Verslag plenaire vergadering 18 september 2025 (14h18)

Mondelinge vragen

De vragen die gesteld werden tijdens deze vergadering.

• Vraag: De begrotingsperspectieven en de krimpende koopkracht (Q56000949P)

  economie en werk

  De begrotingsperspectieven en de krimpende koopkracht
  

  Gesteld door

  PS Frédéric Daerden
  

  Beantwoord door

  cd&v Vincent Van Peteghem (Minister van Begroting)
  

  op 18 september 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Daerden hekelt de gebroken beloftes van de regering (geen 500 euro extra of 3% tekort), wijst op een verdubbelend tekort (6% in 2030) en chaotisch beleid, terwijl Van Peteghem claimt dat *hun* hervormingen wel degelijk koopkracht en groei stimuleren via fiscale maatregelen—maar concrete plannen ontbreken. Daerden kaart aan dat de begrotingscijfers onrealistisch zijn (onderschatte uitgaven, ontbrekende lastenverzwaring voor vermogenden) en eist een *serieus herstelplan* met gerichte belastingheffing. Van Peteghem belooft "binnenkort" duidelijke voorstellen, maar blijft vaag over financiering van defensie, koopkracht *en* sociale zekerheid. Kern: onverzoenbare visies—PS eist harde keuzes en eerlijke verdeling, regering houdt vast aan groeioptimisme zonder dekkingsplan.

  Frédéric Daerden:

  Monsieur le ministre du Budget, ce gouvernement s'était formé sur une double promesse: 500 euros en plus pour les travailleurs et 3 % de déficit maximum; ils n'obtiendront ni l'un ni l'autre. Pour les 500 euros, nous savons que ce ne sera pas le cas. Peut-être quelques miettes en plus en 2029, et encore! Ce que nous savons, c'est que les retraités, et surtout les femmes, verront leur pension diminuer. Les demandeurs d'emploi seront envoyés vers les CPAS. Bref, les promesses de pouvoir d'achat sont passées à la trappe.

  Et tout cela à quelle fin? En vue d'un budget sain? Même pas. Le déficit de la Belgique va doubler d'ici 2030 et s'élever à 6 % pour l'ensemble de la Belgique. Ce sont les chiffres du Comité de monitoring et du Bureau du Plan. En face de ce gouffre budgétaire, comment le gouvernement réagit-il? Eh bien, c'est la cacophonie qui règne. Certains de vos collègues veulent respecter la balise des 3 %. Le MR réclame 20 milliards d'économies supplémentaires: une pure folie! De leur côté, Les Engagés adoptent des postures personnelles.

  Au vu de ce marasme, monsieur le ministre, mes questions sont les suivantes. Quand allez-vous présenter une trajectoire budgétaire réaliste, en accord avec les évaluations des organismes indépendants? Comment comptez-vous entreprendre un assainissement tout en respectant vos promesses de 500 euros supplémentaires de pouvoir d'achat?

  Vincent Van Peteghem:

  Cher collègue Daerden, je vous remercie pour votre question.

  Je trouve formidable que le PS, après s'être ressourcé, ait redécouvert le pouvoir d'achat des citoyens. C'est une cause pour laquelle je me bats jour et nuit depuis cinq ans.

  Dans le gouvernement précédent, avec le PS, il était en effet impossible d'injecter du pouvoir d'achat dans la poche des ménages et des isolés par le biais d'une réforme fiscale, alors que cela a déjà été décidé par le gouvernement actuel. Pour moi, cela reste évident: la véritable croissance économique n'existe que grâce au progrès social.

  Le Bureau fédéral du Plan, lors de la présentation de notre plan pluriannuel à l'Europe, a conclu que les réformes de ce gouvernement se traduisent par une croissance économique, une augmentation des investissements des entreprises et un pouvoir d'achat accru. Vous pouvez donc compter sur nous pour poursuivre dans cette voie lors des prochaines discussions budgétaires.

  Nous attendons pour lundi les derniers chiffres du Comité de monitoring, qui marquent traditionnellement le début de l'élaboration du budget. L'exercice ne sera pas facile. Il est nécessaire pour protéger et renforcer notre État-providence, nécessaire pour garantir que nos enfants et petits-enfants aient plus d'opportunités que nous, et non moins. Le combat que votre parti a redécouvert, nous continuerons à le mener comme nous le faisons depuis de nombreuses années déjà.

  Frédéric Daerden:

  Monsieur le ministre, par politesse je vais vous remercier pour vos réponses, mais quelle mauvaise foi! Je pensais que vous seriez plus sérieux en ce début de session parlementaire. Je ne suis évidemment pas du tout rassuré. Depuis le début, votre gouvernement manque totalement de crédibilité et les chiffres s'aggravent. Vous inventez des recettes fictives, des effets retour magiques de huit milliards et je me réjouis de voir comment vous allez y arriver. Vous sous-estimez des dépenses, que ce soit en justice ou en police notamment. Vous ne faites pas contribuer les épaules les plus larges. Vous n'avez pas de politique économique. Vous ne savez pas comment financer la défense ni comment financer les augmentations de pouvoir d'achat promises. C'est le flou le plus total jusqu'à présent, mais vous m'annoncez de grandes déclarations pour les prochaines semaines ou les prochains jours. Je m'en réjouis. Monsieur le ministre, reprenez en main le budget! Allez chercher l'argent où il se trouve et présentez enfin un exercice sérieux!

• Vraag: De bescherming van de Belgische staatsburgers aan boord van de hulpvloten naar Gaza (Q56000932P)

  Vraag: Gaza (Q56000941P)

  Vraag: Het VN-rapport waarin de situatie in Gaza als genocide gekwalificeerd wordt (Q56000945P)

  Vraag: De Global Sumud Flotilla (Q56000952P)

  veiligheid, justitie en defensie

  De bescherming van de Belgische staatsburgers aan boord van de hulpvloten naar Gaza
  Gaza
  Het VN-rapport waarin de situatie in Gaza als genocide gekwalificeerd wordt
  De Global Sumud Flotilla
  Humanitaire hulpvloten naar Gaza, bescherming burgers, VN-genociderapport, Global Sumud Flotilla summaryExplanation

  Gesteld door

  Ecolo-Groen Rajae Maouane
  PVDA-PTB Nabil Boukili
  Ecolo-Groen Staf Aerts
  PS Christophe Lacroix
  

  Beantwoord door

  N-VA Bart De Wever (Eerste minister)
  Stefaan Van Hecke
  

  op 18 september 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Parlementsleden beschuldigen de Belgische regering van passiviteit en medeplichtigheid aan het Israëlische geweld in Gaza, dat door een VN-rapport als genocide wordt bestempeld, met systematische moorden, martelingen en honger als wapen. Ze eisen erkenning van de genocide, concrete sancties tegen Israël en diplomatieke bescherming voor Belgische activisten in de flottille naar Gaza—die Israël als "terroristen" bestempelt—maar premier De Wever ontwijkt het woord "genocide", wijst op humanitaire hulp via officiële kanalen en biedt geen extra consulaire garanties, beperkt tot standaardprocedures. Kritiek spitst zich toe op dubbele standaarden (vs. erkenning andere genocides) en gebrek aan moreel leiderschap, terwijl activisten—gedreven door falend internationaal optreden—hun leven riskeren om het beleg te breken. De Wever’s afwezigheid van urgente maatregelen en minimalisering van burgerinitiatieven worden als "schandalig" en "compliciteit" afgedaan.

  Rajae Maouane:

  Monsieur le premier ministre, vous le savez ou pas, le génocide continue en direct. À Gaza City, il ne reste plus rien. Des familles entières disparaissent sous les gravats. Des bébés meurent quelques heures après être nés.

  L'armée israélienne a déclenché la solution finale contre les Gazaouis: une opération terrestre massive, avec comme seul objectif anéantir et effacer Gaza. Et face à l'action largement insuffisante, voire inexistante de notre gouvernement, des courageux militants et militantes qui viennent du monde entier, dégoûtés du manque d'action de nos gouvernements, sont obligés de prendre la mer, obligés de risquer leur vie pour essayer de casser le blocus imposé par Israël à Gaza.

  Le ministre israélien de la Sécurité, Itamar Ben-Gvir, a qualifié de terroristes les activistes de la flottille pour Gaza, parmi lesquels il y a des ressortissants belges, monsieur le premier ministre. Il a annoncé que ces activistes seraient traités comme des terroristes à leur arrivée. Mais qui sont les terroristes? Qui tire sur la foule de civils affamés? Qui tue à bout pourtant des mères, des pères, des enfants? Qui viole le droit international? Les menaces du gouvernement israélien sont explicites et ce sont des vies belges qui sont en danger.

  Et pourtant, monsieur le premier ministre, je ne vous ai pas entendu défendre nos compatriotes. Alors monsieur le premier ministre, voici deux questions simples. Quelles mesures immédiates allez-vous prendre pour protéger nos ressortissants et leur garantir un soutien diplomatique face à ces menaces qui sont claires, directes et explicites? Quelles dispositions concrètes votre gouvernement va prendre pour soutenir la flottille – les flottilles – et assurer la protection de nos compatriotes qui sont à bord?

  Merci pour vos réponses.

  Nabil Boukili:

  Le 16 septembre: une date, deux événements.

  Le premier événement est l'offensive meurtrière de l'armée israélienne à Gaza City. Comme s’il n’y avait pas eu assez de morts, pas assez de massacres, pas assez de génocides… on s’enfonce, et on continue. Face à cela, pas de réaction, pas de mesure ou de sanction concrète.

  Le deuxième événement est le rapport de la commission d’enquête de l’ONU, qui s’est clairement positionnée: il y a aujourd’hui un génocide perpétré par le gouvernement israélien contre le peuple palestinien. Là non plus, aucune prise de position, aucune sanction claire, concrète, contre l’État d’Israël.

  Pourtant, hier, en commission des affaires étrangères, des résolutions ont été proposées pour reconnaître le génocide et pour prendre des sanctions contre l'État d'Israël. Votre majorité, sous votre direction, monsieur le premier ministre, a refusé de les voter.

  Face à la lâcheté des gouvernements occidentaux, les peuples, eux, se réveillent et s’élèvent. Ils veulent mettre fin à la famine et au blocus. Aujourd’hui, une flottille est en route vers Gaza pour briser ce blocus. Là non plus, monsieur le premier ministre nous ne constatons pas de prise de position ni de déclaration pour protéger les ressortissants, notamment belges, qui participent à cette flottille.

  Monsieur le premier ministre, dans le rapport ou dans l’accord de gouvernement, vous avez évoqué les ministres extrémistes israéliens. Considérez-vous aujourd'hui que ce n'est pas l'ensemble du gouvernement (…)

  Staf Aerts:

  Mijnheer de voorzitter, mijnheer de eerste minister, collega's, ons land, elke burger van ons land is verplicht genocide te voorkomen en te stoppen, aangezien wij het genocideverdrag ondertekend hebben en dat verdrag precies dat engagement inhoudt.

  Afgelopen week verscheen het rapport van de uit topexperten wereldwijd samengestelde onderzoekscommissie en haar conclusies zijn overduidelijk: de Israëlische regering pleegt genocide op de Palestijnse bevolking. De feiten in dat rapport zijn huiveringwekkend: vrouwen worden seksueel misbruikt; gevangenen in de gevangenissen worden misbruikt en gefolterd; dagelijks zijn kinderen slachtoffer; kleuters worden doodgeschoten door sluipschutters en kinderen met witte vlaggen worden doelbewust neergeschoten. Ik hoor verontwaardiging in de zaal, maar dat is precies wat in het rapport staat en wat zich op het terrein afspeelt, elke dag opnieuw. Het zou zinvol zijn als iedereen minstens de samenvatting van dat rapport bij zich neemt.

  Ondertussen heeft de Kamer gisteren tegen de erkenning van die genocide gestemd. Mijnheer de premier, u hebt tot nu toe het woord genocide nog niet in de mond genomen. Dat men dat woord niet gebruikt, is niet neutraal. Het betekent dat men partij kiest en de feiten ontkent. U gaat als eerste minister naar New York om ons land daar te vertegenwoordigen. We beschikken over verschrikkelijke beelden en omvangrijke rapporten. Ik wil van u weten of Israël volgens u een genocide op de Palestijnse bevolking uitvoert.

  Christophe Lacroix:

  Monsieur le président, monsieur le premier ministre, aujourd'hui, je parle avec gravité, avec même une forme de profonde émotion. Pendant que nous débattons ici en effet, en toute sécurité, des citoyennes et des citoyens, dont des Belges, sont en mer à bord de la flottille Global Sumud, en route vers Gaza pour briser le blocus, pour forcer le passage et apporter de l’aide humanitaire, des aliments, des boissons, des médicaments. C’est la plus grande mission humanitaire civile jamais organisée.

  Ce ne sont pas des aventuriers; ce ne sont pas des provocateurs; et ce sont encore moins des terroristes, comme le ministre israélien les a qualifiés. Ils viennent de 40 pays. Ce sont des filles, ce sont des garçons, d’à peine 20 ans parfois, des militants et des militantes de la paix, des âmes révoltées qui ont décidé d’agir là où la communauté internationale a échoué et échoue encore.

  Je pense notamment à Maya, que j’ai rencontrée avant son départ. Elle m’a expliqué qu’elle ne pouvait plus rester chez elle à ne rien faire, à regarder l’horreur devenir plus d’horreur d’heure en heure, impressionnante d’énergie et de volonté, de détermination. En quelques mois, quelle mobilisation!

  Ce n’est pas sans dangers. La flottille a déjà été attaquée à Tunis. Israël annonce un dispositif antiterroriste pour intercepter la flottille. L’Espagne, elle, a pris ses responsabilités. Elle a mis en place une protection diplomatique et consulaire pour ses ressortissants. Elle a dit qu’elle est aux côtés de la flottille.

  Je vous pose ces questions, monsieur le premier ministre, et j’attends des réponses claires. La Belgique est-elle aux côtés de la flottille? La Belgique a-t-elle dit urbi et orbi qu’elle soutenait la flottille? A-t-elle dit à Israël qu’elle protégeait ses ressortissants et leurs bateaux? A-t-elle plaidé auprès de l’Union européenne pour que celle-ci se réveille et affirme qu’elle est aussi aux côtés de la flottille? Allez-vous accorder une protection diplomatique et consulaire à ces citoyens? Surtout, monsieur le premier ministre, quand la Belgique va-t-elle prendre ses responsabilités et reconnaître le génocide à Gaza?

  Bart De Wever:

  Chers collègues, avant de répondre, je souhaiterais dire un mot à propos de la profanation de la tombe familiale du ministre d' É tat Jean Gol.

  Il n'y a rien de plus ignoble et abject que de profaner une tombe. J'ai personnellement et directement exprimé mon indignation et mon soutien à la fille et à la dernière compagne de Jean Gol.

  Beste collega's, eergisteren was er in de commissie voor Binnenlandse Zaken een actualiteitsdebat over het Midden-Oosten van ruim een uur. Sta mij toe niet alles wat ik daar heb gezegd, te herhalen. Misschien is dit een teleurstellende boodschap, maar de regering is sinds dinsdag niet samengekomen en ik kan u dus geen verdere toelichting geven. Ik verwijs naar het verslag van de commissievergadering.

  Par contre, quelques questions, notamment de Mme Maouane et de M. Lacroix, n'ont en effet pas été traitées. Je vais donc y répondre maintenant.

  L'action à laquelle vous faites référence n'est pas sans risque. Si – et c'est un grand si – l'objectif est effectivement d'apporter une aide concrète à la population locale, ce n'est certainement pas la meilleure manière d'y arriver. En juin dernier, une action similaire s'est soldée par un échec, et aujourd'hui encore, nous recevons des informations selon lesquelles cette traversée n'est pas sans danger.

  Comme vous le savez, nous en avons longuement parlé en commission ce mardi, le gouvernement concentre son aide sur l'amélioration de la situation humanitaire, et en fait beaucoup. C'est peut-être moins visible, mais c'est certainement plus efficace pour améliorer la situation sur le terrain, ce qui devrait tout de même être l'objectif – je pense. La Belgique est le pays qui a le plus contribué en termes d'acheminement de l'aide à la population et d'exfiltration des blessés. Au prorata, nous devons être le premier pays dans le monde, et cela est très concret pour les gens sur le terrain, contrairement à la profusion quotidienne de déclarations symboliques.

  Concernant l'assistance consulaire d'urgence à nos ressortissants à l'étranger, nous agissons conformément à ce qui est prescrit dans le Code consulaire. Je renvoie évidemment aux "Conseils aux voyageurs" en vigueur qui déconseillent de se rendre dans la région.

  Je cite également le passage de l'accord de gouvernement qui vise à affiner le cadre d'assistance consulaire: "Nous clarifions le cadre de l'assistance consulaire pour les Belges en dehors du territoire européen. Il y aura des instructions claires pour les évacuations/extractions des zones à risque ou des zones de guerre, avec une responsabilisation de nos citoyens". Concrètement, si un citoyen belge se trouve en difficulté ou demande une assistance consulaire, celle-ci lui sera accordée conformément au Code consulaire et aux cadres diplomatique et juridique d'usage.

  Cela comprend la communication avec les autorités locales et le soutien, conformément aux obligations internationales, mais pas une protection exceptionnelle ou préventive. Pour l'heure, la Belgique n'a pas prévu d'intervention diplomatique ou consulaire relativement à cette initiative. Cela dit, chaque situation sera évaluée au cas par cas. Je vous remercie de votre attention.

  Rajae Maouane:

  Monsieur le premier ministre, je suis atterrée par la nonchalance avec laquelle vous nous répondez. Se rend-on compte de ce qu'il se passe sur place? C'est un génocide. Je sais que ce mot vous met mal à l'aise. C'est un génocide qui est en train de se dérouler. Je vous remercie de vous référer à la commission de mardi! Vous avez parlé de longues minutes sans prononcer un seul mot pour les civils palestiniens, pour les enfants, les femmes et les hommes qui sont tués.

  Bart De Wever:

  ( … )

  Rajae Maouane:

  Ce n'est pas un mensonge. Je pourrai consulter le compte rendu. Cette nonchalance est scandaleuse et m'estomaque. On ne peut pas empêcher les gens d'être estomaqués. Ne me traitez pas de menteuse, monsieur le premier ministre, s'il vous plaît! Je ne mens pas.

  Bart De Wever:

  ( … )

  Rajae Maouane:

  Oui, il faut agir! Les citoyens agissent puisque votre gouvernement ne le fait pas assez. Du reste, les membres de la flottille vous ont écrit. J'ai les courriers ici et je vais vous les transmettre. Ils vous ont écrit, mais n'ont pas reçu de réponse satisfaisante. Nous ne pouvons qu'être (…)

  Voorzitter:

  Merci, madame Maouane. Une minute est une minute pour tous. Vous avez eu droit à une minute. La parole est à M. Boukili.

  (…) : (…)

  Voorzitter:

  Une minute est une minute pour tous. Vous avez réagi, ce qui n'est pas obligatoire. Vous avez eu la possibilité de répliquer pendant une minute.

  (…) : (…)

  Voorzitter:

  Je n'ai pas entendu la réaction du premier ministre. Vous n'êtes pas obligée de répondre, car cela ne figurera pas dans le compte rendu. Vous avez réagi à ce qui a été dit, mais cela ne figurera pas dans le compte rendu. C'est un peu étrange! Vous avez utilisé votre minute comme vous l'entendez, et c'est votre liberté.

  À présent, la parole est à M. Boukili.

  Monsieur Boukili, pour être clair, vous avez également droit à une minute.

  Nabil Boukili:

  Monsieur le premier ministre, vous dites que la Belgique fait beaucoup. Elle fait beaucoup pour soutenir et être complice du génocide actuel en Palestine. C'est cela que fait la Belgique aujourd'hui. Et là-dessus, vous n'avez pas dit un mot!

  Quel est ce gouvernement qui n'est même pas d'accord sur l'accord qu'il a lui-même négocié? M. Bouchez dit "A", M. Prévot dit "B" et, vous, vous vous en fichez complètement. C'est ça la position de la Belgique aujourd'hui! Il y a un génocide en cours et vous ne prenez aucune mesure concrète contre ce génocide et contre l'État génocidaire.

