Verslag plenaire vergadering 9 oktober 2025 (14h16)

Mondelinge vragen

De vragen die gesteld werden tijdens deze vergadering.

• Vraag: De indexsprong, de btw-verhoging en de andere slechte plannen van de arizonacoalitie (Q56001014P)

  Vraag: De indexsprong, de btw-verhoging en andere lekken uit het begrotingsoverleg (Q56001016P)

  Vraag: Het begrotingsoverleg (Q56001017P)

  Vraag: De kakofonie in de regering over de begroting (Q56001019P)

  Vraag: Het begrotingsvoorstel van de premier (Q56001028P)

  Vraag: De begrotingsopmaak en het rapport van het Monitoringcomité (Q56001035P)

  economie en werk

  De indexsprong, de btw-verhoging en de andere slechte plannen van de arizonacoalitie
  De indexsprong, de btw-verhoging en andere lekken uit het begrotingsoverleg
  Het begrotingsoverleg
  De kakofonie in de regering over de begroting
  Het begrotingsvoorstel van de premier
  De begrotingsopmaak en het rapport van het Monitoringcomité
  Bezuinigingsplannen, begrotingsconflicten en lekken uit het overleg van de arizonacoalitie summaryExplanation

  Gesteld door

  PS Pierre-Yves Dermagne
  VB Barbara Pas
  PVDA-PTB Raoul Hedebouw
  DéFI François De Smet
  Anders. Alexia Bertrand
  Ecolo-Groen Stefaan Van Hecke
  

  Beantwoord door

  N-VA Bart De Wever (Eerste minister)
  

  op 9 oktober 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De oppositie valt de regering hard aan voor koopkrachtverlagende maatregelen (indexsprong, hogere BTW op voeding, zorgbezuinigingen, pensioenkortingen) die kwetsbaren treffen, terwijl superrijken en fiscale fraude gespaard blijven. Premier De Wever verdedigt de noodzaak van bezuinigingen (43 miljard tekort in 2029) om een rentecrisis te vermijden, maar ontkent niet dat pijnlijke maatregelen (zoals de indexsprong) nog op tafel liggen—wat het wantrouwen versterkt. Critici wijzen op structurele inkomstenlekken (flexi-jobs, vennootschapsconstructies) en oneerlijke lastenverdeling, terwijl de regering geen alternatieven biedt buiten besparen op gezondheid, pensioenen en middenklasse. De woede groeit (grote betoging aangekondigd), met beschuldigingen van “klassenpolitiek” en “verraad” op verkiezingsbeloftes.

  Pierre-Yves Dermagne:

  Monsieur le premier ministre, alors que les partis de votre majorité ont fait campagne, il y a un peu moins d'un an, sur des promesses d'augmentation des salaires et du pouvoir d'achat de la population, sur le nécessaire réinvestissement dans la médecine et nos soins de santé, ces mêmes partis, quelques mois seulement après les élections, ont décidé de bloquer les salaires, de supprimer les primes de nuit pour les travailleurs nocturnes, de raboter les pensions, d'augmenter les prix des médicaments et des visites chez le médecin ou encore, très récemment, de supprimer les budgets visant à la lutte contre la pauvreté.

  Aujourd'hui, monsieur le premier ministre, ce n'est pas un col hors catégorie que vous venez de franchir. C'est un sommet! Un sommet de provocation et de déconnexion par rapport aux réalités vécues par une grande partie de notre population. Alors que le prix du caddie explose, alors que de nombreuses familles ont du mal à joindre les deux bouts, alors que de nombreuses mamans solos peinent à garder la tête hors de l'eau, vous, le premier ministre de ce gouvernement MR-N-VA-Les Engagés, proposez un saut d'index. Un saut d'index et une augmentation de la TVA sur les aliments!

  Provocation et déconnexion! Provocation, car vous vous attaquez une nouvelle fois au meilleur rempart contre la vie chère: l'indexation automatique des salaires et des allocations sociales. Déconnexion, en proposant d'augmenter le prix de certains aliments alors que le prix du caddie ne cesse de flamber, monsieur le premier ministre. Et, au même moment, nous apprenons que la richesse des milliardaires européens a bondi de 400 milliards d'euros en moins de six mois!

  Provocation, déconnexion et injustice, monsieur le premier ministre. Il est temps d'entendre les préoccupations de la population. Il est temps d'enfin prendre (…)

  Barbara Pas:

  Mijnheer de premier, u wilt de welvaartsstaat redden. Wel, wij delen die ambitie. U zegt dat u een werkzaamheidsgraad van 80 % wilt. Wel, dat is een goede ambitie. Dat willen wij ook.

  U negeert echter iets compleet. Vlaanderen heeft al een werkzaamheidsgraad van nagenoeg 80 %. Uit studies van de UGent — u was deze week nog in de stad van licht en liefde — blijkt dat meer dan 44 % van de niet-Europese vreemdelingen in dit land inactief is: ze werken niet en zoeken geen werk. De autochtone Vlaming behaalt dus los die werkzaamheidsgraad van 80 %, mijnheer de premier. Die Vlaming, die al bij de hoogste belastingen ter wereld betaalt, vraagt u nog eens extra inspanningen.

  Dankzij doelgerichte lekken weten we dat u eraan denkt de Vlaming te treffen met een indexsprong. Dat zou zorgen voor een lager nettoloon en minder koopkracht. Zeven op de tien Vlamingen geven nu al aan dat hun koopkracht is verslechterd sinds het aantreden van uw regering en toch denkt u eraan dezelfde Vlaming te treffen met btw-verhogingen. Is de winkelkar nog niet duur genoeg? Is de energiefactuur nog niet hoog genoeg? Is de renovatie die u aan de overkant verplicht stelt, nog niet duur genoeg?

  U zult wellicht antwoorden dat het nog te vroeg is en dat alles nog beslist moet worden, maar u legt het wel op tafel, mijnheer de premier. Ik vraag u te stoppen met het vragen van extra inspanningen aan de Vlaming, omdat hij al meer dan genoeg heeft bijgedragen. Ik vraag u andere besparingen op tafel te leggen. Wilt u beknibbelen op ontwikkelingssamenwerking, op klimaatfinanciering, op de migratiefactuur of op het politiek systeem? Ik (…)

  Raoul Hedebouw:

  Mijnheer de eerste minister, u wilt opnieuw geld halen uit de zakken van de werknemers van dit land. Waarom haalt u het niet rechtstreeks uit uw eigen zakken, bij de politiek of bij de superrijken? Doe dat toch! Waarom haalt u het altijd bij de mensen?

  De mensen zeggen dat ze een groot probleem hebben met hun koopkracht en de eerste minister stelt een indexsprong voor. De mensen zeggen dat ze hun winkelkar niet meer kunnen betalen en de eerste minister wil de btw verhogen. De mensen zeggen dat ze hun geneesmiddelen niet meer kunnen betalen en de eerste minister wil in de zorg snoeien. Mijnheer de eerste minister, waarmee bent u bezig?

  Onder ons gezegd – hier luistert toch niemand mee – die indexsprong is toch een van de truken van de foor, mijnheer de eerste minister? U weet zelf ook dat die er niet zal komen. Vooruit zal kunnen zeggen dat het tegen de indexsprong is, maar de rest van uw maatregelen zal er wel komen. Die 150 tot 200 euro minder voor gepensioneerden, dat gaat door. Langdurig zieken aanpakken, dat gaat door. De openbare diensten aanvallen, dat gaat door. Alles gaat door.

  U luistert niet, mijnheer de eerste minister.

  Ik zeg u duidelijk: uw truken van de foor zullen niet werken. Wij zeggen duidelijk, mijnheer de eerste minister, dat wat u nu doet, betekent dat de mensen opnieuw de rekening zullen moeten betalen. Dat kan niet. De gepensioneerden vragen om tot 67 jaar te werken met een malus, dat kan niet en dat mag niet doorgaan.

  Uw probleem, mijnheer de minister, is dat er dinsdag een keigrote betoging zal plaatsvinden. Daarom lukt het u niet een akkoord te sluiten. U voelt dat de woede bij de mensen groot is, omdat u hen opnieuw wilt doen betalen. U zegt dat er geen alternatief is, maar dat is er duidelijk wel. Waarom haalt u het geld niet bij de superrijken? Waarom haalt u het altijd bij de werkende mensen? Dat is de vraag waarop ik nu een antwoord wil, mijnheer de eerste minister.

  François De Smet:

  Monsieur le premier ministre, à ce stade, il n’y a qu’une seule quasi-certitude, c'est que, mardi prochain, vous vous présenterez ici très probablement sans budget. Dans un sens, c'est peut-être une bonne nouvelle, vu ce qu'on entend et ce qui circule.

  D'abord, vous n'êtes toujours pas d'accord entre vous sur l'ampleur de l'effort à fournir. Est-ce que ce sera 20 milliards d’euros sur la législature? Est-ce que ce sera 16 milliards d’euros, comme le demande votre ministre du Budget, ou 8 ou 10 milliards d’euros tout de suite, comme le demandent d'autres? On ne connaît pas le réel objectif budgétaire de cet exercice.

  Ensuite, sans doute afin de créer un climat de confiance avec vos partenaires et de rassurer la population, vous avez choisi de mettre sur la table deux mesures extrêmement "rassembleuses" et "rassurantes", que sont le saut d'index et l'augmentation de la TVA sur les biens de première nécessité. On connaît tous la technique consistant à lancer des ballons d'essai, à attendre qu'ils retombent et à voir comment réagissent les partenaires.

  On a appris des choses. Pour ce qui est du saut d'index, on a vu que le MR est d'accord, tant que cela ne touche que les allocataires sociaux. Chez Les Engagés, c'est encore mieux. Ils ne sont pas contre, ils ne sont pas pour non plus. On verra. Cela dépendra sans doute du résultat des négociations. Mais personne ne peut nier, monsieur le premier ministre, que tout le monde devra faire des efforts.

  Mais, pour que ces efforts soient compris comme justes, il faut qu'ils ne touchent pas seulement les plus démunis. Or c'est malheureusement le chemin que vous empruntez. D'autant plus que, pendant ce temps-là, on apprend aussi via votre ministre du Budget, que votre gouvernement n'est pas fichu de faire rentrer correctement les recettes fiscales. C'est ce qui fait l'objet de ma deuxième question.

  Monsieur le premier ministre, avant d'aller chercher l'argent dans les poches des plus précarisés, ne feriez-vous pas en sorte que les recettes fiscales qui ne rentrent pas suffisamment, à cause d'une lutte insuffisante contre la fraude et d'une ingénierie fiscale que vous favorisez, rentrent davantage? Voilà ce qui serait beaucoup plus juste.

  Alexia Bertrand:

  Mijnheer de premier, de Belg wordt geboren met een baksteen in de maag. Dat weet u ook. Dat is altijd zo geweest. Voor velen is het een droom om een huis te bouwen of te kopen en daarna te renoveren. Mensen werken en sparen daarvoor.

  Die droom verandert in een nachtmerrie, mijnheer de premier. Eerst moet men maandenlang op een vergunning wachten. Men krijgt in dit land geen twee stenen op elkaar. Als men dan toch aan de slag kan, veranderen de regels in het midden van het traject. Dat is pure contractbreuk, mijnheer de premier. Het is een arizonagewoonte. Verbouwpremies worden door uw Vlaamse collega's afgeschaft.

  Mijnheer de premier, u viseert de kleine zelfstandige die investeert in een appartementje voor later en die daarvoor leent. Hij krijgt een extra factuur. Wat horen al die mensen vandaag? Dat de btw gaat stijgen, dat u de btw wil verhogen.

