples liés par l’histoire. C’est en tout cas ce que je veux. Mais nous ne vivons pas dans le monde tel que nous le souhaitons, nous vivons dans le monde tel qu’il est réellement. La leçon est que nous, les Européens, devons être prêts à affronter des épisodes de tempête. Nous devons réapprendre à nous débrouiller seuls. Redresser la tête. Nous devons avoir une réponse prête lorsque nous sommes soumis à des pressions de la part de grandes puissances, d’où qu’elles viennent.

  Canada’s eerste minister en intussen goede vriend Mark Carney gaf daarover inderdaad een zeer treffende toespraak. Het viel mij op dat hij daarin verwees naar de Melische dialoog van Thucydides, net zoals ik dat in New York deed: de sterken doen wat ze kunnen, de zwakken ondergaan wat ze moeten. Dat is niet de wereld die wij willen. De lidstaten van Europa zijn vandaag op zichzelf echter niet opgewassen tegen de druk van grootmachten die wel in die richting willen gaan. We staan echter niet alleen. Daarover wil ik het vanavond in de Europese Raad hebben. Niet over Trump, maar daarover. Over het feit dat we samen een te duchten handelsblok zijn en dat we die troef moeten durven uitspelen.

  We hebben een eengemaakte markt, maar het is hoog tijd om die eengemaakte markt nu eindelijk af te werken. Het is tijd voor een eengemaakte kapitaalmarkt, zodat grotere volumes aan investeringen kunnen worden gegenereerd en bedrijven op ons continent kunnen blijven groeien, in plaats van noodgedwongen te verhuizen naar de andere kant van de Atlantische Oceaan. We weten dat de Europese Unie op dat vlak traag en complex is. Daarom moet functionele integratie mogelijk zijn. Landen met dezelfde strategische economische belangen moeten sneller en dieper kunnen integreren.

  Het is hoog tijd dat we militair opnieuw ferm op eigen benen gaan staan, leunend op een efficiënte en Europese defensie-industrie. Dat zal echter niet van vandaag op morgen gebeuren. Daar moeten we realistisch in zijn. We moeten er wel zo snel mogelijk naartoe evolueren.

  Het is tijd om werk te maken van een gediversifieerde waaier aan strategische partnerschappen, gebaseerd op wederzijds respect en gestuurd op maximale vrijhandel. Dat kan inderdaad met middle powers zoals Canada, het Verenigd Koninkrijk en Australië. Wat mij betreft zeer graag ook met Zuid-Amerika en met India, zoals commissievoorzitter von der Leyen dat in Davos aankondigde. Europa heeft het potentieel om een baken van stabiliteit, respect en welvaart te zijn. Onze honorering van gemaakte afspraken en onze voorspelbaarheid zouden van ons de meest aantrekkelijke partner ter wereld moeten maken. Onze buren willen graag lid worden van de Europese Unie. Dan moeten we echter wel dringend ons huiswerk maken, niet louter voor acute problemen op korte termijn, crisis na crisis na crisis. We moeten structureel werken. Innovatie, productiviteit en competitiviteit moeten centraal staan in alles wat we doen. Daarom maken we met onze regering in ons land alvast werk van lagere brutoloonkosten, een verlaging van de energiekosten voor de industrie, een stevig pakket aan maatregelen voor administratieve vereenvoudiging en structureel overleg met bedrijven en stakeholders onder de vlag van MAKE 2030. We proberen ook Europa in diezelfde richting te duwen.

  In die geest ben ik volgende week maandag in Hamburg voor de North Sea Summit. Op 11 februari vindt daarom ook voor de derde keer de European Industry Summit plaats in de Antwerpse handelsbeurs. Op 12 februari komt op mijn vraag een informele Europese Raad in Alden Biesen bij elkaar met slechts één agendapunt: de Europese competitiviteit. Wij moeten dit momentum grijpen om welvaartcreatie opnieuw centraal te stellen en om weerbaar te worden. Dat is de hoofdboodschap die ik heb meegenomen uit al mijn contacten in Davos en dat is ook de boodschap die ik straks zal meegeven aan mijn Europese collega's.

  De nood aan Europese daadkracht was de voorbije decennia nooit zo groot als vandaag. Het is nu aan ons om op het appel te zijn. Ik dank u.

  Maxime Prévot:

  Beste Kamerleden, de top van Davos bleek niet zonder verrassingen. De premier heeft het al gezegd, terwijl we oorspronkelijk dachten dat de oorlog in Oekraïne de gesprekken zou domineren, waren het uiteindelijk de verbale escalatie en de dreigementen van president Trump over Groenland die de aandacht trokken.

  We waren aangekomen met een gevoel van urgentie. We vertrekken met de indruk dat er mogelijk een akkoord in de maak is en dat de druk, althans tijdelijk, afneemt, zowel op militair als op handelsvlak. Het is nog te vroeg om in detail te reageren op een akkoord waarvan de contouren nog niet bekend zijn. De Denen en de Groenlanders zullen het als eersten moeten bestuderen, gevolgd door alle NAVO-bondgenoten en de lidstaten van de EU.

  Mais une chose est déjà certaine, cette séquence nous enseigne beaucoup.

  Première leçon face à la brutalité – parfois – et à l’imprévisibilité – souvent – du président américain, notre ligne doit être immuable: garder la tête froide et resserrer les rangs. Sur la forme de nos messages, contrairement à ce que certains ont envie de croire ou de fantasmer, répondre sur le même ton ne mène nulle part. Monter dans l’invective, frôler l’insulte, c’est alimenter l’escalade. Les Européens doivent rester unis, cohérents et fermes. Être ferme ne signifie pas devoir crier fort. Nous devons opposer l’ordre au chaos de manière inlassable.

  Deuxième leçon: garder son sang-froid ne signifie ni faiblesse ni concession. Sur le fond, les messages doivent être très clairs. Ils le sont, et ils ont été répétés à Davos et bien avant, y compris dans cette enceinte et dans la presse internationale, par mes soins. Le Groenland n’est ni à prendre, ni à vendre. C’est une ligne rouge et cela a été répété. Notre solidarité est totale à l’égard du Danemark, comme le sera aussi notre prise de responsabilité en matière d’accroissement de la sécurité de la région arctique. Le ministre de la défense s’y emploie.

  De boodschap inzake Groenland moeten de Europeanen met één stem uitdragen: als u volhardt, zullen wij reageren; als u een handelsoorlog wilt, zullen wij u op gelijke voet behandelen.

  Het bijeenroepen van een vergadering van de Europese Raad vanavond heeft reeds een duidelijk signaal gegeven van onze gedeelde bezorgdheden en van het urgentiegevoel dat ons drijft.

  Die boodschap lijkt president Trump te hebben begrepen, aangezien hij gisteren aankondigde af te zien van zijn dreiging met tariefverhogingen voor bepaalde bondgenoten.

  Ik herhaal nogmaals dat wij eensgezindheid en vastberadenheid moeten tonen.

  Troisième leçon: ne nous laissons pas bercer par l'apparente accalmie. La pression retombe aujourd'hui, sans qu'il soit exclu que ce soit pour mieux revenir demain sur le Groenland, sur l'Ukraine ou sur un autre sujet. L'imprévisibilité va demeurer. Les tensions et menaces entre alliés ont atteint un tel sommet qu'il en restera des traces durables dans notre façon de penser et d'agir.

  Plus fondamentalement, cette parenthèse de calme ne résout en rien nos propres vulnérabilités. Dans le fond, l'enjeu n'est pas de réagir à chaque soubresaut en provenance de Washington, de Moscou ou d'ailleurs, même si nous y sommes bien contraints, mais de regarder en face nos propres responsabilités et, comme l'a souligné le premier ministre, de préparer davantage notre palette d'outils de réaction pour ne pas entreprendre, quelque peu groggys, un processus quand nous nous situons au pic des tensions.

  Je vous le disais ici la semaine dernière, chers collègues: l'Union européenne est forte quand elle est unie, et seulement quand elle est unie. Sans cette unité, elle ne pourra pas être un acteur géopolitique majeur. C'est aussi l'un des principaux défis pour l'Union européenne, un défi qui risque de devenir existentiel si nous ne prenons pas davantage la mesure de la nécessité de notre cohésion et que nous succombions aux tentations de relations plus bilatérales et hors du droit. La superpuissance américaine ne peut pas avoir comme pendant la superdépendance européenne.

  Onze absolute prioriteit moet het versterken van de Unie zijn, niet de vluchtige verontwaardiging.

  De premier en ikzelf zijn ervan overtuigd dat we moeten investeren in onze strategische autonomie, in de sleutelsectoren die onze veiligheid en onze welvaart bepalen. We moeten investeren in onze afschrikkingscapaciteiten. We moeten investeren in onze veerkracht. Alleen zo zullen we ophouden kwetsbaar te zijn voor de onvoorspelbaarheid van de wereld en voor de chantage, die sommigen niet schuwen.

  De schijnbare ontspanning van de voorbije uren mag onze vastberadenheid op dat vlak geenszins ondermijnen. We kunnen het ons niet langer permitteren om die boodschap te negeren.

  Quant à votre question connexe, madame Schlitz, sans en diminuer l'importance, le rapport d'Oxfam, publié voici quelques jours, rappelle l'importance de rester attentif aux difficultés vécues par une partie de la population.

  Qu'un fossé se creuse dans la plupart des pays du monde entre les plus riches et les moins riches, c'est une réalité. Que des disparités subsistent aussi en Belgique, c'est aussi une réalité. Nous devons y accorder une réelle attention et ce gouvernement continue à œuvrer pour que ces inégalités ne se creusent pas davantage.

  Quant à la question de la participation prétendue de la Belgique au Board of Peace, monsieur Lutgen, tel qu'erronément annoncé par la Maison-Blanche, nous confondant peut-être avec le Belarus, je confirme officiellement que les modalités de gouvernance et de statut ainsi que la tentation de substitution à l'ordre international multilatéral régi par les Nations Unies s'éloignent effectivement de nos standards et ne nous permettraient pas de souscrire à l'initiative en l'état actuel des choses, encore moins en ayant convié à ce Board of Peace des personnalités comme M. Poutine.

  Pierre-Yves Dermagne:

  Monsieur le premier ministre, ce que je craignais est malheureusement arrivé. Après vos propos virils, engagés, presque courageux, tenus il y a quelques heures à Davos, nous entendons ici les manifestations d’un double discours, d’une divergence de vues, de la part de ceux qui pensent que l’incident est clos et que, s’il ne l’est pas immédiatement après le départ de M. Trump de la présidence en 2029 – du moins s’il daigne quitter la Maison ‑ Blanche –, il y aura, selon eux, un retour au business as usual .