  Monsieur le premier ministre, votre réponse est une honte pour la Belgique. Elle n'est pas à la hauteur de la situation. Et si, vous, vous détournez le regard de ce qu'il se passe aujourd'hui contre le peuple palestinien, l'Histoire vous regarde et elle retiendra que vous êtes du côté des bourreaux.

  Staf Aerts:

  Mijnheer de eerste minister, ik dacht, ik houd het simpel en stel één enkele vraag: voert Israël volgens u een genocide uit op de Palestijnse bevolking. U hebt die vraag niet beantwoord. U hebt ze ook afgelopen dinsdag niet beantwoord. U krijgt het wederom niet over uw lippen dat Israël een genocide begaat op de Palestijnse bevolking. De bewijzen zijn er, rapport na rapport, beeld na beeld.

  Het is niet onschuldig. U kiest daarmee de zijde van de Israëlische regering. Die genocide wil N-VA niet erkennen. De Holodomor op Oekraïners is voor de N-VA genocide. De N-VA wil eveneens de genocide op de jezidi's erkennen. Wat er nu gebeurt, dat is blijkbaar iets anders dan een genocide. U gebruikt twee maten en twee gewichten en beschermt opnieuw Israël met fluwelen handschoenen. Stop ermee. Zeg wat er te zeggen is: het is een genocide, punt uit.

  Christophe Lacroix:

  Monsieur le ministre, votre réponse est choquante parce que vous parlez de conseils de voyage, comme si ces jeunes pacifistes partaient en vacances sur la bande de Gaza. Non, ils partent parce que vous ne faites rien. Ils partent parce que les démocraties européennes laissent faire, parce que vous êtes un lâche, que vous laissez agir et que vous ne protégez pas ces citoyens qui vont risquer leur vie.

  Vous ne me menacerez pas de me taire. Je me lèverai toujours contre des gens comme vous parce que vous les raillez, vous les méprisez, ces gens qui risquent totalement leur vie. Et il y a des Belges parmi eux. Ce sont des jeunes qui sont convaincus, qui viennent avec tout ce qu'ils peuvent – d'abord leur cœur et ensuite des aliments, pour aller là où les démocraties européennes ont failli, hormis l'Espagne et quelques autres. Vous êtes la honte de ce gouvernement et de ce pays!

  Voorzitter:

  Merci, monsieur Lacroix.

  Mijnheer Van Hecke vraagt het woord voor een technische opmerking.

  Stefaan Van Hecke:

  Mijnheer de voorzitter, u was bijzonder snel om de microfoon van collega Maouane uit te zetten …

  Voorzitter:

  Na één minuut.

  Stefaan Van Hecke:

  … Ondanks constante onderbrekingen door de eerste minister, niet in de microfoon, maar iedereen heeft ze gehoord, behalve die kant van de zaal. Bovendien heeft de eerste minister – hij ontkent het trouwens niet, want hij heeft het daarna nog bevestigd – parlementslid Maouane beschuldigd van leugens. Ze was aan het spreken en de eerste minister zei dat ze een leugenaar is.

  Dat is uw stijl, mijnheer de eerste minister, maar dat is niet de stijl van dit Huis. Dat is ongezien.

  Het is minstens een persoonlijk feit, mijnheer de voorzitter. Als dat geen persoonlijk feit is, wat is het dan wel nog in dit halfrond? Ik vraag u dus, bij toepassing van het Reglement, om mijn collega de mogelijkheid te geven om te antwoorden op het persoonlijk feit.

  Voorzitter:

  Mijnheer Van Hecke, u bent een handig man, maar in het verslag zal geen enkel persoonlijk feit geregistreerd staan en dus is er ook geen persoonlijk feit. Anders zou iedereen in de zaal kunnen reageren op wat dan ook en kan daarop worden voortgeborduurd om die minuut te verlengen. Ik ga daar niet op in, want dan openen we de doos van Pandora en kan iedereen zichzelf het recht toe-eigenen om die minuut uit te melken. Mevrouw Maouane heeft een minuut reactietijd gehad. Niemand heeft de collega verplicht te reageren op niet-geregistreerde opmerkingen. Zij had haar volledige exposé kunnen brengen indien ze dat had gewild. Ze heeft er echter voor gekozen te reageren op iets waarover wie later het verslag zal lezen zich zal afvragen waarop dat een reactie is. Er zal namelijk helemaal niets staan. Dat is de keuze en de vrijheid die ik voor alle duidelijkheid respecteer en verdedig. U kunt echter niet van mij verwachten dat ik geval per geval zal nakijken wie in het halfrond aanleiding heeft gegeven om die minuut te verlengen. Het spijt me, maar ik kan hier geen persoonlijk feit vaststellen. Een persoonlijk feit wordt geregistreerd via de microfoon en opgenomen in het verslag. Als we daarvan afstand nemen, collega Van Hecke, weet ik niet waar het einde nog kan worden gevonden. Als u mij toestaat, wil ik nu voortgaan met de vragen. U zult mogelijk nog andere opmerkingen hebben, maar ik denk niet dat ze mijn mening zullen doen veranderen.

• Vraag: De regeringsplannen voor een intrusieve overheid inzake fiscaliteit, gezondheid en communicatie (Q56000933P)

  gezondheid en welzijn

  De regeringsplannen voor een intrusieve overheid inzake fiscaliteit, gezondheid en communicatie
  

  Gesteld door

  Anders. Alexia Bertrand
  

  Beantwoord door

  N-VA Bart De Wever (Eerste minister)
  

  op 18 september 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Alexia Bertrand bekritiseert de overheidsplannen voor massale digitale surveillance (centrale ziektebriefjes-databank, AI-bankcontroles via CAP, en WhatsApp-toezicht onder "Chat Control"), die ze als een Orwelliaanse inbreuk op privacy en systeem van algemene verdenking afschildert. Premier De Wever ontkent concrete regeringbeslissingen, benadrukt dat privacy een absolute voorwaarde is bij beleid en verwijst naar bevoegde commissies voor nuance, maar Bertrand wijst op recente besprekingen in Financiën en noemt de plannen wel degelijk actueel. De kern van het conflict: vertrouwen vs. controle, waarbij Bertrand de regering beschuldigt van een "schuldig tot het tegendeel bewezen"-cultuur tegenover burgers, artsen en ondernemers. De Wever houdt vol dat individuele rechten centraal staan, maar Bertrand ziet een structurele verschuiving naar overheidstoezicht.

  Alexia Bertrand:

  Mijnheer de eerste minister, ik heet u eerst en vooral welkom terug hier in het halfrond. U ziet er goed en uitgerust uit. Ik zie dat. Daarvoor had ik geen AI-tool of databank nodig.

  Collega’s, Arizona is watching you . Jullie hebben ongetwijfeld de klassieker 1984 van George Orwell gelezen. Dat boek wordt stilaan de nieuwe realiteit. Beste burgers, het gaat over uw gezondheid, het gaat over uw geld, het gaat over uw whatsappberichten. Arizona wil weten wat u doet, wanneer u het doet en met wie u communiceert. Het wantrouwen heerst.

  Het heerst ook bij minister Vandenbroucke. Hij wil een databank oprichten met alle ziektebriefjes. De privacywaakhond is daar vernietigend over. Die databank betekent een massale centralisatie van ziekte- en gezondheidsgegevens door de overheid.

  Bij minister Jambon horen wij hetzelfde verhaal met zijn CAP of Centraal Aanspreekpunt. De overheid kijkt proactief mee in al uw bankrekeningen met behulp van AI. Hoeveel staat er op uw bankrekening? Wat doet u met uw centen? Arizona ziet het.

  Dan is er uiteraard ook nog mevrouw Verlinden. Zij wil meelezen in uw whatsappberichten, wat u stuurt en naar wie. Iedereen wordt verdacht. Dat is het nieuwe model.

  Mijnheer de premier, ik heb slechts één vraag. Waar gaat het stoppen? Wanneer is het genoeg voor u?

  Voorzitter:

  Mijnheer de premier, wanneer is het genoeg voor u?

  Bart De Wever:

  Collega Bertrand, ironie is geen gemakkelijk genre. Ik zou er persoonlijk zuinig mee omgaan.

  Dat gezegd zijnde, wij hebben u bevraagd over waar de ingediende, in zeer algemene termen opgestelde vraag eigenlijk precies over ging. Daar is geen antwoord op gekomen. U hebt hier een soort orwelliaans grotesk beeld geschetst van alles wat op ons afkomt. Ik had wel een idee waarover het zou kunnen gaan. U hebt allerlei thema’s aangekaart, zoals hoe we fiscale fraude bestrijden. Hoe we omgaan met excessief voorschrijfgedrag van artsen zat er niet tussen, al had het ook daarover kunnen gaan. Er zijn ook Europese dossiers, dat gaat dan over Chat Control. Dat zijn allemaal zaken die in de lucht hangen, maar waarover de regering nog helemaal niet vergaderd heeft, laat staan dat we die zaken behandeld of goedgekeurd hebben. Namens de regering kan ik u daar dus niets over meedelen. Wat u wel kunt doen, is die totaal verschillende dossiers aan de bevoegde ministers voorleggen in de commissies, zodat zij enige nuance kunnen aanbrengen. Dat zal niet moeilijk zijn bij het beeld dat u hebt geschetst.

  Algemeen kan ik u geruststellen en op het hart drukken dat privacy mij zeer nauw aan het hart ligt. Een zeer forse privacytoets zal, wat mij persoonlijk betreft, altijd ingebouwd worden bij eender welk beleidsvoorstel dat wij doen. Bij het nemen van beslissingen in het algemeen belang, dat u enigszins uit het oog bent verloren, speelt dat ook mee. Als wij in functie daarvan beslissingen nemen, zullen wij er uiteraard altijd over waken dat de rechten van het individu maximaal worden gerespecteerd. Dat is voor mij een evidentie.

  Alexia Bertrand:

  Premier, het gaat uiteraard over privacy en deze plannen zijn veel concreter dan u vandaag laat uitschijnen. We hebben deze gisteren nog besproken in de commissie voor Financiën en Begroting met de heer Jambon, de minister van Financiën. Als liberaal zal ik mij altijd verzetten tegen een samenleving waar de overheid alles en iedereen controleert. U kiest voor wantrouwen: wantrouwen tegenover de artsen, die allemaal zouden frauderen; wantrouwen tegenover de ondernemers die zogezegd aan de rand van hun zwembad liggen; wantrouwen tegenover de burgers die een bankrekening hebben of die whatsappen. Schuldig tot het tegendeel is bewezen, dat is de visie van deze regering.

• Vraag: De aanpak van de onveiligheid (Q56000935P)

  veiligheid, justitie en defensie

  De aanpak van de onveiligheid
  

  Gesteld door

  VB Barbara Pas
  

  Beantwoord door

  N-VA Bart De Wever (Eerste minister)
  

  op 18 september 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Barbara Pas (VB) hekelt de escalerende schietpartijen, personeelstekorten bij politie/justitie en het gebrek aan noodmaatregelen zoals legerinzet, terwijl de regering volgens haar enkel vervroegde vrijlatingen van buitenlandse criminelen doorvoert. De Wever antwoordt dat het regeerakkoord een langetermijnplan bevat (met defensie-ondersteuning en internationale samenwerking), maar erkent dat snelle oplossingen voor bendegeweld en drugscriminaliteit onrealistisch zijn. Pas kaatst terug dat zijn beloften ("orde op zaken") falen: straffen worden niet uitgevoerd, elektronisch toezicht vervangt detentie, en gevaarlijke criminelen (zoals Trabelsi) lopen vrij – terwijl wapenarsenalen (1000 bommen/granaten) de realiteit zijn. Kern: scherp conflict over veiligheidsbeleid – VB eist harde actie, regering wijst op structurele plannen zonder directe resultaten.

  Barbara Pas:

  Mijnheer de premier, er ging deze zomer geen week voorbij zonder schietpartij.

  Neem nu 7 augustus, toen in Brussel de vijftigste schietpartij dit jaar plaatsvond, de zesde met een dodelijk slachtoffer, een jongeman van zeventien jaar. Die vele schietpartijen en incidenten waren deze zomer aanleiding voor procureur des Konings Moinil om een noodkreet te slaken en het grote personeelstekort aan te kaarten.

  Hij stelde onder meer dat "de vele duizenden illegalen een haast onuitputtelijke wervingsreserve vormen voor de drugsbendes". Hij zei ook dat hij begrijpt "dat sommige agenten moedeloos worden wanneer ze dezelfde persoon drie, vier of zelfs tien keer arresteren en die telkens weer vrijkomt". Alleen het Vlaams Belang vond dat belangrijk genoeg om daar tijdens de vakantie een commissie over bijeen te roepen. Voor alle andere partijen was het buitenland belangrijker dan het binnenland.

  Toen u burgemeester van Antwerpen was, verweet u de toenmalige premier afwezigheid. Naar aanleiding van de dood van een jong meisje vroeg u toen de bijeenroeping van de Nationale Veiligheidsraad. U vroeg meer mensen om alles gerechtelijk op te volgen. U vroeg snel het leger in te zetten. Nu er aan de lopende band mensen sterven, blijft u afwezig.

  Wanneer zal het leger inspringen? Volgens minister Quintin nog dit jaar, maar hij werd meteen teruggefloten door minister Francken, die dat de eerstvolgende acht maanden niet ziet zitten. Komen er überhaupt noodmaatregelen, mijnheer de premier, om de criminaliteit in onze steden onder controle te krijgen? De enige noodwet die wij van deze regering al gezien hebben, was er namelijk een om meer vervroegde vrijlatingen te voorzien, omdat de gevangenissen propvol zitten met buitenlandse criminelen. Ik ben zeer benieuwd wanneer er actie komt.

  Bart De Wever:

  Goede collega, 'geen week voorbij zonder schietpartij', ook poëzie is een moeilijk genre, maar dat is dan weer ironie, en ook dat is een moeilijk genre.

  U weet dat we bezig zijn met de uitrol van het regeerakkoord inzake veiligheid en dat dat een uitgebreid hoofdstuk is. Ik denk dat dat hoofdstuk goed in elkaar zit en dat het resultaten op het terrein zal geven, maar dat zal niet van vandaag op morgen gebeuren. Ik zou net als u heel graag zien dat we zo snel mogelijk geen criminaliteit meer zien, en zeker niet de zware, gewelddadige criminaliteit die altijd aan de georganiseerde misdaad, met name de drugshandel, verbonden is. Ik wou dat we het bendegeweld in de Brusselse straten en het intimidatiegeweld in Antwerpen, gelieerd aan de haven, niet meer moeten zien, maar dat doen verdwijnen van vandaag op morgen is helaas niet realistisch.

  De regering werkt zeker aan een plan waarbij ook vanuit Defensie meer wordt bijgedragen aan de algemene binnenlandse veiligheid. In het regeerakkoord staat omschreven op welke voorwaarden dat kan en wat er niet kan.

  In onze hoofdstad is er zeker capaciteit nodig. Op dit moment al wordt er, ten gevolge van een regeringsbeslissing, capaciteit vrijgemaakt voor Binnenlandse Zaken door middel van de inzet van Defensie. Het gaat dan over soldaten die de kerncentrales bewaken, waardoor mensen van de DAB vrijkomen om ingezet te worden elders op het terrein.

  De ministers van Binnenlandse Zaken en Defensie staan in nauw contact met elkaar en als er nieuwe beslissingen worden genomen die ze naar de regering willen brengen, dan zullen we het daar zeker nog over kunnen hebben. We staan daar uiteraard heel open voor.

  Laat ons echter realistisch zijn, het is een werk op lange termijn en het is ook een werk dat veel internationale samenwerking zal vergen. U hebt de tijd niet gehad om het bezoek van de Amerikaanse minister aan te halen. Sta me toe heel snel nog te zeggen dat dat een zeer vruchtbaar bezoek was en dat ik hoop dat we met de United States in de komende jaren nauw zullen kunnen samenwerken.

  Barbara Pas:

  Orde op zaken, dat was uw belofte, mijnheer de premier. Dat dit communautair niet het geval was, wisten we al bij aanvang. Dat dit budgettair niet het geval is, weten we ondertussen ook. Op het vlak van veiligheid is het eveneens nul op het rekest. U zegt dat u aan een plan werkt. Vroeger pleitte u echter voor de uitvoering van elke straf, hoe kort ook. U vond elektronisch toezicht destijds geen straf. Vandaag voeren u en uw partij massaal enkelbanden in en zijn er massaal vervroegde vrijlatingen. Met de regering-De Wever wordt 91 % van de illegale criminelen eenvoudigweg vrijgelaten. Zelfs uw lakse voorgangers konden de terugkeer van een terrorist als Trabelsi jarenlang tegenhouden. Met de regering-De Wever loopt hij hier echter opnieuw vrij rond. Duizend bommen en granaten, mijnheer de premier, dat was vroeger iets voor stripverhalen. Vandaag is dat de bittere realiteit. Orde op zaken. Wie gelooft dat nog? Wie gelooft u nog?

• Vraag: De dreigende teloorgang van de industrie (Q56000937P)

  Vraag: De dreigende teloorgang van onze (duurzame) economie (Q56000938P)

  Vraag: Het concurrentievermogen van de Europese economie en de maatregelen voor België (Q56000947P)

  economie en werk

  De dreigende teloorgang van de industrie
  De dreigende teloorgang van onze (duurzame) economie
  Het concurrentievermogen van de Europese economie en de maatregelen voor België
  De uitdagingen voor Belgische industrie, duurzame economie en Europees concurrentievermogen summaryExplanation

  Gesteld door

  VB Reccino Van Lommel
  N-VA Katrijn van Riet
  MR Mathieu Michel
  

  Beantwoord door

  N-VA Bart De Wever (Eerste minister)
  

  op 18 september 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De Vlaamse industrie verkeert in diepe crisis door hoge energiekosten, overregulering, loonlasten en Europese concurrentienadelen, wat leidt tot massale afdankingen, geannuleerde investeringen (bv. ExxonMobil’s €100M recyclageproject) en bedrijfsvertrek (GSK naar de VS). Premier De Wever erkent de structurele problemen—energie, fiscale druk (OCDE-Pillar 2), regeldruk en "gold-plating"—en wijst op Europese afhankelijkheid, maar belooft nationale maatregelen (loonlastenverlaging, Make 2030, minder bureaucratie) en hoopt op een versnelde Europese koerswijziging (Clean Industrial Deal). Kritiek blijft hard: de oppositie ziet geen concrete vooruitgang, terwijl bedrijven blijven vertrekken en de geloofwaardigheid van de regering onder vuur ligt. Kernvraag: kan België/Europa de deïndustrialisering en ecologische achteruitgang (bv. mislukte recyclage-investeringen) stoppen zonder radicale beleidsshift op kosten, regelgeving en fiscale concurrentie?

  Reccino Van Lommel:

  Mijnheer de voorzitter, mijnheer de eerste minister, collega's, onze Vlaamse industrie verkeert in crisis. Dat zeg ik niet alleen, dat zeggen ook experten. Dat begint hoe langer, hoe meer aan de oppervlakte te komen: onzekerheid, uitgestelde investeringen, lege orderboeken, cashflowproblemen. Op de koop toe beginnen werkgevers die in de afgelopen jaren een strijd hebben gevoerd om talent aan te trekken, stelselmatig personeel af te danken. Het gaat lang niet meer alleen over de hoge energiekosten, de regelneverij en andere kosten, maar ook over de afwachtende houding van ons land. Onze industrie kijkt lijdzaam toe op de acties van de industriële grootmachten, zoals China of de Verenigde Staten.

  Er wordt hier als een konijn voor een lichtbak naar anderen, zoals Ursula von der Leyen, gekeken om het probleem op te lossen, maar, premier, zo werkt het helemaal niet. Het gaat hier over de survival of the fittest . Ik weiger genoegen te nemen met het argument dat de industrie in onze buurlanden het ook moeilijk heeft en dat dat ons ontslaat van actie. Ik weiger genoegen te nemen met een Europese Unie die er met haar maatregelen jarenlang voor heeft gezorgd dat onze industrie kapotgaat.

  De toestand is precair. ExxonMobil is met zijn nieuws vandaag slechts een van de vele voorbeelden in de rij van industriële bedrijven die hier geen toekomst meer zien. Mijn vragen zijn daarom heel duidelijk, mijnheer de premier. Zult u blijven wachten op Ursula of zult u nu actie ondernemen om te vermijden dat Vlaanderen morgen een industrieel kerkhof wordt?