  Ik ga u zeggen wat dat concreet betekent. Iemand die een starterswoning koopt en die voor 300.000 euro verbouwt, gaat een extra factuur van 10.000 euro krijgen. Gaat u zo bouwen en verbouwen stimuleren in ons land? Hoeveel keer zult u die mensen nog in het vizier nemen? Dat is mijn vraag, mijnheer de premier.

  Stefaan Van Hecke:

  Mijnheer de premier, het is weer de tijd van de ballonnetjes. De laatste dagen zijn er veel opgelaten en u laat die voorzitters maar doen, maar ondertussen legt u uw voorstellen op tafel: indexsprong, verhoging btw en verlaging van de groeinorm in de gezondheidszorg.

  Dat zijn allemaal voorstellen waarbij de gewone mens betaalt. Die staat voor een duurdere winkelkar, het brood wordt duurder, terwijl op restaurant gaan goedkoper wordt. De indexsprong zorgt voor minder loon en minder pensioen, terwijl de winkelkar duurder wordt. Besparen op de gezondheidszorg betekent meer betalen bij de dokter. U wilt het geld halen bij de mensen die het vaak al niet breed hebben. U zit weer in de verkeerde zakken.

  Mijnheer de premier, ik ben er zeker van dat u het laatste rapport van het Monitoringcomité hebt gelezen. Bent u dan niets vergeten in de voorstellen die u op tafel legt? Er zit een enorm gat in de begroting en het probleem is dat er ook een groot lek is aan de inkomstenzijde. Flexi-jobs zorgen immers voor minder inkomsten voor de sociale zekerheid en voor de fiscus en door het misbruik van managementvennootschappen ontsnappen rijke mensen aan het betalen van een eerlijke bijdrage. Zo wordt het gat in de begroting nog groter.

  Dat zal ook het geval zijn door misbruik van het fiscaal voordeel van auteursrechten dat uw regering nog wil uitbreiden, maar daarover zwijgt u. Om het gat in de begroting te dichten, ziet u maar een oplossing en dat is niet op zoek gaan naar de oorzaken van het lek, maar wel besparen op de kap van de gewone mensen. De laagste inkomens mogen betalen. Zij moeten betalen, betalen, betalen. Zult u ook voorstellen formuleren om de lekken aan de inkomstenzijde te dichten?

  Bart De Wever:

  Merci, chers collègues, pour les questions.

  Notre gouvernement a débuté avec un budget qui, à politique inchangée, aurait évolué vers un déficit fédéral de 6 % du PIB en 2029, soit 43 milliards d'euros de déficit. Selon le Comité de monitoring, les réformes de ce gouvernement ont déjà amélioré cette prévision structurellement de 0,5 % du PIB d'ici 2029, soit environ 4 milliards d'euros par an.

  Sur l'ensemble de la législature, l'accumulation de la dette diminue déjà de 15 milliards d'euros grâce aux réformes décidées. C'est de l'argent que nous n'aurons plus à rembourser plus tard. Et cela, malgré les investissements supplémentaires nécessaires dans la défense qu'on n'avait pas prévus; malgré la réduction d'impôts prévue pour les personnes qui travaillent; malgré les tensions géopolitiques qui pèsent sur la croissance économique; malgré la hausse des charges d'intérêts, tout en tenant peu compte des effets de retour que généreront ces réformes.

  Op lange termijn werken die hervormingen nog een hele tijd forser door en realiseren we een structurele verbetering van meerdere procenten van het bbp, wat tientallen miljarden euro’s per jaar betekent. Daar is geen twijfel over. Sociale hervormingen vergen tijd om te renderen. De rit bergop is volgens mij ingezet. Dat was ook hoog tijd, al moeten we nu op korte termijn stevig op de pedalen duwen om ons uit het vizier van de internationale markten te houden en om zeker uit de slipstream van Frankrijk te blijven.

  Je sais, monsieur Dermagne, que vous êtes un peu rattachiste dans votre cœur mais, pour l'instant, je pense que nous ferions mieux de nous éloigner de la situation française. Pour l'instant, du moins.

  Daarom zoek ik nu als eerste minister naar een consensus over maatregelen om het kortetermijnsaldo fors te verbeteren. Dat is echt noodzakelijk, als we het zuurverdiende belastinggeld van de bevolking op korte termijn of op iets langere termijn – al vrees ik dat het snel zal gaan – niet willen zien verdwijnen naar rente op onze schuld.

  Dat is een reëel gevaar. De rentekoers van onze staatsobligaties is in het voorbije jaar al met een zevende gestegen. Morgen komt het ratingbureau Moody’s met een rapport. Ik hoop dat we dankzij de hervormingen die we al in gang hebben gezet, geloofwaardigheid en respijt krijgen, in afwachting van de nieuwe maatregelen, die we nog zullen moeten nemen. Het signaal dat we morgen zeker zullen krijgen, zal alleszins zijn dat we niet mogen afwachten.

  Nu geen extra inspanningen leveren zou dus schuldig verzuim zijn. Het zou ons ook niets opleveren. Het zou ons alleen dieper in de problemen brengen. We zouden het bedrag dat we nu moeten saneren, morgen in rente moeten weggeven, in omstandigheden die nog veel slechter zijn dan dewelke waarmee we vandaag al worden geconfronteerd. Er is dus geen keuze. Er is geen alternatief. Wat we nu niet besparen, zullen we aan de financiële markten moeten betalen. En dan nog zullen we op dat moment een inspanning moeten doen in omstandigheden die veel moeilijker zijn. Dat is hoe rentesneeuwballen nu eenmaal werken. Wie iets ouder is en de jaren 80 nog actief beleefd heeft, weet wat dat is. L’effet boule de neige, dat is verschrikkelijk; daar wil men niet onder terechtkomen.

  De onderhandelingen, die we nu voeren, zijn dus cruciaal. Ze zijn noodzakelijk. Om ze alle kansen te geven - dit wist u al op voorhand -, zal ik naar de buitenwereld – daar behoort de oppositie ook toe – en naar de pers die hier buiten staat, de discretie handhaven.

  Het is belangrijk dat de onderhandelende partijen weten dat ze mij voorstellen kunnen doen en dat ik die hier niet kenbaar zal maken. Ik zal dan ook geen commentaar geven over de lopende onderhandelingen. Ik geef prioriteit aan het halen van een resultaat op een zo kort mogelijke termijn.

  J'en appelle aux partis de la majorité à accorder la même priorité. Je comprends que ce n'est pas facile, que cela demande du courage, mais c'est pour cela que nous avons été élus: pour assumer nos responsabilités et réaliser l'assainissement le plus difficile de ce siècle.

  Montrons donc aussi vite que possible aux marchés internationaux que notre pays fait ce qu'il faut pour retrouver une santé financière solide. L'accord que nous conclurons à cet effet, je viendrai le défendre ici, en toute transparence et avec plaisir. Je vous remercie.

  Pierre-Yves Dermagne:

  Monsieur le premier ministre, la doctrine de votre gouvernement se résume en deux mots: mensonges et trahisons.

  Cinq cents euros de plus pour les travailleurs: mensonge. Amélioration du pouvoir d'achat: mensonge. Réduction de l'écart de pension entre les hommes et les femmes: mensonge. Faire de la santé une priorité: mensonge. Améliorer la vie des familles: mensonge. Ne pas toucher à l'index: mensonge. Parce que bidouiller, c'est tromper.

  À la place, monsieur le premier ministre, ce sont des trahisons. Des trahisons pour les travailleurs qui travaillent la nuit et qui vont perdre leurs primes; pour les militaires, les cheminots et les enseignants qui travailleront plus longtemps; pour les pensionnés qui voient leur pension diminuer; pour les travailleurs qui vont travailler plus pour gagner moins; et trahison pour les femmes qui sont les premières victimes de vos politiques de régression sociale, monsieur le premier ministre.

  Barbara Pas:

  De regering ging budgettair orde op zaken stellen. Dat is boerenbedrog, want zelfs uw streefdoel nu blijft een tekort. Daarvoor hebt u al uw communautaire en andere beloftes ingeslikt. U belooft tegen 2029 100 euro meer netto. Dat is boerenbedrog. Met alle maatregelen die nu op tafel liggen, neemt u koopkracht nu al af en niet in 2029.

  Mijnheer de premier, bespaar op de politiek. Bespaar op de migratiefactuur. Bespaar op de miljardenbijdrage aan de Europese Unie, op ontwikkelingssamenwerking, op klimaatfinanciering, in de plaats van te besparen op diezelfde Vlamingen, die alweer de hoogste belastingen betalen. U lacht ermee, maar u blijft hen laten betalen om de Waalse en Brusselse putten te blijven vullen. Als u dat doet, rijdt u helemaal niet naar omhoog, maar gaat u heel snel de dieperik in.

  Raoul Hedebouw:

  Monsieur le premier ministre, non, ce ne sont pas de bonnes idées! Quelles idées! Aujourd'hui les gens ont un tel problème de pouvoir d’achat, et vous proposez un saut d’index. Les gens rencontrent des problèmes pour aller faire les courses, et que proposez-vous? Augmenter la TVA. Mais dans quelle bulle vivez-vous, monsieur le ministre? C’est fou.

  Dat is gewoon crazy.

  Mijnheer de eerste minister, hier in de plenaire vergadering moet worden gezegd wie die putten heeft gegraven in het verleden. U hebt dat gedaan. U hebt een ongefinancierde taxshift van 8 miljard euro ingevoerd. Waarom hebt u dat gedaan? Op die vraag hebt u een paar jaar geleden geantwoord. U verklaarde toen dat u die taxshift niet zou financieren omdat het een infernale besparingslogica op gang zou brengen. Dat is de strategie van rechts, putten graven met een graafmachine en vervolgens de gepensioneerden doen betalen. Dat is de bewuste strategie van de N-VA. Daarom zijn de mensen zo kwaad. Ga het geld halen bij de superrijken en niet bij de gewone mensen.

  Aan Vooruit vraag ik duidelijk om zich niet op de borst te kloppen dat de partij de index alweer heeft gered. Zij moet gewoon de (…)

  François De Smet:

  Monsieur le premier ministre, je vous remercie de vos réponses.

  L'aspect essentiel me semble la fin de votre intervention. Dans votre appel à vos partenaires, vous avez dit qu'il fallait fournir des efforts pour les marchés – non pour les citoyens, mais pour les marchés. Nous voyons que votre priorité se situe là.

  Bien évidemment, nous ne vous demandons pas d'abattre toutes vos cartes de négociation, mais vous n'avez pas démenti que le saut d'index était envisagé. Il faut donc considérer qu'il est toujours sur la table. Vous n'avez pas démenti non plus qu'une hausse de la TVA sur les biens de première nécessité et de consommation était possible. Il faut donc considérer qu'elle est toujours sur la table. Nous pouvons donc nous attendre absolument à tout avec votre budget. Nous resterons évidemment très vigilants.

  Alexia Bertrand:

  Mijnheer de premier, tot nu toe waren het uw ministers, die proefballonnen oplieten. Nu stelt u zelf voor om de btw te verhogen. Dat is precies het probleem. Telkens opnieuw is het de middenklasse die de arizonafactuur moet betalen. We moeten onze burgers net aanmoedigen om te bouwen en te verbouwen. U doet net het tegenovergestelde. Waar hebben die mensen dat eigenlijk aan verdiend? Mijnheer de premier, het is duidelijk: BDW is vandaag btw.

