Commissievergadering buitenlandse betrekkingen op 17 juni 2026

Mondelinge vragen

De vragen die gesteld werden tijdens deze vergadering.

• Vraag: De dreiging van Rusland (Q56015862C)

  Vraag: De onderhandelingen met Rusland (Q56016300C)

  Vraag: De oorlog in Oekraïne (Q56016646C)

  Vraag: De open brief van Volodymyr Zelensky aan Vladimir Poetin (Q56016650C)

  Vraag: Visumrestricties voor Russische onderdanen (Q56016652C)

  Vraag: De oliechantage van Rusland (Q56016798C)

  Vraag: De oorlog in Oekraïne (Q56016872C)

  Vraag: Oekraïne (Q56017026C)

  economie en werk

  De dreiging van Rusland
  De onderhandelingen met Rusland
  De oorlog in Oekraïne
  De open brief van Volodymyr Zelensky aan Vladimir Poetin
  Visumrestricties voor Russische onderdanen
  De oliechantage van Rusland
  De oorlog in Oekraïne
  Oekraïne
  De Russisch-Oekraïense oorlog en internationale spanningen summaryExplanation

  Gesteld door

  N-VA Kathleen Depoorter
  N-VA Kathleen Depoorter
  N-VA Kathleen Depoorter
  Les Engagés Michel De Maegd
  Les Engagés Michel De Maegd
  VB Britt Huybrechts
  Vooruit Annick Lambrecht
  cd&v Els Van Hoof
  

  Beantwoord door

  Sandro Di Nunzio
  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 17 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  België en de EU staan voor drie kernthema’s in de Russisch-Oekraïense oorlog: veiligheidsdreiging, sancties en diplomatieke onderhandelingen. Minister Prévot (BZ) benadrukt dat Ruslands dreigementen (bv. "Oreshnik"-raketten, energiechantage via Druzhba-pijpleiding) vooral intimidatie zijn, maar bevestigt dat België en de NAVO/EU de risico’s monitoren via gedeelde dreigingsanalyses en versterkte kritieke infrastructuur (bv. Critical Entities Resilience-wet). Hij verdedigt het tweesporenbeleid: maximale steun aan Oekraïne (4,4 mjd euro toegezegd, inclusief 90 mjd EU-lening) en maximale druk op Rusland (20 sanctiepakketten, 21e in voorbereiding met focus op olie, banken en schaduwvloot). Sancties werken volgens hem (Russische economie krimpt, technologie-tekorten), maar Oekraïne’s militaire successen (bv. aanvallen op Russische logistiek) zijn cruciaal voor onderhandelingspositie. Over diplomatie steunt België Zelensky’s vredesvoorwaarden (staakt-het-vuren, grensrespect, herstelbetalingen) en zijn directe onderhandelingspoging met Poetin—die Rusland afwees als "propaganda". Prévot wijst een EU-onderhandelaar nog af als prematuur, maar eist wel Oekraïense regie en een gemeenschappelijk EU-kader om Russische "vertragingstactieken" te vermijden. Visumbeleid is al streng (geen toeristische visa voor Russen sinds 2024, uitzonderingen voor dissidenten/families), met steun voor EU-brede afstemming. Kritiekpunten: Parlementsleden vragen om scherpere sanctiehandhaving (bv. olie-export, financiële sector), snellere EU-onderhandelingsrol (met namen als Merkel of Draghi), en garanties voor Oekraïense wapenleveringen (ook uit derde landen, ondanks logistieke risico’s). Scepticisme blijft over VS-betrouwbaarheid (vrezend dat Trump sancties zal afzwakken) en EU-eenheid (bv. Hongarije’s blokkades). België’s steun via bevroren Russische activa staat onder druk door begrotingsgat (942 mln euro minder dan gepland, volgens Rekenhof).

  Kathleen Depoorter:

  Mevrouw de voorzitster, mijnheer de minister, om de finish niet te laat te maken, zal ik verwijzen naar de schriftelijke versie van mijn vragen.

  De voorzitster : Op die manier gaat het vlug.

  Volgens recente berichtgeving dreigt Rusland opnieuw met de inzet van de beruchte “Oreshnik”-raket tegen Kiev, waarbij expliciet verwezen wordt naar een “laatste waarschuwing voor Brussel”.

  Die dreigende taal kadert in een bredere strategie van intimidatie tegenover Europa en de NAVO, met toenemende hybride dreigingen, cyberaanvallen en nucleaire chantage. Voor België, als gastland van de Europese instellingen en de NAVO, is dat geen abstract geopolitiek conflict meer, maar een rechtstreekse veiligheidsuitdaging.

  Graag verneem ik het volgende van u:

  1. Hoe beoordeelt de minister de expliciete Russische dreiging richting Brussel en de Europese instellingen?

  2. Beschikt België over actuele analyses van de mogelijke militaire en hybride risico’s verbonden aan dergelijke Russische escalatieretoriek?

  3. Heeft België hierover overleg gepleegd binnen de NAVO en de Europese Unie, en welke bijkomende veiligheidsmaatregelen worden overwogen?

  4. Acht de minister het nodig om de bescherming van kritieke infrastructuur en Europese instellingen op Belgisch grondgebied verder op te schalen?

  5. Welke diplomatieke initiatieven ondersteunt België om verdere escalatie tussen Rusland en Europa te vermijden zonder toegevingen te doen aan nucleaire intimidatie?

  De vraag wie namens Europa met Rusland aan de onderhandelingstafel moet zitten, dringt zich steeds nadrukkelijker op. Nu het vertrouwen in de Amerikaanse bemiddeling daalt en de VS duidelijk andere prioriteiten heeft, beseffen steeds meer Europese landen dat Europa zelf een actievere rol moet opnemen in de vredesonderhandelingen. Premier Bart De Wever en de Franse president Emmanuel Macron spraken de voorbije maanden hardop uit dat Europa zelf met Rusland zou moeten praten, in plaats van de onderhandelingen over te laten aan de Verenigde Staten. Ook Oekraïne zou Europa graag rond de tafel zien, om sterker te staan tegenover Rusland. Verschillende namen circuleren als mogelijke Europese onderhandelaar: buitenlandvertegenwoordiger Kaja Kallas, oud-premier Mario Draghi, de Finse president Alexander Stubb, de huidige bondskanselier Friedrich Merz, de Franse president Macron, en zelfs oud-bondskanselier Angela Merkel die Russisch spreekt, Zelensky kent én jaren ervaring heeft in onderhandelen met Poetin. Maar de discussie over een naam verdoezelt een fundamentelere vraag.

  Graag verneem ik het volgende van u

  Volgende week bespreken de ministers van Buitenlandse Zaken deze kwestie tijdens een informele gedachtewisseling in Cyprus. Welke Belgische positie zal u daar innemen over de vraag wie Europa moet vertegenwoordigen in eventuele gesprekken met Rusland?

  Premier De Wever heeft zich eerder uitgesproken voor een Europese onderhandelingsrol. Hoe vertaalt die uitspraak zich in een concreet Belgisch standpunt over het mandaat, de scope en de rode lijnen van zulke onderhandelingen?

  Hoe garandeert u dat eventuele Europese gesprekken met Rusland steeds in nauw overleg met Oekraïne verlopen, zodat geen akkoord wordt opgelegd zonder Oekraïense instemming?

  In de nacht van 1 op 2 juni jongstleden heeft Rusland een grootschalige aanval uitgevoerd op meerdere Oekraïense steden, waaronder de hoofdstad Kyiv. Daarbij werden naar schatting 600 drones en kruisraketten ingezet, alsook zwaardere wapensystemen waarvan een deel de Oekraïense luchtverdediging wist te omzeilen. De aanval veroorzaakte aanzienlijke schade aan energie- en woninginfrastructuur en eiste meerdere mensenlevens. Deze escalatie kadert in wat wordt beschouwd als een Russische vergelding naar aanleiding van het vastlopen van het eigen offensief.

  Tegelijkertijd hebben de Oekraïense strijdkrachten hun operaties op Russisch grondgebied geïntensiveerd, met als doelwitten militaire installaties, logistieke infrastructuur en energievoorzieningen. Deze wederzijdse escalatie draagt bij tot een verlenging en verdieping van het conflict, met aanzienlijke regionale en internationale repercussies.

  In dat licht heb ik de volgende vragen voor de minister:

  Welke nieuwe diplomatieke of materiële steunmaatregelen ten aanzien van Oekraïne heeft de regering overwogen of genomen in het licht van deze recente escalatie? Kan de minister tevens een stand van zaken geven met betrekking tot de uitvoering van het door de Europese landen toegezegde steunpakket van 90 miljard euro?

  Michel De Maegd:

  Monsieur le ministre, cette question porte sur deux volets distincts, mais liés à la politique européenne à l'égard de la Russie dans le contexte de la guerre en Ukraine: d'une part, la question des visas Schengen délivrés aux ressortissants russes et, d'autre part, une récente initiative diplomatique du président Zelensky.

  Neuf États membres de l'Union européenne – la Suède, la Tchéquie, le Danemark, la Finlande, l'Estonie, la Lettonie, la Lituanie, les Pays-Bas et la Pologne – rejoints ensuite par la Norvège et l'Islande, ont adressé une lettre commune à la haute représentante Kaja Kallas et au commissaire Magnus Brunner afin de demander un durcissement supplémentaire des règles de délivrance des visas Schengen aux ressortissants russes. Leur message est clair: alors que l'Ukraine continue de subir des bombardements, des destructions et des crimes de guerre dans le cadre d'une guerre d'agression menée depuis plus de quatre ans par la Russie, il leur paraît difficilement acceptable que des ressortissants russes puissent continuer à voyager en Europe à des fins touristiques.

  Selon les chiffres de la Commission, plus de 623 000 visas Schengen ont été délivrés à des citoyens russes en 2025, soit une augmentation de 8 % par rapport à 2024. Parmi ceux-ci, environ 478 000 étaient des visas touristiques. Rappelons qu'en 2022, l'Union européenne a suspendu l'accord de facilitation des visas avec la Russie et qu'en novembre 2025, la Commission a interdit la délivrance de visas à entrées multiples aux ressortissants russes en réponse à plusieurs attaques hybrides attribuées à Moscou.

  La question posée aujourd'hui par ces onze pays est donc celle d'un durcissement supplémentaire, ciblé, tout en préservant les exceptions nécessaires pour les opposants au régime, les défenseurs des droits humains, les journalistes indépendants et d'autres catégories comparables. Pouvez-vous nous préciser la position de la Belgique à cet égard? Notre pays estime-t-il qu'une distinction claire doit être opérée entre les visas touristiques, d'une part, et les visas humanitaires, familiaux, journalistiques ou liés à l'opposition démocratique russe, d'autre part? La Belgique soutiendrait-elle une initiative européenne coordonnée afin d'éviter une application fragmentée d'un État membre à l'autre?

  Par ailleurs, le président ukrainien a récemment adressé une lettre ouverte à Vladimir Poutine l'invitant à une rencontre directe afin de discuter d'une issue au conflit. Cette démarche est évidemment politique, mais également symbolique. Depuis le début de la guerre, la Russie tente d'imposer l'idée que l'Ukraine refuserait la paix. Or, par cette initiative, le président ukrainien démontre que son pays ne refuse pas la paix, mais la capitulation.

  Le Kremlin a réagi par la voix de son porte-parole en indiquant que Volodymyr Zelensky était le bienvenu pour rencontrer Vladimir Poutine, je cite, " à Moscou à tout moment " . Cette réponse s'apparente toutefois à un refus déguisé, dans la mesure où une telle option est évidemment inacceptable pour Kiev. Quelle est votre analyse de l'initiative du président Zelensky et de la réponse apportée par la Russie? La Belgique considère-t-elle cette lettre comme une opportunité diplomatique qu'il convient de soutenir? Des contacts sont-ils actuellement en cours au niveau européen afin de coordonner une position commune sur cette initiative? Enfin, comment éviter que la Russie n'instrumentalise l'idée même de négociation afin de gagner du temps, de tenter de diviser les Européens ou d'imposer une paix de façade au détriment du droit international?

  Britt Huybrechts:

  Ik verwijs naar de ingediende vraag.

  Volgens berichtgeving van Reuters zou Vladimir Poetin overwegen om vanaf 1 mei de doorvoer van Kazachse olie naar Europa stil te leggen via de Druzhba pipeline.

  Als dat klopt, dan spreken we niet zomaar over een technisch dossier, maar over een nieuwe vorm van geopolitieke druk op Europa. Want hoewel het hier gaat om olie uit Kazakhstan, blijft Rusland de kraan bedienen. En dat legt pijnlijk bloot hoe afhankelijk we in de praktijk nog altijd zijn van Russische infrastructuur.

  Voor Duitsland alleen al gaat het om ongeveer 12 à 13% van de olie-import. Maar de impact reikt uiteraard verder dan Duitsland alleen.

  Is deze informatie intussen bevestigd via diplomatieke kanalen? Heeft u hierover al contact gehad met uw Duitse collega of met de Duitse regering? Wat is hun inschatting van de situatie?

  Heeft België via Europese of bilaterale contacten signalen ontvangen dat Rusland effectief van plan is deze doorvoer stil te leggen of gaat het voorlopig om druk en dreiging zonder concrete uitvoering?

  Wat zou de concrete impact zijn voor België en de Europese energiemarkt indien deze doorvoer effectief wordt stopgezet? Zijn er scenario's of noodplannen uitgewerkt?

  Welke stappen worden op Europees niveau voorbereid om dit soort afhankelijkheden van Russische infrastructuur af te bouwen?

  In welke mate is Kazachstan zelf betrokken of geïnformeerd?

  Annick Lambrecht:

  Mijnheer de minister, de grootschalige Russische agressie tegen Oekraïne duurt onverminderd voort. Dagelijks worden we geconfronteerd met de zware menselijke en materiële tol van de aanhoudende aanvallen waarmee Rusland Oekraïens grondgebied probeert te bezetten en te annexeren. Oekraïne blijft zich daar moedig tegen verdedigen, maar de aanhoudende escalatie heeft geleid tot een echte uitputtingsoorlog, waarvan het einde helaas nog niet in zicht is.

  In het licht van die situatie heeft de Raad van de Europese Unie op 15 juni nieuwe maatregelen aangenomen, waarbij 34 personen en 47 entiteiten aan de sanctielijst worden toegevoegd. Ondertussen werkt men ook aan het 21 ste sanctiepakket, waarbij de sancties worden uitgebreid naar onder meer de Russische visserij, cryptomunten en handelsbelemmeringen via Belarus. Vanmorgen konden we vernemen dat de G7 afgelopen nacht bijkomende sancties tegen Rusland heeft aangekondigd, als verregaande steun aan Oekraïne. Ook de Verenigde Staten hebben die gemeenschappelijke verklaring mee ondertekend. Het zou erop neerkomen dat er strengere sancties komen tegen Russische olie en gas, dat Oekraïne meer luchtafweer krijgt en dat er meer langeafstandswapens worden geleverd. President Trump zou zich daarmee iets meer op de lijn van de Europese Unie plaatsen. Dat brengt mij bij mijn eerste vraag.

  Hoe beoordeelt u dat akkoord van de G7 van afgelopen nacht voor Oekraïne? Het gaat om een verklaring en niet om een bindend akkoord. Hoelang zal het volgens u duren vooraleer president Trump terugkomt op zijn engagement om hieraan mee te werken? Zorgt dat ervoor dat Europa en de Verenigde Staten wat meer op één lijn komen wat Oekraïne betreft?

  Mijn tweede vraag betreft de bijkomende sanctiemaatregelen die door de Raad werden aangenomen. Hoe beoordeelt u die?

  Mijn derde vraag, wat is de huidige stand van zaken en de tijdlijn met betrekking tot het 21 ste sanctiepakket van de Europese Unie tegen Rusland.

  Tot slot, vindt u dat het Europese sanctiebeleid in zijn geheel voldoende effect sorteert? De hoge vertegenwoordiger Kaja Kallas stelt dat de sancties Rusland inmiddels tussen 1 en 1,3 biljoen euro hebben gekost. Ziet u ondanks die zeer grote bedragen nog mazen in het net die beter moeten worden gedicht?

  Els Van Hoof:

  De oorlog in Oekraïne duurt nu al langer dan de Eerste Wereldoorlog. Ondanks de open brief van Zelensky en het voorstel voor onderhandelingen heeft Poetin daar duidelijk weinig zin in, ook niet sinds de G7.

  Op 7 juni heeft Zelensky samen met Starmer, Macron en Merz vijf voorwaarden naar voren geschoven voor een rechtvaardig en duurzaam vredesakkoord, inzake een onmiddellijk staakt-het-vuren, de contactlijn, robuuste en bindende veiligheidsgaranties, het bevroren houden van Russische tegoeden tot Rusland de schade compenseert en het vrijwaren van de Europese veiligheidsbelangen.

  Er is al verwezen naar het 21 ste sanctiepakket, waarbij verdere beperkingen worden opgelegd aan diverse industriële sectoren, de bankensector en de zogenaamde schaduwvloot. Er wordt ook gesproken over een voorgesteld inreisverbod voor wie in het Russische leger diende. Een aantal landen heeft ook gekozen voor visumbeperkingen voor alle Russische burgers.

  Intussen worden ook stappen gezet richting het Oekraïense EU-lidmaatschap. Op 15 juni werd de eerste cluster voor de toetredingsonderhandelingen geopend in Luxemburg. Er is ook een interessante sneuvelnota verschenen inzake de toetreding van verschillende landen, waaronder Oekraïne.

  Hoe staat ons land tegenover ideeën voor een geassocieerd lidmaatschap van Oekraïne? Dat is mijn eerste vraag.

  Sluit ons land zich aan bij de voorwaarden die werden gesteld in het vredesakkoord dat naar voren werd geschoven door Oekraïne en de E3-formule?

  Wat was onze positie in het kader van het 21 ste sanctiepakket?

  De voorzitster : Wenst er nog iemand zich aan te sluiten bij het debat?

  Sandro Di Nunzio:

  Mijnheer de minister, ik zal ook geen inleiding geven en meteen tot de kern van de zaak komen. Ik heb ook vragen over de langetermijnvisie van onze regering op de hulp aan Oekraïne. Het is toch essentieel dat we Oekraïne blijven steunen.

  Ons land heeft tot nu toe altijd trots, en terecht, gezegd dat we een belangrijke rol spelen in de financiering van de steun, via de overwinsten op de bevroren Russische activa bij Euroclear. We hielden altijd een bepaald scenario aan om de bijdrage hoog te houden.

  Het recente rapport van het Rekenhof trekt echter een streep door de begrotingsrekening. De realiteit die het Rekenhof schetst, is toch redelijk ontnuchterend, in die zin dat in 2025 de opbrengsten daalden met 60 miljoen euro. Over de hele periode gaat het over een minderontvangst van maar liefst 942 miljoen euro. Dat is bijna een miljard.

  Dat miljard was ingeboekt, maar het is er gewoon niet. Vandaar mijn vraag aan u. Hoe zult u met deze regering garanderen dat de Belgische hulp aan Oekraïne in de komende jaren op peil blijft, ondanks het bijkomende gat in de begroting, zoals blijkt uit het rapport van het Rekenhof?

  Maxime Prévot:

  Merci, chers collègues, pour vos différentes questions et interventions, y compris en vous référant aux textes de vos questions pour gagner du temps.

  Het is niet de eerste keer dat Rusland directe dreigementen aan ons adres uit. Rusland maakt gebruik van intimiderende taal, maar ook van een uitgebreid arsenaal aan hybride acties. Rusland blijft vandaag de meest directe strategische bedreiging voor onze veiligheid en voor de vrede en stabiliteit in de Euro-Atlantische zone. We moeten de realiteit onder ogen zien, naar alle waarschijnlijkheid zal dit ook in de toekomst zo blijven, of we dat nu willen of niet. Al het andere is schone schijn.

  Onze diensten volgen deze dreiging permanent op, in nauwe coördinatie met onze Europese en NAVO-partners. Zowel de EU als de NAVO beschikken over een trackingmechanisme van hybride acties. Er worden regelmatig dreigingsanalyses gedeeld. Op dit moment zijn er geen aanwijzingen voor een verandering in de aard of de omvang van de dreiging. De Russische uitspraken moeten vooral worden gezien als pogingen tot intimidatie, met als doel onze steun aan Oekraïne te verzwakken en de binnenlandse opinie te beïnvloeden.

  Dit zal ons niet ontmoedigen. Integendeel, steun aan Oekraïne versterkt ook onze eigen veiligheid. Het land is inmiddels een veiligheidsverstrekker eerder dan een security consumer . Ook in Europees kader en binnen de NAVO is er voortdurend overleg om de Russische dreiging te counteren. Verschillende maatregelen werden genomen op EU-niveau. Ook de intussen 20 sanctiepakketten die werden aangenomen in het kader van de Russische agressieoorlog dragen bij aan risicomitigatie. Ze beperken immers de mogelijkheid voor Moskou om oorlog te voeren.

  Wat betreft de bescherming van onze kritieke infrastructuur, België heeft eind vorig jaar de wet Critical Entities Resilience aangenomen die de Europese richtlijn omzet. Deze wet biedt een kader voor de verdere beveiliging van kritieke entiteiten. Het spreekt voor zich dat de EU een prominente rol moet spelen bij de vormgeving van de toekomst van ons continent. Hiervoor is diplomatie meer dan ooit noodzakelijk. Dit vergt gesprekken, ook met wie men fundamentele meningsverschillen heeft, ook om escalatie te vermijden. Om deze redenen zijn onze diplomatieke relaties met Rusland overigens niet verbroken. Een gesprek voeren is echter geen doel op zich. Het is een instrument om Oekraïne te steunen en een eerlijke en duurzame vrede te onderhandelen. Ons eerste doel is dan ook een staakt-het-vuren te helpen bereiken. We moeten kunnen helpen de weg vrij te maken naar een duurzame vrede voor Oekraïne door aan de onderhandelingstafel te zitten. We kunnen niet langer toeschouwer zijn.

  C'est pourquoi nous soutenons l'initiative du président ukrainien qui a adressé directement une lettre au président Poutine. Cette initiative, rapidement dédaignée par le président russe, a été suivie d'une rencontre entre l'Ukraine, le Royaume-Uni, la France et l'Allemagne. Ces discussions démontrent que si la guerre continue, c'est uniquement parce que la Russie le veut. L'Ukraine est prête à discuter, ses alliés européens la soutiennent dans cette voie, mais c'est la Russie qui refuse des discussions en toute bonne foi. Et il n'y a actuellement aucun signe que la Russie souhaite s'asseoir à la table des négociations. L'Europe ne doit donc pas se montrer naïve, continuer de maintenir une approche de soutien envers l'Ukraine et de pression sur la Russie pour parvenir à une paix juste et durable.

  Tegelijk moeten wij onze veiligheidsbelangen verdedigen op korte, middellange en lange termijn. De manier waarop de Russische agressieoorlog tegen Oekraïne eindigt, zal immers een grote impact hebben op de Europese veiligheidsorde.

  In het huidige stadium is het nog te vroeg om te bespreken wie namens de Europese Unie met Rusland zou moeten onderhandelen. Wel is duidelijk dat de dialoog, als hij er komt, op verschillende niveaus moet kunnen plaatsvinden, zowel op technisch als op hoog politiek niveau.

  Zoals u zelf aanhaalt, is het essentieel dat de persoon of personen die de Europese Unie vertegenwoordigen binnen een strikt onderhandelingskader handelen en dat Oekraïne te allen tijde betrokken blijft. Nu is het belangrijk om in Europees verband overeenstemming te vinden over de doelstellingen die wij willen nastreven en de strategie die wij daarvoor inzetten.

  Ondertussen blijven wij, ook in Europees verband, ons tweesporenbeleid voortzetten, met name maximale steun aan Oekraïne en maximale druk op Rusland. Wij zien immers dat dat beleid wel degelijk een grote impact heeft. Wat de steun aan Oekraïne betreft, bedraagt de toegezegde bilaterale steun ondertussen meer dan 4,4 miljard euro. Inzake de druk op Rusland zijn al 20 sanctiepakketten tegen Rusland goedgekeurd. Het 20 ste pakket werd na enige vertraging door de blokkering door Hongarije en Slovakije vanwege de beschadigde Droezjba-pijpleiding goedgekeurd op 23 april 2026. Het pakket voorziet in bijkomende maatregelen tegen de schaduwvloot, met een uitbreiding van de lijst van schepen van de schaduwvloot en een verstrenging van het verbod op de doorverkoop van olietankers aan Russische eigenaars.

  Ook worden verdere import- en exportbeperkingen en financiële transactieverboden opgenomen. Ten slotte werd voor de eerste keer het anti-omzeilingsinstrument geactiveerd voor Kirgizië, wat een exportbeperking van bepaalde gevoelige technologieën inhoudt.

  De voorstellen voor het 21 ste sanctiepakket worden momenteel besproken. Er worden verdere maatregelen voorgesteld inzake energie, zoals de tijdelijke bevriezing van het olieprijsplafond. Er zijn ook import- en exportbeperkingen voor onder andere – en voor de eerste keer – de visserijsector. Daarnaast worden verdere transactieverboden voor banken en cryptonetwerken voorgesteld, evenals een uitbreiding van de opgelijste schepen van de schaduwvloot. Ook wordt een inreisverbod voorgesteld voor iedereen die sinds het begin van de oorlog in het Russische leger heeft gediend. Het doel is om tegen midden juli een akkoord over dat pakket te bereiken.

  Wat de effectiviteit van de EU-sancties betreft, moet ik u aangeven dat het zeer moeilijk, zo niet onmogelijk is om de impact van de individuele maatregelen te becijferen. Er zijn echter wel elementen die ons een indicatie kunnen geven. We weten bijvoorbeeld dat de Russische publieke en private financiën onder druk staan en dat de Russische economie blijkt te verslechteren. Het bruto binnenlands product daalde opnieuw in het eerste kwartaal van dit jaar. De sancties op energie hebben de belastinginkomsten van Rusland drastisch doen dalen. Ook is het aankopen van belangrijke technologieën en producten voor Rusland moeilijker en duurder geworden terwijl de producten van mindere kwaliteit zijn. Dat geeft aan dat onze maatregelen wel degelijk een impact hebben. Hoewel sancties geen definitieve oplossing zullen zijn voor de oorlog, spelen ze wel een zeer belangrijke rol in de vermindering van de Russische capaciteit om diezelfde oorlog te blijven voeren.

  Tegelijkertijd zien we dat de olieprijs en het conflict in Iran tijdelijk hebben gezorgd voor een afzwakking van de impact van de sancties. De verwachting is echter dat de boost van deze windfall profits beperkt zal blijven, zeker als de Straat van Hormuz open blijft.

  We blijven alle diplomatieke, politieke en andere middelen inzetten om Rusland tot een staakt-het-vuren te bewegen en om tot vruchtbare onderhandelingen te komen, waarbij Oekraïne zich in een zo sterk mogelijke positie bevindt. Op het terrein zien we dat Oekraïne het nu beter doet en met aanvallen op de logistiek en olie-infrastructuur zijn positie verbetert.

  De Ukraine Support Loan van 90 miljard euro voorziet in 30 miljard euro begrotingssteun en 60 miljard euro voor militaire aankopen in 2026-2027. De begrotingssteun zal via twee kanalen verlopen: via macro-financial assistance (MFA) en via de Ukraine Facility. Beide worden toegekend onder voorwaarden.

  Voor het MFA-gedeelte staat een eerste uitbetaling van 3,2 miljard euro in juni gepland. Ik onderstreep dat dit zal gebeuren onder voorbehoud van de bevestiging dat aan de voorwaarden is voldaan.

  Wat betreft het defensiegedeelte, volgens de vastgelegde criteria moeten de militaire aankopen die via dit mechanisme worden gedaan in principe afkomstig zijn van de EU, Oekraïne of de defensie-industrie van de Europese Vrijhandelsassociatie. Indien de gewenste defensieproducten niet beschikbaar zijn of onvoldoende snel kunnen worden geleverd door de Europese defensie-industrie, kan er worden aangekocht bij derde landen. De eerste 5,9 miljard euro aan defensiesteun zal normaliter tegen eind juni worden uitgekeerd aan Oekraïne.

  Tijdens de intergouvernementele conferentie van 15 juni werd de opening van toetredingsonderhandelingen voor cluster 1 geconcludeerd. Dat is een zeer belangrijke mijlpaal. Ons land heeft dit uiteraard gesteund. Het is nu belangrijk dat Oekraïne verder werk maakt van hervormingen, zeker op het vlak van corruptie en justitie. Het nieuw Burgerlijk Wetboek moet volledig in overeenstemming zijn met de Europese normen en de grondrechten.

  Over de verdere stappen ben ik duidelijk. Net zoals de Oekraïense vicepremier Kachka zelf heeft gezegd, is het proces strikt gebaseerd op merites, zonder shortcuts of fast-tracks .

  S'agissant des visas, la Belgique fait déjà partie des États membres qui ont adopté une politique très restrictive à l'égard des demandes de visas touristiques de la part des ressortissants russes. Au point même que, depuis 2024, notre ambassade à Moscou ne traite plus les demandes de ressortissants russes pour tourisme, visite amicale ou visite privée.

  Nous opérons une distinction claire avec les demandes de visas pour les visites familiales et les voyages des membres de familles de Belges et ressortissants de l'Union européenne, ou par exemple les demandes médicales ou journalistiques. Toute demande est à chaque fois appréciée au cas par cas.

  La Belgique reste favorable à toute initiative européenne coordonnée visant à contribuer de manière effective et constructive à une application moins fragmentée des demandes de visas russes d'un État membre à l'autre.

  Mesdames et messieurs, nous le savons, la Russie cherche à exploiter nos divisions, qu'elles existent au sein de nos sociétés ou entre États et alliés. Nos démocraties sont ouvertes et dynamiques, et cette ouverture peut sembler une vulnérabilité, mais elle constitue à la fois notre plus grande force et probablement aussi la plus grande menace pour la Russie.

  Sous le régime de Vladimir Poutine, la Russie se construit sur l'idée d'un affrontement avec l'Occident et avec ses valeurs universelles. À l'inverse, la population ukrainienne aspire précisément à ses valeurs de liberté, de démocratie et de réforme. Il est essentiel de continuer à envoyer un signal clair. Nous sommes unis dans notre soutien à l'Ukraine. Les dirigeants du G7, et je tiens à saluer explicitement le soutien des États-Unis, l'ont réaffirmé avec force dans leur déclaration d'hier. Notre unité est indéfectible dans le soutien à l'Ukraine, dans la défense de sa liberté, de sa souveraineté et de son intégrité territoriale. Et l'Union européenne a désormais sa place, qui semble admise à la table des négociations, selon le même G7. Le G7 s'est également engagé à renforcer la pression sur l'économie de la guerre russe, notamment en durcissant les sanctions, en particulier dans les secteurs pétroliers et gaziers.

  Par ailleurs, les cinq conditions définies par le président Zelensky, en coordination avec les E3, posent les bases d'une paix juste et durable.

  Premièrement, un cessez-le-feu immédiat et complet. Deuxièmement, l'utilisation de la ligne de front actuelle comme base de négociation, sans modification des frontières par la force dans le respect des choix souverains de l'Ukraine. Troisièmement, la mise en place de garanties de sécurité solides pour l'Ukraine après le cessez-le-feu. Quatrièmement, le gel des avoirs russes jusqu'à la fin de la guerre ainsi que la réparation des dommages causés. Cinquièmement, le respect des intérêts de sécurité européens dans tout accord futur.

  Le message est donc parfaitement clair: l'Ukraine et l'Union européenne veulent la paix. C'est en maintenant la pression sur la Russie et en renforçant notre soutien à l'Ukraine que nous pourrons atteindre cet objectif. Nous aurons d'ailleurs demain le plaisir d'accueillir à Bruxelles le président Zelensky ainsi que mon homologue ukrainien des Affaires étrangères.

  Kathleen Depoorter:

  Mijnheer de minister, heel terecht haalt u de blijvende steun aan Oekraïne en het versterken van die steun aan. Het is essentieel voor de rust en de stabiliteit op ons continent dat wij het Oekraïense volk blijven steunen en blijven inzetten op duurzame vrede. Een staakt-het-vuren is een eerste stap, maar het gaat uiteindelijk om een duurzame toekomst.

  Wat de akkoorden betreft die voor de G7 werden aangekondigd, werden extra sancties tegen Rusland voorgesteld. De implementatie daarvan zal echter bijzonder belangrijk zijn. Als ik terugkijk naar eerdere verklaringen over sancties die door de Verenigde Staten werden aangekondigd, kan ik alleen vaststellen dat ze vandaag nog niet zijn geïmplementeerd. De bezorgdheid blijft dus of er effectief tot actie zal worden overgegaan of dat het bij verklaringen blijft. Uiteraard kunt u daar niet op antwoorden, maar het is wel iets waarbij wij moeten stilstaan.

  Extra druk op de Russische energie-export, bijvoorbeeld op de koolwaterstofsector, lijkt mij heel belangrijk, net als bijkomende maatregelen ten aanzien van de financiële sector. Economische en politieke steun zullen wij uiteraard volledig ondersteunen.

  U haalde ook de lening van 60 miljard euro aan die voorzien is voor militaire aankopen. U stelt dat, als Europa niet kan leveren, er in derde landen mag worden aangekocht. De oorlogssituatie in het Midden-Oosten zal er eveneens voor zorgen dat bijvoorbeeld in de Verenigde Staten de voorraad militair materieel is afgenomen. Ik stel mij dan ook de vraag hoe de aankoop van militair materieel in andere landen, in derde landen, zal worden gecontroleerd. Van wie komt dat materieel? Wie worden dan de partners van Oekraïne? Wordt ter zake in bijkomende controle voorzien? Hoe zullen wij ervoor zorgen dat alles op een correcte manier verloopt? Dat blijven voor mij bezorgdheden die moeten worden opgevolgd. Ik ben er echter van overtuigd dat u dat zult doen.

  Tot slot, mevrouw de voorzitster, mijnheer de minister, is het, zoals u aangeeft, essentieel dat Europa een stem krijgt in de onderhandelingen, dat daarvoor een kader wordt gecreëerd en dat wij ter zake over goede vertegenwoordigers en duidelijke afspraken beschikken, zodat wij mee aan tafel zitten om de toekomst van ons continent mee vorm te geven.

  Michel De Maegd:

  Monsieur le ministre, je pense comme vous que la Belgique doit rester alignée avec ses partenaires européens, tout en veillant à ne pas confondre le peuple russe avec le régime qui mène cette guerre d’agression. Il s’agit bien évidemment d’un équilibre fondamental, mais cet équilibre ne peut conduire à une forme de banalisation. Tant que des villes ukrainiennes sont bombardées, que des civils ukrainiens sont tués, que des enfants sont déportés, il est important que l'Europe se coordonne pour toutes ces demandes de visas venant de Russie.

  Je suis rassuré de votre réponse et je suis rassuré que la Belgique procède de façon méticuleuse et au cas par cas. Il ne s'agit bien sûr certainement pas de fermer la porte à celles et ceux qui fuient la répression, aux journalistes indépendants, aux défenseurs des droits humains, aux opposants démocratiques, aux situations familiales et humanitaires légitimes. Ceux-là doivent évidemment continuer à trouver, je pense, en Europe un espace de protection et de liberté.

  L’initiative du président Zelensky montre une chose essentielle: l'Ukraine ne refuse pas la paix mais refuse la capitulation, elle refuse une paix imposée, une paix de façade, une paix qui consacrerait la loi du plus fort au détriment du droit international. La réponse russe – en proposant Moscou comme lieu de rencontre – dit finalement beaucoup. Elle donne l'apparence de l'ouverture mais elle maintient en réalité une logique d'humiliation et de rapport de force. Ce n'est pas ce qu’on peut qualifier de négociation sérieuse. Les Européens doivent rester unis, soutenir toute perspective crédible de paix, mais sans naïveté, sans permettre à Moscou d'utiliser le mot négociation pour gagner du temps, diviser les alliés ou faire pression sur Kiev.

  Britt Huybrechts:

  Mijnheer de minister, ik dank u voor het antwoord.

  Voor ons blijft het duidelijk wie de agressor is en wie het recht heeft om zich te verdedigen. Oekraïne heeft het recht om zich te verdedigen en Rusland is overduidelijk de agressor. We moeten tegelijkertijd wel waken over de doelstelling van ons beleid. Het einddoel moet inderdaad een rechtvaardige en duurzame vrede zijn. Daarom vinden wij het belangrijk dat, naast de steun aan Oekraïne, er ook blijvend en nog harder wordt ingezet op de diplomatieke inspanningen die tot een onderhandelde oplossing kunnen leiden.

  Ik blijf het bijzonder pijnlijk en tekenend vinden dat de EU hierin zelf onvoldoende aanwezig is, ondanks het feit dat dit conflict wel op ons grondgebied plaatsvindt.

  Annick Lambrecht:

  Mijnheer de minister, het einddoel moet inderdaad het staakt-het-vuren blijven. Oekraïne wil onderhandelen, maar Rusland weigert te onderhandelen. Dat is langzaamaan duidelijk. Het blijft echter problematisch dat we nog altijd niet weten wie van de EU moet onderhandelen, dat er daarover nog onduidelijkheid blijft. We mogen daar niet lang meer mee wachten. We moeten dat uiteraard samen met Oekraïne doen, maar men krijgt niet uitgelegd dat de EU er maar niet uitkomt wie daar het woord zal voeren en dat met zoveel sterke mensen.

  Dat tweesporenbeleid, met maximale steun aan Oekraïne en maximale druk op Rusland, is de weg die we moeten bewandelen. U zegt dat de 21 ste reeks sancties wel degelijk nut heeft en dat verheugt mij. Het is de eerste keer dat ik daar een timing hoor. Laat ons hopen dat dat 21 ste pakket midden juli effectief bewaarheid wordt. Sancties zijn inderdaad niet de finale oplossing, maar ze spelen alleszins een grote rol in de oorlog.

  U eindigde met te zeggen dat het goed is van de VS. Ik wil het woord hulde niet herhalen, want dat is een heel mooi woord voor de VS, die de laatste tijd toch niet veel mooie dingen doen, maar het is inderdaad een goede daad. Het is misschien omdat Trump zoveel slecht heeft gedaan dat hij nu iets goed doet voor de EU. Dat is vaak zo. Mensen die in het nauw zitten, worden plots wat toegankelijker voor anderen.

  Daar liggen de kaarten dus goed. Laat ons hopen dat Trump wat hij heeft gezegd op de G7, namelijk meer druk op en meer sancties tegen Rusland, binnen drie dagen niet alweer terugschroeft.

  Els Van Hoof:

  Mijnheer de minister, u hebt een aantal belangrijke zaken gezegd. Er zijn de laatste periode heel wat evoluties op het terrein. U zegt heel terecht dat Oekraïne een veiligheidsverstrekker is geworden. Ik las onlangs ook dat de Finse premier heeft verklaard dat het beter is om niet te praten over wat Oekraïne nodig heeft van Europa, maar over wat Europa nodig heeft van Oekraïne. Dat bevestigt u ook. Vandaar het belang dat we de onderhandelingen over de toetreding blijven voeren. Deze week is er een belangrijke periode van onderhandelingen gestart. Het is goed dat u zegt dat er geen fast track is. Tegelijk is de oefening over de manier waarop andere landen, zoals die van de Balkan, kunnen worden geassocieerd, zeer belangrijk. Die biedt ook perspectief op toekomstig Europees lidmaatschap van die landen. Zij doen zelf ook interessante suggesties en het is goed dat we daarover nadenken. Belangrijk is ook dat de sanctiepakketten en het tweesporenbeleid worden voortgezet met steun aan Oekraïne, maar tegelijk druk op Rusland, want dat heeft uiteraard impact. Dat voelen de Russen zeer duidelijk economisch. Ook op het strijdtoneel zijn zij verzwakt. Men voelt duidelijk dat Oekraïne nu spreekt vanuit een positie van kracht, wat altijd beter is om een dialoog aan te gaan. Het is ook goed dat u verwijst naar de E3 en de vijf voorwaarden en dat wij daarachter staan. Die vormen een goede basis om te starten. Het is belangrijk dat de Europese Unie mee aan tafel zit met een sterke vertegenwoordiger en dat we die ook vinden, samen met Rusland en de Verenigde Staten. Dat zou een ideaal scenario zijn. Laat ons hopen dat dat in de loop van dit jaar ook bewaarheid wordt. De voorzitster : Zijn er nog mensen die willen reageren? (Nee) Dan sluiten we dit debat af.

• Vraag: De situatie in het Midden-Oosten (Q56016647C)

  Vraag: De escalatie van de oorlog in het Midden-Oosten (Q56016873C)

  Vraag: De dreigende waarschuwing van Donald Trump aan het adres van Iran (Q56016915C)

  Vraag: Het voorlopige akkoord tussen de Verenigde Staten en Iran (Q56017097C)

  Vraag: Het memorandum of understanding tussen de VS en Iran (Q56017101C)

  Vraag: Het vredesprotocol tussen Iran en de Verenigde Staten (Q56017107C)

  Vraag: De 'deal' tussen de VS en Iran (Q56017124C)

  Vraag: De aankondiging van een akkoord tussen de Verenigde Staten en Iran (Q56017126C)

  veiligheid, justitie en defensie

  De situatie in het Midden-Oosten
  De escalatie van de oorlog in het Midden-Oosten
  De dreigende waarschuwing van Donald Trump aan het adres van Iran
  Het voorlopige akkoord tussen de Verenigde Staten en Iran
  Het memorandum of understanding tussen de VS en Iran
  Het vredesprotocol tussen Iran en de Verenigde Staten
  De 'deal' tussen de VS en Iran
  De aankondiging van een akkoord tussen de Verenigde Staten en Iran
  Diplomatieke en militaire spanningen tussen de VS en Iran in het Midden-Oosten summaryExplanation

  Gesteld door

  N-VA Kathleen Depoorter
  Vooruit Annick Lambrecht
  Ecolo-Groen Meyrem Almaci
  VB Ellen Samyn
  cd&v Els Van Hoof
  PS Lydia Mutyebele Ngoi
  Vooruit Annick Lambrecht
  Les Engagés Michel De Maegd
  

  Beantwoord door

  Sandro Di Nunzio
  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  Nabil Boukili
  

  op 17 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De discussie draait om het tijdelijke 60-dagen-akkoord tussen de VS en Iran om het conflict in het Midden-Oosten te de-escaleren, met focus op Libanon, de Straat van Hormuz en het Iraanse nucleaire programma. Kritiek komt vooral van oppositiepartijen: Annick Lambrecht (Vooruit) noemt de oorlog "dwazheid" die Europa 47 miljard kostte en het Iraanse regime versterkte, terwijl Sandro Di Nunzio (VB) het Amerikaanse beleid "roekeloos" en de Belgische steun daaraan "verkeerd" noemt; Nabil Boukili (PTB) wijt radicalisering aan "illegale oorlogen" van de VS/Israël en pleit voor diplomatie. Minister Prévot (cdH) benadrukt voorzichtig optimisme: het akkoord biedt ademruimte (vrij scheepvaartverkeer, staakt-het-vuren), maar blijft vaag en vereist bindende VN-resoluties, respect voor Libanees territorialiteit en nucleaire controlemechanismen; België staat klaar met mijnenveger Primula, maar enkel onder multilateraal mandaat en veilige omstandigheden. Israël’s weigering om troepen uit Libanon terug te trekken en Hezbollah’s rol blijven knelpunten, terwijl de EU (volgens Prévot) in de volgende onderhandelingsfase een technische en sanctie-gerelateerde rol moet spelen. Humanitaire zorgen (Libanon, Iraanse bevolking) en economische belangen (energieprijzen) domineren de argumentatie.

  Kathleen Depoorter:

  De situatie in het Midden-Oosten blijft zorgwekkend. Zowel Israël als Hezbollah hebben het staakt-het-vuren geschonden door aanvallen uit te voeren op het zuiden en oosten van Libanon, waarbij Israël de infrastructuur van Hezbollah viseert en de raketbeschietingen vanuit Hezbollah aanhouden. De herhaalde militaire operaties hebben geleid tot de vernietiging van ziekenhuizen, water- en elektriciteitsnetwerken, met ernstige humanitaire gevolgen die door meerdere internationale organisaties worden gedocumenteerd.

  Israël en de Libanese regering lieten weten dat een politieke oplossing mogelijk is, op voorwaarde dat Hezbollah het geweld eveneens staakt. Het is vooralsnog onduidelijk hoe hierop zal worden gereageerd. Parallel daaraan lopen de onderhandelingen tussen de Verenigde Staten en Iran verder, waarbij de Amerikaanse president heeft aangekondigd de nucleaire kwestie met Iran te willen loskoppelen van het conflict in Libanon.

  Mijn vragen aan u zijn:

  1. Welke stappen heeft de regering ondernomen om de veiligheid van Belgische onderdanen in Libanon te garanderen, en hoeveel Belgen bevinden zich momenteel nog in de conflictzone? Welke consulaire bijstand werd reeds verleend?

  2. Iran heeft de onderhandelingen met de Verenigde Staten opgeschort zolang Israël militaire operaties in Libanon voortzet. Heeft België, al dan niet in Europees verband, stappen ondernomen om beide partijen aan te sporen de onderhandelingen te hervatten? Welk standpunt verdedigt België hieromtrent binnen de Europese Raad?

  Annick Lambrecht:

  Mijnheer de minister, de Verenigde Staten en Iran hebben een akkoord bereikt over een staakt-het-vuren van 60 dagen. Gelukkig, maar de vraag blijft waarom die oorlog nodig was. Na die deal zijn de ayatollahs nog steeds aan de macht. Er is geen democratie en er is geen akkoord over een echt nucleair programma. Tal van onschuldige slachtoffers zijn gevallen en er kwam een energiecrisis in Europa. Het was een verkeerde en dwaze oorlog en dat is eigenlijk nog steeds zo. Hopelijk zien de mensen dat nu in. Ook de mensen die eerst supporterden voor de Amerikaanse oorlogsmachine, ook in het Parlement. Het heeft ons niets opgeleverd.

  Vooruit vraagt dat België zijn verantwoordelijkheid neemt om onze economische belangen en de koopkracht van onze mensen te beschermen. Daarom steunen we de initiatieven voor een veiligheidsmissie, maar dan in de juiste omstandigheden. Mijnenvegers zijn geen oorlogsschepen, maar dienen alleen om te ontmijnen. We moeten er dus zeker van zijn dat die schepen door niemand kunnen worden aangevallen. Zoals de regering eerder al aankondigde, moet er sprake zijn van een duurzaam staakt-het-vuren. Dat moet gebeuren in een multilateraal kader met internationale steun. Gisteren bleek op de Raad van de Europese ministers van Buitenlandse Zaken dat alle lidstaten die voorzichtigheid steunen. Daarom heb ik de volgende vragen.

  Ten eerste, beschikt u ondertussen over alle informatie en de precieze inhoud van het akkoord of de deal tussen de VS en Iran? Zult u aandringen op volledige inzage? Ondertussen zijn in de late voormiddag al heel wat zaken gelekt.

  Ten tweede, beschouwt u de overeenkomst van 60 dagen als een voldoende basis om te spreken over een duurzaam staakt-het-vuren of zult u aandringen op meer garanties, wetende dat het vorige akkoord twee jaar heeft geduurd? Door velen wordt al vermeld dat dat veel beter was.

  Ten derde, welke voorwaarden stelt u op het vlak van veiligheid vooraleer Belgische schepen eventueel aan die missie deelnemen?