  Katrijn van Riet:

  Mijnheer de eerste minister, bent u ervan op de hoogte dat er 1 miljoen ton aan capaciteit voor plasticrecyclage is verdwenen in Europa de voorbije twee jaar? Faillissement na faillissement kleurt een deel van die groene sector bloedrood. ExxonMobil maakt nu bekend dat het een investering van 100 miljoen euro voor chemische recyclage in de havens on hold zet.

  Er komt een enorme plasticberg op ons af door de Europese exportban van plasticafval naar Azië en door het feit dat zeer goedkope, gesubsidieerde virgin plastic grondstoffen vanuit Azië onze markt overspoelen, grondstoffen die trouwens niet aan dezelfde strenge regels voldoen als onze Europese recyclaten. Dan is er nog de onzekerheid over de berekening van het recyclagepercentage, wat ExxonMobil nu doet steigeren, om nog maar te zwijgen van het feit dat de bouw van zo’n fabriek voor chemische recyclage een zeer grote investering vergt en het proces bijzonder energie-intensief is.

  Mijnheer de eerste minister, hoe zult u ervoor zorgen dat we onze eigen capaciteit niet laten wegconcurreren? Hoe kunnen we innovatie, zoals die van ExxonMobil, aantrekken in plaats van afstoten, zoals nu gebeurt? Zult u in overleg treden met de Europese Commissie om de enorme regellast aan te pakken?

  Mathieu Michel:

  Monsieur le premier ministre, j'étais très heureux d’avoir la chance d’aller à Walibi, finalement, pour vous voir, monsieur Bart "De Wavre".

  Comme vous le savez, pas très loin de Wavre, une entreprise extraordinaire, qui s'appelle GSK, a décidé d'investir plus de 20 milliards d'euros aux États-Unis. Son but est certainement d'y développer à la fois la recherche et le développement, mais aussi les chaînes de production. Cela constitue un signal d'alarme assez important sur le fait qu'aujourd'hui, certains de nos fleurons – des entreprises qui nourrissent la prospérité de notre territoire – sont en train de lorgner vers d'autres endroits pour investir. Cela doit nous alerter car l'entreprise GSK est un pilier historique du secteur pharmaceutique qui pèse pour plus de 25 % de nos exportations.

  Alors que l’Europe – et la Belgique en particulier – appliquent loyalement les principes de Pillar 2 de l’OCDE, afin de garantir une imposition minimale de 15 % sur les multinationales, au détriment notamment de notre secteur pharmaceutique, les États-Unis, eux, multiplient les mesures protectionnistes et douanières, sans pour autant appliquer avec la même rigueur ces principes de réforme fiscale mondiale. Le rapport Draghi sonnait d'ailleurs déjà l'alarme par rapport aux besoins d'une véritable stratégie de compétitivité européenne.

  Dans ce cadre, monsieur le premier ministre, pouvez-vous me dire quelle analyse le gouvernement tire-t-il de la décision de GSK et d'autres d'investir ailleurs, mais surtout de ses impacts potentiels sur l'écosystème pharmaceutique belge? Disposez-vous d'une évaluation consolidée de l'impact cumulé de Pillar 2 et des mesures fiscales américaines? Quelles mesures concrètes le gouvernement envisage-t-il pour renforcer la compétitivité de nos filières stratégiques prioritaires? Dans ce contexte, la Belgique va-t-elle continuer à adhérer de façon loyale à ce pilier aussi appelé Pillar 2, qui aujourd'hui, s'additionne effectivement aux difficultés des entreprises pour la compétitivité? Je vous remercie, monsieur le premier ministre.

  Bart De Wever:

  Monsieur le président, chers collègues, j'ai reçu hier une haute délégation du siège d'ExxonMobil, en provenance de Houston. Leur message était très clair, et se retrouve aujourd'hui également dans la presse: si aucune mesure n'est prise pour améliorer le climat entrepreneurial et d'investissement en Europe, il deviendra très difficile d'assurer l'avenir de l'industrie ici. Les signaux de ces derniers mois et années sont très clairs: volumes en baisse, taux d'utilisation des capacités historiquement bas, annonces de fermetures d'installations, et ainsi de suite.

  Avant-hier encore – et ce n'est pas un hasard –, j'ai reçu le PDG de TotalEnergies sur le même sujet, M. Pouyanné.

  Voor hem zijn er nog anderen langsgekomen. U sprak over GSK en over de farmasector. Als oud-burgemeester van Antwerpen heb ik het geluk de meeste van die bedrijfsleiders en CEO's zeer goed te kennen en veel onder hen persoonlijke vrienden te mogen noemen. Persoonlijke vrienden laten ook wel eens the backside of the envelope zien en die ziet er niet goed uit.

  Chers collègues, nous connaissons tous les causes. Je les ai déjà mentionnées à plusieurs reprises ici. Les coûts salariaux trop élevés, les coûts énergétiques beaucoup trop élevés, les difficultés liées aux permis, la pression réglementaire gigantesque et depuis cette année, un environnement commercial très incertain. Dans une certaine mesure, nous sommes nous-mêmes responsables en Europe. Certaines règles et lois sapent tout simplement la viabilité des projets d'investissement.

  Het is dus voor mij geen verrassing dat ExxonMobil zijn geplande investeringen voorlopig – daar druk ik op –, heeft opgeschort, zowel in Antwerpen als in Rotterdam. Ik zag dat van ver aankomen. Het probleem is dus niet beperkt tot België alleen. Was dat maar het geval, dan konden we het ook alleen oplossen.

  Het gaat om 100 miljoen euro aan investeringen die on hold staan en die zullen worden afgeblazen, als we in dit land en in Europa niet doen wat nodig is. Vooral de Lage Landen, met twee wereldhavens, Rotterdam en de Port of Antwerp-Bruges, worden door die industriële impasse zeer zwaar getroffen. Ik kan niet genoeg beklemtonen dat de verliezen die we daardoor lijden, niet louter economisch zijn, al zouden Groen en links graag horen van degrowth. Het verlies is namelijk ook ecologisch van aard. De investering die ExxonMobil bijvoorbeeld pauzeert, gaat namelijk om een fabriek die plastic afval chemisch zou moeten recycleren volgens de meest moderne standaarden. Er zijn nog andere duurzaamheidsinvesteringen die om dezelfde reden niet doorgaan, zoals bij ArcellorMittal. Ik kan een hele lijst maken van projecten die om economische redenen niet doorgaan. We zijn dus bijzonder slecht bezig wat onze economie, onze werkgelegenheid en de ecologische transitie betreft, tenzij men Europa wilt decarboniseren door het te deïndustrialiseren, maar dan moet men dat maar eens openlijk zeggen.

  Sinds het begin van mijn ambtstermijn en ook al lang daarvoor pleit ik voor een Europese strategie om die problematiek aan te pakken. De geesten rijpen zichtbaar. Tegen mijn natuur in ben ik hoopvol. Er waait een andere wind door Europa, en die zou, in tegenstelling tot de Europese traditie, sneller tot resultaten kunnen leiden dan wij denken of gewend zijn. Ik hoop het en ik werk er hard aan.

  We kijken uit naar de opvolging van de Clean Industrial Deal van de Europese Commissie en de industrie-versterkende plannen. Overal waar ik kom in Europa, hamer ik daarop; dat zal u wellicht zijn opgevallen. Dat ontslaat ons echter niet van de plicht om in ons eigen land te doen wat we zelf kunnen: een verstandiger energiebeleid zonder dogma’s. Vanmorgen was ik nog in Dessel en Mol. We willen zonder dogma’s een specifiek beleid voeren tegen de hoge energiekosten. We werken ook aan meer competitieve loonlasten. We doen wat we kunnen. De noodzakelijke arbeidsmarkthervormingen zullen hopelijk dit jaar allemaal door het Parlement worden goedgekeurd. Daarnaast is er het Make 2030-initiatief, waarbij de sectoren en de regio’s samen met ons moeten zorgen voor minder complexiteit en groeiversterkende maatregelen. De economie reageert daar heel positief op en dat mag ook gezegd worden.

  In het regeerakkoord is bovendien het principe opgenomen dat wij een fout, die de afgelopen decennia zo vaak werd gemaakt, niet meer willen herhalen: de traditie van gold-plating in ons land, en overigens niet alleen in ons land. De staat van onze industrie, zowel in ons land als in Europa, zal een blijvend aandachtspunt zijn van de regering en van mezelf, dag na dag, tot er beterschap komt en, wat mij betreft, liever vandaag dan morgen.

  Reccino Van Lommel:

  Premier, na zeven maanden regering-De Wever zie ik eigenlijk geen verandering voor onze industrie. Ik zie alleen maar bedrijven die het steeds moeilijker krijgen en elders investeren. Ik zie bedrijven die uit noodzaak gewaardeerde medewerkers afdanken.

  Tegelijk zie ik een regering die zich bezighoudt met buitenlandse conflicten. Ondertussen bent u verknocht aan de Belgische macht, zoals destijds de heer Verhofstadt of de heer De Croo. U kunt als zelfverklaard Vlaams-nationalist dan wel blij worden van een staande ovatie op een congres van de Waalse liberalen of de grapjas uithangen bij Europese ontmoetingen. Onze Vlaamse industrie heeft geen reden om blij te zijn, als uw oplossingen uitsluitend in de Europese Unie worden gezocht. Het is bloedserieus, premier. Uw geloofwaardigheid wordt echt wel problematisch.

  Red onze industrie, niet morgen of overmorgen, maar vandaag.

  Katrijn van Riet:

  Mijnheer de eerste minister, ik dank u voor uw antwoord.

  U stemt mij al enigszins optimistischer. We maken samen werk van de Clean Industrial Deal en we vermijden gold-plating. We moeten er gewoon voor zorgen dat Europa de eigen werkgelegenheid niet bant door een strenge regelgeving. Hoe kan immers van een vrije markt met een gelijk speelveld worden gesproken, als de spelregels verschillen voor veel te veel spelers?

  Geef onze industrie de broodnodige ademruimte. Meer heb ik daaraan niet toe te voegen.

  Mathieu Michel:

  Merci pour votre réponse, monsieur le premier ministre. Il est évidemment essentiel – je pense que vous vous en rendez compte, comme tous les gouvernements doivent s'en rendre compte – que nous prenions conscience de l'ampleur de ce qui est en train de se jouer. Nous devons absolument mobiliser toutes nos énergies et toutes nos intelligences pour rendre notre économie plus compétitive. À l'heure où nous nous interrogeons sur les nécessités de mener des réformes en profondeur, il ne faut pas oublier que notre capacité à soutenir notre modèle social dépend directement de la compétitivité de ces entreprises, également sur la scène internationale. C'est pourquoi je suis convaincu qu'il est essentiel de la renforcer et aussi probablement de s'interroger sur une certaine forme de naïveté que nous avons pu développer, notamment sur notre loyauté en matière de fiscalité à l'international. C'est le cas, à mon sens, de Pillar 2.

• Vraag: Een eerlijke bijdrage van de farma-industrie (Q56000934P)

  Vraag: De teloorgang van de farma-industrie (Q56000946P)

  Vraag: De begrotingsgesprekken en de volksgezondheid (Q56000958P)

  gezondheid en welzijn

  Een eerlijke bijdrage van de farma-industrie
  De teloorgang van de farma-industrie
  De begrotingsgesprekken en de volksgezondheid
  Financiële verantwoordelijkheid, uitdagingen en budgettaire impact van de farmaceutische sector op volksgezondheid summaryExplanation

  Gesteld door

  Vooruit Jan Bertels
  Anders. Irina De Knop
  N-VA Kathleen Depoorter
  

  Beantwoord door

  Vooruit Frank Vandenbroucke (Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid)
  

  op 18 september 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De discussie draait om de eerlijke bijdrage van de farmaceutische industrie aan de betaalbaarheid van de gezondheidszorg, waarbij Vooruit (Bertels) pleit voor een verplichte winstafdracht (80 miljoen euro besparing) om explosieve geneesmiddelenkosten te beteugelen en solidariteit te waarborgen. Oppositie (De Knop, N-VA) waarschuwt dat lineaire bezuinigingen innovatie en patiëntentoegang bedreigen en de sector—een economische troef—ondermijnen, terwijl coalitiepartner Depoorter (Open Vld) dialoog en afgewogen maatregelen eist, met kritiek op het ontbreken van overleg bij de ministeriële aankondiging. Minister Vandenbroucke verdedigt de noodzaak van ingrijpen (prijsverlagingen, remgeldhervorming, voorschrijfbeleid) om verspilling tegen te gaan en prioriteiten zoals tandzorg en zorgpersoneel te financieren, met een ultieme heffing op de industrie bij budgetoverschrijding, maar benadrukt dat creatieve sectorvoorstellen nog steeds mogelijk zijn.

  Jan Bertels:

  Collega’s, iedereen weet dat we voor moeilijke budgettaire jaren staan. We moeten hervormen om de rekeningen van ons land op orde te brengen, om zo de koopkracht van onze bevolking te beschermen, onze sociale zekerheid veilig te stellen voor de toekomst en onze gezondheidszorg voor iedereen toegankelijk en betaalbaar te houden. Dat vraagt een inspanning van iedereen. Mensen begrijpen dat en zijn bereid hun steentje bij te dragen. Ik hoor op straat wel steeds dat zij dat willen doen op voorwaarde dat iedereen een inspanning levert. Die mensen hebben gelijk. Voor Vooruit is het de normaalste zaak van de wereld dat ook de sterkste schouders eerlijk bijdragen. Elk zijn deel is niks te veel.

  Wij willen de facturen in onze gezondheidszorg voor iedereen betaalbaar houden. Daarom is het van groot belang dat ook de grote farmaceutische industrie haar duit in het zakje doet. Die industrie verricht goed werk, vaak letterlijk van levensbelang. Maar waar eindigen de macht en de winst van sommige farmaceutische bedrijven? Wat vinden wij nog aanvaardbaar? Verhalen zoals dat van baby Pia liggen nog vers in het geheugen. De stabiele hoge winstcijfers tonen aan dat de sector de voorbije jaren goed geboerd heeft. Van die industrie mogen we dan ook een eerlijke bijdrage verwachten om onze gezondheidszorg voor iedereen betaalbaar te houden. De industrie weet dat zelf ook.

  Mijnheer de minister, hoe zult u ervoor zorgen dat die industrie een eerlijke bijdrage levert aan onze gezondheidszorg?

  Irina De Knop:

  Mijnheer de minister, welkom terug, een nieuw parlementair jaar en een nieuwe aanval van Vooruit. Ditmaal zijn het de farmaceutische bedrijven die het gelag moeten betalen. We zijn dat van Vooruit gewoon. Mensen die ondernemen, die het land zuurstof geven, die investeren in gezondheid en economie, het zijn jullie natuurlijke vijanden.

  Mijnheer de minister, zoals we dat enigszins van u gewend zijn, u gaat eenzijdig en zonder overleg 80 miljoen euro aan inkomsten weghalen bij die sector. Ik heb goed geluisterd naar wat u zei over hervormen, maar dit is niet hervormen. Dit lijkt eerder op het uitroeien van een sector. Laat ons daarover eens nadenken, mijnheer de minister. Wat levert de strategie die u voert economisch gezien op? Wat levert de strategie die u voert ons op het vlak van de gezondheidsdoelstellingen op?

  We zijn zeer ongerust en ik heb begrepen dat premier De Wever even ongerust is als wij. Dit betreft immers een sector waar ons land vandaag internationaal koploper is. Hier worden geneesmiddelen ontwikkeld. Hier worden klinische studies uitgevoerd. Dat alles leidt ertoe – of moet ik zeggen leidde ertoe - dat patiënten in België snel toegang kregen tot nieuwe geneesmiddelen. Door de acties die u onderneemt en door het pleidooi dat u voert, mijnheer Bertels, zorgt u er echter voor dat de sector echt op de helling komt te staan met het beleid dat de minister voert.

  Weet u dat slechts in 50 % van de gevallen waarin innovatieve geneesmiddelen worden aangeboden, dit ook effectief leidt tot terugbetaling? Dat is slecht voor de innovatie, dat is slecht voor de bedrijven, maar vooral slecht voor de patiënten die daar nood aan hebben en geen toegang krijgen tot innovatieve geneesmiddelen. Wat is daarvoor uw remedie, mijnheer de minister?

  Kathleen Depoorter:

  Mijnheer de minister, de farmaceutische industrie is hoogwetenschappelijk, levensreddend en zeer belangrijk voor de welvaart van ons land.

  Deze ochtend las ik in de krant een brief waarin bezorgdheid wordt geuit over een door u aangekondigde besparingsmaatregel van 80 miljoen euro. Dat die besparing er zou komen, was bekend. De sector werd ook gevraagd om voorstellen in te dienen. Die voorstellen zijn ingediend en vervolgens geanalyseerd, onder meer door het RIZIV en het Verzekeringscomité. De voorstellen blijken niet toereikend te zijn.

  Mijnheer de minister, de brief kwam dan toch als een verrassing, want het betrof een lineaire maatregel, een besparing zonder meer. Wij hebben samen al een lange weg afgelegd en zijn het niet altijd volledig eens met elkaar, maar wij maken wel deel uit van dezelfde coalitie. Het is dus onze taak om samen zowel de kwaliteit van de gezondheidszorg als het gezondheidsbudget te bewaken.

  Ik stel mij de vraag, gelet op het feit dat de begrotingsconclaven en -gesprekken nog moeten beginnen, of u niet enigszins voorbarig bent geweest. Hoe is die brief tot stand gekomen en verstuurd? Ik had graag van u vernomen welke voorstellen niet weerhouden zijn door het RIZIV en door uw diensten. Hebt u deze voorstellen besproken met uw collega’s in het kernkabinet? Met andere woorden, gaat het hier om een aankondiging van een besparing die door de regering is beslist of niet? Ten slotte, mijnheer de minister, in het regeerakkoord is opgenomen dat wij alle maatregelen in dialoog met de farmaceutische sector zouden nemen. Is er opnieuw plaats voor dialoog om die maatregelen af te kloppen? Dank u wel.

  Frank Vandenbroucke:

  Geachte leden, we investeren zeer belangrijke sommen geld in de gezondheidszorg: volgend jaar 1,5 miljard euro extra. Het is belangrijk dat die investeringen goed terechtkomen, daar waar de noden echt zijn. Ze mogen zeker niet opgaan aan verspilling.

  Als we het kraantje gewoon laten openstaan, loopt het water weg in de verkeerde richting. We moeten dus ingrijpen. Een zeer belangrijk probleem is dat we voor een echte explosie van de uitgaven voor geneesmiddelen staan. Dat mogen we niet laten gebeuren. Anders gaat een groot deel van het extra geld daarnaartoe en komt het niet terecht bij tandzorg of geestelijke gezondheidszorg. We zullen het dan ook niet kunnen aanwenden om te investeren in het zorgpersoneel.

  We hebben in februari in de regering de afspraak gemaakt – die staat ook op papier – dat we een belangrijke inspanning zouden vragen aan de farmaceutische industrie. In de regering is afgesproken dat we onder meer aan de farmaceutische industrie zouden vragen om met voorstellen te komen om op een verstandige manier te besparen in dat budget, ten belope van 80 miljoen euro. Als er geen goede voorstellen komen, zullen we op een lineaire manier de prijzen die wij vanuit de sociale zekerheid aan de farmaceutische industrie betalen, verminderen. Dat is afgesproken in de regering.

  Er is voortdurend uitvoerig overleg met de farmaceutische industrie. Die heeft voorstellen ingediend en de administratie van het RIZIV heeft het resultaat van het onderzoek daarvan meegedeeld aan het Verzekeringscomité. De voorstellen zijn echter ofwel absoluut niet wenselijk, omdat ze ertoe zullen leiden dat bepaalde geneesmiddelen van de markt zullen verdwijnen, ofwel niet uitvoerbaar op korte termijn. Daarom val ik terug op de afspraak die we samen gemaakt hebben. We kiezen daarmee voor een eenvoudige maatregel: de prijzen die we aan de farmaceutische industrie betalen, zullen overal een klein beetje verlaagd worden.

  Dat is in verhouding tot een budget van 6,8 miljard euro volgend jaar. Dat is precies geen bijzonder grote inspanning.