  Stefaan Van Hecke:

  Dank u wel, mijnheer de premier, voor de samenvatting van uw lezing in Gent. Uw nietszeggende antwoord heeft ons allerminst gerustgesteld. Ondanks dat u daarnet een bril kreeg, blijft u blind voor het jongste rapport van het monitoringcomité, dat stelt dat het probleem zich aan de inkomstenzijde bevindt. U blijft blind voor het feit dat flexi-jobs vandaag niet worden gebruikt waarvoor ze oorspronkelijk waren bedoeld. U blijft blind voor het misbruik van managementvennootschappen en auteursrechten. Dat is geen verrassing, want daarvan profiteren de hoogste inkomens. U blijft blind voor de duurdere winkelkar, die het gevolg zal zijn van de maatregelen die u voorstelt. U blijft blind voor de oproep van zoveel mensen tot een rechtvaardigere bijdrage van de sterkste schouders. De sterkste schouders worden, opnieuw, volledig ontzien. Mijnheer de premier, volgende week vindt en grote betoging plaats. Duizenden mensen zullen de straat opgaan. Ik stel voor dat u en uw regering eens goed naar hen luisteren. U hebt nog tijd, want dinsdag zult u nog niet klaar zijn.

• Vraag: Het moment waarop Brussel onder federale curatele geplaatst zal worden (Q56001031P)

  economie en werk

  Het moment waarop Brussel onder federale curatele geplaatst zal worden
  

  Gesteld door

  ONAFH Jean-Marie Dedecker
  

  Beantwoord door

  N-VA Bart De Wever (Eerste minister)
  Alexia Bertrand
  

  op 9 oktober 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Samenvatting: Dedecker en De Wever kaarten fraude en malgoverno in Brussel aan: creatieve boekhouding (1,6–2 mjd tekort, 15,6 mjd schuld), oplichterij en gevolgen voor heel België (ratingverlaging, hogere rentelasten), maar juridisch ingrijpen is onmogelijk zonder staatshervorming. Bertrand verdedigt de structurele oorzaken (decennialang slecht beleid) en wijst op eigen federale tekorten (5,5%), terwijl De Wever de PS verantwoordelijk houdt en eist dat Brussel zelf orde op zaken stelt. Kern: Brussel als financieel zwart gat, maar geen directe oplossing binnen huidige bevoegdheden.

  Jean-Marie Dedecker:

  Mijnheer de premier, het is ongeveer zes maanden geleden dat ik u hier heb gevraagd om Brussel onder curatele te plaatsen. U hebt toen geantwoord dat dat juridisch niet mogelijk was gezien de staatshervorming en dat u enkel kon ingrijpen als het gewest geld zou vragen. Mijnheer de premier, nood breekt wet.

  Volgens Eurostat is Brussel niet alleen de criminele hoofdstad van Europa, maar nu ook de sjoemelhoofdstad van Europa. Terwijl u vraagt om de broekriem aan te spannen, gooit men in Brussel het geld door ramen en deuren. Ze gooien het geld in Molenbeek in de Zenne en wachten in Schaarbeek tot het boven komt drijven, maar het komt niet boven drijven.

  Wat de Brusselse regering een creatieve boekhouding noemt, is in feite zuivere oplichting, collega's. Ik geef enkele voorbeelden: het negeren en onderwaarderen van bestaande schulden, het meetellen van toekomstige leningen zonder zekerheid dat men ze zal krijgen – voor een bedrag van 1 miljard euro – en het meetellen van toekomstige, niet-opgevraagde kredieten bij de Europese Investeringsbank als liquiditeiten. Heren van de PS, mijnheer Dermagne, il faut calculer, ce sont des mensonges , des mensonges, comme vous avez dit tantôt .

  Het tekort bedraagt niet 1,2 miljard euro, zoals bedrogen werd voorgesteld, maar tussen 1,6 en 2 miljard euro op amper 6,5 miljard euro aan uitgaven. En maar liegen en maar liegen – met een schuldenberg van 15,6 miljard euro. Kortom, dat is fraude en oplichting. Het Rekenhof weigert zelfs de begroting na te kijken.

  Collega’s, ik zie u allemaal kijken. Iedereen heeft hier boter op het hoofd – niet u, mijnheer de premier, en u ook niet, dat weet ik. En de Open Vld, die 25 jaar lang de minister van Begroting heeft geleverd... Ik dacht eerst dat het mevrouw sjoemelpoedel El Kaouakibi was die de begroting had opgesteld, maar het blijkt Sven Gatz te zijn, die een gat in zijn hand heeft. Mijnheer de premier, hoe (…)

  Bart De Wever:

  Goede collega, lieve Jean-Marie, de politieke crisis in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest brengt inderdaad een malgoverno aan het licht dat al vele jaren aan de gang is. U, anderen en ook het Rekenhof hebben de afgelopen jaren inderdaad herhaaldelijk aan de kaak gesteld dat er iets niet klopte met de Brusselse rekeningen. Het deksel is inderdaad van de beerput gevlogen: cijfers werden opgesmukt, voorwaardelijke leningen werden ingeschreven, investeringssteun werd als liquiditeit geboekt en nog te beslissen maatregelen werden als verworven opgenomen. Ik heb daar veel inspiratie uit gehaald om de federale begroting op een pijnloze manier te saneren. Beste collega’s, laten we er geen doekjes om winden. Daar bestaat een woord voor, namelijk oplichterij.

  Mevrouw Bertrand, u vroeg zonet waaraan de burgers deze sanering hebben verdiend. Wel, aan dat soort praktijken. Het is zoals Alice Nahon zei: “’ t Is goed in 't eigen hert te kijken ”. U hoeft dat niet als een persoonlijk feit te beschouwen, want het gaat over een partijgenoot van u, maar als u dat persoonlijk opvat, zal ik u niet tegenhouden. Er is daar een begrotingstekort van 1,6 miljard euro, een kwart van de Brusselse ontvangsten. Indien de federale overheid een begrotingstekort van 25 % zou hebben, konden we de tent wel sluiten. Brussel heeft een schuldenput van 15,6 miljard euro en binnenkort volgt wellicht ook een verlaging van de kredietwaardigheid. Dat is een financiële situatie die u niet kunt uitleggen aan Vlaanderen en Wallonië, die wel inspanningen leveren om hun rekeningen op orde te krijgen.

  Jean-Marie, ik denk dat het in eerste instantie aan de Brusselaars zelf is om dit aan te pakken, want in ons institutioneel kader is er geen voogdij voorzien. Als een regering niet doet wat ze moet doen, heeft men wel instrumenten om in te grijpen, maar niet om het vacuüm dat ze heeft gecreëerd op te vullen. We zijn er dus nog lang niet. De meest voor de hand liggende oplossing is dat men eindelijk de institutionele evenwichten in Brussel respecteert, collega’s van de PS, en dat men eindelijk werk maakt van een regering met degelijke partijen en de zaak oplost.

  Jean-Marie Dedecker:

  Mijnheer de premier, het zou in principe niet zo erg zijn, mochten al die andere regeringen, onder andere de federale regering, er niet onder lijden. Vorige keer hebben de ratingbureaus de rating verlaagd, met ook gevolgen voor Vlaanderen en Wallonië. Vrijdag komen er nieuwe ratings uit. We trachten de rentelast op de overheidsschuld te verminderen, maar door de situatie in Brussel, door het malgoverno dat heerst in Brussel, wordt heel het land slachtoffer.

  Grijp dus in, via een nieuwe staatshervorming, zodat we ook iets te zeggen hebben. In Brussel heerst het malgoverno.

  Persoonlijk feit

  Fait personnel

  Alexia Bertrand:

  Mijnheer de premier, ik heb u niet gevraagd waaraan de burgers die sanering hebben verdiend. We weten allemaal dat er grote uitdagingen zijn. U kunt best eens luisteren naar uw minister van Begroting. Die zei eergisteren in de commissie dat de staat van de begroting niet te wijten is aan deze regering, maar ook niet aan de vorige. Die is te wijten aan decennialang beleid waarin men alleen naar de volgende begroting keek. Dat is het probleem.

  Waaraan hebben de burgers dit verdiend? Waaraan hebben de burgers uw politieke keuzes verdiend? Het gaat niet over de sanering die moet er komen. Over die politieke keuzes spreekt u echter niet. U hebt wel heel lang gesproken over Brussel, maar niet over uw eigen begroting. U leidt eigenlijk de eerste hervormingsregering die het gat groter zal maken, groter dan ten opzichte van het begin van de ambtstermijn. U gaat naar een tekort van 5,5 %, terwijl dat in 2024 nog 2,8 % bedroeg. Dat zijn de feiten.

  Met betrekking tot Brussel, u hebt gezien dat Frédéric De Gucht de zaken op orde wil brengen. Hij benoemt de problemen en wil de zaken op orde zetten. Dat is hetgeen wij nu in Brussel aan het doen zijn.

  Bart De Wever:

  Mevrouw Bertrand, ik wens u en uw partij succes bij de sanering van Brussel. Verder kan ik alleen zeggen dat ik blij ben dat we eindelijk een federale minister van Begroting hebben die naam waardig. Dat is eigenlijk alles wat ik eraan kan toevoegen.

• Vraag: De Europese veggieburger (Q56001015P)

  internationale politiek en migratie

  De Europese veggieburger
  

  Gesteld door

  Anders. Kjell Vander Elst
  

  Beantwoord door

  MR David Clarinval (Minister van Werk, Economie en Landbouw)
  

  op 9 oktober 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Kjell Vander Elst kritiseert Europa’s focus op triviale regelgeving (zoals het verbod op *veggieburger* of dopjes aan flessen) terwijl veiligheid, welvaart en strategische dreigingen (Russische drones, handelstarieven, industriële vlucht) worden verwaarloosd, en eist prioriteit voor kerntaken. Minister Clarinval verdedigt het benamingsverbod voor vleesvervangers als noodzakelijk voor consumentenhelderheid en marktordening, maar België heeft nog geen officieel standpunt. Vander Elst blijft staan op zijn punt: Europa’s regeldrift leidt af van urgente crises. De discussie belicht de spanning tussen bureaucratische details en existentiële Europese uitdagingen.

  Kjell Vander Elst:

  Mijnheer de minister, er vliegen momenteel Russische drones door het Europees luchtruim en de industrie kreunt en vertrekt uit Europa. Elke dag is het wakker worden met het risico op nieuwe handelstarieven die op Europa neerdalen. Onze burgers en ondernemers zijn die Europese regelneverij kotsbeu en worden elke dag ontmoedigd door het Europese niveau en door de regeldrift van Europa.

  Dat zijn slechts enkele voorbeelden die aantonen dat onze Europese welvaart, onze veiligheid, onze vrijheid en onze toekomst onder druk staan. Op zo’n moment hebben we een sterk Europa nodig, een krachtig Europa met een motor die draait, maar wat krijgen wij vandaag in de plaats? Een Europa dat de veggieburger wil verbieden. Voorlopig mag men de veggieburger nog eten, maar het woord veggieburger mag niet meer.

  We krijgen een Europa dat de verplichting oplegt dat het dopje aan een flesje water of cola moet vasthangen. We hebben ook een Europa dat er meer dan een decennium over deed om te beslissen dat een oplader universeel moet zijn. Dat heeft meer dan tien jaar geduurd. We hebben momenteel een Europa dat zich bezighoudt met futiliteiten.

  Ik geloof in Europa, maar niet in dat Europa. Europa moet wakker worden en zich bezighouden met de essentie en met kerntaken, namelijk het beschermen van onze veiligheid, vrijheid en welvaart. Europa moet vooral ook de mensen gerust laten met dat soort onnozele futiliteiten en dossiers.

  Mijnheer de minister, wat zal het Belgisch standpunt zijn over dat belachelijk dossier? Zult u naar Europa trekken met de boodschap dat Europa zich moet bezighouden met zijn kerntaken?

  David Clarinval:

  Je ne vais pas saucissonner le dossier, je vous rassure.