  Ten vierde, welk specifiek internationaalrechtelijk mandaat is volgens u noodzakelijk en zult u de VN-Veiligheidsraad daarbij betrekken?

  Ten vijfde, kunt u het Parlement garanderen dat u niet overhaast te werk zult gaan, maar alle gevaren en voorwaarden samen met onze Europese partners zorgvuldig zult afwegen?

  Voorzitter:

  Mevrouw Almaci en mevrouw Samyn zijn niet aanwezig.

  Els Van Hoof:

  Vanochtend lekte het 14-puntenplan uit via de nieuwsorganisatie Bloomberg. Onze vragen geraken snel gedateerd in deze snel evoluerende geopolitieke wereld. De komende 60 dagen zou verder worden onderhandeld om tot een finaal, uitgebreider akkoord te komen, met meer gedetailleerde afspraken, bijvoorbeeld over het Iraanse nucleaire programma en de Iraanse bevroren tegoeden.

  Toch zal die duurzame vrede ook afhangen van hoe Israël zich opstelt. Er is het verontrustende signaal van de Israëlische extreemrechtse minister Ben Gvir. Hij verklaarde dat het akkoord tussen de VS en Iran Israël niet bindt. Ook minister van Defensie Katz verklaarde al dat Israël voor onbepaalde tijd aanwezig zal blijven in de zogenaamde veiligheidszones in Libanon, Gaza en Syrië. Nochtans kunnen we in het akkoord lezen dat er een onmiddellijk en permanent einde moet komen aan de oorlog op alle fronten, inclusief Libanon.

  Cd&v vindt het belangrijk dat er een duurzame vrede komt, om zo ook te kunnen bijdragen aan meer veiligheid in de Straat van Hormuz. Ook de aanwezigheid van onze mijnenvegers is daaraan gekoppeld.

  Hoe ziet u de garantie op een staakt-het-vuren, gezien de reactie van Israël hierop? Hoe reageert u op het nu gelekte akkoord van 14 punten?

  Kaja Kallas verklaart dat de EU klaar is om een actieve rol te spelen in de volgende fase van de onderhandelingen. Hoe moet die rol er volgens ons land uitzien? Wat beslist de EU concreet daaromtrent op de Foreign Affairs Council van maandag?

  Welke inspanningen voorziet u, gelet op uw recente tweet daaromtrent, van België en de EU om verder te werken aan een duurzame vrede en stabiliteit, ook in Libanon?

  Lydia Mutyebele Ngoi:

  Monsieur le ministre, l'absurdité de la guerre prendrait-elle enfin fin? Après des mois de négociations, d'insultes et de menaces, il semblerait que deux des trois États belligérants soient parvenus à un accord pour une paix durable.

  Les contours sont encore flous, et le point principal concernant le monde et la Belgique, à savoir l'ouverture du détroit d'Ormuz et le libre transit de tout ce qui y circule, semble réglé. Il semble toutefois de nouveau flou: des frais de passage pourraient être imposés par l'Iran et par Oman, contrairement aux déclarations américaines.

  Dans un second temps, on annonce que cette paix concerne aussi le Liban, qui en a bien besoin. Le sud du pays est dévasté, occupé et rasé par l'armée israélienne, qui a d'emblée annoncé, par l'intermédiaire de son ministre de la Défense, qu'il n'avait aucune intention de retirer ses troupes au Liban, de même qu'à Gaza, ainsi qu'en Syrie. Le ministre a une conception particulière de ses frontières: pour mieux les protéger, il décide de les ignorer. Cela risque en retour de mettre en grave danger la viabilité de cet accord de paix, dont les contours flous risquent d'être exploités par le gouvernement israélien, qui semble bien peu enclin à accepter la paix sans parvenir à ses objectifs maximalistes par des moyens militaires.

  Enfin, la question de la participation belge doit être interrogée: vous dites être prêt à participer aux opérations de sécurisation tandis que le premier ministre précise vouloir des garanties et une base juridique.

  Monsieur le ministre, quelle analyse tirez-vous, vous et vos services, de ce protocole pour la paix? Estimez-vous qu'une paix durable dans la région soit à portée de main? Soutiendriez-vous la fin des sanctions onusiennes à l'égard de l'Iran, si son programme pour acquérir l'arme nucléaire est réellement mis à l'arrêt? Macron a indiqué être prêt à "tout faire" pour empêcher des frais de péage dans le détroit d'Ormuz. Y êtes-vous également prêt? Quelle analyse tirez-vous des déclarations israéliennes de maintenir ses troupes au Liban, à Gaza et en Syrie? Cela vous semble-t-il compatible avec l'idée d'une véritable paix, qui respecte la souveraineté des États? Ferez-vous part de votre opposition au gouvernement israélien? Enfin, quelles garanties attendez-vous avant d'envoyer nos équipes de déminage? Le ferez-vous dans le cadre d'une Coalition of the Willing ou uniquement sous mandat onusien?

  Michel De Maegd:

  Monsieur le ministre, après plusieurs mois d'escalade et d'affrontements, l'annonce d'un accord entre les États-Unis et l'Iran apparait comme un soulagement.

  S'il se confirme et qu'il est bien signé ce vendredi, comme cela a été annoncé, il devrait permettre l'arrêt des opérations sur plusieurs fronts, y compris au Liban, mais aussi la réouverture du détroit d'Ormuz, ainsi que la relance de négociations plus larges sur le programme nucléaire iranien.

  Il faut donc accueillir toute perspective de désescalade avec sérieux et avec espoir. Mais il faut aussi rester prudent.

  La liberté de navigation dans le détroit d'Ormuz doit être pleinement garantie, sans restriction et sans péage. Le programme nucléaire iranien devra faire l'objet d'engagements sérieux. Et, bien sûr, une paix durable ne pourra se construire que si elle respecte la souveraineté des États concernés, notamment celle du Liban.

  À cet égard, les déclarations du gouvernement israélien suscitent de réelles inquiétudes. Le ministre de la Défense israélien a annoncé que les forces israéliennes resteraient pour une durée indéterminée dans des "zones de sécurité" au Liban. Une position difficilement compatible avec une stabilisation de la région et avec la restauration de l'autorité de l'État libanais sur l'ensemble de son territoire.

  Monsieur le ministre, vous avez salué l'annonce de cet accord et rappelé l'importance d'une réouverture rapide du détroit d'Ormuz sans restriction, tout en indiquant la disponibilité de notre pays pour contribuer à cet objectif.

  Pouvez-vous expliquer l'analyse de la Belgique sur le contenu connu de cet accord entre les États-Unis et l'Iran? Le considérez-vous comme une base crédible pour une désescalade durable dans la région? Quelles garanties la Belgique juge-t-elle indispensables concernant le programme nucléaire iranien? Comment notre pays réagit-il aux déclarations israéliennes annonçant le maintien de troupes au Liban pour une durée indéterminée? Enfin, quel devrait être, selon vous, le rôle de l'Union européenne dans la prochaine phase de négociations, notamment pour soutenir la stabilité du Liban, la liberté de navigation, la non-prolifération nucléaire et le respect du droit international?

  Sandro Di Nunzio:

  Mijnheer de minister, de Verenigde Staten hebben een memorandum van overeenstemming ondertekend. Het doel op zich is duidelijk en ook noodzakelijk, namelijk de onmiddellijke heropening van de cruciale Straat van Hormuz voor de wereldwijde scheepvaart. Washington heeft daarbij een investeringsfonds op tafel gelegd van maar liefst 300 miljard dollar voor de Iraanse wederopbouw. De sancties voor Iran worden onmiddellijk opgeheven, zodat het zijn olie opnieuw kan verkopen. Dat gebeurt terwijl de inkt van de nucleaire garanties nog niet eens droog is en de onderhandelingen over het nucleaire programma pas daarna echt moeten beginnen.

  Mijnheer de minister, het is duidelijk geworden hoe roekeloos president Trump aan de oorlog is begonnen. Er was geen enkele exitstrategie. Laten we eerlijk zijn, voor de Iraanse bevolking is er op het terrein niets veranderd: geen val van het terreurregime, geen democratische omwenteling, geen vrijheid. Ik moet u eerlijk zeggen, mijnheer de minister, dat ik mij daar ernstig zorgen over maak.

  Het stopt ook niet bij Washington. Ook in uw regering waren er ministers die het een gerechtvaardigde oorlog vonden en tot het einde bleven geloven dat er iets groots op til was. Het is dus niet alleen een geostrategische blunder van de Amerikaanse president, maar ook, op zijn zachtst uitgedrukt, een verkeerde inschatting van leden van uw meerderheid.

  Mijnheer de minister, het resultaat is dat Iran sterk staat, dat het regime in het zadel blijft zitten en dat de Iraniërs de prijs van terreur en onderdrukking betalen.

  U hebt gezegd dat onze manschappen klaarstaan en getraind zijn. Onze mijnenjager Primula kan daar een belangrijke rol in spelen. In welk kader opereert de Belgische marine, als bondgenoten zonder overleg oorlogen ontketenen en vervolgens deals sluiten met dictaturen?

  Wat zijn de gevolgen van de gewijzigde maritieme veiligheidssituatie voor de huidige en toekomstige inzet van onze mijnenjager? Kunt u garanderen dat onze marine en onze militairen op de Primula niet worden ingezet om gaten dicht te rijden van een falend en roekeloos Amerikaans buitenlandbeleid?

  Maxime Prévot:

  Mevrouw de voorzitster, collega’s, ik was inderdaad tevreden over het MoU tussen de Verenigde Staten en Iran. Anderzijds wacht ik de komende ontwikkelingen af om mijn optimisme hopelijk bevestigd te zien.

  Ik prijs alvast de bemiddelingsinspanningen van alle landen die een rol hebben gespeeld bij het bereiken van de MOU, waaronder Pakistan, Qatar, Turkije, Egypte en Saudi-Arabië.

  Het onmiddellijke einde van de vijandelijkheden door alle partijen en op alle fronten, inclusief in Libanon, evenals de terugkeer van ongehinderde navigatie in de Straat van Hormuz en de toezegging van Iran om geen kernwapens te verwerven, zijn inderdaad uitstekend nieuws. De Europese Commissie raamde de kosten van de oorlog voor de Europese Unie in de eerste honderd dagen op 47 miljard euro. De oorlog kwam niemand en zeker België niet van pas.

  Wij moeten echter heel voorzichtig zijn. Diplomaten spreken in dit geval van voorzichtig optimisme.

  Les parties ont effectivement appuyé sur le bouton "pause", mais les négociations ne font que commencer et l'agenda reste très ambitieux et incertain. D'ailleurs, on a encore vu, aujourd'hui – ou hier selon le décalage –, le président Trump annoncer qu'il pourrait le cas échéant reprendre les hostilités avec l'Iran si les choses n'avançaient pas suffisamment adéquatement à son goût.

  Il semble que la période prévue de 60 jours pour conclure les pourparlers, notamment sur le volet nucléaire, puissent être prolongés. Ce sera probablement nécessaire. En effet, les contours de l'accord restent flous. La liberté de navigation sera un premier test réel et cette liberté, madame Mutyebele, n'est pas négociable. Le droit international maritime doit être respecté, au risque, sinon, de créer un dangereux précédent, ce que je n'avais d'ailleurs pas manqué de mentionner à mon homologue iranien lorsque je l'avais eu au téléphone.

  La Belgique se tient prête à intervenir, comme je vous l'ai expliqué. Le navire Primula a quitté notre pays et pourrait jouer un rôle utile dans le déminage du détroit d'Ormuz dans le cadre de l'initiative menée par la France et le Royaume-Uni, qui pour rappel est strictement défensive. Pour l'instant, les conditions d'une telle contribution de la Belgique restent à confirmer. Les armes se sont tues, mais les incertitudes subsistent quant aux conditions réelles sur le terrain. C'est évidemment au ministre de la Défense que reviendra, le moment venu, la responsabilité de donner son "Go" opérationnel.

  Le ministre des Affaires étrangères iranien a présenté hier, dans les grandes lignes, le Memorandum of Understanding (MOU) aux corps diplomatiques présents à Téhéran, dont notre ambassadeur. Mais le State Department ne l'a pas encore fait à Washington.

  Onder voorbehoud van een officiële bevestiging van de tekst, ben ik blij dat de partijen van plan zijn de uitkomst van hun onderhandelingen in een multilateraal kader te plaatsen, via een resolutie van de Veiligheidsraad. De Verenigde Naties blijven het voorkeursforum voor de oplossing van conflicten. België zal dat blijven steunen, ook via hervormingen, als die nodig zijn.

  Ook de houding van de Israëlische regering noopt ons tot gematigd enthousiasme. Het is essentieel - en ik steun de inspanningen van president Trump daartoe - dat Israël zich aan het staakt-het-vuren houdt, ook in Libanon. De reacties op het MoU zijn divers in Libanon. Shia, Amal en Hezbollah verwelkomen het akkoord en danken Iran. De regering verwelkomde het akkoord, sprak de hoop uit dat het een einde maakt aan de oorlog en kondigde aan dat zij volgende week met Israël in Washington samen zal zitten om zo snel mogelijk een volledige terugtrekking van de Israëlische troepen te verkrijgen.

  Israël et le Liban doivent en effet poursuivre leurs propres négociations. Le respect de l'intégrité territoriale et de la souveraineté du Liban ne sont pas négociables. Le Liban n'est ni une province iranienne, ni une extension israélienne. De même, le désarmement du Hezbollah n'est pas non plus négociable. Il doit avoir lieu et ni l'approche des élections en Israël, ni les liens entre l'Iran et le Hezbollah ne devraient interférer dans ce processus.

  Lors de la réunion du Conseil Affaires étrangères de l'Union européenne lundi dernier, il y a deux jours, à Luxembourg, la haute représentante Kaja Kallas a fait savoir que l'Union européenne ne devrait pas être mise de côté lors de la seconde phase des négociations. L'Union européenne dispose en effet de leviers, notamment les sanctions, que l'Iran souhaite voir lever, mais aussi d'une expertise nucléaire technique, qui fut prouvée dans le cadre des négociations du Joint Comprehensive Plan of Action.

  Dans l'analyse des événements, n'oublions pas le peuple iranien, qui souffrait, qui s'est soulevé et qui a été violemment et injustement réprimé. Ce peuple continue aujourd'hui de souffrir après la guerre, et peut-être même encore davantage à cause des dégâts de la guerre. On peut toutefois craindre aussi une radicalisation du régime, qui pourrait être tenté de tout faire pour se maintenir en place, en instrumentalisant au passage le sentiment anti-américain et anti-israélien. En début de semaine à Luxembourg, une source diplomatique avec laquelle je discutais me disait qu'on pouvait même craindre un renforcement du soutien au régime iranien, en réaction à ce qui a été vécu comme une agression contre un pays, plus que contre un régime.

  Toujours est-il que l'Iran commettrait une erreur en se repliant une nouvelle fois sur lui-même. Durcir le ton vis-à-vis de sa propre population serait non seulement condamnable, mais aussi ignoble. Mais ce serait également une fuite en avant. La situation économique est désastreuse, et nécessite au contraire d'entendre et de répondre aux aspirations légitimes des Iraniens, qui veulent de meilleures conditions de vie. Le régime doit aussi pouvoir entendre les aspirations démocratiques, qui finiront forcément par triompher, de façon pacifique, je l'espère.

  De ambassade van België in Beiroet heeft in de aanloop naar en tijdens het conflict tussen Hezbollah en Israël de crisisplannen in paraatheid gebracht en alle mogelijke opties voor bijstand aan België bekeken. Onze ambassade is uitvoerig en persoonlijk in contact getreden met alle geregistreerde Belgische residenten en Belgische reizigers in Libanon om hen te informeren over de te nemen veiligheidsmaatregelen en om hun te vragen of zij hulp nodig hadden. Uit al deze contacten bleek dat alle aanwezige Belgen zelf reeds maatregelen getroffen hadden om het risicogebied te verlaten of om dit op latere datum te doen wanneer dat nodig zou zijn. Er kwamen dus geen hulpvragen vanuit de Belgische gemeenschap in Libanon gericht aan de Belgische Staat. Ook zijn er nog steeds zeer veel opties om vanuit Libanon richting België en Europa te vertrekken. Deze werden ook nooit onderbroken tijdens het conflict. Op 10 juni zijn er 1.840 Belgen ingeschreven in Libanon en hebben er zich een 45-tal reizigers gemeld via Travellers Online. De FOD Buitenlandse Zaken raadt elke burger aan om zijn of haar aanwezigheid te melden, opdat onze consulaire dienstverlening op de beste mogelijke manier georganiseerd kan worden. De cijfers kunnen nog veranderen als bijkomende Belgen hun aanwezigheid in Libanon op een later tijdstip melden.

  Kathleen Depoorter:

  Mijnheer de minister, we waren inderdaad allemaal in zekere mate enthousiast over de stappen die gezet waren. Er was een overeenkomst gesloten om onderhandelingen op te startenen gedurende 60 dagen te streven naar een stabiele situatie in het Midden-Oosten. Het was onze oorlog niet, maar die had, zoals u zei, een heel grote impact op ons leven, onze maatschappij en onze burgers, die dat ook meteen voelden aan de pomp.

  Het is absoluut correct, mijnheer de minister, dat u de mensen in de regio hierbij vernoemt. Dan denk ik niet alleen aan de Iraniërs, maar ook aan de inwoners van de Golfstaten. Het feit dat de Golfstaten heel pragmatisch hebben gereageerd op deze situatie, heeft ons behoed voor een langere crisis en zorgt er ook voor dat we nu vooruit kunnen.

  In dat akkoord, of would-beakkoord, of wat er onderhandeld zal worden, zijn er nog heel wat vraagtekens en bezorgdheden. Essentieel is dat we blijven onderstrepen dat de nucleaire proliferatie gecontroleerd moet zijn en dat er afdwingbaarheid moet komen in de afspraken die worden gemaakt. De vraag is ook hoe het zit met die ballistische raketten, de langeafstandsraketten, die een bedreiging zijn en blijven.

  U zei dat de proxy's Hezbollah en Hamas Iran hebben gefeliciteerd, maar hoe gaan we daar duurzaam mee om? Uiteindelijk weten we immers allemaal dat zij de reden zijn voor heel wat instabiliteit in het Midden-Oosten, net zoals de Houthi's, die daar ook onder vallen. Hoe zal daarop worden ingegaan?

  Zoals u zei, is het vrije maritieme verkeer essentieel voor onze economie en onze samenleving. Als de regering effectief overgaat tot steun in het kader van een duurzaam vredesakkoord en van een internationale coalitie, dan zou dat voor onze economie een goede zaak kunnen zijn.

  Ik wil afsluiten met een heel belangrijk gegeven, namelijk het diplomatieke overleg, dat toch nog altijd noodzakelijk is. U zegt dat de Iraniërs even adem kunnen halen, en daar ben ik het mee eens. Het wrede regime zit echter nog altijd in het zadel en de ayatollahs blijven aan de macht. We kunnen zelfs vrezen dat ze versterkt uit de oorlog komen. De mensen zouden hun steun aan de ayatollahs kunnen betuigen uit angst. We moeten blijven streven naar een democratische omwenteling in Iran. Zodra de internetverbindingen hersteld worden, zullen we misschien meer zicht hebben op hoe de bevolking zich echt voelt. Elk volk heeft evenwel recht op een democratisch bestuur, zeker ook de Iraniërs.

  Annick Lambrecht:

  Mijnheer de minister, u zegt dat België klaarstaat om tussenbeide te komen. Ik blijf er toch op hameren dat we ons niet mogen overhaasten. Er moet een duurzaam staakt-het-vuren komen binnen een multilateraal en internationaal gestoeld kader. We moeten daarbij de grootste voorzichtigheid aan de dag leggen, en laten we hopen dat ook de Europese Unie in een latere fase toch iets te zeggen krijgt.

  U spreekt over voorzichtig optimisme, maar die ‘pre-deal’, dat initiële akkoord, die interimovereenkomst of intentieverklaring – het heeft op den duur meer namen dan inhoud –, staat vol vraagtekens, zoals mijn collega al zei. Immers, niet het Iraanse volk, maar het regime in Teheran, dat bloeddorstige regime, kan triomferen. Het heeft heel veel binnengehaald en is sterker dan ooit. Er komen miljarden aan bevroren tegoeden vrij en sancties worden opgeheven. Niet het Iraanse volk heeft daar baat bij, maar wel dat vreselijke regime.

  Bovendien is Israël op geen enkele manier betrokken bij wat in die pre-deal staat. Israël heeft er akte van genomen en in feite komt het erop neer dat het verder zal doen wat het wil. De grote vrees, mijnheer de minister, is dat Israël Libanon blijft bombarderen en dat Hezbollah daarop blijft reageren. De Golfregio is hoegenaamd niet veiliger geworden en de wereld evenmin. Toch zal ik proberen mee te stappen in uw voorzichtige optimisme. We zullen zien waar dat toe leidt.

  De Straat van Hormuz is open, wat goed nieuws is voor onze koopkracht en hopelijk ook voor onze energieprijzen. De vraag is alleen hoelang die open zal blijven en of het er veilig varen is.

  Tot slot sluit ik me aan bij mijn collega: op dit moment zouden we echt kunnen en moeten tonen dat diplomatie nog enige waarde heeft, veel meer dan dure oorlogsvoering.

  Ellen Samyn:

  Eerst en vooral wens ik mijn excuses aan te bieden omdat ik niet aanwezig was bij de vraagstelling. Helaas kan ik niet op twee plaatsen tegelijk zijn. Dat gezegd zijnde, mijnheer de minister, dank ik u voor uw uitgebreide antwoord.

  Onze partij juicht toe dat er momenteel een akkoord op tafel ligt dat hopelijk zal uitmonden in duurzame vrede want een langdurige blokkade van de Straat van Hormuz heeft de wereldeconomie aangetast. Het is al opgemerkt door de andere vraagstellers, maar ook onze energiebevoorrading en zelfs onze landbouw hebben het zwaar te verduren gehad en hebben dat nog altijd.

  Tegelijk moeten wij samen met u vaststellen dat het akkoord vooral uit intenties bestaat en dat het een vaag akkoord is.

  Het internationaal recht moet inderdaad worden nageleefd. Iran krijgt uitzicht, zoals wij kunnen vernemen, op enorme financiële middelen en een geleidelijke versoepeling van sancties, hoewel er vandaag nog altijd geen harde garanties zijn dat het land definitief stopt met uraniumverrijking of dat dat op een verifieerbare manier zal worden gecontroleerd. Met andere woorden, het economische luik lijkt relatief concreet, maar over het nucleaire dossier, dat nochtans de kern van het conflict was en is, blijven de grootste vragen onbeantwoord. Dat maakt het akkoord natuurlijk bijzonder broos. Daar komt nog bij dat Israël al heeft laten verstaan dat het zich niet noodzakelijk gebonden voelt door de regeling. Zolang die fundamentele tegenstellingen blijven bestaan, lijkt het eerder om een tijdelijk staakt-het-vuren te gaan dan om een duurzaam vredesakkoord.

  Mijn fractie is daarom de mening toegedaan – op dat vlak verschillen wij misschien van mening – dat België zich erg terughoudend moet opstellen. Zolang er geen stabiele en afdwingbare regeling bestaat, mogen wij ons niet laten meesleuren in een conflict dat niet het onze is. Bovendien dreigt de oorlog uiteindelijk vooral het Iraanse regime te hebben versterkt terwijl de situatie van het Iraanse volk er allerminst op is verbeterd.

  Els Van Hoof:

  Mijnheer de minister, ik dank u voor uw antwoord. Ik sluit ik mij aan bij het gematigd enthousiasme en het voorzichtig optimisme dat u hebt getoond. U zegt dat er nog heel veel onzekerheden zijn, dat het vaag is, dat het afwachten is en dat er niet wordt onderhandeld over vrijheden, maar dat dat moet gebeuren op basis van het internationaal recht. In het akkoord staat dat het om een voorlopige overeenkomst gaat, dat binnen twee maanden een uitgebreider en juridisch bindend verdrag moet worden onderhandeld en dat de definitieve overeenkomst moet worden vastgelegd in een bindende resolutie van de VN-Veiligheidsraad, zoals u zelf ook zegt.

  Ik denk dat dat de beste garanties zijn op een duurzame vrede. Die voorwaarden zijn belangrijk om ook vanuit België ondersteuning te geven. De Primula ligt daar, maar ik denk dat de voorwaarden van een bindende overeenkomst, vastgelegd via de VN, de beste garantie is op duurzame vrede. Of die vrede op korte termijn duurzaam kan worden zal ook in grote mate afhangen van de manier waarop Israël reageert, dat geen partij was bij de onderhandelingen. We moeten dat in het oog houden omdat een actie van Israël altijd een tegenreactie geeft van Iran of zijn proxy’s.

  Belangrijk is ook dat u stelt dat ook de Europese Unie betrokken wordt in de tweede fase van de onderhandelingen. We hebben vandaag ook samen met collega Depoorter de Golfstaten ontvangen bij voorzitter De Roover. Wij zijn inderdaad interconnected : wat er daar gebeurt heeft ook hier en op de Europese Unie een impact. Het is belangrijk, zoals u ook stelde, dat de Europese Unie wordt betrokken bij die tweede fase van onderhandelingen, want diplomatie is uiteraard ook hier de oplossing.

  Lydia Mutyebele Ngoi:

  Monsieur le ministre, une fois n'est pas coutume, vos réponses étaient claires, lucides et mesurées. Je pense que nous partageons finalement parfois la même vision des choses.

  En tout cas, vous avez raison de dire que le peuple iranien ne peut plus souffrir. Il a déjà assez souffert. Comme mon groupe le dit depuis le début, cette guerre ne poursuit aucun objectif et n'apporte rien de bon. On pourrait croire que la victoire remportée ce jour est d'empêcher la république islamique de disposer de l'arme nucléaire. Or un tel objectif avait déjà été atteint par M. Obama en 2015. En 2018, Trump a rejeté cette avancée. Aujourd'hui, nous avons fait un pas en arrière et nous revenons au même statu quo nucléaire qu'en 2015.

  Israël occupe actuellement trois pays, de manière complètement illégale et toujours en bénéficiant de cette même impunité. Vous avez dit qu'était venu le temps des négociations et que c'était la partie la plus difficile. Nous comptons évidemment sur votre optimisme et sur votre lucidité pour représenter notre position en tant que mandataires belges. Merci, en tout cas, pour vos réponses.

  J'ai modifié ma réplique, parce que nous sommes actuellement sur la même longueur d'onde.

  Michel De Maegd:

  Merci, monsieur le ministre. Je pense comme vous que la Belgique doit accueillir cette annonce avec prudence, mais aussi avec la volonté de contribuer, à sa juste place, à toute dynamique sérieuse de désescalade. Dans une région aussi fracturée, il faut savoir saisir toutes les opportunités et toutes les ouvertures, mais aussi éviter de confondre trop rapidement une annonce d'accord avec une paix réelle.

  Pour aller vers une stabilisation durable, trois éléments me semblent essentiels.

  Tout d'abord, la liberté de navigation dans le détroit d'Ormuz doit rester une ligne rouge absolue. Il ne peut y avoir ni chantage ni marchandage sur ce point.

  Ensuite, le dossier nucléaire iranien devra être traité avec toute la rigueur nécessaire. Les engagements à cet égard devront être vérifiables, solides et suivis dans le temps.

  Enfin, je partage pleinement votre avis quant au fait que la stabilité du Liban ne pourra se construire contre sa souveraineté. Si l'on veut réellement aider le Liban, il faut permettre à l' É tat libanais de restaurer son autorité sur l'ensemble de son territoire, tout en mettant bien sûr le Hezbollah hors d'état de nuire.

  C'est cette ligne qui doit être soutenue, notamment au niveau européen, afin que notre voix pèse pour soutenir toutes les opportunités de paix, sans renoncer bien sûr aux principes qui peuvent la rendre réelle et durable.

  Nabil Boukili:

  Merci, monsieur le ministre, pour vos réponses. Je ne pouvais pas être ici au début du débat parce que j'en étais empêché par la commission des Achats militaires, où je devrai retourner par la suite. Mais je tenais quand même à participer au débat. Surtout, je constate que vous avez salué l'accord avec prudence. La prudence doit toujours être de mise, surtout quand on voit qu'Israël n'arrête pas de violer les cessez-le-feu et les accords depuis le début du génocide à Gaza et qu'il continue de le faire encore aujourd'hui. Dans cet accord, il reste toute la question de la colonisation du territoire libanais: 10% du territoire libanais est actuellement colonisé par l'armée israélienne. En raison de la crise humanitaire que traverse le Liban, il est très important de mettre tout en œuvre pour pousser l' É tat d'Israël à cesser de nuire à cette région. Vous avez indiqué également que, depuis le début de cette guerre, le régime des mollahs est devenu encore plus extrémiste et plus radical. Ils sont renforcés par cette situation. C'est la conséquence de la guerre illégale qui est menée par les Américains et les Israéliens. Nous avons vu que la guerre en Irak avait conduit à plus de radicalité ainsi qu'à l'apparition de Daech par la suite. La guerre en Libye a aussi amené plus d'extrémisme et plus de déstabilisation de la région plutôt que la soi-disant démocratie. C'est le fruit de la guerre. Voilà pourquoi je veux saluer tous les pays de la région qui ont contribué à cet accord de paix, notamment le Pakistan, mais pas seulement lu: l'ensemble des pays de la région ont contribué. S'il y a une leçon à tirer aujourd'hui, c'est que, par la diplomatie, on parvient à trouver des solutions tandis que, par la guerre, on ne fait que créer des problèmes. J'espère que notre pays et l'Union européenne vont suivre une logique de diplomatie et de coopération avec les peuples plutôt que la voie de la militarisation qui est prise par notre gouvernement aujourd'hui.

• Vraag: De straffeloosheid van Israël (Q56016706C)

  Vraag: Het importverbod voor producten uit de Israëlische nederzettingen (Q56016727C)

  Vraag: Het verbod op import uit de bezette gebieden (Q56016862C)

  Vraag: De precieze herkomst van landbouwproducten uit Israël (Q56016917C)

  Vraag: De uitvoering van de Belgische maatregelen tegen Israël (Q56016987C)

  Vraag: Het Amnestyrapport over de versnelde etnische zuivering door Israël op de Westelijke Jordaanoever (Q56017015C)

  Vraag: Het invoerverbod voor producten uit de Israëlische nederzettingen (Q56017018C)

  Vraag: De Israëlische bezetting van delen van Libanon (Q56017019C)

  Vraag: De uitvoering van de inreisverboden uit het Gaza-akkoord (Q56017025C)

  Vraag: De etnische zuivering van bedoeïenen- of herdersgemeenschappen op de Westbank door Israël (Q56017038C)

  Vraag: De Israel Files (Q56017140C)

  klimaat, energie en landbouw

  De straffeloosheid van Israël
  Het importverbod voor producten uit de Israëlische nederzettingen
  Het verbod op import uit de bezette gebieden
  De precieze herkomst van landbouwproducten uit Israël
  De uitvoering van de Belgische maatregelen tegen Israël
  Het Amnestyrapport over de versnelde etnische zuivering door Israël op de Westelijke Jordaanoever
  Het invoerverbod voor producten uit de Israëlische nederzettingen
  De Israëlische bezetting van delen van Libanon
  De uitvoering van de inreisverboden uit het Gaza-akkoord
  De etnische zuivering van bedoeïenen- of herdersgemeenschappen op de Westbank door Israël
  De Israel Files
  Israëls bezettingsbeleid, mensenrechtenschendingen en internationale maatregelen summaryExplanation

  Gesteld door

  PVDA-PTB Nabil Boukili
  PS Christophe Lacroix
  Ecolo-Groen Meyrem Almaci
  N-VA Kathleen Depoorter
  Anders. Sandro Di Nunzio
  PVDA-PTB Nabil Boukili
  Ecolo-Groen Sarah Schlitz
  PVDA-PTB Nabil Boukili
  cd&v Els Van Hoof
  PS Christophe Lacroix
  PVDA-PTB Nabil Boukili
  

  Beantwoord door

  Lydia Mutyebele Ngoi
  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 17 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Samenvatting: Nabil Boukili bekritiseert dat België—door politiek blokkering (MR/N-VA)—geen sancties tegen Israël uitvoert, ondanks herhaalde rapporten over schendingen van internationaal recht, en weigert veilige routes voor Gaza-burgers met Belgische visa te organiseren, wat hij als "medeplichtigheid" bestempelt. Minister Maxime Prévot verdedigt dat België binnen de EU tot de weinige landen behoort die nationaal een importverbod op nederzettingsproducten (inclusief Golanhoogte) en sancties tegen extremistische ministers (Ben-Gvir, Smotrich) doorvoeren, maar benadrukt dat Europese unanimiteit ontbreekt en interne regeringsdivergenties de uitvoering vertragen—zo duurde het 10 maanden om het importverbod (nu "dagen" van afronding) te finaliseren. Kritiekpunten blijven: symbolische maatregelen zonder handhaving (bv. omzeiling importverbod via mengproducten, zoals Global Echo aantoont), gebrek aan concrete evacuaties uit Gaza, en selectieve benadering van "gewelddadige kolonisten" (Schlitz: "kolonisatie is op zich geweld"). Prévot wijst op Europese afhankelijkheid (bv. Schengen-systeem voor persona non grata) en diplomatieke druk, maar erkent dat humanitaire crisis in Gaza/Cisjordanie en Israëlische expansie onverminderd doorgaan.

  Nabil Boukili:

  Madame la présidente, comme je vous l’ai encore écrit ce matin, j’ai déposé quatre questions qui portent sur trois thèmes différents. Il m’est toutefois très difficile de les développer en quatre minutes, dans la mesure où la question relative aux Israel Files n’a aucun lien avec celle portant sur la politique israélienne en Palestine, notamment la question de la colonisation. Une autre question concerne par ailleurs le Liban.

  Dès lors, disposer de seulement quatre minutes pour traiter quatre questions sur trois sujets aussi différents est particulièrement contraignant. Je crains de ne pas pouvoir les développer et qu’un des thèmes ne doive, de fait, être laissé de côté.

  Je ferai de mon mieux, mais je ne garantis pas de respecter le temps imparti. Cela me paraît trop compliqué.

  De voorzitster : Ik probeer me aan de regels te houden. Ik kan een beetje flexibel zijn, maar niet extreem. Ik meen dat u voor bepaalde elementen wel kunt verwijzen naar uw schriftelijk ingediende vraag. En misschien kunt u volgende keer uw vraag opsplitsen.

  U krijgt vier minuten.

  Nabil Boukili:

  Tout d’abord, je vais poser ma question sur la situation vis-à-vis d’Israël, d’autant plus que de nouveaux rapports ont été publiés, notamment celui d’Amnesty International.

  Monsieur le ministre, les rapports se succèdent, tout comme les constats de violations du droit international et d'accords par l’État d’Israël. Pourtant, les sanctions, elles, ne viennent toujours pas. Nous savons qu’il existe un blocage au sein de votre gouvernement, principalement de la part du MR et de la N-VA, sur cette question. Jusqu’à quand ce blocage va-t-il perdurer?

  Votre propre gouvernement a pourtant adopté, par le passé, des mesures qu’il n’est aujourd’hui même pas capable de faire respecter. Je pense notamment à la question des importations de produits issus des colonies. Une réunion s’est tenue la semaine dernière, mais elle n’a débouché sur aucune avancée concrète.

  Jusqu’à quand ce blocage va-t-il subsister? Jusqu’à quand la Belgique restera-t-elle immobile – ou en tout cas complice – face à ce qui se passe dans la région et aux agressions menées par Israël?

  Tant que l’Union européenne demeurera le premier partenaire économique et commercial d’Israël, et tant que la Belgique restera son septième partenaire commercial au sein de l’Union, nous n'aurons pas de levier de pression sur Israël.

  Ensuite, monsieur le ministre, il y a toute la problématique des Gazaouis qui veulent partir, et qui ont un visa pour quitter le territoire gazaoui pour venir en Belgique, mais qui n'arrivent pas à sortir du pays.

  La dernière fois que mes collègues vous ont interrogé sur la question, vous avez répondu qu'il était difficile et dangereux de les faire sortir. Je pense que le plus dangereux pour eux est de rester à Gaza, sous les bombes israéliennes.

  Monsieur le ministre, à quel moment allez-vous mettre en place des voies libres pour faire sortir ces Gazaouis qui doivent quitter Gaza, qui ont un visa et dont les familles les attendent en Belgique?

  D'ailleurs, ces gens manifestent chaque semaine devant votre cabinet. Voici un papier qu'ils ont tous signé, dans lequel ils affirment qu'ils peuvent assumer tous les frais économiques, qui vous déresponsabilise au cas où il arriverait quelque chose. Tout ce qu'ils demandent, c'est de mettre en place des voies sûres pour qu'ils retrouvent leurs familles, et je trouve qu'à cet égard la Belgique n'assume pas sa responsabilité et n'est pas à la hauteur de la situation.

  Monsieur le ministre, qu'allez-vous mettre en place pour répondre aux besoins de ces familles déchirées aujourd'hui? Quand je les ai eues au téléphone ou que je les ai rencontrées, elles m'ont raconté des histoires affreuses sur la manière dont leurs proches sont traités sur place. Si des membres de nos propres familles étaient bloqués dans une zone de guerre face à une armée immorale comme celle d'Israël, resterions-nous les bras croisés? Monsieur le ministre, que mettrez-vous en place pour répondre à la détresse de ces personnes qui n'arrêtent pas de vous interpeller sans jamais recevoir de réponse de votre part?

  Pour ce qui concerne les Israel Files , une enquête révèle des contacts répétés entre des représentants israéliens et des autorités belges dans le cadre de procédures fondées sur la compétence universelle. Selon les informations publiées, ces échanges auraient concerné des dossiers judiciaires en cours ainsi que l'application du droit belge. Ces révélations soulèvent des questions importantes sur les limites de l'action diplomatique étrangère lorsqu'elle touche à des procédures judiciaires pendantes. Elles interrogent également la capacité de la Belgique à garantir l'indépendance de ses institutions et sa souveraineté judiciaire. Cette question est particulièrement sensible dans le cadre de la compétence universelle qui doit permettre l'examen indépendant de violations graves du droit international à l'abri des pressions diplomatiques.

  Monsieur le ministre, les révélations sur les Israel Files ont-elles fait l'objet d'une analyse par le SPF Affaires étrangères ou les services diplomatiques belges? Le gouvernement considère-t-il compatibles avec les principes de non-ingérence les démarches visant à obtenir des informations ou à influencer indirectement les procédures judiciaires en cours en Belgique? Imaginons que ce ne soit pas Israël, mais la Russie ou un autre pays qui agisse de la sorte, auriez-vous réagi avec le même calme? En effet, depuis que ce dossier est sorti, on n'a vu aucune réaction du gouvernement à la hauteur de la gravité de cette situation.

  Kathleen Depoorter:

  Ik verwijs naar de schriftelijke voorbereiding van de vraag.

  Recent werd bericht over een onderzoek van het Global Echo Litigation Center naar de herkomst van landbouwproducten die vanuit Israël naar de Europese Unie worden uitgevoerd. Volgens dat onderzoek zou bij een deel van de onderzochte ladingen onduidelijkheid bestaan over de precieze herkomst van de producten, in het bijzonder wanneer producten afkomstig zijn uit Israëlische nederzettingen op bezet gebied.Het gaat om een complex dossier, waarin handelsregels, consumenteninformatie, douanecontrole en internationaal recht samenkomen.

  Graag verneem ik het volgende van u

  1. Heeft de minister kennisgenomen van de recente berichtgeving en van het onderzoek van Global Echo Litigation Center?

  2. Zal de minister de bevoegde diensten vragen om na te gaan of de bevindingen uit dat onderzoek relevant zijn voor de Belgische controlepraktijk?

  3. Hoe wordt vandaag gecontroleerd of landbouwproducten die vanuit Israël worden ingevoerd correct worden aangegeven wat hun oorsprong betreft?

  Sandro Di Nunzio:

  Mijnheer de minister, na tien maanden buigt het kernkabinet zich over het concrete importverbod voor producten uit de door Israël bezette gebieden een verbod dat deel uitmaakt van het akkoord van september 2025 en waarvan de uitvoering al maanden muurvast zit.

  Ondertussen bereikt de humanitaire realiteit op het terrein helaas ongeziene dieptepunten. Niet zo lang geleden werden we geconfronteerd met het hartverscheurende nieuws dat een baby van amper zeven maanden doodgeschoten werd door Israëlische soldaten, om maar een tragisch voorbeeld te noemen. En de internationale gemeenschap kijkt toe en trekt rode lijnen, maar de gruwel stopt niet. Als overheid kunnen we niet telkens opnieuw onze morele verontwaardiging uitspreken over het overschrijden van die rode lijnen en de dood van onschuldige kinderen en maatregelen blijven uitstellen.

  De humanitaire situatie in Gaza blijft, ondanks het staakt-het-vuren, catastrofaal; dat wordt hier bijna wekelijks herhaald. Ongeveer 90 % van de bevolking is ontheemd en leeft in tenten, terwijl vitale infrastructuur zoals watervoorzieningen en ziekenhuizen zwaar beschadigd of vernietigd is. Er is een nijpend tekort aan medische zorg, voedsel en schoon drinkwater.

  Wat vindt u ervan dat het na tien maanden nog steeds niet gelukt is om een akkoord te bereiken over wat in september 2025 is overeengekomen? Met welke formele of informele hindernissen wordt u in de regering nog geconfronteerd? Hopelijk wilt u daarover een tipje van de sluier oplichten.

  Hoe reageert u op de gruwelijke escalatie op het terrein? Hoeveel rode lijnen moeten nog worden overschreden, vooraleer de regering daadwerkelijk beslissingen neemt?

  Hoe zal België garanderen dat internationale ngo's hun humanitaire werk in Gaza onbelemmerd kunnen voortzetten? Welke rol kunnen we als land spelen om de humanitaire hulp aldaar te versterken?

  Els Van Hoof:

  Mijnheer de minister, het akkoord van september 2025 bevatte enkele in het oog springende acties: de erkenning de facto van Palestina en de importban, waarvoor het opruimkabinet komende zaterdag hopelijk een robuust kader met een oplossing voor de belangrijke knelpunten met betrekking tot de Golanhoogte, het controlesysteem en de toepassingsduur naar het voorbeeld van Nederland zal voorstellen.

  In het akkoord was er ook sprake van heel veel individuele sancties. Er zouden sancties zoals financiële beperkingen, het bevriezen van tegoeden en een inreisverbod, worden opgelegd aan gewelddadige Israëlische kolonisten en tegen verantwoordelijken van Hamas op basis van de lijsten van de EU, Canada en het VK. Zij zouden tot persona non grata op ons grondgebied worden verklaard. Dat hebt u ook gedaan. Gisteren heb ik bij mijn wetsvoorstel toegelicht dat de sancties nu moeten worden geconcretiseerd.

  De namen van de betrokkenen moeten worden opgenomen in het Schengeninformatiesysteem. Daar knelt veelal het schoentje, omdat daarin vermelde personen een bedreiging moeten vormen voor de openbare orde of de nationale veiligheid of het internationaal recht zwaar moeten hebben geschonden. Mevrouw Van Bossuyt heeft daarnaar verwezen in haar beleidsverklaring en in antwoord op een aantal parlementaire vragen. Een visumweigering zou enkel mogelijk zijn, als er sprake is van een gevaar voor de openbare orde of de nationale veiligheid.

  Blijven de inreisverboden een lege doos?

  Werden de genoemde personen opgenomen in het Schengeninformatiesysteem? Ik vermoed van niet.

  Is er een formele lijst van personen die hier persona non grata zijn? Wordt die regelmatig aangevuld? Hoe wordt ervoor gezorgd dat die personen effectief geen toegang tot het Belgische grondgebied krijgen?

  Zijn er aanvullende Europese sancties tegen gewelddadige kolonisten, Hamasleiders en extremistische ministers?

  Welke positie neemt u aan ten opzichte van de importban?

  Sarah Schlitz:

  Monsieur le ministre, il y a neuf mois, l'accord de votre gouvernement sur Gaza prévoyait l'interdiction des importations en provenance des colonies israéliennes établies dans les territoires occupés.

  Selon plusieurs organisations de la société civile ayant eu connaissance d'un projet d'arrêté royal, celui-ci soulève plusieurs préoccupations importantes. Une première critique concerne l'exclusion du plateau du Golan syrien occupé du champ d'application de l'interdiction. Pourtant, l'annexion de ce territoire par Israël n'est pas reconnue par la communauté internationale et les Nations Unies considèrent également comme illégales les colonies qui y sont implantées. Les organisations pointent également le caractère temporaire du dispositif envisagé, qui devrait être renouvelé chaque année sous peine de devenir caduc. Elles s'inquiètent donc de l'absence de mécanismes de contrôle suffisamment robustes pour garantir l'effectivité des interdictions.

  Ces inquiétudes sont renforcées par les conclusions d'un récent rapport de l'ONG israélienne Global Echo, qui documente différentes stratégies utilisées par certaines entreprises afin de dissimuler l'origine réelle de produits issus des colonies. Le rapport évoque notamment des pratiques d'étiquetage ambigu, des déclarations douanières incomplètes, des mélanges de marchandises provenant à la fois d'Israël et des territoires occupés ou encore des difficultés de traçabilité tout au long de la chaîne d'approvisionnement.

  Par ailleurs, plusieurs organisations de défense des droits humains soulignent qu'une interdiction limitée aux seules importations pourrait s'avérer insuffisante dans le contexte du marché unique européen, des produits pouvant entrer dans l'Union via d'autres États membres avant d'être commercialisés en Belgique.

  Monsieur le ministre, pour quelle raison l'arrêté royal annoncé n'a-t-il toujours pas été adopté près de neuf mois après la formation du gouvernement? Quelles réponses apportez-vous aux critiques des associations sur votre projet d'arrêté royal? Le gouvernement a-t-il analysé les conclusions du rapport de Global Echo concernant les stratégies de dissimulation de l'origine des produits issus des colonies? Dans l'affirmative, quelles mesures spécifiques comptez-vous prendre pour y répondre? Le gouvernement envisage-t-il d'interdire également le commerce sur le territoire belge des produits issus des colonies? Quelles initiatives la Belgique entend-elle porter au niveau européen afin d'aboutir à une interdiction commerciale harmonisée et pleinement effective?

  Lydia Mutyebele Ngoi:

  Un nouveau rapport d’Amnesty International fait état de déplacements forcés massifs de communautés bédouines et pastorales palestiniennes en zone C de Cisjordanie. Au moins 5 910 personnes auraient déjà été déplacées de force fin avril 2026. Ces éléments s’inscrivent dans une dynamique plus large d’expansion des colonies et de restrictions croissantes affectant les populations civiles palestiniennes, qui rencontrent de graves obstacles à leur dignité. Face à cette situation, plusieurs organisations appellent la Belgique à jouer une rôle plus actif pour faire respecter le droit international et lutter contre l’impunité. Malgré que neuf mois se soient déjà écoulés depuis votre accord du 2 septembre 2025 qui, je le rappelle, a été conclu sous la pression d’une mobilisation citoyenne massive, votre gouvernement semble prêt à vider de sa substance l’engagement qu’il avait pris.

  Les informations publiées par le journal De Standaard indiquent que le projet d’arrêté royal sur l’interdiction d’importation des produits issus des colonies serait profondément affaibli. Un affaiblissement de cette ampleur entrerait en contradiction avec l’avis de la Cour internationale de Justice (CIJ) du 19 juillet 2024, qui impose aux États de mettre fin à tout commerce avec des territoires palestiniens occupés. Si le gouvernement persiste dans cette voie, il enverrait un signal politique désastreux: celui d’une Belgique qui accepte l’impunité, et que l’impunité prime sur le droit.

