Commissievergadering sociale zaken, werk en pensioenen op 16 september 2025

Mondelinge vragen

De vragen die gesteld werden tijdens deze vergadering.

• Vraag: De toegankelijkheid van de musea (Q56007130C)

  De toegankelijkheid van de musea
  

  Gesteld door

  Ecolo-Groen Meyrem Almaci
  

  Beantwoord door

  Vooruit Rob Beenders (Minister van Consumentenbescherming, Sociale Fraudebestrijding, Personen met een handicap en Gelijke Kansen)
  

  op 16 september 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Het KMSK Brussel weigert toegang aan een bezoeker met een elektrische driewielerrolstoel (ombouw met voorwiel) uit vrees voor schade aan kunstwerken, terwijl andere musea dit wel toelaten. Minister Beenders steunt de bezoeker en dringt aan op een oplossing (zoals vervangend vervoer of begeleiding), maar het museum houdt vast aan zijn standpunt, ondanks lopend overleg en media-aandacht. Almaci benadrukt dat het onacceptabel is en eist een snelle, praktische oplossing (eigen vervoersmiddel of vertrouwen in technologie), aangezien het probleem geïsoleerd lijkt tot dit museum. De kwestie blijft onopgelost, maar beide partijen vinden dat toegang een vanzelfsprekendheid had moeten zijn.

  Meyrem Almaci:

  Mijnheer de minister, u bent bevoegd voor inclusiviteit en gelijke kansen. Vanuit die invalshoek stel ik u een vraag over cultuur. Er zijn in ons land verschillende cultureel toonaangevende musea, waarvoor er van heinde en verre bezoekers komen en waarop we dus ook fier mogen zijn. Een voorbeeld daarvan is het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten (KMSK).

  Het is niet voor elke burger eenvoudig om zich in die museumgebouwen te verplaatsen. Het gaat vaak om zeer oude gebouwen waar de toegang tot de zalen niet altijd zonder problemen verloopt, zeker voor wie minder mobiel is of een rolstoel gebruikt. Soms is de hellingsbaan niet geschikt, hangt de bel aan de ingang van het gebouw te hoog, zijn de deuren tussen de zalen te zwaar of geraken ze eenvoudigweg niet binnen, omdat een voorwiel van een manuele rolstoel elektrisch is. Dat laatste was het geval in het KMSK. Kortom, de gebouwen zijn dus niet altijd voldoende uitgerust voor personen in een rolstoel of met een beperking in het algemeen.

  Mijnheer de minister, wat is de stand van zaken? Bent u op de hoogte van dat specifieke geval? Kreeg u gelijkaardige meldingen uit andere musea en instellingen? Wat is de omvang van het probleem? Hopelijk is dat beperkt.

  Welke maatregelen hebt u genomen of zult u nemen opdat de toegang in onze federale en gesubsidieerde culturele instellingen voor personen met een fysieke beperking altijd gegarandeerd blijft?

  Hoe verzekert u dat dergelijke klachten sneller en structureel worden opgevolgd? Naar wat ik heb vernomen, weigert het KMSK in het specifieke geval immers nog steeds om de nodige maatregelen te nemen.

  Rob Beenders:

  Mevrouw Almaci, vooreerst verduidelijk ik dat het in het specifieke dossier gaat over het KMSK in Brussel. Ik wil verwijten aan het verkeerde adres vermijden. Met het KMSK in Antwerpen zijn er geen problemen. We zijn op de hoogte van het probleem bij het KMSK in Brussel, waarbij een persoon met een handicap die zich verplaatst met een elektrische driewieler waarvan het voorste wiel een buitenwiel is, de toegang werd geweigerd. Daar werd ook in de media over bericht.

  Mijn collega-minister Matz is verantwoordelijk voor het beheer van het gebouw en het museum. We hebben met het museum overlegd om een oplossing te zoeken. Het museum houdt echter voet bij stuk, aangezien men vreest dat kunstwerken beschadigd kunnen worden. Daarnaast vindt men dat niet het ideale transportmiddel in een museum.

  Ik heb daar moeite mee, omdat de persoon waarvan sprake niet de intentie heeft om kunstwerken te beschadigen tijdens het museumbezoek. Hij is zeer voorzichtig en is de mening toegedaan dat zijn zelfstandigheid wordt aangetast, omdat hij het museum op eigen kracht wil bezoeken. De betrokkene rijdt meestal zelf met de wagen, die hij heeft laten ombouwen, en hij neemt zijn rolstoel mee naar het museum. Hij wil zelfstandig het museum bezoeken, maar dat wordt hem geweigerd.

  Het museum erkent de klacht en zoekt naar oplossingen. Men overweegt bepaalde vervangingstoestellen te voorzien, zodat personen met een handicap kunnen wisselen van toestel en toch zelfstandig het museum kunnen bezoeken. Daar wordt momenteel aan gewerkt.