  Mijnheer Vander Elst, gisteren werd in het Europees Parlement met 355 stemmen voor en 247 tegen beslist om het gebruik van namen als burger en worst te verbieden voor plantaardige producten; een belangrijk dossier in het Europees Parlement.

  Men moet weten dat het voedingspatroon in de Europese Unie wijzigt en dat er een groeiende markt is voor vleesvervangers. Dat biedt ook mogelijkheden tot innovatie, wat we moeten ondersteunen. Zowel vlees en producten op basis van vlees als vleesvervangers hebben hun plaats in de huidige markt. Het is echter van belang, zowel voor de consumenten als voor de marktdeelnemers, dat er duidelijkheid wordt gecreëerd over de aard van het product en de daarbij horende vereisten.

  Er is een duidelijk onderscheid nodig tussen producten op basis van vlees en vegetarische producten. Ze worden immers niet onder dezelfde omstandigheden of volgens dezelfde voorschriften geproduceerd en hebben niet dezelfde eigenschappen. Naast een betere bescherming van de actoren in de vleesproductiesector zal dat voorstel van het Europees Parlement toelaten om de consumenten beter te informeren, zodat zij de voor hen beste keuze kunnen maken.

  Persoonlijk vind ik dat een goede zaak. Duidelijkheid rond de verkoopbenaming is essentieel. Het is ook positief dat dat dossier op Europees niveau wordt aangepakt om een wirwar aan nationale wetgeving te vermijden. België heeft echter nog geen officieel standpunt bepaald in dat dossier.

  Voorzitter:

  Gelieve die laatste woorden niet te interpreteren als ‘het zal ons worst wezen’.

  Kjell Vander Elst:

  Mijnheer de minister, ik dank u voor uw antwoord. Dat u de maatregel verdedigt, verbaast mij enorm. Ik had van een liberaal anders verwacht. Eerlijk gezegd, het kan mij niet schelen welke benaming we eraan geven. Het interesseert mij niet of het nu gaat om een veggieburger, een plantaardige schijf of een veggiestick. Wat mij wel kan schelen, is waar Europa zich vandaag, in de huidige tijden, mee bezighoudt. Elk woord en elk detail wil Europa reguleren. Europa moet daarmee ophouden en ik hoop dat u die boodschap meeneemt. Immers, collega’s, terwijl de wereld rondom ons in brand staat, houdt Europa zich bezig met dergelijke futiliteiten. Mijnheer de minister, ik hoop dat u voldoende tijd neemt om Europa duidelijk te maken dat het genoeg is met die bezighouderij, die regeldrift en die randzaken en dat Europa de focus legt op de kern, namelijk veiligheid en welvaart.

• Vraag: Chinese namaakproducten (Q56001026P)

  Chinese namaakproducten
  

  Gesteld door

  N-VA Charlotte Verkeyn
  

  Beantwoord door

  MR David Clarinval (Minister van Werk, Economie en Landbouw)
  

  op 9 oktober 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Minister Clarinval benadrukt dat namaakproducten (400.000 in beslag genomen in 2024) een topprioriteit zijn, met strengere controles via de taskforce E-commerce en zware straffen (boetes tot €800.000, 5 jaar cel), maar Verkeyn wijst op de onhaalbare opgave: 183 douaniers voor 408 miljoen pakjes/jaar—een structurele oplossing is dringend nodig om oneerlijke Chinese concurrentie en veiligheidsrisico’s tegen te gaan.

  Charlotte Verkeyn:

  Mijnheer de minister, 408 miljoen, dat is het aantal pakjes met Chinese namaakproducten dat jaarlijks in ons land aankomt. Laten we eerlijk zijn, vaak gaat het om brol, spotgoedkope pakjes met daarin dikwijls gevaarlijk speelgoed, namaakkledij en zelfs illegale producten.

  Ik hoor het hier graag dat, nu de wereld in brand staat, beleidsmakers op elk niveau in deze woelige tijden dagelijks de baan op gaan om investeringen van rechtmatige bedrijven in ons land aan te trekken. Tegelijkertijd worden we voortdurend bedreigd door wereldspelers die zich schuldig maken aan oneerlijke concurrentie.

  Mijnheer de minister, nu is het moment om in te grijpen voor het de spuigaten uitloopt. Zo lezen we ook de afgelopen week in allerlei krantenberichten. Anderzijds, we leven niet onder de kerktoren. Wie wordt er niet eens verleid om iets op het internet te bestellen? Bovendien zorgen rechtmatige e-commercebedrijven voor extra werkgelegenheid.

  Er is dus nood aan een evenwicht. We zijn voor eerlijke concurrentie en absoluut tegen het pesten van onze consumenten. Tegelijk moeten onze lokale ondernemers worden beschermd. Mijnheer de minister, hoe zult u op korte termijn onze markt beschermen en zorgen voor eerlijke concurrentie?

  David Clarinval:

  Mevrouw Verkeyn, namaakproducten schaden de eerlijke concurrentie voor onze ondernemers en brengen de veiligheid van de burgers in gevaar, en ik heb het niet over de veggieburgers, het onderwerp van de vorige vraag.

  De strijd tegen namaakproducten is daarom een topprioriteit voor de Economische Inspectie. In 2024 nam de FOD Economie meer dan 400.000 namaakproducten in beslag. Dat is een verdubbeling in vergelijking met 2023. Het ging vooral om speelgoed, parfum en wasproducten.

  Mijn inspecteurs controleren zowel fysieke winkels als webwinkels. Als de inspectie namaakproducten opspoort, moeten de merkhouders voor de vernietiging of recyclage betalen. Ze kunnen niet ontsnappen aan die verantwoordelijkheid, ook niet wanneer ze de goederen eerder hebben toegelaten. Er staan strenge straffen op de verkoop van namaakproducten. De boetes kunnen oplopen tot 800.000 euro en een gevangenisstraf tot vijf jaar.

  De taskforce E-commerce, die ik heb opgericht, zal inzetten op versterkte controles op non-conforme producten uit China, inclusief namaakproducten. U mag erop rekenen dat ik als minister van Economie al mijn bevoegdheden zal inzetten om de Belgische economie en de burgers tegen namaakproducten te beschermen.

  Charlotte Verkeyn:

  Mijnheer de minister, ik dank u voor het antwoord. We hebben van een zeer ernstig onderwerp iets luchtigs gemaakt. Men zou er bijna de draad bij verliezen, maar het kan mij eigenlijk worst wezen. U hebt het over de controles, maar op dit moment moeten onze douanediensten met 183 personeelsleden 408 miljoen pakjes per jaar controleren. Dat is onmogelijk. We worden echt bedreigd. We willen er geen open oorlog van maken, maar we moeten onder ogen zien dat de betrokken bedrijven ons oneerlijke concurrentie aandoen en een ongelijk speelveld voor onze ondernemingen creëren. Ik hoop dan ook op een snelle, globale aanpak en niet alleen op een pakjestaks.

• Vraag: De overname van Pukkelpop door Live Nation en de hoge marktconcentratie in de festivalsector (Q56001030P)

  economie en werk

  De overname van Pukkelpop door Live Nation en de hoge marktconcentratie in de festivalsector
  

  Gesteld door

  Vooruit Jeroen Soete
  

  Beantwoord door

  MR David Clarinval (Minister van Werk, Economie en Landbouw)
  

  op 9 oktober 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Jeroen Soete kaart aan dat stijgende festivalprijzen (tickets, eten, drank) en de monopolievorming van Live Nation (dominante positie in festivals, ticketverkoop en boekingen) de betaalbaarheid en keuzevrijheid voor consumenten en artiesten bedreigen, met een oproep tot onderzoek door de Mededingingsautoriteit. Minister Clarinval bevestigt dat de BMA een onderzoek zal starten *zodra Live Nation de overname officieel aanmeldt*, en belooft in te grijpen als dat niet gebeurt, om gezonde concurrentie te waarborgen. Soete breidt de kritiek uit naar algemene prijsstijgingen (bv. dierenartsenketens) en benadrukt dat marktcontrole en indexering essentieel zijn om koopkracht te beschermen. De kern: monopoliebestrijding en prijsdruk moeten prioriteit krijgen om betaalbare toegang tot cultuur en diensten te garanderen.

  Jeroen Soete:

  Ni dieu ni maître, ni Chokri.

  Mijnheer de minister, ons land kent een enorm rijke en diverse festivalcultuur die we moeten koesteren. Nous Belges, nous aimons faire la fête. Dat is goed, maar meer en meer krijgt het een zuur smaakje. We kunnen er niet omheen, het wordt alleen maar duurder en duurder. De tickets worden duurder. De braadworsten worden zeker ook duurder. De pintjes worden duurder. In de afgelopen tien jaar zijn de ticketprijzen dubbel zo hard gestegen als de lonen. Ik stel me de vraag: wie zal die nog kunnen betalen in de toekomst?

  Weet u wat het probleem zeker niet zal verbeteren? Dat één grote speler stap voor stap alle macht naar zich toe trekt. De aangekondigde overname van Pukkelpop door Live Nation moet ons dus zorgen baren. Live Nation heeft stilaan de hele markt in handen. Ik som het even op: vier van de vijf grootste festivals in België hangen af van Live Nation. Drie van de vier grootste congreszalen: Live Nation. De ticketverkoop door Ticketmaster: Live Nation. Het boekingskantoor: Live Nation.

  Wie dreigt daar de dupe van te worden? De artiesten, die stilaan moeilijker en moeilijker kunnen onderhandelen over hun prijzen, omdat ze geen andere keuze meer hebben. Uiteraard geldt dat ook voor de muziekliefhebbers, die nergens anders meer naartoe kunnen en die alleen nog hogere prijzen zullen moeten betalen.

  Mijnheer de minister, we mogen trots zijn op onze festivalsector. We moeten het rijke aanbod koesteren.

  In andere landen wordt er opgetreden. In Amerika bijvoorbeeld is Live Nation aangeklaagd wegens monopolievorming. Dan is de vraag: wat zal België doen? Wanneer is trop te veel?

  Zult u, mijnheer de minister, vanuit uw bevoegdheid de concurrentiewaakhond, de Belgische Mededingingsautoriteit, opdragen een onderzoek op te starten naar de toenemende machtspositie van Live Nation?

  David Clarinval:

  Mijnheer Soete, ik ben een voorstander van gezonde concurrentie, ook in de festivalsector. Een levendige markt zorgt ervoor dat festivalgangers kunnen blijven genieten van een gevarieerd, concurrentieel en betaalbaar aanbod. Dat is in het belang van iedereen, van de artiesten tot het publiek. Als minister van Economie zal ik erop toezien dat de regels inzake mededinging worden nageleefd en dat Live Nation, net als elk ander bedrijf, een dergelijke aanmelding doet indien het binnen de in de concentratieregelgeving vastgelegde criteria valt.

  De BMA zal het nodige onderzoek uitvoeren om ervoor te zorgen dat het dossier in overeenstemming is met het mededingingsrecht. Op dit moment heeft Live Nation, voor zover mij bekend, deze concentratie nog niet aangemeld bij de BMA. Als Live Nation deze aanmelding niet uitvoert, voor zover het binnen de criteria valt voorzien in de regelgeving, zal ik de BMA persoonlijk inschakelen in dit dossier.