  Je n’y crois pas. Nous sommes ici face à un changement majeur de doctrine internationale des États ‑ Unis, à un changement majeur dans la relation entre les É tats ‑ Unis et le reste du monde, et singuli è rement vis ‑ à ‑ vis des pays de l ’ Union europ é enne.

  À ceux qui pensent que ce n’est qu’un mauvais moment à passer, à ceux qui pensent qu’il fera à nouveau beau demain, je dis que c’est de la candeur, une candeur qui confine à la connerie. Ce serait vraiment de la connerie de s’inscrire dans cette voie ‑ l à .

  À ceux qui disent aussi que la faiblesse des Européens est due à la lubie de quelques "écolos bobos", à certains penseurs divers et variés, à des rêveurs, je rappelle qu'elle est avant due aux chantres de l'ultralibéralisme, à ceux qui affirmaient qu’il fallait aller produire à bas coût, dans des conditions inacceptables, pour vendre ici au même prix et engranger des marges importantes.

  Il faut joindre les actes à la parole, et notamment soutenir l’industrie européenne, soutenir la réindustrialisation, et donc faire un (…)

  Alexia Bertrand:

  Mijnheer de premier, Davos is belangrijk en ik denk dat sommige partijen dat voor de eerste keer beseffen. Internationale woorden zijn ook belangrijk, maar wat uiteindelijk telt, is wat we híer doen. U hebt een unieke kans om uw woorden in daden om te zetten. U hebt gezegd: " We need new alliances. That is what Mercosur is all about ." Dat betekent nieuwe partnerschappen. Dat is heel belangrijk voor onze bedrijven. Dat is geen detail, het gaat over exports en jobs, maar uw coalitiepartners saboteren en blokkeren dat.

  U hebt leiderschap nodig om hen te overtuigen en u krijgt daarvoor vanavond een unieke kans op de Europese Top. Volg Duitsland. Ik hoop dat u deze avond aan uw Europese partners zult aankondigen dat wij, net zoals Duitsland, Mercosur voorlopig zullen toepassen. Dat is de boodschap.

  Inzake de eengemaakte kapitaalmarkt hebt u helemaal gelijk wanneer u zegt dat wij die echt nodig hebben, maar volg dan Mark Carney. Stop met de belastingen, stop met al die taksen. Mark Carney heeft de meerwaardebelasting net afgeschaft, maar wat doet deze regering? U verdubbelt de effectentaks voor de beleggers, u voert een bankentaks in, u verhoogt de roerende voorheffing met 20 % en u voert een meerwaardetaks in. Stop met al die taksen en stimuleer investeringen.

  Sarah Schlitz:

  Merci pour vos réponses.

  Ce rapport n’est en effet pas anodin. Ce débat est tentaculaire, mais ce rapport, qui est publié chaque année à dessein juste avant le sommet de Davos, est essentiel en termes de lecture de l’état du monde et des rapports de force, mais également des dangers en termes de déstabilisation de nos démocraties et de l’État de droit. Aujourd'hui, on ne peut pas continuer à laisser ces grandes fortunes tenter de déstabiliser nos démocraties et ici en particulier les démocraties européennes. Ils ne se cachent même plus, ils le disent: ils vont continuer à essayer d’influencer les élections démocratiques en Europe, à travers le rachat de médias et de réseaux sociaux. Eh bien, oui, il est temps de les arrêter.

  La semaine dernière, nous avons eu des auditions au sujet de votre taxation des plus-values. Les experts ont émis des critiques très fortes sur cette taxation, qui passerait à côté de ses objectifs. Prenez les choses en main, intégrez les recommandations des experts et faites en sorte que cette taxation touche réellement sa cible. Ne restons plus l’exception européenne qui refuse d’aller chercher cet argent là où il est. Faites en sorte de renforcer cette taxe en adoptant par exemple l’amendement que nous avons déposé, qui permettrait d’aller chercher 1,5 milliard chaque année pour le budget de l’État.

  Raoul Hedebouw:

  Messieurs les ministres, merci pour vos réponses.

  Y a-t-il effectivement eu une étude approfondie de ce document de sécurité stratégique américain? Avez-vous lu ce document que M. Boucher aurait pu écrire lui-même?

  Que dit-il? D’une part, il y est confirmé, noir sur blanc, le rétablissement de la doctrine Monroe, c’est-à-dire un projet néocolonial pour l’ensemble du continent latino-américain. D’autre part, il y est écrit, noir sur blanc, que l’objectif est la destruction de l’Union européenne.

  Pourtant, ici, certains ministres continuent de dire que tout ira bien, que cela va passer, qu’il était simplement moins fâché aujourd’hui. Voyez-vous l’enjeu stratégique qui se joue actuellement? L’impérialisme américain l’affirme explicitement. Son objectif est la destruction de l’ordre existant, et nous continuons à regarder comme si de rien n’était.

  Ce que Trump et l’impérialisme américain font aujourd’hui avec le Groenland, ils le font depuis des décennies avec les pays du Sud. Sept cents bases militaires à travers le monde, des interventions militaires répétées, le dollar comme monnaie dominante qui conditionne les économies mondiales, une banque centrale américaine dotée d’un pouvoir antidémocratique considérable. C’est cet ordre mondial qui est en train de s’effondrer sous nos yeux.

  La question, monsieur le premier ministre, est donc de savoir quelle Union européenne nous voulons construire. Une autonomie européenne n’a de sens que si elle ne consiste pas à suivre aveuglément les États-Unis dans leurs interventions et dans cet ordre mondial néo-impérialiste. Cette voie n’est pas tenable.

  Il faut au contraire tendre la main aux pays du Sud et construire une véritable Union européenne en symbiose avec les peuples du monde, mais pas (…).

  Peter Mertens:

  Oké, over Groenland zijn er twee lezingen. De ene lezing zegt dat we content zijn omdat de Verenigde Staten van geweld hebben afgezien. Dat zou komen omdat de Europese Unie wakker is geworden en heel sterk is. Dat is een lezing die ik absoluut niet begrijp en ook niet zie.

  De andere lezing is dat het niet aan Ursula von der Leyen ligt dat er geen geweld is gebruikt. Het ligt ook niet aan koning Filip en dat gesprek van een kwartier dat er geen geweld zal worden gebruikt. Het ligt zelfs niet aan de Europese Raad. Het ligt aan de deal die Mark Rutte heeft gesloten met Trump.

  Men zegt hier dat Groenland niet wordt uitverkocht. Die deal verkoopt Groenland echter onder onze ogen uit aan de Verenigde Staten. Het gaat over grondgebied dat aan Trump wordt gegeven. Het gaat over mineralen die aan Trump worden gegeven. Het gaat over controle die aan Trump wordt gegeven. Zelfs investeringsveto’s worden in die deal toegekend.

  Mijn vraag was eenvoudig, maar u hebt er niet op geantwoord. Welk mandaat heeft Mark Rutte gekregen van de Europese Unie? Mark Rutte is nergens verkozen. Integendeel, hij is gebuisd in Nederland. Hij heeft Nederland achtergelaten in een chaos. Vervolgens heeft hij een job gekregen bij de NAVO. Nergens is hij verkozen. Welk mandaat heeft hij van de Europese Unie gekregen om stukken Groenland te verpatsen? Hij heeft geen mandaat gekregen. Voor onze ogen verkopen we stukken Europa uit. We spreken hier grote taal, maar terzelfder tijd zijn we Europa aan het uitverkopen aan de Verenigde Staten.

  Oskar Seuntjens:

  Premier, u zei dat onze waardigheid niet te koop is. Ik meen dat het goed is dat u dat zegt. In een wereld die op zijn kop lijkt te staan, snakken mensen naar een duidelijk signaal, naar een Europa dat een vuist maakt en niet achteruit deinst. Een vuist maakt tegen mensen die het niet echt menen met democratie, die het niet echt menen met mensenrechten.

  Daar moeten we vooral niet hypocriet over zijn. Vandaag staan wij 1.000 % achter de Groenlanders. En tegelijkertijd verzetten we ons ook tegen andere autocraten. Tegen Poetin, die Oekraïne is binnengevallen, zoals u terecht zei, mijnheer de minister. Dat mogen we niet vergeten. Tegen Netanyahu die de Palestijnen onderdrukt. Tegen de Chinezen, die de Oeigoeren in opvoedingskampen steken.

  Consequent moeten we, keer op keer, onze normen en waarden uitdragen. Consequent. Dat is onze sterkte. Dat is hoe we het verschil kunnen maken.

  François De Smet:

  Messieurs les ministres, merci pour vos réponses.

  Premier, vous parlez encore d’un monde idéal, avec une pointe de regret que je comprends. Moi aussi, je suis une forme d’atlantiste frustré. Mais le premier Trump aussi, nous pensions que ce serait une parenthèse. Vous l’avez vous-même dit à Davos: le retournement des États-Unis ne date pas des présidences Trump. Il est structurel. Il est stratégique.

  Dans ce monde rempli d’imprévisible – monsieur le ministre, j’ai beaucoup aimé que vous ameniez cette notion, parce qu’elle est très vraie – il y a une seule certitude: c’est que nous sommes dans un monde d’empires en résurgence, et que nous sommes trop faibles pour l’instant.

  Nous, politiques, faisons en général de bons programmes. Nous nous disons que tout est prévisible et, en fait, nous passons une grande partie de notre temps à combattre la force de l’imprévisible.

  La seule manière de combattre ici l’imprévisible, c’est de devenir plus forts – en effet, premier, vous avez raison –, de multiplier des partenariats avec d’autres pays: avec le Canada, avec l’Australie, avec l’Inde, etc.

  Cela laisse aussi penser que, entre nous, le nationalisme comme force politique en Europe n’a pas beaucoup d’avenir, paraît daté. Il n’est pas exclu, premier, que d’ici 2029, vous soyez devenu complètement fédéraliste. C’est tout le mal que je vous souhaite.

  Els Van Hoof:

  Ik ben blij met uw sterke antwoorden want een voorbereide Europese Unie is er twee waard.

  Het is een goede zaak dat werd afgezien van een handelsoorlog of militair geweld. Niettemin is waakzaamheid geboden want er zijn diepe wonden geslagen in de trans-Atlantische relaties. Dat moeten wij onder ogen durven zien. Ze helen niet in één nacht.

  Ik ben blij dat zowel de premier als de minister zich hebben aangesloten bij de punten die voor cd&v belangrijk zijn. Europa moet zijn tanden laten zien voor het behoud van zijn waarden. Wij moeten steunen op betrouwbare bondgenoten, onze strategische autonomie uitwerken en allianties aangaan met nieuwe democratieën.