  Ik heb met de persoon in kwestie afgesproken ’s avonds naar het museum te gaan voor een gesprek. Het is het enige museum waarvan bekend is dat de betreffende toestellen er niet zijn toegestaan. In vrijwel alle andere musea in België en zelfs in het buitenland zijn ze wel toegelaten. Het overleg loopt. Wat is dat de volgende stap als men beschadiging van de kunstwerken door rolstoelen vreest, heb ik gevraagd. Zal men dan ook kinderen de toegang verbieden uit vrees voor beschadiging? Als men op die manier begint te redeneren, wordt het wel lastig. Ik sta aan de zijde van de persoon die toegang tot het museum wil en doe alles wat mogelijk is om dat te realiseren, maar er is momenteel nog geen definitieve oplossing.

  In ieder geval betreur ik dat er zoveel tijd en energie moeten worden besteed aan iets wat eigenlijk vanzelfsprekend zou moeten zijn.

  Meyrem Almaci:

  Ik ga ervan uit dat hetzelfde probleem zich niet voordoet in andere instellingen.

  Rob Beenders:

  Daar hebben we geen weet van.

  Meyrem Almaci:

  Goed, dat was overigens een van mijn vragen. Ik ben blij dat er daarmee slechts in één instelling, namelijk het KMSK Brussel een probleem is, maar het is er uiteraard een te veel. Zou het museum zelf geen adequaat vervoersmiddel kunnen aankopen?

  Er zijn in wezen slechts twee mogelijkheden. Ofwel vertrouwt men die technologie niet en vreest men dat die defect raakt en in een schilderij terechtkomt. Men kan dan bijvoorbeeld wel een personeelslid inzetten om met de bezoekers rond te rijden. Ofwel aanvaardt men dat de technologie haar deugdelijkheid heeft bewezen. Ik heb geen weet van krantenartikelen over op hol geslagen rolstoelen met elektrische aandrijving vooraan.

  Het is naar mijn mening onaanvaardbaar om hier zoveel tijd en energie aan te verliezen. De betrokken persoon heeft gewoon gelijk en zou toegang moeten kunnen krijgen tot het museum. Ik ga er dan ook van uit dat het op die manier wordt opgelost en dat het museum zelf een redelijke oplossing zoekt. Die is niet moeilijk te bedenken. Ik ben in ieder geval blij te horen dat het om een uitzondering gaat.

  Voorzitter:

  Les questions n° 56007325C et n° 56007326C de M. Jean-François Gatelier sont reportées. Sans nouvelles de sa part, la question n° 56007367C de Mme Marie Meunier est retirée.

• Vraag: De door de SIOD gepubliceerde recente cijfers inzake sociale fraude (Q56007399C)

  veiligheid, justitie en defensie

  De door de SIOD gepubliceerde recente cijfers inzake sociale fraude
  

  Gesteld door

  Les Engagés Isabelle Hansez
  

  Beantwoord door

  Vooruit Rob Beenders (Minister van Consumentenbescherming, Sociale Fraudebestrijding, Personen met een handicap en Gelijke Kansen)
  

  op 16 september 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Minister Beenders bevestigt 300 extra aanwervingen (verdeling nog in overleg met collega-ministers) om fraude en dumping te bestrijden, met focus op transnationaal misbruik (o.a. detachering, waar België EU-topper is). Europese samenwerking (via ELA, gezamenlijke inspecties en bewustmakingscampagnes) en verbeterde meldkanalen (SIRS) moeten vanaf 2025-2026 de aanpak verscherpen, met nadruk op datadeling en handhaving. Hansez (Les Engagés) steunt de plannen maar eist opvolging. Kern: snellere controles, EU-afstemming en systeemfraude aanpakken.

  Isabelle Hansez:

  Monsieur le ministre, selon les chiffres récents du Service d'information et de recherche sociale (SIRS), une entreprise contrôlée sur trois était en infraction au premier semestre 2025, avec des pics de fraude sociale atteignant près de 60 % dans des secteurs comme les stations de lavage, l’horeca ou le nettoyage.

  Ces pratiques – travail au noir, faux indépendants, sociétés "boîtes aux lettres" et abus de travailleurs détachés – fragilisent notre sécurité sociale, exploitent les plus vulnérables et pénalisent les entreprises honnêtes.

  Vous avez annoncé, notamment dans votre note de politique générale, un renforcement des effectifs d’inspection et davantage de contrôles.

  Dès lors, monsieur le ministre, pourriez-vous éclairer la Chambre sur le calendrier concret de ces recrutements? Pourriez-vous apporter des précisions quant aux initiatives que le gouvernement envisage de prendre pour porter la problématique du dumping social au niveau européen, notamment via l’Autorité européenne du travail (ELA) ou des accords bilatéraux, afin de renforcer la lutte contre le dumping social transfrontalier qui fragilise le bon fonctionnement de notre marché intérieur?

