Sinds de beslissing van de ministerraad van 29 oktober 2021 wordt er in het hele land per provincie naar gebouwen gezocht die aan de behoeften voldoen. In eerste instantie werd gezocht naar gebouwen in de portefeuille van de Regie der Gebouwen of residentiële gebouwen die snel en zonder ingrijpende verbouwingen tot detentiecentra konden worden omgevormd.
Daarna werd de zoektocht uitgebreid. Er werden brieven gestuurd naar steden en gemeenten, naar vastgoedmakelaars enzovoort. De mogelijkheid om een terrein te vinden geschikt voor bebouwing werd niet uitgesloten, maar zou te veel tijd in beslag nemen gezien het gestelde doel.
Tijdens het hele proces werden, steeds in samenwerking met de FOD Justitie, de sites bestudeerd, werden tientallen voorstellen geformuleerd naar aanleiding van de haalbaarheidsstudies en werden de overheden en de verenigingen van buurtbewoners geraadpleegd. Op sommige voorstellen is niet ingegaan wegens, bijvoorbeeld, de onmiddellijke nabijheid van gebouwen met gevoelige functies, zoals aangrenzende scholen.
Sommige projecten werden ook afgewezen vanwege de architecturale kenmerken van de gebouwen, omdat het behoefteprogramma voor een detentiehuis niet goed kon worden geïntegreerd of omdat ze niet konden voldoen aan de huidige en toekomstige energienormen, zelfs niet na bepaalde werkzaamheden.
Geconfronteerd met de moeilijkheid om locaties te vinden die aan de behoeften van een detentiecentrum voldeden en de dringende noodzaak om een opening binnen een redelijke termijn te kunnen garanderen, werden modulaire eenheden voorgesteld. Dat leek een snellere uitvoering mogelijk te maken dan de klassieke bouwwijze.
Op 20 juli 2022 keurde de ministerraad het project voor de bouw van modulaire eenheden goed. Er werd dus beslist te werken met geprefabriceerde eenheden voor de bouw van detentiecentra met elk veertig plaatsen. In totaal werden een honderdtal sites onderzocht, zowel binnen als buiten de vastgoedportefeuille van de federale Staat.
In Brussel werden acht sites onderzocht. Daarvan werd de site Berkendael geselecteerd, die momenteel in gebruik is. In Wallonië werden een vijftigtal sites onderzocht, waarvan er voorlopig drie werden geselecteerd, namelijk twee sites uit de portefeuille van de Regie der Gebouwen en één gebouw dat werd aangekocht van de provincie Luik. In Vlaanderen werden meer dan 76 sites onderzocht. Zeven sites werden geselecteerd, namelijk drie sites uit de vastgoedportefeuille van de Regie der Gebouwen en vier andere sites.
Na de goedkeuring van het concept 'Units' werden de hiernavolgende stappen ondernomen om de sites aan te duiden. Er is een nieuwe, meer gerichte prospectie gestart. Sommige sites komen uit de oorspronkelijke prospecties. Er is een studieteam opgericht dat zich specifiek bezighoudt met het project 'Units'. Er is een marktstudie uitgevoerd door het onderzoeksteam dat vervolgens de documenten met betrekking tot het raamcontract 'Units' heeft opgesteld, zoals het speciaal bestek en technische documenten.
Het contract werd op 22 augustus 2022 gepubliceerd in het Bulletin der Aanbestedingen . Helaas werd de gunningsbeslissing van 19 september 2022 opgeschort na een uitspraak van de Raad van State op 7 november 2023.
Om het project detentiehuizen te voltooien, werd echter beslist de aanbestedingsprocedure te hervatten in de gunningsfase met behulp van een gewijzigde gunningsleidraad. Op 4 maart 2024 ontvingen de geselecteerde kandidaten een nieuwe uitnodiging tot inschrijving.
De gunningsbeslissing zal binnenkort aan de ministerraad worden voorgelegd. Tegelijkertijd worden overheidsinstanties geraadpleegd en informatiesessies georganiseerd.
Er worden tweemaandelijkse vergaderingen georganiseerd tussen de beleidscel van de Regie der Gebouwen en de FOD Justitie om een optimale opvolging van het project te garanderen. Zo ziet u dat alles in het werk werd gesteld om geschikte sites te vinden die voldoen aan de behoeften van het directoraat-generaal Penitentiaire inrichtingen (DG EPI) van de FOD Justitie voor de opening van detentiecentra.