  Inderdaad, we moeten wel verder durven denken. We moeten af van een bepaald soort pillenverslaving. We zijn kampioenen in het gebruik van cholesterolremmers. Die worden veel te veel gebruikt. We zijn ook kampioenen in het gebruik van maagzuurremmers. Die worden ook veel te veel gebruikt. Al het geld dat wij betalen voor maagzuurremmers gaat niet naar de geestelijke gezondheidszorg, niet naar tandzorg en zal niet geïnvesteerd worden in het zorgpersoneel. Daar moet dus worden ingegrepen. Dat is de reden waarom we enerzijds tegen de artsen zeggen dat er meer moet worden gesproken over het voorschrijfgedrag. Anderzijds willen we ook een signaal geven aan de burger dat dat geld kost aan de samenleving. Om die reden herzien we ook categorieën van het remgeld. Ik heb daarbij geen taboes. Het is zoals de premier daarnet zei, ik kan dat letterlijk herhalen: ʺ Dit is een beleid zonder dogma’s en zonder taboes ʺ .

  Bovendien is het belangrijk, vermits we inderdaad heel wat maatregelen moeten nemen en het gros van die maatregelen gericht zal zijn op het tegengaan van een explosie in het geneesmiddelenbudget, dat we de garantie hebben dat we daarin zullen slagen. Er is in de regering dus ook afgesproken dat de farmaceutische industrie in haar geheel een spijkerharde garantie moet geven. Als de maatregelen onvoldoende zijn en het afgesproken budget van 6,8 miljard euro overschreden wordt, dan zal de industrie dat tekort zelf helpen dekken met een heffing op haar omzet. Dat is inderdaad een inspanning, maar een inspanning die vermeden kan worden als de farmaceutische bedrijven zelf met creatieve en geloofwaardige voorstellen komen. Die hebben we tot nu toe nog niet gezien. Daarom zal ik het regeerakkoord en de afspraken in de regering stipt uitvoeren.

  Jan Bertels:

  Mijnheer de minister, overleg is nodig, maar overleg moet ook tot resultaten leiden.

  Mevrouw De Knop, natuurlijk steunen wij onze farmaceutische industrie. In België krijgen patiënten goede zorgen, zelfs de beste zorgen, en daar draagt de farmaceutische sector toe bij. Het budget voor de terugbetaalde geneesmiddelen is de voorbije jaren met 2 miljard euro gestegen. Natuurlijk dragen wij daartoe bij. Om nader in te gaan op wat eerder is opgemerkt, wij geven ook innovatieondersteuning, heel veel zelfs, aan de farmaceutische industrie. Het gaat om honderden miljoenen euro voor innovatie.

  Mevrouw De Knop, er is echter één groot verschil en ik ben blij dat dat hier duidelijk gemaakt is. Wij willen dat van de grote winsten een deel terugvloeit naar de bevolking om te investeren in de gezondheidszorg. Dat is solidariteit en de farmaceutische industrie weet dat ook. Zij is het daarmee eens. Daarover verschillen wij van mening. Wij zijn solidair, u bent dat niet.

  Voorzitter:

  Wellicht is het toeval, of niet, maar mevrouw De Knop heeft nu het woord.

  Irina De Knop:

  Mijnheer de minister, ik dank u voor uw antwoord.

  De conclusie is duidelijk en is iedere keer dezelfde. Deze week is de farmaceutische sector de boeman; de vorige weken waren het de artsen. Het is heel duidelijk, het model van uw partij is een model van afgunst.

  U blijft de actoren in de gezondheidszorg beschouwen als vijanden in plaats van ze te zien als partners. Wij kunnen u dat evenwel niet kwalijk nemen, want dat is hoe u en uw partij naar de wereld kijken, namelijk de ondernemer aan zijn zwembad en de arts die fraudeert.

  Eén zaak is duidelijk, namelijk dat de patiënt daar niet beter van wordt. In plaats van u te richten op politieke profilering, zou u beter een beleid voeren dat inzet op innovatie, dat ervoor zorgt dat de medicijnen beschikbaar blijven en dat België aan de top blijft op het vlak van klinische onderzoeken.

  Dat komt de patiënt ten goede en daarom ben ík wel solidair.

  Kathleen Depoorter:

  Mijnheer de minister, de uitdagingen zijn groot. Dat we de overconsumptie van medicijnen moeten aanpakken, daar zijn we het absoluut over eens. Dat we het budget in balans moeten proberen te houden, daarover zijn we het ook eens. Het is inderdaad de patiënt om wie het draait. Het gaat om die therapie, die toegang tot therapie, die toegang tot innovatie, maar ook die toegang tot generische geneesmiddelen die nu vaak ontbreken. We moeten ervoor zorgen dat de farmaceutische sector overeind blijft. Ook dat hebt u aangehaald. Als er dan voorstellen komen vanuit de sector, vind ik het essentieel dat we die gezamenlijk bekijken. Samen weten we altijd een beetje meer dan alleen. Als we daarover samen kunnen debatteren, kunnen we ook beslissingen nemen die er daadwerkelijk voor zorgen dat die toegankelijkheid behouden blijft en de betaalbaarheid voor de ganse maatschappij gegarandeerd is.

• Vraag: De pensioendiefstal (Q56000931P)

  Vraag: De pensioenhervorming (Q56000954P)

  Vraag: Het vervroegd pensioen en de gevolgen van perioden van langdurige ziekte en moederschapsrust (Q56000961P)

  gezondheid en welzijn

  De pensioendiefstal
  De pensioenhervorming
  Het vervroegd pensioen en de gevolgen van perioden van langdurige ziekte en moederschapsrust
  Financiële gevolgen van pensioenwijzigingen, -diefstal, vervroegd uittreden en loopbaanonderbrekingen summaryExplanation

  Gesteld door

  PVDA-PTB Kim De Witte
  VB Ellen Samyn
  N-VA Eva Demesmaeker
  

  Beantwoord door

  N-VA Jan Jambon (Minister van Financiën en Pensioenen)
  

  op 18 september 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De pensioenhervorming met bonus-malussysteem stuit op felle kritiek omdat het kwetsbare groepen (langdurig zieken, laaggeschoolden, zorgverleners) onevenredig treft: zij riskeren tot 25% pensioenverlies door onvrijwillige loopbaanonderbrekingen (ziekte, mantelzorg), terwijl gelijkgestelde periodes (moederschapsverlof, palliatief verlof) pas onder druk werden meegerekend. Minister Jambon benadrukt dat de hervorming betaalbaarheid moet garanderen via een geleidelijke invoering (volledig effect pas over 15 jaar) en correcties voor ziekte, maar critici noemen de maatregelen onrechtvaardig (straffend voor wie vroeg startte in zware jobs) en intergenerationeel oneerlijk (jongeren betalen de rekening). De sociale onrust en desinformatie over de impact blijven groot, met een polarisatie tussen "noodzakelijke hervorming" (N-VA) en "elitaire strafmaatregel" (oppositie).

  Kim De Witte:

  "Moeten we bang zijn voor de pensioenmalus?" Dat is de cover van Knack van vandaag. Moeten we bang zijn voor de pensioenmalus, mijnheer de minister? Wat denkt u? U bent blijkbaar niet bang. Collega’s van de N-VA, moeten we bang zijn voor de pensioenmalus? U bent ook niet bang. Collega’s van Vooruit, moeten we bang zijn voor de pensioenmalus? U bent eveneens niet bang. Natuurlijk bent u niet bang, want hier blijven zitten tot 67 jaar is niet moeilijk. Ik begrijp dus dat u niet bang bent.

  Veel mensen zijn echter terecht bang voor de pensioenmalus. Een op de twee vrouwen en een op de vier mannen zouden immers met die malus kunnen worden geconfronteerd. Ze zouden tot een vierde van hun pensioen kunnen verliezen. Dat is enorm. Ik begrijp dus dat veel mensen bang zijn.

  Wij verzetten ons daarom vanaf dag één tegen die maatregel, omdat hij ingrijpend, onrechtvaardig en elitair is. Hij is onrechtvaardig en elitair omdat hij mensen die vroeg zijn begonnen te werken in een zwaar beroep straft, terwijl hij mensen die later begonnen te werken in een minder zwaar beroep beloont. Dat is niet aanvaardbaar.

  Onder druk van de sociale beweging heeft uw regering al stappen achteruit gezet. Tijdelijke werkloosheid hebt u terecht uit de malus geschrapt. Dat is terecht, want mensen kunnen daarvoor niet kiezen. Ook kortstondige periodes van ziekte hebt u geschrapt. Het probleem blijft echter bestaan bij de ernstige periodes van ziekte. Het gaat dan over mensen met kanker, reuma of peesproblemen.

  Mijnheer de minister, de ziektecorrectie die u wilt invoeren, is peanuts. Mensen die tot 67 jaar moeten werken, zouden dan slechts tot 66 jaar moeten werken. Zult u een echte ziektecorrectie invoeren en ziekte volledig gelijkstellen voor de berekening van de malus? Ik dank u.

  Ellen Samyn:

  Mijnheer de minister, wij wachten met een visadempje op uw pensioenhervorming. U hervorming bevat een bonus-malussysteem dat pas binnen 15 jaar ten volle effect zal hebben. Dat betekent dat de huidige generatie gepensioneerden grotendeels wordt ontzien, terwijl de rekening wordt doorgeschoven naar de jongeren.

  Daarnaast was er in uw eerste ontwerp de onaanvaardbare uitsluiting van moederschapsrust bij het vervroegd pensioen na een loopbaan van 42 jaar. Zo zouden vrouwen per kind bijna een volledig jaar langer moeten werken om recht te hebben op vervroegd pensioen. Pas na zware publieke druk lijkt u nu terug te krabbelen. U zou dit rechtzetten, en dat is meer dan terecht. Wat echter met gelijkgestelde periodes, zoals vaderschapsverlof, pleegverlof of mantelzorg?

  Het rapport van het Rekenhof was bovendien ronduit vernietigend. De regering-De Wever zou de cijfers op orde zetten, maar niets is minder waar. Volgens het Rekenhof is uw hervorming zonder extra belastingen of uitzonderlijke maatregelen niet houdbaar, en dat terwijl de belastingdruk in België nu al tot de hoogste ter wereld behoort.

  Mijnheer de minister, u noemt uw pensioenmalus een motiverende maatregel. Wat met langdurig zieken, mantelzorgers en ouders die zorgen voor hun gezin? Zult u in uw hervorming rekening houden met deze kwetsbare groepen?

  Wanneer komt er duidelijkheid over het meetellen van alle gelijkgestelde periodes?

  Hoe garandeert u dat deze hervorming echt intergenerationeel rechtvaardig is en geen lege doos, die de betaalbaarheid en de haalbaarheid van ons pensioensysteem ondermijnt?

  Eva Demesmaeker:

  Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, wat we vandaag doen, is ongezien; helaas geldt dat ook voor de pensioenuitgaven. We besteden jaarlijks 70 miljard euro aan pensioenen, waarvan 30 miljard euro telkens opnieuw moet worden bijgepast. Elk klein kind kan inzien dat dit op lange termijn onhoudbaar is. Als we willen dat wie elke dag hard werkt en veel belastingen betaalt, en wie na ons komt, later ook nog een pensioen heeft, moeten we nu hervormen.

  Collega De Witte spreekt over angst. Ik heb dezelfde angst als we niet zouden hervormen. Indien we niet hervormen, weet ik niet of we later nog een pensioen zullen hebben. Wat we nu doen, is noodzakelijk en u doet dat op een redelijke manier. Ik hoor dat er veel vraagstukken zijn. Wat we vandaag doen, is zeer redelijk. We houden rekening met moederschapsrust. We houden ook rekening met palliatief verlof. Periodes van gewaarborgd loon worden gelijkgesteld met gewerkte dagen. Wie langdurig ziek is en pas op 66 jaar met pensioen gaat, zal geen euro verliezen ten opzichte van vandaag. Er is helaas dagelijks gigantisch veel desinformatie over een thema dat voor iedereen van groot belang is.

  Mijnheer de minister, onze fractie heeft eigenlijk maar één vraag voor u: zet door met uw hervorming en doe dat op een redelijke manier, zoals u elke dag opnieuw doet. Er is immers een oorverdovende, stilzwijgende meerderheid die u elke dag opnieuw steunt.

  Jan Jambon:

  Beste collega's, mevrouw Samyn, u hebt gevraagd wanneer er eindelijk duidelijkheid zal worden geschapen. In het zomerakkoord hebben we de eerste lezing van de pensioenhervorming gedaan. De wettelijk verplichte sociale concertatie is momenteel bezig. Hierna gaat het dossier terug naar de regering voor een tweede lezing. Daarna moet het advies van de Raad van State worden ingewonnen. Vervolgens komt het dossier opnieuw naar de regering voor een derde lezing. Daarna zal het naar het Parlement worden gebracht. Dan zult u volledige inzage hebben, tot in alle details, en dan zullen we de pensioenhervorming in de commissie kunnen bespreken. We hebben al vaak over de pensioenhervorming gedebatteerd.

  Mijnheer De Witte, ik stel vast dat N-VA-fractievoorzitter Ronse u op ManiFiesta niet heeft kunnen overtuigen, in tegenstelling tot collega De Wever, die bij de MR wel indruk heeft kunnen maken. Hij zal dus nog een tweede poging moeten ondernemen. Alle gekheid op een stokje, dit is een belangrijk onderwerp. Het gaat om de verhouding tussen langdurige ziekte en het bonus-malussysteem.

  Het bonus-malussysteem heeft betrekking op mensen die minder lang werken dan de wettelijke pensioenleeftijd. Dat hoeft niet noodzakelijk 66 of straks 67 jaar te zijn. Mensen die 42 tot 44 jaar hebben gewerkt kunnen onder bepaalde voorwaarden vervroegd met pensioen blijven gaan. Wie nog vroeger met pensioen gaat, zal een deel van het pensioen moeten inleveren. Daarbij worden een heel aantal gelijkgestelde periodes in aanmerking genomen.

  Wat de langdurig zieken betreft: omdat men minstens 35 jaar moet hebben gewerkt, is het bijvoorbeeld in het stelsel van 42 jaar mogelijk om op 60 jaar met pensioen te gaan, zelfs na een langdurige ziekte van zeven jaar. Dat vormt geen enkel probleem. Voor een langere ziekteperiode hebben we reeds een correctie ingevoerd: de periode die men langer moet werken, zal worden aangepast in functie van de duur van de ziekte. Dat is een van de basisprincipes van onze hervorming, de pensioenen in lijn brengen met de periode waarin men effectief heeft gewerkt. Daar gaat het over. We voeren dus die ziektecorrectie door.

  Mevrouw Samyn, periodes van tijdelijke werkloosheid en alle zorgverloven, zoals moederschapsrust, ouderschapsverlof, palliatief verlof enzovoorts, worden in ons voorstel gelijkgesteld met gewerkte periodes, ook in het bonus-malussysteem. Dat betekent dat ook deeltijds werkende vrouwen of mannen die zorg hebben opgenomen voor hun kinderen of andere gezinsleden, zonder malus vervroegd met pensioen kunnen gaan. Dat geldt ook voor tijdelijke werkloosheid.

  U sprak ook over het budgettaire plaatje. Ik heb dat eigenlijk niet zo goed begrepen, want de Vergrijzingscommissie heeft de pensioenhervorming die wij hebben voorgesteld, doorgerekend. Wat wij vooropgesteld hebben in het regeerakkoord, namelijk dat we met de pensioenhervorming nog tijdens deze legislatuur rond de 2,4 miljard euro zouden besparen, is bevestigd. Die delta loopt in de jaren na de legislatuur nog verder op. Met deze pensioenhervorming realiseren we dus twee zaken. We zorgen ervoor dat de pensioenen op de lange termijn betaalbaar blijven en we zorgen ervoor dat het budgettaire plaatje iets minder uitdagend is. Dat is werk voor de volgende weken.

  Kim De Witte:

  Mevrouw Demesmaeker, met één ding ben ik het eens: er is heel veel desinformatie over onze pensioenen.

  Mijnheer de minister, u hebt nu net weer het voorbeeld gegeven. U zegt dat men 7 jaar ziek kan zijn.

  Wel, ik geef een concreet voorbeeld van een poetsvrouw die 32 jaar voltijds en 10 jaar halftijds gewerkt heeft. In die 10 jaar was ze 8 keer 2 weken ziek. Wel, zij krijgt de malus. Ze is vier maanden ziek geweest: 8 keer 2 weken.

  Jan Jambon:

  Hoeveel langer moet ze werken om die malus te vermijden?

  Kim De Witte:

  Maar ze kan niet langer werken, dat is net het punt. Als men als poetsvrouw 32 jaar voltijds gewerkt heeft en daarna nog 10 jaar halftijds, dan is men opgewerkt. Dat is het punt. U zegt dat men dan nog 3 jaar verder moet werken om dat op te lossen, maar dat lukt niet.

  Mensen kiezen er niet voor, mijnheer de minister, om ziek te zijn. Men kiest daar niet voor. Ik ben liever 5 jaar aan het werken dan 5 jaar aan het vechten tegen kanker. U bestraft mensen die ziek zijn. Onze sociale zekerheid moet hen beschermen.

  Ellen Samyn:

  In plaats van te motiveren, straft u af en raakt u bovendien aan het pensioen van de gewone Vlaming. Vlaanderen heeft met een werkzaamheidsgraad van 80 % nochtans geen pensioenprobleem. U weet waar het probleem ligt. Dat ligt al decennialang in Wallonië. De huidige asociale regering schuift niettemin de factuur door naar wie wel bijdraagt, namelijk naar de Vlaming.

  Mijnheer de minister, dan is er nog de uitsluiting van moederschapsverlof in uw eerste ontwerp. Waar zat u met uw gedachten? Welke boodschap geeft u aan vrouwen die werk en gezin combineren? Krijgen zij de boodschap dat zij worden gestraft omdat zij kinderen krijgen? Moederschap is geen vakantie. Net als vaderschap, pleegzorg of mantelzorg betekent moederschap keiharde inzet met maatschappelijke waarde.

  Het Vlaams Belang wil geen lege hervormingsdoos die jongeren en gezinnen treft, maar een rechtvaardig systeem dat inzet beloont en zorgzaamheid erkent. Stop met straffen en begin met waarderen.

  Eva Demesmaeker:

  Mijnheer de minister, ik dank u voor uw antwoord. Mijnheer De Witte, ik heb voor u nog een vraag, in verband met het voorbeeld dat u gaf. Ik stel me echter de volgende vraag. Stel dat mevrouw opnieuw kan gaan werken. Wat is er dan mis mee om haar opnieuw te laten gaan werken, als zij dat kan? Als zij dat niet kan, kan zij naar het RIZIV stappen en een uitkering krijgen. Dan blijft ze in ziekteverlof en zal na de leeftijd van 66 jaar met pensioen kunnen gaan en daarbij geen euro verliezen.

• Vraag: De belastinghervorming en de koopkracht van de gezinnen (Q56000936P)

  Vraag: De belastinghervorming (Q56000953P)

  economie en werk

  De belastinghervorming en de koopkracht van de gezinnen
  De belastinghervorming
  Belastinghervorming en impact op gezinskoopkracht summaryExplanation

  Gesteld door

  PS Marie Meunier
  PVDA-PTB Sofie Merckx
  

  Beantwoord door

  N-VA Jan Jambon (Minister van Financiën en Pensioenen)
  

  op 18 september 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De Belgische regering staat onder vuur omdat haar beleid—zoals bevroren lonen, verminderde aftrekbaarheid van alimentatie, stijgende huren en onduidelijke fiscale voordelen voor kinderopvang—de koopkracht van gezinnen en middenklasse uitholt, terwijl beloften zoals 500 euro extra (uit verkiezingscampagnes) zijn teruggebracht tot 110-115 euro/mnd in 2029. Minister Jambon verdedigt de fiscale hervorming (4,4 mjd euro) met maatregelen als verhoogde belastingvrije som (15.300 euro), kindertoeslagverhoging (+30% voor eerste kind) en netto-minimumloon in 2029, maar critici wijzen op gaten in de financiën (Bureau du Plan spreekt van 10 mjd nodig) en vrezen verborgen lastenverhogingen elders. De oppositie (met name socialisten) bestempelt plannen om kindergeld aan te tasten als een aanval op kwetsbare gezinnen, waar kinderen de dupe worden van bezuinigingen, terwijl Jambon benadrukt dat werken lonender moet zijn—met extra’s zoals flexi-jobplafondverhoging en ondernemersvoordelen. De politieke spanning draait om vertrouwen in de cijfers en de vraag of de hervorming daadwerkelijk armoede bestrijdt of enkel de lasten verschuift.