  Rob Beenders:

  Madame Hansez, comme indiqué dans la note de politique, nous travaillons avec mes collègues ministres pour répartir les 300 recrutements prévus. Je souhaite que cela aboutisse le plus rapidement possible. Ces 300 recrutements ne seront pas tous affectés aux services d'inspection sociale. Je déterminerai la répartition entre les services d'inspection dès que possible, en collaboration avec les ministres Clarinval, Simonet et Vandenbroucke ainsi qu'avec les différents services d'inspection. Les besoins de chaque service en vue de la mise en œuvre des priorités stratégiques de l'accord de gouvernement serviront de lignes directrices à cet égard.

  Enfin, je tiens à souligner que les inspecteurs sociaux rapportent en moyenne trois fois leur coût. Je souhaite donc, grâce à ces recrutements, renforcer les services d'inspection sociale et la lutte contre la fraude sociale mais aussi soutenir les objectifs budgétaires.

  Les chiffres européens montrent que le nombre de travailleurs détachés en Belgique est très élevé. En 2022, 263 000 personnes ont été détachées en Belgique et notre pays occupe ainsi la troisième place au sein de l'Union européenne – après l'Allemagne et l'Autriche, mais devant la France et les Pays-Bas. C'est pourquoi le nouveau plan d'action stratégique 2026-2029 mais aussi, dans la mesure du possible, le plan d'action opérationnel actualisé 2025-2026 du SIRS, se concentreront en priorité sur la résolution des problèmes liés à l'emploi transfrontalier et aux entreprises étrangères.

  Dans le cadre des plans pour une concurrence loyale, une campagne de sensibilisation belge sera mise en place afin d'informer toutes les parties sur la fraude sociale et le dumping social. Divers éléments peuvent y être inclus, tels que l'information sur le travail légal et la mise en avant des responsabilités de chacun.

  En 2025, nous soutiendrons également la campagne de sensibilisation de l'Autorité européenne du travail (ELA). À partir d'octobre, les services d'inspection belges lanceront, en collaboration avec l'ELA – qui mènera une campagne de communication et d'information similaire sur la sécurité sociale européenne – une campagne d'information sur le travail légal et les avantages du travail officiel en 2026.

  Je chargerai également le SIRS d'optimiser le fonctionnement du point de contact pour une concurrence loyale afin que les citoyens, les entrepreneurs et les partenaires sociaux puissent signaler plus rapidement aux services d'inspection les abus et fraudes éventuels en matière de mises à disposition et de détachements internationaux via ce point de contact.

  Grâce à des questions adaptées, les citoyens, les entreprises ou les partenaires sociaux pourront fournir les informations nécessaires de manière encore plus efficace.

  En concertation avec mes collègues compétents, je lancerai divers chantiers autour de l'échange de données et de la coopération en 2026 et 2027.

  Enfin, la coopération européenne est et reste l'un des axes prioritaires de la lutte contre la fraude sociale transfrontalière. Il est donc essentiel de continuer à soutenir le développement de l'Autorité européenne du travail, notamment en organisant des inspections conjointes et concertées.

  Isabelle Hansez:

  Monsieur le ministre, je vous remercie pour vos réponses étayées, qui reprennent un certain nombre d'initiatives qui vont dans le bon sens. Comme vous le savez, la lutte contre le dumping social est une priorité pour les Engagés. Nous savons qu'il en est de même pour vous. Nous suivrons de près l'évolution de ces dossiers.

• Vraag: Het recente rapport van Unia over personen met een handicap (Q56007527C)

  Het recente rapport van Unia over personen met een handicap
  

  Gesteld door

  Les Engagés Isabelle Hansez
  

  Beantwoord door

  Vooruit Rob Beenders (Minister van Consumentenbescherming, Sociale Fraudebestrijding, Personen met een handicap en Gelijke Kansen)
  

  op 16 september 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Minister Beenders bevestigt dat hij de Unia-aanbevelingen (o.a. een interfederaal werkgroep voor ondernemerschap door personen met een handicap) zal integreren in het Federaal Handicapplan 2025-2029, samen met minister Simonet (Zelfstandigen). Hij bouwt voort op bestaande maatregelen zoals cumul van uitkering en inkomen (sinds 2024) en belooft een ambitieus actieplan tegen eind 2024, na overleg met collega-ministers. Hansez (Les Engagés) benadrukt het belang van gelijke kansen en economische inclusie, en dringt aan op een doorbraak in het nieuwe plan.

  Isabelle Hansez:

  Monsieur le ministre, le récent rapport d'Unia souligne que les personnes en situation de handicap qui veulent entreprendre aujourd'hui rencontrent des obstacles particuliers: accès limité à l'information, difficultés accrues de financement ou d'assurance et crainte de perdre leurs droits sociaux.

  Dans ce contexte, Unia recommande que le futur Plan fédéral Handicap 2025-2029 prévoie explicitement de mettre sur pied un groupe de travail interfédéral visant à réfléchir à une meilleure articulation des dispositifs existants pour soutenir l'entrepreneuriat des personnes en situation de handicap. Partant, monsieur le ministre, comment comptez-vous concrétiser cette recommandation dans vos compétences ministérielles en vue du Conseil des ministres dans quelques semaines relatif au Plan fédéral Handicap 2025-2029?