  Jeroen Soete:

  Mijnheer de minister, ik dank u voor uw antwoord. Het gaat uiteraard over veel meer dan alleen de sector van de festivals. Het kan evengoed gaan over de sector van de dierenartsen, waar steeds meer ketens alle praktijken opkopen, wat mogelijks ook nefaste gevolgen voor de consumenten kan hebben. Ik wil het nog even hebben over de index. Iedereen kent Team Vooruit. Wij vinden dat de index de beste garantie is voor de koopkracht van de mensen. Als het leven duurder wordt, moeten de lonen ook stijgen, simple comme bonjour . Weet u wat een nog eenvoudiger oplossing is? Zorg ervoor dat het leven niet duurder wordt. Daarvoor kijken wij naar u, mijnheer de minister. Ik weet dat wij op u zullen kunnen rekenen, want u hebt in het regeerakkoord de sleutels gekregen om die markt goed te controleren, om ervoor te zorgen dat de concurrentiewaakhond grote tanden heeft en kan optreden tegen spelers die veel te groot worden en veel te hoge facturen uitschrijven aan de consument en die er vooral voor zorgt (…)

• Vraag: De investeringen van Amazon en Google en de aantrekkelijkheid van België voor ondernemingen (Q56001032P)

  Vraag: De investering van Amazon en de zelfstandige handelszaken (Q56001033P)

  Vraag: De competitiviteit van België (Q56001042P)

  economie en werk

  De investeringen van Amazon en Google en de aantrekkelijkheid van België voor ondernemingen
  De investering van Amazon en de zelfstandige handelszaken
  De competitiviteit van België
  De impact van buitenlandse techinvesteringen en de Belgische ondernemingsaantrekkelijkheid, concurrentievermogen summaryExplanation

  Gesteld door

  MR Florence Reuter
  Les Engagés Aurore Tourneur
  N-VA Lieve Truyman
  

  Beantwoord door

  MR David Clarinval (Minister van Werk, Economie en Landbouw)
  

  op 9 oktober 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Amazon (1 miljard euro) en Google (5 miljard euro) investeren massaal in België, wat 6 miljard aan directe investeringen, duizenden (in)directe jobs (waaronder 800 hooggekwalificeerde) en 1,5 miljard jaarlijkse PIB-groei oplevert, dankzij arbeidsmarkthervormingen (flexibiliteit, nachtarbeid) en vereenvoudigde regelgeving. Minister Clarinval benadrukt dat deze investeringen lokaal ondernemerschap stimuleren (32% van Belgische PME’s verkoopt online, boven EU-gemiddelde) en kleine handelaren beschermen via een *e-commerce taskforce* (o.a. heffing op niet-EU-colis), maar waarschuwt dat verdere innovatie (AI, digitalisering) en concurrentiekracht cruciaal blijven. Kernpunt: *België positioneert zich als Europese digitale hub, maar moet balans vinden tussen grote investeerders en behoud van lokaal MKB.*

  Florence Reuter:

  Monsieur le ministre, les premiers résultats de la mission économique belge en Californie sont déjà positifs. Je ne sais pas si ce sont les petits pas de danse de la princesse Astrid sur Stromae qui ont fait mouche, mais, en tout cas, deux géants américains annoncent investir en Belgique: Amazon pour un milliard d'euros – donc plus que sur les dix dernières années – et Google pour cinq milliards d'euros pour les deux années à venir.

  C’est évidemment une bonne nouvelle. La Belgique renforce ainsi son économie et se positionne en leader européen du numérique. De plus, autre bonne nouvelle, ces investissements créeront de l'emploi. Nous parlons déjà de 400 emplois directs pour l’un, et de 300 pour l’autre, auxquels devraient s’ajouter des milliers d'emplois indirects. C’est tout bénéfice pour notre pays.

  Monsieur le ministre, en savez-vous plus sur ces accords? Pouvez-vous déjà nous détailler le contenu de ces investissements et de ces accords? Quelles sont vos estimations en termes d'emplois indirects? S’agissant de notre économie, on évoque plus d'un milliard et demi d'euros par an de retombées sur le PIB ces deux prochaines années. Pouvez-vous nous confirmer ces chiffres-là? Ces géants américains parlent aussi, et notamment Amazon, de collaborations étroites avec les entreprises belges en termes de partenariats locaux, mais aussi de soutien aux commerces locaux et aux entreprises locales. Je vous remercie de nous donner des précisions sur ces excellentes nouvelles.

  Aurore Tourneur:

  Monsieur le ministre, la mission économique en Californie nous annonce qu’Amazon va investir un milliard d’euros sur trois ans en Belgique. Pourquoi? Pour livrer des colis en moins de 24 heures ou même les livrer dans la journée. C’est ce que veulent les consommateurs. À eux de voir si c’est bien ou moins bien pour le bien commun; à eux de juger.

  À première vue, c’est tout de même une super bonne nouvelle. J’espère que cette bonne nouvelle en sera une pour les trois Régions du pays.

  C’est une bonne nouvelle, mais j’ai pensé à mon dimanche matin. Savez-vous pourquoi, monsieur le ministre? D’abord, j’ai pensé à mes collègues socialistes qui, la semaine dernière, ont dit que les députés de la majorité étaient totalement déconnectés de la réalité. Savez-vous ce que je fais, monsieur le ministre, le dimanche matin? Après avoir été dans la pluie et le vent cueillir les légumes, je les vends à la ferme, au comptoir. J'y vends des produits de terroir, puisque mon compagnon est agriculteur. J’ai donc pensé à tous ces petits agriculteurs et à ces petits commerçants et j'ai entendu qu’Amazon voulait un partenariat avec les petits commerçants.

  Monsieur le ministre, les questions que je voulais vous poser étaient adressées à la ministre Simonet. Quelles mesures d'accompagnement prévoyez-vous pour les petits commerçants, pour qu’ils puissent tirer profit d’un partenariat avec Amazon? Comment vous assurez-vous qu’il s’agira bien d’emplois de qualité?

  Lieve Truyman:

  Mijnheer de minister, in het Draghirapport over de competitiviteit van Europa, dat vorig jaar werd gepubliceerd, wordt vastgesteld dat Europa sinds het begin van de 21 e eeuw met een vertraagde economische groei kampt ten opzichte van de Verenigde Staten en China. Ook ons land kreeg in het rapport een slechte beoordeling. Hoge energieprijzen en energieonzekerheid, zware loonlasten, te veel regelgeving en de recente Amerikaanse heffingen belemmeren onze bedrijven om te groeien en te innoveren. Ook op het vlak van de digitale revolutie staat Europa nog in de kinderschoenen. Indien wij niets ondernemen, dreigen wij onze industrie te verliezen.

  Niets doen is echter niet het handelsmerk van de arizonaregering. Intussen hebben wij ervoor gezorgd dat de administratieve regels worden vereenvoudigd en maakt de regering daar werk van. De arbeidsmarkt wordt flexibeler, wat vertrouwen inboezemt bij investeerders. Dat vertrouwen wordt beloond, want Amazon en Google investeren samen 6 miljard euro in ons beleid. Die investering is een teken van vertrouwen in het arizonabeleid. Ze creëert veel werkgelegenheid en geeft zuurstof aan onze economie en welvaart. Niettemin mogen wij niet achteroverleunen en denken dat wij er al zijn. Wij moeten er alles aan doen om het ondernemersklimaat opnieuw te laten bloeien.

  Mijnheer de minister, hoe schat u de impact van die investeringen op onze economie in?

  Hoe kunnen wij andere vergelijkbare investeringen aantrekken, zodat innovatie nog meer wordt gestimuleerd?

  David Clarinval:

  Mijnheer de voorzitter, beste collega’s, ik verheug mij over de grote investeringen die Amazon, goed voor 1 miljard, en Google, goed voor 5 miljard, hebben aangekondigd. Dat is uitstekend nieuws voor onze economie. Dankzij de investering van Google alleen al komen er 300 directe, hooggekwalificeerde en voltijdse jobs en ongeveer 15.000 indirecte jobs bij.

  Donc, madame Reuter, je réponds directement à votre question en vous confirmant les chiffres que vous y avez évoqués: ils sont tous exacts.

  Die investeringen komen er niet bij toeval. Enerzijds zetten zowel de gewestelijke als federale entiteiten van ons land zich al lang in om die resultaten te behalen.

  D'autre part, nos réformes, notamment celle du marché du travail de nuit, produisent des résultats concrets et créent des conditions favorables pour attirer dans notre pays des investissements qui, auparavant, auraient été tout simplement réalisés à l'étranger. Il est évidemment préférable d'accueillir dans notre pays des entreprises qui, sinon, se seraient installées à nos portes.

  Madame Tourneur, vous avez raison: ce n'est pas pour autant que nous devons oublier nos commerçants dans les magasins physiques et, en particulier, les petits artisans. Ces derniers se servent, du reste, de plus en plus du commerce numérique. Près d'un tiers des entreprises belges vendent en ligne, et même 32 % des PME. Ce taux est largement supérieur à la moyenne européenne, qui atteint 23 %.

  En tant que ministre de l' É conomie, j'encourage donc ce type d'initiative. Tout récemment, j'ai encore pu échanger avec l'entreprise Amazon qui propose, d’ailleurs, sans cesse plus de solutions à nos PME.

  Par ailleurs, nous continuons à soutenir les PME et les indépendants dans la croissance de leurs points de vente physiques et en ligne. Au sein de la task force e-commerce que nous avons récemment instituée, nous défendons les petits commerçants contre la concurrence déloyale des colis en provenance de l'étranger. Nous proposons plusieurs initiatives qui vont dans ce sens et, notamment, une taxe de deux euros sur les petits colis en provenance des pays non européens. La croissance et l'innovation progressent ensemble avec une économie locale robuste.

  Mesdames et messieurs les députés, ces investissements confirment que les réformes que nous entreprenons à l'échelle fédérale débouchent sur des résultats concrets et permettent de contribuer à nos objectifs de compétitivité, de croissance et de création d'emplois, sans pour autant pénaliser nos commerçants que nous soutenons, par ailleurs, sans relâche. Je vous remercie de votre attention.

  Florence Reuter:

  Monsieur le ministre, je suis heureuse de vous entendre évoquer la task force e-commerce que vous avez mise en place, qui a pour objectif de soutenir le commerce de proximité et nos artisans locaux qui sont les acteurs locaux les plus importants. Je viens d'une commune où le commerce est phare et occupe une place extrêmement importante et il est donc primordial de les défendre.

  Vous l'avez dit aussi, les réformes et les investissements qui sont annoncés ici montrent qu'il faut travailler ensemble. Ces partenariats sont fondamentaux pour redresser notre économie et créer de l'emploi. Ils profiteront au final à nos entreprises, à nos PME, à nos commerçants et à nos entreprises locales, qui se verront prospérer davantage et permettront évidemment de créer de l'emploi.

  Aurore Tourneur:

  Merci monsieur le ministre pour vos réponses. Le nombre d'emplois est déjà très prometteur. Je pense qu'il est vraiment important d'assurer le bien-être au travail parce que pour les Engagés, l'économie doit toujours être accompagnée d'humanisme et de justice sociale. Les commerces, ce n'est pas que les colis, c'est aussi le contact humain.

  Quant à mes amis socialistes, je les invite dimanche matin. Inutile de venir en costume, prenez directement vos bottes!

  Lieve Truyman:

  Mijnheer de minister, we moeten er inderdaad verder op inzetten om ons land op de kaart te zetten als digitale speler en zo onze bedrijven te ondersteunen bij innovatie, ontwikkeling en productie. AI is de technologie van de toekomst, dus het is des te belangrijker dat ons land mee op die trein zit. Ik heb het volste vertrouwen in u als minister van Economie en in deze regering, die opnieuw het ondernemerschap omarmt. Onze ondernemingen zijn de motor van onze samenleving. Inderdaad, deze regering omarmt het ondernemerschap.

