Commissievergadering buitenlandse betrekkingen op 24 februari 2026

Mondelinge vragen

De vragen die gesteld werden tijdens deze vergadering.

• Vraag: De inmenging door de Amerikaanse ambassadeur (Q56013513C)

  Vraag: De uitspraken van de Amerikaanse ambassadeur Bill White (Q56013530C)

  Vraag: Het diplomatieke gesprek met de Amerikaanse ambassadeur (Q56013532C)

  Vraag: De diplomatieke inmenging in binnenlandse aangelegenheden door de ambassadeur van de VS (Q56013584C)

  Vraag: De diplomatieke inmenging door de ambassadeur van de Verenigde Staten (Q56013585C)

  Vraag: De Amerikaanse ambassadeur (Q56013609C)

  internationale politiek en migratie

  De inmenging door de Amerikaanse ambassadeur
  De uitspraken van de Amerikaanse ambassadeur Bill White
  Het diplomatieke gesprek met de Amerikaanse ambassadeur
  De diplomatieke inmenging in binnenlandse aangelegenheden door de ambassadeur van de VS
  De diplomatieke inmenging door de ambassadeur van de Verenigde Staten
  De Amerikaanse ambassadeur
  Amerikaanse diplomatieke inmenging en uitspraken summaryExplanation

  Gesteld door

  Anders. Sandro Di Nunzio
  Vooruit Annick Lambrecht
  Ecolo-Groen Meyrem Almaci
  PVDA-PTB Raoul Hedebouw
  PVDA-PTB Peter Mertens
  VB Britt Huybrechts
  

  Beantwoord door

  Hervé Cornillie
  Christophe Lacroix
  Nabil Boukili
  Michel De Maegd
  Els Van Hoof
  Rajae Maouane
  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  Kathleen Depoorter
  

  op 24 februari 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De discussie draait om de beschuldiging van Amerikaanse diplomatieke inmenging in België, met name door ambassadeur White, die een Belgisch gerechtelijk onderzoek over besnijdenissen als "antisemitisch" frameerde en dreigde met sancties, en parlementslid Michael Freilich (N-VA), die volgens kritiek in de VS zou hebben gelobbyd om dat onderzoek te beïnvloeden. Hoofdstandpunten: Minister Prévot (MR) bekritiseert Whites inmenging als schending van diplomatieke normen en de Belgische soevereiniteit, maar kiest voor de-escalatie in plaats van sancties, na een "franc gesprek" waarin White zijn ad hominem-aanvallen toegaf en een reisverbod voor N-VA-voorzitter Rousseau introk. Kritiek komt vooral van oppositie (Groen, PTB, Vooruit): zij eisen hardere maatregelen (bv. persona non grata-status voor White, deontologisch onderzoek naar Freilich) en wijzen op een patroon van Amerikaanse destabilisatie in Europa, gebaseerd op Trumps veiligheidsstrategie. N-VA en MR verdedigen Freilich en benadrukken de vrije meningsuiting, terwijl coalitiepartners verdeeld zijn over de aanpak. Conclusie: Prévot handhaaft de VS als bondgenoot, maar erkent dat de relatie "herkalibreerd" moet worden; de oppositie ziet dit als zwakte en pleit voor Europese samenwerking tegen Amerikaanse inmenging.

  Sandro Di Nunzio:

  Mijnheer de minister, het dossier dat aan de orde is evolueert voortdurend en was de afgelopen week niet uit het nieuws weg te slaan. U hebt de Amerikaanse ambassadeur vanochtend om 11 uur ontvangen. De media hebben daar al het een en ander over bericht. Mijn vraag blijft echter essentieel, aangezien de Amerikaanse ambassadeur heeft gepoogd zich via zijn uitspraken te mengen in de rechtsgang van een gerechtelijk onderzoek in ons land. Ambassadeur White framede dat onderzoek bovendien als antisemitisch. Dat was er los over. Alsof dat nog niet volstond, legde collega Van Quickenborne een mogelijke link bloot met collega Michael Freilich, die naar de Verenigde Staten is gereisd om daar actief te lobbyen tegen dat gerechtelijk onderzoek. Hij zou in de Verenigde Staten op hoog niveau hebben gelobbyd om te interfereren in een gerechtelijk onderzoek in België. Gelet op de scheiding der machten en het diepe respect voor de rechtsstaat, is het ongehoord dat een parlementslid zulke acties onderneemt. Ik kon die informatie nauwelijks geloven toen ik er kennis van nam. Ik neem aan dat u evenzeer verontwaardigd was.

  Mijnheer de minister, was u op de hoogte van de reis van de heer Freilich naar de Verenigde Staten en zijn contacten daar met Amerikaanse overheidsinstanties over een gerechtelijk onderzoek? Indien ja, hoe was u daarvan op de hoogte? Hebt u de Amerikaanse ambassadeur tijdens uw ontmoeting daarop aangesproken? Ik hoop van wel. Heeft ambassadeur White zelf contact gezocht met onze autoriteiten toen hij zich mengde in een lopend gerechtelijk onderzoek?

  De inmenging van de ambassadeur stemt niet overeen met de diplomatieke gebruiken en met het respect voor de Belgische rechtsstaat, zoals u zelf ook hebt verklaard. Overweegt u verdere stappen tegen hem? Welke maatregelen neemt u en neemt de regering om te vermijden dat Belgische verkozenen buitenlandse druk aanwenden om de binnenlandse rechtsgang te beïnvloeden? Collega Freilich deed namelijk een demarche om de binnenlandse rechtsgang te beïnvloeden. Beschouwt u het incident met de Amerikaanse ambassadeur als een geïsoleerde casus, of schept het een gevaarlijk precedent voor onze diplomatieke relatie met de Verenigde Staten? (…)

  Annick Lambrecht:

  Mijnheer de minister, voor Vooruit is het zeer duidelijk: diplomatie draait om dialoog en diplomatie is geen eenrichtingsverkeer.

  Wanneer een ambassadeur die een bevriend land vertegenwoordigt de fundamenten van onze rechtsstaat aanvalt en de vrije meningsuiting in het gedrang brengt, zitten we met een fundamenteel probleem. Het is dan ook een goede zaak dat onze regering duidelijk onderstreept dat onze vrije meningsuiting niet zal wijken voor chantage of sancties.

  Hoe kan met de betreffende ambassadeur nog worden samengewerkt nadat hij ons land en de regering heeft vernederd, publiekelijk verwijten heeft gemaakt en onze burgers hun vrijheden wil afnemen? Welke concrete garanties hebt u vanochtend gekregen dat dergelijk gedrag en zulke publieke uithalen zich niet meer zullen herhalen? Op basis waarvan kan onze vertrouwensrelatie worden hersteld?

  Het eigenhandig opleggen van een reisverbod aan een Belgisch onderdaan is een van de zwaarste sancties denkbaar en vormt een fundamentele vrijheidsbeperking. Het is grappig dat de vrije meningsuiting voor de regering-Trump alleen telt wanneer het haar uitkomt en wanneer men zegt wat zij wil horen, maar omgekeerd niet.

  Bent u nagegaan of de ambassadeur met de onrechtmatige sanctie van het inreisverbod voor zijn beurt had gesproken? Hebt u vanochtend zelf gevraagd dat de ambassadeur zijn dreigementen zou intrekken, wat hij intussen heeft gedaan?

  Hoe ziet u de verdere rol van ambassadeur White? Een ambassadeur zou een brug moeten zijn tussen twee landen en wederzijdse belangen moeten verdedigen. Dat is hier helemaal niet het geval. We zien ook elders in Europa gelijkaardige handelingen van sommige ambassadeurs van Trump. Ze zaaien overal verdeeldheid.