  Vous le savez, monsieur le ministre, Les Engagés attachent une importance particulière à l'inclusion des personnes en situation de handicap. Faciliter leur accès à l'entreprenariat, c'est non seulement une question d'égalité des chances, mais aussi un levier de cohésion sociale et de dynamisme économique. Je vous remercie.

  Rob Beenders:

  Il est vrai que l'emploi des personnes en situation de handicap pose des défis et que cela vaut également pour l'entrepreneuriat.

  C'est à ma demande qu'Unia a rédigé l'avis auquel vous faites référence. En effet, pour l'élaboration du Plan d'action fédéral en faveur des personnes en situation de handicap, pour cette législature 2025-2029, j'ai demandé à Unia et au Conseil Supérieur National des Personnes Handicapées (CSNPH) de me faire part de leurs recommandations. Ces recommandations serviront de base aux discussions bilatérales que j'aurai avec mes collègues ministres au cours des prochaines semaines.

  Avec ma collègue Simonet, ministre des Indépendants, nous examinerons ensemble comment éliminer les obstacles et promouvoir l’entrepreneuriat pour les personnes en situation de handicap. Il est encore trop tôt aujourd'hui pour anticiper les résultats de ces discussions.

  Dans tous les cas, je souhaite m'appuyer sur le travail accompli au cours de la législature précédente, notamment sur l'introduction par mon prédécesseur de la mesure de cumul permettant aux personnes en situation de handicap n'ayant pas travaillé pendant au moins deux ans de cumuler leur allocation de remplacement de revenus (ARR) avec un revenu professionnel pendant deux ans.

  Cela inclut également les revenus provenant d'une activité indépendante. Cette mesure est en vigueur depuis le 1 er janvier 2024. Au cours de la législature précédente, le ministre des Indépendants a également introduit la possibilité pour les bénéficiaires d'une ARR de travailler comme indépendants à titre accessoire.

  J'espère finaliser, d'ici la fin de l'année, un plan d'action ambitieux comprenant des mesures fortes pour l'inclusion des personnes en situation de handicap pendant la législature. Dès qu'il aura été approuvé par le Conseil des ministres, je le présenterai également ici à la Chambre.

  Isabelle Hansez:

  Je vous remercie, monsieur le ministre. J'entends bien que vous allez prendre en considération les recommandations d'Unia et du Conseil Supérieur National des Personnes Handicapées pour élaborer votre plan d'action. Le Plan fédéral Handicap 2025-2029 doit être un nouveau tournant dans la lutte pour les personnes porteuses d'un handicap. Un élan salutaire et salvateur s'impose. Je vous remercie donc d'avance de traiter au mieux ce dossier.

• Vraag: De alarmkreten van de magistratuur en de RSZ in verband met de sociale fraude in de bouw (Q56007583C)

  veiligheid, justitie en defensie

  De alarmkreten van de magistratuur en de RSZ in verband met de sociale fraude in de bouw
  

  Gesteld door

  Les Engagés Isabelle Hansez
  

  Beantwoord door

  Vooruit Rob Beenders (Minister van Consumentenbescherming, Sociale Fraudebestrijding, Personen met een handicap en Gelijke Kansen)
  Ellen Samyn
  

  op 16 september 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Minister Beenders bevestigt dat fraude in de bouwsector (via schijnconstructies, insolvabiliteitsfraude en internationale netwerken) hard wordt aangepakt via een versterkt actieplan 2025-2026, gericht op snelere activabeslaglegging en transnationale samenwerking met Justitie en Financiën. Het ONSS zet juridische middelen in (o.a. art. 1382 BW en solidair aansprakelijkheid) om 32,5 miljoen euro te recupereren via solvabiliteitsonderzoeken en nazicht op herhalingsdaders, maar executie van strafrechtelijke sancties blijft een bevoegdheid van Justitie. Hansez (Les Engagés) benadrukt de nood aan concrete uitvoering en waakt over de link met georganiseerde criminaliteit, terwijl het parlement steun betuigt na het persoonlijk verlies van de minister.

  Isabelle Hansez:

  Monsieur le ministre, l'actualité récente mettait en lumière de nouveaux dossiers de fraude sociale dans le secteur de la construction, qualifiés de "structures négrières". Ces montages, tristement connus depuis plus de vingt ans, consistent à créer en cascade des sociétés éphémères qui disparaissent rapidement en faillite, permettant d’éluder cotisations sociales et précompte professionnel, tout en continuant à employer fictivement les mêmes travailleurs.

  Selon le ministère public et l’ONSS, ces pratiques coûtent des millions d’euros à la sécurité sociale et fragilisent des centaines de travailleurs qui passent d’une société écran à l’autre.