• Vraag: Het staakt-het-vuren in Gaza (Q56001018P)

  Vraag: De onderschepping op zee en het akkoord over een staakt-het-vuren in het Midden-Oosten (Q56001021P)

  Vraag: Het staakt-het-vuren in Gaza (Q56001024P)

  Vraag: De humanitaire situatie in Gaza en de diplomatieke ontwikkelingen (Q56001036P)

  Vraag: De hulpvloot voor Gaza (Q56001037P)

  internationale politiek en migratie

  Het staakt-het-vuren in Gaza
  De onderschepping op zee en het akkoord over een staakt-het-vuren in het Midden-Oosten
  Het staakt-het-vuren in Gaza
  De humanitaire situatie in Gaza en de diplomatieke ontwikkelingen
  De hulpvloot voor Gaza
  Oorlog en vrede in Gaza: staakt-het-vuren, humanitaire hulp, diplomatie en maritieme onderscheppingen summaryExplanation

  Gesteld door

  Vooruit Achraf El Yakhloufi
  Ecolo-Groen Rajae Maouane
  cd&v Els Van Hoof
  N-VA Kathleen Depoorter
  PVDA-PTB Nabil Boukili
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 9 oktober 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  België discussieert de fragiele wapenstilstand in Gaza en eist onmiddellijke humanitaire hulp, vrijlating van gijzelaars en Belgen gedetineerd door Israël, maar blijft kritisch over Israël’s betrouwbaarheid (eerdere schendingen, voortgezette bombardementen en blokkade). Sancties, wapenembargo’s en erkenning van Palestina (bij vrijlating gijzelaars en uitsluiting Hamas) worden bevestigd, maar de tweestatenoplossing en einde bezetting blijven centrale eisen—diplomatie moet druk op Israël handhaven, terwijl activisten (zoals flotilles) Israël’s systematische schendingen van internationaal recht aanklagen. Voorzichtig optimisme, maar structurele gerechtigheid en ontmanteling van apartheid/kolonisatie ontbreken nog in het akkoord.

  Achraf El Yakhloufi:

  Na twee jaar van genocide en oorlog is het eindelijk zover: er ligt een vredesakkoord op tafel. Dat akkoord vraagt een staakt-het-vuren, de vrijlating van gijzelaars en de toelating van humanitaire hulp. Eindelijk.

  De oorlog van vandaag heeft echter al meer dan 67.000 doden geëist. Dat zijn oma’s en opa’s, papa’s en mamma’s, en veel te veel kinderen die hadden kunnen bijdragen aan dat land. Ook de mensen die vandaag in Gaza leven, zonder voedsel, drinkbaar water of medicijnen, moeten wij helpen. Dat is bijzonder belangrijk, mijnheer de minister. We moeten voor hen zorgen, want Gaza ligt vandaag in puin en de weg naar vrede is nog heel lang.

  Ik hoor vanuit Europa positieve signalen, bijvoorbeeld van mevrouw von der Leyen en van de Verenigde Naties, maar die zullen niet volstaan. We moeten ook nog voorzichtig zijn, collega’s, mijnheer de minister. We moeten echt waakzaam blijven, want premier Netanyahu heeft in het verleden al bewezen dat hij een staakt-het-vuren kan negeren om nadien verder te bombarderen. Er staan vrachtwagens met voedsel, medicijnen en drinkbaar water aan de grenzen van Gaza. Ze raken er niet binnen. Alleen al de Verenigde Naties hebben 170.000 ton hulp klaarstaan.

  Mijnheer de minister, in Vooruit hebt u een bondgenoot – dat weet u – die bereid is druk uit te oefenen op Israël en te pleiten voor sancties. Dat heeft al geloond. België was namelijk een van de eerste landen die humanitaire hulp mogelijk maakten, een van de eerste landen die zich engageerden voor de erkenning van Palestina en een van de eerste landen die sancties tegen Israël invoerden.

  Mijnheer de minister, vandaag is opnieuw zo’n dag. Ik vraag u: wat gaat u vandaag doen voor de Gazanen? Dank u wel.

  Rajae Maouane:

  Monsieur le ministre, qui a dit ce matin en parlant des flottilles: "Cette démarche, aussi noble soit-elle, ne donne de toute manière pas de résultat, si ce n'est de permettre à certains parfois de se valoriser par une vidéo"? C'est vous, monsieur le ministre. Je vous le dis clairement, vos propos sont une honte. C'est une honte pour le courage de Aude, Mohamed, Youssef, Anne, Bénédicte, Fadwa, Yassine et Dan. Ces femmes et ces hommes ont eu le courage que la Belgique n'a pas eu: prendre des risques pour tenter de briser le blocus de Gaza, pour faire parvenir de l'aide humanitaire là où une population entière crève de faim.

  Votre rôle n'est pas de juger, monsieur le ministre, mais d'agir pour leur libération immédiate et de dénoncer haut et fort les violations du droit international commises par Israël. Israël bafoue encore une fois le droit maritime et arrête illégalement des citoyens.

  Oui, un cessez-le-feu a été annoncé. Mais ce cessez-le-feu, c'est le strict minimum, et encore, il faut qu'il soit respecté. Il ne doit pas faire oublier deux années de génocide et de bombardements sur des civils, la famine organisée, les journalistes assassinés, les enfants massacrés, les hôpitaux pulvérisés, les secouristes abattus. On n'oubliera pas l'horreur imposée par Israël au peuple palestinien sous le regard complice des gouvernements du monde entier.

  Ce que réclament les Palestiniens, c'est une justice réelle: une Palestine véritablement décolonisée où les Palestiniens peuvent exercer leur droit au retour, où les terres sont restituées à la population palestinienne. Ce que nous voulons, c'est une véritable fin de l'occupation israélienne, pas seulement une trêve.

  Monsieur le ministre, quid des Belges qui sont encore détenus illégalement par Israël? Quelles actions concrètes entreprenez-vous pour leur libération? On a vu que la députée Bénédicte Linard est bien rentrée. Que pouvez-vous dire sur le traitement de ces Belges par l'armée israélienne? La semaine dernière, je vous demandais ce que vous alliez faire par anticipation. Force est de constater que vous n'avez pas suffisamment anticipé. Le cessez-le-feu, c'est le minimum. Mais, qu'on soit clair, les sanctions actuelles contre Israël doivent être maintenues même si elles restent insuffisantes et il en faut d'autres plus fortes et plus dures (…)

  Els Van Hoof:

  Mijnheer de minister, hoeveel hoop kan een mens nog hebben na zoveel wanhoop, na zoveel lijden, na zoveel geweld, na uithongering? Is er eindelijk een terugkeer naar de menselijkheid, zowel voor Gazanen als voor de gijzelaars en hun families? Ook u bent voorzichtig positief, maar het stoppen van het lijden betekent nog geen echte vrede. Wat zal er met Gaza gebeuren na deze eerste fase? Wordt het een koloniale vrijhandelszone naar het voorbeeld van Trump of Netanyahu? Komt er een bezetting zoals op de Westelijke Jordaanoever na de Osloakkoorden? Dat zou werkelijk een vergissing zijn, want de kern en de oorzaak van dat conflict is het ontbreken van een Palestijnse staat en het negeren van het internationaal recht.

  Echte vrede vraagt toekomstperspectief voor de Palestijnen en gerechtigheid voor alle oorlogsmisdaden. België mag daarom niet op zijn lauweren rusten.

  In september bereikten wij inderdaad een ambitieus akkoord, een stevig pakket aan maatregelen. Dat akkoord moet verder worden uitgevoerd. Er moet bijkomende humanitaire steun komen. Gisteren werd al een versterking van het wapenembargo aangekondigd, in overleg met de deelstaten. Daarnaast moet er een invoerverbod komen op producten uit de nederzettingen zolang de bezetting aanhoudt. Ook moet er een koninklijk besluit komen voor de formele erkenning van Palestina. Ik hoop alvast dat één voorwaarde daarvoor spoedig wordt vervuld, namelijk de vrijlating van de gijzelaars.

  Mijnheer de minister, welke rol zal België verder spelen bij de uitvoering van het akkoord dat wij in september hebben bereikt en bij het bevorderen van een duurzame vrede?

  Kathleen Depoorter:

  Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, collega's, deze nacht bereikte ons hoopvol nieuws: zowel Hamas als de regering-Netanyahu zouden instemmen met een eerste fase van een vredesplan. Volgens de Engelse pers zou dat ondertussen ook zijn ondertekend.

  Het is inderdaad essentieel dat de gijzelaars, die nu al twee jaar gescheiden zijn van hun familie, worden vrijgelaten. Het is ook essentieel dat Palestijnen worden vrijgelaten en kunnen terugkeren naar hun familie, maar uiteraard is ook de zuurstof die een staakt-het-vuren zou kunnen geven aan de bevolking in Gaza heel erg belangrijk en vooral het feit dat we dan eindelijk de humanitaire hulp, waar we al maanden voor strijden, naar de mensen kunnen brengen, in een eerste fase.

  We zijn het er echter allemaal over eens dat dit niet het einde is. We hebben als arizonaregering de New York Declaration ondertekend en pleiten voor een tweestatenoplossing, voor het zelfbeschikkingsrecht van de Palestijnen, voor veiligheid voor de Israëli’s en voor een duurzame vrede, voor een toekomst.

  Het is aan die toekomst dat we samen willen werken, vandaar mijn vraag aan u, mijnheer de minister. Hoe zult u, in Europa en in alle mogelijke gremia, concreet meehelpen aan de transitie naar een duurzame vrede, aan de democratische transitie die de Palestijnen nodig hebben en aan de veiligheid die de Israëli’s nodig hebben om in het Midden-Oosten eindelijk een toekomst te creëren voor al die gezinnen en kinderen die al zoveel jaren lijden? Ik dank u.

  Nabil Boukili:

  Monsieur le ministre, la deuxième flottille vers Gaza, qui apportait de l'aide humanitaire au peuple gazaoui, a été interceptée par l'armée israélienne. Les passagers qui étaient dans cette flottille ont été arrêtés par l'armée israélienne.

  Depuis quand, quand on apporte de la nourriture, des médicaments à un peuple affamé, assiégé, occupé, on commet un crime au point de se faire arrêter par l'armée coloniale israélienne? Et, au lieu de soutenir cette flottille, monsieur le ministre, vous avez déclaré que leur action était inutile.

  Alors, allez-vous exiger la libération des passagers de cette flottille? Et, si oui, qu'allez-vous mettre en place pour faire pression sur l'État d'Israël pour exiger leur libération?

  Cette flottille agit là où vos gouvernements ont échoué. C'est parce que vous, vous avez été incapables de prendre des mesures pour mettre fin au blocus et mettre fin au génocide que la société civile se mobilise. Que ce soit avec la flottille ou avec les mobilisations dans le monde entier. Que ce soit aux États-Unis, ici en Europe et dernièrement aux Pays-Bas: 250 000 personnes, du jamais vu, pour exiger la fin du génocide!

  Et cette pression a payé, dans le sens où on a un cessez-le-feu. Un cessez-le-feu comme une bouffée d'oxygène pendant ce génocide. Mais il ne faut pas être naïf. Israël a rompu par deux fois le cessez-le-feu auparavant. Et ce cessez-le-feu n'est pas un accord de paix. Parce que ce cessez-le-feu ne met pas fin à l'occupation, ne met pas fin à la colonisation. Il ne fera pas justice au peuple palestinien, il ne met pas fin à l'apartheid. Ce qu'il faut aujourd'hui, c'est plus que jamais maintenir la pression et la mobilisation, pour exiger un embargo militaire et économique contre l'État génocidaire.

  Maxime Prévot:

  Mijnheer de voorzitter, beste collega’s, het is inderdaad een belangrijke en langverwachte dag. Ondanks de beschuldigingen van inactiviteit en het feit dat sommigen de indruk wekken dat diplomatie niet werkt, is, zoals ik vorige week al verklaarde, diplomatie de beste manier om een staakt-het-vuren in Gaza tot stand te brengen, volledige toegang voor humanitaire hulp te verkrijgen, de onmiddellijke vrijlating van de gijzelaars te bewerkstelligen en uiteindelijk een duurzame oplossing te vinden met twee staten, die vreedzaam naast elkaar leven. Van die doelstellingen en prioriteiten maken mijn diensten en ikzelf al maanden intensief werk.