  Marie Meunier:

  Monsieur le ministre, les familles de ce pays n'en peuvent plus. On croise tous les jours des mamans seules qui comptent chaque euro avant d'aller faire leurs courses, des parents qui se demandent comment ils vont payer les activités de leurs enfants ou encore des pensionnés qui se privent pour aider leurs petits-enfants. Voilà la situation aujourd'hui en Belgique, monsieur le ministre.

  Pendant ce temps, l'Arizona étrangle toujours un peu plus la classe moyenne. Chaque semaine, c'est une nouvelle attaque: la fausse bonne idée du sac à dos pour les congés parentaux, la pension de survie supprimée, la pension alimentaire moins déductible, les salaires bloqués, les pensions diminuées et les loyers qui explosent.

  Comme si cela ne suffisait pas, même les réductions d'impôts pour les frais de garde sont devenues un véritable casse-tête. La Ligue des familles dénonce un flou juridique, des plafonds mal appliqués, des attestations compliquées. Les parents ne savent même plus s'ils auront droit à l'avantage promis.

  Voilà votre soutien aux familles, monsieur le ministre: du bricolage et de l'incertitude.

  Maintenant, cerise sur le gâteau, on entend qu'on oserait toucher à ce qu'il y a de plus sacré pour les familles: les allocations familiales. Cette aide, c'est ce qui permet d'acheter les chaussures d'un enfant, un cartable ou de lui payer une activité extrascolaire. Bref, pour certains, c'est ce qui aide à garder la tête hors de l'eau.

  J’entends Les Engagés dire qu'ils ne laisseront pas faire. Mais combien de fois avons-nous entendu Les Engagés dire "non, non, non", pour ensuite se coucher devant le MR et devant la N-VA? Vous osez vous revendiquer être le parti de la famille. Vraiment? En tout cas, nous, socialistes, ne laisserons pas les familles sacrifiées sur l'autel de l'austérité.

  Monsieur le ministre, ma question est très simple. Que comptez-vous faire pour garantir une vie décente aux familles? Allez-vous clarifier les déductions fiscales auxquelles les familles ont droit? Allez-vous revenir sur la déductibilité des rentes alimentaires?

  Sofie Merckx:

  "Mieux rémunérer le travail, augmenter le pouvoir d'achat": c'était la promesse de la campagne électorale. Nous devions recevoir plus ou moins 500 euros en plus. Cela ne venait pas de vous, monsieur le ministre, mais du MR et des Engagés.

  De nombreuses personnes me demandent où sont ces 500 euros! On les cherche, on les cherche, on ne les trouve pas. On allait faire ça via une réforme fiscale.

  Cet été, vous avez conclu votre accord sur la réforme fiscale, monsieur Jambon, et vous avez communiqué des chiffres à la VRT. Vous avez clairement indiqué que le maximum serait de 115 euros en 2029.

  Et, d'ici à 2029, vous nous avez préparé un fameux plan. Vous allez supprimer nos primes de nuit, bloquer nos salaires, imposer une taxe carbone jusqu'à 600 euros et, si on en croit la presse, vous voulez même toucher aux allocations familiales. Monsieur Jambon, soyons clairs, nous n'allons pas laisser passer ça.

  Ma question est la suivante. Pouvez-vous me confirmer que la réforme fiscale prévoit 100 à 150 euros par mois en 2029, et pas 500, pas 600, pas 300 euros d'ici peu?

  Pouvez-vous nous donner vos calculs, monsieur Jambon? Vous avez envoyé ces chiffres à la VRT, après l'accord d'été, mais, depuis, je vous ai envoyé des mails, et on vous l'a encore demandé hier en commission. Comment arrivez-vous à ce montant? Quelle sera la réforme fiscale? Comment avez-vous fait ce calcul? Parce que nous savons tous que, rien que la quotité exemptée, c'est 10 milliards (…)

  Jan Jambon:

  Chers collègues, comme vous l'avez dit, cet été, le gouvernement s'est en effet mis d'accord sur la mise en œuvre d'une importante réforme fiscale. Il s'agit d'un paquet de mesures s'élevant à pas moins de 4,4 milliards d'euros. Cette réforme fiscale – vous avez raison madame Merckx – se déroulera par étapes.

  La quotité exemptée sera par exemple déjà relevée l'année prochaine. La réforme fiscale atteindra sa vitesse de croisière en 2029 et la quotité exemptée atteindra 15 300 euros en 2029. Nous abaisserons également la cotisation spéciale pour la sécurité sociale, ce qui est particulièrement favorable pour les isolés. Ils bénéficieront d'une réduction d'impôt de maximum 350 euros par an.

  Vous parlez des familles. Le supplément pour le premier enfant à charge passe de 1 980 euros à 2 650 euros, soit une augmentation de pas moins de 30 %.

  Les personnes qui veulent travailler, qui veulent gagner un peu plus doivent pouvoir le faire. C'est pourquoi nous relevons le plafond maximum en matière de flexi-jobs. Ce plafond passera de 12 000 à 18 000 euros, cette année.

  Ensuite, je suis particulièrement fier que de nombreuses mesures visent à récompenser ceux qui travaillent et qui entreprennent. Nous instaurons par exemple une déduction pour entrepreneurs, pour les indépendants. Nous ajoutons à cela la décision prise déjà précédemment, qui consiste à doubler le crédit d'impôt pour indépendants, passant de 3 750 euros à 7 500 euros. En plus, je suppose que l'opposition – surtout les partis de gauche – ne pourra que partager notre point de vue: le salaire brut minimum sera égal au net en 2029. C'est ce qui s'appelle récompenser le travail. Cela s'appelle réformer.

  Vous m'avez demandé les chiffres. Pour une personne isolée au salaire minimum, cela représente une augmentation de pouvoir d'achat de 110 euros par mois. Nous, nous avons toujours dit que la différence entre travailler et ne pas travailler doit être de 500 euros. Le gouvernement n'a jamais parlé d'augmenter les salaires de 500 euros nets. On augmente de plus de 100 euros par mois. Cela veut dire qu'on a cette différence de 500 euros par mois entre ceux qui travaillent et ceux qui ne travaillent pas. À cela s'ajoute encore l'augmentation des chèques-repas. Au total, cela représente 1 800 euros de pouvoir d’achat supplémentaire par an.

  Cela ne s’arrête pas à l’accord d’été! Dans l’accord de gouvernement, nous prévoyons encore des mesures pour renforcer le pouvoir d’achat. Pensez par exemple à la lutte contre les achats transfrontaliers avec la baisse des accises.

  Marie Meunier:

  Monsieur le ministre, la Ligue des familles a dénoncé le fait que ce gouvernement abandonne les parents. Il ne les soutient pas. Au final, ce sont les enfants qui trinquent. Le résultat final est que des enfants ne partent pas en vacances, sont privés d’activités extrascolaires ou ouvrent des frigos à moitié vides. Voilà la réalité de vos politiques, monsieur le ministre! Quand on s’attaque aux parents, ce sont les enfants qu’on brise.

  Dans quelques mois, si tout se passe bien, ma petite fille verra le jour. Comme tous les futurs parents, je pense à ce que nous allons laisser à nos enfants. Votre héritage, monsieur le ministre, sera une génération d’enfants qui grandiront avec moins, moins de chances et moins d’avenir.

  Une fois de plus, je m’adresse aux Engagés: les allocations familiales ne sont pas une variable d’ajustement budgétaire, elles sont vitales.

  Nous, socialistes, serons un rempart parce qu’en aucun cas, les enfants de ce pays ne doivent payer vos choix d’austérité.

  Voorzitter:

  Madame Meunier, je souhaite vous féliciter.

  Sofie Merckx:

  Madame Meunier, je vous présente aussi toutes mes félicitations. En tout cas, monsieur le ministre, vous avez été clair: vous annoncez une augmentation de 110 euros par mois en 2029. J’espère donc que tout le monde a bien entendu, notamment le MR et Les Engagés. On nous a menti mais vous venez de rétablir la vérité. Deuxièmement, monsieur le ministre, augmenter la quotité exemptée à 15 000 euros coûterait 10 milliards d’euros. C'est ce qu'a annoncé le Bureau du Plan. Je vous invite à vérifier votre dossier car vous nous présentez un montant de 4 milliards. C’est précisément la raison pour laquelle je demande le détail vos calculs, que vous n’avez toujours pas transmis. Si vous baissez les impôts pour certains, mais que vous annoncez un coût limité à 4 milliards, alors certains citoyens payeront peut-être plus d'impôts. C'est précisément cela, monsieur Jambon, que j’aimerais bien savoir. Peut-être les plus riches, mais je n'y crois pas.

• Vraag: De door de landbouwsector geduchte terugvordering van belasting voor seizoensarbeid (Q56000943P)

  klimaat, energie en landbouw

  De door de landbouwsector geduchte terugvordering van belasting voor seizoensarbeid
  

  Gesteld door

  Les Engagés Anne Pirson
  

  Beantwoord door

  N-VA Jan Jambon (Minister van Financiën en Pensioenen)
  

  op 18 september 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  België’s maraîchers en fruittelers moeten 26 miljoen euro terugbetalen aan onterecht ontvangen loonkostvoordelen (2024-2025), door een retroactieve annulering van de fiscale vrijstelling door het Grondwettelijk Hof—een fout van het vorige gouvernement dat de maatregel niet bij de EU meldde. Minister Jambon kan de terugvordering niet stoppen, maar biedt uitstel tot eind 2024 en kwijtschelding van vertragingsrentes, plus een centraal aanspreekpunt voor hulp. Pirson erkent de noodzaak maar vreest faillissementen door bedragen tot €20.000 per boer, en hoopt op maximale flexibiliteit om de sector en voedselzekerheid te redden.

  Anne Pirson:

  Tomber dans les pommes, monsieur le ministre. Je ne sais pas si vous connaissez l'expression en français? Oui! Je peux vous dire en tout cas que c'est ce qui a failli arriver à des centaines de maraîchers qui sont en pleine récolte actuellement.

  Chez nous, on dit "dans les pommes" et pas "dans les pommes de terre". En tout cas, c'est un courrier de votre administration, plutôt une demande de remboursement qui met les agriculteurs dans un pareil état. Dans les faits, depuis le 1 er juillet 2023, les agriculteurs en fruiticulture et en maraîchage y bénéficiaient d'un avantage fiscal pour engager des saisonniers, et cela par une dispense de versement de précomptes professionnels. Cette mesure compensait la hausse du coût salarial lié à ces contrats, une hausse qui était intervenue en 2022.

  Cependant, en juin de cette année, la Cour constitutionnelle a annulé ce régime avec effet rétroactif au 1 er janvier 2024, avec pour résultat, cette semaine, que votre administration a réclamé à ces agriculteurs le remboursement des dispenses pour 2024 et 2025. Aujourd'hui, des centaines d'entre eux doivent donc rembourser des montants colossaux, parfois plusieurs dizaines de milliers d'euros, alors qu'ils ont respecté les règles. Or, ils n'ont rien fait de mal, et beaucoup annoncent déjà qu'ils n'ont pas les moyens de pouvoir rembourser les sommes réclamées.

  Quelle solution votre gouvernement envisage-t-il pour soutenir ces agriculteurs et éviter que ces remboursements massifs mettent en péril les exploitations et leurs emplois? En effet, derrière chaque remboursement, il y a des familles, des emplois, et c'est par ailleurs notre souveraineté alimentaire qui est en jeu. Par conséquent, nous souhaiterions vraiment que vous puissiez agir avant qu'il ne soit trop tard.

  Jan Jambon:

  Madame Pirson, vous avez bien décrit les circonstances. Vous n'avez cependant pas dit que cette mesure, prise au 1 er janvier 2024, n'a jamais été notifiée à la Commission européenne par le précédent gouvernement. C'est donc là une erreur d'importance qui a été commise. La Cour constitutionnelle a – comme vous l'avez rappelé – annulé cette exonération et n'a pas admis dans ce cas-ci la possibilité de déroger au principe de rétroactivité.

  En conséquence, le soutien octroyé depuis 2024 doit être remboursé par le secteur. Ni moi, ni l'administration fiscale n'avons la possibilité d'y déroger. Nous devons, comme tout un chacun, respecter la législation européenne et l'arrêt de la Cour constitutionnelle.

  Mon administration doit donc appliquer la décision de la Cour et procéder à une demande de remboursement. Il s'agit, au total, d'environ 26 millions d'euros et 1 600 contribuables sont concernés. L'administration a désormais informé les contribuables que les montants doivent être remboursés et a précisé le délai dont ils disposent à cet effet.

  Suite à plusieurs consultations menées avec le secteur, j'ai demandé à l'administration d'accorder un délai exceptionnel de paiement jusqu'à la fin de l'année. En ce qui concerne les intérêts de retard, une tolérance a également été appliquée avec un délai plus long. J'ai aussi veillé à ce qu'un point de contact central soit mis en place afin que les contribuables puissent poser toutes leurs questions.

  Anne Pirson:

  Monsieur le ministre, je vous remercie de vos réponses. En effet, je n'avais pas précisé que vous n'étiez pas comptable de cette situation, laquelle résulte d'initiatives de l'ancien gouvernement. Vous, pas plus que l'administration, n'en êtes donc responsable. Nous avons bien compris que nous n'avions pas le choix et qu'il fallait appliquer la décision de la Cour constitutionnelle. J'ai entendu qu'un délai exceptionnel pour le remboursement allait être accordé jusqu'à la fin de l'année. Nous avons noué des contacts et lu dans la presse que certaines personnes devaient rembourser jusqu'à 20 000 euros. Ce ne sont vraiment pas des sommes négligeables. Nous espérons, dès lors, que les mesures prises pourront les aider et que vous pourrez faire preuve de souplesse pour éviter que ces agriculteurs ne tombent en faillite. Je vous remercie.

• Vraag: Jobs jobs jobs (Q56000939P)

  Vraag: De nood aan samenwerking en gegevensuitwisseling m.b.t. de beperking van de werkloosheid in de tijd (Q56000942P)

  economie en werk

  Jobs jobs jobs
  De nood aan samenwerking en gegevensuitwisseling m.b.t. de beperking van de werkloosheid in de tijd
  Samenwerking en datadeling voor werkgelegenheid, werkloosheidsbeperking en banencreatie summaryExplanation

  Gesteld door

  N-VA Axel Ronse
  Vooruit Anja Vanrobaeys
  

  Beantwoord door

  MR Bernard Quintin (Minister van Veiligheid en Binnenlandse Zaken)
  

  op 18 september 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  België kampt met een structurele mismatch op de arbeidsmarkt: 176.500 vacatures (vooral voltijds) staan tegenover 320.000 werkzoekenden en 526.000 langdurig arbeidsongeschikten (Europees record), terwijl tienduizenden werklozen in steden als Charleroi (18.000), Moeskroen (3.000) en Molenbeek (9.000) thuiszitten ondanks lokale tekorten. De werkloosheidshervorming stuitert op slechte samenwerking tussen overheden (federaal, gewesten, OCMW’s), wat leidt tot administratieve chaos en gebrek aan effectieve begeleiding, ondanks beloftes over gegevensuitwisseling en taskforces. Critici benadrukken dat activering zonder maatwerk faalt: werkgevers trekken buitenlandse krachten aan terwijl lokale werklozen onbenut blijven, en kwetsbare groepen dreigen tussen wal en schip te vallen door te late of ontbrekende ondersteuning. De regering zet in op hervormingen vanaf 2025 (activering, omscholing, fiscale neutraliteit), maar de praktische uitvoering en menselijke begeleiding blijven kritische knelpunten.

  Axel Ronse:

  Mijnheer de minister, ik ben in de war. Er gebeuren hier zeer vreemde dingen. Ik woon in Kortrijk. Daar zijn heel wat vacatures en wij krijgen mensen uit Rijsel, Frankrijk, maar in Moeskroen marcheert een en ander precies niet. Ik heb onderzocht of dat in de rest van het land ook zo is. Welnu, in Molenbeek zetten ze 230 vrijwilligers in om het vuil van de straten te halen en te zorgen voor netheid. En wat met Charleroi? Als men op reis vertrekt via de luchthaven van Charleroi, krijgt men van Ryanair een bericht om vroeg genoeg naar de luchthaven te komen, omdat er een acuut personeelstekort is. Nochtans zitten er in Charleroi 18.000 personen voltijds thuis met een uitkering, in Moeskroen zijn er 3.000 en in Molenbeek 9.000. De 9.000 Molenbekenaars die een uitkering ontvangen, hebben het blijkbaar zo druk dat er vrijwilligers moeten worden ingezet om het huisvuil op te halen. In Charleroi hebben de 18.000 personen die thuiszitten, het blijkbaar zo druk dat men in de luchthaven geen personeel meer vindt om controles uit te voeren. In Moeskroen is het juist hetzelfde. Dat is toch bizar?

  Men kan dat wat Charleroi betreft nog begrijpen: mensen zijn er bang om buiten te komen, want Denis Ducarme loopt daar rond. Hoe is dat echter mogelijk in al die andere steden? Mijnheer de minister, kunt u mij dat mysterie uitleggen?

  Anja Vanrobaeys:

  Mijnheer de minister, afgelopen week heeft de federale overheid via de RVA de eerste brieven verstuurd naar de werklozen van wie de uitkering in januari stopt. Ik vind die brief vrij hard: uw uitkering stopt; u kunt de VDAB contacteren; maar let op voor uw gezondheidszorg en uw kinderbijslag. Normaal gezien zou er ook een brief van de Vlaamse overheid komen. De VDAB moet die mensen naar werk begeleiden. Alleen weet niemand wanneer hij zal komen. Dan zijn er nog de lokale overheden. De OCMW's varen blind. Maar we weten wel dat duizenden mensen daar zullen aankloppen voor een leefloon.

  Mijnheer de minister, ik vind dat kafkaiaans. Ik heb er geen andere woorden voor. De betrokkenen verliezen zich in brieven en loketten, terwijl het doel van de hervorming net is mensen te helpen. Mensen die al twintig jaar aan de kant staan, hebben meer dan ooit nood aan zorgbegeleiding en ondersteuning. Een sterke overheid zorgt daarvoor. Vandaag botsen de overheden echter met elkaar, terwijl ze smeken om samenwerking om hun job goed te kunnen doen: begeleiding bieden.

  Het kan ook anders. In Turnhout is de wachttijd voor een leefloon met de helft verminderd, door gegevensuitwisseling. Daardoor hebben de maatschappelijk werkers tijd voor wat er echt toe doet: mensen begeleiden en vooruithelpen. Dat is samenwerking. Dat is menselijk.

  Ik heb voor u maar één eenvoudige vraag, mijnheer de minister. Zult u ook voor de werkloosheidshervorming inzetten op samenwerking: één traject, één databank, zodat werklozen effectief aan een job worden geholpen in plaats van dat ze zich verliezen in een administratief kluwen.

  Voorzitter:

  De vragen werden trouwens gericht aan de minister van Werk, Economie en Landbouw en zullen beantwoord worden door minister Quintin.

  Bernard Quintin:

  Mijn collega David Clarinval heeft zich vandaag verontschuldigd. Hij heeft mij gevraagd om u het volgende mee te delen. Mijnheer Ronse, het zal geen antwoord over de steden alleen zijn, maar een meer algemeen antwoord.

  België hinkt achterop op het vlak van de werkzaamheidsgraad: 70,3 % van de 20- tot 64-jarigen werkt tegenover 75,8 % in Europa. Tegelijkertijd zijn er meer dan 526.000 langdurig arbeidsongeschikten. Dat is een Europees record. Hun re-integratie vormt dus een grote uitdaging. Daarnaast zijn er 320.000 werkzoekenden en 176.500 vacatures, wat wijst op een structurele mismatch.

  De Hoge Raad voor de Werkgelegenheid bevestigt dat België zwaar getroffen wordt door een tekort aan arbeidskrachten. Die moeilijkheden, samen met de stijgende rente, beperken onze budgettaire marge en vereisen snelle hervormingen: activering van inactieven, opleiding en omscholing, het aantrekkelijker maken van werken, een flexibelere arbeidsmarkt en de re-integratie van langdurig zieken.