  Vooruit vraagt dringend dat we onze rug rechten, mijnheer de minister. België mag niet langer over zich heen laten lopen. We dulden geen inmenging in onze democratie, noch in onze rechtsstaat. We laten ons niet intimideren. Ik mag hopen dat u die boodschap vanochtend duidelijk hebt overgebracht.

  Meyrem Almaci:

  Mijnheer de minister, collega’s, u zult het met mij eens zijn dat we de afgelopen week een hallucinant schouwspel hebben gezien. Dat schouwspel is begonnen bij een parlementslid uit dit Huis, dat in de pers zelf heeft aangegeven dat hij het tijdens een parlementaire missie nodig vond om contacten te leggen rond een lopende rechtszaak over besnijdenissen in Antwerpen.

  Dat parlementslid heeft trouw gezworen aan de wetten van het Belgische volk, maar vindt zijn handelswijze blijkbaar logisch. Dat schendt elke deontologische code van het parlementslid. Het heeft bovendien vruchtbare bodem gevonden bij een land dat Europa de oorlog heeft verklaard met zijn internationale veiligheidsstrategie en dat letterlijk stelt dat het gaat voor " cultivating resistance to Europe’s current trajectory ".

  Wat ambassadeur White doet, is dus geen accident. Kijk maar naar Frankrijk. Dat is exact de bedoeling, namelijk de chaos en de kritiek die men in Europa in eigen land krijgt, versterken . Ook hier, door extreemrechts een beetje te steunen en ervoor te zorgen dat onze democratie wordt uitgehold.

  Hoe gaat dat eindigen? Met een sisser? De ambassadeur komt langs en slaat de bladzijde om, waarop wij zeggen dat het goed is. Wachten we tot het volgende voorval, de volgende brand, is dat wat we gaan doen? Dit is het moment, collega’s, om namen te noemen en lijnen te trekken.

  Mijnheer de minister, mijn vraag is dan ook of u, naast de ambassadeur, ook de heer Freilich op het matje zult roepen. Zal de regering de deontologische commissie bijeenroepen om duidelijk te maken dat wij een soeverein land zijn en wat de rol is van een parlementslid? Hoe zullen wij ervoor zorgen dat dat precedent zich niet herhaalt, dat de ambassadeur weet dat hij hier niet de chaos moet komen aanrichten die president Trump in zijn eigen land aanricht en dat wij fier zijn op onze democratie en niet met ons laten sollen? Ik wil graag weten of u die streep achter gesloten deuren hebt getrokken of dat het gewoon het riedeltje is van ‘we dronken een glas en daarmee was het afgelopen’.

  U hoeft hem wat mij betreft niet uit te zetten. Het gaat mij niet over het inreisverbod voor de een of andere voorzitter. Het gaat mij over de Belgische burgers en wat zij van hun parlementsleden en hun regering mogen verwachten in hun houding ten aanzien van een land dat onze democratie en rechtsstaat komt ondergraven.

  Mijn vraag is dan ook: waar ligt de lat? Wat aanvaarden wij? Gaan wij bijvoorbeeld, zoals Frankrijk, over tot sancties, niet alleen ten aanzien van die ambassadeur, maar ook ten aanzien van parlementsleden die uit de bocht gaan?

  Britt Huybrechts:

  Mijnheer de minister, de recente diplomatieke spanningen met de Verenigde Staten naar aanleiding van de uitspraken van een partijvoorzitter uit uw eigen coalitie en vooral de reactie daarop van de Amerikaanse ambassadeur, plaatsen ons voor een delicate evenwichtsoefening.

  De vrije meningsuiting geldt uiteraard voor iedereen, ook voor politici. Wie zich kritisch uitlaat over het beleid van een buitenlands regime, moet dat zeker kunnen doen.

  Tegelijkertijd is het moeilijk om te ontkennen dat het vergelijken van het regime van een democratisch verkozen wereldleider met het naziregime bijzonder ver gaat en voorspelbare diplomatieke gevolgen kan hebben. Daar staat tegenover dat de Amerikaanse ambassadeur zich niet heeft te bemoeien met interne aangelegenheden.

  Ik geef u gelijk in uw oproep om te de-escaleren, maar dat geldt in mijn ogen voor alle betrokken partijen. Mijnheer de minister, daarom heb ik de hiernavolgende vragen.

  Is de publieke reactie die u in het dossier gaf uw persoonlijk standpunt als minister? Betreft het ook het officiële en gedragen standpunt van de volledige federale regering?

  Heeft de regering intern overleg gevoerd over de kwestie? Het gaat hier immers niet om een willekeurige politicus, maar om een partijvoorzitter van een coalitiepartner, wat onvermijdelijk een groter diplomatiek gewicht heeft.

  Hoe bewaart u als minister het evenwicht tussen het beschermen van de vrije meningsuiting enerzijds en het vermijden dat België diplomatieke schade oploopt door individuele politieke communicatie anderzijds?

  Acht u het wenselijk dat onze diplomatie optreedt om spanningen te beheersen die ontstaan uit communicatie van individuele partijleiders via sociale media en uit de reactie daarop van een Amerikaanse ambassadeur?

  Tot slot, hoe verliep uw gesprek met de Amerikaanse ambassadeur? Hebt u hem tot de-escalatie kunnen overtuigen?

  Ik dank u alvast voor uw antwoord.

  De voorzitster : Leden die geen vraag hebben ingediend, kunnen ervoor kiezen om aan het debat deel te nemen, ofwel gedurende twee minuten aansluitend bij de vragen, ofwel gedurende twee minuten in de repliek.

  Hervé Cornillie:

  Chers collègues, monsieur le ministre, le débat que nous avons cet après ‑ midi est important, puisque, derri è re les personnalit é s atypiques qu ’ il incarne, il traite des relations inter- é tatiques avec l ’ un de nos alli é s majeurs, partenaire é conomique et de s é curit é fondamentale. Il ne faut pas non plus oublier qu ’ il concerne é galement les relations interpersonnelles que nos concitoyens entretiennent avec les Am é ricains vivant sur notre sol et les Belges vivant aux É tats ‑ Unis.

  Monsieur le ministre des Affaires étrangères, les contacts entre la Belgique et les États ‑ Unis sont nourris par le dialogue entre les repr é sentants du d é partement que vous dirigez et ceux du d é partement d ’É tat am é ricain à Washington. Ces contacts sont é galement aliment é s par les é changes entre l ’ ambassadeur belge à Washington et l ’ ambassadeur am é ricain pr é sent sur notre sol, sans oublier, monsieur le ministre, vos contacts directs avec le secr é taire d ’É tat am é ricain, Marco Rubio.

  Au vu de l’instabilité actuelle sur la scène internationale, il est essentiel d’entretenir une relation sincère et équilibrée avec nos partenaires, et certainement avec des alliés comme celui dont nous discutons aujourd’hui. Souvent cordiale, cette relation peut parfois déboucher sur une confrontation d’opinions donnant lieu à de franches discussions, ce qui, en termes diplomatiques, traduit une opposition de valeurs ou d’intérêts. Le complexe métier d’ambassadeur requiert discrétion et confiance, qui sont des vertus fondamentales dans ce cadre. Ces vertus servent à construire et à maintenir les liens politiques positifs entre les nations, ici entre la Belgique et les États ‑ Unis.

  Le rôle de l’ambassadeur américain et de son équipe à Bruxelles est cardinal à nos yeux. Peut ‑ on mettre les d é rapages actuels sur le compte du fait que l ’ ambassadeur am é ricain en poste à Bruxelles aujourd ’ hui ne provient pas du sérail du d é partement d ’É tat? D ’ autres exemples belges et fran ç ais, qui d é fraient é galement la chronique aujourd ’ hui, portent à croire que oui.