  Quelles démarches diplomatiques concrètes la Belgique a-t-elle entreprises ou envisage-t-elle pour contribuer à la protection des populations civiles et empêcher de nouveaux déplacements forcés? La Belgique entend-elle renforcer son action pour que les responsabilités liées aux violations du droit international soient effectivement établies?

  Confirmez-vous que le futur dispositif sur les importations sera dépourvu de mécanismes de contrôle? Pour quelles raisons le projet d’arrêté n’inclut-il pas explicitement le plateau du Golan, contrairement aux obligations rappelées par la CIJ? Comment le gouvernement justifie-t-il une clause d’extinction qui, combinée aux délais d’entrée en vigueur, réduit l’application effective à quelques mois seulement? Enfin, pouvez-vous confirmer que le texte final ne sera pas qu’une mesure symbolique dépourvue d‘effets réels?

  Maxime Prévot:

  Chers parlementaires, je vous remercie de me poser ces questions pour la première fois cette semaine. Effectivement, de nombreuses questions que vous m'avez adressées reviennent de manière cyclique. Cela ne veut pas dire qu'elles manquent d'intérêt, entendons-nous bien. Le fond de ce qui est traité reste éminemment d'actualité, mais ce n'est pas nécessairement en me reposant la question tous les sept ou huit jours que la réponse va nécessairement varier. Je m'en tiendrai donc aux points sur lesquels il y a des faits d'actualité à partager par rapport aux différentes questions que vous m'aviez adressées.

  Ik heb al aangegeven dat ik net als u allen betreur dat de situatie in Gaza meer dan zeven maanden na de goedkeuring van resolutie 2803 nog steeds uiterst dramatisch is en dat tegelijkertijd de situatie op de Westelijke Jordaanoever onder invloed van zowel het toenemende geweld van de kolonisten als de expansionistische beslissingen van de Israëlische autoriteiten, die volledig in strijd zijn met het internationaal recht, verslechtert.

  Precies daarom hebben wij in september 2025 krachtige maatregelen genomen. Die maatregelen voeren we vandaag uit.

  Monsieur Boukili, vous avez dû nous quitter mais vous pourrez prendre connaissance de ma réponse dans le compte rendu. J'ai bien pris connaissance du récent rapport d'Amnesty International sur les déplacements forcés massifs de communautés bédouines et pastorales palestiniennes en zone C de Cisjordanie, élément sur lequel, madame Mutyebele Ngoi, vous avez également souhaité insister. Mes services ont rencontré les représentants d'Amnesty International, pas plus tard qu'hier, pour échanger à ce sujet. La discussion a été respectueuse et j'ai pris de nombreuses mesures jugées nécessaires et efficaces qui vont précisément dans le sens du respect du droit international, y compris en zone C de Cisjordanie.

  Il reste évidemment du chemin à faire, surtout au niveau européen, et nous continuerons à plaider avec force en ce sens. Je regrette que M. Boukili ne soit pas là pour entendre ce que j'allais partager, lui qui évoque systématiquement cette idée selon laquelle il subsiste des blocages, des problèmes, et qui parle d'une Belgique "immobile et complice". Je tiens toutefois à redire ce qui suit à l'attention des membres de la commission: on peut choisir de rester dans la bulle de la Chambre ou essayer de regarder la réalité européenne en face.

  Au début de cette semaine, au Luxembourg, nous avons eu une réunion du Conseil européen des Affaires étrangères. Permettez-moi de mettre un peu les choses en perspective. Certains éléments nous paraissent évidents, tels que le fait de déclarer le ministre Ben-Gvir persona non grata . Aujourd'hui encore, seuls 3 parmi les 27 pays européens s'y refusent. Or, il faut l'unanimité.

  S'agissant de l'interdiction de l'importation de produits de colonies, j'ai à nouveau plaidé avec vigueur pour que mes collègues européens fassent bouger les lignes et que nous adoptions une telle interdiction à l'échelle européenne. En effet, cette question ne requiert pas l'unanimité mais une majorité qualifiée. J'ai rappelé ce paradoxe suprême, qu'on en arrivait aujourd'hui, au niveau européen, à importer 15 fois plus de produits provenant des colonies illégales que de la Palestine elle-même. Mais même cette interdiction, alors que seule une majorité qualifiée est nécessaire, n'est pas garantie au niveau de l'Union des 27 à l'heure où je vous parle.

  Nous sommes parmi les pays qui souhaitent qu'une telle interdiction soit prise au niveau européen. C’est déjà parce que cette réalité de l'incapacité d'atteindre une majorité suffisante existe depuis longtemps, que j’ai plaidé, porté et obtenu, au niveau de notre accord belge, pour que la mesure nationale soit prise. Mais même ça, aujourd'hui – nous en avons plus ou moins fait la comptabilité en séance lundi – quelques pays s'abstiennent parce qu'ils ne savent pas encore, et quasi autant sont pour que ceux qui sont résolument contre.

  On peut continuer de ne pas vouloir l'entendre. Je peux vous le redire 15 fois: je n'ai pas la faculté de faire changer la réalité de chacun des États européens, d'autant que des pays changent de position. La Slovénie, par exemple, était en faveur il y a trois mois et ne l'est plus aujourd'hui, parce qu'il y a entretemps eu des élections et que le gouvernement a changé.

  C'est peut-être un scoop, mais des élections ont régulièrement lieu dans les autres pays européens. Parfois, nous en sommes ravis. Prenons l'exemple de la Hongrie. Le résultat hongrois a permis, sur le dossier ukrainien par exemple, de libérer des décisions qui étaient jusque-là bloquées. Mais il y a d'autres élections qui arrivent à augmenter les blocages plutôt que de les faciliter.

  Ce n'est pas que la Belgique est immobile, impassible, et encore moins complice. Je le redis, même si certains se refusent à l'entendre: nous faisons partie de la minorité des pays de l'Union européenne qui ont adopté des mesures fortes à l'échelle nationale. Je peux entendre que ce n'est pas assez. Ce n'est probablement jamais assez face à l'horreur qui est vécue. Je veux simplement qu'on puisse, à un moment donné, aussi prendre de la hauteur.

  Au risque de me répéter, les choses sont claires: la présence continue d'Israël dans le territoire palestinien occupé est totalement illicite.

  On me requestionne à nouveau, via M. Boukili, sur la politique des visas pour sortir de Gaza. J'y ai répondu il y a quelques semaines, ici même. Disposer d'un visa pour la Belgique n'octroie pas un droit automatique à être évacué par la Belgique.

  Je vous invite à vous référer au débat que j'ai tenu il y a quelques semaines et dans lequel je donne toutes les explications, pour ne pas le refaire une énième fois.

  Il est vrai qu’aujourd’hui – et ce n’est un secret pour personne – des divergences de sensibilité et de vue subsistent au sein du gouvernement quant aux éventuelles opérations d’évacuation qui pourraient être mises en œuvre après l’achèvement de la liste des personnes identifiées sous la Vivaldi.

  Tout le monde le sait. Pour ma part, je continue à plaider, dans le cadre des réunions intercabinets, afin que nous puissions identifier de nouveaux profils susceptibles d’être concernés. Cette approche ne fait toutefois pas l’unanimité au sein du gouvernement.

  Je tiens néanmoins à rappeler que la Belgique figure parmi les pays ayant procédé au plus grand nombre d’évacuations d’ayants droit depuis Gaza, en tout cas au regard des chiffres observés dans de nombreux autres pays, y compris parmi les grandes puissances.

  Je pense devoir faire le deuil de parvenir à vous en convaincre. Peut-être devez-vous, de votre côté, faire le deuil de l’idée selon laquelle la Belgique serait systématiquement défaillante et ne ferait rien. Toujours est-il que lorsqu’il est affirmé, notamment au sujet des familles évoquées par M. Boukili, qui manifestent devant mon cabinet chaque semaine depuis plusieurs mois, qu’elles ne reçoivent aucune réponse, c’est inexact.

  Nous les recevons régulièrement. Simplement, nous ne leur apportons pas la réponse qu’elles souhaitent entendre. Et ce n’est pas la même chose.

  Dire qu'il y a du déni et pas d'écoute, ce n'est pas vrai! Je ne sais pas leur répondre par des mensonges, ni en leur faisant croire des choses qui créeront un espoir toujours plus fort, et donc une déception encore plus grande si celui-ci ne se concrétise pas.

  Depuis l'autre côté de la table, il est toujours facile de dire que vous devez être humain et que vous devez faire telle ou telle chose; quand la capacité de mettre en œuvre une opération ne se concrétise pas, vous faites pire que mieux à l'égard de ces interlocuteurs. Ce n'est pas nécessairement plus humain.

  Pour répondre à la question spécifique sur la protection des Palestiniens de Cisjordanie, que M. Lacroix envisageait initialement de m'adresser, la Belgique appelle régulièrement à la protection des civils et au respect du droit international humanitaire, que ce soit directement auprès de nos interlocuteurs israéliens ou publiquement via nos diverses déclarations.

  En outre, nous soutenons plusieurs programmes spécifiquement dédiés à la protection des populations en Cisjordanie. À travers le West Bank Protection Consortium (WBPC), nos diplomates à Jérusalem se rendent d'ailleurs régulièrement sur le terrain pour soutenir, avec d'autres diplomates et des ONG membres du consortium, des communautés menacées de déplacement forcé.

  Mijnheer Di Nunzio, zoals eerder aangegeven, volg ik de situatie nauwgezet en erken ik dat internationale ngo's onmisbaar zijn voor de humanitaire hulp in Gaza.

  Samen met de Verenigde Naties en andere donoren blijven wij Israël oproepen om de beperkingen op hun werking te herzien, aangezien ze een ernstige impact dreigen te hebben op de essentiële hulpverlening.

  Wij blijven alle diplomatieke en multilaterale middelen inzetten om ongehinderde toegang voor humanitaire actoren te waarborgen en staan klaar om onze partners te ondersteunen.

  Pour ce qui est de l’interdiction d’importation, je peux confirmer que l'arrêté royal sur l'interdiction d'importation de produits des colonies se trouve en phase finale de discussion, et nous avions d'ailleurs même caressé l'espoir de l'adopter vendredi dernier. Il s’agit vraiment d’une question, a priori , de jours. J'espère que cet accord, comme madame la présidente l'a évoqué, pourrait être obtenu samedi, date à laquelle nous allons tenir notre kern plutôt que vendredi puisque le premier ministre est retenu au Conseil européen.

  Les discussions étant toujours en cours, je ne vais ni les trahir en abordant les détails ni anticiper les réponses à certaines de vos questions. Même si le fait de lire quelque chose dans un article de presse ne veut pas toujours dire "charrette", il est certain que nous devons encore finaliser l'un ou l'autre élément technico-politique – plus politique que technique d'ailleurs, pour être honnête – afin d'atterrir. Je peux en tout cas vous confirmer que l'objectif que s'est donné le gouvernement, dans la lignée de l'avis rendu par la Cour internationale de justice le 19 juillet 2024, est bien d'interdire l'importation des marchandises produites, exploitées ou transformées dans les territoires palestiniens occupés par Israël et de prévoir les contrôles nécessaires pour garantir le respect de l'interdiction d'importation. C'est l'objectif auquel nous consacrons actuellement nos efforts.

  Une fois que ce sera adopté, nous ferons à nouveau partie des pays minoritaires en Europe qui auront pris une telle attitude. Alors, j'anticipe déjà en entendant vos remarques: le jour où on aura adopté l'arrêté, tous les mois pendant lesquels vous avez plaidé pour que ce soit adopté vont tout d'un coup se transformer en dénonciation du fait que ce que nous avons adopté n'est pas suffisant, n'est pas bien, n'est pas génial, etc. Donc, quand il n'est pas là, il n'est pas bon, et quand il est là, il n'est pas bon non plus. Je trouve cette approche quelque peu regrettable, mais nous en acceptons l'augure.

  Mevrouw Depoorter, voor uw vragen over de huidige douanepraktijken, verwijs ik u door naar mijn collega-minister Jambon.

  Ik kan u bevestigen dat ik op de hoogte ben van het recente rapport van de ngo Global Echo Litigation Center. De conclusies van haar onderzoek zijn verontrustend en verdienen onze grootste aandacht, evenals de aandacht van de Europese autoriteiten. Ik heb het onderwerp maandag ook besproken met mijn collega’s in de Raad van de ministers van Buitenlandse Zaken van de Europese Unie.

  België voert het differentiatiebeleid al jaren uit, maar wij vragen de Europese Commissie nu om voorstellen te doen om ervoor te zorgen dat het Europese handelsbeleid in overeenstemming is met het internationaal recht.

  U herinnert zich wellicht dat ik een jaar geleden een brief over het onderwerp heb geïnitieerd die door acht andere lidstaten mede werd ondertekend. Ik verwelkom daarom de meest recente ontwikkelingen op dat gebied. De hoge vertegenwoordiger Kaja Kallas kondigde inderdaad gisteren aan dat de Europese Commissie eindelijk op dat verzoek zal ingaan.

  Madame Schlitz, pour répondre à votre question sur les initiatives belges, la commissaire européenne Šuica s'est en effet engagée à organiser une large coordination interne afin de présenter les options à cet égard d'ici la prochaine réunion du Conseil Affaires étrangères, le 13 juillet prochain.

  Sur la situation au Liban, j'ai déjà pu saluer l'annonce récente d'un Memorandum of Understanding (MOU) entre les États-Unis et l'Iran, et le fait qu'un cessez-le-feu soit aussi d'application au Liban. C'est une excellente chose, bien que ce MOU soit fragile, comme j'ai pu le souligner. On se souviendra aussi de la première tentative de cessez-le-feu entre les États-Unis et l'Iran, qui a été suivie le jour d'après par des attaques sur Beyrouth, puisqu'Israël ne se sentait pas lié. Il semble que ce soit différent cette fois, et qu'Israël se sente lié par cet accord. C'est du moins ce que nous devons espérer. Il est clair que cet accord doit être respecté et que les discussions bilatérales à Washington doivent se prolonger.

  J'ai appelé à plusieurs reprises au respect de la souveraineté du Liban, où je me suis récemment rendu. Je condamne toute tentative d'occupation durable, d'annexion de facto ou d'expansion territoriale israélienne sur le territoire libanais. Je l'ai dit dans le débat précédent, le Liban n'est ni une province iranienne ni l'extension géographique d'Israël. C'est ce que j'ai répété encore à la table européenne en ce début de semaine.

  Ces deux pays doivent cesser de faire la guerre sur le territoire libanais, soit directement, soit par le biais d'intermédiaires. J'espère que le récent MOU constituera une première étape décisive vers une paix durable au Liban.

  Mevrouw Van Hoof, de ministers Ben-Gvir en Smotrich zijn al sinds september niet meer welkom in ons land. Ze zijn persona non grata. We pleiten bovendien voor sancties tegen hen op Europees niveau, evenals tegen andere gewelddadige kolonisten en terroristen van Hamas. De Raad heeft nog geen overeenstemming kunnen bereiken over sancties tegen de extremistische ministers Ben-Gvir en Smotrich. Op Europees niveau praatten we tot nog toe alleen maar over minister Ben-Gvir.

  Politiek gezien hebben we hen in België al in september tot persona non grata verklaard. Andere landen hebben hetzelfde aangekondigd en hebben beslist om hen in het SIS-systeem op te nemen op basis van hun nationale wetgeving, waardoor zij de facto, maar ook de jure, geen toegang meer hebben tot het Schengengebied, dus inclusief België.

  Op nationaal niveau beschikt België momenteel niet over een passende wettelijke basis om op nationaal niveau sancties op te leggen, zoals u weet. De ministerraad heeft echter beslist dat de bevoegde overheidsdiensten de opdracht krijgen om op nationaal niveau duidelijke sancties voor te stellen tegen gewelddadige Israëlische kolonisten en verantwoordelijken van Hamas. De discussies daarover zijn lopende op het niveau van de diensten. Ik steun uw initiatief volledig.

  Dat gezegd zijnde, zoals drie weken geleden vermeld, is er binnen de Europese Unie eindelijk een politiek akkoord bereikt om het derde sanctiepakket goed te keuren tegen vier entiteiten en drie personen die banden hebben met de kolonisatie, alsook tegen tien leden van het politieke bureau van Hamas. Dat is een belangrijke eerste stap, waarvoor we samen met andere lidstaten maandenlang hebben gepleit. Ik blijf overigens pleiten voor aanvullende sancties op Europees niveau.

  Je terminerai par la réponse à la question de M. Boukili sur les Israel Files , en vous confirmant que mes services ont été sollicités dans le cadre de l'enquête. Ils ont répondu à plusieurs questions d'un journaliste. Les démarches épinglées des autorités israéliennes ont donc eu lieu sous un précédent gouvernement, bien avant ma prise de fonction.

  Notez qu'il n'y a en soi rien d'étonnant que des représentants d'un pays tentent de faire valoir des arguments en leur faveur ou en faveur de l'image de leur pays. Il s'agissait à l'époque, ai-je appris, pour votre information, non d'un représentant diplomatique classique, mais d'une haute autorité judiciaire ou quasi-judiciaire pour un dossier judiciaire.

  De façon générale, nous restons bien entendu, comme j'ai déjà eu l'occasion de le dire ici, vigilants face à tout risque d'ingérence éventuelle d'un pays étranger, quel qu'il soit.

  De voorzitster : M Boukili n'est pas présent.

  Kathleen Depoorter:

  Mijnheer de minister, ik dank u voor uw heel volledig antwoord.

  Wat betreft mijn vraag over het onderzoek van Global Eco Litigation Center, we hebben uiteraard het akkoord van september, dat we loyaal willen uitvoeren, maar ik heb u al van bij het begin mijn bezorgdheid getoond over de uitvoering. Het onderzoek dat nu is vrijgegeven, getuigt daar ook van. U zegt dat u het zelf al hebt gemeld bij mevrouw Kallas en zij heeft aangekondigd dat ze naar het verzoek kijkt en maatregelen zal nemen.

  Als we streven naar een importban, maar als die omzeild kan worden door mengelingen te verkopen, door onvoldoende controle op de postcodes of door met postbussen te werken, dan is dat opnieuw een symbolische maatregel. Van bij het begin van deze crisis hebben wij gezegd dat als we impact willen hebben, we niet veel vooruit zullen komen met symbolen. Als er afspraken worden gemaakt, moeten we ervoor zorgen dat die ook uitgevoerd kunnen worden. Hetzelfde wat betreft de persona non grata. Daarvoor verwijzen we naar de Europese sokkel. We schrijven ons altijd in het Europese consensusmodel in en ook hier vinden we dat dat absoluut het geval moet zijn en blijven.

  Sandro Di Nunzio:

  Mijnheer de minister, dank u voor uw antwoorden. Het is goed dat we het er allemaal over eens zijn dat Israël het internationaal recht schendt in Gaza en dat Israël gebieden bezet die het niet zou mogen bezetten.

  We zijn het er dus allemaal over eens dat er een importverbod zou moeten komen voor producten uit die bezette gebieden. Dat is duidelijk en ik denk dat we daaromtrent allemaal op dezelfde golflengte zitten. Het is goed dat u daarvoor pleit op Europees niveau. U zegt dat hier ook heel helder en dat is positief. U zit op dat vlak mee aan de kop van het peloton, als ik het zo mag uitdrukken.

  Het punt dat ik wil maken met mijn vraag, is dat u met uw regering in september 2025 een akkoord hebt gesloten. We zijn nu juni 2026. In dat akkoord stond dat ook voor ons land een importverbod op poten zou moeten worden gezet. We zijn nu zoveel maanden later, maar dat akkoord is er nog altijd niet. Dat is natuurlijk het punt dat ik met mijn vraag wil aankaarten. Als uw regering daarover een akkoord sluit, kan het toch niet dat de uitvoering zo lang op zich laat wachten?

  U zegt dat u er bijna bent en dat de resterende discussiepunten niet technisch, maar politiek van aard zijn. Dat stelt mij niet gerust. Dat is ook typerend voor deze regering, niet alleen binnen dit domein. Elk akkoord komt moeizaam tot stand en als het er eenmaal is, duurt het soms nog weken of maanden voordat het wordt uitgewerkt. Kijk maar naar de programmawet: ergens in december was er een begrotingsakkoord, maar het heeft vervolgens nog maanden geduurd voordat alles uitgewerkt was. Dat is typerend voor deze regering.

  Ik neem aan dat dat ook voor u frustrerend is. Ik heb al gezegd dat ik u niet benijd in uw situatie. Maak er alstublieft werk van en zorg ervoor dat gemaakte akkoorden worden gerespecteerd en uitgevoerd, ook wanneer het gaat over een importverbod voor producten uit de door Israël bezette gebieden.

  Sarah Schlitz:

  Merci, monsieur le ministre, pour vos réponses. C'est la deuxième fois que je suis ce dossier en Affaires extérieures et que vous nous expliquez qu'on ne se rend pas compte à quel point la Belgique, à travers votre action, est à la pointe en comparaison avec d'autres pays ou d'autres dirigeants européens. Mais ce qui me titille, c'est que ce n'est pas parce qu'on a 8 sur 20 et que les autres ont 5 sur 20 qu'on a réussi. Ce n'est pas à vous que je vais l'expliquer.

  Aujourd'hui, malheureusement, si je devais mettre en cette période un mot dans votre bulletin, je dirais: "M. Prévot Maxime a fait des efforts au deuxième quadrimestre mais, malheureusement, ils ne portent pas encore leurs fruits". La situation sur le terrain reste catastrophique. C'est au regard de la situation des Palestiniens sur le terrain qu'il faut évaluer l'impact de l'action qui est menée par la Belgique. Et, aujourd'hui, non, nous n'y sommes pas.

  J'ajouterai par ailleurs que l'usage du terme "colons violents" continue de me poser problème, parce que la colonisation est une violence en soi, et vous persistez à faire cette distinction entre deux types de colons, ce qui n'a aucun sens. Cela vous discrédite dans vos démarches, parce qu'on ne peut pas séparer la violence de l'action de colons qui occupent des terres qui ne leur appartiennent pas. Pour toutes ces raisons, je pense qu'aujourd'hui, il est temps de garder un œil sur les objectifs concrets à atteindre pour améliorer la situation sur le terrain et d'arrêter de se comparer aux autres.

  Els Van Hoof:

  Mijnheer de minister, ik dank u voor uw antwoord. We stellen inderdaad tot vermoeienis toe vragen en u moet tot vermoeienis toe blijven antwoorden, maar dat heeft natuurlijk een reden, want de gewelddadige acties van Israël gaan gewoon door, zowel op de Westelijke Jordaanoever met nederzettingen, als in Gaza, waar de lijn alsmaar opschuift en waar de bevolking op een alsmaar kleiner terrein moet overleven. Daarom zijn we verplicht om die vragen te blijven stellen. U bent een bijzonder goede woordvoerder voor België in de Europese Raad met betrekking tot de opschorting van het associatieakkoord, het pleidooi voor individuele sancties of de importban. Zoals u aangeeft, is het echter heel moeilijk, gezien de wisselende regeringen daar en het feit dat slechts een minderheid daarvoor pleit. Daarom is er ook ons pleidooi om op Belgisch niveau acties te ondernemen die ook anderen kunnen inspireren. De importban, waarover ik in de vorige legislatuur al een tekst heb ingediend, is daarvan een goed voorbeeld. Het is positief dat we bijna in de eindronde zitten van de discussie. U hebt duidelijk aangegeven dat u pleit voor een systeem dat ook controle mogelijk maakt. Ik hoor ook collega Depoorter graag zeggen dat de importban geen symbolische maatregel mag zijn, maar dat er een robuust kader moet zijn voor een importban, indien we die invoeren, zodat die concreet is, net zoals in Nederland, dat ook een robuust kader heeft uitgewerkt. Daarnaast hoor ik ook graag die individuele sancties inzake personae non gratae. We rekenen echter op andere landen om dat in het Schengeninformatiesysteem op te nemen, zodat bepaalde ministers, bepaalde kolonisten of leden van Hamas hier niet welkom zijn. We moeten daarvoor zelf een wettelijke basis creëren. Het is een goede zaak dat de diensten daarmee bezig zijn. Zelf heb ik gisteren het wetsvoorstel ook toegelicht. Ik hoop dat we daar ook tot een robuust kader komen. Ik ben het er niet mee eens dat alleen op Europees niveau maatregelen moeten worden getroffen. Als we tot een akkoord komen, moeten we dat ook zelf kunnen uitvoeren. In het akkoord van 2 september hebben we aangegeven dat personae non gratae ook in het Schengeninformatiesysteem kunnen worden opgenomen. Er zullen allerlei redenen zijn waarom dat niet lukt. Er is interpretatie mogelijk en daarom vind ik het goed dat u ook ondersteunt dat we zelf die wettelijke basis moeten creëren. Hopelijk kunnen we daar vooruitgang in boeken. De voorzitster : Leden die het woord al hebben genomen in de vraagstelling, kunnen dat niet meer krijgen in de repliek bij een actualiteitsdebat. Dit actualiteitsdebat is gesloten.

• Vraag: Palestijnse vrouwen en de arbeidsmarkt (Q56015206C)

  economie en werk

  Palestijnse vrouwen en de arbeidsmarkt
  

  Gesteld door

  PS Lydia Mutyebele Ngoi
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 17 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Lydia Mutyebele Ngoi bekritiseert dat Israël via bezetting systematisch de economische emancipatie van Palestijnse vrouwen ondermijnt—ondanks hun hoge opleidingsniveau—door werkgelegenheid te blokkeren, gedwongen precair werk in illegale nederzettingen af te dwingen en de lokale economie te verstikken via checkpoints en kolonisatie. Ze eist concrete Belgische actie: onmiddellijke handhaving van het beloofde importverbod op nederzettingsproducten (als "enige hefboom" tegen de bezettingseconomie), pleit voor opschorting van het EU-Israël-associatieakkoord, en vraagt versterkte steun aan Palestijnse vrouwenorganisaties die economische zelfstandigheid bevorderen. Minister Prévot herhaalt eerdere standpunten: het importverbod wordt behandeld in een afgerond debat, het EU-akkoord valt onder bestaande antwoorden, maar bevestigt wel langjarige Belgische steun aan Palestijnse vrouwen-NGO’s (2027-2031), met focus op onderwijs, gezondheid, inkomen en leiderschap—zonder concrete termijnen of nieuwe maatregelen te noemen. Mutyebele beschuldigt België van "incoherentie" in buitenlands beleid: ondanks internationale erkenning voor vrouwenrechten faalt de staat in bescherming van Palestijnse vrouwen door traagheid (bv. uitgestelde importmaatregelen) en gebrek aan moed om EU-breed druk uit te oefenen, wat volgens haar medeplichtigheid aan hun achteruitgang betekent.

  Lydia Mutyebele Ngoi:

  Monsieur le ministre, une nouvelle fois, je vous interpelle concernant la Palestine et plus précisément sur le sort des Palestiniennes. Vous le savez l'occupation ne se contente pas de confisquer les terres, elle confisque des vies et des avenirs, et pour une majorité des femmes, c'est le travail qui leur est confisqué.

  Alors que les Palestiniennes sont parmi les plus scolarisées de la région et majoritaires dans l'enseignement supérieur, elles subissent l'un des taux d'emploi les plus bas au monde, bloqué à moins de 20 %. Un chiffre qui ne s'explique pas par un manque de formation ou d'ambition, mais par des décennies de politiques délibérées visant à détruire l'économie palestinienne et en particulier les secteurs qui employaient le plus de femmes, tel que l'agriculture.

  En Cisjordanie, la colonisation et la multiplication des checkpoints qui sont passés de 565 à plus de 900 en trois ans condamnent l'économie locale à l'asphyxie. Pire, des milliers de femmes sont contraintes de travailler dans les colonies israéliennes illégales, où elles subissent précarité extrême, absence de contrats et discriminations raciales.

  En juillet 2024, la CIJ a rendu un avis sans équivoque sur l'illégalité de cette présence et la nécessité de cesser tout commerce avec ces colonies. Le gouvernement belge a annoncé en septembre 2025 un arrêté royal pour interdire l'importation des produits issus de ces territoires occupés, sans effet concret jusqu'ici.

  Mes questions sont les suivantes:

  Qu'attend la Belgique pour mettre en œuvre l'interdiction des produits des colonies, seul levier concret pour freiner cette économie d'occupation qui bafoue les droits des femmes palestiniennes?

  Relativement à votre politique qui s'articule autour des droits humains, en ce compris les droits des femmes, aux ODD sur l'égalité des genres, aux traités de l'OIT sur l'accès des femmes au marché du travail, au droit international et aux décisions de la CIJ sur l'apartheid et l'occupation illégale, soutenez-vous la suspension de l'accord d'association UE-Israël, et demandez-vous au gouvernement israélien de tout mettre en œuvre pour permettre aux femmes palestiniennes de réellement s'émanciper?

  Comptez-vous approfondir le soutien belge à la société civile palestinienne, en particulier les associations de femmes, porteuses de changement et d'initiatives pour leur permettre de s'émanciper économiquement en accédant à un travail et à une vie digne?

  Maxime Prévot:

  Sur le premier élément de votre question, à savoir l’interdiction d’importer des produits des colonies, je m’en réfère au débat que nous venons de clôturer.

  Sur le volet relatif à l’accord d’association entre l’Union européenne et Israël, je vous renvoie également aux nombreuses questions identiques sur lesquelles j’ai déjà pu me prononcer.

  Pour le reste, la Belgique soutient de longue date la société civile palestinienne, notamment les organisations de femmes. Pour la période 2027-2031, le nouveau cadre stratégique commun constitue la base de l’action des acteurs non gouvernementaux belges en Palestine. Il s’articule autour de quatre grands défis et objectifs stratégiques, dont le renforcement de la société civile. La dimension de genre est intégrée comme thème transversal, avec des actions ciblées pour renforcer l’accès des femmes à l’éducation, aux soins de santé, aux moyens de subsistance et aux rôles de leadership au sein de la société civile. Je peux donc vous dire en conclusion que, oui, la Belgique continuera à soutenir activement la société civile palestinienne, et tout particulièrement les associations de femmes.

  Lydia Mutyebele Ngoi:

  Monsieur le ministre, vous citez régulièrement vos engagements pour promouvoir le droit des femmes, ce qui est évidemment une très bonne chose. Au sein des instances internationales, nous sommes reconnus comme un pays qui soutient une politique en faveur du droit des femmes. Pourtant, nous souffrons d’une incohérence, celle d’insuffisamment protéger le droit des femmes dans l’ensemble de notre politique extérieure. Cela s’exprime notamment dans notre politique à l’égard des territoires occupés et d’Israël. Il a fallu longtemps pour que nous aboutissions à des décisions qui interdisent l’importation des produits issus des colonies illégales. J’espère que vous livrerez cet arrêté royal sous huit jours, et j’espère que les mesures seront assez fortes pour que vous puissiez vous prévaloir de ces mesures belges pour conserver votre position auprès de vos partenaires européens. Il me semble que nous devrons attendre encore plus longtemps pour que ces décisions puissent être appliqués au niveau européen. Or, en ne faisant rien, nous contribuons au recul des droits des femmes palestiniennes. C’est vrai, en Palestine comme ailleurs, défendre le droit des femmes passe par le soutien à l’émancipation des peuples, le soutien la société civile et à son développement. Cela implique une cohérence, beaucoup de courage et aussi des moyens.

• Vraag: Het migratieakkoord tussen de VS en Congo (Q56015253C)

  Vraag: Het migratieakkoord tussen de Verenigde Staten en de Democratische Republiek Congo (Q56017142C)

  internationale politiek en migratie

  Het migratieakkoord tussen de VS en Congo
  Het migratieakkoord tussen de Verenigde Staten en de Democratische Republiek Congo
  Migratieakkoorden tussen de VS en Congo summaryExplanation

  Gesteld door

  N-VA Kathleen Depoorter
  VB Britt Huybrechts
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 17 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Samenvatting: Kathleen Depoorter bekritiseert het VS-Congo-akkoord over deportatie van migranten zonder band met Congo als een potentiële schending van het non-refoulement-principe en een omzeiling van Amerikaanse rechterlijke beslissingen, terwijl de verdere bestemming van de migranten onduidelijk blijft. Maxime Prévot benadrukt dat transparantie ontbreekt en waarschuwt tegen het creëren van een "juridische limbo" of het omzeilen van asielprocedures, maar ziet wel heil in humane, rechtsstatelijke terugkeermechanismen. Britt Huybrechts ziet in dergelijke akkoorden een mogelijke oplossing wanneer terugkeer naar het land van herkomst blokkeert, en pleit voor verkennende gesprekken met Congo, gegeven de Belgische historische banden en ontwikkelingsinvesteringen. Depoorter blijft kritisch en eist transparantie om precedentwerking en schendingen van humanitair recht te voorkomen.

  Kathleen Depoorter:

  Ik verwijs naar de ingediende vraag.

  Volgens recente berichtgeving hebben de Verenigde Staten en de Félix Tshisekedi een akkoord gesloten waarbij ongewenste migranten vanuit de VS naar Congo worden gedeporteerd, ondanks het feit dat deze personen geen enkele band hebben met dat land.

  Mensenrechtenorganisaties en ook de Verenigde Naties waarschuwen dat deze constructie mogelijk neerkomt op het omzeilen van rechterlijke uitspraken in de Verenigde Staten, en dus een schending vormt van het internationaal recht, in het bijzonder het principe van non-refoulement.

  Bovendien is volstrekt onduidelijk wat er met deze mensen zal gebeuren na hun tijdelijke opvang in Kinshasa, en bestaat het risico dat zij alsnog worden teruggestuurd naar landen waar zij vervolging riskeren.

  Graag verneem ik het volgende van u

  Hoe beoordeelt u dit akkoord in het licht van het internationaal recht?

  Deelt u de bezorgdheid dat hier rechterlijke uitspraken en asielprocedures worden omzeild?

  Had u hierover contact met uw Congolese ambtgenoot of de ambassade van Congo?

  Britt Huybrechts:

  Ik verwijs naar de ingediende vraag.

  De Verenigde Staten hebben recent een akkoord gesloten met de Democratische Republiek Congo waarbij Congo tijdelijk migranten opvangt die door de Amerikaanse autoriteiten worden uitgewezen, ook wanneer deze personen niet de Congolese nationaliteit bezitten en nooit eerder in Congo verbleven hebben.

  Deze overeenkomst kadert in een ruimer Amerikaans beleid waarbij reeds met verschillende derde landen vergelijkbare afspraken werden gemaakt. Volgens de beschikbare informatie zouden de Verenigde Staten instaan voor de financiering van de regeling, terwijl het ontvangende land de betrokken personen tijdelijk opvangt en hun situatie verder behandelt.

  Dergelijke akkoorden zijn interessant omdat zij een mogelijk alternatief bieden wanneer terugkeer naar het land van herkomst om diplomatieke, praktische of juridische redenen onmogelijk blijkt. Zij passen bovendien in een bredere internationale trend waarbij landen op zoek gaan naar nieuwe instrumenten om een effectief terugkeerbeleid te voeren.

  Hoe beoordeelt u dit type van overeenkomst waarbij een derde land migranten opvangt die niet naar hun land van herkomst kunnen worden teruggestuurd?

  Zijn u vergelijkbare initiatieven bekend binnen de Europese Unie of bij andere westerse partnerlanden?

  Ziet u in dergelijke overeenkomsten een mogelijk aanvullend instrument om het migratie- en terugkeerbeleid doeltreffender te maken wanneer klassieke terugkeerakkoorden onvoldoende resultaten opleveren?

  Wordt binnen de Europese Unie nagedacht over vergelijkbare mechanismen of samenwerkingsvormen met derde landen?

  Welke lessen kunnen België en de Europese Unie volgens u trekken uit de Amerikaanse aanpak op dit vlak?

  Maxime Prévot:

  Aangezien de overeenkomst niet openbaar is, beschikken we momenteel over weinig informatie over de precieze inhoud van het migratieakkoord tussen de Democratische Republiek Congo en de Verenigde Staten. Het zou gaan om een tijdelijke opvang van onderdanen van derde landen. De Congolese autoriteiten hebben verklaard hun internationale verplichtingen inzake de bescherming van de rechten van migranten te zullen naleven, maar dat is moeilijk te verifiëren. De Congolese overheid heeft intussen aangekondigd dat de volledige groep, met uitzondering van één persoon, het Congolese grondgebied al heeft verlaten.

  Gezien de beperkte informatie en de bestaande onduidelijkheden kan ik op dit moment alleen mijn principiële standpunt herhalen over hoe we moeten omgaan met personen in onwettig verblijf. Ze hebben zich uiteraard te houden aan de beslissingen die worden genomen over hun recht op verblijf en er moet met de landen van herkomst worden samengewerkt om ervoor te zorgen dat zij duurzaam kunnen re-integreren in hun eigen land. We mogen hen daarbij echter niet in limbo plaatsen in een derde land waarmee zij geen enkele band hebben, waarbij niemand weet wat hun rechten zijn. Het is ook zeker niet de bedoeling dat daarmee beslissingen van een rechter worden omzeild of dat dit zou worden ingezet om een ontradend effect te creëren. Een correct en humaan migratiebeleid combineert een transparante en efficiënte handhaving met het volle respect voor de mensenrechten en de internationale verplichtingen. Het ene kan niet zonder het andere.

  Wat betreft uw vraag over terugkeerhubs verwijs ik graag naar de specifieke vraag daarover die ik later in deze zitting zal beantwoorden.

  Kathleen Depoorter:

  Het is een beetje een patroon: aankondigingen, maar geen duidelijke omschrijving van wat die aankondiging inhoudt. Ik deel uw bezorgdheid dat u moeilijk kunt afgaan op een verklaring van een regering dat alles transparant verloopt en conform de mensenrechten gebeurt. Ook al hebben de betrokkenen, op één na, het grondgebied van Congo verlaten, toch moet dit onze bijzondere aandacht blijven hebben.

  Displacement is strijdig met het humanitair recht. Daarom is het belangrijk dat we dit blijven opvolgen en blijven eisen dat er meer transparantie komt. Dit kan een precedent zijn waaraan we zeker aandacht moeten besteden.

  Britt Huybrechts:

  De essentie blijft natuurlijk dat de Verenigde Staten vandaag een akkoord hebben met Congo, waarbij Congo tijdelijk migranten opvangt die zelfs de Congolese nationaliteit niet hebben en er zelfs nooit hoeven te hebben gewoond. Dat toont aan dat landen wel degelijk nieuwe oplossingen zoeken wanneer klassieke terugkeermechanismen vastlopen. Uiteraard blijft terugkeer naar het land van herkomst de voorkeur genieten en moeten de mensenrechten worden gerespecteerd. Wat doet u echter wanneer die terugkeer in de praktijk onmogelijk is geworden omdat het land van herkomst die zelf blokkeert? Net voor die gevallen kan een dergelijke overeenkomst een oplossing bieden, naast andere ideeën zoals het verminderen van ontwikkelingssamenwerking of het koppelen van het visabeleid. Bovendien gaat het hier om een bilaterale overeenkomst. België heeft historische banden met Congo en investeert via ontwikkelingssamenwerking aanzienlijke middelen in dat land. Waarom zou men dan niet minstens verkennen of een gelijkaardige samenwerking mogelijk is, in plaats van dergelijke pistes op voorhand af te wijzen?

• Vraag: De geïntegreerde strategie van België voor de Sahel (Q56015481C)

  De geïntegreerde strategie van België voor de Sahel
  

  Gesteld door

  PS Lydia Mutyebele Ngoi
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 17 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Lydia Mutyebele Ngoi bekritiseert dat België in het Sahel-beleid te veel focust op kortetermijnbelangen (zoals migratiebeheersing) en waarschuwt dat eenzijdige veiligheidsbenadering de structurele oorzaken van instabiliteit (onderwijs, voedselzekerheid, klimaat) negeert, terwijl de krimpende civiele ruimte (repressie tegen NGO’s en oppositie in Mali, Burkina, Niger, Sénégal, Benin) de ontwikkeling verder ondermijnt. Minister Prévot benadrukt dat België via flexibele, regionale steun (indirecte financiering, gecoördineerde ONG-programma’s) en politieke dialoog de civiele ruimte blijft verdedigen, ontkent dat lokale behoeften ondergeschikt worden aan Belgische interesses, en bevestigt langetermijninvesteringen in stabiliteitsdomeinen (klimaat, gezondheid, jeugdwerkgelegenheid, onderwijs). Mutyebele stelt vast dat diplomatieke terugtrekking en verwaarlozing van ontwikkeling de instabiliteit juist verergert, en dringt aan op versterkte samenwerking met lokale actoren als onmisbare partners voor effectief beleid. Prévot herhaalt dat "wederzijds voordeel" niet ten koste gaat van lokale prioriteiten, maar erkent impliciet de spanning tussen pragmatisme (migratiedeals) en principiële ontwikkelingssamenwerking.

  Lydia Mutyebele Ngoi:

  Monsieur le ministre, la région du Sahel est confrontée à des crises structurelles profondes, combinant insécurité persistante, instabilité institutionnelle, détérioration des conditions humanitaires et vulnérabilité accrue aux effets du changement climatique. Dans ce contexte marqué par des évolutions politiques et sécuritaires rapides, plusieurs acteurs ont été amenés à réévaluer leurs stratégies de coopération, leurs partenariats locaux ainsi que leurs instruments d'intervention. La Belgique n'échappe pas à cette nécessité.

  Selon vos orientations, la coopération devra désormais s'inscrire dans le cadre transactionnel à la mode de « partenariats mutuellement bénéfiques » pour la Belgique et le pays partenaire, notamment à travers trois thèmes prioritaires (climat, santé, stabilité), qui vise à favoriser nos intérêts perçus à court terme et aussi à encourager le retour de personnes en séjour irrégulier en Belgique.

  Enfin, vos services ont récemment lancé le processus de réévaluation de la stratégie belge au Sahel et des consultations sont avancées. Nos partenaires locaux sont en première ligne des évolutions du terrain, tout comme des opportunités et des risques liés à cette réévaluation.

  Dès lors, je souhaiterais vous interroger sur les points suivants:

  Comment assurez-vous l'inclusion des acteurs et des bénéficiaires locaux, notamment la société civile des pays concernés; et comment garantirez-vous un processus transparent et la prise en considération de leurs contributions tout au long de ce processus?

  Depuis le printemps dernier, les trois pays de l'AES, le Burkina, le Mali et le Niger, ont suspendu des centaines d'associations de la société civile et de partis politiques. Les pays côtiers dont le Bénin et le Sénégal ont adopté des législations restrictives pour l'espace civique. Comment la Belgique entend-elle contribuer à la sauvegarde de l'espace civique et des droits et libertés individuelles dans ses pays partenaires d'Afrique de l'Ouest?

  Comment la Belgique qui souhaite demeurer engagée au Sahel évitera-t-elle de compromettre l'efficacité des programmes de Coopération en les axant sur les intérêts belges à court terme plutôt que sur les besoins locaux réels; et la Belgique entend-elle y poursuivre sa coopération dans les domaines cruciaux et vecteurs de stabilité que sont l'éducation, la sécurité alimentaire, l'appui à la jeunesse et le travail décent?

  Maxime Prévot:

  Madame la présidente, madame la députée, mon administration a entrepris en début d'année une réévaluation de notre stratégie au Sahel, dans un contexte local marqué par des mutations politiques, un recul de l'espace civique et des défis sécuritaires et humanitaires que nous savons majeurs.

  De larges consultations ont été menées, notamment avec Enabel, les administrations concernées, le monde académique et la société civile. Ces échanges ont alimenté notre réflexion stratégique; et je tiens sincèrement à remercier l'ensemble des acteurs.

  Je suis conscient que la crédibilité de notre stratégie ne peut se limiter à des consultations en Belgique. Elle repose sur l'intégration des priorités de nos partenaires locaux et régionaux, ce qui continuera de guider sa finalisation.

  S'agissant de la dégradation de l'espace civique en Afrique de l'Ouest et au Sahel, la Belgique partage pleinement vos préoccupations, madame la députée. Ces restrictions constituent un défi majeur, non seulement en matière de droits humains, mais aussi pour l'efficacité même de toute politique de développement.

  Face à cette situation, nous souhaitons rester engagés tout en adoptant nos modalités. Concrètement, cela se traduit par, premièrement, un dialogue politique qui a l'ambition de discuter de l'ensemble des sujets, y compris les droits humains; deuxièmement, un soutien aux institutions indépendantes lorsqu'elles existent et peuvent agir; et troisièmement, le maintien de notre appui aux organisations de la société civile, y compris à travers des modalités flexibles, indirectes ou régionales, permettant de continuer à soutenir les acteurs locaux, même dans des environnements contraints.

  Je viens d'ailleurs d'approuver des cadres stratégiques communs dans six pays de la région, ouvrant la voie à une action coordonnée et renforcée de nombreuses ONG belges au plus près du terrain.

  Vous m'interrogez sur le risque d'une approche trop centrée sur les intérêts belges à court terme. Je veux ici être très clair. Si nous souhaitons évoluer vers des partenariats réciproques, où les intérêts de chacun sont pris en compte, cela ne signifie en aucun cas un abandon des principes fondamentaux de la coopération en développement. Dépasser une logique donateur-bénéficiaire implique justement de reconnaître pleinement l'expertise et les attentes de nos partenaires, et non de substituer leurs priorités par les nôtres. Mais si on parle à chaque fois de partenariats mutuellement bénéfiques, il est logique de veiller à ce qu'ils soient bénéfiques dans les deux sens.

  Enfin, l'engagement de la Belgique au Sahel s'inscrit dans une perspective de long terme. Malgré les incertitudes, nous restons convaincus que soutenir les acteurs structurels de stabilité est essentiel. C'est pourquoi nous poursuivrons notre coopération dans des domaines clés comme la sécurité alimentaire, l'éducation, l'emploi des jeunes, la santé et la résilience climatique. J'ai d'ailleurs prévu de me rendre au Sahel dans les prochains mois.

  Ce sont autant de leviers essentiels pour répondre aux besoins des populations et renforcer durablement la stabilité, mais aussi la sécurité de la région. Je vous remercie.

  Lydia Mutyebele Ngoi:

  Merci pour votre réponse, monsieur le ministre. Les attaques au Mali sont la preuve qu'une politique qui ne s'intéresse qu'aux questions sécuritaires ne fera qu'ignorer les racines du problème et, surtout, ne fera qu'ignorer les problèmes que subit la population dans la région. En nous désintéressant de la question du développement et en réduisant notre présence diplomatique sur place, nous prenons le risque d'alimenter ce que vous annoncez vouloir combattre. La stabilité de la région, comme vous l'avez dit, ne passe que par le développement, l'éducation, la sécurité alimentaire, le travail décent et, bien sûr, la lutte contre le changement climatique. C'est là que nous pourrons trouver une véritable sécurité, une sécurité durable qui pourra avant tout profiter aux populations locales. Vous avez dit que vous continuiez à travailler avec les ASBL sur place. Je vous encourage vraiment à continuer de faire tout votre possible pour travailler de manière efficace avec la société civile, avec nos ONG et avec tous les acteurs de terrain qui sont sur place. Sans eux, en effet, on se prive d'yeux, de mains et de cerveaux pour l'émancipation de cette région. Sans eux, vous ne pouvez pas vous doter des moyens nécessaires à une politique cohérente.