  Als wij de voorbije week één zaak duidelijk hebben kunnen merken, dan is het wel dat, als wij een internationale wereldorde willen die niet gebaseerd is op dreigementen maar op internationaal recht, wij daar zelf aan moeten werken. Wij mogen ons niet uit elkaar laten spelen want dat is de strategie waarop Poetin speelt, waarop Xi speelt en waaraan Trump op zijn manier ook meewerkt. Wij moeten vooruitgaan met eensgezindheid, vastberadenheid en daadkracht.

  Dat begint vanavond op de Europese top. Ik hoop dan ook dat op die top Europese tegenmaatregelen worden voorbereid die kunnen worden ingezet wanneer nodig.

  Georges-Louis Bouchez:

  Henry Kissinger, dans les années 1970, disait déjà: "Les États-Unis n’ont ni alliés, ni ennemis, juste des intérêts." Certains viennent de découvrir aujourd'hui comment fonctionnait la politique internationale. En fait, aujourd'hui, c'est un peu plus rapide. C'est certainement beaucoup plus brutal. Cela a certainement des conséquences beaucoup plus fortes, mais il n'y a rien de neuf. Il faut arrêter de regarder le monde tel qu'on voudrait qu'il soit. On doit le regarder tel qu'il est. D'ailleurs, le premier ministre parle d'élargir nos alliés. C'est la raison pour laquelle nous devons signer des accords de libre-échange. C'est la raison pour laquelle nous devrions d'ailleurs signer un accord de libre-échange avec l'Afrique, parce qu'il y a là un enjeu essentiel pour les générations futures.

  Mais je voudrais aussi prendre l'opposition à témoin. Vous effectuez presque aujourd'hui des danses de la pluie en espérant l'autonomie et la force de l'Europe. Mais pourquoi ne soutenez-vous pas alors nos réinvestissements dans la défense? C'est un passage obligé pour l'autonomie européenne. Pourquoi nous avez-vous bloqués quand nous avons voulu prolonger le nucléaire sous le précédent gouvernement? C'était essentiel pour l'autonomie énergétique. Allez-vous nous suivre si nous voulons supprimer des réglementations afin de permettre à l'industrie de s'installer? Allez-vous nous suivre pour baisser les impôts pour relancer la compétitivité? Allez-vous nous suivre dans des choix politiques courageux qui permettront enfin d'atteindre ce que nous aurions dû atteindre depuis longtemps: la souveraineté européenne?

  Benoît Lutgen:

  Monsieur le premier ministre, monsieur le vice-premier ministre, je vous remercie.

  Je suis heureux d'apprendre que la Maison-Blanche a confondu la Biélorussie avec la Belgique et je suis désolé d'avoir confondu l'Alaska et le Groenland dans mon intervention.

  Je ne sais pas lequel de vous deux résiste et mord le plus. Toujours est-il que personne ne pourra contester ici que la voix de la Belgique est plus forte sur le plan européen et international qu'elle ne l'était voici un, deux ou trois ans, ou même plus loin dans le temps. Pour ma part, c'est une bonne surprise.

  Au travers des deux interventions, oui, il est possible d'exprimer fermement et sans s'agiter les intérêts économiques de la Belgique et de l'Union européenne, en rappelant que le droit international constitue une boussole absolue – comme vous l'avez démontré dans de nombreux dossiers et à l'occasion de plusieurs enjeux.

  De même, vous rappelez que notre autonomie stratégique est essentielle et qu'il convient d'y travailler à l'échelle européenne. Vous avez, du reste, engagé le gouvernement sur cette voie: autonomie de la défense, autonomie énergétique, autonomie au plan de la santé et de l'alimentation. À ce dernier titre, la production agricole européenne doit être soutenue pour que nous ne soyons pas dépendants demain. Nous sommes déjà suffisamment dépendants pour ne pas le devenir encore davantage.

  C'est sur cette voie de la fermeté, en suivant la stratégie qu'applique votre gouvernement, que la Belgique, aujourd'hui plus forte, se renforcera encore et que l'Union européenne, dans son unité, fera résonner la voix de celles et ceux qui se tiennent du côté du droit international.

  Meyrem Almaci:

  Mijnheer de premier, u zegt dat onze waardigheid niet te koop is. Hoe geloofwaardig is dat als u 1,5 miljard euro uitgeeft aan elf extra F-35’s? Met mooie woorden en retoriek gaan we het niet halen. Alleen uw daden tellen. Annuleer die aankoop van die extra F-35’s. Put your money where your mouth is . Dat is ook wat Trump doet. Hij onderneemt actie. Er zit methode in zijn waanzin. Die waanzin is te lezen in zijn nationale veiligheidsstrategie, waarin hij zegt dat hij het verzet tegen Europa zal leiden. Die waanzin wordt gedreven door het eigenbelang van een klein clubje superrijken dat de democratie wil vervangen door dwang en daar nog lof voor eist ook. Hij is daar zelf een voorbeeld van, of het nu gaat om olie, mineralen, vaarroutes, schimmige crypto- of techplatformen, ook in Europa. In die waanzin moeten we met een koel hoofd alternatieven uitwerken en vastberaden neen durven zeggen. Het enige instrument dat u vandaag op korte termijn zo concreet kunt inzetten, gebruikt u niet. Als u ongebonden, autonoom en met rechte rug uw waardigheid wilt behouden, dan doet u ook po dat vlak wat mogelijk is. Het is ongelooflijk dat u zelfs op dat vlak vandaag niet thuis geeft.

  Kathleen Depoorter:

  Mijnheer de eerste minister, mijnheer de minister, zelfs in dergelijke crisissen schuwt men de grote en ook heel vaak loze woorden niet. Ik heb de woorden respect, loyauteit en waardigheid vaak gehoord, maar dat zijn geen losse zinnetjes of vage begrippen. Het is een engagement, een attitude.

  Een sterk Europa heeft inderdaad respect voor internationaal recht en soevereiniteit. Een sterk Europa heeft loyauteit voor nieuwe en oude allianties en voor elkaar. Een sterk Europa heeft een smoel en zal aan de onderhandelingstafel aanwezig zijn wanneer het gaat om vrede voor Oekraïne. Een sterk Europa geeft ons de identiteit die we nodig hebben om er te staan in de wereld, om aan handel te doen en om onze volgende generaties te beschermen.

  Dat is wat sterk leiderschap met zich meebrengt en daar kan ik absoluut op u tweeën en op de arizonaregering rekenen, waarvoor dank.

  Voorzitter:

  Dank u, mevrouw Depoorter, en alle sprekers en de twee ministers. Mijnheer Hedebouw , de heer Bouchez heeft uw naam genoemd, maar niet op een wijze die aanleiding geeft tot een persoonlijk feit.

• Vraag: Het welzijn op het werk van het treinpersoneel

  Vraag: De malaise bij het spoorwegpersoneel

  mobiliteit en transport

  Het welzijn op het werk van het treinpersoneel
  De malaise bij het spoorwegpersoneel
  Het welzijn en de uitdagingen van spoorwegmedewerkers summaryExplanation

  Beantwoord door

  Les Engagés Jean-Luc Crucke (Minister van Mobiliteit, Klimaat en Ecologische Transitie)
  

  op 15 januari 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Treinbestuurder Laurens Strubbe (29) pleegde zelfmoord na een traumatische ervaring met een suïcide voor zijn trein, wat volgens collega’s en familie symptomatisch is voor structureel gebrek aan psychologische ondersteuning en menselijke begeleiding bij NMBS en Infrabel. Minister Crucke belooft een grondig onderzoek naar de huidige hulpverlening, systematische psychologische opvang binnen 24 uur en mogelijke aanvullende maatregelen, maar benadrukt dat individuele oorzaken niet voorbarig beoordeeld mogen worden. Kritische parlementariërs als Oskar Seuntjens (Vooruit) en Farah Jacquet (PTB) wijzen op dieperliggende problemen zoals overwerk, tijdsdruk en een "inhumane" cultuur, waarbij Jacquet eerdere afgewezen verzoeken om hoorzittingen als gemiste kans aanhaalt. Beide fracties dringen nu alsnog aan op parlementsaudities om het welzijnsbeleid bij het spoor radicaal te herzien, met Jacquet die eist dat Laurens "de laatste" slachtoffer moet zijn.

  Oskar Seuntjens:

  Laurens Strubbe was 29 jaar toen hij uit het leven stapte. Hij deed zijn job graag. Hij was een trotse treinbestuurder. Op een dag deed zich echter de nachtmerrie voor van iedereen die ooit achter het stuur van een trein kruipt. Voor zijn ogen zag hij iemand die zich voor de trein wierp om een einde aan het leven te maken. Een dramatische gebeurtenis met een grote impact op veel mensen, ook op Laurens.

  Collega’s, elke treinbestuurder maakt gemiddeld om de tien jaar een dergelijk drama mee. Men zou denken, of hopen, dat men na een dergelijk drama de nodige ondersteuning krijgt, dat men psychologische hulp krijgt en dat men op begrip kan rekenen. Dat blijkt vandaag te weinig het geval. Dat is de reden waarom de familie van Laurens aan de alarmbel trekt. Velen reageerden daarop. Vandaag stonden in de krant meerdere getuigenissen. Van ondersteuning achteraf is niet echt sprake, zegt een collega. Een dag of twee thuisblijven en een brochure krijgen met een telefoonnummer van een psycholoog die men misschien kan bellen, blijken niet voldoende. Dat toont het verhaal van Laurens aan. Hij is niet alleen. De afgelopen tijd zijn drie treinbestuurders uit het leven gestapt om gelijkaardige redenen.

  Mijnheer de minister, ik wil dan ook heel graag mijn medeleven betuigen aan de vrienden en familie van Laurens, maar misschien nog belangrijker is te weten wat u zult doen met hun vraag om treinbestuurders beter te ondersteunen.

  Farah Jacquet:

  Monsieur le ministre, aujourd'hui, j'ai le cœur lourd. Je vais commencer par présenter mes condoléances à la famille de Laurens, ce jeune conducteur de train de 29 ans qui a mis fin à ses jours et qui laisse derrière lui une famille brisée et des collègues vraiment marqués.

  Ce drame ne peut pas être vu comme un fait isolé. Il y en a d'autres, dont celui intervenu chez Infrabel, dont on a déjà discuté ici. Ce drame s'inscrit dans un mal-être profond aux chemins de fer que mon groupe, le PTB, a déjà dénoncé à plusieurs reprises dans cette Assemblée. On a évoqué le stress, la fatigue, la pression constante, la souffrance psychologique.