  Si, dans les premiers des quatorze points présentés par le président Wilson, on évoquait une diplomatie qui "procédera toujours franchement et à la vue de tous", les réseaux sociaux ne dévoient ‑ ils pas aujourd ’ hui les canaux traditionnels de communication qui existent entre un ambassadeur et un ministre des Affaires é trang è res?

  Certes, nous ne contestons pas l ’ importance du combat contre l ’ antis é mitisme. Certes, nous connaissons les mesures prises pour lutter contre ce fl é au dans notre pays. Certes, nous sommes bien conscients que des mesures complémentaires doivent encore voir le jour. Mais nous refusons cette immixtion dans nos affaires intérieures, que nous considérons comme un viol de notre souveraineté.

  Dans ce cadre, un dialogue constructif est nécessaire, d'autant plus lorsque les désagréments font surface. Les chefs d'État, tout comme les ambassadeurs, ainsi que les personnalités politiques de tous bords, doivent dès lors se plier aux us et coutumes des relations diplomatiques. On ne peut pas toujours briser les codes.

  Je regrette que certains présidents doivent revoir – ou peut-être pas – leur agenda aux États ‑ Unis en fonction des é v é nements auxquels ils comptent participer. Cependant, la libert é d ’ expression est un droit qui conna î t des limites, notamment lorsqu ’ il porte atteinte à la r é putation d ’ autrui.

  Monsieur le ministre, vous avez bien entendu toute la confiance du groupe MR pour maintenir une relation harmonieuse et constructive avec Washington. La Belgique en a besoin. J’ai la faiblesse de croire que vous y travaillez.

  Christophe Lacroix:

  Monsieur le ministre, effectivement, comme les collègues l'ont dit, nous avons assisté à une séquence assez hallucinante. Finalement, depuis la Pologne à la France jusqu'en Belgique, les ambassadeurs des États-Unis se comportent d'une manière hallucinante, irrespectueuse, faisant preuve d'ingérence dans des choix politiques et dans la souveraineté d'un pays. Et, à cela, s'ajoute l'insulte.

  La présidente du SPF Affaires étrangères a reçu l'ambassadeur des États-Unis sur la base d'une convocation que vous lui aviez lancée. Il est sorti en disant qu'il n'avait pas du tout été impressionné par cette convocation et qu'il n'avait aucune nécessité de présenter des excuses. Nous avons par ailleurs appris qu'il avait été reconvoqué ce matin même pour un entretien avec vous, monsieur le ministre.

  Une comparaison s'impose. En France, le gouvernement a pris une mesure sévère, une mesure radicale, en révoquant l'accès direct de l'ambassadeur américain Kushner après un comportement similaire de non-respect des usages diplomatiques et d'ingérence manifeste dans les affaires internes françaises.

  Dans ce contexte, monsieur le ministre, pouvez-vous me communiquer le compte rendu détaillé de l'échange du 17 février dernier entre Mme Gentzis et M. White? L'entretien de ce 24 février au matin a-t-il permis de clarifier la position de l'ambassadeur? A-t-il évolué depuis la semaine dernière ou persiste-t-il dans sa ligne de confrontation, comme cette déclaration publique semble l'indiquer? Il aurait déclaré qu'il avait renoncé à sanctionner M. Rousseau. J'avais cru comprendre qu'il n'en avait pas le pouvoir. Dès lors, ment-il ou fait-il encore beaucoup de déclarations matamoresques?

  Un citoyen belge lambda, publiant sur ses réseaux sociaux des commentaires à l'égard de la politique de Donald Trump, risque-t-il d'être interdit de séjour ou de voyage aux États-Unis? En effet, un président ou un député, c'est une chose, un citoyen c'est encore autre chose.

  Enfin, en relation avec l'attitude de l'ambassadeur des États-Unis, je crois qu'il n'est malheureusement pas le seul en Belgique à se comporter avec une volonté de s'immiscer dans la politique souveraine de la Belgique. À cet égard, je voudrais m'adresser à vous en ce qui concerne les relations avec Israël. Le ministre Gideon Sa'ar multiplie, ces derniers mois, les prises de position controversées sur la diplomatie européenne et sur la Belgique. Vous connaissez son activisme, notamment ses critiques vis-à-vis des rapports européens sur Gaza et son opposition aux conclusions humanitaires émises par les institutions européennes. Quelle réponse officielle le gouvernement belge entend-il adresser aux commentaires du ministre Gideon Sa'ar? Envisagez-vous une démarche diplomatique formelle, que ce soit une note verbale, une convocation ou une coordination européenne, à l'image de ce que d'autres États ont récemment entrepris face à de telles ingérences diplomatiques?

  Présidente: Kathleen Depoorter.

  Voorzitster: Kathleen Depoorter.

  Nabil Boukili:

  Monsieur le ministre, nous en sommes à la énième ingérence de l'impérialisme américain. Nous vous avions prévenu depuis longtemps. Nous assistons simplement à la poursuite de cette agressivité américaine. Il s'agit, en l'occurrence, d'actes d'ingérence dans notre politique intérieure. Ce cas n'est pas isolé, car ce n'est pas la manœuvre d'un ambassadeur qui a dérapé, mais bien une stratégie américaine qui est consignée noir sur blanc dans la note sur la stratégie nationale de sécurité. Vous vous en souvenez, monsieur le ministre: c'est celle dont M. Bouchez, président du MR, avait dit qu'il aurait pu la signer lui-même. Cette stratégie repose sur une politique consciente de déstabilisation des pays européens et d'ingérence dans leurs affaires intérieures au détriment de leurs intérêts et à l'avantage des intérêts stratégiques américains.

  Ensuite, monsieur le ministre, j'aimerais connaître votre avis sur un autre point. Maintenez-vous ce qui est écrit dans l'accord de gouvernement quand vous qualifiez les É tats-Unis d'"allié"? Leur attitude vis-à-vis des pays européens est-elle un comportement digne d'un pays allié? Pour reprendre ce qu'a dit mon collègue et camarade Peter Mertens en réaction à ces événements, je parlerai de syndrome de Stockholm, lequel consiste à voir celui qui nous menace comme un partenaire. Nous avons oublié la séquence du Groenland, les ingérences visant à soutenir l'extrême droite, les menaces relatives aux tarifs douaniers, et ainsi de suite, en continuant de considérer les États-Unis comme un allié. Je sais que le MR et la N-VA maintiennent très fermement cette position. Vous, monsieur le ministre, et les autres partis qui composent votre majorité, restez-vous aussi certains que les États-Unis soient des alliés?

  S'agissant de votre attitude, s'il s'était agi de l'ambassadeur d'un pays du Sud, africain ou d'Amérique latine, vous auriez immédiatement réagi et auriez pris des sanctions très fermes contre une telle ingérence. Or, puisque ce sont les États-Unis, il ne se passe rien. Des déclarations sont prononcées, mais rien de concret n'est entrepris. Je vous rappelle qu'au mois de novembre, un de nos attachés militaires aux États-Unis avait critiqué la politique internationale américaine en la qualifiant de "chaotique". L'administration américaine a alors insisté pour que ce représentant rende sa démission. Ferez-vous de même avec l'ambassadeur américain en Belgique afin qu'il soit remplacé par un autre diplomate?

  Michel De Maegd:

  Monsieur le ministre, avec un peu d'ironie, essayons de voir le seul point positif de cette affaire: lorsque l'ambassadeur des États-Unis en Belgique est convoqué, il se présente. Ce n'est pas toujours le cas ailleurs.

  Que ce soit en Belgique, en France, en Pologne ou en Islande, nous observons des interventions inquiétantes d'ambassadeurs américains dans les affaires intérieures d'États européens.