• Vraag: De rechten van nationale minderheden met het oog gericht op de UPR van België (Q56015718C)

  Vraag: De universele periodieke doorlichting bij de Verenigde Naties (Q56016033C)

  De rechten van nationale minderheden met het oog gericht op de UPR van België
  De universele periodieke doorlichting bij de Verenigde Naties
  Mensenrechten en minderheden in de VN-periodieke evaluatie van België summaryExplanation

  Gesteld door

  DéFI François De Smet
  PS Christophe Lacroix
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 17 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  François De Smet (CD&V) vraagt waarom België weigert de Conventie voor nationale minderheden en Protocol 12 EVRM (tegen discriminatie) te ratificeren, en of dit tijdens de voorbereiding van de VN-mensenrechtenreview (EPU 2026) besproken werd – met name de kwestie van de Franstalige minderheid in Vlaanderen. Minister Maxime Prévot (MR) bevestigt dat het dossier niet in de ministerraad aan bod kwam en dat België bij eerdere EPU’s geen aanbevelingen over minderhedenrechten kreeg, maar benadrukt dat transparantie over tekortkomingen (zoals overbevolkte gevangenissen) de geloofwaardigheid versterkt. De Smet bekritiseert impliciet de N-VA voor het negeren van minderhedenthema’s, terwijl Prévot het EPU-proces ziet als een collectieve verantwoordelijkheid van alle beleidsniveaus, zonder concrete toezeggingen over ratificatie.

  François De Smet:

  ​La Belgique passera son quatrième Examen Périodique Universel (EPU) devant le Conseil des droits de l'homme de l'ONU le 6 mai 2026 à Genève.

  Dans ce cadre, la société civile dans son ensemble (IFDH, Unia, Myria mais aussi d’autres associations et organismes) jouent un rôle important et formulent toute une série de recommandations aux pays examinés en matière de droits humains

  Il me revient que parmi toutes ces associations , un collectif qui milite pour la protection de la minorité francophone de Flandre, la CAFF-ADHUM, porte des recommandations ayant trait à la non ratification d’instruments internationaux tels que la Convention cadre pour la protection des minorités nationales ainsi que le Protocole n°12 à la Convention Européenne des droits de l’homme.

  Je vous ai déjà interrogé sur ce sujet en dehors du contexte lié à l’EPU, mais on peut s’étonner que ce sujet ne soit plus porté médiatiquement que par des déclarations politiques au Nord du pays en faveur de la suppression pure et simple du régime des facilités linguistiques.

  En conséquence, monsieur le ministre peut-il me faire savoir:

  si en vue de la préparation de l’oral de la Belgique à Genève, le dossier des minorités nationales a été évoqué en Conseil des ministres?

  quelles réponses seraient apportées par notre pays si une recommandation était formulée par un autre pays quant à cette carence de ratification de conventions internationales en matière de droits des minorités et de lutte contre les discriminations et l'obligation de s'y conformer?

  ​​​​

  Maxime Prévot:

  J'ai effectivement représenté notre pays lors du dialogue de l'examen périodique universel à Genève mais l'ensemble de la préparation du suivi, y compris la réponse belge aux différentes recommandations reçues, est et restera un travail d'équipe impliquant toutes les entités fédérale et fédérées compétentes. Cette réponse devra d'ailleurs être transmise aux Nations Unies au plus tard en septembre.

  Afin d'assurer le suivi des recommandations acceptées, les mécanismes existants seront mis à contribution et chaque instance compétente devra assumer alors ses responsabilités. C'est un exercice d'ailleurs assez intéressant à faire. Cela ne m'arrivera a priori qu'une fois au vu des cycles, mais être un petit peu sur le grill plusieurs heures durant, en allant directement à l'essentiel, est un exercice à la fois d'humilité mais aussi de conviction forte, surtout quand on reçoit des leçons en matière de droits humains de certains pays comme la Corée du Nord ou la Russie, pour ne citer que deux exemples qui me traversent l'esprit.

  Toujours est-il que le dialogue et certaines recommandations récurrentes, telles que la ratification du protocole à la Convention contre la torture, nous incitent certes à rester modestes et nous rappellent à toutes et tous qu'il reste encore du travail à accomplir, mais cela ne porte pas atteinte à notre crédibilité. En fait, le seul élément qui subsiste, puisque j'ai été moi-même surpris qu'on n'ait pas ratifié ce document, est un élément d'organisation très intra-belge de l'institut qui est censé faire le suivi. Comme je l'ai dit lors du dialogue de Genève, cet examen par les pairs est un exercice important pour protéger et renforcer la mise en œuvre des droits humains dans chacun de nos pays, y compris dans le nôtre.

  Autre élément d'anecdote, j'ai été surpris, mais c'est probablement le fruit d'un lobbying qui avait été réalisé au préalable par l'une ou l'autre association, d'entendre plusieurs pays qui nous reprochaient de permettre le mariage en dessous de 18 ans. C'était une critique que, j'avoue, je n'avais pas vu venir. Et elle fait référence au fait que, dans notre Code, il est possible pour un juge de valider un mariage à partir de 16 ans si cela concerne deux mineurs d'âge, mais dont on peut attester qu'ils sont en couple depuis longtemps, qui ont eu éventuellement un enfant. Ce sont vraiment des cas hyper spécifiques. Je pense que j'ai assez des doigts d'une main pour compter le nombre de fois où ce mécanisme doit être activé par an. Mais beaucoup avaient eu le sentiment qu'à la limite, on était dans la promotion du mariage entre mineurs. Il a quand même fallu que je recadre un petit peu les choses, mais on apprend parfois certains éléments de la sorte.

  Bref, on doit être prêts à présenter notre propre rapport et dire avec honnêteté et transparence ce qui fonctionne et ce qui peut être encore amélioré. Je ne vous cacherai pas, et cela ne vous surprendra pas, qu'une des critiques principales visait aussi la surpopulation carcérale.

  Je crains, en tout cas, qu'aucun pays du monde ne puisse se prévaloir d'un rapport parfait. Il y a toujours, par principe, matière à s'améliorer. Je l'avais dit en m'y rendant. Ce n'est pas une faiblesse d'être transparent, c'est précisément cette attitude ouverte qui rend crédible la voix de la Belgique sur la scène internationale. Quand on peut balayer devant notre porte, on peut plus facilement aussi donner des messages à d'autres.

  Enfin, concernant les minorités nationales, je peux vous confirmer que cette question n'a pas été évoquée lors du Conseil des ministres dans le cadre de la préparation du dialogue de l'examen périodique universel. Fin janvier de cette année, le Conseil des ministres a pris acte du rapport national qui porte sur la mise en œuvre des recommandations acceptées lors du précédent examen périodique universel. Les recommandations concernant les minorités nationales n'en faisaient pas partie.

  François De Smet:

  Merci monsieur le ministre pour votre récit imagé de cette expérience, qu'on a donc pu vivre avec vous. Je pense que c'est précieux, car c'est un regard qui peut paraître baroque, mais qui peut aussi nous apporter quelque chose, que celui de se voir jugé par les autres pays. Dommage pour les minorités nationales, même si je ne débordais pas d'espoir à l'idée qu'un gouvernement comportant la N-VA puisse aborder la question des minorités nationales avant un examen périodique universel.

• Vraag: De Europese financiering van het Rwandese leger (Q56015956C)

  Vraag: De verlenging van de financiële steun voor Rwanda via de Europese Vredesfaciliteit (Q56016299C)

  Vraag: De Europese steun aan Rwanda (Q56017102C)

  internationale politiek en migratie

  De Europese financiering van het Rwandese leger
  De verlenging van de financiële steun voor Rwanda via de Europese Vredesfaciliteit
  De Europese steun aan Rwanda
  Europese financiering en steun aan Rwanda's defensie en veiligheid summaryExplanation

  Gesteld door

  Vooruit Annick Lambrecht
  PS Lydia Mutyebele Ngoi
  cd&v Els Van Hoof
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 17 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  België bevestigt via minister Prévot dat de EU-financiering (20 miljoen euro) voor Rwanda’s zogenaamde antiterreurmissie in Mozambique in mei 2026 stopte en niet verlengd wordt, zonder formeel verzoek van Mozambique of Rwanda. Hij herhaalt echter zijn eerdere standpunt over geen nieuwe sancties tegen Rwanda’s legerleiding (ondanks VN-rapporten over betrokkenheid in Oost-Congo en M23-steun) en geen opschorting van het EU-MoU over kritieke grondstoffen, ondanks Amerikaanse sancties en een resolutie van het Europees Parlement (februari 2025). Kritiek van Lambrecht, Mutyebele Ngoi (EurAc/Broederlijk Delen) en Van Hoof: ze bekritiseren de EU’s "dubbele standaard" (vs. Oekraïne/Rusland), wijzen op documentaire bewijzen van fondenafleidng naar Congo’s conflict en dringen aan op gerichte sancties en MoU-opschorting, met steun voor België’s "principiële maar stille diplomatie". Mutyebele Ngoi beschuldigt Frankrijk expliciet van hypocrisie (ontvangst Kagame) en eist consequente EU-actie.

  Annick Lambrecht:

  Mevrouw de voorzitster, mijnheer de minister, ik verwijs naar mijn schriftelijke inleiding en zal alleen mijn vragen stellen.

  Bevestigt u dat België op Europees niveau pleit voor de onmiddellijke stopzetting en niet-verlenging van de financiële steun aan Rwanda via de European Peace Facility?

  Welke diplomatieke stappen onderneemt u om andere EU-lidstaten te overtuigen van de noodzaak om deze financiering te bevriezen zolang Rwanda troepen in Congo handhaaft?

  Hoe reageert u op de bevindingen van het VN-expertenpanel over de vermenging van Rwandese operaties in Mozambique en Oost-Congo?

  Pleit u binnen de EU voor gerichte sancties tegen de Rwandese legerleiding, analoog aan de maatregelen van de Verenigde Staten?

  Steunt u de opschorting van het memorandum van overeenstemming over kritieke grondstoffen met Rwanda zolang de steun aan M23 voortduurt?

  Lydia Mutyebele Ngoi:

  Monsieur le ministre, depuis 2022, l'Union européenne finance l'armée rwandaise pour officiellement lutter contre le terrorisme au Mozambique via la facilité européenne pour la paix (FEP). On parle de tranches d'une vingtaine de millions d'euros envoyées à l'armée rwandaise du dictateur Kagame. Pire encore, des rapports de l'ONU ont clairement mis en évidence le grave risque que ces fonds ne soient pas utilisés pour lutter contre les groupes terroristes du Mozambique, mais plutôt pour financer l'occupation illégale de l'Est de la RDC par l'armée rwandaise et ses alliés de l'AFC-M23.

  Nous avons ici un risque documenté de détournement de fonds européens pour une activité de guerre et d'occupation illégale envers un pays souverain, une guerre que vous avez clairement condamnée à plusieurs reprises et qui court le risque d'être prolongée en toute connaissance de cause.

  On entend souvent la critique du deux poids deux mesures surtout chez les Européens, qui condamnent, notamment la situation en Ukraine, et s'inquiètent de la violation du droit des femmes tout en continuant à financer cette guerre en secret qui a lieu en RDC. Comment pouvons-nous qualifier autrement le fait de financer l'armée rwandaise quand on sait qu'elle se rend coupable de graves violations des droits humains, tout en participant à la guerre en RDC? Ce n'est pas uniquement une position idéologique, c'est la crédibilité et la cohérence même de l'UE qui sont à risque.

  Au passage, rappelons aussi que le soutien rwandais au M23 est documenté et a été dénoncé par le Parlement européen qui demandait la suspension du mémorandum d'entente avec le M23 tant que le soutien de l'armée rwandaise ne cesse pas.

  Monsieur le ministre, plaiderez-vous pour une mise à l'arrêt de ce soutien financier envers l'armée rwandaise? Où en sont les débats pour la suspension du mémorandum d'entente avec le Rwanda, tel que demandé par la résolution du Parlement européen votée en février 2025? Vu l'accumulation des rapports soulignant clairement l'implication du Rwanda et de son armée dans la guerre en RDC, envisagez-vous de nouvelles sanctions à l'égard du gouvernement rwandais et des hauts responsables de son armée, à l'instar des États-Unis?

  Els Van Hoof:

  Mijnheer de minister, ik sluit me aan bij deze vragen. De laakbare rol van Rwanda in het conflict in Oost-Congo is inderdaad bekend, maar toch werd door de Europese Unie 20 miljoen euro uitgetrokken voor operaties – zogezegd – in Mozambique. Die steun liep af in mei.

  Sommige media berichtten dat deze steun niet zal worden verlengd. Bepaalde actoren, zoals Broederlijk Delen en het EurAc-netwerk, roepen de EU op om de financiële steun aan Rwanda via de European Peace Facility (EPF) niet te verlengen. Tot op heden zijn er geen garanties dat de EPF-middelen niet verkeerd worden ingezet, zoals ook door het VN-expertenpanel werd bevestigd.

  Ook het memorandum of understanding (MoU) over kritieke grondstoffen is nog altijd van kracht en werd nog steeds niet opgeschort. We hebben daar destijds voor gepleit, met de gevolgen van dien. De Verenigde Staten hebben in maart al gerichte sancties opgelegd aan het Rwandese leger en aan vier hoge Rwandese militairen. De Europese Unie heeft die stap tot nu toe niet gezet, vandaar mijn vragen.

  Hoe staat België tegenover de niet-verlenging van de EPF-steun aan Rwanda? Pleit België op Europees niveau ook voor sancties tegen Rwandese en M23-verantwoordelijken die betrokken zijn bij de destabilisering van Oost-Congo? Steunt België nog altijd actief de opschorting van het MoU over kritieke grondstoffen met Rwanda op Europees niveau?

  Maxime Prévot:

  Comme prévu, la deuxième mesure de soutien au titre de la facilité européenne de la paix (FEP) pour appuyer les forces rwandaises dans leur lutte contre le terrorisme à Cabo Delgado a pris fin en mai dernier. Aucune proposition n'a été faite au niveau européen pour renouveler cette mesure et, à ma connaissance, il n'y a pas eu non plus de demande formelle du Mozambique à cet effet. La question d'une prolongation ne se pose donc pas, du moins pas encore, à ce jour.

  Du reste, le Rwanda a annoncé que le Mozambique avait désormais sécurisé des fonds pour financer la totalité du déploiement de ses troupes dans le Nord du pays.

  Wat de sancties en het MoU tussen de EU en Rwanda over kritieke grondstoffen betreft, verwijs ik naar mijn eerdere antwoorden aan de commissie van 1 april 2026. Er zijn in dat verband geen nieuwe ontwikkelingen te melden en mijn positie blijft ongewijzigd.

  Annick Lambrecht:

  Dank u wel, mijnheer de minister.

  Lydia Mutyebele Ngoi:

  Je ne vous dis pas merci, parce que je m'attendais à ce que vous puissiez me faire part d’une nouvelle évolution. Même s’il n'y en a pas, je m'attendais à ce que vous me fassiez part de votre position et à ce que vous me confortiez dans le fait que vous êtes un allié de l'État de droit et de la démocratie. Je sais que vous déployez de nombreux efforts et je connais vos positions, mais je vous inviterai toujours à continuer à garder les mêmes positions auprès de l'Union européenne.

  Ce qui me révolte, c'est que chaque fois que j'entends parler de nouvelles salves de sanctions contre la Russie, on trouve ça normal. Mais alors qu’on demande que des sanctions soient prises contre le gouvernement rwandais, contre monsieur Kagame, ce dernier est reçu en grandes pompes par le président Macron en France. Dès lors, rien n'avance. Je sais néanmoins que je peux compter sur votre courage pour continuer à montrer que la Belgique adopte une position ferme, parce que cette position est juste. Donc, monsieur le ministre, s'il vous plaît, continuez votre combat, c'est tout ce que je peux vous dire.

  Els Van Hoof:

  Ik sluit me aan bij de woorden van mevrouw Mutyebele. Het is wel goed nieuws dat er geen verlenging is van de European Peace Facility-middelen. De Europese Unie heeft dus de boodschap begrepen, aangezien ze zelf de middelen niet spontaan verlengt. Wat betreft de sancties en het opzeggen van het MoU, was u zeer vocaal in het verleden. Ik begrijp dat er hieromtrent een stille diplomatie gaande is. Er zullen wel redenen zijn voor uw antwoord op dit moment, maar ik kan u alleen maar aanmoedigen om dezelfde positie te blijven innemen ten aanzien van Rwanda. Van Sub-Saharaans Afrika krijgen we dikwijls het verwijt dat niet even sterk wordt opgetreden tegen bepaalde landen, zoals Rwanda of Israël, als ten aanzien van Oekraïne. Wij zijn daar als Belgen niet tweeslachtig over en dat is een heel goede zaak. Ik kan u alleen maar blijven aanmoedigen om die lijn aan te houden. Dank u wel.

• Vraag: Het bezoek van de Koning aan de DRC (Q56016265C)

  internationale politiek en migratie

  Het bezoek van de Koning aan de DRC
  

  Gesteld door

  PS Lydia Mutyebele Ngoi
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 17 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Lydia Mutyebele Ngoi vraagt om opheldering over een mogelijke staatsbezoek van de Belgische koning aan de RDC in november 2026, benadrukt de politieke gevoeligheid door de instabiele veiligheid, democratische twijfels en electorale spanningen in Congo, en wijst op risico’s van diplomatieke instrumentalisering – ook al zou het bezoek gekoppeld zijn aan het "Couloir vert"-ontwikkelingsproject. Minister Prévot bevestigt dat er slechts "voorlopige reflecties" lopen, maar niets vastligt: hij erkent veiligheids- en gezondheidsrisico’s (o.a. Ebola) en het gevaar van politieke recuperatie, terwijl hij benadrukt dat elk koninklijk bezoek goedkeuring van de regering vereist en afhangt van een multidimensionale afweging, inclusief de stabiliserende potentie van het Couloir vert. Mutyebele sluit af met de hoop dat parlementariërs betrokken zullen worden bij verdere stappen, zonder zelf kandidaat te stellen. De eindverantwoordelijkheid voor een eventueel bezoek ligt bij de federale regering, niet bij Buitenlandse Zaken of het Paleis, aldus Prévot.

  Lydia Mutyebele Ngoi:

  Monsieur le ministre, une visite de Sa Majesté le Roi en République démocratique du Congo serait envisagée pour novembre 2026.

  Au regard de l'histoire particulière qui lie la Belgique et la RDC, ainsi que de la portée symbolique et institutionnelle propre à la fonction royale, une telle visite revêt inévitablement une dimension politique.

  Or, cette visite s'inscrirait dans un contexte particulièrement chargé, marqué notamment par la dégradation de la situation sécuritaire dans l'Est du pays, des inquiétudes croissantes concernant le respect du cadre démocratique et constitutionnel congolais, ainsi que des tensions entourant les prochaines échéances électorales.

  Dans ce contexte, le fait que cette visite puisse s'articuler autour d'un projet de développement tel que le "Couloir vert" ne semble pas de nature à neutraliser les interprétations politiques et diplomatiques qu'une telle séquence pourrait susciter.

  Dès lors, monsieur le ministre, pourriez-vous préciser si cette visite est effectivement envisagée. Quels en seraient les objectifs exacts, et quel serait le programme de la visite? De qui émane l'initiative d'un tel déplacement? Dans quel cadre cette visite est-elle actuellement préparée? La décision finale quant à sa tenue relève-t-elle du gouvernement fédéral, du SPF Affaires étrangères ou du Palais royal? Enfin, quels éléments sont-ils pris en compte par vos services dans l'évaluation de l'opportunité d'un tel déplacement, notamment au regard des considérations sécuritaires liées à une éventuelle visite du souverain, ainsi que des risques d'instrumentalisation politique et médiatique qu'un tel déplacement pourrait susciter dans le contexte particulièrement sensible que connaît actuellement la RDC?

  Maxime Prévot:

  La Belgique attache beaucoup d'importance au projet de couloir vert en République démocratique du Congo. Il s'agit en effet d'un projet qui a un grand potentiel transformateur et qui vise au développement socioéconomique durable pour les populations tout en conciliant la protection de la biodiversité et la lutte contre les changements climatiques. Le projet pourrait aussi contribuer à la stabilisation de cette vaste zone, qui reste sujette à beaucoup de fragilités.

  En sus de financements européens, la Belgique mettra à disposition des moyens pour soutenir cette dynamique dans le cadre de son portefeuille de coopération gouvernementale avec la RDC. Dans ce contexte, des réflexions très préliminaires sur une possible mission royale de travail afin de soutenir la matérialisation de ce projet ont démarré, mais rien n'est encore confirmé à ce stade. Des défis sécuritaires se posent, tout comme des risques de récupération politique qu'on ne peut sous-estimer. Une telle éventualité dépend aussi de la situation sanitaire, puisque la région fait face à une nouvelle épidémie d'Ébola.

  En bref, les éléments de contexte, dans toutes leurs facettes, continueront d'être pris en compte dans notre approche avant de voir si, oui ou non, il y a lieu de concrétiser cette démarche de travail. Je rappelle enfin que, par principe, tout déplacement officiel de notre Souverain implique une couverture du gouvernement.

  Lydia Mutyebele Ngoi:

  Je n'ai pas de réplique. Je dirai juste, madame Van Hoof, que j'espère qu'il y aura des parlementaires qui pourront accompagner le ministre. Je ne suis pas candidate, bien sûr, je ne prêche pas pour ma chapelle. De voorzitster : Dat is duidelijk. Ik pleit voor ons!

• Vraag: De EU-top in Cyprus (Q56015573C)

  De EU-top in Cyprus
  

  Gesteld door

  N-VA Kathleen Depoorter
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 17 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Tijdens de EU-top in Cyprus benadrukte Macron (volgens Depoorter) dat Europa actiever moet optreden in het Midden-Oosten via samenwerking met regio-partners zoals Jordanië en Egypte, in contrast met Trumps afwachtende houding, terwijl Prévot bevestigde dat de EU vredesbemiddeling, nucleaire afschrikking van Iran en steun aan Libanon (tegen Hezbollah’s militaire rol) als kerndoelen stelde. Over interne EU-dynamiek wees Prévot op cohesie, economische stabiliteit en diplomatieke druk (sancties, vredesmissies) als sleutels, met een nieuwe EU-JCC-top gepland voor eind 2024, terwijl Depoorter de Libanese soevereiniteit als kritiek punt herhaalde. Kritiek/hoop: Prévot stelde dat de EU te lang passief bleef in conflictzones, Macron suggereerde (via Depoorter) dat Hongarije’s regeringswissel (Tusk/Magyar) EU-steunmaatregelen zou versnellen—een politiek gemotiveerde inschatting. Beide benadrukten diplomatie en rechtsorde als basis voor stabiliteit, maar concrete stappen (behalve de JCC-top) bleven vaag.

  Kathleen Depoorter:

  Tijdens de EU-bijeenkomst in Cyprus benadrukte de Franse president Emmanuel Macron op een constructieve en toekomstgerichte manier dat Europa meer verantwoordelijkheid moet opnemen in het Midden-Oostenconflict, onder meer door nauwer samen te werken met landen in de regio zoals Jordanië, Syrië en Egypte. Hij legde daarbij de nadruk op stabiliteit, economische zekerheid en een gecoördineerde Europese aanpak, in contrast met de meer afwachtende houding van Donald Trump. Tegelijk sprak Macron de hoop uit op een snelle goedkeuring van EU-steunmaatregelen na een regeringswissel in Hongarije, waarbij Donald Tusk het pro-Europese profiel van Péter Magyar benadrukte.

  Graag verneem ik het volgende van u:

  wat zijn volgens u de belangrijkste conclusies van deze top, zowel op vlak van de situatie in het Midden-Oosten als de interne Europese dynamiek, en hoe ziet u de toekomstige rol van de Europese Unie in het versterken van stabiliteit, veiligheid en samenwerking, zowel binnen Europa als in de bredere regio?

  Maxime Prévot:

  Mevrouw Depoorter, de belangrijkste conclusies van de EU-top in Cyprus waren onder meer dat de Europese Unie een actieve rol moet opnemen in de vredesonderhandelingen in het Midden-Oosten om zo onderdeel uit te maken van een duurzame oplossing. Er werd benadrukt dat Iran geen nucleaire wapens mag ontwikkelen en de Straat van Hormuz open moet, zonder tol of andere belemmeringen.

  Er waren veel woorden van steun aan Libanon, over het belang van diens soevereiniteit en territoriale integriteit en over de ban op de militaire activiteiten van Hezbollah. Verder werd het belang van het versterken van de EU JCC-banden onderstreept, waarbij een nieuwe EU JCC-top tegen eind dit jaar werd aangekondigd.

  De rol van de EU binnen Europa rust met name op investeren in cohesie, veiligheid en economische stabiliteit. In de bredere regio zal de inzet moeten berusten onder andere op actieve diplomatie, conflictbemiddeling en het verdedigen van de internationale rechtsorde. Ook zal er op strategische wijze gebruik moeten worden gemaakt van diplomatieke instrumenten, zoals sancties en vredesmissies. Ten slotte is het versterken van onze banden met de strategische partner in de regio van essentieel belang voor duurzame stabiliteit en veiligheid in de bredere regio.

  Kathleen Depoorter:

  Dank u wel, mijnheer de minister. Die uitkomst hebben we ook vernomen. We hebben dat daarnet al besproken tijdens het actuele debat, met name de actieve rol van Europa in vredesonderhandelingen. Het is absoluut belangrijk dat we daar onze stem laten horen en blijven streven naar duurzame stabiliteit en vrede in het Midden-Oosten. Waar we daarnet nog niet op zijn teruggekomen, is de situatie in Libanon. Er wordt steun gegeven aan de regering die zich daar installeert en die als enige het recht moet hebben op militaire interventies en op de bescherming van de Libanese bevolking. Dat blijft een punt waarvoor we aandachtig moeten blijven. Ik kijk dan ook uit naar de volgende samenkomsten daarover.

• Vraag: Seksueel geweld in de context van de oorlog in Gaza (Q56016297C)

  veiligheid, justitie en defensie

  Seksueel geweld in de context van de oorlog in Gaza
  

  Gesteld door

  PS Lydia Mutyebele Ngoi
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 17 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Lydia Mutyebele Ngoi wijst op systematische seksuele geweldpleging als oorlogswapen door zowel Israël (in Gazaanse gevangenissen, met stelselmatige verkrachtingen, martelingen en vernederingen, ook met honden) als Hamas (tijdens de aanval van 7 oktober, met genitale verminkingen) en noemt dit oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid; ze vraagt om sancties, humanitaire hulp, een onafhankelijk onderzoek en bescherming van Palestijnse vrouwen. Minister Maxime Prévot veroordeelt alle seksuele geweldpleging, benadrukt Belgiës prioriteit hiertegen en verwijst naar bestaande en geplande (Europese) maatregelen, maar wijst een nieuwe onderzoekscommissie af en pleit voor ongehinderde CPI-enquêtes en humanitaire steun, zonder concrete nieuwe stappen te beloven. Mutyebele bekritiseert de aanhoudende straffeloosheid en eist dringend actie om de cultuur van impuniteit te doorbreken en vrouwen specifiek te beschermen, gezien hun disproportionele lijden in het conflict. Prévot herhaalt algemene steun voor onderzoek en hulp, maar ontwijkt directe antwoorden op sancties, beschermingsmaatregelen of structurele oplossingen.

  Lydia Mutyebele Ngoi:

  Monsieur le ministre, plusieurs rapports des Nations Unies et des ONG sont formels, et cela ne surprendra personne: la violence sexuelle est utilisée systématiquement comme arme de guerre à Gaza et dans les prisons israéliennes par l'armée israélienne, mais l'a également été par le Hamas lors de l'attaque du 7 octobre. Les rapports décrivent des viols, des fouilles forcées, des attouchements et autres humiliations, qui concernent et visent principalement les femmes et les filles palestiniennes, mais aussi des hommes dont certains ont même été violés par des chiens, comme une stratégie délibérée d'humilier et de terroriser tout un peuple. Parallèlement, des témoignages montrent des mutilations génitales et autres sévices sexuels systématiques à l'encontre d'Israéliennes et des otages par les combattants du Hamas.

  Dans les prisons israéliennes, l'objectif est de briser les corps et les esprits, et l'usage de la violence sexuelle est une politique carcérale acceptée par le gouvernement israélien, voire encouragée selon certains. Rien que cela! Même si je ne devrais pas avoir à le faire, rappelons que l'usage du viol comme arme de guerre dans un conflit armé est un crime de guerre et un crime contre l'humanité, selon les Statuts de Rome dont nous sommes signataires, et Israël également, bien qu'il ne l'ait pas ratifié, chose fortuite vu cette politique de violence sexuelle systématique qui apparaît comme délibérée.

  Monsieur le ministre, condamnez-vous l’usage systématique des violences sexuelles comme arme de guerre par le Hamas tout comme par l’armée israélienne? Les rapports mentionnés pourraient-ils pousser à envisager de nouvelles sanctions, à défaut d’appliquer réellement celles qui ont été votées en septembre passé? Envisagez-vous des mesures pour permettre la protection des Palestiniennes contre cette politique systématique? Que mettez-vous en œuvre pour rétablir l'accès libre et massif à Gaza de l'aide humanitaire ainsi que celle destinée à la reconstruction des infrastructures de santé, y compris de santé sexuelle, afin de permettre une réelle protection des femmes et filles de Gaza? Soutenez-vous l'appel de la rapporteuse spéciale des Nations Unies sur la torture d'établir une commission d'enquête indépendante pour faire la lumière sur l'ensemble des violences et crimes commis par les parties prenantes depuis le 7 octobre?

  Maxime Prévot:

  Merci, madame la députée Mutyebele. Il va de soi que je condamne tout acte de violence sexuelle, indépendamment de la partie au conflit qui en est responsable. La lutte contre les violences sexuelles et basées sur le genre, en situation de conflit comme en dehors, est et restera une priorité de la politique étrangère belge.

  Des rapports crédibles faisant état de ce phénomène alarmant existent depuis un certain temps. Ils émanent notamment d'organisations non gouvernementales nationales et internationales ainsi que des Nations Unies. Malheureusement, ils n'ont pas encore conduit les parties concernées à prendre les mesures nécessaires. Ce constat constitue l'un des fondements des mesures nationales sans précédent que ce gouvernement a prises et qu'il continuera à appliquer, conformément à l'accord de coalition de septembre 2025. Il constitue également l'un des éléments pris en considération dans le cadre des discussions soutenues par la Belgique en faveur de mesures additionnelles au niveau européen. L'objectif de ces mesures est d'accroître la pression sur les parties concernées afin d'améliorer concrètement la situation des nombreuses victimes, en particulier des femmes et des filles.

  Cela passe notamment par un renforcement de l'aide humanitaire à Gaza ainsi que par la reconstruction rapide des services et des infrastructures. Cela passe également par une lutte résolue contre l'impunité. Chaque cas de violence sexuelle doit être pris au sérieux. À l'instar de la rapporteuse spéciale des Nations Unies sur la torture dans son récent communiqué de presse, nous continuerons à appeler à des enquêtes immédiates, indépendantes, impartiales et transparentes sur tous les crimes commis par toutes les parties impliquées, tant le 7 octobre 2023 qu'après cette date. À cet égard, la coopération de toutes les parties avec les Nations Unies, sous toutes ses formes, est indispensable.

  Dans ce contexte, la création d'une nouvelle commission ne paraît pas s'imposer à ce stade. Enfin, la Cour pénale internationale doit pouvoir poursuivre ses enquêtes de manière complète et sans entrave.

  Lydia Mutyebele Ngoi:

  Merci, monsieur le ministre. Les mots commencent à manquer quand il s'agit de décrire ce qui se passe dans la région. Je vous ai décrit quelques faits qui me semblent particulièrement graves: bombardements, déplacements forcés, villages rasés, viols, etc. Les populations civiles se retrouvent victimes d'un engrenage et d'une guerre complètement horrible. Bien sûr, les femmes subissent les plus lourdes conséquences de cette guerre. Il est temps de faire la lumière sur tous les crimes qui sont commis par tous les acteurs et de mettre fin à la culture d'impunité qui règne dans la région. Il est temps d'appliquer une politique vigoureuse de protection des femmes et de leurs droits. Plus que jamais auparavant, elles sont victimes de cette guerre et elles en souffrent plus que les hommes. Cette dynamique de violence doit prendre fin. Je vous remercie.

• Vraag: De onderhandelingen over Groenland (Q56016314C)

  economie en werk

  De onderhandelingen over Groenland
  

  Gesteld door

  N-VA Kathleen Depoorter
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 17 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Volgens Kathleen Depoorter rijzen zorgen over Amerikaanse eisen in Groenland (vetorecht op investeringen/grondstoffen en blijvende militaire aanwezigheid bij onafhankelijkheid), die ze als potentiële inbreuk op soevereiniteit framet, terwijl de EU autonomie nastreeft; ze vraagt of Groenland voldoende Europese steun krijgt en of EU-lidmaatschap een beter schild zou zijn. Minister Maxime Prévot bevestigt dat de VS vetorecht en militaire uitbreiding zou eisen, maar dat Denemarken en Groenland dit afwijzen als aantasting van zelfbeschikking; hij benadrukt dat elke beperkende afspraak bij onafhankelijkheid strijdig zou zijn met internationaal recht en dat de EU (inclusief België) onverkort achter soevereiniteit en Denemarken staat, zonder concrete EU-toetredingsplannen voor Groenland. Depoorter onderschrijft de Europese eenheid in deze kwestie en bevestigt de ondubbelzinnige steun aan Groenlands/Dense soevereiniteit, met nadruk op internationaal recht en vrije markt voor grondstoffen.

  Kathleen Depoorter:

  Terwijl de internationale focus vandaag vooral uitgaat naar het conflict in het Midden-Oosten berichtte de New York Times dat in Groenland ernstige bedenkingen heeft bij de richting die de onderhandelingen over Amerikaanse aanwezigheid op het eiland uit gaan. Volgens het verdrag dat kort na WO II met Denemarken werd gesloten kunnen de VS militaire installaties bouwen – ook binnen NAVO werd al aangegeven dat er mogelijkheden zijn. Blijkbaar zou de VS onder andere aanwezigheid in Groenland eisen ook wanneer het eiland onafhankelijk zou worden. In eerdere analyses zou de VS interesse hebben in een monopolie op de aanzienlijke – maar voorlopig moeilijk ontginbare -grondstoffen – terwijl de EU ook naar meer autonomie streeft op dat vlak.

  Mijn vragen voor de minister:

  Welke berichten heeft u ontvangen over welke bijkomende eisen de Amerikaanse regering op tafel heeft gelegd?

  De VS zou vetorecht willen aangaande investeringen in Groenland en/of de exploitatie van grondstoffen. Welke positie neemt de EU hierin gegeven het streven naar sterkere autonomie?

  Worden de Groenlanders voldoende ondersteund en krijgen zij volgens u voldoende steun van Europese landen – waaronder ook Denemarken – in dit proces?

  Meent u dat de Amerikaanse eisen een inbreuk zouden zijn op de soevereiniteit van Groenland mocht het land ooit onafhankelijk willen worden?

  Mocht het scenario van Groenlandse onafhankelijkheid er zijn: vormt een EU-lidmaatschap dan een sterkere garantie? Zijn er scenario's in ontwikkeling?

  Maxime Prévot:

  De situatie rond Groenland is de voorbije maanden geëvolueerd, maar lijkt momenteel gestabiliseerd. De besprekingen verlopen in de eerste plaats in een bilateraal kader tussen de Verenigde Staten, het koninkrijk Denemarken en de Groenlandse autoriteiten.

  Volgens bepaalde berichten zouden de Verenigde Staten streven naar een versterkte en langdurige militaire aanwezigheid in Groenland, evenals naar een vorm van vetorecht of recht van eerste weigering met betrekking tot buitenlandse investeringen. Groenlandse en Deense verantwoordelijken hebben zich hier krachtig tegen verzet, aangezien dit zou worden beschouwd als een inbreuk op de soevereiniteit en het recht op zelfbeschikking van Groenland.

  Tegelijk richt de Amerikaanse strategie zich ook op economische samenwerking, onder meer inzake grondstoffen en onderzoek. De mogelijkheid van onafhankelijkheid voor Groenland is uitsluitend een beslissing van het Groenlandse volk, met inachtneming van het recht op zelfbeschikking.

  In een dergelijk scenario zou elke bepaling die blijvende structurele beperkingen oplegt, zoals externe vetorechten, moeten worden getoetst aan het internationaal recht en de eerbiediging van de volledige soevereiniteit van een onafhankelijke staat.

  Wat het scenario van onafhankelijkheid betreft, gevolgd door een eventuele toetreding tot de Europese Unie, is er echter geen formeel scenario in ontwikkeling. Het initiatief hiertoe zou te zijner tijd bij de Groenlandse autoriteiten zelf liggen en de in de verdragen vastgestelde procedures moeten volgen.

  Voor België en de Europese Unie bestaat er een zeer brede en stevig gedragen consensus. De eerbiediging van het internationaal recht, de territoriale integriteit en de nationale soevereiniteit zijn niet onderhandelbaar. Groenland valt onder een duidelijk juridisch kader, gebaseerd op de soevereiniteit van het koninkrijk Denemarken en het recht van het Groenlandse volk op zelfbeschikking. Die sterke politieke eensgezindheid, die ook door de Amerikaanse partners goed wordt begrepen, vormt het krachtigste instrument waarmee de Europese landen Denemarken en Groenland ondersteunen in hun gesprekken met de Verenigde Staten.

  Kathleen Depoorter:

  Het is inderdaad belangrijk dat de situatie gestabiliseerd is en dat Europa en ook België daar heel duidelijke en krachtige signalen over hebben uitgestuurd. Dat die signalen goed op elkaar waren afgestemd, mag eveneens worden onderstreept. Uiteraard staan we volledig achter de territoriale integriteit en de nationale soevereiniteit van de Groenlanders en de Denen. Zij moeten beslissen hoe om te gaan met dergelijke bilaterale gesprekken. We moeten echter duidelijk benadrukken dat we achter hen staan, zowel met Europa als met ons land. We moeten duidelijk maken dat we alle steun geven aan de akkoorden die eruit zouden voortkomen en we moeten ook het internationaal recht blijven benadrukken, zowel wat de economische samenwerking betreft als de bescherming van de grondstoffen en de vrije markt daaromheen.

• Vraag: Het VN-verdrag inzake bedrijven en mensenrechten (Q56015699C)

  Het VN-verdrag inzake bedrijven en mensenrechten
  

  Gesteld door

  PS Christophe Lacroix
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 17 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  België bevestigt zijn steun voor een juridisch bindend VN-verdrag over bedrijven en mensenrechten, maar volgens minister Maxime Prévot ontbreekt nog een EU-mandaat door onduidelijkheid over bevoegdheidsverdeling (EU vs. lidstaten) en het uitblijven van een voorstel van de Europese Commissie. Christophe Lacroix bekritiseert de trage EU-betrokkenheid ondanks Belgische ambitie, maar verwelkomt de focus op een dwingend kader en wacht op juridische analyse voor verdere stappen. België blijft volgens Prévot actief pleiten in EU- en VN-verband, zonder concrete doorbraak.

  Christophe Lacroix:

  Monsieur le ministre, depuis plusieurs années, des négociations sont en cours au sein des Nations unies en vue de l'adoption d'un traité international juridiquement contraignant sur les entreprises et les droits humains (UN Binding Treaty – LBI). Ce traité vise à renforcer l'accès à la justice pour les victimes de violations des droits humains liées aux activités des entreprises transnationales, ainsi qu'à établir des règles internationales plus cohérentes en matière de prévention, de responsabilité, de réparation et d'accès à la justice pour les victimes.

  Selon plusieurs informations récentes issues des discussions d'intersessions menées à Genève, la dynamique autour de ce processus semble s'accélérer. Une nouvelle consultation sur le préambule, l'article 1 ainsi que sur les suites du processus est prévue les 28 et 29 mai 2026, tandis que la 12e session de négociation se tiendra du 19 au 23 octobre 2026. Il apparaît également qu'un nouveau projet de texte ne serait élaboré qu'à l'issue de cette session.

  Dans ce contexte, il ne fait pour nous aucun doute que l'Union européenne et ses États membres se doivent de participer pleinement et officiellement aux négociations. Or, à ce stade, l'Union européenne n'a toujours pas adopté de mandat formel de négociation.

  La Belgique s'est régulièrement positionnée comme un « like-minded State » vis-à-vis de ce processus, affirmant sa volonté de jouer un rôle actif et constructif en faveur de l'élaboration de ce traité. Un tel instrument pourrait contribuer à établir des règles du jeu équitables au niveau mondial, renforcer l'acquis européen, notamment la directive sur le devoir de vigilance des entreprises (CSDDD) et éviter une fragmentation des normes internationales en matière de droits humains, d'environnement et de climat.

  L'absence persistante d'un mandat européen apparaît d'autant plus difficile à comprendre lorsqu'on observe quotidiennement la volonté affichée par l'Union européenne de développer des partenariats internationaux durables et mutuellement bénéfiques dans le cadre de ses politiques commerciales, industrielles et d'approvisionnement stratégique.

  Dans ce contexte, pouvez-vous préciser:

  Quelles démarches concrètes la Belgique a entreprises ou compte entreprendre, au niveau européen, afin que l'Union européenne se dote enfin d'un mandat formel de négociation dans le cadre du UN Binding Treaty;

  Quels sont, selon le gouvernement belge, les principaux blocages ou réticences qui empêchent encore l'adoption d'un tel mandat par l'Union européenne?

  Maxime Prévot:

  Monsieur Lacroix, comme vous le soulignez, la question des entreprises et des droits humains constitue un enjeu important au sein des Nations Unies et fait pleinement partie des priorités de la politique belge en matière de droits humains.

  Dans le prolongement des évolutions récentes du cadre européen, notamment en matière d'obligation de vigilance des entreprises, la Belgique soutient activement la recherche d'un consensus européen en vue de l'élaboration et de la mise en œuvre d'une réglementation contraignante qui soit comparable au niveau des Nations Unies.

  Notre pays continue d'évoquer ce dossier dans les enceintes compétentes, tout en soulignant l'intérêt d'une approche coordonnée de l'Union européenne et d'une participation formelle aux négociations à Genève.

  Parallèlement, nous participons activement aux échanges menés à Genève afin de contribuer de manière constructive aux réflexions en cours.

  S'agissant des principaux obstacles à l'adoption d'un mandat de négociation au niveau européen, il convient de préciser qu'à ce stade, aucun vote n'a encore eu lieu sur l'octroi d'un tel mandat, la Commission européenne n'ayant toujours pas présenté de projet de mandat de négociation.

  Par ailleurs, la question de la répartition des compétences entre l'Union européenne et ses États membres demeure un élément déterminant. Une analyse approfondie de l'acquis européen existant, tenant compte des développements récents en matière de devoirs de diligence des entreprises, reste nécessaire pour clarifier le cadre juridique et institutionnel dans lequel un éventuel mandat pourrait être confié à la Commission.

  La Belgique a, à plusieurs reprises, attiré l'attention sur cette nécessité. Malgré ces contraintes, la Belgique continue de plaider pour que ce dossier reste à l'agenda européen et fasse l'objet d'un suivi attentif.

  Christophe Lacroix:

  Monsieur le ministre, merci pour votre réponse. Vous avez réaffirmé la position que la Belgique souhaite, c'est-à-dire une législation contraignante en la matière. C'est extrêmement positif. Même si exiger que ce soit contraignant met le volet de négociation assez haut, je crois qu'il faut avoir de l'ambition dans ces matières. J'attendrai l'analyse approfondie sur le plan juridique pour vérifier le mandat qui doit être ou qui peut être confié à la Commission, tenant compte des compétences de la Commission et des compétences des États membres de l’Union européenne.

• Vraag: De Verklaring van Chisinau (Q56016016C)

  Vraag: De Verklaring van Chisinau over het systeem van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (Q56016308C)

  Vraag: De Verklaring van Chisinau (Q56016363C)

  De Verklaring van Chisinau
  De Verklaring van Chisinau over het systeem van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens
  De Verklaring van Chisinau
  De Verklaring van Chisinau over het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens summaryExplanation

  Gesteld door

  Ecolo-Groen Claire Hugon Lecharlier
  PS Christophe Lacroix
  PS Christophe Lacroix
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 17 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Volgens Christophe Lacroix roept de Déclaration de Chișinau (aangenomen door 46 lidstaten) vragen op over een potentiële aantasting van de universaliteit van mensenrechten, met name via "nieuwe benaderingen" zoals externaliseringscentra, wat door academici (bv. AGORA) als een risico voor selectieve rechtsbescherming wordt gezien; hij vraagt of België deze kritiek deelt en hoe het staat tegenover return hubs (EU-beleid). Minister Maxime Prévot benadrukt dat de declaratie een evenwichtig compromis is, geen juridische verzwakking inhoudt, en unanimiteit weerspiegelt, maar erkent dat migratiemanagement een legitieme staatsbevoegdheid blijft binnen de CEDH-kaders; België steunt de verklaring, bevestigt de universaliteit van rechten en wijst return hubs af (als Engagé-standpunt), hoewel dit EU-beleid is. Lacroix nuanceert dat de CEDH-jurisprudentie over migratie marginaal is en meestal staatsbeslissingen steunt, waarschuwt voor instrumentalisering van de Cour, en hamert op scheiding der machten; hij linkt de declaratie aan EU-recht via de Handvest-referentie naar de CEDH. Kern: België ondersteunt de declaratie als politiek signaal (migratiemanagement vs. rechten), verwerpt return hubs (partijstandpunt), maar ontkent dat de CEDH grenscontrole blokkeert—terwijl kritici vrezens voor een sluipende uitholling van de rechtenuniversaliteit.

  Christophe Lacroix:

  Monsieur le ministre, le 15 mai 2026, les ministres des Affaires étrangères des 46 États membres du Conseil de l'Europe ont adopté la Déclaration de Chișinau relative au système de la Convention européenne des droits de l'homme (CEDH) dans le contexte des migrations. Bien que non juridiquement contraignante, cette déclaration pourrait influencer tant la jurisprudence de la Cour européenne des droits de l'homme que l'application nationale de la Convention.

  Si le texte réaffirme l'attachement des États au système de la CEDH et à l'indépendance de la Cour, il ouvre néanmoins la voie à de "nouvelles approches" en matière migratoire, telles que la création de centres de rétention externalisés. Plusieurs observateurs, dont le groupe AGORA rassemblant plus de de 900 universitaires européens, s'inquiètent d'un processus susceptible d'aboutir à un affaiblissement ciblé des protections pour certaines catégories de personnes, remettant en cause le principe d'universalité des droits fondamentaux.

  Par ailleurs, certaines initiatives récentes ont suggéré que la Cour ferait obstacle à un contrôle efficace des frontières, une affirmation contestée par de nombreux experts, qui soulignent au contraire la marge d'appréciation reconnue aux États. J'avais d'ailleurs pris connaissance, avec plaisir, du débat dans les médias entre Françoise Tulkens et le juriste Bossuyt. Il est intéressant d'observer les positions des uns et des autres exprimées avec respect mais reposant sur des visions totalement divergentes.

  Au regard de ces éléments, et pour me permettre aussi de me positionner la semaine prochaine, puisque je représenterai avec d'autres la délégation belge auprès de l'Assemblée parlementaire du Conseil de l'Europe, où notamment sera abordé ce sujet, j'aimerais connaître la position de la Belgique sur la Déclaration de Chișinau et ses implications potentielles pour la protection des droits fondamentaux en Europe.