  Une collègue accompagnatrice me racontait justement, qu'après avoir vécu un accident de personne percutée par son train, son absence avait été refusée parce que le document qu'elle avait complété n'était pas le bon. Cela ne va pas du tout, c'est inhumain! Voilà pourquoi nous avons demandé qu'une audition soit organisée sur le sujet, ce que l'Arizona a refusé.

  Aujourd'hui, ce refus fait mal, c'est un vrai désastre. Les témoignages de la famille et les articles de presse parlent de situations traumatisantes vécues en service, d'un besoin d'écoute, de repos, de soutien. La famille aurait même reçu un appel pour demander la restitution du GSM de service. Cela ne pouvait-il pas attendre? C'est vraiment inacceptable!

  Être conducteur de train, cheminot, ce ne sont pas des métiers faciles. Ce sont des horaires difficiles avec des grosses responsabilités et parfois des scènes qui marquent à vie. Quand tout s'accumule, les dégâts peuvent être irréversibles.

  Monsieur le ministre, quelles mesures comptez-vous mettre en place pour analyser et comprendre cette situation? Allons-nous enfin organiser une audition avec les responsables?

  Jean-Luc Crucke:

  Chers collègues, les événements dramatiques qui ont touché le personnel des chemins de fer dans la région de Bruges et d'Ostende requièrent gravité, humilité et détermination. Plusieurs situations de suicide au sein du personnel ferroviaire ont suscité une profonde émotion au sein des familles, des collègues et de l'ensemble du secteur.

  Allereerst wil ik namens de regering en namens u allen onze steun en ons diep medeleven betuigen aan de families, naasten en collega's die een dierbare hebben verloren. Zij maken ongekend zware tijden door en onze gedachten gaan naar hen uit. Het is onze verantwoordelijkheid om beschikbaar te zijn, respectvol te blijven en niets overhaasts te doen wat betreft de begeleiding die zij wensen.

  Il est de notre devoir d’agir avec sérieux et responsabilité. J’ai dès lors demandé à la SNCB, à Infrabel et à HR Rail de me transmettre pour le 19 janvier un état des lieux complet portant notamment sur les faits – de manière strictement anonymisée –, les dispositifs de prévention existants, l’accompagnement psychosocial des agents exposés, la gestion du travail et la prévention des expositions répétées, l’accompagnement des familles et les données permettant d’évaluer l’efficacité des mesures en place.

  Ik heb ook gevraagd om duidelijkheid te verschaffen over de procedure die wordt gevolgd wanneer een personeelslid wordt getroffen door een dodelijk ongeval, om een evaluatie te maken in het licht van de huidige normen. De systematische psychologische begeleiding gedurende de eerste 24 uur zal worden onderzocht en er zullen concrete aanbevelingen worden gedaan.

  Ik wil heel duidelijk zijn, het gaat hier geenszins om het voorbarig beoordelen van de individuele oorzaak van deze drama’s. Het is onze institutionele taak om elke werknemer een beschermend, humaan en aangepast kader te garanderen. In een context waarin België voor een grote uitdaging staat op het vlak van zelfmoordpreventie, moeten onze overheidsbedrijven het goede voorbeeld geven door extra waakzaam te zijn en effectieve menselijke steun te bieden.

  J’informerai le Parlement des conclusions et proposerai, si nécessaire, des mesures complémentaires au gouvernement.

  Ces drames nous rappellent que le service public ferroviaire repose avant tout sur des femmes et des hommes. Leur dignité, leur sécurité et leur accompagnement doivent rester au cœur de nos priorités.

  Je vous remercie pour votre écoute.

  Oskar Seuntjens:

  Mijnheer de minister, het is goed dat u de problemen erkent er ook mee aan de slag wilt gaan. Tegelijkertijd hoop ik dat u beseft dat het verhaal van Laurens maar het topje van de ijsberg is. Een aanrijding is het ergste wat een treinbestuurder kan meemaken. De getuigenissen in de krant vandaag geven aan dat er meer aan de hand is, waaronder lange shiften, afgekeurde verlofdagen en een gigantische tijdsdruk. Mensen die voor het spoor en op de trein werken, verdienen respect voor het belangrijke werk dat zij doen. Zij verdienen ook perspectief op oplossingen. Daarom zal de Vooruitfractie vandaag nog een verzoek indienen om hoorzittingen te organiseren over welzijn op het werk bij het spoorwezen.

  Farah Jacquet:

  Merci, monsieur le ministre, pour vos réponses. J'entends que vous avez travaillé à quelque chose de concret et que vous avez demandé des comptes, ce qui est vraiment très bien. J'entends aussi cette demande de la part de Vooruit. À ce sujet, je voudrais leur dire qu'il aurait fallu le demander avant, et dire oui à notre demande d'audition. Vous le faites maintenant, mais cela arrive beaucoup trop tard. Dans ce cadre, le groupe PTB va à nouveau demander des auditions, pour que toute la lumière soit faite sur ce qu'il se passe réellement aux chemins de fer et sur les conditions de travail des agents. Laurens n'était pas le premier, hélas, mais il doit être le dernier!

• Vraag: De impact van het gebrek aan klimaatbeleid op de schuld volgens het rapport van het Planbureau

  Vraag: Het rapport van het Planbureau over de gevolgen van de klimaatverandering voor de overheidsfinanciën

  klimaat, energie en landbouw

  De impact van het gebrek aan klimaatbeleid op de schuld volgens het rapport van het Planbureau
  Het rapport van het Planbureau over de gevolgen van de klimaatverandering voor de overheidsfinanciën
  Financiële risico's van onvoldoende klimaatbeleid voor overheidsfinanciën volgens Planbureau-rapport summaryExplanation

  Beantwoord door

  cd&v Vincent Van Peteghem (Minister van Begroting)
  

  op 25 september 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Het Planbureaurapport waarschuwt dat klimaatinactie (opwarming tot 3°C) tegen 2050 4-8 miljard euro zal kosten, met zware druk op overheidsfinanciën, terwijl de regering juist wil bezuinigen. Van Peteghem belooft klimaatrisico’s te integreren in de begroting via langetermijnanalyses, weerbare infrastructuur en eerlijke lastenverdeling (bv. afschaffen fossiele subsidies), maar Van der Straeten wijst op concrete terugdraaiingen (windmolens, elektrificatie bedrijfswagens) en noemt het beleid "nietsdoen". Seuntjens (Vooruit) verdedigt de regering als "hervormingsmoedig", mits sociale rechtvaardigheid (grote vervuilers betalen, betaalbare energie).

  Tinne Van der Straeten:

  Mijnheer de minister, de arizonaregering heeft als mantra dat ze de begroting op orde wil. Zij wil dat in alle domeinen, zowel op korte, middellange als lange termijn. In die zin is het rapport dat het Planbureau vanmorgen publiceerde, heel relevant. In het rapport berekent het Planbureau welke kosten verbonden zijn aan het ontbreken van klimaatbeleid. Indien de klimaatopwarming doorzet tot 3° C, zal dat tegen 2050 leiden tot enorme kosten, geraamd op 4 tot 8 miljard. Dat veroorzaakt een enorme druk op de overheidsfinanciën en onze schuldgraad

  Het rapport is gepubliceerd op een heel goed moment, namelijk vlak voor de start van het begrotingsconclaaf. In die zin belangt het rapport u als minister van Begroting heel erg aan. De vraag hier is wat u met dat rapport zult aanvangen. Straks komen alle ministers met hun vragen voor extra uitgaven, voor nieuwe initiatieven en voor nieuw beleid. Het lijkt mij absoluut aan de orde dat daarbij ook wordt gekeken naar de klimaateffecten van dat beleid.

  Tegelijkertijd wordt aangekondigd dat er veel bespaard moet worden. Het is dan ook evident dat er nu eerst en vooral zal moeten bespaard worden op de uitgaven die vandaag al het klimaat extra belasten. Ik denk bijvoorbeeld aan de vele miljoenen die nog steeds naar fossiele brandstoffen gaan. Ik noem het dossier van de professionele diesel, een dossier dat dan traditioneel naar voren komt.

  Mijnheer de minister, hoe zult u in het kader van het komende begrotingsconclaaf aan de slag gaan met het rapport van het Planbureau?

  Oskar Seuntjens:

  Mijnheer de minister, u staat voor een ongelooflijk grote uitdaging om onze begroting opnieuw op orde te brengen, zodat we onze sterke sociale welvaartsstaat kunnen doorgeven aan de toekomstige generaties.

  Eerlijk is eerlijk, het wordt u niet zo gemakkelijk gemaakt. Sterker nog, er zijn vijanden, die actief tegenwerken. Er is Trump, die de gewone werkmens aanvalt via tarieven en een handelsoorlog – het Vlaams Belang schudt het hoofd, want dat zijn de vriendjes van Trump. Er is Poetin, die een oorlog in Europa voert, met extreem hoge energieprijzen tot gevolg. Er is nog een derde vijand, ouder dan Poetin en ouder dan Trump, het klimaat.

  Dat zijn drie bedreigingen voor onze economie. Dat zeg ik niet zelf, dat zegt het Federaal Planbureau. Dat heeft een studie gemaakt waaruit blijkt dat als we niets doen, we over enkele jaren 5 % van ons bbp kwijt zijn. Dat is evenveel als de NAVO van ons vraagt om te investeren in defensie.

  Dat zal een rechtstreekse impact hebben op de koopkracht en de gezondheid van de mensen. Immers, wat gebeurt er wanneer extreme weersomstandigheden tot droogte leiden? Voedsel wordt duurder, de winkelkar wordt nog duurder, de economie komt onder druk te staan, lonen en jobs komen onder druk en verzekeringen, die vandaag al zo duur zijn, zullen alleen maar nog duurder worden.

  Daarom, mijnheer de minister, is het voor Vooruit onaanvaardbaar dat de kosten bij de gewone mensen terechtkomen. Ik ga ervan uit dat u als minister van Begroting daar ook heel bezorgd over bent en u kunt nu al iets doen. U kunt ervoor zorgen dat grote vervuilers, zoals mevrouw Van der Straeten terecht zegt, eerlijk bijdragen. Denk bijvoorbeeld aan de fossiele subsidies, waardoor er vandaag nog altijd bijna 1 miljard euro naar buitenlandse vrachtwagens die hier komen tanken en die wij subsidiëren, gaat ten koste van de gewone mensen, die vandaag de gevolgen van de klimaatopwarming dragen.

  Mijnheer de minister, bent u bereid om op te komen voor de gewone mensen en de grote vervuilers ook eerlijk te laten bijdragen?