  Je l'ai toujours dit et je le répète: nous pouvons être alliés sans être serviles. Alliés oui; en aucun cas aliénés.

  Assiste-t-on à une stratégie américaine assumée et plus affirmée? Est-ce l'effet de nominations d'ambassadeurs qui ne sont pas issus du corps diplomatique? Est-ce une posture personnelle visant à plaire à certains courants politiques aux États-Unis? Quoi qu'il en soit, le résultat est le même, chers collègues. L'attitude de l'ambassadeur américain contrevient aux conventions internationales. Elle rompt avec la tradition diplomatique entre alliés. Elle fragilise le respect élémentaire entre États partenaires. Plus grave encore, elle remet en cause la séparation des pouvoirs et l'indépendance de notre justice. C'est bien sûr inacceptable.

  Accuser notre législation d'antisémitisme alors qu'elle vise la santé publique et que le signalement initial émanait de la communauté concernée elle-même, cela dépasse, évidemment, l'entendement. La Belgique combat l'antisémitisme sans ambiguïté. Elle le combat toujours.

  Nous ne pouvons pas davantage tolérer des attaques personnelles contre des ministres ou des responsables politiques. Certes, comparaison n'est pas raison. Mais la liberté d'expression est une valeur fondamentale. Elle ne peut être à géométrie variable.

  Il faut maintenant apaiser la situation en gardant à l'esprit que les États-Unis sont l'un de nos alliés historiques. Mais nous devons également rester intransigeants sur nos principes.

  Monsieur le ministre, quelles réponses concrètes l'ambassadeur a-t-il apportées lors de vos rencontres? A-t-il compris les lignes rouges institutionnelles de notre pays? Souhaite-t-il sincèrement sortir de cette escalade?

  Je vous remercie, au nom de mon groupe, pour vos réponses.

  Els Van Hoof:

  Mijnheer de minister, diplomatie impliceert dialoog tussen partners. Dat kan eerlijk en zonder omwegen, maar moet steeds met respect voor de nationale soevereiniteit gebeuren. Dat staat ook met zoveel woorden in het Verdrag van Wenen. Dreigen met sancties of politieke druk uitoefenen op verkozen vertegenwoordigers overschrijdt alle rode lijnen. Dat is al vaak gezegd. Toch lijkt politieke confrontatie het nieuwe normaal of de nieuwe strategie van Amerikaanse ambassadeurs, in plaats van diplomatie. Ons land staat daarin helaas niet alleen, die strategie werd ook gebruikt in Frankrijk, IJsland, het Verenigd Koninkrijk en Polen. Ambassadeurs treden op als ideologische verlengstukken van het trumpisme.

  België is een soevereine staat, dat hebt u ook met zoveel woorden gezegd. We bepalen ons beleid op basis van onze eigen normen en waarden, zonder buitenlandse inmenging. Tegelijk mag België zich niet laten meeslepen in provocaties of escalaties.

  Dat neemt echter niet weg dat we op onze hoede moeten zijn. Die politieke strategie van de Amerikaanse ambassadeurs is een nieuw normaal. Op onze hoede zijn, betekent ook dat we op Europees vlak moeten bekijken welke strategie we kunnen hanteren. Zult u dat ter sprake brengen op Europees niveau, gelet op de gelijkaardige signalen in andere lidstaten?

  Uitwijzen is not done in ons diplomatiek beleid, maar indien dergelijke provocaties zich blijven herhalen, moeten we op onze hoede zijn en nadenken over nieuwe strategieën. De vader van Jared Kushner is ambassadeur in Frankrijk. Hij werd op het matje geroepen en is niet komen opdagen. Daar heeft men gesteld dat hij geen contact meer mag hebben met ministers. We kunnen ons daaraan spiegelen indien dergelijke provocaties zich ook bij ons voortzetten.

  Laat het immers duidelijk zijn, onze normen en waarden zijn ons dierbaar. We dulden geen buitenlandse inmenging. Ik verwacht dan ook dat dat op Europees vlak zal worden bekeken, om te bekijken welke signalen we verder kunnen uitsturen.

  Rajae Maouane:

  Monsieur le ministre, la Belgique est un État de droit. Cela signifie trois choses simples: l’indépendance de la justice, la souveraineté de nos institutions et le respect de notre débat démocratique.

  Ces dernières semaines, nous avons vu que ces trois principes ont été publiquement et régulièrement mis sous pression par les États-Unis. Ces derniers jours, c’est l’ambassadeur américain qui a fait preuve d’une ingérence grave.

  D’abord, il y a eu une intervention directe dans une procédure judiciaire en cours.

  Ensuite, il y a eu des accusations graves d'antisémitisme qui visent notre pays. Tout laisse penser que ces accusations sont arrivées parce qu'un député belge de la N-VA, Michael Freilich, de confession juive et fervent défenseur de sa communauté, aurait attiré l'attention des diplomates américains sur ce dossier.

  Mon groupe demande l'ouverture d'une enquête auprès de la commission fédérale de déontologie. Imaginez un seul instant que ce ne soit pas Michael Freilich, mais que ce soient Meyrem Almaci avec la Turquie ou Rajae Maouane avec le Maroc qui auraient agi de la sorte. Je vous laisse imaginer les réactions qu'il y aurait au sein du pays et du Parlement.

  Ensuite, il y a eu des prises de position ad hominem à l'égard de responsables politiques belges, allant jusqu'à évoquer des restrictions de déplacement ou des interdictions de séjour. Ce ne sont pas de simples maladresses diplomatiques: ce sont des signaux politiques, des ingérences, des problèmes de loyauté. Cela n'enlève rien aux problèmes d'antisémitisme et de racisme qui existent dans ce pays. Il faut punir sévèrement les auteurs d'actes racistes, xénophobes, antisémites, islamophobes, LGBTQIphobes etc. Par contre, quand l'ambassadeur commente nos procédures judiciaires ou tente d'influencer notre débat public, il franchit une ligne claire et fait preuve d'ingérence.

  Vous avez donc convoqué l'ambassadeur américain et avez parlé d'un échange franc et direct. Vous indiquez vouloir tourner la page. Monsieur le ministre, pour nous la question n'est pas de tourner la page sur cet énième incident grave.

  Comment éviter que cela ne se reproduise? Est-ce que l'ambassadeur a reconnu explicitement qu'il avait fait preuve d'ingérence et a-t-il renoncé explicitement à le faire dans le futur? A-t-il retiré les accusations d'antisémitisme portées contre notre pays? Quelles garanties concrètes avez-vous obtenues pour que cela ne se reproduise plus?

  Quelles démarches diplomatiques le gouvernement belge va-t-il entreprendre pour protéger explicitement l'indépendance de notre justice et la liberté de notre débat démocratique contre toute pression étrangère, quelle qu'en soit l'origine?

  Présidente: Els Van Hoof.

  Voorzitster: Els Van Hoof.

  De voorzitster : Als er geen tussenkomsten meer zijn, geef ik de minister het woord.

  Maxime Prévot:

  Mesdames et messieurs les députés, je comprends bien entendu que vous ayez de nombreuses questions sur le comportement de l'ambassadeur américain et sur les propos qu'il a pu tenir ces derniers jours, et que vous ayez dès lors souhaité que cela fasse l'objet d'un débat d'actualité. Cela me semble effectivement de bon aloi. Je comprends évidemment votre émotion et je la partage.

  L'ambassadeur White a choqué beaucoup de monde dans notre pays. Ses déclarations ont heurté des citoyens, des élus, des ministres. Un ambassadeur est censé tisser des liens, construire des ponts, rapprocher les peuples. Ce que nous avons vu ces derniers jours en a plutôt été l'inverse. Je l'ai dit publiquement la semaine dernière et je le répète aujourd'hui devant cette Assemblée. Je condamne fermement les propos de l'ambassadeur White, des propos qui pourraient laisser penser que la Belgique serait consubstantiellement antisémite, qu'il serait possible d'interférer dans nos procédures judiciaires, et par ailleurs, évidemment, je condamne les attaques personnelles.