  Sinds het begin van de legislatuur werden al belangrijke maatregelen genomen om de arbeidsmarkt dynamischer te maken, met effecten die vanaf 2025 worden verwacht. Ze passen in een deugdzame driehoek: activering, ondersteuning en responsabilisering. Nieuwe maatregelen zullen di basis binnenkort aanvullen. De federale regering wil zo een deugdzame cirkel creëren waarbij meer jobs bijdragen aan het budgettaire herstel via hogere fiscale inkomsten en lagere sociale uitgaven, zonder de fiscale druk te verhogen. Economische groei blijft de krachtigste hefboom voor gezonde overheidsfinanciën.

  Mevrouw Vanrobaeys, de succesvolle hervorming van de werkloosheidsverzekering, die wij voorstaan, vergt een intense en nauwe samenwerking met alle betrokken actoren: de federale administratie, de Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening, de gewestelijke diensten voor arbeidsbemiddeling, de Hulpkas voor werkloosheidsuitkeringen, de private uitbetalingsinstellingen en de OCMW’s.

  De voorbije maanden vonden dan ook diverse overlegmomenten plaats op alle niveaus om de goede samenwerking te faciliteren. De problematiek van de gegevensuitwisseling met de regio’s kwam uitvoerig aan bod tijdens de vijf bijeenkomsten van de interministeriële conferentie Werk. Het onderwerp kwam ook aan bod tijdens verschillende vergaderingen van het beheerscomité van de RVA. De gegevensuitwisseling met de OCMW’s kwam eveneens regelmatig aan bod, bij uitstek tijdens de drie bijeenkomsten van de taskforce die door mijn collega Van Bossuyt werd georganiseerd en die de OCMW-federaties en de RVA samenbrengt in het kader van de werkloosheidshervorming.

  Zodra een einddatum van het recht op uitkeringen voor een individuele werkloze wordt bepaald, is die informatie ook zichtbaar voor de OCMW’s en de gewestelijke diensten via de daartoe afgesproken elektronische gegevensstromen. Er wordt structureel gewerkt aan de uitbreiding en de integratie van de gegevensstromen om een goede begeleiding te garanderen. Dat omvat zowel de optimalisatie van de huidige consultatiesystemen als de voorbereiding van bijkomende gegevensstromen richting OCMW’s en lokale sociale diensten.

  De OCMW’s, hun federaties, de POD Maatschappelijke Integratie en de bemiddelingsdiensten kunnen, indien nodig, bijkomende machtigingen vragen. Alle actoren zijn daarvan op de hoogte en kunnen de nodige acties ondernemen.

  Axel Ronse:

  Mijnheer de minister, er zijn in dit land heel veel openstaande jobs, meer dan 165.000. Het betreft geen deeltijdse jobs; 85 % daarvan betreft voltijdse jobs. In mijn provincie pleiten de werkgevers ervoor om kortgeschoolde mensen van buiten Europa aan te trekken, terwijl er in Moeskroen - hou u vast - 3.000 personen langdurig werkloos zijn, thuis zitten, op leefloon, om nog maar te zwijgen van Charleroi en andere steden. Dat moet stoppen. We worden het West-Romeinse Rijk in verval, als we daarmee doorgaan. Arbeiders die ploegenarbeid verrichten, die hun kas afdraaien om dergelijk systeem te blijven financieren, pikken dat niet langer.

  Mijnheer de minister, de regering zal pas succesvol zijn, als we al die mensen aan het werk krijgen. Ik heb maar één slotwoord voor al die Walen en Brusselaars die op het moment thuiszitten: vous êtes les bienvenus, nous avons beaucoup de places vacantes, venez chez nous.

  Anja Vanrobaeys:

  Mijnheer de minister, bedankt voor uw antwoord. De heer Ronse spreekt over jobs, jobs, jobs. Daar is iedereen voorstander van. Alleen, de kansen op die jobs, jobs, jobs vergroten wanneer men begeleiding biedt op maat. De mensen rekenen daarvoor net op een sterke overheid, federaal, regionaal en lokaal. Dat vraagt samenwerking en maatwerk. Daarom hebben de regeringen met Vooruit ook extra middelen uitgetrokken, federaal en regionaal, voor de maatwerkbedrijven. Nu ziet men dat er vrije plaatsen zijn, maar dat de toeleiding hapert. Dat is echt een gemiste kans. Mijnheer de minister, ik hoor u verwijzen naar bijeenkomsten van de interministeriële conferentie en van taskforces. Ik heb echter de indruk dat het vooral een oefening op papier is en dat de mensen verloren lopen door loketten en brieven. Vandaar mijn oproep: neem de regie, zorg ervoor (...)

• Vraag: De aanpak van de schietpartijen en de geldstromen in het kader van de war on drugs (Q56000940P)

  Vraag: Het drugsgeweld in Brussel (Q56000957P)

  Vraag: Het drugsgeweld, de straffeloosheid en de draaideurcriminaliteit in Brussel (Q56000956P)

  Vraag: De inzet van gemengde patrouilles van militairen en politieagenten in Brussel (Q56000962P)

  Vraag: Het ‘Plan Grote Steden’ (Q56000959P)

  gezondheid en welzijn

  De aanpak van de schietpartijen en de geldstromen in het kader van de war on drugs
  Het drugsgeweld in Brussel
  Het drugsgeweld, de straffeloosheid en de draaideurcriminaliteit in Brussel
  De inzet van gemengde patrouilles van militairen en politieagenten in Brussel
  Het ‘Plan Grote Steden’
  Maatschappelijke en veiligheidsmaatregelen tegen drugsgerelateerd geweld, straffeloosheid en criminaliteit in Brussel summaryExplanation

  Gesteld door

  DéFI François De Smet
  Ecolo-Groen Matti Vandemaele
  VB Ortwin Depoortere
  N-VA Maaike De Vreese
  Anders. Paul Van Tigchelt
  

  Beantwoord door

  MR Bernard Quintin (Minister van Veiligheid en Binnenlandse Zaken)
  

  op 18 september 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De recordaantal schietincidenten en druggerelateerd geweld in Brussel en Antwerpen domineert de discussie, met kritiek op het falend federale beleid dat te eenzijdig inzet op zichtbare repressie (meer politie/militairen) zonder de financiële en logistieke kern van de drugscriminaliteit aan te pakken. Minister Quintin verdedigt zijn Plan Grote Steden (extra onderzoekers, camera’s, ANPR-koppeling, BELFI-acties) en belooft snelle inzet van militairen in hotspots, maar oppositie en magistratuur wijzen op gebrek aan concrete resultaten, coördinatiechaos (ontbrekende taskforce, trage justitiehervormingen) en structurele tekorten (vacatures, gebrek aan gespecialiseerde eenheden). De roep om een integrale aanpak—van witwassen en drugsgeld tot gevangenisnetwerken—blijft onbeantwoord, terwijl de symbolische inzet van militairen als zwaktebod wordt afgedaan.

  François De Smet:

  Monsieur le ministre, cet été fut sans doute le pire été de fusillades de notre histoire récente; avec des victimes, des quartiers dans la peur, des balles perdues qui, un jour ou l'autre, vont aussi toucher des innocents.

  À tel point que Julien Moinil, notre procureur du Roi de Bruxelles, a convoqué en urgence une conférence de presse pour réveiller et fustiger le monde politique, tous niveaux confondus – soyons honnêtes – mais en pointant d'abord du doigt le fédéral, et en soulignant à quel point le fédéral ne lui donne pas assez de moyens pour agir.

  Le message de ce gouvernement en la matière est connu. Il est exclusivement et surtout sécuritaire, karcher, binaire, un peu MR. Il consiste surtout à essayer de mettre du bleu ou du kaki dans les rues.

  Faisons pourtant le constat ensemble, un constat que j'invite à faire: oui, on arrête de plus en plus de personnes. On a arrêté plus de 7 000 personnes dans les rues récemment. Pourtant, les fusillades continuent. Pourquoi? Parce que les petits dealers que nous arrêtons sont de la chair à canon. Parfois nous n'avons pas la place pour les contenir et nous devons les relâcher; parfois nous les gardons. Dans tous les cas, ils sont remplacés extrêmement rapidement, parce que la machine qui se trouve derrière eux a une puissance financière et corruptive extraordinaire et les remplace du jour au lendemain.

  Tant que vous ne frapperez pas les têtes, tant qu'on ne frappera pas les portefeuilles, nous allons remplir simplement le tonneau des Danaïdes. Je n'ai aucun plaisir à le dire. Vous avez de l'ambition pour nettoyer les rues, mais je ne vois pas l'ambition dans votre gouvernement pour s'attaquer réellement à la criminalité financière et au blanchiment d'argent.

  Nous avons proposé un parquet national financier. On nous a dit non, alors qu'en France cela marche et ça rapporte des milliards. Nous avons proposé un secrétariat d'État à la lutte contre la criminalité financière. Cela marche ailleurs, mais on nous a dit non également.

  Je ne dis pas que vous ne faites rien, mais nous ne gagnerons pas cette guerre avec juste du bleu ou du kaki dans les rues. Nous la gagnerons quand les gains de la cocaïne seront anéantis, et là-dessus nous ne voyons rien. Je vous remercie.

  Matti Vandemaele:

  Mijnheer de minister, 63 schietpartijen, 7 doden en 28 gewonden. Brussel staat momenteel in de top drie van hoofdsteden met de meeste schietincidenten. Dan heb ik het nog niet over de granaten in Antwerpen.

  Het gaat echter over wijken waar mensen wonen, pleinen waar zelfstandigen winkels uitbaten en parken waar kinderen spelen. Het gaat over straten waar mensen wonen, leven en werken. Het lijkt alsof we het geweld in onze hoofdstad en in Antwerpen allemaal normaal zijn beginnen te vinden.

  Mijnheer de minister, ik stel vast dat u regelmatig op het terrein gaat en dat is uiteraard goed. Ik hoor en zie evenwel vooral veel aankondigingen van u, van uw collega's Francken en Verlinden en ook van de premier. Dagelijks lees ik nieuwe aankondigingen in de pers. Tezelfdertijd zegt de procureur van Brussel echter dat er naar hem geluisterd wordt, maar dat hij niets krijgt. Dat vind ik hemeltergend.

  Daarom vraag ik u vandaag geen nieuwe aankondigingen. Ik vraag u vandaag alleen een engagement en een concrete timing. Wanneer zult u uitvoeren wat u hebt beloofd? Wanneer komen de extra handen en ogen er? Wanneer wordt het camerasysteem in Brussel op punt gesteld? Wanneer zult u samen met uw collega Verlinden actie ondernemen, zodat drugsnetwerken niet langer vanuit de gevangenis aangestuurd worden? Wanneer komen de drugsbehandelingskamers er? Er wordt ook veel gesproken over samenwerking, maar wanneer komt die taskforce er? De premier heeft met veel bombarie aangekondigd dat er een taskforce zou komen die alles zou oplossen, maar sindsdien heb ik niets meer van die taskforce gehoord. Kortom, wanneer krijgen de mensen hun straten, pleinen en parken terug? Dank u wel.

  Ortwin Depoortere:

  Mijnheer de minister, ik verwijs naar de uitlatingen van de korpschef van de zone Brussel HOOFDSTAD Elsene, Michel Goovaerts, die bij u goed bekend is en die aan de alarmbel heeft getrokken omwille van de situatie in Brussel: een toenemende drugsplaag, gepaard met drugsgeweld. Ik citeer hem, mijnheer de minister: "Een dosis coke vind je al voor vijf euro. Vijf euro, dan is het geen product meer voor de happy few. Dat is de Colruytmethode: massaal en goedkoop". Een volgend citaat: "Het is vandaag veel makkelijker om via sociale media een wapen te kopen. Vroeger moest je iemand kennen in het milieu. Nu volstaat een berichtje."

  Het zijn citaten, mijnheer de minister, die wij niet zomaar naast ons neer kunnen leggen. We moeten vaststellen dat steeds meer jongeren, soms al van 12, 13 jaar oud, in de criminaliteit belanden. Ook de feiten van geweld spreken voor zich. Op 12 augustus stond de teller al op 57 schietincidenten in 2025, waarvan meer dan 60 % gelinkt is aan de criminaliteit. Illegalen die misdrijven plegen, komen steevast vrij. Die groep maakt een steeds groter deel uit van de gevangenispopulatie. Op die manier is het dweilen met de kraan open voor onze politiediensten.

  Mijnheer de minister, hoe zit het met die taskforce van de premier? Waar zijn de resultaten? Waar zijn de oplossingen? Is deze regering eigenlijk nog geïnteresseerd in de binnenlandse veiligheid, in plaats van nu al maandenlang te palaveren over buitenlandse veiligheid?

  Maaike De Vreese:

  Minister, het is geen goed teken als men militairen moet inzetten op straat. Het doet mij terugdenken aan de periode na de verschrikkelijke aanslagen. Het wil zeggen dat de situatie ernstig is, dat ze niet onder controle is. Men doet dit immers niet voor zijn plezier, omdat men het leuk vindt, maar wel omdat de noodzaak er is in een zeer kritieke situatie.

  De rampzalige veiligheidssituatie in Brussel is het gevolg van jarenlang malgoverno door de PS. Die burgemeesters steken nu nog altijd de kop in het zand. De sense of urgency om een Brusselse regering te vormen is er nog altijd niet. We need to take back control. Daarvoor zijn hervormingen zeer belangrijk, waaronder vooreerst de eenmaking van de Brusselse politiezones, extra cameranetwerken, de activering van het Kanaalplan en uw Plan Grote Steden en de inzet van specifieke politieteams. De federale politie moet hervormen. Blauw moet meer op straat.

  Defensie staat klaar met een juridisch kader dat ervoor zorgt dat militairen op straat effectief kunnen optreden. Wat veel te vaak ontbreekt – ik wil dat nogmaals aanhalen – is de verantwoordelijkheid van de drugsgebruiker. Aan elk lijntje en aan elke pil kleeft bloed. Er zijn al veel te veel doden gevallen. Minister, ik hoop dat u blijft wijzen op die verantwoordelijkheid. U hebt onze volledige steun in de strijd tegen de drugscriminaliteit.

  Hoever staat u met de uitwerking van uw grote plan?

  Paul Van Tigchelt:

  De problemen zijn u bekend, mijnheer de minister, want u gaat regelmatig op het terrein en dat siert u. U toont zo uw betrokkenheid. U weet ook dat het geen gemakkelijke strijd is. Een mirakeloplossing bestaat niet. Ik weet wel en u weet ook dat we een overheid nodig hebben die kort op de bal speelt. De drugsmaffia past zich aan, de overheid moet zich ook constant aanpassen. Op dat vlak is het inderdaad zo, mijnheer de minister, dat we wachten op concrete maatregelen. Daarvan is hier al melding gemaakt.

  Ik kan u geruststellen, collega Vandemaele, de taskforce georganiseerde criminaliteit bestaat en komt samen, maar heeft nog geen resultaten, geen concrete maatregelen opgeleverd. Ik zeg dat niet, maar de procureur van Brussel en andere actoren op het terrein.

  Een tweede voorbeeld. In het regeerakkoord is er sprake van een structurele versterking op korte termijn van de federale gerechtelijke politie van Brussel en Antwerpen. Ik heb daar de voorbije maanden regelmatig vragen over gesteld, maar daar is geen sprake meer van.

  Een derde voorbeeld. De minister van Justitie – want u staat er niet alleen voor, mijnheer de minister – heeft deze zomer tweemaal verklaringen afgelegd in de pers. De eerste verklaring was dat zij een taskforce strafuitvoering heeft opgericht, die met aanbevelingen zal komen in 2028. Dat was de eerste aankondiging. De tweede aankondiging van de minister was dat zij 1 miljard euro extra nodig heeft.

  Er zijn dus geen concrete hervormingen, geen concrete maatregelen. Daar wachten we nog op. Misschien moet u ook eens spreken met de premier. Hij was de burgemeester van Antwerpen. In Antwerpen zijn snelleresponsteams, quick response forces , opgericht. Dat zijn teams van hypergespecialiseerde politieagenten. Die agenten zijn zinvoller dan militairen, want die militairen zijn volgens mij een zwaktebod, een teken van onmacht, los van de discussie wanneer en met welk mandaat ze zouden worden ingezet.

  Welke concrete maatregelen zult u nemen? Wat is er afgesproken binnen de Nationale Veiligheidsraad?

  Bernard Quintin:

  Mesdames et messieurs les députés, l'été à Bruxelles, mais pas seulement à Bruxelles, a été difficile. Plus de 20 fusillades ont été à déplorer, dont certaines en plein jour, ce qui est une évolution remarquable, au sens premier du terme. J'ai tenu à me rendre auprès des habitants des quartiers concernés, pour les écouter, d'abord; pour leur garantir le plein soutien et l'engagement de ce gouvernement aussi. Car oui, ce gouvernement agit – we werken – pour les Bruxellois, les Bruxelloises et pour l'ensemble des Belges.

  C'est la raison pour laquelle j'ai, depuis sept mois, déployé un large arsenal de mesures destinées à lutter contre le narcotrafic dans notre pays. Je pense tout d'abord au renforcement constant de la police judiciaire fédérale (PJF), singulièrement à Bruxelles, qui se poursuit en deux temps. Au travers d'abord d'un renforcement temporaire direct de 31 enquêteurs pour parer à l'urgence de la situation et répondre directement aux demandes légitimes du procureur du Roi, auquel on fait dire beaucoup de choses, mais avec lequel je suis en contact permanent. Mais aussi via un renforcement structurel, puisqu'aux 720 membres du personnel actuel de la PJF Bruxelles s'ajouteront 40 nouveaux enquêteurs d'ici fin novembre.

  Il y a actuellement encore 30 postes vacants. Le recrutement des forces de police n'est pas une difficulté qu'à Bruxelles. Celle-ci se pose dans tout le pays et, non, ça n'est pas une question de moyens financiers, c'est une question de choix politiques. Et je pense avoir démontré ces sept derniers mois que mes choix politiques en la matière sont clairs. Comme j'ai déjà eu l'occasion de le dire, j'aimerais bien avoir une imprimante 3D et, chaque fois qu'on me demande des policiers, appuyer pour en avoir 50 par-ci, 100 par-là, 60 par-là. Si quelqu'un a cette machine, de grâce, prêtez-la moi!

  Mais, en attendant qu'elle soit créée, nous devons renforcer l'attractivité du métier. C'est la raison pour laquelle je tiendrai un conclave dédié à la question en novembre, qui débouchera sur des décisions à court, moyen et long termes pour pouvoir recruter plus rapidement.

  Mijnheer Vandemaele, mijnheer Depoortere, ik maak ook 20 miljoen euro vrij voor de installatie van camera's. Hiermee zullen we de lokale en de gerechtelijke overheden ondersteunen om nieuwe camera's te plaatsen op alle plekken waar dat nodig is.

  Zoals u weet, zijn we al gestart met de koppeling van alle ANPR-camera's in het hele land aan één enkel systeem, zelfs in West-Vlaanderen. We hebben ook de 8.000 camera's van de NMBS toegankelijk gemaakt voor alle ordediensten, federaal en lokaal.

  Ik denk ook aan de grootschalige controleacties die door de federale overheid worden uitgevoerd in samenwerking met de lokale politie, de zogenaamde FIPA-acties, en tot slot aan de zogenaamde BELFI-acties in de strijd tegen louche handelszaken die dienen als dekmantel voor witwaspraktijken, le blanchissement .

  Met deze maatregelen van mijn Plan Grote Steden willen we de strijd tegen drugscriminelen en georganiseerde criminaliteit in onze steden opvoeren. Het zijn geen ballonnetjes, zoals gezegd wordt, maar concrete maatregelen waar we met de verschillende niveaus samen aan zullen werken. Dat is de enige manier om de oorlog tegen de drugshandel te winnen, du producteur au consommateur .

  Mevrouw De Vreese, mijnheer Van Tigchelt, jullie vragen me naar de inzet van militairen in onze straten. Samen met de minister van Defensie werken we aan de inzet van politie en militairen samen in bepaalde hotspotzones van Brussel en elders in het land indien dat nodig zou zijn. Mijn bedoeling is dat dit zo snel mogelijk kan gebeuren, want de situatie in onze hoofdstad laat geen uitstel toe.

  Ik heb gisteren nog overlegd met collega Francken om de modaliteiten van deze gemengde patrouilles vast te leggen.