  Le gouvernement partage-t-il les préoccupations relatives à un risque d'érosion progressive du principe d'universalité des droits, notamment concernant l'application de l'article 3 de la CEDH? Envisage-t-il de soutenir ou de recourir aux mécanismes existants, tels que les avis consultatifs de la Cour, plutôt que de promouvoir des interprétations différenciées de la convention?

  Enfin, quelle sera la position de la Belgique concernant l'éventuel développement de dispositifs d'externalisation comme les return hubs ?

  Maxime Prévot:

  Monsieur le député, je vous remercie pour vos questions. Pour éviter toute maldonne, au vu de certaines analyses parues dans la presse qui prêtent aux déclarations des intentions allant au-delà de ce qu’elles expriment réellement, je tiens à rappeler que la Déclaration de Chișinau a été approuvée à l’unanimité par les 46 pays membres du Conseil de l’Europe, de l’Espagne au Royaume-Uni, en passant par les pays de l'Est. Nous connaissons la sensibilité variable entre ces pays.

  Cette unanimité témoigne du large consensus qui existe autour du contenu et des objectifs de cette déclaration, c'est que ce texte a été jugé équilibré et un compromis pertinent. Ce débat n’est d’ailleurs pas nouveau. Il a été engagé l’an dernier, notamment à la suite du courrier que notre premier ministre avait souhaité adresser, avec d’autres dirigeants européens, au secrétaire général du Conseil de l’Europe.

  Je tiens d’ailleurs à saluer M. Alain Berset, qui a eu l’intelligence de ne pas éluder la question. Au contraire, il a considéré qu’il fallait s’en saisir pleinement, notamment pour dépasser certaines caricatures, déconstruire les idées reçues et examiner de manière sereine les pistes permettant d’avancer sur un sujet qui demeure parfaitement légitime, la question migratoire étant une politique publique dont chacun des États a évidemment non seulement le droit, mais également le devoir de se saisir pour déterminer des règles de fonctionnement.

  Cette Déclaration de Chișinau s'inscrit donc dans le processus ayant été engagé l'an dernier, et dont le secrétaire général du Conseil de l’Europe a eu le mérite de réinscrire pleinement dans le cadre institutionnel de l'organisation – c'est-à-dire là où le débat doit se tenir, et pas en-dehors de celle-ci.

  La Belgique a activement contribué aux travaux préparatoires de cette déclaration. Elle repose en effet sur les travaux du Comité directeur pour les droits humains (CDDH), composé d'experts des États membres, dont les conclusions constituent un compromis équilibré, tenant compte à la fois des défis migratoires mais aussi du respect des obligations découlant de la Convention européenne des droits de l'homme. La Belgique a soutenu cette approche, précisément parce qu'elle garantit que la réflexion reste ancrée dans une expertise juridique solide et dans les principes fondamentaux du Conseil de l'Europe.

  Pour la Belgique, cette déclaration constitue un signal politique important: elle reconnait les défis réels auxquels les États européens sont confrontés en matière de migration, qu'il s'agisse de la gestion des arrivées, de la lutte contre l'instrumentalisation de la migration, de l'éloignement de personnes condamnées pour des crimes graves, des questions de sécurité publique, de pression sur les systèmes d'accueil ou encore de la préservation de la cohésion sociale.

  Pour avoir moi-même co-présidé un groupe de travail avec mon homologue britannique sur cette question à Chisinau, je peux vous dire qu'il y a une vraie préoccupation partagée par toutes les démocraties occidentales. L'immense majorité de mes collègues fait l'aveu que, lorsque leur parlement est mis sous pression, c'est souvent sur cette question migratoire, et constate à regret que, que ces dernières années, les chutes de gouvernement sont régulièrement liées à cette même question.

  On ne peut donc pas éluder la question et c'est bien – et sain – qu'elle ait été traitée dans le cadre du Conseil de l'Europe, en lien avec ces préoccupations liées aux droits fondamentaux. La Convention européenne des droits de l'homme, l'universalité des droits humains, l'indépendance de la Cour, la séparation des pouvoirs demeurent des principes fondamentaux du Conseil de l'Europe. Ce fut rappelé.

  La déclaration politique n'ouvre pas la voie, monsieur le député, à de "nouvelles approches en matière migratoire". En fait, vous vous trompez d'instrument, c'est le règlement retour de l'Union européenne qui offre cette faculté. Vous concluez d'ailleurs votre intervention en m'interrogeant sur notre politique relative aux hubs retours. Cette question relève des 27 membres de l'UE, et non des 46 membres du Conseil de l'Europe. Les hubs retours sont un instrument nouveau, mais pas la Déclaration de Chisinau. Cette dernière rappelle par contre que les États parties ont le droit d'établir souverainement leurs politiques en matière d'immigration, à condition qu'ils continuent à remplir leurs obligations qui découlent de la Convention. Lors de mon intervention à Chisinau, j'ai, au nom de la Belgique, exprimé un soutien clair à cette déclaration politique, issue de discussions et négociations inclusives et consensuelles, en soulignant qu'elle reflète un équilibre entre, d'une part, la nécessité pour les États de mener des politiques migratoires effectives et, d'autre part, le respect plein et entier des droits fondamentaux.

  J'ai également réaffirmé de manière explicite l'attachement de la Belgique à l'universalité des droits humains, à l'indépendance de la Cour européenne des droits de l'homme et à l'exécution loyale de ces arrêtés. Cette démarche ne vise en aucun cas à interférer dans le travail des juges, mais à maintenir un dialogue institutionnel légitime entre acteurs de la Convention, dans le strict respect de la séparation des pouvoirs, tout en restant attentifs aux préoccupations qui, légitimement, sont exprimées par la société civile et les milieux juridiques.

  Enfin monsieur Lacroix, en ce qui concerne vos questions relatives aux mécanismes juridictionnels spécifiques ou aux politiques concrètes en matière d'immigration, peut-être est-il plus utile que je vous renvoie vers mes collègues en charge de la Justice, de l'Asile et la Migration. Je ne peux pas m'exprimer ici comme ministre des Affaires étrangères sur la question des hubs retours, je peux juste vous dire comme chef de file des Engagés que nous y sommes fermement opposés et que dès lors, notre opposition ne permettra pas un soutien de la Belgique à ce règlement de retour.

  Christophe Lacroix:

  Monsieur le ministre, merci, votre réponse a été fouillée et très claire. J'avais cru comprendre effectivement lors la dernière interview du président des Engagés, M. Verougstraete, que votre parti, et je vous en félicite, était opposé aux hubs retours, donc vous le confirmez à titre de membre des Engagés. Évidemment, vous êtes membre d'un gouvernement qui ne comporte pas que des membres des Engagés, mais c'est important que vous le rappeliez, parce que votre voix compte et porte. Pourquoi, à votre avis, ai-je entrepris une confusion entre le Conseil de l'Europe et l'Union européenne? C'est en fait parce que les normes du Conseil de l'Europe sont également consacrées dans le droit de l'Union européenne, puisque la Charte des droits fondamentaux de l'Union européenne intègre la Cour européenne des droits de l'homme dans l'ordre juridique de l'Union européenne. C'est donc la raison pour laquelle je vous ai posé aussi une question sur cet aspect qui est effectivement davantage géré par l'Union européenne. Troisièmement, en fait, ce n'est pas du tout votre position, mais je constate qu'il y a une unanimité des 46 États membres, mais je ne voudrais pas, comme certains voudraient instrumentaliser ce débat, attaquer la Cour européenne des droits de l'homme. En effet, les questions migratoires, dans les jugements de la Cour européenne, dans le contentieux, représentent une part marginale. Dans les décisions de la Cour européenne des droits de l'homme, celle-ci est très majoritairement favorable aux décisions qui sont prises souverainement par les États qui sont membres de l'Assemblée parlementaire du Conseil de l'Europe et du Conseil de l'Europe. Préservons donc bien la dimension définie depuis Montesquieu, c'est-à-dire la séparation des pouvoirs: le judiciaire, l'exécutif et le législatif.

• Vraag: De situatie van vakbondsleden in Bolivia (Q56016034C)

  De situatie van vakbondsleden in Bolivia
  

  Gesteld door

  PS Christophe Lacroix
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 17 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Christophe Lacroix wijst op de arbitraire arrestatie van 13 Bolivische vakbondsleiders (mei 2026) tijdens een sociale onderhandelingsronde, die hij ziet als een schending van ILO-conventies 87 en 98 en een patroon van krimpende civiele ruimte, versterkt door politiek gedreven stigmatisering van syndicalen. Volgens hem roept dit vrees op voor autoritaire terugval en pleit hij voor versterkte Belgische steun aan lokale maatschappelijke organisaties, tegen de trend van budgettaire sanering door "certaine majority"-leden of de VS. Maxime Prévot bevestigt dat België de arrestaties "met zorg" volgde (via NGO-partners), benadrukt dat ze in strijd kúnnen zijn met Bolivische ILO-verplichtingen, maar stelt dat de precieze omstandigheden onduidelijk blijven; hij steunt EU-oproepen tot dialoog en bevestigt dat de kwestie structureel aan bod komt in EU-Bolivia-gesprekken, met lopende Belgische financiële steun aan syndicale capaciteitsversterking. Lacroix bekritiseert impliciet de regeringsfractie die coöperatiebudgetten wil schrappen bij mensenrechtenschendingen (bv. Bolivie, Senegal) en prijs Prévots standpunt dat juist díé steun cruciaal is om lokale actoren te beschermen, met name waar de VS zich terugtrekken.

  Christophe Lacroix:

  Le 6 mai 2026, treize dirigeants de la Confédération générale des travailleurs industriels de Bolivie (CGTFB), dont plusieurs représentants d'organisations partenaires d'ONG belges, ont été arrêtés lors d'une réunion tenue au ministère du Travail.

  Cette réunion visait à porter des revendications sociales et syndicales, notamment liées à l'inflation croissante et aux restrictions récentes à la liberté d'organisation syndicale. À l'issue de celle-ci, les représentants syndicaux ont été interpellés par la police et détenus pendant près de vingt-quatre heures, sur la base d'accusations de violence contestées par les personnes concernées.

  Ces arrestations apparaissent comme une atteinte grave aux droits fondamentaux, en particulier à la liberté syndicale, au droit d'organisation et à la négociation collective, pourtant garantis par les conventions n°87 et n°98 de l'Organisation internationale du travail (OIT), ratifiées par la Bolivie.

  Par ailleurs, les déclarations publiques de responsables politiques boliviens à la suite de ces événements, tendant à décrédibiliser les organisations syndicales, s'inscrivent dans un contexte plus large de stigmatisation et de restriction de l'espace civique.

  Même si aucune poursuite judiciaire n'a finalement été engagée, ces événements suscitent de vives inquiétudes quant à une possible dérive autoritaire et à un recul démocratique en Bolivie.

  Dans ce contexte:

  Avez-vous eu connaissance de ces arrestations et de leurs circonstances exactes? Quelle est l'analyse de votre poste diplomatique sur place?

  Estimez-vous que ces événements constituent une violation des engagements internationaux de la Bolivie en matière de droits humains et de liberté syndicale?

  Quelles démarches la Belgique entend-elle entreprendre, au niveau bilatéral et européen, afin d'encourager le respect du dialogue social et des libertés syndicales en Bolivie?

  La question des droits syndicaux et du rétrécissement de l'espace civique en Bolivie est-elle abordée dans le cadre du dialogue UE–Bolivie, notamment via les mécanismes relatifs aux droits humains?

  La Belgique envisage-t-elle de soutenir davantage les organisations de la société civile et syndicales boliviennes via ses instruments de coopération ou ses partenaires sur place?

  Maxime Prévot:

  En réponse à votre question sur la situation des syndicalistes en Bolivie, notre poste diplomatique a été informé des arrestations le 18 mai dernier via un communiqué de presse de Solsoc, acteur de la coopération non gouvernementale financée par la Direction générale Coopération au développement et Aide humanitaire (DGD), dont les partenaires locaux sont concernés. Les informations disponibles ne permettent pas encore d'établir les circonstances exactes de ces arrestations. Celles-ci interviennent toutefois dans un contexte plus large de tensions sociales importantes que connaît le pays depuis plusieurs semaines, notamment à La Paz.

  Ces faits appellent évidemment une attention particulière. La liberté d'association et la liberté syndicale constituent des droits fondamentaux, protégés notamment par les conventions 87 et 98 de l'Organisation internationale du Travail (OIT), ratifiées par la Bolivie, ainsi que par le pacte international relatif aux droits économiques, sociaux et culturels. L'arrestation de représentants syndicaux dans le cadre de revendications sociales soulève des questions au regard de ces engagements, même en l'absence de poursuites judiciaires ultérieures. La Belgique rappelle l'importance du respect de l'ensemble des droits humains.

  Un dialogue social ouvert et un espace civique libre et pluraliste sont essentiels au bon fonctionnement de l'État de droit et à un développement durable. Dans ce contexte, nous soutenons pleinement l'appel lancé le 19 mai dernier par la délégation de l'Union européenne en Bolivie en faveur d'un dialogue entre les autorités et les mouvements de protestation dans le respect de la démocratie, avec une condamnation claire de toute forme de violence.

  Plus généralement, la situation des droits syndicaux et de l'espace civique en Bolivie suscite des préoccupations récurrentes et fait l'objet d'un suivi dans le cadre du dialogue entre l'Union européenne et la Bolivie, dont la dernière édition s'est tenue en janvier 2025. La Belgique soutient par ailleurs les acteurs de la société civile, y compris les organisations syndicales, à travers les programmes de coopération indirects, notamment via les acteurs de la coopération non gouvernementale actifs dans le domaine du travail décent et du renforcement des capacités syndicales.

  Christophe Lacroix:

  Merci, monsieur le ministre. En fait, vous rappelez que les droits syndicaux et politiques font partie de ce qu'on appelle le devoir de vigilance. C'est donc une question à laquelle vous avez répondu il y a quelques instants d'ailleurs, sur le respect des droits humains de manière générale. Vous en faites un combat majeur que vous portez au sein de l'Union européenne. Dans ma question, je faisais effectivement référence à l'OIT. Vous rappelez que l'Organisation internationale du Travail, dont on parle de moins en moins – je ne sais pas pourquoi –, est pourtant une organisation fondamentale, notamment en lien avec le devoir de vigilance. Vous rappelez également que la Bolivie est liée par les conventions 87 et 98 de cette fameuse OIT. Je terminerai, monsieur le ministre, en vous disant que, contrairement à certains membres de la majorité qui voudraient parfois, dans le cadre de la coopération au développement, couper des budgets vis-à-vis de pays partenaires ou de pays avec lesquels nous dialoguons parce qu'ils prennent des mesures de répression drastiques, que ce soit au Sénégal à l'égard des personnes LGBTQI+ ou en Bolivie à l'égard des syndicalistes, il est important que nous soutenions et poursuivions une aide efficace, notamment pour permettre aux organisations de la société civile et aux organisations syndicales sur place de continuer à se structurer et à défendre les droits. Je vous soutiendrai donc toujours lorsque vous réaffirmez que les instruments de coopération avec les partenaires sur place constituent des éléments essentiels de la coopération au développement et qu'il ne s'agit pas de les réduire à un moment où les Américains, eux, ne cessent de les réduire, voire de les supprimer tout simplement.

• Vraag: Het arrest van het Hof van Cassatie over de aansprakelijkheid van de Belgische Staat voor segregatie (Q56016332C)

  Vraag: De uitvoering van de metissenresolutie (Q56017051C)

  Het arrest van het Hof van Cassatie over de aansprakelijkheid van de Belgische Staat voor segregatie
  De uitvoering van de metissenresolutie
  Erkenning en gevolgen van historische segregatie en discriminatie in België summaryExplanation

  Gesteld door

  DéFI François De Smet
  cd&v Els Van Hoof
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 17 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Na de definitieve veroordeling van België door het Hof van Cassatie (mei 2026) voor crimes contre l’humanité wegens gedwongen ontvoeringen en segregatie van duizenden metissen onder het koloniaal bewind, bevestigt minister Prévot dat de regering de resolutie van 2018 (erkenning en herstel) blijft uitvoeren, maar benadrukt dat de cassatieberoepsprocedure louter om juridische zekerheid ging—zonder de leedervaringen te bagatelliseren. Hij somt concrete stappen op: verlenging van het historisch onderzoek (afronding eind 2026), een lopend afstammingsproject (600+ aanvragen behandeld), een aangepast visumbeleid voor Congolese moeders en plannen voor een monument in Brussel, maar wijst psychologische steun en sommige administratieve knelpunten door naar andere overheden. De Smet (Ecolo) en Van Hoof (CD&V) erkennen vooruitgang—zoals archiefonderzoek en geboorteakte-regularisaties—maar kritiseren dat belangrijke punten uit de resolutie (zoals een centraal aanspreekpunt voor juridische/psychologische hulp en versnelde monumentoprichting) nog onvoldoende zijn gerealiseerd, terwijl de laatste getroffenen (80+) geen tijd meer hebben. Van Hoof dringt aan op snelle actie binnen deze legislatuur.

  François De Smet:

  Monsieur le ministre, en décembre 2024, la Cour d’appel de Bruxelles a condamné l’État belge pour crimes contre l’humanité, pour enlèvement forcé et pour la ségrégation de milliers d’enfants métis nés durant la colonisation au Congo, au Rwanda et au Burundi. Le 22 mai 2026, la Cour de cassation a définitivement rejeté le pourvoi de l’État belge, confirmant sa responsabilité dans cette politique ségrégationniste.

  Monsieur le ministre, quelle est aujourd’hui la position du gouvernement fédéral à la suite de l’arrêt de la Cour de cassation?

  En outre, quel est l’état précis de l’application des onze recommandations de la résolution de la Chambre du 29 mars 2018? Pour rappel, cette résolution avait reconnu la ségrégation ciblée dont les métis ont été victimes sous l’administration coloniale du Congo belge et du Ruanda-Urundi jusqu’en 1962 et à la suite de la décolonisation, ainsi que la politique d’enlèvement forcé y afférente.

  Els Van Hoof:

  Mijnheer de minister, ik verwijs naar de tekst van mijn vraag zoals ingediend.

  De Kamer nam op 29 maart 2018 een resolutie aan over de segregatie waarvan de metissen uit de periode van de Belgische kolonisatie in Afrika het slachtoffer zijn geweest. Deze resolutie somt een aantal heel concrete maatregelen op die moeten zorgen voor erkenning en herstel voor de slachtoffers van deze koloniale praktijken. Een aantal van die maatregelen zijn ondertussen uitgevoerd, zoals het globaal-historische onderzoek dat lopende is, het ontsluiten van de archieven en het regulariseren van geboorteakten.

  Toch geeft de organisatie Metis van België aan dat er nog een aantal tekortkomingen zijn in de uitvoering van de resolutie. Ze vragen met name dat meer aandacht wordt besteed aan administratieve of juridische bijstand in de zoektocht naar familieleden en psycho-sociale hulp voor wie met onverwerkte traumatische ervaringen leeft. Echter zou het Strategisch Comité bevoegd voor de Metissenresolutie enkel fondsen hebben voor de werking van het Rijksarchief. De metissen vragen dan ook dat zij een aanspreekpunt zouden hebben om hen te helpen met juridische, administratieve en psychologische hulp. Dat sluit aan bij verzoek 9 van de resolutie, dat de regering vraagt “na te gaan hoe via morele en administratieve middelen herstel mogelijk is."

  Eén van die vormen van herstel zijn bezoeken van de laatste nog levende Congolese moeders aan hun metissenkinderen in België. Bij het aanvragen van een visum kort verblijf, blijkt echter regelmatig een probleem op te duiken. Het blijft met name zeer moeilijk om in de DRC een afspraak te maken voor een Belgisch visum omdat de beschikbare afspraken zouden worden gereserveerd en doorverkocht.

  Ik heb voor u dan ook de volgende vragen:

  Welke stappen zal u ondernemen om ervoor te zorgen dat de metissen ten minste een aanspreekpunt hebben dat hen daadwerkelijk kan helpen bij hun zoektocht naar juridische, administratieve of psychologische hulp, en hier desgevallend de nodige fondsen voor vrij te maken?

  Kan u een update geven van de uitvoering van andere punten van de metissenresolutie, bijvoorbeeld wat betreft het afronden van het globaal-historisch onderzoek en het oprichten van een monument?

  Welke concrete maatregelen zal u nemen om, in het kader van het Belgische herstelbeleid ten aanzien van de metissen, deze belemmeringen bij het aanvragen van een visum kort verblijf voor familieleden van Belgische metissen weg te werken?

  Maxime Prévot:

  Monsieur De Smet, mevrouw Van Hoof, j'ai pris acte de la décision de la Cour de cassation du 22 mai dernier, confirmant l'arrêt du 2 décembre 2024 prononcé par la Cour d'appel de Bruxelles dans l'affaire intentée contre l'État belge par cinq femmes métisses.

  L'arrêt de la Cour de cassation lui ayant été seulement notifié le lundi 1 er juin, le gouvernement doit encore analyser ses motivations. Je tiens à souligner que les raisons qui avaient poussé le gouvernement à se pourvoir en cassation tenaient en premier lieu à la sécurité juridique, une condamnation de l'État belge pour crime contre l'humanité ne pouvant pas être prise à la légère. C'est l'applicabilité à la période visée du cadre juridique international spécifique liée aux enlèvements forcés comme crime contre l'humanité qui faisait avant tout débat.

  Je veux le réaffirmer ici et sans détour. Il ne s'agissait en rien de diminuer ou de remettre en cause les souffrances et les violences faites aux personnes concernées par la ségrégation ciblée, dont les métisses ont été victimes, ainsi que par la politique d'enlèvements forcés.

  Le gouvernement précédent avait reconnu cet état de fait et avait présenté les excuses officielles de la Belgique, à la suite d'ailleurs d'un travail important mené par cette commission qui a abouti à la résolution que vous avez mentionnée. Le gouvernement actuel a reconfirmé son engagement vis-à-vis de la teneur de cette résolution, puisqu'il a exprimé sa volonté d'en poursuivre la mise en œuvre.

  À ce propos, des progrès importants ont déjà été accomplis ou sont en cours d'accomplissement dans la mise en œuvre des différentes demandes qui relèvent du niveau fédéral.

  Met betrekking tot het historisch onderzoek, het project van het Rijksarchief werd met één jaar verlengd, tot eind 2026, zodat de onderzoekers hun werkzaamheden kunnen afronden en hun studie in de tweede helft van het jaar kunnen voorstellen. Tegelijk werd gevraagd om een pedagogische synthese op te stellen om die gebeurtenissen beter bekend te maken bij het brede publiek. Het onderzoeksproject naar afstamming wordt eveneens voortgezet. Sinds 2019 heeft het team meer dan 600 aanvragen ontvangen, waarbij voor een groot aantal aanvragers waardevolle sporen konden worden teruggevonden. Voor meer details over die onderzoeksaspecten verwijs ik u naar mijn collega-minister Vanessa Matz, die bevoegd is voor het Rijksarchief.

  Met betrekking tot de administratieve maatregelen, het gaat voornamelijk om een procedure die in 2022 werd ingevoerd door de FOD Justitie en het College van procureurs-generaal, om het ontbreken van een geboorteakte te verhelpen. Voor die aspecten, evenals voor vragen rond nationaliteit en juridische bijstand, verwijs ik u naar mijn collega-minister van Justitie, Annelies Verlinden.

  Met betrekking tot de psychologische ondersteuning, dat gaat niet om een federale bevoegdheid. Ik nodig u uit om u te wenden tot de bevoegde gefedereerde entiteit.

  Met betrekking tot de visa, onze ambassade houdt rekening met de specifieke situatie van de metissen binnen het geldende regelgevende kader. Op de ambassade werd een contactpunt aangeduid om hen zo goed mogelijk te begeleiden in de procedure. Voor de huidige beperkingen omtrent afspraken met betrekking tot het Europese Visumcentrum verwijs ik u naar mijn antwoord op de vraag van mevrouw Mutyebele.

  Ten slotte, met betrekking tot de gedenkstenen of een ander tastbaar gedenkmonument, er werden contacten gelegd met de stad Brussel met het oog op de oprichting ervan.

  En conclusion, je tiens à souligner qu’il est très important de maintenir un dialogue sur ces questions sensibles avec toutes les personnes concernées. Ce sont bien entendu des histoires très personnelles, faites de douleur, de questions parfois sans réponse, mais aussi de beaucoup de résilience, qu’on ne peut glisser sous le tapis. Il reste bien sûr des demandes d’associations métisses en suspens. Il faut voir comment y répondre, chacun dans ses domaines de compétence respectifs, et avec quels moyens. En tout état de cause, mon cabinet continuera à les recevoir et restera à leur écoute. Je vous remercie de votre attention.

  François De Smet:

  Monsieur le ministre, je vous remercie de vos réponses.

  Merci d’avoir reprécisé les raisons pour lesquelles l’État belge s’était pourvu en cassation, même si je n’avais fait aucun procès d’intention dans mes questions. Je comprends bien les motifs juridiques. J’espère que les points restants de la résolution seront exécutés, y compris ceux qui dépendent des autres départements ou des autres niveaux de pouvoir. Mais il serait injuste de dire que rien n’a été fait. Je vous remercie.

  Els Van Hoof:

  Mijnheer de minister, ik dank u voor uw antwoord. Ik was nog medeauteur van de metissenresolutie, een terechte resolutie die veel effecten heeft gesorteerd. Goed om weten is dat mijn vraag van de organisaties zelf afkomstig is. Er is veel vooruitgang geboekt inzake de onderzoeken, zoals u terecht hebt aangehaald. Ze blijven echter wat op hun honger zitten op het gebied van morele en administratieve ondersteuning. Ik zal de vragen ook richten tot minister Verlinden en andere ministers. Het is immers belangrijk dat we de resolutie ten uitvoer blijven leggen. Ik zal eveneens de vraag consulteren van mevrouw Mutyebele. Het lijkt me gepast dat het monument snel, nog deze legislatuur, wordt opgericht, want we zijn al bijna acht jaar na de resolutie. Daarnaast worden de betrokkenen ouder. Ze zijn ondertussen 80 jaar of ouder. Het is gepast dat ze nog aanwezig kunnen zijn op de herdenking.

• Vraag: De gevolgen voor België van het strengere Amerikaanse migratiebeleid (Q56016339C)

  internationale politiek en migratie

  De gevolgen voor België van het strengere Amerikaanse migratiebeleid
  

  Gesteld door

  DéFI François De Smet
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 17 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  François De Smet vraagt om opheldering over de impact van verscherpte Amerikaanse migratieregels (onder Trump) op Belgen met verblijfsvergunningen, de coöperatie Schengen-VS (ESTA, PNR, biométrie) en de academische mobiliteit, en bekritiseert het "erratische en contraproductieve isolationisme" van de VS, dat volgens hem de onderzoekssamenwerking bedreigt. Minister Maxime Prévot bevestigt dat 33.000 Belgen legaal in de VS verblijven (geen stijging in consulaire vragen), dat geen herziening van justitiële of inlichtingenakkoorden (EU-VS) nodig is, en benadrukt Belgisch verzet tegen biométrie-uitwisseling zonder strikte GDPR-bescherming; een EU-kaderakkoord is in onderhandeling, maar academische mobiliteit staat (nog) niet op de EU-agenda. De Smet uit zorgen over de gevolgen voor Belgische onderzoekers en hoopt op beperkte schade door het "beleid van de huidige Amerikaanse regering". Prévot bevestigt lopend toezicht op proportionele datadeling maar sluit directe actie (bv. EU-initiatief) vooralsnog uit.

  François De Smet:

  L’agence Belga du 23 mai a confirmé un nouveau tour de vis de l'administration Trump avec un durcissement drastique des conditions d'accès à la résidence permanente aux États-Unis, Ces décisions traduisent une mutation profonde du cadre de l'État de droit américain, qui n'est pas sans conséquences directes pour les ressortissants belges, étudiants, chercheurs et entreprises présents aux États-Unis, ainsi que pour la coopération judiciaire et le renseignement, la coopération espace Schengen-USA

  En conséquence, Monsieur le ministre peut-il me faire savoir:

  1 Combien de ressortissants belges sont actuellement titulaires d'un titre de séjour temporaire ou permanent susceptible d'être affecté par les nouvelles règles américaines et si le poste consulaire de Washington a-t-il enregistré une hausse des sollicitations ?

  2.la position défendue par la Belgique au sein du Conseil JAI et auprès du SEAE quant aux transferts vers les États-Unis, en particulier pour les binationaux et les demandeurs de visa de recherche ?

  4. Si la pratique d'indemnisation par l'exécutif américain d'auteurs reconnus de violences politiques contre des institutions démocratiques entraînera une réévaluation de l'accord d'entraide judiciaire UE-USA et de la coopération en matière de renseignement ?

  5. si il confirme que les accords Schengen-USA — exemption ESTA, communication PNR, partage biométrique — font l'objet d'un examen périodique de proportionnalité par la Belgique, et quel est le résultat de la dernière revue en date ?

  6. Si la Belgique , au prochain Conseil européen, une initiative coordonnée de l'Union pour préserver les libertés académiques et la mobilité des chercheurs belges et européens aux États-Unis

  Maxime Prévot:

  Merci, monsieur De Smet, pour votre question sur la politique migratoire américaine.

  En ce qui concerne tout d'abord la situation des ressortissants belges aux États-Unis, il convient de rappeler que les procédures liées au visa ou à l'ajustement de statut relèvent de démarches individuelles auprès des autorités américaines, sans intervention directe de nos postes consulaires. À ce jour, pas loin de 33 000 citoyens belges sont inscrits auprès de nos postes consulaires aux États-Unis, qu'il s'agisse de New York, Washington, Atlanta ou Los Angeles. Cette inscription suppose un séjour légal, mais ne permet pas de distinguer précisément les titulaires de statut temporaire ou permanent, d'autant que les changements de statut ne sont pas systématiquement signalés.

  À ce stade, aucune augmentation significative des sollicitations consulaires n'a été constatée. En ce qui concerne la coopération judiciaire, celle-ci repose sur un traité bilatéral en matière pénale de 1988, complété par l'accord d'entraide judiciaire entre l'Union européenne et les États-Unis de 2003. À ce stade, aucun élément concret ne justifie une réévaluation de ces instruments. La situation évoquée d'une indemnisation d'auteurs de violences politiques ne s'est pas matérialisée de manière à remettre en cause les cadres existants. Il n'est pas davantage question de revoir la coopération en matière de renseignements qui, je le rappelle, relève de la seule compétence des États membres.

  Nos services évaluent en permanence, de manière opérationnelle et autonome, le cadre et la sécurité de leurs échanges d'informations avec leurs homologues étrangers.

  Pour ce qui est de l'accès aux données biométriques, il s'agit d'une exigence américaine imposée aux pays membres du programme d'exemption de visa pour préserver les voyages sans visa de leurs citoyens vers les É tats-Unis. Les négociations entre la Commission européenne et les autorités américaines à ce sujet font effectivement l'objet d'un suivi et d'évaluations régulières au niveau européen. Elles portent actuellement sur un accord-cadre qui reprendrait les principes fondamentaux que l'Union européenne souhaite voir respectés. Une fois cet accord-cadre conclu, les accords bilatéraux pourront alors être conclus avec les États membres eux-mêmes, dans lesquels les modalités précises d'accès et d'échange seront définies.

  En ce qui concerne le transfert de données biométriques, notre pays ainsi que les autres États membres de l'Union européenne accordent une priorité absolue à la protection de la vie privée. La Belgique s'est toujours engagée en faveur du strict respect du Règlement général sur la protection des données (RgPD) et continuera d'insister sur la transparence et la protection des données à caractère personnel dans le cadre de ces négociations.

  Enfin, j'attache une grande importance aux possibilités d'échanges académiques et à la mobilité des chercheurs. L'Europe et les États-Unis ont une longue tradition de coopération mutuellement avantageuse dans ce domaine.

  Diverses initiatives visent à rendre l'Union européenne plus attrayante pour les chercheurs du monde entier, notamment l'initiative Choose Europe , lancée par la présidente de la Commission en mai 2025. Cela dit, le sujet ne figure pas, à ce stade, à l'agenda du prochain Conseil européen du mois de juin.

  François De Smet:

  Monsieur le ministre, je vous remercie pour votre réponse très complète. À chaque tension supplémentaire entre les États-Unis et ses "encore alliés" dont nous-mêmes, j'ai une pensée, sans doute comme vous, pour nos ressortissants sur place, en espérant que, par ricochet, ils ne souffriront pas trop du comportement erratique de leur actuel gouvernement. Je pense en particulier à notre coopération en recherche qui, jusqu'ici, a été extrêmement riche et pourrait se voir durement frappée par cet isolationnisme croissant et, à mon avis, contre-productif de l'administration actuelle. Monsieur le ministre, je vous remercie du suivi apporté à nos concitoyens là-bas dont je ne savais pas qu'ils étaient aussi nombreux.

• Vraag: Libanese kinderslachtoffers tijdens het staakt-het-vuren (Q56016367C)

  Libanese kinderslachtoffers tijdens het staakt-het-vuren
  

  Gesteld door

  Vooruit Annick Lambrecht
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 17 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Annick Lambrecht vraagt om opschaling van Belgische humanitaire hulp voor gewonde kinderen in Libanon, een onafhankelijk onderzoek naar kinderslachtoffers (zelfs tijdens gevechten) en sancties tegen partijen die burgers bestoken, maar betwijfelt of het VS-Iran-akkoord effectief zal zijn, gezien Israëls afwezigheid en Netanyahu’s politieke motieven. Minister Maxime Prévot veroordeelt het geweld, prioriteert een staakt-het-vuren boven een onderzoek (nu "prematuur"), en benadrukt diplomatieke druk voor onbelemmerde hulptoegang, maar bevestigt reeds verhoogde Belgische steun. Lambrecht bekritiseert het uitstellen van een onderzoek als "te lang wachten" en dringt aan op extra drukmiddelen (bv. humanitaire corridors), terwijl ze pessimistisch blijft over Israëls medewerking. Prévot hoopt op naleving van het akkoord, maar geen van beide spreekt concrete sancties of nieuwe maatregelen uit.

  Annick Lambrecht:

  Ik zal meteen mijn vragen stellen met betrekking tot de kinderslachtoffers in Libanon. De vraag is opgesteld toen er een staakt-het-vuren was afgekondigd. Met het akkoord gesloten tussen de VS en Iran zou dat staakt-het-vuren nog meer in acht moeten worden genomen. Ondertussen zijn honderden kinderen gedood en velen gewond.

  Mijnheer de minister, kunt u toelichten hoe de Belgische steun aan humanitaire organisaties in Libanon wordt opgeschaald om medische zorg voor deze groep gewonde kinderen te garanderen?

  Pleit u bij uw Europese collega's voor een onafhankelijk onderzoek naar de geregistreerde overlijdens van kinderen sinds het ingaan van het staakt-het-vuren?

  Welke garantie eist u van de betrokken partijen om de ongehinderde toegang van hulpverleners tot getroffen gebieden te waarborgen?

  Op welke manier bepleit u internationaal sancties tegen actoren die burgerdoelwitten blijven bestoken?

  Voorzitster: Kathleen Depoorter.

  Présidente: Kathleen Depoorter.

  Maxime Prévot:

  Mevrouw Lambrecht, de recente geweldsuitbarstingen in Libanon hebben onaanvaardbare menselijke verliezen veroorzaakt, in het bijzonder onder de meest kwetsbaren, waaronder vele kinderen. Ik veroordeel dat ten zeerste.

  Wat de diplomatieke initiatieven betreft, is onze onmiddellijke prioriteit, samen met mijn Europese collega's, de wapens te doen zwijgen. Het moment is helaas nog niet gekomen om de opstart van een onafhankelijk onderzoek te vragen, aangezien de wapens nog steeds burgerslachtoffers maken.

  Hoewel ik vast overtuigd ben van het belang om de gepleegde gruweldaden aan het licht te brengen, ligt de urgentie vandaag bij het respecteren van een effectief en duurzaam staakt-het-vuren dat strikt door alle partijen wordt nageleefd. In dat kader intensiveren we onze diplomatieke contacten en politieke druk om dat essentiële doel te bereiken.

  De MOU die recent door de Verenigde Staten en Iran werd ondertekend, voorziet ook in een staakt-het-vuren in Libanon. Ik hoop dat alle partijen, inclusief Israël en de Verenigde Staten, dat zullen respecteren. Dat zal mijn boodschap zijn en de positie die ik zal verdedigen. Daarnaast eisen we onbelemmerde toegang voor humanitair en medisch personeel tot de conflictgebieden. De bescherming van burgers en de toegang tot zorg moeten zonder voorwaarden worden gegarandeerd.

  Wat de humanitaire steun betreft, heb ik de concrete inspanningen van België al kunnen onderstrepen na mijn recente bezoek ter plaatse.

  Annick Lambrecht:

  Het is natuurlijk spijtig dat we moeten wachten met een onderzoek tot de wapens zwijgen. We zullen daar misschien nog heel lang op kunnen wachten. Ik pleit er dan ook voor om na verloop van tijd toch een onderzoek te voeren, ook al zwijgen de wapens niet. Er is inderdaad een nieuw akkoord. We hebben het erover gehad, de overeenkomst tussen de Verenigde Staten en Iran zou impliciet invloed moeten hebben op een dubbel staakt-het-vuren in Libanon. Zoals we in het andere debat hebben gezegd, zat Israël echter niet meer aan tafel bij dat laatste akkoord. Netanyahu moet zijn verkiezingen winnen. Hij weet ook dat als hij stopt met de wapens, hij niet meer aan bod zal komen. Ik koester daarom weinig hoop. Wat de onbelemmerde toegang voor medisch personeel betreft, is het uiteraard zeer goed dat we dat eisen. We zouden toch ook moeten nadenken over welke bijkomende drukmiddelen we kunnen inzetten om steeds een humanitaire corridor mogelijk te maken.

• Vraag: De situatie van Belgen en rechthebbenden van Oeigoerse afkomst in China (Q56016373C)

  De situatie van Belgen en rechthebbenden van Oeigoerse afkomst in China
  

  Gesteld door

  PS Christophe Lacroix
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 17 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Christophe Lacroix (parlementslid) wijst op de aanhoudende mensenrechtenschendingen tegen Oeigoeren in China, met name het geval van Ablimit Tursun – een Belg wiens familie sinds 2019 vastzit in Xinjiang ondanks toegekende visums – en vraagt om concrete diplomatieke actie. Minister Prévot bevestigt dat België het dossier "prioritair en humanitair" behandelt, maar erkent dat China weigert paspoorten af te geven, waardoor vertrek onmogelijk is, ondanks herhaalde bilaterale en multilaterale druk over de Oeigoerse kwestie. Lacroix bekritiseert het Chinese "totalitarisme" en noemt het een "complexe" maar onvermijdelijke diplomatieke uitdaging, terwijl hij Prévots inzet waardeert. Beide benadrukken de machteloosheid van België tegenover Chinese weigeringen, ondanks parlementsresoluties en visumtoekenningen.

  Christophe Lacroix:

  Monsieur le ministre, au cours de la précédente législature, notre assemblée a adopté une résolution à l'initiative de mon Groupe, reconnaissant la gravité des violations des droits humains commises et le risque de génocide à l'encontre des Ouïghours en Chine et appelant le gouvernement belge à user de tous les leviers diplomatiques afin de protéger les victimes et leurs familles. Cette résolution insistait notamment sur la nécessité d'un suivi actif des cas individuels impliquant des ressortissants ou des ayants-droits de la Belgique.

  Dans ce contexte, et ce à titre d'exemple, je souhaite attirer votre attention sur la situation particulièrement préoccupante de M. Ablimit (Hamid) Tursun, aujourd'hui citoyen belge, dont l'épouse et les quatre enfants ont été arrêtés en mai 2019 sur le site même de l'ambassade de Belgique à Pékin, avant d'être renvoyés de force dans la région ouïghoure du Xinjiang. Depuis lors, malgré l'octroi de visas de regroupement familial, les autorités chinoises refusent de leur délivrer les passeports nécessaires pour quitter le territoire.

  Selon les informations disponibles, cette famille est soumise depuis sept ans à des restrictions très strictes : limitations de déplacement, surveillance constante, visites policières régulières, isolement social et pressions psychologiques continues. Ces éléments contrastent avec les déclarations des autorités chinoises selon lesquelles la situation serait "normalisée" dans la région.

  En décembre 2023, la ministre des Affaires étrangères indiquait que ce dossier faisait l'objet d'un "suivi permanent et très attentif" et que la Belgique profitait de chaque contact avec les autorités chinoises pour en souligner l'importance.

  Dès lors, je souhaiterais vous poser les questions suivantes:

  Quelles démarches concrètes ont été entreprises depuis 2023 pour assurer le suivi de ce type de dossiers et ce dossier spécifique? Des contacts récents ont-ils pu être établis entre la diplomatie belge et les membres de la famille de M. Tursun? À quand remonte la dernière intervention officielle des autorités belges auprès du gouvernement chinois concernant ces cas, notamment dans le cadre de contacts bilatéraux ou de missions économiques? Comptez-vous prendre des initiatives afin d'obtenir la délivrance des passeports et permettre effectivement le regroupement familial des ressortissants ouïghours en Belgique?

  Maxime Prévot:

  Monsieur Lacroix, une série d'échanges à haut niveau ont permis d'insister directement auprès des autorités chinoises sur le caractère prioritaire et humanitaire de ce type de dossier.

  Il n'a pas été possible d'établir récemment des contacts directs avec les membres de la famille de M. Tursun. Nos services sur place et à Bruxelles suivent néanmoins la situation via les canaux disponibles avec les autorités locales.

  S'agissant des demandes humanitaires concernant des ressortissants chinois appartenant à des minorités ethniques, nos services les traitent avec beaucoup d'attention. Toutefois, malgré l'octroi de visas, la principale difficulté demeure l'obtention documents de voyage. Il n'est évidemment pas possible de contraindre les autorités chinoises à délivrer des passeports pour leurs propres ressortissants. L'option du laissez-passer a été envisagée, mais les expériences récentes montrent que cette solution ne permet pas nécessairement de quitter le territoire.

  Nous sommes ainsi confrontés à des situations où un visa est accordé, sans possibilité effective de départ. La Belgique continue de soulever de manière systématique la situation générale des droits humains au Xinjiang, y compris le sort des Ouïghours, dans ses contacts avec les autorités chinoises.

  Cette thématique est autant abordée dans les dialogues bilatéraux que dans les enceintes multilatérales. La Belgique y réaffirme ses préoccupations persistantes quant aux violations des droits fondamentaux et appelle au respect des engagements internationaux en matière de droits humains. J'en ai fait de même lors de ma visite en Chine.

  Christophe Lacroix:

  Je remercie le ministre pour sa réponse. C’est un exemple parfait de la manière dont le totalitarisme d’un régime peut s’exercer à l’encontre de minorités. Sur cette question, qui a certes été mise à l’initiative de mon groupe, j’ai également une pensée pour le collègue Cogolati. Il faut reconnaître l’important travail que Samuel a mené sur ce dossier, et il était essentiel que cette résolution puisse être approuvée. Monsieur le ministre, je constate que vous mettez en œuvre cette résolution du Parlement dans le cadre de vos compétences ministérielles, ce dont je ne doutais pas. Malgré la situation particulièrement difficile de M. Tursun et d’autres personnes concernées, je considère que, dans les circonstances actuelles, vous faites ce qui doit être fait dans un contexte vraiment complexe.

• Vraag: Het eventueel vrijgeven van bevroren Europese middelen voor Hongarije (Q56016403C)

  internationale politiek en migratie

  Het eventueel vrijgeven van bevroren Europese middelen voor Hongarije
  

  Gesteld door

  DéFI François De Smet
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 17 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Volgens François De Smet (Groen) dreigt een voorgesteld Europees akkoord om 16 miljard euro aan Hongaarse EU-gelden vrij te geven in strijd met de artikel 2 TUE-waarden (rechtstaat, democratie, mensenrechten), waar België historisch streng op toeziet. Maxime Prévot (minister) bevestigt dat de vrijgave gekoppeld is aan concrete Hongaarse hervormingen (anticorruptie, gerechtelijke onafhankelijkheid, academische vrijheid), maar benadrukt dat België waakzaam blijft en de artikel 7-procedure en budgettaire conditionering handhaaft als hefboom, ondanks "hoopvolle signalen" van het nieuwe Hongaarse kabinet. Prévot noemt de politieke verschuiving in Hongarije een "radicale verandering" en prijst de constructieve houding van de nieuwe minister Orbán, maar waarschuwt dat diepgewortelde rechtstaattekorten niet meteen zijn opgelost. De Smet reageert optimistisch dat de Hongaarse koerswijziging aantoont dat illiberale regimes omkeerbaar zijn via verkiezingen.

  François De Smet:

  Selon De Tijd du 26 mai 2026, un accord politique serait sur le point d'être conclu au niveau européen pour débloquer une part substantielle des fonds européens jusqu'ici gelés à destination de la Hongrie, au titre de la conditionnalité liée à l'État de droit.

  Ce signal serait, s'il se confirmait, en contradiction frontale avec la position défendue par plusieurs États membres, dont la Belgique a historiquement été partie prenante, attachant un soin particulier au respect des principes de l'article 2 du TUE.

  L'article 2 du Traité sur l'Union européenne rappelons le consacre les valeurs fondamentales et communes sur lesquelles repose l'Union européenne et qui constituent des obligations juridiques obligatoires pour tous les États membres.

  Les valeurs consacrées par l'article 2 comprennent :le respect de la dignité humaine, la liberté, la démocratie, l'égalité, l'État de droit, le respect des droits de l'homme, en ce compris des personnes appartenant à des minorités.

  En conséquence, Monsieur le Ministre peut-il me faire savoir:

  1. la position défendue par la Belgique au sein du Conseil sur ce déblocage, et quels critères concrets — indépendance de la justice, libertés académiques, droits LGBTQI+, marchés publics — sont posés comme conditions préalables ?

  2. si la Belgique soutient , à défaut, le maintien de la procédure article 7 TUE et l'usage du mécanisme de conditionnalité budgétaire (règlement 2020/2092) dans la durée ?

  Maxime Prévot:

  Monsieur De Smet, la crise de l'État de droit en Hongrie a effectivement eu pour effet de bloquer le déboursement de plusieurs fonds européens, pour un total de près de 30 milliards d'euros. Une partie de cette somme, 10 milliards d'euros, est liée au plan de relance post-covid.

  Le déboursement des fonds européens à la Hongrie dépend de critères objectifs déterminés par la Commission. Il s'agit concrètement de réformes exigées en matière d'indépendance de la justice, de lutte anticorruption et de transparence.

  Dès son entrée en fonction en mai dernier, le gouvernement Magyar s'est attelé à un vaste programme de réformes, dont certaines sont déjà entrées en vigueur. C'est dans ce contexte que la Commission a annoncé le vendredi 29 mai dernier qu'elle entend débloquer 16 milliards d'euros suite aux réformes entreprises par le nouveau gouvernement.

  Ces réformes sont multiples. Elles concernent la lutte contre la corruption, avec la décision notable de la Hongrie de participer au parquet européen, la révision des procédures de marchés publics ou encore le renforcement de la liberté académique.

  Ces réformes, tout autant qu'elles doivent être accueillies positivement, doivent aussi être suivies attentivement. Il nous faut rester vigilants à leur mise en œuvre pour s'assurer qu'elles deviennent une réalité tangible. Le respect des valeurs mentionnées à l'article 2 du Traité sur l'Union européenne, y compris la démocratie, l'État de droit et le respect des droits humains, méritent toujours la plus grande considération.