  Ik heb u mijn mening gegeven over het vredesplan voor Gaza dat door president Trump werd voorgesteld. Het is niet perfect, maar het heeft het voordeel dat het bestaat. Ik verwelkom de aankondiging van een akkoord tussen Israël en Hamas over de eerste fase van dat plan. Dat opent de deur om verschillende van onze eisen te realiseren. Ik waardeer de inspanningen en de behaalde resultaten van de Amerikaanse diplomatie, met steun van andere sleutelspelers zoals Qatar, Egypte en Turkije.

  La Belgique reste prête à soutenir la mise en œuvre effective de ce plan, via notre aide humanitaire et via notre aide au développement mais aussi via notre soutien politique. Nous sommes également en faveur d’une force internationale de stabilisation à Gaza et d’un soutien à l’Autorité palestinienne. Ces sujets seront d'ailleurs discutés aujourd'hui à Paris entre quelques pays. Nous suivons les débats de près. Notre position est connue. Notre diplomatie va continuer à s’impliquer pour œuvrer à des solutions concrètes afin de cheminer vers une solution pacifique à deux États.

  Une certaine vigilance reste néanmoins de mise. Nous devons faire preuve d’un optimisme prudent. Je veux croire en cet accord, car c’est celui qui depuis longtemps semble le plus nous rapprocher d’une fin durable des hostilités. Mais en début d’année déjà, un accord avait été approuvé par le Hamas et par Israël, et nous avons vu que la trêve avait été interrompue par Israël et que les bombardements avaient repris. C’est pourquoi j’encourage toutes les parties à vraiment saisir cette nouvelle opportunité sur le chemin de la paix et à fournir sincèrement les efforts nécessaires jusqu’au bout. On sait que des écarts par rapport aux balises négociées ouvriraient le risque d’un nouvel embrasement de la région. Le ministre Smotrich, par exemple, a déjà déclaré qu’une fois les otages libérés, il souhaitait qu’Israël poursuive la guerre à Gaza.

  Ondanks bemoedigend nieuws zetten we onze inspanningen voort. Het is op dit moment absoluut niet aan de orde om passief te blijven. Het akkoord van de ministerraad van 12 september over de door mij ingediende maatregelen en sancties wordt momenteel uitgevoerd. Het is nog te vroeg om gas terug te nemen, zeker nu er nog geen massale humanitaire toegang tot Gaza is en er vanochtend nog bombardementen plaatsvonden.

  Gisteren heb ik samen met de gewesten een akkoord bereikt waardoor het Belgische wapenembargo tegen Israël en Palestina verder wordt versterkt door de maatregelen ook van toepassing te maken op wapens in transit. Die lacune moest nog worden opgevuld en dat is nu gebeurd.

  Wat betreft het verbod op de invoer van producten uit nederzettingen, nieuwe evacuaties van zieke kinderen uit Gaza en een reeks rechthebbenden en sancties tegen Hamas en tegen gewelddadige kolonisten, boeken wij eveneens vooruitgang.

  Met betrekking tot de erkenning van Palestina mag men verwachten dat België, na de politieke aankondigingen in New York, binnenkort zal overgaan tot de tweede juridische fase door middel van een koninklijk besluit, aangezien de twee te vervullen voorwaarden, de vrijlating van alle gijzelaars en het feit dat terroristische organisaties zoals Hamas zijn uitgesloten van het bestuur van Palestina, zich lijken te realiseren. Wij volgen die aspecten nauwgezet op en zodra beide voorwaarden zijn vervuld, zal ik onmiddellijk een besluit aan de ministerraad voorleggen.

  Notre gouvernement et nos diplomates restent mobilisés à 100 % pour dénoncer et débloquer l'aide humanitaire, puisqu'il est impératif qu'elle parvienne rapidement aux populations civiles à Gaza. Cela reste la priorité!

  Je déplore dès lors que, depuis plusieurs jours, nos diplomates doivent aussi concentrer d'importants efforts pour fournir aux membres des différentes flottilles – qui se sont mis en danger – l'assistance consulaire nécessaire. Nous le faisons évidemment avec professionnalisme et sans faille, mais je le redis: ce n'est pas efficace, puisque le non-respect du droit international par Israël – que nous pouvons déplorer – empêche ces flottilles d'arriver à bon port.

  Concentrons-nous donc sur l'urgence: l'aide humanitaire à procurer à Gaza.

  Achraf El Yakhloufi:

  Mijnheer de minister, bedankt voor uw antwoord. Ik hoorde een paar heel belangrijke dingen. U zei dat het een belangrijke dag is en dat we inspanningen zullen blijven leveren.

  Dat zal heel belangrijk zijn, want de humanitaire hulp is essentieel voor alle mensen in Gaza. De hulp omvat voedsel, drinkbaar water en medicijnen. U weet dat u aan ons een partner hebt.

  Maar ik ben ook blij te horen dat u mijn bezorgdheden meeneemt, bezorgdheden dat we sancties moeten blijven nemen tegen Netanyahu, dat we streng moeten blijven, dat we de kwestie moeten blijven opvolgen.

  Voor mij en mijn partij is het heel duidelijk: wij hebben altijd de kant gekozen van de onschuldige slachtoffers, en dat zullen we ook altijd blijven doen.

  Rajae Maouane:

  Merci, monsieur le ministre, pour vos réponses. Effectivement un accord de cessez-le-feu, c'est une bonne chose pour la libération des otages tant israéliens que palestiniens. Mais on ne doit pas être naïf: Israël doit retirer obligatoirement ses troupes et arrêter la colonisation. L'aide humanitaire doit entrer, c'est urgent.

  C'est pour ça que les gens ont embarqué sur les flottilles, pour casser ce blocus illégalement imposé par Israël. Ils n'y sont pas allés pour faire des photos sur des bateaux mais bien pour casser le blocus. Vous ne m'avez, par contre, pas répondu par rapport aux personnes qui sont toujours détenues illégalement par Israël. On attend que tous les Belges soient relâchés, rentrent sains et saufs et qu'Israël soit sanctionné pour le traitement inhumain qu'il leur fait subir. Ce sont, je le rappelle, des personnes qui n'avaient qu'un seul but, casser le blocus imposé par Israël.

  Els Van Hoof:

  Het is voor cd&v ook duidelijk dat we vooral geen gas mogen terugnemen in Gaza, zeker niet wat betreft het Belgische akkoord dat in september werd bereikt.

  Ook António Guterres was vannacht zeer duidelijk. Hij zei dat er een geloofwaardig pad moet komen naar een einde van de bezetting en naar de erkenning van het zelfbeschikkingsrecht van de Palestijnen. Dat leidt naar de oplossing van het conflict. Zolang de bezetting voortduurt, moet België ook met dat akkoord doorgaan. U hebt het zelf ook herhaald. De importban uit de nederzettingen moeten worden gerealiseerd, evenals de formele erkenning van de Palestijnse staat. Het is tijd dat de tweestatenoplossing niet langer een droom is voor de Palestijnen, maar echt realiteit wordt.

  Kathleen Depoorter:

  Zoals u zegt, mijnheer de minister, moeten we elke kans op hoop en vrede grijpen. Wij steunen u dan ook voluit in de acties die u zult ondernemen.

  Het is essentieel, collega’s, dat wij blijven pleiten voor de tweestatenoplossing, dat we blijven werken aan het zelfbeschikkingsrecht en dat we ervoor zorgen dat Hamas daadwerkelijk wordt ontmanteld en geen toegang tot de politieke macht in Gaza krijgt. Het is eveneens van belang dat de gijzelaars naar huis kunnen terugkeren en dat de wapens volledig zwijgen in de Gazastrook.

  Er moet ook aan de bezette gebieden worden gewerkt. U hebt het ook gezegd, mijnheer de minister. Wij pleiten, samen met u en de arizonaregering, voor vrede, voor toekomst en voor het zwijgen van de wapens.

  Nabil Boukili:

  Monsieur le ministre, vous avez parlé de diplomatie. Quand il s'agit d'autres pays, vous prenez directement des sanctions, mais lorsqu'il s'agit d'Israël, "on fait de la diplomatie". Je vous dis une chose, monsieur le ministre: si, aujourd'hui, Israël commet un génocide et impose un blocus, c'est parce qu'il a reçu le soutien politique, économique et militaire de l'Union européenne, y compris la Belgique, et des É tats-Unis. Voilà la réalité! Votre réponse, monsieur le ministre, est soit de l'hypocrisie soit de la complicité. Vous avez parlé du plan de paix de Trump. Ce n'en est pas un. C'est du colonialisme qui s'ajoute à la colonisation. C'est donc ainsi que vous considérez le peuple palestinien? Avoir une administration dirigée par Trump, avec le criminel de guerre Blair et le bourreau génocidaire Netanyahu? Ce sont eux qui vont décider pour le peuple palestinien? Celui-ci mérite l'autodétermination et son indépendance!

• Vraag: De ongeziene situatie bij het Verzekeringscomité door het uitblijven van een akkoord (Q56001013P)

  Vraag: De RIZIV-begroting (Q56001038P)

  Vraag: De RIZIV-begroting en het voorstel van het Verzekeringscomité (Q56001040P)

  gezondheid en welzijn

  De ongeziene situatie bij het Verzekeringscomité door het uitblijven van een akkoord
  De RIZIV-begroting
  De RIZIV-begroting en het voorstel van het Verzekeringscomité
  Financiële en bestuurlijke uitdagingen binnen RIZIV en Verzekeringscomité door gebrek aan akkoorden summaryExplanation

  Gesteld door

  PS Caroline Désir
  PVDA-PTB Natalie Eggermont
  VB Dominiek Sneppe
  

  Beantwoord door

  Vooruit Frank Vandenbroucke (Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid)
  

  op 9 oktober 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De Belgische regering plant 907 miljoen euro te besparen in de gezondheidszorg tegen 2026, ondanks massale protesten van ziekenhuizen, zorgverleners, mutualiteiten en patiëntenorganisaties, die waarschuwen voor overbelaste staf, gesloten afdelingen, langere wachttijden en hogere eigen bijdragen—met name voor kwetsbare groepen. Minister Vandenbroucke benadrukt "gerichte investeringen" (1,5 miljard extra, inclusief indexering en betere terugbetalingen), maar critici ontmaskeren dit als schijninvesteringen: 469 miljoen van de beloofde 756 miljoen ontbreekt in de begroting, terwijl de echte besparingen neerkomen op bezuinigingen op personeel, medicijnen en consultaties, wat de toegankelijkheid en kwaliteit van zorg verder uitholt. Het historische vertrouwensverlies in het overlegmodel (RIZIV) is compleet: de sector weigert de opgelegde, niet-onderhandelbare besparingsdoelen, beschuldigt de regering van topdown-beleid zonder draagvlak en ziet dit als een "doodsteek voor de solidariteit" in de zorg. De oppositie eist meer transparantie, echte investeringen in personeel en geestelijke gezondheidszorg—en niet "besparen op Excel-cijfers ten koste van patiënten"—maar Vandenbroucke houdt vast aan "meer gezondheid voor ons geld", zonder concrete oplossingen voor de acute crisis in ziekenhuizen en eerste lijn.

  Caroline Désir:

  Monsieur le ministre, votre gouvernement prévoit d'économiser deux milliards d'euros sur nos soins de santé d'ici 2029 et près d'un milliard rien que pour 2026. Je ne sais pas pourquoi d'ailleurs, mais je sens que ce sera pire que ce que vous annoncez.