  L'essence de cette affaire est simple. Un ambassadeur accrédité dans notre pays a des obligations. Ces obligations sont inscrites dans la Convention de Vienne. Elles impliquent le respect de nos institutions, le respect de nos représentants élus, le respect de l'indépendance de notre pouvoir judiciaire. Des attaques personnelles contre des personnalités politiques belges, une ingérence dans des affaires judiciaires en cours ou du moins des propos qui pourraient laisser penser qu'il y ait une volonté quelconque, ce sont des violations flagrantes des normes diplomatiques les plus élémentaires.

  Nous savons que l'ambassadeur White n'est pas un ambassadeur de carrière. C'est d'abord un businessman. Un businessman brillant au demeurant et le fait d'avoir ce profil atypique dans le paysage des ambassadeurs peut tantôt être un avantage, tantôt un inconvénient. C'est certainement un avantage lorsqu'il s'agit d'essayer de tirer par le haut les opportunités de partenariat économique entre nos deux pays et l'honnêteté m'impose de reconnaître que, depuis 100 jours qu'il est actif sur notre territoire, il n'a pas ménagé sa peine pour pouvoir être efficace dans l'augmentation des opportunités économiques pour notre pays.

  Mais ne pas être familier des codes, des us et coutumes de la diplomatie peut parfois, on l'a mesuré ces derniers jours, être aussi un inconvénient. Il convenait donc que je lui opère le rappel utile, à la suite de la présidente du comité de direction de notre SPF, pour rappeler quelles sont aussi les balises à respecter.

  C'est pour cela que, suite aux propos qu'il a pu tenir il y a une dizaine de jours sur les réseaux sociaux, j'avais souhaité convoquer immédiatement l'ambassadeur, chose qui a été faite. J’étais à l'étranger à ce moment et en mon absence, c'est la présidente du comité de direction, la numéro un de notre ministère, qui l'a reçu.

  Du reste, je profite de l'occasion pour faire un peu de pédagogie à l'égard des parlementaires, mais peut-être plus encore des journalistes qui souvent commentent ces convocations. Je rappelle qu'il est habituel, lorsqu'un ambassadeur, quel qu'en soit le pays, est convoqué, qu'il soit reçu soit par la numéro un, soit même parfois par une directrice générale ou un directeur général. C'est rarement par le ministre que la convocation est matérialisée.

  On a parfois le raccourci de penser que dès qu'un ministre convoque un ambassadeur, c'est d'office le ministre lui-même qui reçoit et qui échange. Ce n'est pas la norme. La norme, c'est l'administration. Il n'en demeure pas moins, comme j'avais pu le faire à l'époque avec l'ambassadrice d'Israël, qu'il y a des momentums qui imposent que ce soit le ministre lui-même qui donne ce signal diplomatique.

  Dames en heren Kamerleden, ik had gehoopt dat die convocatie tot bezinning zou leiden, maar het tegendeel is gebeurd. Na die convocatie heeft de ambassadeur opnieuw uitspraken gedaan die onze relatie schaden. Ik betreur dat ten zeerste. Daarom heb ik de ambassadeur vandaag opnieuw laten komen voor een persoonlijk gesprek. We hebben een openhartige en directe gedachtewisseling gehad. Ik heb eraan herinnerd dat de rol van ambassadeur wordt bepaald door codes en gebruiken, waaronder wederzijds respect en niet-inmenging in binnenlandse aangelegenheden. Ik heb opnieuw mijn afkeuring uitgesproken over de opmerkingen die persoonlijk waren gericht tegen Belgische politici. Ik heb hem op een duidelijke, directe en ondubbelzinnige manier de boodschap overgemaakt. Ik heb hem gezegd dat zijn gedrag onaanvaardbaar is. Zijn uitspraken brengen schade toe aan de relatie tussen onze landen. De ambassadeur heeft een andere rol te vervullen dan de rol die hij de afgelopen week op zich heeft genomen. De ambassadeur erkende dat agressieve aanvallen ad personam ongepast waren.

  Ik weet dat sommigen in dit halfrond en daarbuiten vinden dat we verder moeten gaan, dat de ambassadeur persona non grata moet worden verklaard en dat hij het land moet verlaten. Ik begrijp die gevoelens. Ik deel de verontwaardiging. Dat is evenwel niet de weg die ik vandaag kies, en wel om een heel eenvoudige reden: dat is precies wat diplomatie niet is. Diplomatie is niet de deur dichtslaan wanneer het moeilijk wordt, diplomatie is blijven praten, ook en vooral wanneer de spanningen hoog oplopen. Het is zoeken naar een uitweg, niet naar escalatie. Dat betekent niet dat alles vergeven of vergeten is, verre van.

  De boodschap die ik vandaag heb overgebracht was glashelder, maar ik geloof dat het in het belang van ons land is om de dialoog open te houden, hoe frustrerend dat soms ook mag zijn.

  Mesdames et messieurs les députés, il y a aussi la question de l'interdiction de voyage imposée à M. Rousseau. Que les choses soient claires, la liberté d'expression est un principe fondamental. C'est un pilier de notre démocratie. Et c'est, ironiquement, cette même liberté que les États-Unis prétendent vouloir promouvoir en Europe. Mais celle-ci ne peut pas être à usage variable. Cette liberté d'expression doit aussi accepter la critique et considérer qu'elle en fait partie intégrante.

  Alors, je peux évidemment comprendre que certaines comparaisons aient pu choquer. Je comprends que certains propos aient pu heurter. Quoi qu'on puisse penser de la politique actuellement menée par l'administration Trump, comparer celle-ci au régime nazi est certainement excessif. Et, lorsqu'une comparaison est faite avec le nazisme, tout débat productif prend généralement fin.

  De Amerikaanse ambassadeur heeft aangegeven dat hij het idee van reisbeperkingen ten aanzien van de heer Rousseau zal laten vallen.

  Monsieur Lacroix, vous me demandez s'il en avait le pouvoir et si les annonces de ces derniers jours constituaient un leurre. En réalité, un travel ban est généralement une décision prise par une autorité gouvernementale. Il n'en demeure pas moins qu'un ambassadeur a toujours le loisir d'en proposer un à son gouvernement. Du reste, si un visa devait être sollicité auprès de l'ambassade américaine, il a lui-même la faculté – en se concertant avec son autorité de tutelle – d'en contrarier l'obtention. Toujours est-il que cette idée d'un travel ban visant M. Rousseau avait été annoncée, mais sans avoir encore fait l'objet d'une formalisation. À la suite de l'échange que j'ai eu aujourd'hui, il a été convenu par l'ambassadeur de ne pas aller plus loin et donc de ne pas matérialiser cette interdiction, mais bien de la retirer, en tout cas, dans son expression publique.

  Pour autant, je ne pense pas qu'il faille craindre une extension à tous les citoyens du travel ban dès qu'un propos critique est tenu à l'égard de l'administration Trump. La chose me semble devoir être contextualisée, afin de ne pas verser dans une crainte excessive, même si je ne puis évidemment me porter garant de l'éventuelle attitude de l'administration et du président Trump ni de ce qu'ils considèreront comme acceptable ou non. Je ne suis pas leur représentant; ce n'est pas ma vocation.