  Enfin, monsieur De Smet, d'abord vous ne m’aurez jamais entendu prononcer le nom d'une quelconque marque de machine à eau sous pression, mais vous m'interrogez sur la lutte contre le blanchiment d'argent et la nécessité d'attaquer les trafiquants au niveau du portefeuille.

  L'intention du gouvernement est claire. À travers l'approche Follow the Value , nous voulons réinvestir les produits financiers captés dans la lutte contre le trafic de drogue au service de la sécurité de nos concitoyens. Ce travail avance à un rythme soutenu, en étroite collaboration avec le Commissariat national "drogues". Nous aurons donc l'occasion d'évoquer cela à nouveau en commission dans les prochaines semaines.

  Il existe deux éléments supplémentaires. Concernant le parquet financier, je voudrais quand même signaler qu'il n'y a pas d'unanimité au sein du pouvoir judiciaire, entre autres chez les procureurs généraux, pour penser que c'est une bonne idée. Je ne dis pas qu'il ne faut pas renforcer la lutte contre cela, mais il ne faut pas non plus faire dire aux magistrats ce qu'ils ne disent pas forcément.

  Et le deuxième élément dont je voulais parler, je pense que je l'ai oublié, mais je profite des dix dernières secondes pour dire que chaque mesure se trouve dans un ensemble. Je dis souvent qu'on prend une mesure, on la sort du contexte et on l’analyse pour dire que ce n'est pas suffisant. Je peux faire la même chose, mais moi je travaille à l'ensemble des mesures pour lutter contre le crime organisé.

  Voorzitter:

  Wie witwast, wast wit. Het is inderdaad geen evidentie.

  François De Smet:

  Monsieur le ministre, je vous remercie de vos réponses.

  Vous annoncez beaucoup de mesures, même si toutes ne dépendent pas de vous. Plusieurs collègues vous ont interrogé au sujet de la fameuse task force annoncée par le premier ministre. Vous n’avez rien dit à ce sujet. Pour éviter que des efforts ne soient gaspillés de part et d'autre, il serait judicieux que le gouvernement agisse en ce domaine.

  Je me réjouis de l'annonce relative aux 31 enquêteurs, mais vous savez comme moi que cela ne suffira pas à remplir le cadre. C'est pourquoi M. Moinil s'en émeut. En tout cas, c'est un début. J'insiste pour que ces policiers soient spécialisés.

  À défaut de parquet financier, j'insiste aussi sur la nécessité de renforcer des services qui se trouvent déjà à votre disposition. Je pense ainsi à l'Office central de lutte contre la délinquance économique et financière (OCDEFO), qui réclame notamment de l'aide dans son expertise numérique afin de suivre l'argent là où il se trouve.

  Enfin, s'agissant de l'armée dans les rues, nous voyons bien que cela relève d'une communication en mode "football panique". Vous allez déployer du kaki, alors que ces gens vont être obligés d'appeler la police. Cette disposition vise à rassurer la population et à produire de la communication, mais ce n'est pas cela qui empêchera certains de se tirer dessus à coup de Kalachnikov.

  Matti Vandemaele:

  Mijnheer de minister, ik dank u voor uw antwoord. U bent gaan luisteren, ook in de buurten. Dat wordt erg geapprecieerd. Dat was een belangrijk signaal van uw kant.

  U merkt zelf op dat bij de maatregelen alles aan elkaar vasthangt. Wij mogen er niet één maatregel uithalen. Dat klopt.

  Onze minister van Justitie zal echt wel een tandje moeten bijsteken om samen met u tot oplossingen te komen. Ik had gehoopt dat de taskforce dé plaats zou zijn waar de premier dergelijke zaken zou coördineren. Daarover heb ik in uw antwoord echter weinig gehoord.

  Ik haal een aantal elementen uit uw antwoord, onder meer de inzet van militairen. Als de minister van Binnenlandse Zaken militairen op straat inzet, betekent dat het failliet van uw beleid. Er bestaat geen mooier signaal om duidelijk te maken dat u het opgeeft.

  Binnenlandse veiligheid behoort altijd te worden verzekerd door politiemensen. Daarom moeten wij vermijden dat onopgeleide personen zonder kader op straat worden ingezet. Zij hebben daar trouwens ook niet voor gekozen. Dat is de foute weg.

  Geef de straten en pleinen terug aan de Brusselaars en aan de Antwerpenaren.

  Ortwin Depoortere:

  Mijnheer de minister, collega's, gelooft nog iemand de huidige regering?

  Ik zal u een aantal maatregelen van het Vlaams Belang meegeven waardoor de regering wat geloofwaardigheid kan winnen. Ten eerste, richt gespecialiseerde eenheden op binnen de politie en richt een drugsagentschap op. Ten tweede, benut het crimineel drugsgeld en herinvesteer dat in handhaving. Richt daarvoor een drugsfonds op. Ten derde, voer de razzia's tegen drugsbendes op. Jaag die bendes op en maak hen het dealen onmogelijk. Ten vierde, zet de criminele illegalen uit ons land. De enige draaideur die zij zouden moeten kennen, is de draaideur op de luchthaven van Zaventem.

  Mijnheer de minister, met andere woorden, het is tijd om recht en orde te herstellen.

  Maaike De Vreese:

  Mijnheer de minister, dit zal inderdaad met een algemeen plan moeten gebeuren, met mensen die ter plaatse actief zijn om de drugsproblematiek aan te pakken. Ik bedoel voornamelijk meer blauw op straat en u weet dat u daarvoor ook heel wat capaciteit moet vrijmaken. Ik weet dat dit enorme inspanningen vergt van de federale politie, maar zij moeten daar zelf toe in staat zijn. Als we militairen inzetten op het terrein en als zij een meerwaarde moeten betekenen, moeten zij ook een juridisch kader hebben waarbinnen zij kunnen optreden. We zeggen van de politie dat zij geen sitting ducks mogen zijn, maar dat geldt zeker ook voor onze militairen.

  Mijnheer de minister, u komt vaak op het terrein. U verwees even naar West-Vlaanderen alsof het de Far West was. Ook daar kampen we echter met drugscriminaliteit. Ik nodig u uit om op bezoek te komen. Ik ben er zeker van dat onze sheriff, gouverneur Decaluwé, u met veel plezier zal ontvangen.

  Voorzitter: Eric Thiébaut.

  Président: Eric Thiébaut.

  Paul Van Tigchelt:

  Dank u, mijnheer de minister, voor uw concrete antwoorden. De vraag die hier vandaag rijst, is of we genoeg doen. Kan het beter, kan er meer? Ja, dat kan. We moeten een tandje bijsteken. We kunnen beter. Ik wil u alleen nog waarschuwen: wees voorzichtig met het uitbesteden van veiligheid. Veiligheid is immers een kerntaak van de overheid. Besteed die niet uit aan het leger en ook zeker niet aan de vrouwen zelf. Collega Beenders, ik heb uw voorstel gehoord om vrouwen uit te rusten met pepperspray. Het is echter de overheid die zorgt voor de veiligheid. Pas tot slot ook alstublieft op met uw wetsontwerp waarmee u het mogelijk wil maken dat de regering groeperingen buiten de wet stelt. Ik vraag u dat als liberalen onder elkaar. Gooi de Grondwet niet in de vuilbak. Artikel 27 van de Grondwet, de vrijheid van vereniging, is heilig. Het is niet aan de regering om zulke maatregelen te nemen. Alstublieft, stop daarmee en trek dat wetsontwerp in.

• Vraag: Het laattijdige optreden van de politie nadat er naaktbeelden v.e. 14-jarige leerlinge circuleerden (Q56000950P)

  veiligheid, justitie en defensie

  Het laattijdige optreden van de politie nadat er naaktbeelden v.e. 14-jarige leerlinge circuleerden
  

  Gesteld door

  cd&v Franky Demon
  

  Beantwoord door

  MR Bernard Quintin (Minister van Veiligheid en Binnenlandse Zaken)
  

  op 18 september 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Een 14-jarig meisje uit Leuven werd slachtoffer van verspreide naaktbeelden, terwijl de politie haar ouders pas na dagen liet langskomen—wat cd&v aanhaalt als bewijs voor het gebrek aan nabijheidspolitie en dringende hervorming. Minister Quintin erkent het falen, belooft strikte richtlijnen voor prioritaire behandeling van dergelijke zaken en benadrukt snelle actie via politie-scholen-samenwerking, met steun via Child Focus (116000). Demon dringt aan op concrete uitvoering van de beleidsbelofte (1 wijkagent per 2.000 inwoners) voor betere zichtbaarheid en bereikbaarheid. De kern: systematische versterking van lokale politie om slachtoffers van digitale misdrijven onmiddellijk te beschermen.

  Franky Demon:

  Mijnheer de minister, beeld u in dat uw minderjarige dochter van school thuiskomt, huilend, en meteen naar haar kamer loopt. Uiteindelijk verneemt u dat er een naaktvideo van uw dochter in haar school circuleert. Als vader zou ik daar kapot van zijn. Het is vandaag echter de realiteit van een veertienjarig meisje in een Leuvense school.

  Iedereen begrijpt dat de wereld van dat kind en haar ouders volledig instort, maar de politie zegt hun om pas tegen het einde van de week langs te komen om aangifte te doen. Dat is onbegrijpelijk. Het is niet te verwonderen dat die mensen zich compleet in de steek gelaten voelen. Het toont nog maar eens aan waarom cd&v zoveel belang hecht aan het idee van de nabijheidspolitie, een politie die sterk verweven is in de wijken, een politie die bereikbaar, aanspreekbaar en zichtbaar is, altijd. Daar moeten we, mijnheer de minister, ook op het federale niveau nog veel meer een prioriteit van maken.

  Onze lokale politiekorpsen doen vandaag wat ze kunnen, maar hun middelen en mankracht zijn beperkt, waardoor keuzes moeten worden gemaakt, maar dat moeten dan wel de juiste keuzes zijn. Iedereen heeft er begrip voor dat voor niet-dringende aangiftes een afsprakensysteem geldt, maar voor dergelijke ernstige feiten waarbij minderjarigen betrokken zijn, moet de politie de klok rond bereikbaar zijn, om situaties zoals we die vandaag meemaken absoluut te vermijden.

  Laten we dus samen de juiste keuzes maken. Dat betekent dat we onze lokale politiekorpsen de middelen moeten geven om de nabijheidspolitie in de praktijk te brengen. Wat zult u hiervoor ondernemen, mijnheer de minister?

  Bernard Quintin:

  Mijnheer Demon, het verhaal van dat meisje is bijzonder pijnlijk en schrijnend. Ik betreur ten zeerste wat er is gebeurd. Ik heb mijn diensten onmiddellijk gevraagd dat grondig uit te klaren en na te gaan hoe dat precies heeft kunnen gebeuren. Intussen kan ik u bevestigen dat de politie met de zaak bezig is. Het is voor mij duidelijk dat de urgentie van dergelijke meldingen beter moet worden ingeschat. Daarom zullen er op mijn vraag op korte termijn de nodige interne richtlijnen worden uitgevaardigd.

  Laat mij heel duidelijk zijn: het verspreiden van naaktbeelden van minderjarigen is een ernstig misdrijf. Het tast de fysieke en persoonlijke integriteit van de betrokkenen aan. Voor de slachtoffers van dat soort situaties is snelle actie absoluut noodzakelijk. Meldingen van dit type feiten moeten door de diensten, zowel bij de lokale als bij de federale politie, prioritair worden behandeld. Dat vereist een kordate en onmiddellijke reactie in nauwe samenwerking tussen scholen en de politie.

  Ouders en jongeren moeten erop kunnen vertrouwen dat zij overal en altijd snel en professioneel geholpen worden. Wij moeten en zullen samen alles op alles zetten om dergelijke situaties in de toekomst te vermijden en slachtoffers beter te beschermen.

  Tot slot wil ik benadrukken dat slachtoffers en hun ouders altijd terechtkunnen bij de hulplijn van Child Focus, via het nummer 116000.

  Franky Demon:

  Ik dank u, mijnheer de minister. U toont begrip en u geeft ook kordate stappen aan die u op korte termijn wilt ondernemen. Voor ons moet de politie altijd aan de zijde staan van degenen die hulp en bescherming binnen onze maatschappij nodig hebben, ook op moeilijke momenten. Wij geloven zeer sterk in nabijheidspolitie. Ik vraag u dan ook werk te maken van wat in de beleidsnota staat. Dat is wat wij als cd&v hebben gevraagd: één wijkagent per 2.000 inwoners. Zij kunnen helpen om nog beter de oren en de ogen op het terrein te zijn. Ik hoop dat u aan die kar trekt en dat artikel van de beleidsnota zo snel mogelijk waarmaakt. Dank u wel.

• Vraag: De vele ongevallen met e-steps (Q56000944P)

  De vele ongevallen met e-steps
  

  Gesteld door

  cd&v Tine Gielis
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Jean-Luc Crucke (Minister van Mobiliteit, Klimaat en Ecologische Transitie)
  

  op 18 september 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De discussie draait om de toenemende ongevallen met e-steps (stijging van 450% sinds 2020) en dringende maatregelen om de verkeersveiligheid te verbeteren. Minister Crucke stelt voor: nummerplaten, een helmplicht (2026), en strengere Europese regels voor conforme steps, terwijl cd&v (Gielis) de helmplicht te ver vindt en pleit voor snelheidsbeperking (20 km/u) en preventie in plaats van enkel schadebeperking. Beide partijen willen straffeloosheid aanpakken en zoeken verdere afstemming in commissie.

  Tine Gielis:

  Mijnheer de minister, wij mochten elkaar gisteren nog ontmoeten. Ik mocht u als burgemeester verwelkomen in de gemeente Laakdal, gelegen in de provincie Antwerpen.

  Ik ben blij dat we nu hier, in dit halfrond, met elkaar in overleg kunnen gaan over een heel actueel thema, namelijk de e-steps. We stellen vast dat er dagelijks vijf ongevallen mee gebeuren en dat aantal blijft stijgen. Vijf keer per dag is veel te veel. Ook artsen, rechters en experts roepen om maatregelen en zijn vragende partij om daarmee aan de slag te gaan.

  Wij vanuit cd&v delen die bezorgdheid. Daarom hebben we deze zomer een aanzet gegeven tot een wetsvoorstel. We zijn blij dat u deze problematiek eveneens ernstig neemt en ermee aan de slag gaat. Het is hoog tijd dat we de cowboys terug aan banden leggen en hen kunnen aanpakken.

  Concreet zijn wij vragende partij om, enerzijds, de maximumsnelheid voor e-steps te beperken tot twintig kilometer per uur. Minder snelheid betekent immers minder brokken. Anderzijds willen wij de e-steps een nummerplaat geven. Wie de regels overtreedt, moet daarvoor gestraft worden.

  Voorzitter: Peter De Roover, voorzitter.

  Président: Peter De Roover, président.

  Samengevat, mijnheer de minister, willen wij meer verkeersveiligheid, minder ongevallen en een einde aan de straffeloosheid waarmee onverantwoorde stepgebruikers door de straten rijden. Dat is wat wij beogen en in een wetsvoorstel hebben gegoten. Onze vraag aan u is eenvoudig: bent u bereid dit voorstel in overweging te nemen?

  Jean-Luc Crucke:

  Mevrouw Gielis, net als u maak ik mij zorgen over het aantal ongevallen, maar ook over de ernst van de verwondingen bij gebruikers van elektrische steps. Ik baseer mij op de officiële Statbel-gegevens tussen 2020 en 2024. Het aantal vastgestelde letselongevallen is in die periode toegenomen met maar liefst 450 %, van 372 letselongevallen in 2020 naar 1.673 in 2024.

  Voor het lopende jaar beschikken we momenteel alleen over de gegevens van het eerste trimester. Die schetsen zeker geen rooskleurig beeld. We zien een stijging van 61 % ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Om dat te counteren, wil ik initiatieven nemen om ongevallen te voorkomen en om de gevolgen ervan te beperken. Ik verzeker mij van de steun van de meerderheid, maar ook van de oppositie, om daar werk van te maken. Samen met de collega's van Economie en Consumentenbescherming wil ik ervoor zorgen dat alleen veilige en conforme toestellen op de markt aangeboden kunnen worden.

  Daarom heb ik de Europese commissaris bevoegd voor Industrie, KMO’s en Interne Markt al gevraagd om te werken aan een geharmoniseerd regelgevingskader op Europees niveau dat de invoer van niet-conforme elektrische steps verbiedt. Ik zal de non-paper van Nederland over dit onderwerp zeker steunen. Verder wil ik de helmplicht invoeren om de gevolgen van ongevallen te beperken. Hiervoor zal ik artikel 36 van de wegcode wijzigen, zodat die begin 2026 in werking kan treden. Uw voorstel is voor mij zeker een basis om verder op te werken. Ook stel ik voor e-steps te voorzien van een nummerplaat, zodat we enerzijds beter de veiligheid kunnen handhaven en anderzijds kunnen waken over het feit dat alleen conforme steps in het verkeer gebracht worden.

  Mevrouw de volksvertegenwoordigster, u mag er zeker van zijn dat ik daarbij handel in het algemeen belang.

  Tine Gielis:

  Mijnheer de minister, ik ben blij te horen dat u inderdaad heel wat concrete maatregelen zult nemen om die problematiek aan te pakken. Het is niet alleen belangrijk voor de veiligheid van de stepgebruiker, maar zeker ook voor de andere weggebruikers die daarmee geconfronteerd kunnen worden. Wij gaan vanuit cd&v akkoord met alle maatregelen die u voorstelt, behalve wat de helmplicht betreft. Wij zijn daar niet tegen. Een helm is inderdaad heel belangrijk om zichzelf te beschermen. Wij zijn er alleen van overtuigd dat een verplichting misschien een brug te ver is. In die zin pleiten wij eerder voor maatregelen die ongevallen kunnen voorkomen dan voor louter harm reduction . Misschien moeten we daarover nog in dialoog gaan in de commissie. Dank u wel, mijnheer de minister.

• Vraag: De schrapping van het optreden van een artiest op Gent Festival van Vlaanderen wegens zijn afkomst (Q56000948P)

  Vraag: De Duitse regering die vaststelt dat er sprake is van 'puur antisemitisme' bij overheden in dit land (Q56000960P)

  De schrapping van het optreden van een artiest op Gent Festival van Vlaanderen wegens zijn afkomst
  De Duitse regering die vaststelt dat er sprake is van 'puur antisemitisme' bij overheden in dit land
  Controverses rond discriminatie, antisemitisme en censuur in Europese cultuur- en overheidsbeleid summaryExplanation

  Gesteld door

  MR Denis Ducarme
  VB Sam Van Rooy
  

  Beantwoord door

  Vooruit Rob Beenders (Minister van Consumentenbescherming, Sociale Fraudebestrijding, Personen met een handicap en Gelijke Kansen)
  

  op 18 september 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De discussie draait om de controversiële beslissing van *Gent Festival van Vlaanderen* om een Joodse dirigent (Lahav Shani) van een affiche te weren omwille van zijn afkomst, wat door Ducarme (MR) en Van Rooy (N-VA) als staatsgesponsord antisemitisme wordt gebrandmerkt—mede door steun van Vlaams cultuurminister Gennez (Vooruit) en passiviteit van N-VA-bestuurders. Beenders (Vooruit, Gelijke Kansen) ontkent antisemitisme, wijt de kritiek aan "misbruik" van de term en verschuilt zich achter economische sancties tegen Israël, terwijl hij de focus verlegt naar sociaaleconomische thema’s. Ducarme eist Gennez’ ontslag en dreigt met MR-lijsten in Vlaanderen, Van Rooy beschuldigt Beenders van collaboratie door lafheid en stelt dat België ideologisch terugkeert naar de jaren ’30, waar joden als zondebok dienen voor politiek gewin. Kernpunt: de spanning tussen vrijheid van Israël-kritiek en discriminatie van individuele Joden, met een diepe politieke kloof over verantwoordelijkheid en morele grensoverschrijding.

  Denis Ducarme:

  Monsieur le président, la plupart des démocrates ont naturellement été parfaitement indignés par la décision de l'opérateur culturel flamand Gent Festival van Vlaanderen visant à retirer d'une affiche d'un de ses concerts un artiste sur base de ses origines.

  C'est inacceptable, quelle que soit l'origine de l'artiste. Nous avons vu encore hier le chancelier Merz, horrifié, dénonçant cette décision antisémite. Notre premier ministre lui-même s'est rendu en Allemagne pour dénoncer cette décision antisémite.