  Vincent Van Peteghem:

  Beste collega's, ons federaal tekort wordt inderdaad aangedreven door enkele bekende drijvers die we de voorbije jaren te weinig in acht hebben gehouden. We zullen daarop in een volgende vraag nog terugkomen. Die houding plaatst ons vandaag voor enorme uitdagingen.

  Dat moet veranderen. We moeten opnieuw een blik op de lange termijn richten, met focus op de komende decennia. Daarbij is het logisch dat we ook de gevolgen van de klimaatverandering op lange termijn in onze begrotingsoefening meenemen.

  Ik hecht groot belang aan maatregelen op het vlak van klimaatbeleid, maatregelen die mijns inziens hand in hand moeten gaan met een gezond begrotingsbeleid. Dat blijkt onder meer uit de vergroening van de bedrijfswagens en uit de hervorming van de energiefiscaliteit die we samen in de vorige legislatuur hebben doorgevoerd, mevrouw Van der Straeten.

  Ook deze legislatuur moeten we de risico’s van de klimaatverandering ter harte nemen. Dat doen we met de regering. We doen alles wat nodig is om de uitdagingen op dat vlak het hoofd te bieden, zonder gezinnen voor onmogelijke uitdagingen te plaatsen en zonder onze ondernemingen te remmen in hun noodzakelijke groei. Daarbij nemen we drie pistes in overweging. Ten eerste zullen we, in lijn met de nieuwe Europese begrotingsregels, voortaan systematisch een langetermijnanalyse maken van de klimaatrisico’s. Ten tweede zullen we investeren in weerbaarheid, door gerichte investeringen in infrastructuur, innovatie en adaptatie. Ten derde, mijnheer Seuntjens, maken we werk van een eerlijke lastenverdeling, zodat de kosten van de klimaattransitie niet worden afgewenteld op de middenklasse, maar iedereen een billijke bijdrage levert.

  Het rapport stelt het zwart op wit: nietsdoen is geen optie. Dat hebben we natuurlijk goed begrepen. We kiezen met de arizonaregering volop voor een ambitieus klimaatbeleid dat hand in hand gaat met een verstandig economisch en industrieel groeibeleid dat de lasten op een eerlijke manier verdeelt.

  Tinne Van der Straeten:

  Dank u wel voor uw antwoord, mijnheer de minister. Uw woorden zijn lovenswaardig. Ik twijfel ook niet aan uw intenties. U hebt voorbeelden gegeven van dossiers waar we samen aan hebben gewerkt. Alleen zie ik vandaag een regering die wel veel maatregelen aan het afschaffen is. Windmolens op de Noordzee? Afgeschaft. Elektrificatie van de bedrijfswagens? Uitgesteld. Op het Vlaamse niveau, de verbouwpremie? Afgeschaft.

  Nietsdoen is geen optie. Maar exact dat is wat de regering vandaag doet. Zij doet niets, niets en minder dan niets. Dan zal er geen sprake zijn van een eerlijke lastenverdeling, want de komende generaties zullen de factuur van 8 miljard moeten betalen.

  Oskar Seuntjens:

  In tegenstelling tot mevrouw Van der Straeten zie ik net zoals vele burgers vooral een regering die durft te hervormen, wat niet het geval was met vorige regeringen. Ik zie een regering die durft door te pakken op een moment dat het moeilijk is. Wat vooral het doel zal zijn, is dat te doen op een sociale manier. Dat zullen we doen, door grote vervuilers ook eerlijk te doen bijdragen, zoals de minister terecht zei. Dat zullen we ook doen door energie altijd betaalbaar te houden, ook in moeilijke tijden. Energie is een basisproduct. Het is geen luxe. Laten we verder hervormen. Dat is wat de mensen van ons verwachten.

• Vraag: Het akkoord over de meerwaardebelasting

  Vraag: De meerwaardebelasting

  Vraag: De meerwaardebelasting

  Vraag: Het akkoord over de meerwaardebelasting

  Vraag: De meerwaardebelasting en een hoger netto-inkomen

  Vraag: De meerwaardebelasting

  Vraag: De akkoorden in het kernkabinet over de meerwaardebelasting

  Vraag: Het akkoord over de meerwaardebelasting

  Vraag: De meerwaardebelasting

  economie en werk

  Het akkoord over de meerwaardebelasting
  De meerwaardebelasting
  De meerwaardebelasting
  Het akkoord over de meerwaardebelasting
  De meerwaardebelasting en een hoger netto-inkomen
  De meerwaardebelasting
  De akkoorden in het kernkabinet over de meerwaardebelasting
  Het akkoord over de meerwaardebelasting
  De meerwaardebelasting
  Meerwaardebelasting en kabinetsakkoorden summaryExplanation

  Beantwoord door

  N-VA Bart De Wever (Eerste minister)
  

  op 3 juli 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De meerwaardebelasting (10% op beurswinst) wordt fel bekritiseerd omdat ze niet de superrijken (top 1%) raakt—door slimme constructies en vrijstellingen—maar wel de middenklasse, spaarders en familiebedrijven, terwijl de opbrengst (500 miljoen) onzeker is en de administratieve lasten hoog. Premier De Wever verdedigt de maatregel als onderdeel van een breder pakket (fiscale hervorming, lagere lasten op arbeid, pensioenhervorming) met vrijstellingen (10.000–30.000 euro/jaar) om "kleine spaarders" te ontzien, maar critici noemen het een symbolische trofee voor Vooruit, zonder echte herverdeling. De oppositie hamert op oneerlijke belastingdruk (België is al kampioen in lasten op arbeid *en* kapitaal) en waarschuwt dat de werkende klasse opnieuw de rekening betaalt—zonder zicht op de beloofde netto-loonstijging (tot 1.900 euro/jaar). CD&V benadrukt dat de hervorming enkel acceptabel is *als* die loonstijging erkomt, maar sceptici zien geen concreet plan om de sterkste schouders écht te laten bijdragen.

  Lode Vereeck:

  Mijnheer de eerste minister, maandenlang hebt u Conner Rousseau het hof gemaakt om in de regering te stappen, maar wie smost met een sos, is de klos. Na een ezelsdracht van dertien maanden heeft de bromance een ongewenst en lelijk gedrocht opgeleverd, de meerwaardebelasting. Uw maten zeggen dat het een lelijk gedrocht is, maar dat het geld zal opleveren. Nee, het gat in uw begroting wordt zelfs groter dan onder Vivaldi. Uw maten sussen dan: ah, maar wacht, Bart en Conner hebben ook een schoon kindje, de beperking van de werkloosheid in de tijd. Maar nee, dat is een pestkopje dat vooral oudere mensen en mantelzorgers treft. Uw maten zeggen dan: Bart en Conner plannen nog een schoon kindje in 2029, het staat vandaag al in de krant, meer netto uit bruto. Maar is daar geld voor?

  Uw meerwaardebelasting discrimineert tussen kleine spaarders en grote beleggers, laat de sterkste schouders ongemoeid, maakt waardevolle dingen zoals familiebedrijven kapot en belast mensen die na vijf jaar en één dag met verlies verkopen, oftewel minwaarde. Dat is compleet absurd. U wilde de goede huisvaders redden, maar u ligt onder de sloef van Conner. U bent geplooid voor de postjes. Bart, Jan, Theo en Anneleen mogen fijn Belgische ministers blijven spelen op de kap van de Vlamingen, die werken, sparen of een familiebedrijf uit de grond stampen.

  Mijn vraag aan u is wat SPQA echt betekent. Is dat a) syndicaat voor politieke quatsch en absurde belastingen of b) sossenknechtjes en postjespakkers voor fiscale quasi-afpersing?

  Ik kijk uit naar uw antwoord.

  Alexia Bertrand:

  De meerwaardetaks: er werd acht maanden over onderhandeld en daarna waren er nog vijf maanden en een ganse nacht nodig om de modaliteiten vast te leggen. De kogel is nu echter door de kerk. De meerwaardetaks treft de middenklasse, niet de 1 % rijksten. Daarover is iedereen het eens. Ik zeg dat niet, alle experts zeggen dat. Doe de krant maar open: Ellen Vermorgen van De Tijd , Michel Maus, Herman De Knijf van de Fiscale Hogeschool, Bruno Colmant, Stijn Fockedey, Mark Delanote, Ive Rosseel van het ACV en Jürgen Ingels.

  Ouders die sparen voor hun kinderen gaan betalen. Mijnheer De Wever, u had toch beloofd dat wie langer dan tien jaar spaart vrijgesteld was? U hebt uw belofte ingeslikt onder druk van de socialisten!

  De opbrengst is ook totaal onzeker. Uw vicepremier, de heer Jambon, heeft echter al een plan B klaar: meer van hetzelfde. Ik heb deze ochtend gelezen in Het Laatste Nieuws dat als het niet voldoende opbrengt, er opnieuw naar dezelfde doelgroep zal worden gekeken om na te gaan hoe dat kan worden opgelost. In dezelfde doelgroep, serieus? De middenklasse, de hardwerkende middenklasse? De mensen die elke dag vroeg opstaan, die een spaarpotje opbouwen? Volgens minister Jambon is dat logisch, want, zo luidt zijn verklaring, die mensen hoeven niet na te gaan of ze op het einde van de maand kunnen rondkomen. Gewone werkende mensen mogen dus gerust worden gepluimd. Is uw minister socialist geworden, mijnheer de premier?

  Mijnheer de premier, u zou het huis op orde zetten, maar u bouwt gewoon een zoveelste fiscale koterij en zorgt voor administratieve rompslomp op de kap van wie werkt, spaart en onderneemt. Zijn dat de grote hervormingen? Mijn vraag is dan ook eenvoudig: treft deze taks de juiste doelgroep, ja of nee?

  Dieter Vanbesien:

  Mijnheer de premier, u hebt de Belgen in de luren gelegd. U hebt ze gefopt. Maandag was er een akkoord over de meerwaardebelasting. Eindelijk was er een manier om de sterkste schouders een grotere bijdrage te laten leveren. Ik zeg bewust, een grotere bijdrage en niet een grote bijdrage. Het gaat over, ocharme, 500 miljoen euro, tegenover een bijdrage van 8 miljard euro van de gepensioneerden en de werklozen, maar goed, het zou gebeuren.

  Wat blijkt nu? Het is niet waar. Het klopt niet. Het akkoord was nog niet droog of het regende commentaren van experts en specialisten. Die commentaar is redelijk eenduidig: de echte rijken, de multimiljonairs en de miljardairs, zullen geen cent betalen.

  Mijnheer de premier, ik heb het hier ooit gehad over twee fictieve vrienden, Fernand Muts en Marc Toecke. Wel, ik heb hen deze week fictief gebeld. Wat blijkt? Ze zijn tevreden. Het is niet voor ons, zeggen ze. Well done , dikke duim.