  Als minister van Buitenlandse Zaken draag ik de verantwoordelijkheid om aan het algemeen belang te denken, om te de-escaleren wanneer de gemoederen verhit raken en om te zoeken naar wat verbindt, eerder dan naar wat verdeelt. Ik herhaal nogmaals dat inmenging in onze binnenlandse politiek onaanvaardbaar is, dat persoonlijke aanvallen op ministers of partijvoorzitters onaanvaardbaar zijn en dat pogingen om onze rechterlijke macht te beïnvloeden onaanvaardbaar zijn.

  Maar ik zeg ook dat diplomatie bruggen bouwen is. België heeft daarin een lange traditie. We zijn een land dat bemiddelt, verzoent en zoekt naar gemeenschappelijke grond, maar dan moet er wederzijds respect zijn, respect voor onze soevereiniteit, onze instellingen en onze democratie.

  Monsieur Lacroix, pour reprendre l’une de vos interrogations – qui, si je me souviens bien, a également été soulevée par M. Boukili –, il est vrai que l’attitude actuelle de plusieurs ambassadeurs américains dans différents pays d’Europe renforce la conviction qu’il s’agit d’une démarche faisant écho à la stratégie nationale qu’ils ont diffusée. Je pense inutile de perdre du temps à déterminer s’il s’agit d’une démarche volontairement structurée ou de l’addition de démarches individuelles qui créent ce sentiment.

  Toujours est ‑ il que nous ne devons pas ê tre na ï fs: la strat é gie nationale de s é curit é am é ricaine a é t é rendue publique et est assez transparente quant à sa lecture de l ’ Europe et de son é volution. C ’ est la raison pour laquelle nous devons, nous aussi, ajuster notre diplomatie afin de ne pas ê tre l ’ oiseau pour le chat.

  Comparaison n’est pas raison. Vous avez évoqué, monsieur Lacroix, l’attitude française et la sanction décidée par mon homologue outre ‑ Qui é vrain, visant à emp ê cher l ’ ambassadeur am é ricain à Paris d ’ avoir un quelconque acc è s aux membres du gouvernement fran ç ais. Vous sous ‑ entendiez par votre interrogation qu ’ il y aurait peut ‑ ê tre lieu, en Belgique, d ’ê tre tout aussi ferme.

  Les circonstances sont différentes. Si mon homologue Jean-Noël Barrot a é t é amen é à prendre cette d é cision, c ’ est parce qu ’à deux reprises l ’ ambassadeur am é ricain en France a é t é convoqu é et qu ’à deux reprises il ne s ’ est pas pr é sent é . Ce n ’ est pas le cas ici, puisque M. White a chaque fois honor é les convocations ou rendez ‑ vous qui lui avaient é t é fix é s. Il n’y a donc pas lieu de faire un copy-paste , si je puis dire, entre les deux situations.

  J ’ ai n é anmoins fait part à l ’ ambassadeur tout à l ’ heure de la grande contrari é t é qui a é t é la mienne en constatant que le raccourci op é r é par son message à l ’é gard de la Belgique – pr é tendument pays antis é mite – é tait é videmment profond é ment heurtant. Cela m ’ a touch é , à titre personnel, en raison de mon histoire familiale, comme cela a touch é beaucoup d ’ autres en Belgique, lorsque l ’ on sait combien de milliers, de dizaines de milliers de familles ont risqué leur propre vie pour défendre des Juifs.

  Notre pays accueille par ailleurs l'une des plus grandes communautés juives en Europe. On en est fier et on compte continuer à préserver cette situation et garantir au maximum possible la sécurité de tout un chacun, quelle que soit sa conviction religieuse du reste. Cela vaut pour les juifs mais pour les autres aussi.

  Mais voir que mon homologue israélien s'était délecté de ce procès public pour en rajouter une couche et nourrir un narratif selon lequel la Belgique serait effectivement un potentiel ennemi d'Israël ou des juifs, c'est quelque chose qui m'est insupportable. Il ne faut pas confondre ce que certains trolls sur les réseaux sociaux ont tendance à faire. Le fait est que la Belgique a rappelé son attachement au droit international et au respect de celui-ci et a donc – il faut bien le reconnaître ces derniers temps – dénoncé, dans le conflit israélo-palestinien, la manière dont l'autorité israélienne s'est comportée à l'égard de ce droit international. Mais être le défenseur du droit international et condamner, par exemple, la politique d'annexion d'Israël ne fait pas pour autant de la Belgique un pays antisémite. C'est un raccourci qui n'est pas acceptable, que je ne peux pas cautionner et que jamais je n'accepterai.

  Nous ne sommes pas non plus dans le déni. Nous sommes conscients qu'il y a une augmentation des actes antisémites, que ce soit en Belgique, en Europe et même aux États-Unis. C'est documenté par des rapports. Mais ce n'est pas pour autant que ces pays, ni les États-Unis, ni la Belgique, ni d'autres, doivent être considérés comme étant des pays à l'ADN antisémite.

  Nous allons continuer, comme je l'ai affirmé publiquement – et je le redis encore aujourd'hui –, à agir avec l'ensemble de mes collègues partout où nous le pouvons, partout où nous avons des leviers pour lutter contre toutes les formes d'antisémitisme. C'est évident!

  Monsieur Boukili, vous me demandez si on peut toujours, comme dans l'accord de gouvernement, considérer les États-Unis comme un pays allié. Vous évoquez même le syndrome de Stockholm. Par courtoisie, je ne disserterai pas sur le syndrome de Stockholm que certains ont vis-à-vis de la Russie. Je me concentrerai sur votre question.

  Oui, je considère que les États-Unis restent un pays allié. Ce n'est plus aujourd'hui le même allié qu'il fut hier, parce que les comportements à Washington ont changé, parce que les priorités internationales diplomatiques mises en œuvre ne sont plus les mêmes. Mais cela n'en demeure pas moins un allié. Un allié au sein de l'OTAN, un allié économique. Voyez de quelle manière, qu'on le veuille ou pas, quoi qu'on puisse en penser, nos économies sont extrêmement interconnectées.

  C'est un allié avec lequel il nous faut réinventer une relation, recalibrer celle-ci. Mais ce qu’il se passe ne fait pas pour autant des États-Unis un pays auquel il conviendrait de tourner le dos. C'est un allié avec lequel nous devons réinventer la relation.

  Mesdames et messieurs les députés, pour en revenir à ce qui a suscité l'émotion des derniers jours avec l'ambassadeur américain, je ne me prononcerai pas sur le fond de l'affaire judiciaire qui a déclenché cette crise.

  Je soulignerai du reste qu’il est un peu paradoxal d'assimiler le procès en cours à une quelconque démarche de nature antisémite, sachant que ce sont des Juifs eux-mêmes qui sont au départ à l'origine de la procédure judiciaire. Sublime paradoxe!

  L'enquête est en cours. Je vais donc m'abstenir de tout commentaire sur les procédures judiciaires. C'est d'ailleurs une question de principe et de respect pour l'indépendance de notre justice.

  Over de houding van de heer Freilich, over wat hij wel of niet heeft gedaan, kan ik eerlijk gezegd niet veel zeggen, want ik weet het niet. Ik heb net zoals u verschillende verklaringen gelezen. Ik houd het in deze fase bij de verklaring van zijn partijvoorzitster. Ik kan alleen maar hopen dat niemand heeft geprobeerd om zijn eigen kamp te schaden.

  Je veux être absolument clair sur un point – je viens de le développer mais je le redis, pour qu'il n'y ait pas la moindre ambiguïté: la lutte contre l'antisémitisme est prise très au sérieux dans notre pays. La Belgique dispose d'ailleurs d'un coordinateur national pour la lutte contre l'antisémitisme, même si manifestement tout le monde ne le sait pas.