  La position de la Belgique est constante: ces valeurs se situent au-delà des contingences politiques. Elles sont le socle de la construction européenne et leur respect est non négociable. Il en va de la crédibilité de l'ordre européen, non seulement vis-à-vis de nos propres citoyens en Belgique, en Hongrie et ailleurs dans l'Union, mais aussi vis-à-vis de l'extérieur, notamment des pays du voisinage, en particulier en Europe orientale et dans les Balkans.

  Les mécanismes prévus à l'article 7 du Traité sur l'Union européenne et la conditionnalité budgétaire sont des instruments précieux permettant de s'assurer que les valeurs européennes soient respectées. Ils doivent donc être conservés et utilisés à bon escient.

  La suite de la procédure article 7 visant la Hongrie devra prudemment tenir compte des efforts consentis. Il me semble qu'il y a lieu d'être optimistes car il s'agit indéniablement d'un changement radical pour la Hongrie, et donc potentiellement pour l'Union tout entière.

  Je peux vous dire que je siège à côté de la Hongrie au Conseil européen des Affaires étrangères. J’ai maintenant à mes côtés Mme Anita Orbán. Son nom peut en évoquer d'autres, mais il n'y a pas de lien de parenté avec l'ancien premier ministre. C’est un air frais qui, depuis un mois, souffle sur les instances européennes. Cela a permis de débloquer des dossiers. C'est vraiment significatif à apprécier et à encourager.

  Nous devons néanmoins rester attentifs, parce que les traces laissées en Hongrie par la détérioration systématique de l'État de droit sont profondes et ne disparaîtront pas comme par magie par la vertu d'une seule réforme. L'État de droit, l'indépendance de la justice et des institutions ne se restaurent pas en un jour. La Belgique continuera à encourager le nouveau gouvernement hongrois dans ces réformes et je recevrai d'ailleurs dans les toutes prochaines semaines ma collègue Anita Orb á n à Bruxelles dans le cadre d'une visite bilatérale.

  François De Smet:

  Merci, monsieur le ministre. On ne peut que se réjouir avec vous du déblocage de ces fonds. Je me suis demandé en vous écoutant ce que pouvaient bien devenir les intérêts perçus sur ces 30 milliards gelés. Mais surtout on ne peut que se réjouir d'observer qu'il est possible qu'un gouvernement illibéral dans un pays européen puisse donner lieu, après des élections, à une marche arrière. C'est réconfortant pour ceux qui, comme nous, pourraient craindre que l'histoire ne va que dans un sens.

• Vraag: De rapportage over de misdaden van Hamas op 7 oktober 2023 (Q56016405C)

  Vraag: Het VN-rapport inzake executies en misbruik door Hamas (Q56017071C)

  internationale politiek en migratie

  De rapportage over de misdaden van Hamas op 7 oktober 2023
  Het VN-rapport inzake executies en misbruik door Hamas
  Onderzoek naar geweld en mensenrechtenschendingen door Hamas in oktober 2023 summaryExplanation

  Gesteld door

  N-VA Kathleen Depoorter
  Anders. Sandro Di Nunzio
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 17 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Minister Prévot bevestigt dat het Civil Commission-rapport over systematisch seksueel en gendergerelateerd geweld door Hamas op 7 oktober 2023 aansluit bij eerdere VN- en NGO-bevindingen (o.a. Amnesty), maar bekritiseert Israëls blokkade van VN-onderzoek (o.a. annulatie van Patten’s bezoek) als contraproductief voor vervolging van daders. België dringt aan op samenwerking met het VfH en VN, verwerpt straffeloosheid voor zowel Hamas als gewelddadige Israëlische kolonisten, en steunt sancties tegen beide partijen, maar benadrukt neutrale humanitaire toegang als voorwaarde. Depoorter onderstreept dat het rapport bewijs levert voor berekend terroristisch geweld tegen vrouwen/kinderen en eist onbelemmerde VN- en VfH-onderzoeken, terwijl ze Prévots standpunt over bescherming van ziekenhuizen en hulpverleners onvoorwaardelijk onderschrijft.

  Kathleen Depoorter:

  Op 12 mei werd het rapport gepubliceerd door de Civil Commission on Oct 7 Crimes by Hamas against women and Children. Het biedt een overzicht van de verschillende toch bijzonder ernstige misdaden die begaan werden op 7 oktober 2023 door leden van Hamas tegen burgers. Het rapport gaat dieper in op misdaden die gepleegd werden tegen vrouwen en kinderen. Ik ga er van uit dat u en uw diensten dit rapport hebben gelezen en beoordeeld. In het verlengde hiervan heb ik voor u volgende vragen:

  Mijn vragen voor de minister:

  1. Welke belang hecht u aan het rapport? Wat zijn voor de voornaamste conclusies?

  2. Graag verneem ik van u of u het eens bent met de methodiek die in het rapport werd toegepast?

  3. Deelt u de mening van de onderzoekers dat dit geweld systematisch, berekend en met voorbedachten rade (m.a.w. als een strategie en techniek) werd gepleegd? Zo nee: op welke gronden meent u dat dat niet het geval is?

  4. Hoe verhoudt zich dit tot de verklaringen van speciale VN-gezant Pramila Patten dat er redelijke gronden waren om “aan te nemen dat dit type geweld tegen vrouwen en kinderen mogelijk was” maar zelf niet ter plaatse kwam om dit te verifiëren?

  5. U sprak in deze commissie meermaals uw steun uit voor alle slachtoffers – ongeacht de achtergrond, nationaliteit, religie, gender: hoe draagt dit rapport bij tot het vervolgen van misdadigers?

  Maxime Prévot:

  Mevrouw Depoorter, het recent gepubliceerde rapport waarnaar u verwees, is me inderdaad bekend. Eerder werd in rapporten van de Verenigde Naties en van een aantal ngo’s als Amnesty International ook al vastgesteld dat Hamas en andere gewapende Palestijnse groepen seksueel en gendergerelateerd geweld hebben gepleegd bij hun aanvallen op 7 oktober 2023 en daarna tijdens de gijzeling.

  De speciale vertegenwoordigster van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties voor seksueel geweld in conflicten, mevrouw Pramila Patten, bevestigde al in maart 2024 dat er duidelijke en overtuigende informatie bestond dat de gijzelaars die in Gaza werden vastgehouden, werden blootgesteld aan seksueel geweld, waaronder verkrachting en seksuele foltering.

  De conclusies van de Civil Commission sluiten aan bij de vaststellingen. Mevrouw Patten had gepland een nieuw bezoek te brengen aan Israël en de Westelijke Jordaanoever, maar die werd eind mei door Israël geannuleerd in reactie op de publicatie van het jaarlijkse VN-rapport over conflictgerelateerd seksueel geweld, waarin nu ook het Israëlische leger en de veiligheidsdiensten werden toegevoegd aan de VN-lijst. Israël is namelijk van mening dat de listing ongegrond en politiek gemotiveerd is. Ik betreur deze ontwikkelingen, omdat het enkel is door samen te werken met de VN en door toegang te verlenen, dat er verder onderzoek kan gebeuren, ook naar de misdrijven die door Hamas worden gepleegd.

  België is gisteren zelfs tussenbeide gekomen in de interactieve dialoog met de onderzoekscommissie, op de 62 e sessie van de VN-Mensenrechtenraad in Genève. We hebben in onze statements ernstige bezorgdheid geuit over de bevindingen dat de fysieke en psychologische schade, waaronder moorden, gepleegd door gewelddadige Israëlische kolonisten en Palestijnse gewapende groepen als Hamas, tegen burgers, toeneemt. Deze criminele daden en de alomtegenwoordige straffeloosheid errondom moeten onmiddellijk stoppen.

  Wij roepen alle partijen op om ter zake samen te werken met de Europese Commissie, andere relevante VN-entiteiten en het Internationaal Strafhof. In de tussentijd hebben België en de Europese Unie aanvullende gerichte sancties opgelegd tegen gewelddadige kolonisten op de Westelijke Jordaanoever en tegen Hamas-leiders.

  Wij hebben geen specifieke informatie ontvangen van onze partners over de veiligheid van hun humanitaire medewerkers in het licht van die interne repressie. De beslissing van Artsen Zonder Grenzen om haar activiteit in het Nasser-ziekenhuis te staken, komt voort uit het feit dat aan de voorwaarden voor het uitvoeren van een principiële humanitaire actie niet langer was voldaan, naast de onzekerheid die ze ook kon veroorzaken. Artsen Zonder Grenzen heeft destijds het volgende verklaard, ik citeer: “Ziekenhuizen moeten neutrale, civiele ruimtes blijven, vrij van militaire aanwezigheid of activiteit, om de veilige en onpartijdige levering van medische zorg te waarborgen.”

  België blijft het VN-systeem en internationale humanitaire ngo’s ondersteunen die de expertise, capaciteit en het mandaat hebben om ervoor te zorgen dat hulp op een neutrale, onpartijdige, onafhankelijke en grootschalige manier wordt verdeeld. Die actoren moeten ongehinderde toegang tot Gaza krijgen in overeenstemming met het internationaal humanitair recht.

  Kathleen Depoorter:

  In tijden van oorlogen en crisissen wordt altijd opnieuw vastgesteld dat de meest kwetsbaren het meest lijden onder de situatie. Dat is hier opnieuw het geval. Vrouwen en kinderen werden met voorbedachten rade het slachtoffer van een extreme terroristische daad. Het is dan ook goed dat dat wordt gerapporteerd. Wanneer de VN een onderzoek doet, moet uiteraard toegang worden verleend om dat onderzoek te laten plaatsvinden. Wanneer het Internationaal Strafhof een onderzoek voert, verwachten wij op internationale basis dat het onderzoek op een correcte manier kan gebeuren en dat alle actoren daaraan meewerken. Het is dan ook essentieel dat wij blijven benadrukken dat de daden die op 7 oktober 2023 zijn gebeurd, criminele daden waren van terroristische aard tegen een bevolking en zeker tegen een subgroep van die bevolking. Ik volg absoluut ook uw redenering dat een ziekenhuis een neutrale zone moet zijn, dat hulpverleners moeten beschermd zijn en hun patiënten te allen tijde moeten kunnen verzorgen. Wij volgen dit uiteraard verder op.

• Vraag: De aanvoer van humanitaire hulpgoederen naar de Democratische Republiek Congo (Q56016406C)

  internationale politiek en migratie

  De aanvoer van humanitaire hulpgoederen naar de Democratische Republiek Congo
  

  Gesteld door

  DéFI François De Smet
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 17 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  François De Smet vraagt om verduidelijking over de 100 ton Ebola-hulp vanuit Luik (25/05/2026), waaronder het kader (bilateraal/multilateraal), de kost, de strategie op lange termijn en de Belgische coördinerende rol in Europa. Hij bekritiseert impliciet de afwezigheid van concrete budgettaire garanties voor het 0,7%-RNB-doelstelling voor ontwikkelingssamenwerking. Minister Maxime Prévot benadrukt dat de actie deel uitmaakt van een EU-gecoördineerd noodplan (via UNICEF/OMS), met Belgische steun via multilaterale fondsen (bv. CERF) en NGO’s (Oxfam, Handicap International). Hij bevestigt het formele vasthouden aan 0,7%, maar erkent dat dit door budgettaire bezuinigingen niet gehaald wordt, en wijst op de structurele rol van België in onderzoek (ITM Antwerpen) en Team Europe-coördinatie. De Smet waardeert de internationale inzet maar blijft kritisch over de budgettaire prioriteiten. Prévot presenteert de actie als efficiënt, lokaal verankerd en internationaal afgestemd, zonder concrete financiële toezeggingen.

  François De Smet:

  Le fil Belga Now du 25 mai 2026 rapporte que cent tonnes de matériel humanitaire, en lien avec la crise Ebola, ont décollé de l'aéroport de Liège à destination de l'est de la République démocratique du Congo.

  Cette mobilisation, qui traduit la solidarité belge avec un pays partenaire historique, mérite d'être saluée. Elle appelle néanmoins des précisions quant à son cadre, à son volume et à son articulation avec la réponse internationale.

  En conséquence, Monsieur le ministre peut-il me faire savoir:

  1° le cadre de cette opération – bilatéral, ou en appui de l'OMS, de l'UNICEF ou de Médecins Sans Frontières –, ainsi que le coût total pour le budget de la Coopération au développement et la nature du matériel acheminé?

  72° si cette livraison s'inscrit dans une stratégie pluriannuelle de réponse aux épidémies récurrentes en RDC, ou s'agit-il d'une mesure ponctuelle?

  3° si le gouvernement maintient son engagement en faveur du 0,7 % du RNB consacré à la coopération?

  4° si la Belgique, en sa qualité de partenaire historique de la RDC, joue un rôle de coordination de l'effort européen et international face à la crise Ebola actuelle?

  Maxime Prévot:

  Monsieur De Smet, l'acheminement du matériel humanitaire depuis l'aéroport de Liège s'inscrit dans une réponse d'urgence coordonnée par l'Union européenne face à l'épidémie d'Ébola dans l'est de la République démocratique du Congo (RDC). Le vol du 25 mai dernier, transportant environ 100 tonnes de fournitures essentielles, de médicaments, de matériel de protection et d'équipements, a été organisé dans le cadre du pont aérien humanitaire mis en œuvre par la Commission européenne et l'UNICEF.

  Cette opération relève d'un effort humanitaire européen plus large, financé majoritairement par l'Union européenne, auquel la Belgique contribue dans le cadre de ses engagements multilatéraux. Cette intervention s'inscrit dans une approche humanitaire structurelle qui permet à la Belgique de réagir rapidement aux crises aiguës grâce à des financements flexibles prépositionnés auprès de partenaires multilatéraux de premier plan, tels que le Central Emergency Response Fund, les fonds humanitaires en RDC ainsi que le Disaster Response Emergency Fund de la Fédération internationale de la Croix-Rouge.

  Ce dispositif est complété par un soutien à des acteurs opérationnels majeurs, comme le Programme alimentaire mondial (PAM) et le Comité international de la Croix-Rouge (CICR), garantissant une capacité de déploiement rapide là où les besoins s'avèrent les plus urgents.

  En parallèle, la Belgique s'appuie sur un réseau d'organisations non gouvernementales expérimentées. Je pense notamment à Oxfam, Handicap International, Vétérinaires Sans Frontières (VSF), Médecins du Monde et Caritas, fortement ancrées dans les réalités locales et en lien étroit avec les communautés.

  Cette complémentarité entre canaux multilatéraux, d'une part, et canaux non gouvernementaux, d'autre part, permet d'assurer à la fois la rapidité, la flexibilité et l'ancrage local de notre action, tout en s'inscrivant dans un engagement plus large de renforcement du système de santé congolais, notamment en matière de surveillance épidémiologique, de capacité de diagnostic et de préparation aux crises sanitaires futures.

  En ce qui concerne les engagements internationaux en matière de Coopération au développement, la Belgique continue de souscrire à l'objectif consistant à consacrer 0,7 % du revenu national brut à la Coopération officielle au développement, même si chacun sait que nous en sommes désormais fort loin, a fortiori avec les réductions budgétaires auxquelles le gouvernement a soumis la Coopération au développement.

  Pour conclure, je tiens à souligner que la Belgique, en tant que partenaire constant de la RDC, joue un rôle crédible dans la réponse internationale. L'Institut de médecine tropicale d'Anvers y contribue de manière précieuse, grâce à une collaboration de longue date avec des partenaires congolais tels que l'Institut national de recherche biomédicale et le ministère de la Santé, notamment en matière de diagnostic, de séquençage génomique et de recherche clinique.

  Toujours en lien avec l'Institut de médecine tropicale, nous participons activement au mécanisme de coordination mené par l'OMS et les centres africains pour le contrôle et la prévention des maladies, ainsi qu'à l'échelle européenne au sein de Team Europe. La livraison depuis l'aéroport de Liège en est donc une illustration concrète. Nous contribuons ainsi de manière constructive à une réponse internationale coordonnée et efficace à l'épidémie d'Ebola, complémentairement aux efforts déployés par d'autres partenaires.

  Je vous remercie de votre attention.

  François De Smet:

  Merci, monsieur le ministre, pour cette réponse qui nous apporte un certain nombre d'éléments supplémentaires. Je me réjouis que la Belgique fasse partie de cet effort humanitaire international visant à aider la RDC à affronter cette terrible épidémie.

• Vraag: De aanhoudende problemen bij het CEV te Kinshasa (Q56016447C)

  De aanhoudende problemen bij het CEV te Kinshasa
  

  Gesteld door

  PS Lydia Mutyebele Ngoi
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 17 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Lydia Mutyebele Ngoi bekritiseert dat Congolezen systeemmatig worden belemmerd bij het aanvragen van Belgische visa door onmogelijkheid om afspraken te maken bij het Schengenhuis in Kinshasa, wat zij ziet als een politieke weigering – versterkt door discriminerende uitspraken van minister Van Bossuyt (Asiel & Migratie), die Congolezen afschildert als "gelukzoekers" en afraadt te komen. Maxime Prévot (minister BZ) erkent ernstige technische problemen (robotmisbruik door reisbureaus, verzadigde systemen) en belooft een radicale herziening van het afspraaksysteem, plus extra capaciteit (3 nieuwe loketten, verdubbeld personeel), maar ontkent elke politieke onderliggende intentie; studentenvisa (D) zouden nu binnen 48 uur worden behandeld, met stijgende aantallen. Mutyebele betwijfelt de effectiviteit van de maatregelen, wijst op jarenlange klachten en eist pragmatischere oplossingen (bv. fysieke afspraken zoals vroeger), terwijl ze Van Bossuyt’s retoriek blijft afwijzen als stigmatiserend; Prévot benadrukt technische urgentie maar mijdt de migratiepolitieke kritiek.

  Lydia Mutyebele Ngoi:

  Monsieur le ministre, à la fin de l'année dernière, je vous avais déjà posé cette question et vous m'aviez dit que vos services mettaient tout en œuvre pour améliorer la problématique des visas à la Maison Schengen de Kinshasa. Depuis des mois pourtant, les Congolais et Congolaises qui désirent demander un visa temporaire pour se rendre en Belgique pour des raisons qui leur sont propres – visite à leur famille, vacances, travail, etc. – en sont empêchés, non en raison d'un refus, mais en raison de l'impossibilité de prendre un rendez-vous au Centre européen des Visas, l'une des toutes premières étapes pour l'obtention d'un visa. On a donc affaire à un déni assez clair de notre obligation diplomatique de traiter les demandes légales de visa et d'y répondre dans un délai imparti.

  Récemment, votre charmante collègue, Mme Van Bossuyt, s'est rendue à Kinshasa et a clairement dit aux Congolais qu'ils devaient cesser de tenter de se rendre en Belgique parce qu'ils ne recevraient pas de visa, et qu'il ne servait à rien de venir en Belgique. Ces propos ont été relayés dans toute la presse. Mme Van Bossuyt a dénoncé, sans avancer de chiffres, que les demandes de visa touristique ne seraient en réalité que des tentatives de venir s'établir illégalement en Belgique. Elle a comparé les demandeurs de visa à des chercheurs de fortune.

  Dans ce contexte, la persistance des difficultés à obtenir un simple rendez-vous pour un visa me semble pouvoir être interprétée bien différemment. Au lieu d'être un problème logistique, j'ai l'impression qu'on peut l'interpréter comme un manque de volonté politique de la part de votre gouvernement MR, Engagés, N-VA, enzovoort .

  Mes questions sont simples. Quelle est l'évaluation de la situation des demandes de visa à la Maison Schengen de Kinshasa? Observe-t-on encore une saturation des demandes de rendez-vous, notamment du fait des agences de voyage, comme vous le disiez dernièrement?

  Quelle est la situation pour les étudiants congolais qui veulent venir étudier en Belgique? Des améliorations nettes et tangibles ont-elles été réalisées? Pouvez-vous affirmer que ces difficultés rencontrées par les demandeurs de visa n'ont aucun lien avec la politique que j'estime un peu raciste de la ministre de l'Asile et de la Migration, Mme Van Bossuyt?

  Voorzitster: Els Van Hoof.

  Présidente: Els Van Hoof.

  Maxime Prévot:

  Je parlerai sans détour. La gestion des rendez-vous au Centre européen des Visas reste une difficulté importante, qui m’ennuie fortement. Au départ, le système a été conçu pour être le plus neutre et équitable possible. En moyenne, 600 à 1 000 plages horaires sont ainsi libérées chaque semaine, ce qui représente un nombre très conséquent. Ces créneaux sont mis à disposition de manière aléatoire, donc jamais au même moment de la journée, afin d’éviter que des personnes ne monopolisent les réservations. Malheureusement, je dois bien en faire le constat, des agences de voyage et autres intermédiaires véreux, à la recherche du profit sur le dos des demandeurs ordinaires, arrivent, y compris grâce à des robots informatiques, à s’approprier une bonne partie de ces rendez-vous. Ils réservent les plages horaires pour ensuite les monnayer.

  Il faut reconnaître humblement que les parades techniques que nous avons mises en place, y compris récemment, n’ont pas produit les effets escomptés. Nous ne sommes d’ailleurs pas les seuls dans cette situation: des États européens et même des entreprises privées chargées de gérer les rendez-vous connaissent, elles aussi, le problème de saturation des plateformes et de contournement de procédures dans d’autres pays. Cela étant dit, nous ne baissons pas les bras et accordons la priorité nécessaire pour contrer ces pratiques frauduleuses. Mes services informatiques visent désormais à opérer une refonte radicale du système de rendez-vous, ne se limitant donc pas à des ajustements techniques. Il s’agit bien entendu d’un défi particulièrement complexe, notamment sur le plan informatique, et qui prendra donc un peu de temps. De grands efforts sont aussi réalisés pour recevoir un nombre croissant de demandes. Trois guichets supplémentaires de réception de rendez-vous sont ainsi en cours de construction, tandis que le nombre d’agents visa à l’ambassade et le personnel du Centre européen des Visas a presque doublé en 2024.

  Quant au lien que vous faites entre cette situation, que j’espère sincèrement temporaire, et la politique migratoire de la Belgique, c’est une insinuation déplacée. Elle est d’ailleurs en totale contradiction avec les efforts et les faits que je viens de vous exposer. Je ne compte donc pas entrer dans ce type de débats stériles.

  Pour ce qui est de la saison étudiante, elle a commencé il y a quelques semaines. Chaque jour, le Centre européen des Visas reçoit au quotidien quatre à cinq demandes de visas D pour études. Un nombre supérieur de demandes a déjà été traité par rapport à la même période de l’année passée. Ces demandes sont, par ailleurs, généralement traitées par l’ambassade dans un délai de 48 heures. Je pense que ces éléments vous démontrent qu’aucune volonté politique ne se cache derrière les contrariétés techniques rencontrées.

  Lydia Mutyebele Ngoi:

  Monsieur le ministre, je vous remercie pour vos réponses et pour les chiffres que vous nous exposez ici. Vous avez qualifié mes insinuations de déplacées. Cependant, face au manque de collaboration et à l'absence totale de rendez-vous disponibles auxquels sont confrontées les personnes désireuses de venir en Belgique, ces dernières ignorent tout des solutions que vous venez de me présenter. C'est précisément la raison pour laquelle j'exerce mon travail parlementaire, afin de pouvoir relayer ensuite que le ministre des Affaires étrangères fait son travail et cherche des solutions. Je suis pleinement consciente que cela prend du temps. Mais comprenez tout de même que, comme par hasard, les citoyens tentent d'obtenir des rendez-vous depuis des années sans jamais y parvenir. C'est tout à votre honneur de défendre votre collègue, je ne vous le reproche pas. En revanche, mon travail consiste aussi à dénoncer les propos particulièrement discourtois de votre collègue, qui invite les gens à ne pas tenter de venir en Belgique, les qualifiant de chercheurs de fortune et affirmant qu'ils n'obtiendront pas leurs visas. Dans l'opinion publique, le parallélisme s'établit dès lors très facilement. J'ai donc accompli mon travail de députée en vous interrogeant sur les solutions que vous apporterez face à cette pénurie de rendez-vous à la Maison Schengen. Je me suis d'ailleurs entretenue récemment avec notre ambassadrice en Belgique pour aborder cette problématique. Si l'informatique résout de nombreux problèmes, j'ai l'impression qu'il faut désormais des solutions bien plus pragmatiques, à l'instar d'une présence physique. À l'époque où je suis arrivée en Belgique, voici 30 ou 40 ans, le système fonctionnait bien. Mes parents me racontaient qu'on se rendait directement en présentiel à l'ambassade pour prendre rendez-vous et il était impossible de commercialiser ces plages horaires. Par ailleurs, des étudiants m'ont rapporté – est-ce des rumeurs? – que les procédures pour l'obtention d'un visa étudiant traînent parfois depuis deux ans, rendant leur accueil en Belgique difficile. Vos réponses témoignent de votre volontarisme. Pourriez-vous dès lors demander à vos équipes d'accélérer ces démarches? Au vu de la situation sanitaire et sécuritaire, notamment avec la crise liée à Ébola, ces personnes ont besoin de venir en Belgique pour voir leur famille, se faire soigner ou étudier. Leur objectif n'est pas de rester. Ce ne sont pas que des chercheurs de fortune, comme l'a prétendu votre collègue, même si je sais que vous ne partagez pas son avis.

• Vraag: De ReThink HQ-hervorming van de FOD Buitenlandse Zaken (Q56016460C)

  De ReThink HQ-hervorming van de FOD Buitenlandse Zaken
  

  Gesteld door

  PS Christophe Lacroix
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 17 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Samenvatting: Volgens Christophe Lacroix roept de ReThink HQ-hervorming van Buitenlandse Zaken – hoewel noodzakelijk – grote bezorgdheid op bij personeel: ondanks beloftes over transparantie, welzijn en cocreatie ervaren medewerkers opaciteit, topdown-beslissingen, werkdrukverzwaring en een gebrek aan concrete oplossingen voor de toevoeging van extra governance-lagen, terwijl het sociaal overleg laat komt en rolverdeling onduidelijk blijft. Hij vraagt zich af of ontwikkelingssamenwerking niet ondergeschikt wordt aan geo-economische belangen en bekritiseert dat een kern-DG niet volledig betrokken was. Minister Maxime Prévot verdedigt de hervorming als onvermijdelijk om de verouderde structuren (sinds de jaren ’90) aan te passen aan geo-economische uitdagingen (bv. kritieke materialen) en veiligheidsbelangen, met meer integratie tussen diplomatie, ontwikkelingssamenwerking en economie – zonder de bevoegdheden van gewesten aan te tasten. Hij ontkent gebrek aan participatie, benadrukt dat de hervorming lang is voorbereid en belooft begeleiding om de angst voor verandering om te buigen in kansen voor een "actiegerichte diplomatie", maar erkent dat niet alle praktische vragen al zijn beantwoord. Lacroix herkent de noodzaak, maar waarschuwt dat succes afhangt van menselijk draagvlak via dialogue en vertrouwen, niet enkel structuurwijzigingen.

  Christophe Lacroix:

  Monsieur le ministre, la réforme ReThink HQ du SPF Affaires étrangères est présentée comme une modernisation nécessaire face aux bouleversements géopolitiques. Personne ne conteste ce besoin. Ce qui inquiète aujourd'hui une partie importante du personnel, c'est le décalage croissant entre ce que contient le plan stratégique (blueprint) et la réalité vécue.

  Le document met en avant transparence, confiance, cocréation, leadership collaboratif et bien-être. Pourtant, de nombreux agents décrivent l'inverse : opacité, décisions descendantes, informations fragmentaires et incertitude permanente.

  Le Blueprint reconnaît lui-même surcharge et complexité administratives. Mais la réponse proposée repose sur davantage de structures, de coordination et de gouvernance matricielle. Il affirme que l'agilité et la transversalité résoudront ces problèmes, sans expliquer concrètement comment. Comment réduire la charge de travail en ajoutant des niveaux de validation ? Comment améliorer le bien-être alors que les agents évoquent fatigue du changement et perte de sens ?

  Vous affirmez être attentif au bien-être. Pourtant, beaucoup vivent cette réforme comme une contre-preuve, avec des attentes accrues d'adaptabilité sans garanties sur la stabilité ou la charge de travail. Derrière l'agilité, certains perçoivent une dilution des responsabilités et une multiplication des donneurs d'ordre. Le Blueprint admet d'ailleurs que les rôles devront encore être clarifiés.

  Cette réforme transforme en profondeur le SPF et traduit un changement doctrinal majeur, intégrant sécurité, géoéconomie et coopération dans une logique transversale. Des similitudes avec des modèles néerlandais interrogent aussi l'évolution du rôle du SPF.

  Enfin, le fait qu'un exercice d'une telle ampleur ait été finalisé sans pleine participation d'une direction générale clé interroge sur la collégialité du processus.

  Moderniser ne peut signifier faire porter en permanence aux agents le poids des restructurations, au risque de fragiliser expertise et service public.

  Monsieur le ministre, comment pouvez-vous affirmer que ReThink HQ renforcera bien-être, transparence et efficacité alors que le dialogue social intervient tardivement, que les mécanismes restent peu concrets et qu'un malaise important persiste parmi les agents?

  Monsieur le ministre, comment garantissez-vous que la coopération au développement préservera ses objectifs propres, sans être subordonnée à des logiques de diplomatie économique ou stratégique?

  Maxime Prévot:

  Monsieur Lacroix, ReThink HQ marque une étape importante dans le trajet de réforme du SPF Affaires étrangères, entamée il y a quelques années déjà, avec une large consultation à travers le ministère à Bruxelles et dans nos postes diplomatiques.

  Nonobstant plusieurs améliorations importantes au niveau des processus de travail et de la capacité stratégique du SPF, force est de constater que les structures et les méthodes de travail n'ont plus été revues de manière fondamentale depuis les années 1990, après la chute du Mur et, dans une moindre mesure, depuis la réforme Copernic d'il y a 25 ans.

  Or le monde autour de nous a fondamentalement changé. Et ce monde appelle plus que jamais à une diplomatie forte et dynamique, qui prend des initiatives au service de nos valeurs, au service de nos intérêts. C'est pour cette raison que j'ai souhaité déjà une refonte du réseau de postes diplomatiques, l'année dernière, en fonction notamment de nos priorités stratégiques. C'est la raison pour laquelle il fallait aussi faire aboutir cette "remise à jour" de la structure de notre ministère à l'égard des réalités et défis d'aujourd'hui et plus de ceux de l'après-guerre froide.

  Notre sécurité et notre prospérité dépendent plus que jamais de notre capacité à défendre, dans le cadre de la géo-économie mondiale, nos intérêts économiques. Voilà pourquoi j'ai décidé de centraliser et de consolider, au sein d'une direction générale pour la géo-économie et la diplomatie économique, l'expertise économique au sein du SPF en soutien aux régions et leurs agences, toujours dans le respect de leurs compétences. J'insiste sur ce point: il ne doit pas y avoir de doute. Cette volonté de créer cette direction générale É conomie ne vise en aucun cas à se substituer aux compétences des régions. Elle consiste plutôt à regrouper, sous un même chapeau, celles et ceux qui, au sein du ministère fédéral, travaillent déjà sur des dossiers à connotation économique. Il s’agit aussi de rappeler que dans le monde transactionnel qui est devenu le nôtre, les enjeux géopolitiques, y compris sur le plan économique – pensons aux matériaux critiques –, occupent une place essentielle.

  Une direction générale politique, sécurité et défense permettra aussi de mieux assumer le rôle du SPF en tant que département de sécurité et d'approfondir nos partenariats en soutien à la défense ainsi qu'aux autres partenaires sécuritaires en Belgique.

  Nous voulons aussi contribuer à ces priorités en intégrant davantage les instruments de la coopération au développement et notre politique étrangère. C'est la raison pour laquelle je suis à la fois ministre des Affaires étrangères et de la Coopération internationale. La réforme contribue à cette intégration, tant au niveau structurel qu'au niveau de la gouvernance. L'objectif est réellement que la coopération au développement soit le bras armé, le prolongement de notre politique étrangère, et non que l'une agisse dans un sens tandis que l'autre agirait dans un autre. Il ne s'agit pas d'instrumentaliser la coopération pour la détourner de son ADN. Il s'agit d'accepter davantage de porosité entre l'action extérieure et les intérêts intérieurs.

  Il s'agit aussi d'aligner beaucoup plus étroitement nos priorités diplomatiques sur nos actions de coopération. Il est parfois paradoxal de se retrouver à financer à coups de dizaines de millions d'euros des projets de coopération dans un pays avec lequel nous avons décidé, par exemple, de rompre certains liens ou de supprimer la coopération parce que le régime a pris des orientations problématiques. Cela fait donc partie des enjeux. Il n'est ni choquant ni injustifié d'ouvrir la perspective de la coopération au développement aux réalités diplomatiques.

  C'est aussi reconnaître qu'une politique de développement efficace peut contribuer à défendre nos intérêts nationaux. On parle sans cesse de partenariats mutuellement bénéfiques. Oui, nous devons effectivement quitter le registre paternaliste de ceux qui font de la coopération en apportant tout leur savoir à l'égard de ceux qui n'en auraient pas. Lorsque les pays nous demandent des partenariats gagnant-gagnant, des partenariats mutuellement bénéfiques, il faut évidemment, en premier ressort, examiner ce qui pourra bénéficier au pays avec lequel nous entrons en dialogue, mais aussi quels sont les intérêts que notre pays, en retour, compte tenu du caractère mutuellement bénéfique de ce partenariat, doit lui aussi pouvoir valoriser et défendre.

  Notre objectif est clair: disposer d'un département plus agile, plus intégré et davantage orienté vers la défense des intérêts de notre pays. C'est aussi l'essence même de notre diplomatie. Nous voulons donc aller au-delà de la logique des silos. Toutes les dimensions de mon SPF doivent désormais fonctionner comme les composantes d'une stratégie internationale unique. C'est d'ailleurs la logique qui sous-tend les nouvelles directions géographiques, lesquelles rassembleront toute l'expertise liée à un pays ou à une région particulière au sein d'une même direction. Jusqu'à présent, vous aviez, par exemple, au sein de la coopération, quelqu'un qui était spécialisé dans tel pays. Puis, au sein de la diplomatie hors coopération, vous aviez également un expert de ce même pays. Et les deux ne se parlaient pas nécessairement.

  À un moment donné, ce qu'il faut, c'est disposer d'une vision holistique de l'action de la Belgique dans un pays donné, avec à la fois la diplomatie économique, les questions de sécurité, les questions d'intérêt national et les questions de coopération au développement.

  Ces directions auront donc une vue d'ensemble transversale, dite à 360 degrés, sur nos intérêts, les instruments que nous pourrions déployer pour les consolider et les leviers diplomatiques dont nous disposons. Ce que vous avez lu dans le blueprint est donc, d'une part, une réponse aux priorités politiques et géopolitiques de ce gouvernement et de notre pays, dans un monde qui évolue sans cesse, et d'autre part, le fruit d'une longue réflexion et d'une large consultation au sein du ministère.

  Il n'est donc guère correct d'affirmer que cette réforme aurait été élaborée sans la pleine participation de l'une ou l'autre DG. Cela s'est fait des mois durant et le processus avait d'ailleurs débuté même avant mon arrivée. C'est vrai, par contre, il s'agit d' une réforme en profondeur. Comme chaque réforme, elle suscite toujours un petit peu de crainte, d'appréhension. On sait où on est, on s'interroge quant à savoir ce que l'on fera demain, comment on devra travailler différemment avec les partenaires. Mais voilà toute la plus-value: pouvoir faire en sorte que, tant au niveau organisationnel qu'individuel, ce soit un défi qui, au-delà de poser des questions, offre surtout des perspectives d'épanouissement.

  Il n'y a pas encore à ce stade de réponse à toutes les questions qu'il me paraît logique de poser dans le chef de chacun des agents, vu l'ampleur de la réforme, puisque chacun souhaite très rapidement être confortabilisé quant à son devenir professionnel, à son nouveau cadre. Mais c'est évidemment au fil des semaines qui viennent ce qui sera réalisé.

  Un accompagnement au changement, tant au niveau technique que sur le fond, est bien sûr mis en place. Ce sera la priorité du management du SPF pour les mois et les années à venir. Je veillerai personnellement à ce que ce soit le cas. Cette réforme doit en tout cas permettre à nos agents, dans les départements comme à l'étranger, d'évoluer d'une diplomatie parfois trop déclaratoire vers une diplomatie d'action, basée sur nos intérêts concrets propres, plutôt que de se faire à chaque fois dribbler par les Chinois, les Américains ou les Russes. Il faut pouvoir agir avec lucidité sur le monde tel qu'il est, en acceptant que ce qui est transactionnel n'est pas sale. Tout dépend de quelle manière on aborde les choses, avec quelles valeurs. Il ne s'agit pas d'aller vampiriser les ressources des autres, comme certains le font. Il s'agit de travailler intelligemment au développement, par exemple, de l'autonomie stratégique européenne, ce qui nécessite d'avoir aussi accès à des matériaux critiques, mais de le faire dans le respect de notre interlocuteur et du développement de ses propres intérêts locaux.

  On vit dans une période turbulente au niveau international, compliquée aussi. Une diplomatie qui pèse sur la scène internationale n'est pas un luxe. C'est une nécessité pour un pays de taille moyenne comme le nôtre, dont l'économie dépend aussi lourdement des exportations.

  Une fonction publique agile, forte, efficace; une fonction publique respectée, qui trouve matière à saisir les challenges et défis de demain grâce à ces transformations, c'est important pour sauvegarder et consolider la prospérité et la sécurité de nos concitoyens.

  Christophe Lacroix:

  Merci, monsieur le ministre. Vous avez été plus que complet dans la défense de la réforme que vous portez à travers une complémentarité entre les Relations extérieures et la Coopération au développement. Et je dois dire que je peux vous rejoindre sur de nombreux arguments que vous évoquez. On en a fait écho lors d'une audition de cette commission il y a quelques semaines sur le programme Global Gateway de l'Union européenne, qui rassemblait des représentants de la société civile mais également de votre SPF et de BIO. C'était très intéressant et votre réponse l'est tout autant.

  Pour le reste, je crois que la réforme et votre volonté de disposer d’une administration plus souple, plus agile consistent à transformer un paquebot qui n'a plus été gouverné – ou très mal ou très peu gouverné – depuis les années 90.

  Maxime Prévot:

  (…)

  Christophe Lacroix:

  Je reprends, puisque j'aime aussi la nuance. La structure n'était selon vous pas suffisamment cohérente. J'ai été mandataire à la province – député provincial – il y a quelques années, où j'ai amené une modernisation de la fonction publique provinciale. On me disait: "Monsieur le député, nous avons toujours fait comme cela!" Face à ces difficultés, il a donc fallu consacrer énormément de temps au facteur humain: rassurer les agents, privilégier le dialogue social et convaincre de l'opportunité. Quand il y a un changement ou un problème, il y a toujours une solution et une opportunité. C'est toujours la même chose. Connaissez-vous la différence entre un optimiste et un pessimiste? Ils meurent de la même manière, mais vivent de manière très différente. Par conséquent, j'ai pris acte de votre réponse et je n'hésiterai pas à la communiquer aux agents. Certains sont venus me trouver en étant particulièrement inquiets, mais néanmoins motivés par le mandat et les fonctions qu'ils occupent depuis plusieurs années maintenant au sein de votre service public fédéral.

• Vraag: De hongerstaking van een Belgische vrouw in Griekenland (Q56016604C)

  economie en werk

  De hongerstaking van een Belgische vrouw in Griekenland
  

  Gesteld door

  Ecolo-Groen Sarah Schlitz
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 17 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Sarah Schlitz kaart de grievende situatie aan van Suzon Doppagne, een Belgische die in hongerstaking ging tegen een EU-gefinancierd (€15 mln) gentrificatieproject in Athene, waar 400 kwetsbare inwoners dreigen uitgezet te worden uit een historische, solidaire gemeenschap (met zorg, onderdak en cultuur). Ze beschuldigt de Griekse overheid van fraude (leegstandsverklaringen), rechtenschending (EU-Handvest, EVRM) en illegale besteding van EU-gelden zonder burgerraadpleging, en eist diplomatieke druk van België. Minister Maxime Prévot bevestigt geen consulaire hulp (niet aangevraagd) en wijst politieke bemiddeling af, omdat het een Grieks intern project betreft; hij beperkt zich tot sanitaire zorgen over Doppagne. Schlitz kritiseert dit standpunt: ze benadrukt dat Doppagne politieke steun wil voor onderzoek naar EU-fraude en mensenrechtenschendingen, en dat België als EU-lidstaat verantwoordelijkheid draagt voor misbruik van publiek geld in een woningcrisis.

  Sarah Schlitz:

  Monsieur le ministre, je souhaite avec cette question attirer votre attention sur la situation extrêmement préoccupante de Suzon Doppagne, une citoyenne belge qui réside au sein de la communauté de Prosfygika à Athènes, en Grèce, et qui a débuté, le 1 er mai 2026, une grève de la faim en protestation contre un projet immobilier des autorités grecques.

  Prosfygika est constitué d'un ensemble de bâtiments datant des années 30 et qui héberge actuellement et depuis 15 ans une communauté intergénérationnelle de plus de 400 personnes. Cette communauté a développé un système de solidarité et de services essentiels qu'actuellement la Grèce, dans son contexte de crise économique et sociale que je ne dois pas vous décrire, n'est plus en mesure d'offrir à ses citoyens les plus vulnérables. On parle d'une pharmacie solidaire, de distributions de repas, d'hébergement de familles malades dont les proches sont soignés dans l'hôpital situé juste à côté de Prosfygika, d'un espace pour les enfants, d'une bibliothèque, etc.

  Ce projet est aujourd'hui menacé par un projet de réaménagement porté par la Région de l'Attique et financé – tenez-vous bien – par des fonds européens: 15 millions d'euros pour expulser 300 familles, raser des bâtiments de grande valeur historique et patrimoniale, dans le but de recréer une zone gentrifiée en plein cœur d'Athènes.

  Cette situation m'inquiète à quatre égards.

  Premièrement, il s'agit des fausses déclarations dans le dossier d'obtention des fonds européens régionaux. Les porteurs de projet ont déclaré que les bâtiments étaient vacants, niant l'existence des 400 occupants qui cherchent, depuis des années, à transformer leur communauté en un véritable quartier durable, vert et inclusif.

  Deuxièmement, les autorités refusent d'organiser une consultation citoyenne, pourtant obligatoire dans le cadre de l'obtention de ces fonds.

  Troisièmement, je relève la violation des droits fondamentaux des occupants, notamment les articles 7 et 34 de la Charte des droits fondamentaux de l'Union européenne, qui imposent aux États de respecter le domicile et encadrent strictement les expulsions, ainsi que la jurisprudence de la Cour européenne des droits de l'homme, qui exige que toute expulsion soit proportionnée et précédée d'un examen individuel de chacune des situations des personnes, accompagné de garanties procédurales effectives.

  Quatrième point d'inquiétude, je signale la destruction d'un patrimoine remarquable, ces bâtiments étant des témoins de l'architecture Bauhaus du siècle passé.

  Au vu de la gravité de la situation et du danger immédiat que représente cette grève de la faim pour la vie de cette citoyenne belge, mes questions sont les suivantes.

  Quel contact avez-vous eu avec l'ambassadeur grec? Quelles initiatives avez-vous prises vis-à-vis de votre homologue du gouvernement grec? Surtout, quelles initiatives avez-vous prises ou envisagez-vous de prendre quant à l'utilisation potentiellement illégale de fonds européens?.

  Maxime Prévot:

  Madame Schlitz, la grève de la faim de cette citoyenne belge a été signalée à l'ambassade de Belgique à Athènes le 22 mai dernier. L'ambassade a alors tenté de contacter la personne concernée elle-même, mais jusqu'à présent sans succès. Par l'intermédiaire des services consulaires basés à Bruxelles, sa famille a été informée qu'elle pouvait soumettre une demande d'assistance consulaire à l'ambassade.

  À ce jour, aucune demande d'assistance consulaire n'a été introduite par cette citoyenne ou sa famille, ni auprès de l'ambassade de Belgique à Athènes ni auprès des services consulaires à Bruxelles. Le cadre juridique de l'assistance consulaire limite par ailleurs l'intervention de mes services sur le plan consulaire. Ceux-ci ne peuvent ni intervenir dans le projet pour lequel notre compatriote se bat – ce n'est pas leur rôle – ni imposer à cette dame de mettre fin à sa grève de la faim.

  Quant à vos autres questions, permettez-moi d'indiquer qu'il ne m'appartient pas, en tant que ministre des Affaires étrangères, de m'exprimer sur un projet immobilier porté par les autorités grecques. Je m'en tiens donc aux considérations relatives à la situation sanitaire de la ressortissante belge que vous avez évoquée, tout en réitérant que nous restons à sa disposition pour lui prêter assistance.

  Sarah Schlitz:

  Merci, monsieur le ministre, pour vos réponses. Bien évidemment, la revendication de Suzon Doppagne n'est pas d'obtenir une aide consulaire. Il s'agit d'une grève de la faim qu'elle a commencée de son plein gré dans un but de protestation politique. Ce qu'elle souhaite de la part des autorités de son pays, c'est qu'elles prennent des contacts diplomatiques afin de pouvoir exercer une pression sur le gouvernement grec par rapport à une situation qui ne respecte ni les droits humains ni les droits des habitants de ce quartier. Par ailleurs, il est également question de l'utilisation de fonds publics européens. On parle quand même d'argent public, donc notamment de l'argent des citoyens belges, utilisé pour détruire et expulser et jeter à la rue des personnes extrêmement fragiles, qui disposent aujourd'hui, grâce à ce projet de solidarité, d'un toit au-dessus de la tête et qui, une fois ce projet transformé par un quartier bourgeois, n'auront plus la possibilité d'être hébergées ailleurs, compte tenu de l'absence de services publics à la hauteur des enjeux en Grèce et de la grave crise du logement que connaît l'Europe, à laquelle Athènes n'échappe évidemment pas. Ce qui est souhaité ici, c'est donc un appui de votre part concernant les investigations relatives à une utilisation illégale de fonds publics et la possibilité de signaler à la Grèce le caractère illégal des opérations qui semblent être menées à Athènes. Telle est la demande de cette ressortissante, qu'elle m'a chargée de vous transmettre. Je lui transmettrai également le message que vous m'avez adressé. Je pense qu'il s'agit, quoi qu'il en soit, d'une information qui mérite d'être relayée. Je vous remercie donc pour les démarches qui ont pu être entreprises de votre côté.

• Vraag: De situatie in Cuba (Q56016648C)

  Vraag: Cuba (Q56016870C)

  Vraag: De situatie in Cuba (Q56017143C)

  De situatie in Cuba
  Cuba
  De situatie in Cuba
  Politieke en sociale ontwikkelingen in Cuba summaryExplanation

  Gesteld door

  N-VA Kathleen Depoorter
  Vooruit Annick Lambrecht
  PVDA-PTB Nabil Boukili
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 17 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  België veroordeelt het Amerikaanse embargo tegen Cuba herhaaldelijk (ook in EU-verband) en steunt humanitair via multilaterale kanalen (o.a. $1,4 miljoen voor het Wereldvoedselprogramma), terwijl de EU €20 miljoen (2022-2026) investeert in gezondheid, voedsel en water. Kathleen Depoorter (oppositie) bekritiseert dat de minister mensenrechtenschendingen (foltering, onderdrukking persvrijheid) negeert, ondanks Amnesty-rapporten, en eist dat België deze kwestie expliciet aansnijdt in EU-diplomatie. Annick Lambrecht (Vooruit) betwist de sluiting van de Belgische ambassade in Havana (na 123 jaar), die volgens haar de isolatie van Cuba verergert en de bevolking een "toevluchtspunt" ontnemt, en dringt aan op versterkte diplomatieke druk op de VS om het embargo op te heffen. De minister stelt dat de sluiting geen noemenswaardig nadeel oplevert, gezien de beperkte bilaterale banden, maar belooft waakzaamheid over de politieke situatie.