  Ive Marx vat het scherp samen: “Het is een solidariteitsbijdrage voor de sterkste schouders, behalve dan voor de allersterkste.” De meerwaardebelasting treft niet de top 1 %, zegt ook professor Maus. Volgens Maus zou Marc Coucke – dat is geen fictief persoon – ook met deze wet niet getroffen worden bij de verkoop van Omega Pharma met een meerwaarde van anderhalf miljard euro en dat moest toch de bedoeling zijn.

  Dat is onaanvaardbaar, mijnheer de premier. Hoe gaat uw regering ervoor zorgen dat de 1 % grootste vermogens toch zullen bijdragen?

  François De Smet:

  Monsieur le premier ministre, savez-vous quel est le problème avec votre taxe sur les plus-values? Vous ne taxez pas les riches, vous taxez ceux qui essayent de le devenir. Vous ne taxez pas le patrimoine, vous taxez l'investissement et l'effort.

  On savait déjà que ce gouvernement Arizona n'était pas social. Voilà qu'on découvre qu'il n'est pas non plus libéral, parce que jamais un gouvernement libéral ne taxerait ainsi le risque, l'investissement et l'effort. Vous n'allez pas toucher les grandes fortunes pour une raison simple, c'est que les grandes fortunes, les grandes familles en général, elles gardent leurs actions, elles les transfèrent à leurs héritiers. Ce que vous allez toucher, c'est la classe moyenne, dont on a besoin, qui investit, qui crée de l'emploi.

  Pour ma part, je n'ai pas de problème à ce qu'on taxe davantage les revenus du patrimoine et du capital. Mais il y avait d'autres moyens de le faire. Vous auriez pu, par exemple, simplement majorer votre taxation sur les comptes-titres, augmenter sa base fiscale jusqu'aux actions nominatives. C'est ce que proposait, par exemple, Bruno Colmant. Mais non, au lieu de ça, au lieu de choisir la simplicité, vous ajoutez un étage entier à la tour de Babel qu'est déjà la fiscalité belge, en y ajoutant une complexité et en enrichissant les seuls qui se frottent vraiment les mains, à savoir les fiscalistes. Et vous le faites pourquoi? Parce qu'il fallait un trophée à Vooruit.

  Votre gouvernement n'est ni libéral ni social, c'est une étagère avec des trophées symboliques et idéologiques. Un trophée pour le MR, la limitation du chômage à deux ans; un trophée pour la N-VA, le milliard pour les avions de chasse; et un trophée pour Vooruit, la taxe sur les plus-values. On n'a pas encore le trophée centriste, c'est peut-être parce que c'est vous l'étagère. On verra.

  J'ai trois questions très simples, monsieur le premier ministre. Où allez-vous chercher votre rendement de 500 millions que, pour l'instant, personne ne trouve? A-t-il été calculé de la même manière que vos 8 milliards d'effets retour? Que répondez-vous aux banques qui vous disent qu'il est absolument impossible d'être prêt au 1 er janvier prochain? Et, surtout, quand allez-vous vous attaquer au vrai problème fiscal de ce pays, à savoir les charges assommantes sur le travail pour les salariés et pour les indépendants?

  Steven Matheï:

  Mijnheer de eerste minister, met het akkoord over de meerwaardebelasting is er een belangrijke stap gezet. Het is een evenwicht akkoord, waarin de sterke schouders een eerlijke bijdrage leveren en de hardwerkende middenklasse die elke maand wat geld opzijzet; wordt gespaard dankzij de verhoogde vrijstelling, waarvoor cd&v verantwoordelijk is. De meerwaardebelasting draagt, ten slotte, ook nog bij aan de begroting.

  Collega’s, waar het voor de mensen echt om draait, is meer nettoloon op het einde van de maand. Dat betekent een lastenverlaging. Dat is exact de reden waarom cd&v deel uitmaakt van de huidige regering, namelijk voor een fatsoenlijke fiscale hervorming.

  Die hervorming ligt ook op tafel. De plannen zijn er om ervoor te zorgen dat een alleenstaande tot 1.200 euro netto meer krijgt en een gezin tot 1.900 euro meer. Dat komt neer op meer dan 100 euro extra per maand.

  Dat verschil zullen de gezinnen echt voelen, bijvoorbeeld wanneer ze hun maandelijkse energiefactuur moeten betalen of een uitstapje met de kinderen organiseren en betalen. Die bedragen kunnen het verschil maken. De lastenverlaging moet er dan ook snel komen.

  Voor cd&v is het heel duidelijk. De meerwaardebelasting is onlosmakelijk verbonden met een lastenverlaging. Wij vragen een eerlijke bijdrage van de sterkste schouders. Tegelijkertijd moet de werkende middenklasse de extra centen op het einde van de maand kunnen zien.

  Mijnheer de eerste minister, alles ligt op tafel. De regering heeft zich geëngageerd om voor 21 juli aanstaande een fiscale hervorming te lanceren. Er is met andere woorden een momentum.

  Bent u van plan om dat momentum te grijpen, zodat er ook zekerheid is voor de hardwerkende middenklasse onder de vorm van een extraatje op het einde van de maand?

  Jean-Marie Dedecker:

  We zijn gejost en gesost, mijnheer de premier. In het labyrint van onze belastingkoterij heeft men na lang zoeken een nieuw soort belasting ontdekt: de meerwaardebelasting op aandelen. In feite is het een chantagebelasting. Naar verluidt zou er immers geen regering gevormd zijn als de socialistische tollenaars van Vooruit deze nieuwe belasting niet mochten invoeren. Socialisten staan traditioneel dicht bij de mensen – vooral om in hun zakken te kunnen zitten. Voor u, mijnheer de premier, was het dus kiezen tussen de pest en de cholera.

  Louter uit ideologische motieven slaat men nu het spaarvarken van de middenklasse stuk met een linkse trofeemaatregel. Het was een ware zoektocht om nog een belastingdiscipline te vinden waarin we niet op het podium staan. Met 52,6 % zijn we sinds de regering-Verhofstadt, al 25 jaar, lang kampioen in de lasten op arbeid. Met 39 % belasting op kapitaal zijn we ook vice-Europees kampioen. Met een overheidsbeslag van 56 % – een van de hoogste ter wereld – roomt de overheid al meer dan de helft van onze welvaart af. Het is echter nooit genoeg. Het zijn zotten die werken, maar blijkbaar ook zotten die sparen en beleggen.

  In de jaren '80 werd de aankoop van Belgische aandelen, via de wet Cooreman-De Clercq, fiscaal aftrekbaar gemaakt. Dat werd een groot succes. Heel wat geld vond toen zijn weg naar ondernemingen, wat leidde tot de creatie van 90.000 nieuwe jobs. Het dwaallicht Verhofstadt schafte deze regeling af. De heer Cooreman was een CVP’er. Het is dus hypocriet dat de christelijke arbeidersbeweging vandaag nog durft pleiten voor een meerwaardebelasting.

  Het ACW – of het huidige Beweging.net – moet nog altijd 1,4 miljard euro vergoeden aan haar 800.000 Arcospaarders, aan wie ze ten onrechte aandelen verkochten als waren het spaarboekjes. Van die boeren lust ik geen eieren. Als men een werkzaamheidsgraad van 80 % wil behalen, mijnheer de premier, voert u beter een nieuwe wet Cooreman-De Clercq in.

  Ludivine Dedonder:

  Monsieur le premier ministre, vous tenez donc votre deal plus-value. J'aurais sincèrement pu vous féliciter. Pourtant, ce n'est pas l'euphorie, car votre taxe loupe complètement sa cible. Même votre rendement de 500 millions est remis en question.

  La question n'est pas "qui va payer?", mais plutôt "qui ne va pas payer?". Un entrepreneur qui fait 2 millions de plus-value ne paiera que 12 500 euros. Les vraies grosses fortunes, comme d'habitude avec l'Arizona, les milliardaires ne paieront pas. Pour eux, on trouve des exceptions et des exemptions. Pendant ce temps-là, tous les citoyens de ce pays remplissent leur déclaration fiscale ces jours-ci. Ils sont loin de posséder 2 millions, mais, eux, ils paient des impôts: 40 % Et pourtant, ils bossent tous les jours. Or, pour eux, rien n'est prévu pour augmenter leur pouvoir d'achat! Au contraire, ils devront travailler plus longtemps pour gagner encore moins.

  Et ce n'est pas tout, parce que vous avez conclu un marché. Et, dans ce marché, il y a en contrepartie l'achat de 11 F-35 pour un coût de 2 milliards. Il faudra bien que quelqu'un paie ce super deal. Nous avons entendu Maxime Prévot parler d'une nouvelle taxe et votre ministre du Budget annoncer qu'il faudrait encore faire des économies. C'est la classe moyenne, encore et toujours elle, qui va devoir passer à la caisse. C'est déjà elle qui porte le poids des réformes de l'Arizona. Ce ne sont ni les grandes fortunes ni les multinationales. Non! Avec vous, ce sont les familles, les travailleurs et les retraités qui passent à la caisse.

  Monsieur le premier ministre, pourquoi tant d'exceptions? Pourquoi des taux si faibles? Pourquoi une taxe aussi ridicule pour les gros actionnaires? Qui va la payer? En reverrez-vous le rendement à la lumière des déclarations des économistes, fiscalistes et institutions de ce pays?

  Oskar Seuntjens:

  Mijnheer de eerste minister, als historicus bent u volgens mij stiekem heel trots, want de voorbije week gaat de geschiedenisboeken in met een historisch akkoord over de meerwaardetaks op aandelen. Ik had er mijn hemd voor moeten strijken!

  Ik hoor de mensen hier spottend lachen. Maar ze zijn jaloers, want het is een historisch akkoord. De FOD Financiën was heel duidelijk.

  Er is vandaag een kleine groep mensen die van geld nog meer geld maken. Als er in de wettekst geen achterpoortjes werden gecreëerd, konden we de superrijken effectief eindelijk doen bijdragen. Met Vooruit hebben we dus superhard gevochten om alle achterpoortjes dicht te metselen, opdat mensen met een goede boekhouder of rijke families de dans niet konden ontspringen.

  U mag ermee lachen, maar leg het maar eens uit aan de werknemers in de zorg, die nachtshiften draaien of aan de werknemers in de bouw, die hun rug kapotwerken, dat ze bijna de helft van hun loon moeten afstaan, terwijl tegelijk een klein groepje miljoenen winst maakt op aandelen, maar niets bijdraagt.