  Du reste, ce n'est pas faire injure de considérer que la Belgique a confié cette tâche à un fonctionnaire, c'est le cas dans d'autres pays en Europe. Je suis ouvert à un débat pour savoir s'il faudrait plutôt confier cette tâche à un diplomate, en sus ou en complément. Toujours est-il que ce travail de coordination de la politique de la lutte contre l'antisémitisme est fait et existe. Les signalements d'actes antisémites sont traités avec le plus grand sérieux. Chaque incident doit être éclairci, chaque plainte doit être examinée par la justice.

  Mais je le redis: la Belgique n'est pas un pays antisémite. Nos institutions ne sont pas antisémites. Suggérer le contraire est donc non seulement faux, c'est aussi de la désinformation dangereuse et on sait que ceux qui propagent cette image ont un autre agenda. Les Juifs ont toujours eu leur place dans notre pays. Ils auront toujours leur place dans notre pays. Aucun doute là-dessus. Vraiment aucun.

  Dames en heren Kamerleden, ik eindig met een oproep tot nuance. Diplomatie is elkaar zoeken in moeilijke momenten. Het is niet wegkijken van meningsverschillen, maar ze bespreekbaar maken. Het is niet polariseren, maar verbinden. Het is niet achteromkijken in woede, maar vooruitkijken met vastberadenheid. Die boodschap zal ik blijven uitdragen hier in het Parlement, in mijn contacten met de Amerikaanse autoriteiten en op het internationale toneel.

  De realiteit is dat wij het steeds vaker oneens zijn met de Verenigde Staten, zowel over stijlen als over methodes en prioriteiten. Die kloof is reëel en ik zal ze niet minimaliseren. De vraag die wij ons echter moeten stellen, is hoe wij daarmee omgaan. Laten wij ons meeslepen in een spiraal van verwijten en tegenaanvallen, of zoeken wij een weg om elkaar te versterken in plaats van te verzwakken? Ik kies voor het tweede, niet uit naïviteit of zwakte, maar omdat ik ervan overtuigd ben dat die keuze in het belang is van ons land, van onze burgers en van onze economie. Dat betekent niet dat wij alles slikken. Dat betekent niet dat wij zwijgen wanneer grenzen worden overschreden. Dat heb ik vandaag niet gedaan en dat zal ik ook morgen niet doen. Dat betekent echter wel dat wij de deur openhouden, dat wij blijven zoeken naar gemeenschappelijke grond en dat wij de nuance bewaken in een wereld die steeds meer in zwart-wit denkt.

  La Belgique et les États-Unis, je l'ai rappelé, sont des alliés de longue date avec des liens historiques profonds. Comme évoqué avec le secrétaire d'État Rubio au début du mois de janvier à Washington, nous disposons d'un agenda positif, sur lequel nous pouvons travailler, et qui est porteur de nombreuses opportunités.

  Mesdames, messieurs, il est désormais temps, je le pense, de mettre fin à toutes les attaques ad hominem , de part et d'autre du reste, et de travailler au renforcement de nos partenariats dans un esprit de coopération constructive et respectueuse entre partenaires. Retournons donc à la raison, retournons au respect. C'est ce que j'ai clairement demandé à l'ambassadeur américain. L'avenir nous dira si les messages ont été bien compris.

  Sandro Di Nunzio:

  Mijnheer de minister, ik moet zeggen dat ik u niet benijd, want u hebt een hondenjob. U moet telkens naar het internationale toneel trekken namens een hopeloos verdeelde regering. Dat blijkt in dit dossier heel duidelijk.

  Er is Vooruit, dat terecht verontwaardigd is, maar voor wie de shitshow van de voorbije dagen een prachtige marketingcampagne was, met voorzitter Rousseau als voorvechter van de vrije meningsuiting. De reactie van de MR was dan weer voorspelbaar, namelijk niet ingaan op de inhoud van de zaak, maar een reactie geven die eigenlijk pro-Trump is, bij monde van voorzitter Bouchez, die graag wat extra olie op het vuur gooit.

  Dan is er de N-VA. Wat is eigenlijk de houding van de N-VA? Langs de ene kant was er voorzitster Valerie Van Peel, die in haar reactie heel veel zei zonder echt iets te zeggen. Langs de andere kant is er de heer Freilich, die iets onaanvaardbaars heeft gedaan en daarmee eigenlijk alles heeft gezegd. En dan is er de stilte of de weinigzeggende reactie van de premier, een stilte die oorverdovend klinkt. Het lijkt mij ook logisch dat het moeilijk is, want de N-VA zit hier compleet vast.

  Met betrekking tot de heer Freilich zei u dat u niet echt van iets lijkt te weten. U draaide wat om de brij heen. Ik heb in die zin dan ook geen antwoord gekregen op mijn vragen. Als de heer Freilich – en dat is duidelijk aangetoond – ons land in de Verenigde Staten gaat verkopen, een buitenlandse mogendheid vraagt zich te mengen in onze interne rechtsorde, dan is er absoluut een probleem. Kan dat zomaar voor u, als minister van Buitenlandse Zaken? In se is het niet moeilijk, als een Belgisch parlementslid dat doet, overschrijdt hij een rode lijn. Dat is onaanvaardbaar. Als een Amerikaanse ambassadeur zich mengt in onze rechtsgang, is dat evenzeer onaanvaardbaar, u hebt dat zelf geduid.

  Ten slotte, zeker even belangrijk, als besnijdenissen worden uitgevoerd door individuen die daartoe niet geschoold of opgeleid zijn, dan is dat strafbaar in ons land en dan moet dat worden vervolgd. Dat lijkt mij helder en duidelijk.

  Annick Lambrecht:

  Mijnheer de minister, dank u wel voor uw mooie uiteenzetting.

  Het is inderdaad een goede zaak dat het nu duidelijk is dat de vrije meningsuiting nooit zal wijken voor chantage of sancties. U hebt dat op uw eigen diplomatieke wijze goed kunnen uitleggen aan de ambassadeur. Daarvan ben ik overtuigd.

  U zegt ook terecht dat we niet naïef mogen zijn. Wat we hier hebben gezien – de acties van ambassadeur White –, past in een groter geheel. Overal in Europa lijken Amerikaanse diplomaten de opdracht te hebben gekregen om onrust te stoken en polarisatie aan te wakkeren. Dat past in een ruimer plan. Populisten doen dat immers altijd, namelijk afleiden om het niet over hun eigen problemen te moeten hebben. Het is aan ons om ons daartegen te wapenen.

  Het inreisverbod was aangekondigd, maar nog niet geformaliseerd. Het wordt nu echter ingetrokken. Dat is goed nieuws, maar het blijft bijzonder verontrustend. Wanneer iedereen met een afwijkende mening over Trump zomaar een inreisverbod krijgt, is dat niet aanvaardbaar. Dat is niet aanvaardbaar voor onze relaties.

  Ik hoor van veel mensen dat zij niet meer naar de VS durven te reizen omdat zij vrezen dat een bericht op hun Facebookpagina Trump niet zou aanstaan. We moeten ons er dus tegen wapenen en ons daardoor niet laten chanteren. Dat kan niet, niet tegenover ons en evenmin tegenover alle Belgische burgers. Dat is zeker niet voor herhaling vatbaar.

  België mag niet over zich heen laten lopen. We dulden geen inmenging in ons rechtssysteem. Dat hebt u duidelijk gezegd. We dulden geen inmenging in onze democratie. De ambassadeur lijkt dat, afgaande op zijn reacties, begrepen te hebben. Laat ons hopen dat hij dat ook op lange termijn begrijpt. U kunt hem immers één keer ontbieden, u kunt hem twee keer ontbieden, maar u kunt hem niet blijvend ontbieden.