  L'antisémitisme, au sens de la loi en Belgique, n'est pas seulement une prise de position, une opinion. C'est une infraction, au sens de la loi de 1981. Cela peut l'être également du point de vue des règlements liés au contrat de travail, au sens de la loi de 2007 sur les discriminations.

  C'est pour cette raison que cette question s'adressait à notre ministre de la Justice, pour l'interroger sur sa capacité d'injonction positive pour poursuivre les infractions, une compétence exclusive de la ministre de la Justice, qui n'a pas daigné se rendre à l'invitation du Parlement.

  M. Beenders n'a aucune compétence en matière d'injonction positive. Il ne pourra pas répondre à ma question.

  Mevrouw Verlinden, de nieuwe Vlaamse Pontius Pilatus? Ik weet het niet.

  Monsieur le ministre, je n'ai aucune question à vous poser. Je vous demande peut-être seulement si vous condamnez la position de la ministre Mme Gennez, qui a soutenu la décision de l'opérateur culturel flamand. Nous rejoignez-vous dans notre demande de démission à son encontre?

  Sam Van Rooy:

  Onder het mom van vermeende kritiek op Israël wordt een culturele boycot uitgevoerd. Dat is puur antisemitisme en een aanval op de fundamenten van onze cultuur. Als het aanvaardbaar wordt om Duitse orkesten en Joodse artiesten collectief te weren, is er een rode lijn overschreden. Europese podia mogen geen plekken worden waar antisemieten het programma bepalen, aldus de Duitse minister van Cultuur over de cancelling van topdirigent Lahav Shani in Gent, in dit land. Die antisemieten, die inderdaad niet het programma van onze podia zouden mogen bepalen, zijn de stad Gent, het Gent Festival van Vlaanderen en last but not least Vlaams minister van Cultuur Caroline Gennez, uw ambtsgenoot en partijgenoot, mijnheer Beenders. De twee N-VA-bestuursleden van het muziekfestival hebben nooit aan de alarmbel getrokken en N-VA-minister-president Diependaele laat minister Gennez gewoon zitten.

  Mijnheer de minister, dat is kauft nicht bei Juden anno 2025, aangevuurd, georganiseerd en achteraf toegejuicht door het Gentse Festival, door het Gentse stadsbestuur en door minister Gennez. Ook de federale overheid is betrokken, namelijk via de Nationale Loterij. Antisemitisme gesponsord met belastinggeld, zover is het gekomen in België anno 2025.

  Rob Beenders, u bent minister van Gelijke Kansen en u wilt, zegt u, een beleid voeren tegen discriminatie en tegen racisme en antisemitisme. Welnu, ik zou zeggen, hier is dé kans om dat nu eens echt te laten zien.

  Rob Beenders:

  Monsieur Ducarme, mijnheer Van Rooy, j'ai constaté comme vous que le conseil d'administration du Festival van Vlaanderen a réfléchi et décidé en son âme et conscience.

  Le gouvernement a envoyé un signal fort au régime génocidaire de Netanyahu avec des sanctions économiques et diplomatiques.

  Collega’s, het is niet omdat men kritiek uit op een genocidair regime, dat men ook een antisemiet is. Ik verzet me sterk tegen het misbruik van termen als antisemitisme, discriminatie en racisme. Net door die termen te bagatelliseren, wakkert men antisemitisme, discriminatie en racisme aan. Dat is precies wat we afgelopen week hebben kunnen vaststellen en ik zal mij hier als minister van Gelijke Kansen tegen blijven verzetten.

  Ondertussen moeten we voortwerken aan zaken waar mensen van wakker liggen: hun koopkracht, hun zorg en hun pensioen. Het is belangrijk om onze tijd te besteden aan het antwoord op de vragen hoe mensen aan het eind van de maand hun facturen kunnen betalen, hoe hun pensioenen er morgen zullen uitzien en hoe we ervoor kunnen zorgen dat de zorg gegarandeerd blijft voor inwoners die daarop wachten. Laten we daarmee aan de slag gaan.

  Denis Ducarme:

  Monsieur le ministre, vous avez raison: il faut sanctionner, comme nous le faisons avec cette majorité, le gouvernement inacceptable de M. Netanyahu au regard des actes commis dans la bande de Gaza. Cependant, il ne faut pas répondre à ce comportement inacceptable par des décisions antisémites. Voilà notre conviction.

  Nous sommes un peu surpris, chers collègues flamands, que vous abdiquiez devant cette décision antisémite prise par un opérateur culturel flamand. Nous sommes très surpris que vous laissiez ainsi souiller, naturellement, l'honneur national, mais également le drapeau flamand.

  Vous le savez, de plus en plus au MR, nous songeons à venir vous aider et à déposer des listes en Flandre.

  Sam Van Rooy:

  Minister, uw antwoord was duidelijk. Vandaag bent u geen minister van gelijke kansen meer, maar wel van collaboratie, collaboratie door lafheid en opportunisme. De N-VA stond erbij en keek ernaar. Geen grote woorden nu over een Chinese muur. In Belgistan komen de jaren 30 niet alleen letterlijk, maar ook ideologisch dichterbij. Politici en zelfs ministers offeren de joden op om moslimkiezers te paaien. Daders van letterlijke oproepen om joden de keel over te snijden of te verbranden, worden in dit land niet gestraft. Dames en heren, u laat een antisemitische minister gewoon voortdoen. Dat geen enkele partij ons nog ooit de les komt spellen over racisme en discriminatie!

• Vraag: Het toekennen van de nodige middelen aan de OCMW's (Q56000951P)

  Vraag: De impact van de uitstroom van langdurig werklozen op de werking van de OCMW’s (Q56000955P)

  gezondheid en welzijn

  Het toekennen van de nodige middelen aan de OCMW's
  De impact van de uitstroom van langdurig werklozen op de werking van de OCMW’s
  Financiële en operationele uitdagingen voor OCMW's door middentoewijzing en werklozenuitstroom summaryExplanation

  Gesteld door

  Les Engagés Aurore Tourneur
  VB Ellen Samyn
  

  Beantwoord door

  N-VA Anneleen Van Bossuyt (Minister van Asiel en Migratie, en Maatschappelijke Integratie)
  

  op 18 september 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Aurore Tourneur (Les Engagés) benadrukt dat de hervorming van werkloosheidsuitkeringen enkel kan slagen met federale steun aan de OCMW’s, die anders overbelast raken door de instroom van kwetsbare groepen zoals alleenstaande ouders en laaggeschoolden, terwijl Ellen Samyn waarschuwt dat duizenden langdurig werklozen vanaf 2026 zonder inkomen dreigen te vallen door vertragingen bij leefloonaanvragen en kritiseert dat OCMW’s onvoldoende voorbereid zijn op de extra druk. Minister Anneleen Van Bossuyt verdedigt het federale compensatieplan met 300 miljoen euro in 2026 en extra middelen voor personeel en infrastructuur, maar stelt dat werklozen eerst naar de VDAB moeten en bekritiseert de opvatting dat werken een "straf" zou zijn, terwijl ze belooft de administratieve last voor assistenten te verlichten. Tourneur blijft aandringen op concrete middelen zoals moderne tools en infrastructuur, terwijl Samyn de minister verwijten maakt dat er ondanks de naderende deadline nog steeds onduidelijkheid en veiligheidsrisico’s zijn voor OCMW-medewerkers, met een dringende oproep tot tijdelijke versterking en bescherming tegen agressie.

  Aurore Tourneur:

  Madame la ministre, grâce à l'action de notre vice-premier ministre, Les Engagés ont obtenu que la réforme des allocations de chômage soit indissociablement liée à un soutien massif du fédéral aux CPAS. Pour nous, c'était une condition essentielle. La solidarité ne peut pas être décrétée sans être financée et il aurait été irresponsable de demander davantage aux CPAS sans leur donner les moyens d'y parvenir.

  Car vous le savez, dès janvier 2026, une frange importante de nos concitoyens basculera du chômage vers le revenu d'intégration sociale. Derrière ces chiffres, il y a des parcours de vie, des familles monoparentales, des jeunes parfois sans diplôme, des personnes fragilisées qui devront être accompagnées dans la dignité et orientées vers l'insertion. Et ce défi, ce sont nos CPAS qui les porteront en première ligne au quotidien.

  Or, dans le même temps, la Fédération des CPAS nous alerte sur un double risque. D'un côté, le manque d'attractivité et la surcharge de travail des assistants sociaux et de l'autre, le manque criant de moyens matériels et structurels pour mener à bien leur mission. Nous vous savons, madame la ministre, attentive à ces signaux et motivée à trouver des solutions, mais il y a urgence. Il n'appartient pas aux communes d'assumer seules, en infrastructure et en matériel, le poids de notre aide sociale.

  Madame la ministre, dans le cadre du prochain Conseil des ministres consacré à cela, un soutien flexible et ouvert pourrait-il être mobilisé, non seulement pour du personnel mais aussi pour du matériel et de l'infrastructure? Quand allez-vous améliorer durablement l'attractivité du métier d'assistant social, pilier de notre état social actif?

  Vandaag staat niet enkel het beheer van de OCMW’s op het spel. Een instabiel OCMW betekent immers dat de fundamenten van onze solidariteit zelf onder druk staan. Dank u bij voorbaat voor uw antwoorden.

  Ellen Samyn:

  Mevrouw de minister, vanaf 1 januari verliezen duizenden langdurig werklozen hun recht op een werkloosheidsuitkering. Velen onder hen zullen zich vervolgens tot het OCMW wenden om een leefloon aan te vragen.

  Sociale partners en de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten waarschuwen voor de praktische gevolgen. In grote steden zoals Antwerpen en Gent gaat het om honderden bijkomende aanvragen tegelijk. Omdat een leefloon enkel na een sociaal onderzoek, inclusief huisbezoek, kan worden toegekend, dreigt de behandeling weken of zelfs maanden te duren. Dat betekent dat burgers in de praktijk tijdelijk zonder bestaansmiddelen zouden vallen.

  De VVSG benadrukt dat het een erezaak is voor lokale besturen om beslissingen binnen de wettelijke termijn van 30 dagen te nemen, maar dat dit alleen lukt als ze tijdig worden versterkt met personeel en opleiding. Zonder bijkomende middelen dreigt het systeem vast te lopen, met nefaste gevolgen voor zowel de maatschappelijk werkers als de betrokken leefloonaanvragers.

  Mevrouw de minister, welke maatregelen hebt u reeds genomen of gepland om OCMW’s voor te bereiden op deze toestroom? Zijn er afspraken over financiering en personeelsversterking, zodat besturen ook effectief voor 1 januari extra krachten kunnen aanwerven en opleiden? Overweegt u bijvoorbeeld een tijdelijke oplossing, zodat de voorlopige toekenning van een leefloon kan worden voorzien om te vermijden dat mensen tijdens de wachttijd zonder inkomen vallen? Zal er ook op korte termijn overleg plaatsvinden met de VVSG, de sociale partners en de betrokken steden en gemeenten om de uitvoeringsproblemen op te vangen?

  Anneleen Van Bossuyt:

  Mevrouw Tourneur en mevrouw Samyn, onze OCMW-medewerkers zetten zich elke dag in voor het welzijn van anderen. Hun werk verdient absoluut onze steun.

  Dans le cadre de la réforme visant à limiter la durée de l'allocation de chômage, le gouvernement fédéral a décidé de mettre en place un mécanisme de compensation pour les CPAS. Nous ne les laissons pas tomber. Au contraire, nous les renforçons afin qu'ils puissent continuer à remplir leur mission sociale de manière qualitative.

  Un budget de compensation est prévu cette législature. Il s'élève à 300 millions d'euros en 2026 et 2027, 302,3 millions en 2028 et 342,6 millions en 2029. La compensation débutera en 2026 à 100 % et sera encore augmentée, notamment en multipliant par deux les frais de dossier.

  Les CPAS bénéficieront également d'un soutien supplémentaire via le projet individualisé d’intégration sociale (PIIS), un contrat de coopération entre le bénéficiaire du revenu d'intégration et le CPAS, comprenant des engagements concrets permettant de se rapprocher d'un emploi et d'une intégration sociale pleine et entière.

  Mevrouw Samyn, nog dit jaar zal er 26 miljoen euro supplementair naar de OCMW's gaan.

  Les CPAS pourront utiliser ce budget pour renforcer leurs services.

  Nous facilitons également l'entrée de nouveaux collaborateurs, puisque vous avez parlé de la lourdeur administrative, en offrant aux Régions la possibilité d'identifier elles-mêmes les diplômes qui donnent accès à un emploi au sein d'un CPAS. Aujourd'hui encore, les assistants sociaux traitent trop souvent des dossiers qui ne relèvent pas de leurs missions essentielles, comme l'avance sur les allocations de chômage et de maladie. Cet aspect est également en cours d'examen.

  Mevrouw Samyn, mijn kabinet staat regelmatig in contact met het werkveld. U vernoemde de VVSG en de OCMW’s. Met hen staan wij regelmatig in contact. Dat kan ik u verzekeren.

  Wie een brief krijgt van de RVA met de boodschap dat zijn of haar werkloosheidsuitkering wordt stopgezet, behoort zich in eerste instantie te wenden tot de VDAB, Forem of Actiris om te zoeken naar werk.

  Laat me heel duidelijk zijn, het verlies van een werkloosheidsuitkering geeft natuurlijk niet automatisch recht op een leefloon. De voorwaarden voor een leefloon zijn veel strenger dan de voorwaarden voor een werkloosheidsuitkering. Wie kan werken, moet de stap naar werk ook effectief zetten. Werken is geen straf. Sommigen denken dat, maar werken is absoluut geen straf. Werken is een kans om zich te ontplooien en zelfredzaam te worden. Dat is het beleid waar deze regering voor staat.

  Aurore Tourneur:

  Madame la ministre, je vous remercie pour vos réponses et vos éclaircissements mais si nous voulons réussir la réinsertion et l'activation des milliers de bénéficiaires sur notre marché de l'emploi, nos CPAS devront être pleinement soutenus.

  Cela suppose non seulement du personnel – comme vous l'avez bien stipulé – mais également des moyens matériels, des infrastructures et des outils modernes pour accompagner dignement chaque parcours.

  De uitdaging is eenvoudig: de OCMW's moeten de concrete middelen hebben om hun taken te kunnen vervullen.

  Madame la ministre, Les Engagés seront à votre côté. Vous pourrez compter sur nous.

  Ellen Samyn:

  Medio september zijn we slechts enkele maanden verwijderd van de invoering en toch bestaat er nog steeds zeer grote onduidelijkheid. Hoe kan dat, mevrouw de minister? De VVSG en de OCMW's lieten gisteren nog weten niet klaar te zijn voor de extra instroom. Zonder bijkomende middelen en personeel dreigt de behandeling van leefloonaanvragen te vertragen, met het risico dat burgers tijdelijk zonder inkomen vallen. Dat is niet alleen zorgwekkend, maar ook vermijdbaar. De extra werkdruk en lange wachtrijen zorgen er bovendien voor dat maatschappelijk werkers vrezen voor hun veiligheid. We hebben gezien wat er in Gent is gebeurd. Zult u voorzien in veiligheidspersoneel om onze hulpverleners te beschermen tegen agressieve cliënten? Werk zeker samen met steden en gemeenten, zorg voor tijdelijke versterking en voor duidelijkheid. Garandeer dat niemand zonder bestaansmiddelen komt te zitten en dat de veiligheid van onze OCMW-medewerkers verzekerd is.

Voorstellen

De voorstellen en wetsontwerpen die besproken werden tijdens deze vergadering en de bijbehorende stemmingen.

• Voorstel: Voorstel van resolutie betreffende de ondersteuning van belastingplichtigen bij het invullen van de aangifte in de personenbelasting bij het overlijden van een partner

  Voorstel van resolutie betreffende de ondersteuning van belastingplichtigen bij het invullen van de aangifte in de personenbelasting bij het overlijden van een partner

  Ingediend door

  Vooruit Achraf El Yakhloufi
  Vooruit Jan Bertels
  Vooruit Anja Vanrobaeys
  

  1 stemming

  Voorstel van resolutie betreffende de ondersteuning van belastingplichtigen bij het invullen van de aangifte in de personenbelasting bij het overlijden van een partner (759/4)

  94.9%

  5.1%

  yes (130) no (0) abstain (7)

  totalVotes: 137/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Bekijk dossier 759

• Voorstel: Wetsontwerp tot wijziging van verscheidene bepalingen met het oog op de uitvoering van sommige bepalingen van Verordening (EU) 2024/886 tot wijziging van Verordeningen (EU) nr. 260/2012 en (EU) 2021/1230 en Richtlijnen 98/26/EG en (EU) 2015/2366 wat betreft instantovermakingen in euro's, en de omzetting van Richtlijn (EU) 2024/1174 tot wijziging van Richtlijn 2014/59/EU en Verordening (EU) nr. 806/2014 met betrekking tot bepaalde aspecten van het minimumvereiste voor eigen vermogen en in aanmerking komende passiva

  Wetsontwerp tot wijziging van verscheidene bepalingen met het oog op de uitvoering van sommige bepalingen van Verordening (EU) 2024/886 tot wijziging van Verordeningen (EU) nr. 260/2012 en (EU) 2021/1230 en Richtlijnen 98/26/EG en (EU) 2015/2366 wat betreft instantovermakingen in euro's, en de omzetting van Richtlijn (EU) 2024/1174 tot wijziging van Richtlijn 2014/59/EU en Verordening (EU) nr. 806/2014 met betrekking tot bepaalde aspecten van het minimumvereiste voor eigen vermogen en in aanmerking komende passiva

  Ingediend door

  overheid
  

  1 stemming

  Wetsontwerp tot wijziging van verscheidene bepalingen met het oog op de uitvoering van sommige bepalingen van Verordening (EU) 2024/886 tot wijziging van Verordeningen (EU) nr. 260/2012 en (EU) 2021/1230 en Richtlijnen 98/26/EG en (EU) 2015/2366 wat betreft instantovermakingen in euro's, en de omzetting van Richtlijn (EU) 2024/1174 tot wijziging van Richtlijn 2014/59/EU en Verordening (EU) nr. 806/2014 met betrekking tot bepaalde aspecten van het minimumvereiste voor eigen vermogen en in aanmerking komende passiva (nieuw opschrift) (939/3)

  89.9%

  10.1%

  yes (124) no (0) abstain (14)

  totalVotes: 138/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Bekijk dossier 939

• Voorstel: Vast Comité van toezicht op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten – Centrale Toezichtsraad voor het Gevangeniswezen – Begrotingsaanpassingen 2025

  Vast Comité van toezicht op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten – Centrale Toezichtsraad voor het Gevangeniswezen – Begrotingsaanpassingen 2025

  Ingediend door

  PS Khalil Aouasti
  N-VA Wim Van der Donckt
  

  2 stemmingen

  Vast Comité van toezicht op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten – Begrotingsaanpassing 2025 (989/1)

  63.0%

  37.0%

  yes (87) no (0) abstain (51)

  totalVotes: 138/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Centrale Toezichtsraad voor het Gevangeniswezen – Begrotingsaanpassing 2025 (989/1)

  55.8%

  17.4%

  26.8%

  yes (77) no (24) abstain (37)

  totalVotes: 138/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Bekijk dossier 989

Mededelingen

• Overdracht van ministeriële bevoegdheden

• Parlementen – Wettig- en voltalligverklaring

• Benoemingscommissies voor het notariaat – Hernieuwing van de helft van de mandaten – Ingediende kandidatuur voor het mandaat van Franstalig werkend lid voor de categorie 'hoogleraar/docent in de rechten'

• Centrale Toezichtsraad voor het Gevangeniswezen – Oproep tot kandidaten voor mandaten van plaatsvervangend lid

• Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA) – Bijkomende activiteit – Verzoek van een lid

• Urgentieverzoek van de regering

• Inoverwegingnemingen

Stemmingen

De voorstellen en wetsontwerpen die besproken werden tijdens deze vergadering en de bijbehorende stemmingen.

Moties ingediend tot besluit van de interpellaties van: - Natalie Eggermont over 'De hogere som die aan patiënten zal worden gevraagd voor zorg om het gat in de begroting te dichten'

55.5%

44.5%

yes (76) no (61) abstain (0)

totalVotes: 137/150

Bekijk stemmingsdetails

Vorige vergaderingen