  Il en ressort deux constats préoccupants. Premièrement, les entrepreneurs généraux, souvent bénéficiaires économiques de ces pratiques, échappent quasi systématiquement aux poursuites faute de preuves suffisantes, ce qui interroge sur leur réelle responsabilité dans la chaîne de sous-traitance. Deuxièmement, les amendes et confiscations ordonnées par les tribunaux restent très difficilement recouvrées. De nombreux fraudeurs organisent leur insolvabilité, parfois par des divorces opportunistes ou des transferts de patrimoine, ce qui prive la sécurité sociale des montants dus et entretient un sentiment d’impunité.

  Enfin, il est inquiétant de lire dans la presse que certains acteurs du secteur justifient encore ces pratiques par l’argument: "Tout le monde fait comme ça." Cela montre à quel point la fraude est banalisée dans certaines branches de la construction, mettant en péril la concurrence loyale et les droits des travailleurs.

  Dès lors, monsieur le ministre, quelles mesures envisagez-vous pour améliorer l’efficacité du recouvrement des amendes et confiscations prononcées à l’encontre des fraudeurs, afin d’éviter qu’ils organisent leur insolvabilité et échappent de facto aux sanctions financières?

  L’ONSS a fait part de sa volonté de suivre de plus près l’exécution des peines. Pouvez-vous préciser quelles nouvelles initiatives concrètes seront mises en œuvre pour atteindre cet objectif en collaboration, le cas échéant, avec votre collègue de la Justice, Mme la ministre Annelies Verlinden?

  Rob Beenders:

  Madame Hansez, tout d'abord, j'ai récemment actualisé le plan d'action 2025-2026 pour la lutte contre la fraude sociale, au moyen de mesures politiques ciblées. Je souhaite ainsi mettre davantage l'accent sur l'ensemble de la chaîne d'exécution, y compris les recouvrements. La fraude sociale ne s'arrête pas aux frontières, d'où la nécessité d'un renforcement des recouvrements transfrontaliers afin de mettre un terme aux activités des fraudeurs et de leur fermer toute issue. La fraude sociale grave ne représente qu'une partie de la criminalité organisée et constitue une menace croissante pour la sécurité, l'économie et la société. Les organisations criminelles opèrent de plus en plus à l'échelle internationale et recourent à des structures complexes afin de générer et dissimuler des profits illégaux. Les méthodes d'enquête traditionnelles et sectorielles se révèlent souvent insuffisantes pour mettre au jour et perturber leurs réseaux financiers et opérationnels. Pour y remédier, je travaille en collaboration avec les ministres de la Justice et des Finances afin de développer une approche axée sur le recouvrement et de combattre les fraudeurs graves là où cela leur fait le plus mal, c'est-à-dire dans leur portefeuille. Les enquêtes explorent donc les manières d'accélérer la saisie des actifs afin de s'en servir pour payer ultérieurement les dettes sociales ou les salaires. En tant que vice-président du Collège pour la lutte contre la fraude fiscale et sociale, je peux donc affirmer que les travaux battent leur plein en vue de renforcer la coopération dans l'échange d'informations avec tous les services d'inspection concernés.

  Ensuite, l'ONSS n'est pas habilité à suivre l'exécution des peines. C'est la prérogative du SPF Justice. L'ONSS suit l'exécution des sanctions civiles prononcées dans le cadre des dossiers correctionnels dans lesquels il s'est constitué partie civile et a obtenu un dédommagement. Comme partie civile dans un dossier correctionnel, par l'application de l'article 1382 du Code civil, l'ONSS peut réclamer des dommages et intérêts dont le montant correspond aux cotisations.

  Cette approche développée par les services de l'inspection de l'ONSS est appliquée de manière de plus en plus systématique. Elle s'effectue en collaboration avec les ministères publics dans les dossiers de fraude sociale grave et organisée dans lesquels il existe des possibilités de recouvrement effectif. Elle permet d'aller récupérer l'argent auprès des personnes même si elles ne sont pas identifiées comme employeurs ONSS, puisque les employeurs officiels sont insolvables.

  Outre l'article 1382 du Code civil, l'ONSS utilise d'autres dispositions légales. En cas d'organisation criminelle, l'article 50 du Code pénal et la jurisprudence de la Cour de cassation disposent que tous les condamnés sont solidairement responsables du paiement de la totalité de la dette ONSS, quelle que soit la durée et le degré de participation à l'infraction. Après la décision de justice, l'ONSS ne se limite pas à récupérer l'argent à l'OCSC ou l'argent qui sera trouvé dans le cadre d'une éventuelle enquête pénale d'exécution, mais effectue une réelle enquête de solvabilité des condamnés et mène les procédures de recouvrement avec célérité afin de récupérer un maximum d'actifs.

  L'ONSS effectue également un suivi des activités actuelles des condamnés et, le cas échéant, retrouve de nouveaux dossiers lorsqu'il constate que les fraudeurs continuent leur activité délictuelle. Une quarantaine de dossiers font l'objet de ce type de suivi. Le montant obtenu par l'Office s'élève à 57 millions d'euros pour un recouvrement effectif de 32,5 millions d'euros.

