Collega's, dit is inderdaad een actuele problematiek. Vandaag was er alweer een bericht vanuit Frankrijk over een transit die voor minstens twee mensen heel slecht is afgelopen.
Wat betreft uw vragen naar cijfers over de problematiek van small boats , voor dit jaar is er een poging geregistreerd van vertrek vanuit België en een andere vanuit Frankrijk, waar het bootje finaal in Belgische wateren werd onderschept. Voor 2024 heb ik de cijfers gekregen tot en met eind augustus. Er zijn 18 dossiers geopend door de FGP West-Vlaanderen, waarvan 11 over small boats en/of koelcontainers.
In het algemeen kan worden gesteld dat de transmigratie in vergelijking met het verleden de afgelopen vijf jaar sterk is afgenomen, met een daling van 83 % in de periode 2020 tot 2023. Voor meer gedetailleerde cijfers kunt u een schriftelijke vraag indienen.
Wat de genomen maatregelen betreft, de CSD van de provincie West-Vlaanderen ondersteunt de eerstelijnsdiensten, zowel de lokale politiezones als de entiteiten van de federale politie, die controleacties uitvoeren inzake transmigratie op de sporen of de wegen. Dat was trouwens ook het geval met de actie van vorige week. Daarvoor zet de CSD haar interventiekorps in, dat steun levert bij fouilleringen, transfers en afnames van vingerafdrukken. De CSD stimuleert, faciliteert en coördineert eveneens eigen operationele supralokale acties inzake transmigratie, zoals de actie supply chain small boats . Daarbij wordt zelfs een beroep gedaan op toeristen om uit te kijken naar verdachte aankopen van motoren of ander nautisch materiaal. De focus wordt gelegd op de aanvoer van small boats of onderdelen daarvan, zoals motoren en nautisch materiaal op het grondgebied van West-Vlaanderen, maar ook breder, zoals langs snelwegparkings. Daarbij wordt gefocust op het opsporen van transmigranten in voertuigen, containers en trailers van vrachtwagens op de parkings van de E40 en op het industriegebied van Veurne. We werken daar trouwens ook samen met de buurlanden, want we hebben gemerkt dat soms motoren in Duitsland of bootjes in Nederland worden aangekocht. Het is dus goed om die informatie samen te leggen.
Binnen de FGP West-Vlaanderen werd in 2021 een TransIT-team opgericht, met als voornaamste doel de identificatie en opsporing van de criminele netwerken achter de mensensmokkel. Dat TransIT-team volgt de problematiek nauwgezet op, zowel op operationeel, tactisch als strategisch niveau. Aangezien het fenomeen niet beperkt is tot het grondgebied van West-Vlaanderen, wordt dat ook opgevolgd door de gehele federale gerechtelijke politie.
De scheepvaartpolitie staat in voor de grensbewaking. Zo is er 24/7 een ploeg met een boot actief langsheen de kust die belast is met onder meer grensbewaking tijdens de patrouilles. Het maritiem informatiekruispunt is ook 24/7 bemand met operatoren. Een van hun taken is grensbewaking. Langsheen de kust zijn er zowel 's avonds als 's nachts politiepatrouilles, vanuit Oostende, Nieuwpoort, Zeebrugge en Blankenberge. Deze TIG-ploegen, dat staat voor toezicht, interventie en grens, staan eveneens in voor proactieve controles. Verder zijn er ook verschillende teams van de federale politie, zoals de hondensteunteams, actief in de haven van Zeebrugge. De politiezone Westkust zet in op een droneteam voor nazicht van het strand en de duinen.
De scheepvaartpolitie maakt gebruik van detectiemiddelen, zoals een x-ray cargoscanner, CO 2 -detectoren en drones. Mijnheer Demon, u vroeg naar de wettelijke beperkingen. Vaste camera's zijn permanent aanwezig en richten zich ook op toeristen op het strand en andere vaarbewegingen. Daarom is er specifieke regelgeving nodig, omdat het moeilijk is deze camera's precies af te stemmen. Wij hechten allen sterk aan privacy en andere algemene beginselen. We hebben hier al soortgelijke discussies gehad, bijvoorbeeld over de bodycams en vaste camera's voor de brandweer. Men stapt daarbij telkens in een nieuwe digitale wereld. Daarom moeten we zorgvuldig bespreken hoe we daarmee willen omgaan.