  Kathleen Depoorter:

  Mijnheer de minister, ik verwijs naar de tekst van mijn vraag zoals ingediend.

  Cuba verkeert in een diepe en veelzijdige crisis. De combinatie van structurele economische problemen, sociale spanningen en de aanhoudende Amerikaanse economische blokkade plaatst het land onder extreme druk. Dit vertaalt zich in schrijnende tekorten aan brandstof, voedsel en elektriciteit, met chronische stroomuitval als gevolg. De gevolgen voor de dagelijkse levensomstandigheden van de Cubaanse bevolking zijn ernstig, en treffen in het bijzonder de toegang tot gezondheidszorg.

  Daarnaast blijven ernstige zorgen bestaan over de mensenrechtensituatie. Amnesty International documenteert het gebruik van foltering en de stelselmatige beperking van vrijheid van meningsuiting en persvrijheid door het huidige regime. Tot slot wordt in internationale analyses gewag gemaakt van een mogelijke Amerikaanse interventie, mocht de geopolitieke aandacht van Washington verschuiven van het conflict met Iran.

  Graag verneem ik het volgende van u

  1. Welk standpunt verdedigt België, al dan niet in Europees verband, ten aanzien van de aanhoudende mensenrechtenschendingen in Cuba, en welke concrete stappen werden hieromtrent reeds ondernomen binnen de EU-structuren?

  2. Overweegt België gerichte humanitaire steun aan Cuba, met name in de gezondheidssector? Zo ja, welke garanties worden ingebouwd om te verzekeren dat deze hulp daadwerkelijk de bevolking bereikt en niet door het regime wordt onderschept of aangewend?

  Annick Lambrecht:

  Mijnheer de minister, ik verwijs voor de inleiding naar de tekst van mijn vraag zoals ingediend en overloop enkel mijn vragen.

  Ten eerste, welke stappen zet de Belgische regering om de humanitaire crisis onder de Cubaanse bevolking door de aanhoudende Amerikaanse sancties te verlichten?

  Ten tweede, welke diplomatieke initiatieven neemt België om de dialoog tussen de VS en Cuba te bevorderen?

  Ten derde, kunt u herhalen dat de Belgische regering formeel van oordeel is dat het Amerikaanse embargo tegen Cuba onverwijld moet worden stopgezet?

  Ten vierde, de Belgische ambassade in Havanna werd inmiddels gesloten, na 123 jaar, en de website werd offline gehaald. Vooruit vreest dat België daardoor Cuba nog meer geïsoleerd heeft. Kunt u dat tegenspreken?

  Maxime Prévot:

  La position de principe de la Belgique de s’opposer fermement à l’embargo américain contre Cuba est connue et je la réitère. Cette position est défendue tant dans nos contacts bilatéraux avec Cuba et les États-Unis qu’avec les pays de la région et qu’au sein des instances européennes.

  Wat de humanitaire situatie in Cuba betreft, is de impact op de bevolking aanzienlijk. Er zijn verregaande gevolgen voor elektriciteit, watervoorziening, transport en voedselproductie.

  Ook het gezondheidssysteem is sterk verzwakt, met tekorten aan medicijnen en discontinuïteit in de zorgverlening. De stijging van de kindersterfte en het uitstellen van talrijke operaties illustreren de ernst van de situatie.

  Volgens de Verenigde Naties dreigt een structurele humanitaire crisis, aangezien huidige humanitaire vrijstellingen onvoldoende zijn om het brandstoftekort en de financiële beperkingen te compenseren.

  Face à cette situation, la Belgique contribue au soutien humanitaire à Cuba par le biais de canaux multilatéraux. Avec le financement non affecté d’organisations humanitaires et de fonds flexibles internationaux, nous garantissons une réponse rapide aux besoins les plus urgents. Ainsi, deux contributions de respectivement 477 000 dollars américains et 938 967 dollars américains, issues du Immediate Response Account , qui est alimenté par la Belgique, ont été mobilisées en faveur du Programme alimentaire mondial.

  Parallèlement, l’Union européenne, premier acteur humanitaire à Cuba – il faut le rappeler – a mobilisé plus de 14 millions d’euros entre 2022 et 2025 et consacre actuellement 6 millions d’euros pour 2026 dans les domaines de la santé, de la sécurité alimentaire et de l’accès à l’eau.

  Wat de levering van brandstoffen door een Russische tanker twee maanden geleden betreft, blijven de redenen hiervoor onduidelijk. Sommige waarnemers zien dat als een signaal van goodwill in het kader van contacten met Havana. Die eenmalige levering verandert echter niets aan de structurele brandstofschaarste op het eiland.

  Je veux rappeler que, si nous fermons effectivement notre ambassade, il n’y a pas à avoir de craintes d’isolationnisme particulières. Nous n’avions quasiment aucune coopération de nature économique, l’essentiel en était culturel, au demeurant une compétence des communautés. L’absence de notre ambassade ne sera donc pas de nature à causer un préjudice particulier ni à accentuer une difficulté pour la population. Néanmoins, nous restons bien entendu toujours attentifs à l’évolution de la situation politique et civile à Cuba.

  Kathleen Depoorter:

  Dank u, mijnheer de minister. We moeten de humanitaire situatie natuurlijk opvolgen en we zijn het er helemaal mee eens dat u de blokkade door de VS veroordeelt, maar ik heb in uw antwoord niets gehoord over de mensenrechtenschendingen, tenzij ik niet goed heb geluisterd.

  Die mensenrechtenschendingen zijn bekend; Amnesty International rapporteert daar jaarlijks over. Ik ga er helemaal akkoord dat we flexibele kredieten inzetten voor humanitaire hulp, want de Cubanen zitten echt op hun tandvlees. Er is geen functionerende gezondheidszorg en er is geen toegang tot voldoende voedsel. Uw steun aan het Wereldvoedselprogramma kan dus op mijn volledige instemming rekenen.

  We moeten echter ook durven te wijzen op de tekortkomingen inzake mensenrechten van de Cubaanse overheid. Er is geen vrijheid van meningsuiting, er zijn meldingen van foltering en hulpverleners verdwijnen. De rapporten daarover zijn legio. U moet dat meenemen wanneer u maatregelen neemt, want ook dat komt de bevolking van Cuba ten goede. Dat lijkt mij een belangrijk aandachtspunt.

  Voor het overige moeten we uiteraard de situatie blijven monitoren en er samen met de Europese Unie voor zorgen dat de bevolking in Cuba een menswaardig leven kan leiden.

  Annick Lambrecht:

  Dank u wel, mijnheer de minister. Ik juich het toe dat u humanitaire steun aan Cuba verleent. Die steun vanuit België en vanuit de EU is ook nodig. Wij blijven erbij dat het behouden van onze ambassade een belangrijk signaal zou zijn geweest. We moeten de Cubanen blijven steunen. Door daar weg te gaan, voegen we nog een druppel toe aan de miserie waarin zij zich bevinden. Wordt de humanitaire situatie van de bevolking beter door het behoud van onze ambassade aldaar? Dat kunnen we niet zonder meer concluderen, maar het was wel een plaats waar men terechtkon. Daarom is het belangrijk dat naast de humanitaire steun ook de diplomatie alle kansen blijft krijgen. Ik vraag u, mijnheer de minister, om op elk mogelijk forum diplomatiek te blijven aandringen bij de Verenigde Staten dat wat daar gebeurt, buiten alle proporties is en absoluut niet kan.

• Vraag: De Europese meerjarenbegroting (Q56016801C)

  Vraag: De EU-bijdrage (Q56016802C)

  economie en werk

  De Europese meerjarenbegroting
  De EU-bijdrage
  De EU-financiering en meerjarenbegroting summaryExplanation

  Gesteld door

  VB Britt Huybrechts
  VB Britt Huybrechts
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 17 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Britt Huybrechts bekritiseert dat het EU-budgetvoorstel (1,27% BNI, +2.000 mjd euro) en nieuwe EU-belastingen (digitaks, crypto, gokken) België 2,5-2,8 mjd extra per jaar zouden kosten, terwijl de regering thuis bespaart op pensioenen en zorg – een "budgettaire kunstgreep" die transparantie ondermijnt. Maxime Prévot (minister) bevestigt de stijging maar wijst kortingen af, benadrukt rode lijnen (behoud douane-inkomsten, focus op defensie/klimaat) en stelt dat de impact op gewesten nog onduidelijk is. Huybrechts eist alsnog een Belgische korting, wijzend op de "politieke hypocrisie" om burgers te laten bezuinigen terwijl de EU-macht groeit.

  Britt Huybrechts:

  Ik verwijs voor beide vragen naar mijn schriftelijk ingediende versie.

  In het Europees Parlement werd deze week een standpunt goedgekeurd over de toekomstige meerjarenbegroting van de Europese Unie voor de periode 2028-2034. Daarbij wordt gepleit voor een budget van maar liefst 1,27% van het bruto nationaal inkomen, goed voor meer dan 2.000 miljard euro.

  Daarnaast wil het Parlement ook nieuwe Europese inkomstenbronnen invoeren, zoals: een Europese digitaks, heffingen op cryptotransacties, en zelfs belastingen op online gokken.

  Men stelt bovendien voor om de terugbetaling van het coronaherstelfonds buiten de begrotingsplafonds te houden, wat opnieuw extra ruimte creëert om uitgaven te verhogen.

  1. Wat is het standpunt van de Belgische regering over deze forse uitbreiding van het Europese budget?

  2. Is België bereid om mee te gaan in een begroting van 1,27% van het BNI?

  3. Hoe staat de regering tegenover de voorgestelde nieuwe Europese belastingen, zoals de digitaks, cryptoheffingen en belastingen op online gokken? Acht u het wenselijk dat de Europese Unie zich steeds meer ontwikkelt tot een eigen belastingheffende overheid?

  4. Wat is het Belgische standpunt over het buiten de begroting houden van de terugbetaling van het coronaherstelfonds? Is dat volgens u geen vorm van budgettaire kunstgreep die de transparantie ondermijnt?

  5. Welke rode lijnen zal België verdedigen in de komende onderhandelingen over het meerjarig financieel kader? En hoe zal u ervoor zorgen dat de belangen van onze belastingbetaler centraal blijven staan?

  Volgens recente berichtgeving en interne berekeningen zou de Belgische bijdrage aan de Europese Unie vanaf het volgende Meerjarig Financieel Kader aanzienlijk stijgen. Er wordt gesproken over een bijkomende kost van ongeveer 2,5 miljard euro extra per jaar voor België. Dat terwijl België vandaag al met een bijzonder zware begrotingssituatie kampt en de federale regering tegelijk miljarden aan bijkomende besparingen zoekt.

  Tegelijk zien we dat verschillende lidstaten, waaronder Nederland en Duitsland, expliciet inzetten op kortingen of correctiemechanismen op hun bijdrage aan de Europese begroting.

  Klopt het dat de Belgische bijdrage aan de Europese Unie potentieel met ongeveer 2,5 miljard euro per jaar zou stijgen vanaf 2028?

  Op welk totaalbedrag per jaar zou de Belgische bijdrage dan uitkomen?

  Welke concrete positie verdedigt België vandaag in de onderhandelingen over het nieuwe Meerjarig Financieel Kader?

  Zal België, net zoals Nederland en Duitsland, ook actief inzetten op een korting of correctiemechanisme op de Belgische EU-bijdrage?

  Welke rode lijnen hanteert de regering in deze onderhandelingen?

  Werd reeds berekend wat de impact hiervan zou zijn op Vlaanderen en de andere deelstaten?

  Hoe verklaart u dat bepaalde media, waaronder HLN, reeds inzage lijken te hebben gekregen in interne berekeningen en rapporten, terwijl parlementsleden die hierover reeds weken vragen hebben hangende deze informatie nog niet ontvingen?

  Maxime Prévot:

  Mevrouw Huybrechts, de Europese Commissie heeft in juli 2025 haar voorstel voor het volgende meerjarig financieel kader voorgesteld. Dat voorstel moet de Europese Unie de nodige slagkracht geven om de vele uitdagingen waarmee zij wordt geconfronteerd, het hoofd te bieden.

  Die nieuwe uitdagingen hebben dan ook een onmiddellijke impact op de bijdrage van de lidstaten. In het initiële voorstel zou dat voor België neerkomen op een stijging van onze jaarlijkse bijdrage aan de EU-begroting met naar schatting 2,5 tot 2,8 miljard euro, wat overeenkomt met een toename tussen 56 en 64 %. Ondertussen werd de negotiating box met cijfers gepubliceerd door het Cypriotische voorzitterschap. Daarbij wordt een verlaging van het volume met 2 % voorgesteld. Dat is duidelijk niet genoeg.

  Ik heb in het Parlement al eerder benadrukt dat ik een overtuigd eurofiel ben. Ik geloof in een sterker Europa en wens een positieve boodschap uit te dragen over de Europese begroting. Tegelijk moeten we de realiteit onder ogen zien. De voorgestelde verlaging van het volume met 2 % volstaat zeker niet. De beperkte budgettaire marge op federaal niveau laat ons vandaag niet toe om een dergelijke stijging zonder meer op te vangen. Verschillende lidstaten bevinden zich overigens in een soortgelijke situatie.

  België ondersteunt een toekomstgericht meerjarig financieel kader, met bijzondere aandacht voor concurrentievermogen, defensie, migratie en klimaatverandering. Tegelijk blijven we het belang onderstrepen van het landbouw- en het cohesiebeleid. Daarnaast pleiten we voor een vereenvoudigde en flexibele begroting waarin een evenwicht wordt gevonden tussen voorspelbaarheid en doeltreffend bestuur, met een passende rol voor de Raad en met respect voor de institutionele eigenheid van de lidstaten.

  Ik onderstreep dat op dit moment de piste van een korting op de Belgische bijdrage niet op tafel ligt.

  Tegelijk zoeken we actief naar manieren om de budgettaire impact voor ons land te beperken. In dat kader vormt het behoud van de inningskosten op douanerechten een duidelijke en sterke prioriteit. Dankzij onze performante havens en luchthavens fungeert België als een van de belangrijkste toegangspoorten tot de wereldhandel in Europa. De 25% van de douanerechten, die wij vandaag mogen behouden, vertegenwoordigt een significante inkomstenbron en een cruciaal element in de lopende onderhandelingen.

  Wat de impact op de gefedereerde entiteiten betreft, blijft voorzichtigheid geboden. Op dit moment blijft de Federale Staat exclusief verantwoordelijk voor de bijdrage aan de Europese begroting. De mogelijke gevolgen voor gewesten en gemeenschappen zullen in belangrijke mate afhangen van de verdere uitwerking van voorstellen inzake nieuwe eigen middelen, waarover de discussie zowel op Europees als op intra-Belgisch niveau nog plaats moet vinden. De voorstellen over eigen middelen waarnaar u verwijst, liggen inderdaad formeel niet op tafel, maar werden in de Raad geopperd. Ook over de eventuele aanpassingen van de terugbetaling van het coronaherstelfonds is er nog geen formeel voorstel voorgelegd. Het proces evolueert constant en we blijven intussen waken over de budgettaire impact voor België.

  Britt Huybrechts:

  Mijnheer de minister, ik denk dat het debat allang niet meer alleen over cijfers gaat, maar ook over politieke keuzes en prioriteiten. De Vlamingen en zeker ook de Walen krijgen vandaag voortdurend te horen dat het geld op is, dat er op pensioenen moet worden bespaard, dat er besparingen nodig zijn in de gezondheidszorg, dat de gezinnen langer moeten werken en meer moeten bijdragen, terwijl er tegelijkertijd plots ook 2,5 tot misschien zelfs 2,8 miljard euro extra voor de Europese Unie moet worden vrijgemaakt. De Vlamingen en ook de Walen zullen niet aanvaarden dat u blijft besparen op hun koopkracht, zorg en pensioenen, terwijl de Europese Unie alsmaar grotere budgetten en steeds meer macht naar zich toe trekt. Er staat u en de eerste minister dan ook maar een ding te doen en dat is een korting op de EU-bijdragen op tafel te leggen. Ook als overtuigd eurofiel kunt u dat vragen, want, zoals u zelf hebt onderstreept, België doet al heel veel voor de Europese Unie.

• Vraag: De crisis in Mali (Q56016803C)

  De crisis in Mali
  

  Gesteld door

  VB Britt Huybrechts
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 17 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Volgens Britt Huybrechts is de veiligheid in Mali acuut verslechterd door gecoördineerde aanvallen van jihadistische groepen (JNIM) en rebellen, met een avondklok en een dringend vertrekadvies voor Belgen. Minister Maxime Prévot meldt dat 80 Belgen in Mali wonen (10 geregistreerd via Travellers Online), maar geen repatriëringen gepland zijn; commerciële vluchten blijven beschikbaar, hoewel de ambassade in Bamako sluit en taken naar Ouagadougou verschuiven. Hij bevestigt dat er een geactualiseerd crisisdraaiboek is, maar waarschuwt dat een luchtevacuatie onmogelijk wordt bij herhaalde luchthavensluiting, terwijl coördinatie met EU-partners loopt via het EU Civil Protection Mechanism. Huybrechts toont tevredenheid met het antwoord, zonder verdere kritiek.

  Britt Huybrechts:

  Ik verwijs naar de schriftelijke versie van mijn ingediende vraag.

  De veiligheidssituatie in Mali is de afgelopen dagen ernstig verslechterd. Gewapende groepen voerden gecoördineerde aanvallen uit op strategische doelwitten, onder meer in de hoofdstad Bamako. De autoriteiten hebben een avondklok ingesteld en verlengd, terwijl de FOD Buitenlandse Zaken landgenoten oproept om het land onmiddellijk te verlaten en alle reizen afraadt. Tegelijk blijft de situatie bijzonder volatiel, met jihadistische groepen zoals JNIM en Toeareg-rebellen die hun activiteiten opvoeren.

  Hoeveel Belgische staatsburgers bevinden zich momenteel in Mali, en hoeveel daarvan zijn geregistreerd via Travellers Online?

  Welke concrete maatregelen heeft de FOD Buitenlandse Zaken genomen om hun veiligheid te waarborgen sinds de recente escalatie?

  Zijn er momenteel repatriëringen gepland voor Belgische burgers? Zo ja, via welke routes en modaliteiten zullen deze verlopen?

  Hoeveel vluchten met Belgische passagiers zijn nog gepland richting Mali in de komende dagen of weken? Wordt overwogen om deze te beperken of op te schorten?

  Bestaat er een operationeel draaiboek voor een eventuele evacuatie van Belgische burgers uit Mali? Werd dit recent geactualiseerd in functie van de huidige situatie?

  In welke mate werden lessen getrokken uit eerdere evacuatieoperaties, met name uit het Midden-Oosten, waar de crisiscommunicatie als onduidelijk werd ervaren?

  Zijn alle noodzakelijke diplomatieke toelatingen, zoals overvluchtrechten en landingsrechten, reeds verzekerd in geval van een snelle evacuatie?

  Hoe verloopt de coördinatie met Europese partners en internationale organisaties om een eventuele gezamenlijke evacuatie te organiseren?

  Acht de minister de huidige consulaire capaciteit ter plaatse voldoende om een grootschalige crisis op te vangen, of worden bijkomende middelen overwogen?

  Maxime Prévot:

  Volgens de beschikbare cijfers zijn er een tachtigtal Belgen als woonachtig in Mali geregistreerd. Een tiental Belgische reizigers heeft zijn aanwezigheid gemeld via Travellers Online. Vanwege de erg volatiele veiligheidssituatie in Mali wordt het Belgen al sinds november 2025 aangeraden het land te verlaten. De ambassade heeft die boodschap meermaals via verschillende kanalen aan de Belgische gemeenschap in Mali herhaald. Er zijn geen repatriëringen van Belgen uit Mali gepland. De luchthaven in Bamako is operationeel en verschillende commerciële luchtvaartmaatschappijen bieden luchtverbindingen aan. De Belgen die nog in Bamako verblijven, kregen meermaals het advies van de ambassade om daarvan gebruik te maken, zolang dat nog mogelijk is.

  Elke Belgische ambassade beschikt over een crisisdossier. Dat dossier bevat relevante informatie en procedures om het hoofd te bieden aan verschillende crisisscenario's. Het crisisdossier wordt regelmatig geactualiseerd. Na elke crisis vindt een denkoefening plaats om lessen te trekken en desgevallend onze bijstands- en evacuatieprocedures te verbeteren. In geval van een plotse verslechtering van de veiligheidssituatie wordt geëvalueerd op welke manier de Belgen ter plaatse kunnen worden bijgestaan. De aanvallen van 25 april hebben tot een tijdelijke sluiting van de luchthaven geleid. Als dat scenario zich herhaalt, behoort een evacuatie via de lucht niet tot de mogelijkheden. De coördinatie met de Europese partners verloopt vlot. Als er een evacuatie plaatsvindt, kan die gezamenlijk worden georganiseerd via het EU Civil Protection Mechanism.

  De ambassade in Bamako wordt binnenkort gesloten. De consulaire bevoegdheid voor Mali wordt geleidelijk overgeheveld naar onze ambassade in Ouagadougou. Er wordt bijzondere aandacht besteed aan de kennisoverdracht tussen beide posten, zodat de consulaire situatie in Mali op de meest adequate manier verder kan worden opgevolgd.

  Britt Huybrechts:

  Mijnheer de minister, dank u voor uw antwoord. U was zeer volledig. We doen in Mali wat we als land moeten doen.

• Vraag: Het incident in Israël met een Franse non (Q56016804C)

  internationale politiek en migratie

  Het incident in Israël met een Franse non
  

  Gesteld door

  VB Britt Huybrechts
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 17 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Britt Huybrechts bekritiseert het aanhoudende geweld en intimidatie tegen christenen (en moslims) in Jeruzalem, waaronder de aanval op een Franse non en de weigering van toegang tot de Heilige Grafkerk voor kardinaal Pizzaballa, en wijst op Israëls stilzwijgen als normalisering van dergelijk gedrag. Ze vraagt of België de Israëlische ambassadeur heeft aangesproken en eist concrete actie voor de veiligheid van Belgische christenen. Minister Maxime Prévot veroordeelt het geweld (de dader werd gearresteerd) en erkent de structurele aard van dergelijke incidenten, maar verwijst voor Belgische maatregelen naar een eerder schriftelijk antwoord zonder nieuwe stappen te beloven. Huybrechts bekritiseert dat Israël het probleem bagatelliseert (o.a. door een eerdere uitspraak over "christenhaat als Joodse traditie") en benadrukt de wereldwijde toename van anti-christelijk geweld, met 111+ incidenten in 2024 alleen al in Jeruzalem.

  Britt Huybrechts:

  Ik verwijs naar de tekst van mijn vraag zoals ingediend.

  Op Palmzondag in Jeruzalem werd kardinaal Pierbattista Pizzaballa samen met de Custos van het Heilig Land door de Israëlische politie de toegang tot de Heilige Grafkerk ontzegd.

  Intussen moeten we vaststellen dat dit geen alleenstaand feit was. De voorbije weken zijn er opnieuw meerdere incidenten geweest waarbij christenen, priesters en religieuzen het doelwit werden van intimidatie en geweld. Gelovigen worden bespuwd, priesters lastiggevallen en recent werd zelfs een Franse non hardhandig aangevallen.

  Wat daarbij bijzonder opvalt, is dat dit laatste incident nauwelijks internationale verontwaardiging heeft uitgelokt. Israël heeft zich tot op vandaag niet duidelijk gedistantieerd. Dat stilzwijgen is problematisch, want het dreigt dit soort gedrag te normaliseren.

  Vandaag is het een Franse non, maar morgen kan het evengoed een Belgische zijn.

  Heeft u, naar aanleiding van het eerdere incident met kardinaal Pizzaballa, de Israëlische ambassadeur op het matje geroepen? Zo ja, wat was het resultaat? Zo nee, waarom niet?

  Bent u, gezien de recente escalatie en het aanhoudende karakter van deze feiten, alsnog bereid om de Israëlische ambassadeur op het matje te roepen?

  Welke concrete stappen onderneemt u om de belangen en de veiligheid van Belgische christenen in Israël, en in het bijzonder in Jeruzalem, actief te verdedigen?

  Maxime Prévot:

  Mevrouw Huybrechts, net als u was ik op 28 april bijzonder geschokt door de beelden van een non die op klaarlichte dag op straat in Jeruzalem hardhandig in de rug werd geduwd en vervolgens op de grond werd geslagen. Die afschuwelijke daad werd door het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken veroordeeld. De dader werd snel aangehouden en zal voor die gewelddadige feiten worden berecht.

  Zoals u aangaf, is dat gewelddadige incident slechts een voorbeeld uit een lange reeks soms zeer ernstige incidenten waarmee christelijke, maar ook moslimgemeenschappen in Jeruzalem en meer in het algemeen in de bezette Palestijnse gebieden te maken hebben.

  Voor de maatregelen die België neemt ter ondersteuning van de vrijheid van godsdienst in de bezette Palestijnse gebieden, in het bijzonder in Jeruzalem, verwijs ik u naar het recente schriftelijke antwoord nr. 431 over dat onderwerp.

  Britt Huybrechts:

  Mijnheer de minister, dat is inderdaad geen losstaand feit. Ik ben heel blij dat u dat ook toegeeft, want helaas krijg ik bijna dagelijks videobeelden van gelijkaardige feiten doorgestuurd. Over de hele wereld zien we dat de christenhaat toeneemt. Kerken worden geviseerd, gelovigen worden geïntimideerd en vermoord. Ook in Jeruzalem neemt het aantal incidenten tegenover christenen, maar ook tegenover moslims, en hun geloofsbeleving alleen maar toe. In 2024 zaten we zelfs aan meer dan 111 geregistreerde meldingen en u weet ook dat niet alles wordt gemeld. Een minister zei vier jaar geleden openlijk dat christenen bespuwen een oud-Joodse traditie is. Dan weten we dat dit fenomeen niet zal afnemen. Wie werkelijk staat voor religieuze vrijheid, verdedigt die consequent, ongeacht het land, ongeacht het geloof en ongeacht het moment. Ik hoop dat Israël daaruit lessen trekt.

• Vraag: De Afrobarometer (Q56016805C)

  De Afrobarometer
  

  Gesteld door

  VB Britt Huybrechts
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 17 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Britt Huybrechts (N-VA) stelt dat Afrikanen volgens Afrobarometer (2021) eigen economische groei verkiezen boven westerse hulp, bekritiseert dat België miljarden blijft uitgeven terwijl eigen schulden en migratiesamenwerking tekortschieten, en pleit voor strengere voorwaarden (terugname akkoorden) en afbouw van ontwikkelings- en klimaathulp. Minister Prévot (cdH) ontkent dat Afrikanen internationale samenwerking afwijzen—zij willen gelijkwaardige partnerschappen—en verdedigt het huidige beleid als wederzijds voordelig (veiligheid, klimaat, handel), met kritische evaluaties maar géén afbouw; hij wijst op klimaatverplichtingen (Parijs) en de belangrijke rol van België in mondiale stabiliteit. Huybrechts reageert sceptisch op Prévots "voorspelbare" weigering om te bezuinigen, maar erkent het democratisch debat; ze houdt vast aan haar standpunt: prioriteit voor Belgische belangen en begrotingsdiscipline. Kernconflict: Moet hulp gekoppeld worden aan Belgische voorwaarden (migratie, budget) of behouden als 'win-win' partnerschap?

  Britt Huybrechts:

  Volgens Afrobarometer zegt een meerderheid van de Afrikanen zelf dat ze liever hun eigen landen uitbouwen via eigen belastingen en economische groei, dan afhankelijk te blijven van westerse ontwikkelingshulp. Maar hier blijven we miljarden euro's uitsturen alsof Afrika zonder Europese subsidies niet kan functioneren.

  Misschien moeten we eens luisteren naar wat Afrikanen zélf zeggen in plaats van altijd te denken dat Europa weet wat goed is voor hen.

  België zit ondertussen zelf diep in de schulden, onze mensen betalen zich blauw aan belastingen en toch wordt er onvoldoende bespaard op deze enorme kost van ontwikkelings- en klimaatprojecten. Terwijl veel landen amper meewerken aan de terugkeer van illegale migranten of criminele onderdanen.

  Ontwikkelingssamenwerking moet stoppen met een blanco cheque te zijn. Als er nog middelen gaan, dan moet dat in de eerste plaats in functie zijn van onze belangen en gekoppeld worden aan concrete voorwaarden zoals terugnameakkoorden en samenwerking rond migratie.

  Heeft de minister kennisgenomen van de Afrobarometer-resultaten over ontwikkelingshulp?

  Wil u de Belgische ontwikkelingshulp verder grondig afbouwen?

  Zal u ontwikkelingssamenwerking sterker koppelen aan samenwerking rond terugkeer van illegale en criminele onderdanen?

  Is hij bereid ook de klimaatontwikkelingshulp kritisch te bekijken en grondig af te bouwen?

  Maxime Prévot:

  Mevrouw Huybrechts, Afrobarometer publiceert maandelijks meerdere rapporten, ook over ontwikkeling en internationale samenwerking. Ik neem aan dat u verwijst naar hun publicatie van november 2021, Beyond borders, Africans prefer self-reliant development, remain skeptical of free trade and open borders.

  Dat rapport stelt vast dat 65 % van de ondervraagden eigen financiering verkiezen boven het sluiten van buitenlandse leningen voor de ontwikkeling van het land, wat tot een toename van de schuldenlast aan het buitenland en buitenlandse instellingen leidt. De ondervraagden konden enkel voor antwoord 1 of 2 kiezen. Wat Afrobarometer dus in essentie aantoont, is dat vele Afrikaanse burgers terecht belang hechten aan economische zelfredzaamheid, binnenlandse groei en sterke publieke instellingen. Dat is een belangrijke boodschap die ik volledig onderschrijf. Tegelijkertijd betekent dit geenszins dat men internationale partnerschappen afwijst, zolang deze gelijkwaardig zijn en bijdragen tot duurzame ontwikkeling en niet tot afhankelijkheid.

  Die benadering ligt perfect in lijn met de Belgische internationale samenwerking, die zich baseert op wederzijds voordelige partnerschappen. Deze leveren voordelen op voor het partnerland en voor ons. We baseren ze op een transparante gelijkwaardige dialoog en country ownership , waarbij landen zelf hun prioriteiten bepalen en onze internationale samenwerking hun autonomie versterkt.

  Wat betreft de vraag of de Belgische ontwikkelingssamenwerking grondig moet worden afgebouwd, wil ik heel duidelijk zijn. Dat is voor mij geenszins aan de orde. Internationale samenwerking vormt een essentiële pijler, een hefboom van ons buitenlands beleid en draagt bij tot zowel de veiligheid, de stabiliteit als de welvaart, zowel in de wereld als in België.

  De gevolgen van conflicten en onveiligheid, gezondheidscrisissen, klimaatverandering, voedselonzekerheid en fragiliteit zijn per definitie grensoverschrijdend. Deze uitdagingen samen aanpakken, komt dus ook rechtstreeks de Belgische bevolking ten goede.

  Een structurele afbouw van onze internationale samenwerking zou dan ook contraproductief zijn. Hij doet fragiele en instabiele regio's kantelen naar explosieve of humanitaire situaties en ondermijnt de ontwikkeling en economische transformatie van onze partnerlanden. Een dergelijke evolutie zou meteen een grote impact hebben op onze eigen stabiele voedsel- en energietoevoer, onze klimaatweerbaarheid, onze gezondheidsveiligheid, onze stabiliteit en welvaart.

  Daarnaast wil ik benadrukken dat migratie een wezenlijk onderdeel is van de bilaterale betrekkingen van België met landen van herkomst en transit. Een whole-of-governmentaanpak van onze betrekkingen met derde landen is dan ook van wezenlijk belang om duurzame en op vertrouwen gebaseerde dialogen en alomvattende partnerschappen tot stand te brengen. Hierbij dient een evenwicht te worden gevonden tussen de verschillende aspecten van die betrekkingen. Het gaat niet alleen over de terugname van uitgeprocedeerde asielzoekers en samenwerking op het vlak van Justitie, veiligheid, visumbeleid en sociale fraude, maar ook over thema's als onderwijs, energie, handel, internationale samenwerking en klimaatverandering.

  Tot slot wil ik u eraan herinneren dat de regering heeft afgesproken haar engagementen onder de Overeenkomst van Parijs na te komen. Dat betreft ook onze engagementen op het vlak van samenwerking rond de strijd tegen klimaatverandering, een van mijn prioriteiten inzake internationale samenwerking.

  Alle financiering voor internationale samenwerking, inclusief klimaatfinanciering, moet vanzelfsprekend kritisch worden geëvalueerd op efficiëntie en doeltreffendheid. De Belgische internationale samenwerking en de partners die we ondersteunen, beschikken daarvoor over de nodige instrumenten. Ook werden duidelijke beleidsrichtlijnen voor alle actoren inzake internationale klimaatactie uitgewerkt als antwoord op de evaluatie van de federale internationale klimaatfinanciering uit 2022.

  Een andere publicatie van Afrobarometer, namelijk Africans demand immediate climate action from rich nations and stronger measures from their own governments , van november 2025, leert ons bovendien dat de Afrikaanse bevolking verwacht dat wij collectief actie ondernemen in de strijd tegen klimaatverandering en dat de regeringen van rijke landen, maar ook hun eigen overheden, hun engagementen in het kader van het klimaatakkoord nakomen. Ook op het vlak van klimaat wil ik dus inzetten op partnerschappen die het klimaatbeleid in kwetsbare landen ondersteunen met een focus op klimaataanpassing en die tegelijk bijdragen aan onze eigen klimaatweerbaarheid.

  Wij investeren bijvoorbeeld in vroege waarschuwingssystemen via de Strengthening Observations Financing Facility . Weersverwachtingen en klimaatvoorspellingen zijn immers maar zo betrouwbaar als de data waarop ze zijn gebaseerd. De wereldwijde dekking inzake weersobservatie die de Strengthening Observations Financing Facility tot doel stelt, is van onschatbare waarde en vormt een onmiskenbare win-winsituatie.

  De vraag is dus niet of wij moeten afbouwen, maar op welke manier wij middelen zo doelgericht en efficiënt mogelijk kunnen inzetten.

  Britt Huybrechts:

  Mevrouw de voorzitster, mijnheer de minister, ik verwijs inderdaad naar die specifieke meting. Waarom verwijs ik naar die meting van 2021? Ik doe dat omdat ze onlangs nog aan bod kwam in een aflevering van De Afspraak . Ze werd daar aangehaald door een Afrika-expert en daarom vond ik het heel interessant om ze een aantal jaar later opnieuw onder de aandacht te brengen. Voor het overige kon ik uw antwoord al voorspellen. U bent daarin altijd heel consequent geweest, wat op zich positief is. Ik heb ook al andere politici meegemaakt. Wij zullen het natuurlijk nooit over alles eens zijn. Dat is ook een sterk kenmerk van een democratie. Mochten wij het over alles eens zijn, dan zou het saai worden. Ik dank u alvast voor uw antwoord. Het was erg uitgebreid en ook heel interessant. Wie weet, komt u toch nog wat dichter bij ons standpunt, al was het maar om de begroting op orde te krijgen. Ik dank u nogmaals voor uw antwoord.

• Vraag: De gevolgen van het nieuwe handelsakkoord tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten (Q56016807C)

  economie en werk

  De gevolgen van het nieuwe handelsakkoord tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten
  

  Gesteld door

  VB Britt Huybrechts
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 17 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Britt Huybrechts bekritiseert het EU-VS-handelsakkoord als onevenwichtig en nadelig voor Europa, met eenzijdige tariefafschaffing door de EU (0% voor VS-producten) terwijl de VS 15% hanteert, en stelt dat de EU te toegeeflijk was onder Amerikaanse druk. Maxime Prévot beaamt de asymmetrie maar verdedigt Belgisch pragmatisch voorstemmen omwille van stabiliteit, transparantie en de tijdelijke aard (einddatum 2029) van het akkoord, met hoop op toekomstige aanpassingen via opschortingsclausules en heronderhandelingen over tarieven en uitzonderingslijsten. Huybrechts herhaalt haar kritiek dat de EU systematisch zwakke akkoorden sluit, zonder zichtbaar voordeel voor Belgische regio’s, en vraagt zich af wat België terugkrijgt voor haar EU-bijdragen. Prévot wijst op toekomstige onderhandelingen en monitoring, maar erkent dat concrete impactanalyses ontbreken.

  Britt Huybrechts:

  Ik verwijs opnieuw naar de ingediende vraag.

  Na maanden van druk, dreigementen en ultimatums heeft de Europese Unie uiteindelijk ingestemd met de uitvoering van het handelsakkoord dat vorig jaar door commissievoorzitter Ursula von der Leyen en president Donald Trump werd gesloten.

  De kern van de deal blijft bijzonder onevenwichtig. De EU schaft haar invoertarieven op Amerikaanse industriële goederen af, terwijl de VS een invoertarief van 15 procent blijven heffen op Europese producten. Zelfs na bijkomende beschermingsmechanismen blijft de fundamentele asymmetrie overeind.

  Dit akkoord lijkt vooral te bevestigen dat de onderhandelingsstrategie van Trump werkt. Door zijn handelsoorlog wist hij een akkoord door te drukken dat minder gunstig is voor Europa dan voor de VS. Opvallend is dat landen zoals China een veel hardere lijn hebben gevolgd tegenover Washington en daardoor betere voorwaarden hebben afgedwongen.

  Hoe beoordeelt de regering dit handelsakkoord vanuit Belgisch economisch belang?

  Welke positie zal België innemen in de Raad van de EU wanneer dit akkoord ter stemming voorligt?

  Beschikt u reeds over een analyse van de gevolgen van dit akkoord voor België?

  Welke impact verwacht u op de Belgische export naar de VS en op de handelsbalans tussen beide landen?

  Welke Belgische sectoren zullen volgens de regering het zwaarst getroffen worden door het blijvende Amerikaanse invoertarief van 15 procent?

  Verwacht u verschuivingen in internationale handelsstromen als gevolg van dit akkoord, en zo ja, welke gevolgen kan dit hebben voor onze economie?

  Deelt u de analyse dat de EU zich in deze onderhandelingen te afhankelijk en te toegeeflijk heeft opgesteld tegenover de Amerikaanse drukpolitiek?

  Wat zal de regering doen als blijkt dat Belgische bedrijven concurrentieel nadeel ondervinden van deze nieuwe handelsregeling?

  Maxime Prévot:

  Mevrouw Huybrechts, op 20 mei bereikten de Europese Commissie, het Europees Parlement en de Raad onder Cypriotisch voorzitterschap een akkoord ter implementatie van de handelsovereenkomst tussen de EU en de VS, aan de hand van twee verordeningen.

  Ik ga ermee akkoord dat dit akkoord onevenwichtig is en dat de EU een aantal belangrijke en eenzijdige toegevingen doet aan de VS, waaronder een nultarief voor Amerikaanse industriële producten die de EU-markt binnenkomen.

  Dit heeft te maken met de specifieke context waarin dit akkoord tot stand kwam, onder meer het belang van de Amerikaanse steun aan Oekraïne. Men mag niet onderschatten hoezeer onze Europese constructie ons in de afgelopen maanden geholpen heeft bij de bescherming van onze handels- en economische belangen. De handels- en investeringsrelatie tussen de EU en de VS is niet alleen de belangrijkste economische relatie ter wereld op het vlak van goederen, diensten en investeringen, het is ook de meest wederzijds voordelige relatie. Dit asymmetrische akkoord doet daar afbreuk aan.

  Toch stemt België voor dit akkoord. Ook onze bedrijven zijn vragende partij om dit akkoord te steunen. De reden hiervoor is pragmatisch en rationeel. Hoewel het onevenwichtig is, moet dit akkoord twee belangrijke zaken garanderen: stabiliteit en transparantie voor onze bedrijven, onze werknemers, en onze consumenten.

  Het tarief van 15 % is zeker niet ideaal, maar indien het correct wordt toegepast voor alle goederen brengt het wel duidelijkheid voor onze exportbedrijven en kan men dit tarief incalculeren in de kostprijs. Het is ook belangrijk te benadrukken dat dit akkoord tijdelijk is. Door het invoeren van een zogenaamde sunset clause werd er immers een einddatum op deze overeenkomst geplakt die alle opties openlaat na 2029, gaande van de beëindiging van het akkoord tot een verlenging en/of aanpassing.

  Bovendien bevatten de twee EU-verordeningen ook belangrijke opschortingsclausules en beschermingsmechanismen. Daarbij is ook het monitoringaspect essentieel.

  Wat betreft uw vragen over de verwachte impact op de Belgische export naar de VS en over de gevolgen voor onze sectoren en de internationale handelsstromen, verwijs ik naar mijn collega, de minister van Economie.

  Het is nog te vroeg om het werk van de EU en de Europese Commissie te beoordelen. Het huidige akkoord is geen eindpunt, maar wel een startpunt. Zodra dit akkoord is goedgekeurd, zullen de gesprekken tussen Brussel en Washington over de Amerikaanse tarieven op staal, aluminium, koper en hun derivaten opnieuw in een hogere versnelling schakelen. Het is ook de bedoeling om zo snel mogelijk de onderhandelingen met betrekking tot de uitbreiding van de zogenaamde exemption list , een lijst met EU-producten die onder een nultarief zouden vallen, te heropstarten.

  Britt Huybrechts:

  Mijnheer de minister, bedankt voor uw antwoord. Het begin van uw antwoord vat eigenlijk alles al samen: het is inderdaad een zeer onevenwichtig akkoord. Het is vooral een akkoord dat past in alle andere akkoorden van de EU van de voorbije jaren. Op een of andere manier slaagt zij er immers in altijd in de slechtst mogelijke positie te zitten en daarmee ook de slechtst mogelijke akkoorden tot stand te brengen, zowel voor de Belgische economie als voor de Vlaamse en de Waalse economie. Opnieuw, ik heb daar heel veel vragen bij. Enkele vragen geleden verwees ik nog naar de extra EU-bijdrage. We betalen heel veel, maar ik zie niet altijd wat we daarvoor terugkrijgen. Opnieuw bedankt voor uw antwoord. Het was zeer uitgebreid en zeer interessant.

• Vraag: Het ebolabestand in de DRC (Q56016855C)

  gezondheid en welzijn

  Het ebolabestand in de DRC
  

  Gesteld door

  Vooruit Fatima Lamarti
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 17 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Fatima Lamarti (Vooruit) bekritiseert de gebrekkige internationale respons op de ebola-uitbraak in DRC/Oeganda door geweld, onveilige toegang voor hulpverleners en de “desastreuze” terugtrekking van de VS uit WHO/USAID, en eist een ebolabestand, meer budget en inzet van Belgische expertise (ITG/Enabel). Minister Prévot bevestigt Belgische steun via diplomatie (oproep tot bestand), financiering (€25,5M via CERF/NGO’s), ITG-onderzoek en structurele gezondheidsversterking, maar wijst een apart “ebolabestand” af als “niet opportuun” en benadrukt bestaande initiatieven. Lamarti blijft kritisch: ondanks EU-steun (€0,5jrd) blokkeert geweld hulpverlening en dringt aan op versterkte Belgische diplomatie en operationele inzet.

  Fatima Lamarti:

  Mijnheer de minister, de Wereldgezondheidsorganisatie classificeert de ebola-uitbraak in de Democratische Republiek Congo en Oeganda als een internationale noodsituatie. Gewapend geweld en grootschalige verdrijving in de conflictprovincies Ituri en Noord-Kivu blokkeren de medische hulpverlening. Hulporganisaties vragen daarom met spoed om een ebolabestand. Deze humanitaire pauze moet medische teams veilige toegang geven tot de getroffen bevolking.

  Tegelijkertijd is de internationale steun ingestort. De Verenigde Staten trokken zich terug uit de Wereldgezondheidsorganisatie en ontmantelden noodhulpagentschap USAID. Deze beslissingen ondermijnen de internationale respons rechtstreeks. Zowel de Wereldgezondheidsorganisatie als de Europese Unie zijn vastberaden en eisen meer actie op het terrein om de epidemie onder controle te krijgen. Dit betekent meer hulp, betere ondersteuning van de sector, meer onderzoek, meer beschermend materiaal en meer geschoold personeel ter plaatse.

  België bezit specifieke expertise inzake zowel de regio als basisgezondheidszorg en tropische geneeskunde via het Instituut voor Tropische Geneeskunde. Onze ontwikkelingssamenwerking beschikt over de juiste instrumenten om doeltreffend tussen te komen. Vooruit vraagt dat ons land zijn unieke positie gebruikt om de internationale respons te versterken.

  Daarom stel ik u enkele vragen. Welke diplomatische initiatieven ontplooit u binnen de VN, onder meer via de Veiligheidsraad, en de Europese Unie om internationaal te pleiten voor een ebolabestand in de Democratische Republiek Congo en Oeganda, zodat hulpverlening en medische mogelijk worden?

  Wat is uw standpunt over de noodzaak van een ebolabestand?

  Het Amerikaanse vertrek uit de Wereldgezondheidsorganisatie, de inkrimping van USAID en de algemene vermindering van ontwikkelingssamenwerking hebben desastreuze gevolgen. Heeft u hier al op gereageerd inzake ebola en welke stappen moeten nu ondernomen worden?

  Op welke manier zet u de specifieke expertise van het Instituut voor Tropische Geneeskunde en Enabel in om de bestrijding van de uitbraak ter plaatse snel op te schalen?

  Overweegt u extra budgettaire steun of gerichte tussenkomsten om de acute tekorten in de regio op te vangen?

  Maxime Prévot:

  Mevrouw de voorzitster, mevrouw Lamarti, uw vraag over de ebola-uitbraak in de Democratische Republiek Congo biedt de kans om de Belgische inzet te situeren binnen de internationale respons. Zoals u aangeeft, is een stabiele veiligheidssituatie essentieel voor een doeltreffende aanpak van de epidemie. Daarom ondersteunt België actief de lopende bemiddelingsinspanningen, onder meer in Washington en Doha.

  Hoewel er een staakt-het-vuren werd overeengekomen, moeten we helaas vaststellen dat dit op het terrein niet consequent wordt nageleefd. Samen met de Europese Unie en internationale partners roept België dan ook op tot het respecteren van het bestand en het verzekeren van veilige humanitaire toegang. In deze context acht België een parallel initiatief niet opportuun.

  Wat betreft de daling van de internationale financiering, België volgt deze evoluties op, maar focust op zijn eigen bijdrage en expertise. Dankzij de financiering van de Belgische ontwikkelingssamenwerking speelt het Instituut voor Tropische Geneeskunde hierbij een centrale rol, via diagnostiek, genetische analyse van het virus, epidemiologische opvolging en voorbereiding van klinisch onderzoek, in samenwerking met Congolese en internationale partners. Er werden middelen gemobiliseerd door het Instituut voor Tropische Geneeskunde voor laboratoriumversterking, onderzoek en onmiddellijke respons.