  Je dois vous présenter des excuses, même si ce n'est pas une excuse: mon ami est décédé ce matin et je n'ai pas eu le temps de préparer toutes les questions aujourd'hui. Je suis donc désolé que ce n'était pas comme il le fallait normalement.

  Isabelle Hansez:

  Ne vous inquiétez pas. Désolée.

  Rob Beenders:

  C'est juste parce que j'ai lu les questions et je n'ai pas préparé la question comme il le fallait. J'ai une excuse, j'espère.

  Isabelle Hansez:

  Il n'y a pas de souci, monsieur le ministre. Sincères condoléances.

  Rob Beenders:

  Pas de problème. Ce n'est pas une excuse, mais je veux juste le dire, parce que je sens que ce n'est pas naturel…

  Isabelle Hansez:

  Je pense que c'est très bien. Je vous remercie pour votre réponse. Comme je le précisais, le dumping social est une priorité pour les Engagés. Il convient de joindre la parole aux actes en donnant le maximum d'effectivité à la lutte contre la fraude, notamment au niveau de l'exécution des sanctions. Je pense que vous avez étayé votre réponse, sans souci.

  Nous sommes vraiment heureux d'entendre qu'une prise de conscience que la fraude sociale s'inscrit dans une criminalité économique plus grande fait écho au sein du gouvernement. Vous savez que nous sommes sensibles à cette problématique de fraude sociale. Nous serons attentifs aux avancées exécutives dont vous venez de parler à ce sujet. Je vous remercie.

  Voorzitter:

  Merci madame Hansez. Je veux me joindre aux condoléances que vous avez exprimées. Monsieur le ministre, vous faites preuve d'un respect du Parlement rarement vu à ce point. Toutes nos pensées.

  Ellen Samyn:

  Mijnheer de minister, ook van mij oprechte deelneming en ik dank u om in die moeilijke omstandigheden toch naar het Parlement te komen.

  Rob Beenders:

  Je n'ai pas préparé les questions comme il le fallait. Ce n'est pas évident car c'est en français. Dans tous les cas, je vous remercie.

• Vraag: De maatregelen ter bevordering van de tewerkstelling van personen met een handicap (Q56007859C)

  De maatregelen ter bevordering van de tewerkstelling van personen met een handicap
  

  Gesteld door

  VB Ellen Samyn
  

  Beantwoord door

  Vooruit Rob Beenders (Minister van Consumentenbescherming, Sociale Fraudebestrijding, Personen met een handicap en Gelijke Kansen)
  

  op 16 september 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Minister Beenders bevestigt hervormingen in de IVT-cumulregeling (getrapt systeem, verlengde termijn tot 3 jaar) en aanpassingen aan vrijstellingsgrenzen (2026), maar wacht eerst op evaluatiegegevens (maart 2026) en overleg met gewesten (start oktober 2025). Concrete incentives voor werkgevers (privé/overheid) en sancties voor federale diensten die de 3%-norm missen blijven vaag: een KB voor ambtenarenzaken is in voorbereiding, maar timing en uitvoering zijn onduidelijk. Samyn benadrukt de urgentie (België scoort slechter dan EU-gemiddelde) en vraagt daadkracht in plaats van louter plannen, met nadruk op samenwerking tussen beleidsniveaus. Het federale Handicap-actieplan en de IMC Handicap moeten de coördinatie versnellen.

  Ellen Samyn:

  Mijnheer de minister, in uw beleidsverklaring verwijst u naar een aantal federale hefbomen die de toegang tot werk voor personen met een handicap zouden bevorderen: het stelsel van tegemoetkomingen, de publieke tewerkstellingsmaatregelen en de voorbeeldrol die de federale overheid zelf kan opnemen. Concreet kondigde u onder meer aan dat de IVT niet langer abrupt zal wegvallen, maar stapsgewijs zal afnemen via een getrapt cumulatiesysteem. Het vrijgestelde bedrag aan arbeidsinkomen bij de berekening van de IVT zal worden herzien. De vrijstellingsgrenzen voor vervangingsinkomens bij de integratietegemoetkoming zullen worden herbekeken. Tevens moet de federale overheid de 3 %-tewerkstellingsnorm voor personen met een handicap halen.

  De huidige cumulmaatregel voor IVT-gerechtigden, die sinds januari 2024 loopt, moet lessen opleveren. Wanneer wordt de evaluatie afgerond? Op welke manier zal die de hervorming mee sturen?

  Hoe ver staat het met het overleg met de gewesten en gemeenschappen over begeleiding, opleiding en doelgroepenbeleid? Welke gezamenlijke initiatieven liggen al op tafel om personen met een handicap niet alleen naar werk te begeleiden, maar ook te helpen dat werk te behouden?

  Welke concrete maatregelen of incentives worden uitgewerkt om werkgevers in de privésector en bij de overheid te motiveren personen met een handicap in dienst te nemen en het recht op redelijke aanpassingen daadwerkelijk toe te passen?