  Ik dank u ook, minister Prévot, dat u hier de weg van de diplomatie blijft kiezen en probeert, zolang het kan, te zoeken naar wat bindt in plaats van wat verdeelt. Misschien is het gelukt en blijft het nu zo.

  Meyrem Almaci:

  Mijnheer de minister, volgens mij lacht de VS-ambassadeur vandaag goed in zijn vuistje. Een hele week durend circus werd in gang gezet door een parlementslid van ons land en eindigt met het omslaan van de bladzijde; we staan er gewoon op te kijken.

  Ik ben het eens met al uw uitspraken, maar op het einde van de dag ligt daar nog altijd die strategie, verandert daar geen sikkepit aan en hebben we geen tegenstrategie. Integendeel, het Vlaams Belang en de heer Freilich verdelen ons land van binnenuit. U moet de uitspraken van de voorzitters van de MR en Vooruit maar eens naast elkaar leggen. U bent al verzwakt en u hebt geen antwoord. De boodschap is nochtans duidelijk. U moet White op het matje roepen.

  U reageerde in de pers straffer ten aanzien van de heer Freilich dan vandaag in de commissie. U zegt dat u eigenlijk niet weet wat hij precies heeft gedaan. Terwijl u een ambassadeur van een NAVO-land, dat volgens de regering nog steeds een bondgenoot is, op het matje kunt roepen, kunt u kennelijk niet eens aan een parlementslid vragen wat hij precies heeft gedaan! U komt hier vandaag zeggen dat u het eigenlijk niet weet. Daar heb ik toch mijn mening over. Dan was uw eerste reactie in de pers blijkbaar helemaal verkeerd. Die was dezelfde als de onze, namelijk dat dergelijke uitspraken onaanvaardbaar zijn voor een parlementslid. U moet een streep trekken. Wij zijn niet machteloos. Wij moeten tegen de heer Freilich zeggen dat een parlementslid zoiets niet doet. We moeten de deontologische commissie dan maar een onafhankelijk onderzoek laten voeren, als de collega's van de N-VA zeggen dat iedereen onschuldig is tot het tegendeel bewezen is. Dat klopt, dat is inderdaad democratie en dat moeten we ook zeggen tegen de VS.

  We moeten tegen de VS zeggen dat zij zich niet met onze rechtsstaat mogen bemoeien. Antisemitisme is een reëel probleem waartegen we moeten strijden, maar dat is een zaak voor de rechtbank. De VS moeten ons niet de les spellen, terwijl ondertussen op alle Amerikaanse techplatformen antisemitisme, racisme en misogynie welig tieren en kinderen uitgekleed kunnen worden op Grok. Wie zijn de VS om ons de les te spellen, terwijl ICE Amerikaanse burgers neerschiet in de straten van de VS? Dat is wat ons land moet zeggen.

  De VS hebben op dit moment geen lessen te leren aan Europa. Wij moeten Europa verdedigen. Ook onze parlementsleden moeten dat doen, of ze nu van extreemrechts of van de N-VA zijn. Dat is de lijn de lijn die wij vandaag moeten trekken en is hetgeen ik hier vandaag van alle parlementsleden en van de regering verwacht. Wij moeten pal voor ons land en onze rechtsstaat staan en eenheid tonen. Dat mis ik zo hard.

  Op het einde van de dag heeft de VS-ambassadeur gewonnen. U hebt geen enkele maatregel genomen, niet ten aanzien van de aanstoker en niet ten aanzien van de ambassadeur, mijnheer de minister. Ik heb geen inreisverbod nodig en met mij vele Europeanen niet. Zij hebben vandaag al beslist dat zij niet naar Amerika op reis willen. Dat is te zien in de toerismecijfers. Dat zegt misschien ook al iets.

  Britt Huybrechts:

  Mijnheer de minister, laat ik duidelijk zijn. Een Amerikaanse ambassadeur heeft zich niet te bemoeien met interne politieke of gerechtelijke aangelegenheden in dit land. Dat is geen kwestie van links of rechts, maar van respect voor de soevereiniteit en de scheiding der machten.

  Tegelijkertijd wil ik ook een spiegel voorhouden aan sommigen in het halfrond en aan de media. Wie vandaag verontwaardigd is over buitenlandse inmenging, moet ook consequent zijn. Het kan niet dat we zelf voortdurend de Amerikaanse binnenlandse politiek becommentariëren alsof we er zelf deel van uitmaken. Diplomatie werkt in twee richtingen.

  Wat mij vooral stoort, is dat het debat steeds verder afdrijft van wat voor de Vlamingen echt telt. Terwijl we hier discussiëren over TikTokfilmpjes en tweets, worden mensen geconfronteerd met een dalende koopkracht, een ontsporende begroting en een aanhoudende migratiedruk. Daar moet onze politieke energie naartoe gaan.

  Mijn oproep is eenvoudig: laten we de-escaleren en vooral opnieuw focussen op ons binnenland en op de problemen die onze mensen elke dag voelen. Dat is uiteindelijk onze eerste verantwoordelijkheid. Daarvoor zijn we hier verkozen in het Parlement.

  Kathleen Depoorter:

  Collega’s, het spreekt voor zich dat een ambassadeur van een vreemde mogendheid zich niet moet bemoeien met onze wetten en evenmin met onze juridische procedures. Dat zal niemand hier tegenspreken. We stellen wel vast dat de Amerikaanse diplomatie op dit moment andere wegen heeft ingeslagen dan de Europese diplomatie. Ik herinner u aan de tijd waarin een Republikeinse president nog zei: " A strong and respected America is the surest way to preserve peace and prevent conflict ." Respect, daar draait het om. Dat respect moet inderdaad van twee kanten komen. Het moet van ons komen en het moet van hen komen.

  Mijnheer de minister, het is dan ook een goede zaak dat u met respect de Amerikaanse ambassadeur hebt ontboden, dat u de diplomatieke weg bent opgegaan en dat er een de-escalatie is gekomen. Die de-escalatie was noodzakelijk. Goede vrienden kunnen van mening verschillen, maar daarom ontzeggen ze elkaar nog niet de toegang tot hun huis of hun voordeur. Dat is de duidelijke boodschap die gegeven is. Het is belangrijk dat onze waarden van democratie, onze waarden van identiteit, van rechten en plichten, de maatstaf blijven.

  Uw oproep om politici niet persoonlijk aan te pakken en ook daar respect te blijven bewaren, hebben we gehoord. Wanneer ik de enorm verbindende boodschap van de collega’s van Groen en Anders. hoor, wil ik ook daar oproepen tot respect. U hebt mijn collega Michael Freilich alle kleuren van de regenboog laten zien en hem allerlei beschuldigingen in de schoenen geschoven. Hij heeft nochtans heel duidelijk aangegeven dat hij Bill White niet heeft ontmoet. Laat uw fantasie dus achterwege. Het is een mooie fictiereeks waarin een Vlaams, een Belgisch parlementslid het Witte Huis zou kunnen beïnvloeden. Mocht dat waar zijn, dan zou u wel de Nobelprijs of een Grammy kunnen winnen. Laten we hier overgaan tot de orde van de dag. Er is een duidelijk statement gegeven dat Michael niet met de ambassadeur gesproken heeft. Onze minister heeft ervoor gezorgd dat de relaties opnieuw genivelleerd zijn. Dat is het allerbelangrijkste voor onze maatschappij.

  Meyrem Almaci:

  (…) De voorzitster : Dank u wel. Er zijn nu geen tussenkomsten meer mogelijk. Ik stel voor om het debat hier te beëindigen. We zullen zien hoe het verdergaat, collega’s. We zien elkaar zeker nog terug over dergelijke onderwerpen. Dank u. De openbare commissievergadering wordt gesloten om 16.08 uur. La réunion publique de commission est levée à 16 h 08.