  Daarnaast draagt België bij aan internationale inspanningen rond vaccins en behandelingen, onder meer via samenwerkingen met internationale onderzoeksinitiatieven en Belgische instellingen. België ondersteunt ook de humanitaire hulpverlening aan de getroffen bevolking, met bijzondere aandacht voor toegang tot zorg en bescherming van de meest kwetsbaren. Via multilaterale partners zoals de Wereldgezondheidsorganisatie en via het Belgische ontwikkelingsagentschap wordt ook gewerkt aan de structurele versterking van het gezondheidsstelsel.

  België blijft een geëngageerde humanitaire partner, met substantiële bijdragen aan flexibele multilaterale fondsen, waaronder het CERF, met 17 miljoen euro, en het Humanitair Fonds voor de Democratische Republiek Congo, met 8,5 miljoen euro, die een snelle respons mogelijk maken.

  Tegelijk financiert België verschillende humanitaire ngo's die actief zijn op het terrein, waaronder Oxfam, Caritas, Handicap International en Vétérinaires Sans Frontières, die via flexibele mechanismen zoals de crisis modifiers snel de nodige acties hebben opgestart. Deze aanpak laat toe snel en dicht bij de bevolking in te grijpen, in het bijzonder op het vlak van preventie, hygiëne en sensibilisering.

  Deze gecombineerde aanpak weerspiegelt een duidelijke keuze van België om niet alleen in te zetten op de onmiddellijke respons op gezondheidscrisissen, maar ook op de duurzame versterking van gezondheidssystemen en pandemische paraatheid, zodat toekomstige uitbraken sneller en efficiënter kunnen worden voorkomen en beheerst.

  Fatima Lamarti:

  Mijnheer de minister, ik vernam een paar uur geleden dat de Europese Unie een half miljard euro vrijmaakt voor de bestrijding van ebola. Dat is noodzakelijk en belangrijk. Tegelijk blijf ik bezorgd. Zolang geweld en onveiligheid medische teams verhinderen de bevolking te bereiken, blijft de pandemie zich verspreiden. België moet daarom zijn diplomatieke en operationele rol blijven opnemen. Ik pleit voor veilige humanitaire toegang en voor het concreet op het terrein inzetten van onze expertise inzake tropische geneeskunde en ontwikkelingssamenwerking. Bedankt.

• Vraag: Armenië na de recente verkiezingen (Q56016871C)

  Vraag: De verkiezingen in Armenië (Q56017024C)

  Armenië na de recente verkiezingen
  De verkiezingen in Armenië
  Recente politieke ontwikkelingen in Armenië summaryExplanation

  Gesteld door

  Vooruit Annick Lambrecht
  cd&v Els Van Hoof
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 17 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Els Van Hoof wijst op de pro-Europese verkiezingszege van Armeense premier Pashinyan (49,8%) ondanks Russische druk (dreigementen over gasprijzen, CSTO/EEU-lidmaatschap, verkiezingsbetwistingen) en vraagt om EU-steun tegen economische represailles. Minister Prévot bevestigt dat de verkiezingen democratisch en transparant verliepen, benadrukt Armenië’s keuze voor Europa en vrede met Azerbeidzjan, en noemt concrete EU-stappen (connectiviteit, visumliberalisering, ambassade-uitbreiding). Van Hoof bekritiseert Russische economische dwang (blokkade bloemenexport) en dringt aan op meer EU-hulp (50 miljoen euro is onvoldoende) om alternatieve afzetmarkten te creëren, gezien de "collateral damage" van Armenië’s Europakeuze.

  Els Van Hoof:

  Mijnheer de minister, ik verwijs naar de tekst van mijn vraag zoals ingediend.

  Mijnheer de minister, ondanks Russische druk heeft de Armeense premier Pashinyan met zijn Civil Contract partij de Armeense verkiezingen gewonnen met zo'n 49,8% van de stemmen. Daarmee lijkt het land het pro-Europese koers te varen. Al dreigen ook moeilijkheden aangezien de premier niet de vereiste twee derde meerderheid heeft om unilateraal een referendum over de door Azerbeidzjan gevraagd grondwetswijziging te organiseren.

  Ook de Russische druk neem niet af. De Russische Minister van Buitenlandse Zaken verklaarde vorige woensdag dat de kwestie van het Armeense lidmaatschap in de Collectie Security Treaty Organization en de Eurasian Economic Union, de twee post-Sovjet blokken, dringend moet worden uitgeklaard. Hij herhaalde bovendien dat een toetreding tot de EU zoeken niet compatibel was met het lidmaatschap van de CSTO of de EEU. Het Kremlin zegt ook akte te nemen van de 'vele onregelmatigheden' die tijdens de verkiezingen zouden hebben plaatsgevonden, hoewel internationale waarnemers dat niet melden. De pro-Russische coalitie Strong Armenia, die 23% van de stemmen haalde, diende alvast een verzoek in bij de Armeense verkiezingscommissie om de verkiezingsuitslag te annuleren. Eerder dreigde Rusland er al mee dat Armenië meer zal moeten betalen voor Russisch gas. Ook de Russische ambassadeur in Jerevan werd voor overleg naar Moskou geroepen.

  België en de EU moeten er dan ook over waken dat de Russische druk geen negatieve gevolgen heeft voor Armenië. Het spreekt voor zich dat het Armenië vrij staat om vrij te kiezen voor een pro-Europese koers.

  Ik heb voor u dan ook de volgende vragen:

  - Welke mogelijke impact kan de Russische druk hebben op Armenië?

  - Hoe zal België en de Europese Unie reageren om mogelijke negatieve gevolgen op te vangen en Armenië waar nodig te ondersteunen?

  - Welke maatregelen zal de EU nemen om ook het vredesproces tussen Armenië en Azerbeidzjan te blijven ondersteunen?

  Maxime Prévot:

  Mevrouw Van Hoof, het eindverslag van de verkiezingswaarnemingsmissie van de Office for Democratic Institutions and Human Rights wordt over enkele weken verwacht. België stuurde overigens waarnemers en droeg zo actief bij aan die missie. In ieder geval was er een relatief hoge opkomst met 59 %. De verkiezing was goed georganiseerd en verliep geloofwaardig en transparant. Het is echter ook duidelijk dat de kieswetgeving verder aangescherpt kan worden, bijvoorbeeld de regels rond campagnefinanciering.

  Het Armeense volk heeft met zijn democratisch engagement voor democratie, voor nauwere banden met Europa evenals voor vrede en stabiliteit gekozen. De economische en hybride druk vanuit Rusland heeft niet gewerkt. Volgens een aantal analisten zou de Russische druk zelfs averechts gewerkt hebben op onbesliste kiezers, die uiteindelijk toch naar de stembus trokken om buitenlandse dictaten te verwerpen.

  In zijn overwinningsspeech bevestigde premier Pasjinjan een evenwichtig buitenlands beleid van zowel verdere toenadering tot Europa als behoud van lidmaatschap van de Euraziatische Economische Unie. De verkiezingsuitslag versterkt het mandaat van de regeringspartij Civil Contract om haar vredesagenda met Azerbeidzjan verder te zetten. België steunt die vredesagenda voluit met het oog op stabiliteit en socio-economische ontwikkelingen in Armenië en in de Zuid-Kaukasus.

  De relaties met Armenië, zowel bilateraal als op EU-vlak, kennen een positief momentum. Na overleg met mij huldigde premier De Wever het nieuw gebouw van onze ambassade in. Onze post in Jerevan heeft nu ook een consulaire sectie. De strategische agenda voor het EU-Armenië-partnerschap is breed en ambitieus. Met het hernieuwd mandaat voor de partij van premier Pasjinjan komt het er nu vooral op aan om die agenda verder concrete invulling te geven, waarbij ik denk aan het connectiviteitspartnerschap, de dialoog rond visumliberalisering alsook economische en veiligheidssamenwerking.

  Els Van Hoof:

  Mijnheer de minister, bedankt voor uw antwoord. De verkiezingsuitslag was inderdaad heel goed voor Civil Contract en de zittende premier. Russische partijen hebben het pleit heel duidelijk verloren, ondanks het feit dat er heel wat druk was en er sprake was van biased voting door Russische inmenging. Het is goed dat wij onze bilaterale relaties heel erg hebben versterkt met de ambassade en de consulaire dienst, eventueel ook met een strategisch akkoord in de toekomst, waarover nog wordt gediscussieerd. Verontrustend vandaag is de Russische economische dwang. Ik zag vandaag nog de Armeense ambassadeur, die mij erop wees dat 97 % van hun bloemenproductie naar Rusland gaat, maar dat er niets meer binnengeraakt. Zij zijn op zoek naar alternatieve markten voor de afzet van hun landbouwproducten. De Europese Unie komt tegemoet voor 50 miljoen euro, maar dat is vandaag niet voldoende, want er was al 30 miljoen euro voorzien. Natuurlijk heeft het feit dat Armenië kiezen voor Europa, collateral dam age veroorzaakt ten aanzien van Rusland. Wij moeten Armenië dus samen met de Europese Unie blijven ondersteunen, ook op het vlak van de economische afzetmarkten.

• Vraag: De Belgische steun aan de Francophonie en de internationale promotie van het Nederlands (Q56016981C)

  klimaat, energie en landbouw

  De Belgische steun aan de Francophonie en de internationale promotie van het Nederlands
  

  Gesteld door

  VB Britt Huybrechts
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 17 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Britt Huybrechts bekritiseert dat de federale diplomatie zich onevenwichtig inzet voor de promotie van het Frans (o.a. via de Francophonie), terwijl het Nederlands en Duits onderbelicht blijven, ondanks hun officiële status; ze wijst op structurele oververtegenwoordiging van Franstaligen in strategische diplomatieke posten en eist een actiever evenwichtig taalbeleid van de regering-De Wever. Maxime Prévot benadrukt dat zijn inzet voor meertaligheid (inclusief Frans, Nederlands en Duits) juist bedoeld is om homogenisering door het Engels tegen te gaan, en somt concrete initiatieven op (o.a. Nederlandse Taalunie, Duitstalige toppen, VN-meertaligheidsgroep); hij ontkent nieuwe toezeggingen aan de Francophonie en stelt dat die organisatie geen exclusieve taalaanpak hanteert. Huybrechts houdt vol dat de praktijk een andere taal is: ze ziet in de diplomatieke focus op Frans een patroon van ongelijkheid en dringt aan op gelijke zichtbaarheid voor alle landstalen, zonder Engels als excuus. Prévot reageert niet op de beschuldigingen van structurele Franstalige dominantie, maar wijst op bestaande samenwerkingen (Vlaamse/Duitse instanties) als bewijs van inzet voor alle talen.

  Britt Huybrechts:

  Op X blijkt dat u de secretaris-generaal van de Internationale Organisatie van de Francophonie ontving. Daarbij werd onder meer gesproken over de promotie van het Frans in internationale fora en over de toekomst van de organisatie.

  België is een meertalig land met drie officiële landstalen: het Nederlands, het Frans en het Duits. Toch lijkt de federale diplomatie zich bijzonder actief in te zetten voor de internationale uitstraling van het Frans, terwijl vergelijkbare initiatieven voor het Nederlands en het Duits veel minder zichtbaar zijn.

  Welke rol ziet u voor de federale overheid in de internationale promotie van de drie landstalen?

  Op welke wijze zet uw departement zich vandaag in voor de internationale zichtbaarheid en het gebruik van het Nederlands en het Duits in multilaterale organisaties en internationale instellingen?

  Acht u het wenselijk dat de federale overheid een evenwicht bewaart tussen haar steun aan Franstalige internationale samenwerkingsverbanden enerzijds en de internationale uitstraling van het Nederlands en het Duits anderzijds?

  Welke concrete initiatieven neemt uw departement om de aanwezigheid en zichtbaarheid van het Nederlands en het Duits binnen internationale organisaties te versterken?

  Werd tijdens uw onderhoud met de secretaris-generaal gesproken over nieuwe Belgische engagementen of steun aan de Francophonie? Zo ja, welke?

  Maxime Prévot:

  Mevrouw de voorzitster, mevrouw Huybrechts, ik hecht eigenlijk veel belang aan de meertaligheid in de internationale organisaties. Het is dan ook betreurenswaardig dat u mijn bericht op X selectief citeert. In dat bericht heb ik het duidelijk over de bevordering van het Frans én van meertaligheid binnen de internationale organisaties. Het doel is net dat zoveel mogelijk talen hun plaats krijgen op internationaal niveau, met respect voor culturen en diversiteit.

  Wat wij absoluut moeten vermijden, is een taalkundige en culturele homogenisering gebaseerd op het Engels die geleidelijk andere denkwijzen en uitdrukkingsvormen naar de achtergrond zou dringen, ongeacht of het nu gaat om het Nederlands, het Duits, het Frans of andere talen.

  Wat het Nederlands betreft, neemt België via de Vlaamse Gemeenschap actief deel aan de Nederlandse Taalunie die instaat voor het gemeenschappelijk beleid rond de Nederlandse taal. Wat het Duits betreft, neemt ons land deel aan de informele toppen van de staatshoofden van de Duitstalige landen die jaarlijks plaatsvinden. Ons departement neemt ook actief deel aan de top ter promotie van het Duits in onze samenleving en dit in samenspraak met de Duitse bilaterale ambassade. Bij de Verenigde Naties in New York is België trouwens een van de oorspronkelijke leden van de groep van vrienden van meertaligheid die tijdens de high level week afgelopen september werd gelanceerd.

  De internationale organisatie van de francofonie plaatst het Frans overigens niet tegenover andere talen en hanteert geen exclusieve benadering, integendeel. Tijdens mijn ontmoeting met mevrouw Mougikiouabou op 11 juni hebben wij voornamelijk gesproken over de voorbereiding van de top van OIF die in november in Phnom Penh zal plaatsvinden. Ik heb geluisterd naar haar visie op de toekomst van de OIF als kandidaat voor een nieuw mandaat aan het hoofd van de organisatie. Tijdens dit onderhoud hebben wij geen nieuwe toezeggingen gedaan.

  Britt Huybrechts:

  Mijnheer de minister, ik heb uw tweet absoluut niet verkeerd geïnterpreteerd of geciteerd, althans niet bewust. Het is een tweet die mij opviel, zeker omdat ik op dat moment een van de antwoorden die ik had binnengekregen aan het verwerken was. Voor uw Duits moet u zeker nog wat lessen volgen bij uw partijgenoot, Herr Frank, met wie ik al heel aangename gesprekken in het Duits heb gevoerd.

  Dit debat gaat over veel bredere problemen. We stellen vast dat de Franstaligen binnen onze diplomatie en ook bij het personeel van uw FOD nog altijd oververtegenwoordigd zijn, zeker op de meest strategische posten op diplomatiek vlak. U kent de cijfers. We zien ook dat de federale diplomatie actief betrokken is bij de promotie van die francofonie. Dat zijn allemaal kleine elementen, maar samen tonen ze eenzelfde problematiek aan. Het Nederlands is een officiële landstaal en we mogen verwachten dat de federale diplomatie minstens evenveel aandacht besteedt aan alle talen, ook voor de internationale uitstraling van het Nederlands en het Frans, en niet zozeer aan het Engels. Daar wordt al veel aandacht aan besteed.

  Het wordt tijd dat de regering-De Wever werk maakt van een evenwichtig taalbeleid op alle vlakken binnen uw FOD en ook binnen de diplomatie. Ik dank u toch voor uw antwoord.

  (…) : (…)

  Britt Huybrechts:

  Bij uw partijgenoot Matz is het even erg gesteld, maar ik heb alleen cijfers over u en ministers Matz en Crucke. Met de andere ministers bemoei ik mij niet, dat zijn niet mijn ministers.

• Vraag: De uitreiking van visa aan vertegenwoordigers van het talibanregime (Q56017021C)

  Vraag: De visumaanvragen van de door de Europese Commissie uitgenodigde delegatie van de taliban (Q56017039C)

  Vraag: De uitnodiging van de taliban in België (Q56017144C)

  internationale politiek en migratie

  De uitreiking van visa aan vertegenwoordigers van het talibanregime
  De visumaanvragen van de door de Europese Commissie uitgenodigde delegatie van de taliban
  De uitnodiging van de taliban in België
  Visumkwesties rond Taliban-delegaties in Europa summaryExplanation

  Gesteld door

  PS Lydia Mutyebele Ngoi
  DéFI François De Smet
  Ecolo-Groen Sarah Schlitz
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 17 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Samenvatting: Lydia Mutyebele Ngoi bekritiseert dat België, ondanks EU-sancties tegen de taliban wegens grove mensenrechtenschendingen (met name vrouwenrechten), hun vertegenwoordigers toegang verleent voor een EU-gesprek in Brussel, wat ze een "schandalige legitimering" noemt. Minister Prévot (BZ) benadrukt dat België als gastland voor EU-instellingen juridisch verplicht is visas af te geven—zonder dit als erkenning te zien—maar deelt persoonlijk haar afkeer van de uitnodiging en wijst op het diplomatieke precedentrisico. Mutyebele stelt dat de juridische ruimte voor weigering bestaat (obligatie van middelen, niet van resultaat) en beschuldigt Prévot ervan selectief te argumenteren door een vergelijking met Rwanda (niet-gesanctioneerd) te maken, terwijl de taliban wel onder EU-sancties vallen. Prévot houdt vol dat Brussel’s rol als EU-hoofdstad voorrang heeft, maar ontwijkt concrete namen van de delegatie, die volgens Mutyebele mogelijk gezocht worden voor oorlogsmisdaden.

  Lydia Mutyebele Ngoi:

  Monsieur le ministre, avec le nouveau pacte migratoire européen qui entre en vigueur, l'Europe forteresse, souhaitée par les formations d'extrême droite, pose pierre par pierre une politique migratoire qui fait reculer un peu plus chaque jour le respect de nos lois mais aussi de notre humanité. Vous n'êtes pas indifférent à cette thématique, mais vos lignes rouges sont de plus en plus floues, que ce soit sur les visites domiciliaires de vos gentils collègues ou sur la fameuse visite prévue de représentants talibans sur le sol belge afin de tenir des discussions techniques.

  Le nouveau pacte migratoire va faciliter le refoulement des personnes jugées en situation illégale dans leur pays d'origine, dont l'Afghanistan où sévit une crise humanitaire et où les femmes sont dépouillées de tous leurs droits et qui semble désormais faire partie de la liste des interlocuteurs légitimes. La question de l'accès des talibans à notre territoire semble plutôt impensable, mais vous invoquez le risque d'un précédent dommageable au statut de Bruxelles en tant que ville diplomatique si vous leur refusez le visa. Pourtant, le précédent dommageable se trouve ailleurs.

  C'est l'accueil, dans notre capitale, de cerveaux derrière un apartheid de genre qui aurait été inimaginable il y a quelques années à peine. Le Commissaire européen aux Affaires intérieures évoque que cette rencontre illégitime pourrait se tenir ailleurs qu'en Belgique. Soutenez-vous cette idée et refusez-vous qu'une telle discussion puisse être tenue dans la capitale européenne, centre de la démocratie?

  Vous avez récemment reçu les noms de la délégation supposée. Qui sont-ils? Vos services ont-ils noté qu'ils étaient responsables d'une des politiques les plus violentes en matière de droits humains? Monsieur le ministre, où sont vos lignes rouges au sein de ce gouvernement en matière migratoire? En effet, la diplomatie avec des régimes ultra violents et autoritaires fait-elle partie de la réforme nécessaire que vous imposez à vos services? Enfin, comment justifiez-vous d'un point de vue juridique le renvoi de ressortissants afghans dans un pays où le risque de traitements dégradants est évident? Je rappelle aussi que l'ONU a appelé pourtant à une halte immédiate des retours forcé de tous les réfugiés et demandeurs d'asile afghans.

  Maxime Prévot:

  Madame Mutyebele, merci pour vos questions. Je précise, juste pour la forme, que je ne suis pas le ministre de la Migration et que vous ne questionnez pas non plus le vice-premier ministre des Engagés. Vous questionnez le ministre des Affaires étrangères. C'est à ce titre alors que je vous réponds.

  Merci, en tout cas, pour vos questions au sujet d'une visite à Bruxelles d'une délégation du régime des talibans à l'invitation – je le précise et je le souligne – de la Commission européenne.

  À l'heure actuelle, nous avons formellement reçu les demandes de visas de trois membres de la délégation. Nous nous attendons à recevoir les deux autres demandes dans le courant de cette journée. Si ça se trouve, à l'heure où je vous parle, mes services les ont reçues, mais ayant été ici en votre compagnie, je n'en ai pas été informé en temps réel.

  Ces demandes font évidemment l'objet d'une analyse de la part de nos services de sécurité. La Commission européenne nous avait déjà fourni antérieurement certains noms des membres de la délégation, ce qui a permis à nos services de sécurité de déjà commencer leur analyse avant l'introduction officielle de la demande de visa.

  Comme il s'agit d'une réunion à l'échelle européenne, organisée par la Commission européenne, il appartient à celle-ci seulement de communiquer sur les aspects pratiques et de contenu de cette réunion, et a fortiori sur les identités.

  Soyons clairs, madame la députée: personnellement – je n'en ai pas fait grand mystère – je désapprouve la démarche d'inviter des représentants du régime des talibans à Bruxelles. Je n'accepterais pas que le gouvernement belge invite en son propre nom des représentants du régime des talibans sur notre territoire.

  Je partage entièrement votre position sur le fait que nous ne pouvons pas reconnaître ce régime, et nous ne le faisons d'ailleurs pas. Il est responsable, faut-il le rappeler, de graves violations des droits humains, notamment des droits des femmes, violations que je condamne une fois encore avec la plus grande fermeté.

  Il importe de rappeler le cadre dans lequel cette éventuelle visite, en tout état de cause de très courte durée, d'une délégation de représentants talibans pourrait se tenir à Bruxelles.

  Le statut de Bruxelles comme capitale de l’Union européenne et siège de plusieurs institutions internationales et de leurs organes cadre l’exercice de notre souveraineté en matière de délivrance des visas.

  En effet, les institutions européennes décident des réunions qu’elles souhaitent organiser et des personnes qu’elles invitent à ces réunions. Celles ‑ ci peuvent impliquer des repr é sentants d ’ entit é s ou de r é gimes que nous ne reconnaissons pas. Je le r é p è te: cela ne vaut ni reconnaissance ni invitation par la Belgique.

  Si la Belgique venait à se prononcer sur l’opportunité des invitations adressées par les institutions européennes dans le cadre de leurs activités, nous risquerions d’affaiblir la position de Bruxelles en tant que capitale internationale et diplomatique. Notre politique de siège nous impose de faciliter les réunions organisées par les institutions européennes et de ne pas créer d’obstacles à leur tenue.

  Rappelez ‑ vous, par exemple, le toll é provoqu é en septembre dernier par le refus des autorit é s am é ricaines d’octroyer des visas à une partie de la délégation palestinienne se rendant à New York dans le cadre de la Semaine de haut niveau de l’Assemblée générale des Nations unies et, en particulier, pour une conférence sur la solution à deux États. Tout le monde l’avait dénoncé. J’avais moi ‑ m ê me condamn é cette prise de position am é ricaine car, oui, en tant que pays h ô te, il ne nous appartient pas – il ne leur appartenait donc pas – de nous prononcer sur l ’ opportunit é de ces visites. Nous devons, au contraire, veiller à ne pas cr é er d ’ obstacles à celles-ci.

  Notre rapport au régime en place ne doit pas entrer en ligne de compte dans le traitement des demandes de visas. Pensez, par exemple, aux visites auprès des institutions européennes du président rwandais ou de membres de son gouvernement. Actuellement, l'absence de relations diplomatiques formelles avec le Rwanda ne peut pas nous amener à refuser qu'ils entretiennent des contacts avec les institutions européennes et donc à leur refuser les visas lorsqu'ils souhaitent venir à Bruxelles, au contact de ces mêmes institutions.

  Il en va de même des nombreux courriers de contestation que je reçois lorsque des figures très controversées sont invitées à parler à des évènements au Parlement européen. Il n’appartient pas au gouvernement belge de se substituer au Parlement européen pour décider quelles personnes peuvent être invitées à participer à ses travaux ou à ses événements. C’est précisément ce qu’implique le statut de pays hôte de nombreuses organisations européennes et internationales.

  Je précise un point: cette visite ne saurait, en aucun cas, être une mission d'identification. Aucun dossier individuel ne serait discuté lors de cette éventuelle réunion à Bruxelles. Permettez-moi néanmoins de dire qu'ignorer le problème ne le fera pas non plus disparaître.

  À propos des personnes en situation irrégulière sur notre territoire, nous devrons œuvrer à une politique soutenue par l'Union européenne, à une solution structurelle et à un cadre européen clair: cette approche européenne – et j'y insiste, cette approche doit être européenne et pas nationale – est la seule à pouvoir garantir le respect des droits fondamentaux des personnes concernées, tout en nous permettant de réfléchir à des procédures de retour efficaces et à nos relations plus larges avec les pays d'origine.

  La Belgique doit pouvoir défendre une ligne à la fois juste, cohérente et humaine, conforme à ses engagements internationaux. Il n'est pas question d'instaurer une forme d'immunité de fait pour des personnes en séjour illégal, surtout celles qui commettent des infractions, du seul fait de leur nationalité afghane. Il ne peut pas y avoir une sorte de "collier d'immunité". Il est également question d'appliquer une politique cohérente, car cette réponse doit s'inscrire dans un cadre européen, et une politique humaine conforme à nos principes, parce que nous ne souscrirons pas à une démarche qui n'offrirait pas les garanties suffisantes en matière de droits humains et de respect du droit international.

  Soulignons que la Belgique est un État de droit, qu'elle continuera à l'être et à le défendre. Cela signifie que les décisions prises par des instances indépendantes, telles que le Commissariat général aux réfugiés et aux apatrides et le Conseil du contentieux des étrangers, seront respectées.

  Je vous remercie.

  Lydia Mutyebele Ngoi:

  Merci pour vos réponses, monsieur le ministre. Je sais que je vous ai interrogé en votre qualité de ministre des Affaires étrangères, mais j'aime parfois rappeler le passé et ce qui figure dans les programmes politiques. En l'occurrence, dans le programme des Engagés, vous aviez promis aux électeurs une politique migratoire plus humaine.

  La situation actuelle pose une question fondamentale de cohérence politique et juridique. Comment peut-on justifier que l'Union européenne sanctionne le régime des talibans pour de graves violations des droits humains, notamment envers les femmes, tout en envisageant d'accueillir ses représentants à Bruxelles?

  Vous avez établi un parallèle avec le Rwanda. Or vous savez que l'Union européenne n'a jamais sanctionné le gouvernement rwandais. Elle peut donc travailler avec lui, l'inviter et conclure avec lui des Memorandum of Understanding (MoU). La comparaison que vous avez faite n'a donc pas de sens, puisque les talibans sont sanctionnés par l'Union européenne, alors que le gouvernement rwandais ne l'est pas.

  Alors, sur le plan juridique…

  Maxime Prévot:

  (…)

  Lydia Mutyebele Ngoi:

  Non, c'est vous qui avez mélangé et parlé du Rwanda. Moi, je vous parlais des talibans.

  Le gouvernement rwandais a-t-il déjà été sanctionné par l'Union européenne pour les exactions commises dans l'est de la RDC? Jamais!

  Maxime Prévot:

  J'ai beaucoup de respect pour vous, mais là, vous êtes en train de faire une grande soupe de tout.

  Lydia Mutyebele Ngoi:

  Je ne fais pas une grande soupe! C'est vous qui avez commencé, ce n'est pas moi, monsieur le ministre.

  Madame, j''ai évoqué le Rwanda pour expliquer que le fait que la Belgique était en rupture de relations diplomatiques avec ce pays ne pouvait pas justifier qu'elle fasse obstacle à la tenue de réunions européennes.

  Lydia Mutyebele Ngoi:

  Mais c'est vous qui avez évoqué le Rwanda! Moi, je n'en parlais pas. Dans ma réplique, je vous ai dit que l'Union européenne avait sanctionné les talibans. Comment pouvez-vous encore inviter des personnes que vous avez sanctionnées? Si vous invitez des représentants rwandais…

  Maxime Prévot:

  (…)

  Lydia Mutyebele Ngoi:

  J'ai parfaitement compris. J'ai tout compris. Moi, je vous ai dit que l'Union européenne avait sanctionné le régime des talibans tout en en invitant des représentants à une réunion. Vous, vous avez choisi de parler du Rwanda.

  Vous souhaitez entrer dans des détails. Mais, de toute façon, vous n'avez pas droit à une réplique, monsieur le ministre. C'est moi qui réplique!

  Sur le plan juridique, les choses sont claires.

  Maxime Prévot:

  (…)

  Lydia Mutyebele Ngoi:

  Qu'est-ce qui vous permet d'affirmer que je vais faire un coup de communication? Qu'en savez-vous? Je filme toutes mes interventions. Je choisis ensuite moi-même celles que je diffuse. J'avais déposé une interpellation en séance plénière; et c'est M. Beenders qui y avait répondu, en votre absence. Je n'ai donc plus besoin de faire un coup de communication, puisqu'il a déjà eu lieu. Et puis, même si j'en fais un, c'est encore mon droit. Sur le plan juridique, les choses sont claires. La Belgique n'a aucune obligation de délivrer ces visas. Vous avez expliqué que la Belgique avait l'obligation de faciliter les choses et de ne pas faire obstacle à la tenue de la réunion. Je peux l'entendre. Cependant, vous n'êtes pas légalement tenu de délivrer des visas. Vous avez une obligation de moyens; pas une obligation de résultat. Je comprends donc qu'il s'agit d'un choix politique, et non d'une contrainte juridique. Plus grave encore, vous ne m'avez pas communiqué l'identité des personnes concernées. Vous ne l'avez pas voulu ou peut-être ne la connaissez-vous pas. Or nous savons que certaines d'entre elles sont visées par des sanctions internationales et poursuivies pour des crimes graves. Je trouve qu'il serait particulièrement dommageable pour l'image de la Belgique d'accueillir de tels individus. Certes, vous avez déclaré que, de votre propre initiative, vous n'auriez jamais accueilli ce genre de personnes. Il n'en demeure pas moins que la délivrance de visas à des individus faisant l'objet de sanctions internationales porterait, selon moi, préjudice à l'image de notre pays. Je vous remercie.

• Vraag: De situatie van politieke tegenstanders in Azerbeidzjan (Q56017022C)

  veiligheid, justitie en defensie

  De situatie van politieke tegenstanders in Azerbeidzjan
  

  Gesteld door

  PS Christophe Lacroix
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 17 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Christophe Lacroix kaart de arrestatie van Azerbeidzjaanse opposant Ali Karimli aan, die volgens hem als "politiek gevangene" wordt vervolgd met gefabriceerde beschuldigingen en zonder eerlijk proces, binnen een breder patroon van systematische onderdrukking door Aliyev’s regime—waaronder vervolging van journalisten, LHBTQ+-personen en activisten. Hij bekritiseert scherp dat de EU en België (ondanks energiebelangen) te lax omgaan met Azerbeidzjan, dat volgens hem "een van de ergste dictaturen" binnen de Raad van Europa is en daar uitgesloten zou moeten worden. Minister Maxime Prévot stelt dat het proces nog niet is gestart en wijst op bilateraal en EU-overleg over rechtsstatelijkheid, maar ontwijkt concrete actie—wat Lacroix fel afwijst als onvoldoende assertief. Lacroix beschuldigt de Raad van Europa ervan Azerbeidzjan straffeloos te laten handelen en eist hardere sancties, met name tegen de "cynische" combinatie van energiepolitiek en mensenrechtenmisbruik.

  Christophe Lacroix:

  Le 10 juin 2026, l'opposant azerbaïdjanais Ali Karimli, chef du Parti du front populaire, a été jugé à Bakou pour « tentative de coup d'État ». Figure centrale de l'opposition démocratique depuis plus de trente ans, il encourt une peine pouvant aller jusqu'à 20 ans de prison.

  Pour sa part, il affirme être un « prisonnier d'opinion » et dénonce des accusations « entièrement fabriquées » à des fins politiques. Il déclare également ne pas avoir eu accès au dossier d'accusation, soulevant de sérieuses préoccupations quant au respect du droit à un procès équitable.

  Cette affaire intervient dans un contexte plus large de répression des opposants politiques en Azerbaïdjan, régulièrement dénoncé par les organisations internationales de défense des droits humains. Le régime du président Ilham Aliev est notamment accusé de restreindre les libertés fondamentales et de recourir à des poursuites judiciaires motivées politiquement pour neutraliser les voix dissidentes.

  Dans ce contexte, et au regard des engagements de la Belgique et de l'Union européenne en matière de promotion de l'État de droit et des droits humains, je souhaiterais vous interroger sur les points suivants:

  Avez-vous pris connaissance de la situation d'Ali Karimli et des conditions de son procès?

  Quelle est l'évaluation du gouvernement quant au respect des garanties d'un procès équitable dans cette affaire?

  La Belgique a-t-elle interpellé les autorités azerbaïdjanaises, directement ou via l'Union européenne, au sujet de ce dossier et plus largement de la situation des opposants politiques dans le pays?

  Quelles initiatives diplomatiques la Belgique entend-elle soutenir pour défendre les droits fondamentaux et la liberté d'expression en Azerbaïdjan?

  Maxime Prévot:

  Monsieur Lacroix, le procès Karimli n'a pas encore commencé. Les audiences relatives à sa détention préventive se sont tenues, comme habituellement, à huis clos. Il ne m'appartient pas de porter un jugement sur une procédure judiciaire en cours.

  De manière générale, nous appelons au respect de l' É tat de droit. À cet égard, je rappelle que l'Azerbaïdjan est membre du Conseil de l'Europe et signataire de la Convention européenne des droits de l'homme. Le respect des droits humains, dont le droit à un procès équitable, fait partie de notre dialogue avec les autorités azerbaïdjanaises, tant à l'échelle bilatérale qu'européenne. Ce thème est systématiquement abordé lors des échanges avec celles-ci. Je vous remercie de votre attention.

  Christophe Lacroix:

  Monsieur le ministre, je m'attendais à un peu plus d'assertivité de votre part. Je sais évidemment que l'Azerbaïdjan est membre du Conseil de l'Europe. Il a même été exclu de l'Assemblée parlementaire du Conseil de l'Europe, mais il reste membre du Comité des ministres. Et ce qui me préoccupe fortement, c'est justement qu'au Comité des ministres du Conseil de l'Europe, l'Azerbaïdjan semble finalement avoir carte blanche pour tout faire, pour réprimer les opposants, les journalistes, la société civile et les présidents de partis politiques d'opposition. Il faut voir dans quel état s'est retrouvé M. Karimli, arrêté et victime d'un véritable tabassage, mais les autorités azerbaïdjanaises prétendent qu'il s'est lui-même infligé les coups. En tant que rédacteur d'un rapport sur "la manière de faire taire les voix du silence en Azerbaïdjan", qui, je l'espère, sera voté la semaine prochaine. J'y dénonce notamment le procès en cours concernant M. Karimli, mais aussi l'enfermement de 32 journalistes indépendants, l'arrestation de personnes homosexuelles et de représentants de la société civile. Si le prix du pétrole et du gaz semble parfois valoir plus cher qu'une vie humaine, j'attends néanmoins de l'Union européenne et de la Belgique en particulier qu'elles se montrent extrêmement vigilantes face au président Aliyev dans leurs relations bilatérales et multilatérales. Ce régime foule aux pieds les traités européens et du Conseil de l'Europe. Je suis sidéré de voir la manière dont certains – ce n'est pas dans votre chef, monsieur le ministre – lui ouvrent les portes de l'Union européenne ou des relations bilatérales avec chaleur et sympathie. Il s'agit de l'une des pires dictatures parmi les 46 États membres du Conseil de l'Europe, et je considère qu'elle n'y a plus du tout sa place.

• Vraag: Kosovo (Q56017023C)

  Kosovo
  

  Gesteld door

  cd&v Els Van Hoof
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 17 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Els Van Hoof vraagt hoe België en de EU de stabiliteit in Kosovo en de bescherming van de Servische minderheid bevorderen, gezien aanhoudende politieke crises en etnische spanningen, met Servische beweringen over "etnisch gemotiveerde aanvallen". Maxime Prévot benadrukt dat België via KFOR, EULEX en projecten rond rechtsstaat/minderheden steun biedt, en dat de EU-dialoog tussen Servië en Kosovo (o.a. het Brussel-Ohrid-akkoord) cruciaal is voor hun Europese toekomst, ondanks wederzijds wantrouwen. Van Hoof kritiseert dat inspanningen onvoldoende resultaat boeken en pleit voor creatievere bemiddeling, met als doel EU-toetreding van de Balkan als stabiliteitsgarantie.

  Els Van Hoof:

  Ik verwijs naar de schriftelijke versie van mijn ingediende vraag.

  In april gaf Peter Due, Bijzonder Vertegenwoordiger van de Secretaris-Generaal, zijn eerste briefing over Kosovo aan de VN Veiligheidsraad. Hij verwelkomde onder meer de vreedzame en inclusieve verkiezingen die in december, die volgens hem samen met de vlotte samenstelling van het parlement en de regering nadien, wijzen op een traject van stabiliteit en vooruitgang. Een minpunt was echter de politieke crisis doordat de regeringspartij en oppositiepartijen in het parlement er niet in slaagden een president te verkiezen. De vroegtijdige verkiezingen van 7 juni werden intussen door de regeringspartij gewonnen, al zal nog steeds moeten worden samengewerkt met oppositiepartijen om uit de crisis rond het presidentschap te geraken.

  Naast die politieke spanningen tussen meerderheid en oppositie, blijven er in Kosovo spanningen bestaan tussen de Servische Kosovaren en Albanese Kosovaren bevolkingsgroepen. Due gaf in zijn rapport aan dat het terugkeren van Servische burgemeesters in het noorden van Kosovo een belangrijke stap was, maar gaf tegelijk aan dat hij van die burgemeesters bezorgdheden hoorde over de niet-volledige overdracht van dossiers, taalbarrières en administratieve tekorten. Ook werd melding gemaakt van diefstallen en schadegevallen tegen religieuze sites De Servische regering spreekt zelf van “etnisch gemotiveerde aanvallen" door de Kosovaarse regering tegen de Servische minderheid. Voor een stabiel Kosovo is het uiteraard belangrijk dat de rechten van de Servische minderheid adequaat beschermd worden, en dat een constructieve dialoog tussen Belgrado en Pristina verder wordt aangemoedigd.

  Ik heb voor u dan ook de volgende vragen:

  Op welke wijze ondersteunt België de stabiliteit in Kosovo, inclusief de bescherming van de rechten van minderheidsgroepen in Kosovo? Dringt ons land er bij de Kosovaarse autoriteiten op aan de nodige inspanningen te leveren om de rechten van minderheidsgroepen te garanderen?

  Welke concrete inspanningen worden op EU-niveau geleverd om de normalisatie van betrekkingen tussen Servië en Kosovo te normaliseren?

  Maxime Prévot:

  België is een trouwe supporter van Kosovo. We dragen bij aan de stabiliteit van Kosovo via een combinatie van politieke engagementen en concrete bijdragen op het terrein, onder andere via de NAVO-missie KFOR, de EU-rechtsstaatsmissie EULEX en onze samenwerking met het Bureau van de Europese Unie en de Raad van Europa. Tegelijk investeren we in projecten rond de rechtsstaat, goed bestuur en mensenrechten, met bijzondere aandacht voor minderheden. We steunen actief de toetreding van Kosovo tot de Raad van Europa, wat opnieuw extra garanties zal bieden voor de bescherming van fundamentele rechten en minderheden. In een context waarin interetnische spanningen blijven bestaan, is die inzet cruciaal.

  In het voorbije jaar hebben verschillende leden van onze regering Kosovo bezocht, ikzelf in april. Tijdens de gesprekken benadrukken we steeds het belang van respect voor minderheidsgroepen, inclusief de Servische minderheid, in lijn met de engagementen uit de dialoog met Servië. Dat blijft essentieel, niet alleen voor de stabiliteit op het terrein, maar ook voor de Europese toekomst van Kosovo. Op Europees niveau wordt al jarenlang gewerkt aan de normalisering van de relatie tussen Servië en Kosovo via de door de Europese Unie gefaciliteerde dialoog tussen Belgrado en Pristina. Het akkoord van Brussel-Ohrid uit 2023 was een belangrijke stap vooruit, maar laten we eerlijk zijn, door wederzijds wantrouwen en politieke spanningen blijft de uitvoering vandaag uit. Dat neemt niet weg dat de Europese Unie zich blijft inspannen, zowel diplomatiek als via zeer concrete technische dossiers. Immers, één zaak is duidelijk: zonder normalisering is er geen geloofwaardige Europese toekomst voor beide landen.

  Bovendien zal ik altijd een fervent voorstander blijven van de verwezenlijking van de Europese aspiraties van Kosovo. Ik heb onlangs publiekelijk mijn steun uitgesproken voor de kandidatuur van Kosovo voor het lidmaatschap van de Raad van Europa.

  Els Van Hoof:

  Mijn vraag om een update werd ingegeven door mijn ontmoeting onlangs met de Servische ambassadeur, die zich zorgen maakte over de Servische minderheid in Kosovo. De spanningen blijven aanhouden en worden niet opgelost. Ondanks de vele inspanningen van de Europese Unie door bemiddeling en sociale vertegenwoordigers lijken we daar toch geen oplossing voor te vinden. De enige manier is inderdaad blijven bemiddelen en creatieve oplossingen uitwerken om de bevolkingsgroepen tot elkaar te brengen. Het is inderdaad onmogelijk om landen met conflicten op eigen bodem een Europese toekomst te geven. Ik meen dat we op Europees niveau het wel verplicht zijn de Balkanlanden een toekomst te geven. Ook voor onszelf is het belangrijk dat de Balkanlanden tot de Europese Unie kunnen toetreden. Vandaar dat bemiddeling en allerhande initiatieven in dat kader belangrijke aandachtspunten blijven.

• Vraag: De Chinese inmenging in de opvolging van de dalai lama (Q56017027C)

  De Chinese inmenging in de opvolging van de dalai lama
  

  Gesteld door

  cd&v Els Van Hoof
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 17 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Els Van Hoof vraagt of België de Chinese inmenging in de opvolging van de Dalai Lama – in strijd met Tibetaanse tradities en religieuze vrijheid – afwijst en hoe het de impact van China’s Ethnic Unity and Progress Law (die Tibetaanse cultuur en taal onderdrukt) wil aanpakken. Minister Prévot bevestigt dat België de Tibetaanse autonomie in deze kwestie steunt, de mensenrechtenschendingen herhaaldelijk aankaart bij China (bilateraal en via de EU/VN), en de situatie blijft monitoren. Van Hoof noemt het een "geruststelling" dat het dossier actief blijft, maar benadrukt dat de Tibetaanse identiteit – waaronder religieuze vrijheid en onderwijs – verder onder druk staat.

  Els Van Hoof:

  Ik verwijs naar de schriftelijke voorbereiding van mijn vraag.

  Mijnheer de minister, zoals u weet heeft de Chinese regering de laatste jaren herhaaldelijk laten verstaan dat het zich zal mengen in het reïncarnatieproces van de Dalai Lama, de Tibetaanse geestelijke leider. Gevreesd wordt dan ook dat Peking na het overlijden van de huidige Dalai Lama zelf een pro-Chinese kandidaat zal aanstellen. Die inmenging zou ingaan tegen de eeuwenoude traditie en zou het recht op vrijheid van religie van de Tibetanen schenden. Dat recht omvat immers ook het recht om zelf de religieuze leiders aan te stellen volgens de traditionele religieuze gebruiken. De recente Chinese Ethnic Unity and Progress Law aan, die een Chinese assimilatiepolitiek ten aanzien van Tibetanen en andere etnische groepen verder formaliseert, doet de vrees voor een verdere inperking van de Tibetaanse culturele, taalkundige en religieuze rechten alleen maar toenemen.

  Als reactie hierop werd in 2019 de "Tibetan Policy and Support Act" ingediend in het Amerikaanse Congres, waarin werd gesteld dat de benoeming van een toekomstige Dalai Lama en andere boeddhistische leiders alleen mogelijk is op basis van een besluit van de Tibetaanse boeddhistische gemeenschap. Het Federaal Regeerakkoord stelt dat we mensenrechtenschendingen blijven aankaarten, “onder andere rond de identiteit van de Oeigoeren en de Tibetanen."

  Ik heb voor u dan ook de volgende vragen:

  Deelt België het standpunt dat het aanstellen van een 15e Dalai Lama dient te gebeuren zonder inmenging door de Volksrepubliek China, maar conform de traditionele Tibetaanse gebruiken?

  Welke concrete inspanningen zal ons land, ook op EU-niveau, leveren om de negatieve impact van de Chinese Ethnic Unity and Progress Law op de Tibetaanse culturele, taalkundige en religieuze rechten te milderen?

  Maxime Prévot:

  Het is duidelijk dat de opvolging van de dalai lama een taak is van de Tibetaanse gemeenschap zelf, zonder inmenging van de seculiere autoriteiten. Ik deel uw bezorgdheid over de mensenrechtensituatie in Tibet, de vrijheid van religie en de culturele rechten van de Tibetanen.

  België brengt de situatie in Tibet systematisch onder de aandacht van de Chinese overheid. Zo heb ik dat recent opnieuw aangekaart tijdens mijn bezoek aan China in april. Ook tijdens de politieke consultatie begin maart 2026 werd de kwestie besproken.

  Tijdens het universeel periodiek onderzoek van China in 2024 heeft België eveneens vragen gesteld en aanbevelingen geformuleerd. Die hadden onder meer betrekking op het behoud van de culturele identiteit van de Tibetanen, alsook op het belang om in te gaan op de uitstaande vraag van de speciale VN-rapporteur inzake vrijheid van religie en inzake bezoeken aan China.

  Ook in de relatie tussen de Europese Unie en China blijven mensenrechten waaronder de vrijheid van religie en de situatie van de Tibetanen, een belangrijke pijler. Dat komt aan bod zowel tijdens bilaterale contacten, onder meer tijdens de mensenrechtendialoog tussen de Europese Unie en China, als in multilaterale fora.

  Ik kan u verzekeren dat we de ontwikkelingen op de voet blijven volgen.

  Els Van Hoof:

  Dank u wel. Het is een hele geruststelling dat de kwestie zowel bilateraal als multilateraal wordt aangekaart. Zo niet dreigen de Tibetanen een vergeten volk te worden. Het komt nog maar weinig ter sprake, maar hun culturele identiteit wordt onderdrukt, onder meer via het onderwijs, door het verplicht leren van het Chinees en door weinig ruimte te laten voor vrijheid van religie. Binnenkort wordt de dalai lama een jaartje ouder. De Tibetanen hebben ook hun bezorgdheid aan mij overgebracht dat zij de volgende dalai lama zelf moeten kunnen blijven kiezen. Dat behoort inderdaad tot de vrijheid van religie. Het is dus goed dat onze regering, bij monde van u, mijnheer de minister, het dossier blijft aankaarten, zowel bij de Chinese overheid als op multilateraal vlak. De openbare commissievergadering wordt gesloten om 20.33 uur. La réunion publique de commission est levée à 20 h 33. Het antwoord werd door de vice-eersteminister en minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking bezorgd. La réponse a été fournie par le vice-premier ministre et ministre des Affaires étrangères, des Affaires européennes et de la Coopération au développement .

• Vraag: Vliegtuigen van Europese defensieministers die onderweg naar Cyprus Turkse interferentie ondervonden (Q56016887C)

  mobiliteit en transport

  Vliegtuigen van Europese defensieministers die onderweg naar Cyprus Turkse interferentie ondervonden
  

  Gesteld door

  VB Ellen Samyn
  

  Beantwoord door

  op 17 juni 2026

  Bekijk antwoord