  Ik schrik er natuurlijk niet van dat partijen als Open Vld hun rijke vriendjes willen beschermen. Daar schrik ik niet van. Waar mensen wel van schrikken, is dat het Vlaams Belang als een wolf in schaapsvacht opkomt voor de elite en het gewone volk negeert. Het contrast met de regering kan niet groter zijn.

  Uw regering, mijnheer de eerste minister, zal hervormen om onze toekomst te beschermen en om in de zorg van onze burgers en in hun koopkracht te kunnen investeren.

  Mijnheer de eerste minister, mijn vraag is eenvoudig: wanneer komt dat schitterende ontwerp naar de Kamer?

  Sofie Merckx:

  Nous venons encore de l'entendre, l'accord de l'Arizona n'aurait jamais vu le jour sans une contribution des super riches, parce que tout le monde doit faire un effort.

  Mais depuis le début, nous avions vu clair. Nous avions vu que les super riches allaient échapper à cet impôt; et maintenant que nous avons vraiment l'accord et les détails, monsieur De Wever, nous voyons clairement, comme les autres collègues l'ont déjà dit, que les super riches, justement, sont épargnés.

  N'avez-vous pas lu Michel Maus de la VUB qui dit que les riches ne paient pas beaucoup d'impôts sur le revenu des personnes physiques? Leur richesse est structurée en sociétés. Isabel Albers: " De realiteit is dat de one percent toch ontsnapt ". Et Bruno Colmant: "Cette taxe ne touchera pas les plus fortunés".

  Monsieur le premier ministre, comment réagissez-vous à ce qui est dit par des experts, par des fiscalistes, par des opinion makers selon lesquels, justement, le 1 % arrivera encore à éluder cet impôt?

  Ce qui est clair aujourd'hui, c'est que cette taxe sur les plus-values n'est rien d'autre qu'un symbole. M. Jambon l'a clairement mis sur Twitter. Ce n'est rien d'autre qu'un symbole pour faire passer l'ensemble des mesures antisociales de ce gouvernement. Un symbole qui ne touche donc pas les super riches.

  Monsieur le premier ministre, pouvez-vous me confirmer que suite à cet accord sur la taxe des plus-values, les partis comme Vooruit, Les Engagés et le cd&v vous donnent le feu vert pour acheter 11 F-35; qu'ils vous donnent le feu vert pour la réforme des pensions avec le malus pension; qu'ils vous donnent le feu vert, de manière générale, pour faire de ce gouvernement un gouvernement de la casse sociale?

  Voorzitter:

  Heel wat vragen, mijnheer de eerste minister. Dat geeft u recht op vijf minuten om er antwoord op te geven.

  Bart De Wever:

  Collega's, voor een wetgever is het maken van schone kindjes niet gemakkelijk, behalve dan voor de voorzitter van dit Huis. Dat spreekt voor zich.

  Ik ben zelf geen one percenter . Ik ben de zoon van een spoorwegarbeider. Ik ben niet thuis in die leefwereld. Ik heb thuis wel geleerd hoe men een hemd moet strijken en dat men dat ook in zijn broek kan steken, mijnheer Seuntjens.

  (Gelach en applaus)

  Van de wereld van de zeer rijken ken ik echter weinig. Ik noteer de collectieve ambitie van de hele oppositie. Het is mij opgevallen dat het vooral zij zijn die voor het rendement moeten zorgen. Ik begrijp dat en heb uw raadgevingen ter zake, mevrouw Bertrand, goed aangehoord en kijk er ook verder naar uit.

  Chers collègues, j'ai compris qu'une première discussion a eu lieu mardi en commission des Finances et que celle-ci se poursuivra lors des prochaines séances.

  Je ne peux que vous donner les grandes lignes de cet accord qui, comme vous le savez, doit encore passer en première lecture au Conseil des ministres. S'ensuivront un avis du Conseil d'État et une seconde lecture. Les plus impatients d'entre vous devront encore prendre leur mal en patience pour voir arriver le texte final au Parlement.

  L'accord sur la taxation des plus-values fait partie de l'accord de gouvernement, mais aussi et surtout d'un vaste ensemble de réformes sur lesquelles les cinq partis de la coalition se sont mis d'accord. Ce sont des réformes dont ce pays a cruellement besoin si on veut le remettre sur les rails, arrêter le pourrissement budgétaire et protéger notre prospérité.

  Wij hervormen de arbeidsmarkt om zoveel mogelijk mensen aan de slag te krijgen. Wij hervormen de pensioenen om deze in de toekomst betaalbaar te houden. En wij voeren ook een fiscale hervorming door om de brutoloonlast te verlagen en het netto-inkomen van werknemers te verhogen, in het bijzonder voor de lage en middeninkomens. Werken moet lonen. Het verschil tussen werken en niet werken moet 500 euro of meer bedragen. Mijnheer Matheï, die ambitie zullen wij gestalte geven. Meer mensen aan het werk voor een beter loon, dat betekent meer welvaart en een financieel gezonder land.

  Om de koopkracht van de werkenden te versterken, voorziet het regeerakkoord inderdaad in een belasting van 10 % op de meerwaarde. Dames en heren, in een land waar de fiscale druk al bijzonder hoog is, heeft de regering een duidelijke keuze gemaakt. De gewone spaarder en de hardwerkende kleine zelfstandige mogen niet het slachtoffer worden van bijkomende lasten. Zij verdienen respect en bescherming, geen bestraffing. Zoals vastgelegd in het regeerakkoord, voeren we vanaf 1 januari 2026 een evenwichtige meerwaardebelasting in. Het algemene principe daarvan is helder: een tarief van 10 % op effectief gerealiseerde meerwaarde, met de mogelijkheid om minwaarde in hetzelfde jaar af te trekken.

  We voorzien bovendien een jaarlijkse vrijstelling van 10.000 euro per persoon. Na vijf jaar zonder gebruik van deze vrijstelling loopt dat bedrag op tot 15.000 euro. Voor een koppel betekent dat dus een vrijstelling van 30.000 euro.

  Bovendien wordt dat bedrag geïndexeerd. Dus stellen dat deze belasting de middenklasse zeer zwaar zal treffen, lijkt mij zeer zwaar overdreven.

  Voor wie minstens 20 % van een onderneming bezit, voorzien we een vrijstelling tot 1 miljoen euro. Zo zorgen we ervoor dat de kleine zelfstandige, die zijn of haar levenswerk, of het levenswerk van een koppel, wil overdragen of verkopen aan het einde van de carrière, fiscaal niet zal worden bestraft. Laat het ook duidelijk zijn, deze belasting geldt niet voor pensioenspaarproducten, zoals pensioensparen of groepsverzekeringen.

  De opbrengst van deze maatregel, zoals ingeschreven in onze begrotingstabel, werd bevestigd. Het gaat om 250 miljoen euro in 2026, oplopend tot 500 miljoen euro in 2030. Die middelen zullen we inzetten om de lasten te verlagen, met name de lasten op arbeid, in het bijzonder voor mensen die werken voor een laag of gemiddeld inkomen. Dat lijkt mij zeer rechtvaardig, want wie elke ochtend vroeg opstaat en bijdraagt aan onze samenleving, verdient meer waardering. Dat is inderdaad de belofte van deze regering en die belofte zullen we houden. Voor het parlementair reces zal de minister van Financiën deze belastingverlaging nog in eerste lezing voorleggen aan de ministerraad.

  Lode Vereeck:

  Mijnheer de eerste minister, altijd als we vragen stellen over de meerwaardebelasting, krijgen we antwoorden over de personenbelasting. Ik begrijp dat niet.

  Het blijft een feit dat u in het zwaarst belaste land de enige belasting zult invoeren die we nog niet hadden, de ultieme trofee voor socialisten en communisten, een meerwaardebelasting op kap van de Vlaamse spaarders en familiebedrijven en niet van de superrijken.

  Men zegt weleens dat het gemakkelijker is een hond voorbij een hotdogkraam te krijgen dan een socialist voorbij een zak geld, maar vandaag is het gemakkelijker om een hond voorbij een hotdogkraam te krijgen dan een N-VA'er voorbij een postje als minister, burgemeester of schepen. U hebt dan ook de ruggengraat van een hotdog.

  Er is echter ook goed nieuws. Ook u hebt een trofee gewonnen, die ik u mag overhandigen. U bent de winnaar, na Guy Verhofstadt en Alexander De Croo, van de wisseltrofee belgicistische-socialistische schoothondjes. Proficiat.

  ( De heer Vereeck overhandigt een trofee aan de eerste minister )

  Voorzitter:

  Er volgt nog een reeks replieken. Als iedereen een geschenk voor u heeft, mijnheer de premier, zult u langs de deontologische commissie moeten.

  Alexia Bertrand:

  Mijnheer de premier, een land kan alleen goed functioneren met een sterke middenklasse. U hebt ook ondernemers en bedrijven nodig. Ze zijn de motor van onze economie en tewerkstelling; dat ziet u trouwens ook in uw stad. Laat ons fier op hen zijn.

  De heer Dedecker had het over 25 jaar. Open Vld heeft die taks inderdaad 25 jaar lang tegengehouden omdat ze altijd de middenklasse treft. Het zijn altijd dezelfden die betalen, mijnheer Dedecker. Wat de PS nooit gelukt is in de regering, krijgt ze cadeau van u, mijnheer De Wever, en waarom? Omdat u gezwicht bent voor een trofee van Vooruit.

  Mijnheer Seuntjes, u zult uw debatfiches moeten aanpassen, want de heer Bouchez zegt het zelf: als men rendement wilt, dan moet men een brede belastingbasis aanspreken, dus de middenklasse.

  Ik eindig met Willy De Clercq. Dat was een liberaal, mijnheer Dedecker. Wat u doet (…)

  Voorzitter:

  Mevrouw Bertrand, iedereen zal die woorden van Willy De Clercq op Google kunnen opzoeken.

  Dieter Vanbesien:

  Collega's, de rijkste 10 % van ons land bezit samen 1.632 miljard euro. Van dat gigantisch vermogen vraagt deze regering een bijdrage van 500 miljoen euro. Het is een schande hoe de regering de sterkste schouders keer op keer beschermt. Het is een schande dat de gewone mensen, die onze samenleving draaiende houden, telkens opnieuw het gelag betalen. Deze regering zit in de verkeerde zakken.

  Wat blijkt vandaag? Zelfs die beperkte bijdrage raakt de rijkste 1 % niet eens. Opnieuw zit de regering in de verkeerde zakken. Als de fiscale experts gelijk krijgen dat die maatregel niet opgaat voor de allergrootsten, dan blijft er maar één conclusie over: het is tijd voor een echte vermogensbelasting: eenvoudig, eerlijk, zonder achterpoortjes. Alleen op die manier kan deze regering de belofte aan de Belgen nakomen.