  Hebt u recent nog overleg gehad met uw collega bevoegd voor ambtenarenzaken? Welke pistes worden er onderzocht? Voorziet u nog steeds in een sanctiesysteem voor federale overheidsdiensten die de 3 %-norm structureel niet halen? Zo ja, tegen wanneer zal het sanctiemechanisme operationeel zijn?

  Rob Beenders:

  Ik dank u voor uw heel interessante vragen. Ten eerste, er is inderdaad opdracht gegeven aan de administratie om de cumulmaatregel voor IVT-gerechtigden, die in januari 2024 van kracht werd, te evalueren. Voor een volledige analyse van de huidige cumulmaatregel wachten wij op de definitieve cijfers voor de periode januari 2024 tot december 2025. Die cijfers worden in maart 2026 bezorgd.

  Die evaluatie nemen wij mee in de hervorming, waarbij wij willen evolueren naar een getrapt systeem.

  Vooral om te vermijden dat personen die reeds gebruikmaken van de cumulmaatregel er geen beroep meer op zouden kunnen doen, zal ik het initiatief nemen om de termijn van twee jaar te verlengen naar drie jaar.

  Voorts worden op het moment voorstellen uitgewerkt voor de herziening van de vrijstellingsgrenzen voor vervangingsinkomens bij de berekening van de IT, zodat een periode van tewerkstelling niet te snel leidt tot een verlies van die tegemoetkoming.

  De verschillende scenario’s worden nu voorgelegd tijdens het begrotingsconclaaf. Ik mik erop om de wetgeving in 2026 aan te passen, zodat we de aanpassingen vervolgens op korte termijn kunnen invoeren.

  Aan de FOD Sociale Zekerheid heb ik opdracht gegeven om mogelijke pistes uit te werken voor een hervorming van de inkomensvervangende tegemoetkoming naar een eenvoudig maar belangrijk, voorspelbaar en gradueel cumulatiesysteem, waardoor werken altijd loont en het effect van werken op het totale inkomen gemakkelijker te voorspellen is.

  Ten tweede, de punten in uw tweede vraag betreffen bevoegdheden van de deelgebieden. Het overleg met die deelgebieden is nog niet opgestart, maar ik zal hun voorstellen om dat overleg te agenderen in de nieuwe interministeriële conferentie Gelijke Kansen, Handicap en Racismebestrijding, die in oktober 2025 van start gaat.

  Ten derde, werkgevers, zowel in de privésector als bij de overheid, moeten wij inderdaad nog meer stimuleren om personen met een handicap aan te werven. De tewerkstellingscijfers van personen met een handicap in België zijn in vergelijking met de cijfers in onze buurlanden immers dramatisch laag.

  Hoewel activering en doelgroepenbeleid onder de bevoegdheid van de deelgebieden vallen, ben ik ervan overtuigd dat wij voor een dergelijke complexe problematiek nauw moeten samenwerken tussen alle actoren en beleidsniveaus. Welzijn op het werk, bijvoorbeeld via redelijke aanpassingen, is immers een federale materie die onder de FOD WASO valt. Als wij de zaak dus niet samen aanpakken, heeft dat weinig zin.

  Ik verwijs ook naar het nieuwe federale actieplan Handicap, dat wij momenteel voorbereiden. Ook dat concrete onderwerp zal ik in oktober 2025 op de agenda van de IMC Handicap plaatsen.

  Ten slotte, ik ben inderdaad in overleg met mijn collega-minister bevoegd voor ambtenarenzaken. Zij bereidt momenteel een koninklijk besluit voor om de tewerkstelling van personen met een handicap bij de federale overheid te bevorderen.

  Het regeerakkoord voorziet in een sanctiemechanisme voor administraties die de doelstellingen structureel niet halen.

  Zij werkt momenteel een aantal pistes uit, die we verder zullen bespreken met de CIPH en de Nationale Hoge Raad voor Personen met een Handicap. Dat wordt dus vervolgd.

  Ellen Samyn:

  Bedankt, mijnheer de minister, voor uw inzet. Uit uw antwoord leer ik dat er nog redelijk veel overleg moet worden gepleegd. De realiteit is dat personen met een handicap helaas nog vaak naast de arbeidsmarkt staan in plaats van erin. We zien ook dat de tewerkstellingsgraad in België amper 44 % bedraagt, wat minder is dan het Europese gemiddelde. Er zijn veel plannen. Ik hoop dat het niet bij plannen blijft. Ik reken op u en ik vertrouw erop dat u daadwerkelijk iets in beweging kunt brengen. Ik kijk uit naar de evaluatie die zal worden gemaakt in de interministeriële conferentie. Het plan Handicap is ook een belangrijk instrument voor maatregelen. De problematiek moet in de verschillende parlementen aan de orde komen. We werken niet naast elkaar, maar samen.