Wat de internationale samenwerking betreft, de federale politie werkt zeer nauw samen met de Britse Border Force. Dat is een samenwerking op operationele, maar ook op structurele en strategische wijze. Er wordt informatie uitgewisseld via verschillende kanalen, waaronder de verbindingsofficier van de Belgische federale politie in Londen en de unités de renseignement opérationnel. Dat is een multilateraal samenwerkingsverband onder leiding van Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk, specifiek gericht op de problematiek van small boats .
Daarnaast biedt de UK Border Force dagelijks technische ondersteuning voor de controle tegen illegale migratie die de scheepvaartpolitie uitvoert in de haven van Zeebrugge. Ik ben enkele weken geleden op gesprek geweest bij de nieuwe Home Secretary van het Verenigd Koninkrijk, mevrouw Yvette Cooper. Ik heb dit met haar besproken en heb haar uiteraard ook bedankt voor de ondersteuning die ze geven. Die samenwerking loopt goed. Het is een piste die we de komende jaren verder kunnen uitbouwen en verkennen.
De federale politie krijgt momenteel geen steun van de UK Border Force. Er werd wel een MoU afgesloten in 2020 met het UK Home Office voor de aankoop van materiaal voor de directie van de scheepvaartpolitie, de directie Hondensteun en de CSD West-Vlaanderen. De focus daarbij ligt vooral op de haven van Zeebrugge en de scanning en het nagaan van containers, om zo de smokkel van transmigranten te kunnen opvolgen.
We hebben, zoals ik zei, gesproken met de nieuwe UK Home Secretary over die problematiek. We moeten ons ervan bewust zijn dat het, wat de transfers via gammele bootjes betreft, een vorm van symptoombestrijding is. De hele problematiek van transmigratie, de migratieproblematiek, het Europees Migratiepact, maar ook de strijd tegen de georganiseerde criminaliteit – we zien dat die bendes soms ook gelieerde activiteiten hebben – is een absolute prioriteit die we moeten aanpakken om dat fenomeen verder tegen te gaan.
In antwoord op uw vraag, collega De Vreese, kan ik u zeggen dat de oprichting van het expertisecentrum voor grensbeheer, dat valt onder DAO, van start is gegaan met de aanwerving van diverse profielen. Er is een strategische visie op grensbeheer ontwikkeld, afgestemd op het Europese geïntegreerd grensbeheer. De dienst fungeert dan ook als een nationaal coördinatie- en contactpunt en heeft een detectiesignaal, maar ook een adviesfunctie voor de betrokken overheden op het gebied van grensbeheer.
De dienst speelt eveneens een rol in de aanpak van de problematiek van transmigratie door middel van datacollectie, maar ook -analyse, de big data. Die is voornamelijk gericht op de verbetering van de beeldvorming over de problematiek, wat vervolgens kan worden vertaald in het Nationaal Veiligheidsplan. Het gaat zowel om de beeldvorming inzake illegale grensoverschrijding en inklimmingen in havens, maar ook intercepties op het Belgische grondgebied. Soms zijn er safehouses van waaruit men telkens pogingen onderneemt om in te klimmen en dan te kunnen vertrekken. Die beeldvorming is dus uiteraard zeer belangrijk.
Het gebruik van nieuwe technologieën en nieuwe digitale toepassingen wordt daarbij ook verkend. Dat valt voornamelijk onder de herziening van de grenscontroleprocessen aan de Belgische buitengrenzen. Het gaat dan om e-gates, scanners, vingerafdruklezers en apparatuur om op een vlotte, maar wel deugdelijke manier grenscontroles te faciliteren en mogelijk te maken.
Het nieuwe systeem van IIS, zal allicht weldra en mogelijk gefaseerd in werking treden. We hebben dat immers besproken op de laatste Europese Raad. Dat ligt dus niet alleen aan België, want we hebben daarvoor een hele Europese samenwerking nodig. Het IIS-systeem zal hopelijk ook de controle faciliteren van wie in Europa binnenkomt en dan vervolgens opnieuw zou vertrekken. We nemen daaraan dus deel en zijn zelfs voorloper, maar niet alle landen waren klaar om dat IIS-systeem binnenkort al full-fledged te implementeren.