  Voorzitter:

  Collega Vanbesien, bedankt voor die suggestie.

  François De Smet:

  Merci pour vos réponses, monsieur le premier ministre.

  Pourquoi cet impôt n'existait-il pas jusqu'ici en Belgique alors qu'il existe dans un grand nombre de pays? Il n'existait pas parce qu'en Belgique, il y avait – et il y a toujours – une immense taxation des charges sur le travail.

  Donc, dès le moment où vous choisissez d'ajouter cet impôt, la moindre des choses aurait été de faire un vrai tax shift et de diminuer les charges sur le travail. Ce n'est pas ce que vous faites; vous le ferez peut-être, si tout va bien, dans deux ou trois ans, où chaque Belge aura peut-être 100 euros environ par mois.

  Votre réforme de l'emploi est d'abord une réforme du chômage, vous en êtes très fier, vous l'avez à nouveau rappelé. L'une des faiblesses de cette réforme, outre le fait que vous sanctionnez évidemment les chômeurs beaucoup plus tôt, est que vous ne créez pas l'emploi, vous n'avez pas de stratégie industrielle. Là encore, vous sanctionnez les entrepreneurs, ceux qui doivent créer, ceux qui doivent investir, et vous rendez encore plus difficile, demain, la possibilité d'atteindre vos objectifs en termes de taux d'emploi.

  Steven Matheï:

  Dank u wel, mijnheer de eerste minister, voor uw antwoorden. Meer nettoloon op het einde van de maand, dat houdt de mensen bezig. Dat is op zich logisch, want veel werknemers uit de hardwerkende middenklasse geven de helft van hun loon af. Meer nettoloon is ook een absolute prioriteit van cd&v. Het staat in het regeerakkoord en ik ben blij dat u dat daarnet opnieuw hebt onderschreven en ook een timing hebt opgegeven, die aantoont dat u er snel werk van zult maken.

  Als we op 1 januari 2026 een lastenverlaging willen doorvoeren, dan moet er voor 21 juli een akkoord zijn. Wij zullen daarvoor strijden, want dat zijn we verschuldigd aan de hardwerkende middenklasse.

  Jean-Marie Dedecker:

  Mijnheer de eerste minister, u had zich er gemakkelijker van af kunnen maken met een verdubbeling van de hoogste beurstaks ter wereld, die al van toepassing is, namelijk 1,32%. Dan had de brol van de heer Bouchez niet hoeven te worden ingevoerd. Op dividenden betalen we al 30 % roerende voorheffing. We hebben een Reynderstaks van 30 %, een kaaimantaks van 30 %, een uitzonderlijke meerwaardebelasting op aandelen van 33 % en nu nog eens 10 % meerwaardebelasting.

  Ik heb het lastig met de hypocrisie hier. Zo is het dankzij uw partij, mevrouw Dedonder, dat we de hoogste kapitaalbelasting van Europa hebben. Ik heb ook al gewezen op de strapatsen van cd&v. Over sommigen spreek ik niet meer, want die verkiezen gelijke armoede boven ongelijke rijkdom. Dat is voor mij niet het probleem. En wat verkondigde het Vlaams Belang vóór de verkiezingen in een interview in De Tijd ? Weet u het nog? Ik zal niet kijken naar collega Vereeck, want hij komt ook van LDD, waar hij is weggelopen - het was te goed bij ons. In zijn verkiezingsprogramma voor de verkiezingen pleitte die partij voor 25 % meerwaardebelasting. ( Tumult )

  Ludivine Dedonder:

  (…)

  Voorzitter:

  Collega's, mag ik u vragen om te luisteren naar mevrouw Dedonder?

  Ludivine Dedonder:

  Monsieur le premier ministre, en n'en disant mot, vous confirmez que la taxe ne touchera pas les plus fortunés. C'était certainement votre intention. Cette taxe ne touchera pas les milliardaires. Vous confirmez ainsi que les factures seront bien émises sur le dos de tous les Belges, sauf celui des plus riches.

  Vous dites que cela fait partie d'un ensemble de réformes comprenant notamment celles du chômage, du marché du travail et des pensions. Cela confirme bien que tout se fait sur le dos de la classe moyenne, des travailleurs, des pensionnés et des malades. Quand je vous pose la question relative aux 11 F-35, qui font partie, comme vous l'avez dit vous-même, de ce deal sur les plus-values, je n'ai pas de réponse. Il faudra encore trouver deux milliards sur le dos des travailleurs.

  Cela caractérise bien ce gouvernement. Depuis le début, vous vous acharnez sur les travailleurs alors que vous prétendez vouloir les récompenser. Ils n'auront pas 500 euros supplémentaires, mais devront en payer 500!

  Oskar Seuntjens:

  Mijnheer de voorzitter, andere landen doen het allang. Hier wordt er ook allang om geschreeuwd. De huidige regering met Vooruit doet het ook effectief. Wij zorgen ervoor dat in de moeilijke tijden die het vandaag zijn ook de superrijken een eerlijke bijdrage zullen leveren.

  Er wordt hier veel gelachen met belachelijke trofeetjes, maar daar gaat het niet om. Het gaat niet om trofeeën, het gaat om rechtvaardigheid. Op een moment waarop de wereld in brand staat, vragen wij van iedereen een eerlijke bijdrage.

  Daarom is, zoals andere leden al opmerkten, de volgende stap dat mensen die elke dag werken op het einde van de maand netto meer kunnen overhouden. Mijnheer de eerste minister, daarvoor hebt u onze steun. Wij zullen verder hervormen om onze toekomst te beschermen en werkende mensen erop vooruit te laten gaan.

  Sofie Merckx:

  Mijnheer de premier, wij hebben u met minstens vijf parlementsleden gevraagd wat uw antwoord is op de analyses die de afgelopen dagen overal werden gemaakt en die stelden dat de superrijken niet zullen betalen. U mag trouwens ook naar mij luisteren. Ik zie namelijk dat u gezellig keuvelt met de heer Vereeck. Ik had echter van u ook geen antwoord verwacht. Mijnheer Seuntjes, hoe kan uw partij daarin meegaan? Cd&v, hoe kunt u dat? De sterkste schouders zullen de dans ontspringen! Met uw riedeltje dat de superrijken zullen bijdragen en dat alles eerlijk is, maakt u misbruik van dat symbool om mee te stappen op die asociale hervormingstrein. U helpt de werkende mensen immers niet! Wat u doet is (…)

Voorstellen

Voorstellen ingediend door Oskar Seuntjens als hoofdauteur.

Slechts een deel van alle voorstellen wordt getoond. Lopende voorstellen die nog niet zijn gestemd geweest worden niet weergegeven.

• Voorstel: Voorstel tot wijziging van het Reglement van de Kamer van volksvertegenwoordigers met betrekking tot de actualisatie van de ontvankelijkheid van vragen (1549/4)

  Voorstel tot wijziging van het Reglement van de Kamer van volksvertegenwoordigers met betrekking tot de actualisatie van de ontvankelijkheid van vragen (1549/4)

  Bekijk dossier 1549

• Voorstel: Wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 12 juli 2022 tot versterking van het kader dat van toepassing is op de voorzieningen aangelegd voor de ontmanteling van de kerncentrales en voor het beheer van verbruikte splijtstof en voor het beheer van operationeel afval en tot gedeeltelijke opheffing en wijziging van de wet van 11 april 2003 betreffende de voorzieningen aangelegd voor de ontmanteling van de kerncentrales en voor het beheer van splijtstoffen bestraald in deze kerncentrales (1604/5)

  Wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 12 juli 2022 tot versterking van het kader dat van toepassing is op de voorzieningen aangelegd voor de ontmanteling van de kerncentrales en voor het beheer van verbruikte splijtstof en voor het beheer van operationeel afval en tot gedeeltelijke opheffing en wijziging van de wet van 11 april 2003 betreffende de voorzieningen aangelegd voor de ontmanteling van de kerncentrales en voor het beheer van splijtstoffen bestraald in deze kerncentrales (1604/5)

  Bekijk dossier 1604

• Voorstel: Wetsvoorstel houdende invoering van diverse energiemaatregelen (1518/4)

  Wetsvoorstel houdende invoering van diverse energiemaatregelen (1518/4)

  Bekijk dossier 1518

• Voorstel: Voorstel van resolutie ter promotie van de combinatie fiets en trein (1085/4)

  Voorstel van resolutie ter promotie van de combinatie fiets en trein (1085/4)

  Bekijk dossier 1085

• Voorstel: Wetsvoorstel tot verlenging van het verminderingsmechanisme van de retributie voor het gebruik van de spoorweginfrastructuur ten voordele van het goederenvervoer per spoor, zoals vastgesteld in titel 6 van de programmawet van 27 december 2021 (1197/6)

  Wetsvoorstel tot verlenging van het verminderingsmechanisme van de retributie voor het gebruik van de spoorweginfrastructuur ten voordele van het goederenvervoer per spoor, zoals vastgesteld in titel 6 van de programmawet van 27 december 2021 (1197/6)

  Bekijk dossier 1197

• Voorstel: Wetsvoorstel betreffende de telefonische en elektronische bereikbaarheid van energieleveranciers (736/5)

  Wetsvoorstel betreffende de telefonische en elektronische bereikbaarheid van energieleveranciers (736/5)

  Bekijk dossier 736

• Voorstel: Wetsvoorstel houdende diverse bepalingen inzake kernenergie, teneinde de elektriciteitsbevoorradingszekerheid te waarborgen en de energiemixkosten in de hand te houden (318/9)

  Wetsvoorstel houdende diverse bepalingen inzake kernenergie, teneinde de elektriciteitsbevoorradingszekerheid te waarborgen en de energiemixkosten in de hand te houden (318/9)

  Bekijk dossier 318

• Voorstel: Wetsvoorstel strekkende tot het verlengen van de 600-urengrens voor studentenarbeid (443/14)

  Wetsvoorstel strekkende tot het verlengen van de 600-urengrens voor studentenarbeid (443/14)

  Bekijk dossier 443

• Voorstel: Wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 12 april 1965 betreffende het vervoer van gasachtige produkten en andere door middel van leidingen, en van de wet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt, inzake de mededeling van vertrouwelijke informatie (688/6)

  Wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 12 april 1965 betreffende het vervoer van gasachtige produkten en andere door middel van leidingen, en van de wet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt, inzake de mededeling van vertrouwelijke informatie (688/6)

  Bekijk dossier 688

Stemmingen

Recente stemmingen van Oskar Seuntjens in de plenaire vergadering.

Commissies

Oskar Seuntjens is lid van de volgende commissies.