• Vraag: De hervorming v.d. inkomensvervangende tegemoetkoming (IVT) en de verlenging van de cumulmaatregelen (Q56007860C)

  De hervorming v.d. inkomensvervangende tegemoetkoming (IVT) en de verlenging van de cumulmaatregelen
  

  Gesteld door

  VB Ellen Samyn
  

  Beantwoord door

  Vooruit Rob Beenders (Minister van Consumentenbescherming, Sociale Fraudebestrijding, Personen met een handicap en Gelijke Kansen)
  

  op 16 september 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De hervorming van de inkomensvervangende tegemoetkoming (IVT) voor personen met een handicap richt zich op een flexibel, getrapt cumulatiesysteem dat werken beloont zonder inkomensverlies, met nadruk op voorspelbaarheid en eenvoud voor zowel werknemers als werkgevers. Minister Beenders benadrukt dat het om vrijwillige arbeidsparticipatie gaat (geen verplichting) en dat de hervorming dit politieke jaar concreet vorm krijgt, met input van de Nationale Hoge Raad voor Personen met een Handicap en betrokkenen. Een analyse van de huidige cumulregeling loopt nog, waarna snel besloten wordt over verlenging, terwijl lessen uit de ziekteverzekeringshervorming worden geïntegreerd. Samyn onderschrijft de noodzaak van transparantie en breed draagvlak, maar stelt vertrouwen in de plannen om het huidige systeem te verbeteren.

  Ellen Samyn:

  Mijnheer de minister, deze vraag sluit aan bij de vorige. Ze is wat uitgebreider en gaat in op de concrete timing en de uitwerking van de hervorming van de inkomensvervangende tegemoetkoming en de verlenging van de cumulmaatregel. U hebt daar al antwoorden op gegeven bij mijn vorige vraag. Kunt u daarop nog iets uitgebreider ingaan? Dan houd ik het hierbij en kunt u uw antwoord geven.

  Rob Beenders:

  Inderdaad, de vraag sluit nauw aan bij de vorige. Ik ben oprecht blij dat u dat dossier vastneemt. Het is immers absurd dat zo weinig mensen met een handicap die willen werken ook effectief aan het werk zijn.

  De hervorming past volledig in het streven naar een mensenrechtenbenadering: mensen die willen werken, moeten dat kunnen en mogen doen zonder gestraft te worden met een lagere uitkering. Dat verhaal heeft niets te maken met een activeringsbeleid op andere niveaus. Het is belangrijk om dat te benadrukken, want soms denken mensen dat men personen met een handicap verplicht wil laten werken. Dat is hier helemaal niet aan de orde. Het gaat om willen en kunnen.

  De hervorming van de inkomensvervangende tegemoetkoming hangt samen met de hervorming van de wet van '87. De FOD Sociale Zekerheid werkt momenteel een gedetailleerd plan van aanpak uit om de inkomensvervangende tegemoetkoming te hervormen tot een getrapt en flexibel cumulatiesysteem met voorspelbaarheid. Die voorspelbaarheid blijft vandaag achter, waardoor verschillende combinaties met werk niet altijd zorgen voor een hoger inkomen. We zorgen er ook voor dat lessen uit de hervorming van de ziekteverzekering worden meegenomen, omdat daaruit veel kan worden geleerd. We voeren momenteel een analyse uit van de effectiviteit van de huidige cumulregeling. Die regeling wordt op dit moment beoordeeld. Vervolgens wordt beslist of ze al dan niet wordt verlengd. Dat zal, zoals ik al heb vermeld, binnenkort gebeuren.

  We vragen uiteraard ook advies aan de Nationale Hoge Raad voor Personen met een Handicap zodra de concrete voorstellen voor de hervorming van de IVT op tafel liggen. Die feedback wordt meegenomen in de algemene hervorming en in de procedure. Ook vertegenwoordigers van personen met een handicap worden nu bij deze hervorming betrokken.

  Daarnaast krijgen we spontaan veel vragen van andere actoren, die we eveneens rond de tafel brengen. De ambitie is duidelijk: het systeem dat we willen ontwikkelen, moet zo eenvoudig mogelijk zijn.

  De combinatie van werken, de impact op de uitkering en het totale inkomen moet zo eenvoudig mogelijk te voorspellen zijn. Dat zal dit politieke jaar in een stroomversnelling komen. Ik zal u met plezier op de hoogte houden van die werkzaamheden.

  Ellen Samyn:

  Bedankt, mijnheer de minister. Uiteraard vind ik het belangrijk om ook die thematieken te bespreken. U gaf zelf toe dat het erg is dat mensen die echt willen werken en een stap naar werk willen zetten dat niet doen omdat ze daardoor hun tegemoetkoming zouden verliezen. Het aangekondigde getrapte cumulatiesysteem is dan ook een heel goede stap in de juiste richting. Het moet echter ook eenvoudig, voorspelbaar en transparant zijn, zeker voor mensen met een handicap. Ook werkgevers hebben nood aan duidelijkheid. Ik denk dat dit dus in een breder kader moet worden geplaatst. Ik kijk alleszins ook uit naar uw initiatieven en ik heb er vertrouwen in dat dit onder uw beleid beter zal zijn dan in de voorbije jaren. De openbare commissievergadering wordt gesloten om 14.59 uur. La réunion publique de commission est levée à 14 h 59.