  Depuis des mois, pourtant, nous vous mettons en garde. Les économies que vous imposez auront des conséquences dramatiques sur les hôpitaux, sur les soignants et sur les patients. Aujourd'hui, tous les acteurs du secteur tirent la sonnette d'alarme: hôpitaux, mutualités, médecins, syndicats, associations de patients, absolument tous. Et pour la première fois depuis 20 ans, le Comité de l'assurance, qui réunit mutualités, hôpitaux et prestataires de soins, n'a pas réussi à trouver un consensus sur le budget santé 2026. Un blocage historique, donc, mais aussi un message qui est clair: le malaise est profond. En effet, les économies que vous exigez sont à la fois irréalistes et socialement inacceptables. Pourquoi? Parce qu'aujourd'hui déjà, les soignants sont épuisés, les hôpitaux sont à la corde et les délais d'attente chez les spécialistes ne cessent de s'allonger.

  Je voudrais d'ailleurs ajouter que, en cette semaine de la santé mentale, les services pédopsychiatriques sont saturés, laissant des centaines d'enfants et de jeunes seuls avec leur détresse. Je vous le demande donc solennellement, monsieur le ministre, après avoir décidé d'augmenter le prix des médicaments, allez-vous vraiment oser augmenter le prix des consultations chez le médecin? Allez-vous vraiment oser augmenter les tickets modérateurs? Il est encore temps de changer de cap, d'arrêter cela, parce que vous le savez comme moi, chaque euro de plus, c'est un frein de plus pour ceux qui ont besoin de soins, c'est une inégalité de plus entre ceux qui peuvent payer et ceux qui doivent renoncer – et on le sait, ils sont nombreux. Aujourd'hui, c'est vous et votre gouvernement qui détenez les cartes pour élaborer le budget des soins de santé 2026. Et je vous le dis sans détour, cela ne nous rassure pas du tout. Par conséquent, quelles horreurs allez-vous imposer demain au secteur de la santé alors qu'elle a besoin (...)

  Natalie Eggermont:

  Mijnheer de minister Vandenbroucke, u wilt een ongeziene besparingsoperatie doorvoeren in de zorg. De grote arizonashow van investeren in de zorg loopt helemaal ten einde. U wilt in 2026 907 miljoen euro besparen op de kap van het zorgpersoneel en de patiënten.

  U beweert dat u respect hebt voor de helden van de zorg. U hebt meegedaan met het goedkope applaus. Hoe vertaalt dat respect zich echter in daden? U wilt besparen op de ziekenhuizen. Dat betekent dat afdelingen worden gesloten en personeel wordt afdankt. Voor de zorgkundigen die overblijven, stijgt de werkdruk nog meer, hoewel die nu al ondraaglijk is.

  U beweert dat u respect hebt, maar het zorgpersoneel moet langer werken voor een lager pensioen en altijd maar flexibeler worden. U blokkeert de lonen en valt de nachtpremies aan. Wanneer het zorgpersoneel op het einde van de rit uitvalt en zelf ziek wordt, kreunend onder uw beleid en uw besparingen, wilt u die mensen nog eens opjagen en sanctioneren. U hebt geen enkel respect voor de helden van de zorg.

  Voor de patiënten betekenen de besparingen nog langere wachttijden, hogere ereloonsupplementen, een hoger remgeld bij de artsen en een hoger remgeld voor medicatie. Alle zorg die u niet meer financiert, moeten de mensen immers uit eigen zak betalen. Zij die het geluk hebben om een privéverzekering te hebben, zoals ieder van u hier, ondervinden geen probleem. Alle anderen zullen moeten beginnen sparen en hopen dat ze niet ziek worden.

  U wilt 907 miljoen euro besparen en u hebt de opdracht gegeven aan de sector, maar die sector heeft de opdracht maandag terecht geweigerd. Wat u wilt doen, is volgens de mutualiteiten, de ziekenhuizen en de artsen een doodsteek voor de zorg. Zij hebben gesteld dat zij hun waardigheid willen behouden en die besparingen niet zullen doen. Als u dat wilt doen, moet u het voor hen maar zelf doen en zelf de volle verantwoordelijkheid dragen.

  Mijn vraag is eenvoudig. De bal ligt nu opnieuw in uw kamp. U hebt het mes in handen. Zult u, zoals wij ondertussen van u gewend zijn, (...)

  Dominiek Sneppe:

  Mijnheer de minister, hetgeen afgelopen week in het Verzekeringscomité gebeurde, is symptomatisch voor de manier waarop u omgaat met overleg en verantwoordelijkheid in de gezondheidszorg. Een besparingsplan van 900 miljoen euro is niet min en het betreft keuzes die rechtstreekse gevolgen hebben voor de zorgcontinuïteit, de aantrekkelijkheid van het beroep en uiteindelijk ook de patiënt. Zulke beslissingen vragen overleg, draagvlak en transparantie.

  De overlegpartners hebben, zoals verwacht, het voorstel verworpen. Dat is ongezien. Men deed dat niet omdat men niet bereid was tot inspanning, maar wel omdat het zogezegde overleg in feite niet meer was dan een afvinkvergadering. Men kreeg uw vooraf uitgeschreven opdrachtenbrief, met een besparingsbedrag dat al vastlag, zonder ruimte om te onderhandelen of alternatieven aan te reiken. De artsen spreken over een ontsporing van het overlegmodel en stellen dat u en uw kabinet zich de bevoegdheden van het Verzekeringscomité toemeten.

  Mijnheer de minister, het RIZIV-overlegmodel was ooit de ruggengraat van onze gezondheidszorg. U breekt die ruggengraat echter wervel voor wervel af, en dat in een periode waarin ziekenhuizen, huisartsen en zelfstandige zorgverleners op hun tandvlees zitten en patiënten geconfronteerd worden met langere wachttijden en hogere kosten.

  Waarom laat u het sociaal overleg zijn werk niet doen?

  Wat zult u doen om het vertrouwen in het overlegmodel in het Verzekeringscomité te herstellen, zodat de patiënt niet de dupe wordt van de vertrouwensbreuk? Met andere woorden, hoe moet het nu verder, mijnheer de minister?

  Frank Vandenbroucke:

  Geachte Kamerleden, wij investeren in de gezondheidszorg. Er komt volgend jaar anderhalf miljard euro bij. Dat laat toe om alle vergoedingen volledig te indexeren. Het laat toe om meer mensen te verzorgen. Het laat toe om meer medicamenten terug te betalen. We investeren dus.

  Die investeringen moeten we wel zorgvuldig gebruiken. Het kraantje gewoon openzetten en het water laten lopen, is het slechtste wat we kunnen doen. Daarom hebben we, zoals altijd, gevraagd aan de artsenorganisaties, de tandartsenorganisaties, de kinesitherapeuten, de logopedisten en de ziekenfondsen om na te denken over hoe we het bijkomend anderhalf miljard euro zo goed mogelijk kunnen gebruiken voor de gezondheid van de mensen en voor de toegankelijkheid van de gezondheidszorg.

  Daar was helaas geen overeenkomst over, en de normale spelregels van het overleg gelden. De regering zal dus een voorstel doen aan de Algemene Raad van het RIZIV, waarin de sociale partners zetelen. Ik hoop dat er daar wel een draagvlak komt voor een ernstige en goede investering in de gezondheidszorg.

  Wat mij betreft, is het motto eigenlijk eenvoudig: meer geld voor de gezondheidszorg, maar ook meer gezondheid voor ons geld.

  Wat men volgens mij toch moet aanvaarden, is dat een euro maar één keer kan worden uitgeven. We investeren enorm in geestelijke gezondheidszorg. Daar heeft de Christelijke Mutualiteit gisteren nog een interessant rapport over gepubliceerd. Die investering in de geestelijke gezondheidszorg is enorm. We zijn ook aan het investeren in kinderpsychiatrie. Dat vraagt geld. De euro's die we zinloos uitgeven aan maagzuurremmers, zullen we niet kunnen besteden aan geestelijke gezondheidszorg. Het geld dat we uitgeven aan een medicament dat misschien wel een beetje nuttig is, onder het motto 'baat het niet, dan schaadt het niet', kunnen we vandaag beter aan andere medicatie besteden die hard nodig is en die een enorme meerwaarde heeft, maar die nog niet terugbetaald wordt, hoewel patiënten erop zitten te wachten.

  Solidariteit is de basis van gezondheidszorg. Daar moeten we zeer zorgvuldig mee omgaan. De doodsteek van de solidariteit is er kwistig mee zijn en het kraantje gewoon openzetten. Daarover gaat het. In moeilijke tijden die solidariteit hooghouden en de juiste prioritaire noden eerst bedienen, dat is de inzet. Dat vraag van iedereen een inspanning.

  Si, historiquement, on peut dire que nos soins de santé sont solides, c’est parce qu’ils reposent exactement sur cette solidarité, mais nous devons en faire un usage judicieux. Judicieux signifie utiliser les ressources disponibles. Celles-ci sont croissantes. Il faut utiliser ces ressources à bon escient et de manière ciblée, et ne pas simplement laisser les vannes ouvertes. Au contraire, si nous voulons une marge pour bien investir dans les soins de santé, pour continuer à investir, également dans le personnel soignant, nous devons porter un regard critique sur les dépenses qui ont lieu aujourd'hui. Et cela, il est vrai, c’est un effort conséquent et pas facile que nous demandons à tous les acteurs, à chacun d’entre eux. S’ils ne tombent pas d'accord, c’est à nous d’agir. J’espère donc que lors du Conseil général, il y aura de nouveau un consensus pour un investissements solide, bien ciblé, dans les soins de santé.

  Caroline Désir:

  Monsieur le ministre, vous nous répétez systématiquement la même chose à cette tribune, mais les investissements sont insuffisants pour répondre aux besoins de la population, et vous le savez très bien. Les économies qui sont demandées aujourd'hui aux acteurs sont déraisonnables, et on en voit le résultat. On se demande vraiment dans quel monde vit le gouvernement. Allez passer une nuit dans un hôpital avec un infirmière qui tient à bout de bras son service toute seule pendant la nuit ! Dans quel monde peut-on imaginer faire porter de tels charges sur le dos des patients, des soignants et des hôpitaux? Comment peut-on imaginer demander autant d’efforts à un secteur dans lequel il faudrait au contraire investir davantage? Dans ce secteur les besoins sont criants, immenses et urgents. Nous ne voulons pas que la santé soit une variable d’ajustement budgétaire. Elle est le pilier de notre cohésion sociale, et le pilier de notre bien-être collectif.

  Vous me permettrez, chers collègues des Engagés, de me tourner vers vous, parce que nous ne croyons plus en vos promesses. Vous disiez, et vous avez encore osé le répéter aujourd'hui, que vous ne toucheriez jamais à la santé. Mais regardez ce qui est en train de se passer. On y touche en plein cœur et sans le moindre état d’âme!

  Natalie Eggermont:

  Mijnheer de minister, u komt altijd met hetzelfde riedeltje dat we investeren, maar u liegt. Die zogezegde grote investeringen bestaan enkel in woorden en op sociale media. Die bestaan alleen in de bubbel waarin u leeft. U zegt dat de groeinorm 2 % bedraagt en dat er 756 miljoen euro bijkomt in 2026. Het rapport van de Commissie voor Begrotingscontrole van het RIZIV van twee weken geleden stelt dat volgend jaar meer dan de helft van dat bedrag niet gefinancierd is. Van de 756 miljoen euro die u belooft, is 469 miljoen euro niet te vinden in de begroting en de budgetten. Dat loopt op tot een half miljard tegen het einde van de legislatuur, waardoor er voor het sociaal akkoord voor het zorgpersoneel geen rotte frank overblijft. Zijn dat dan uw prioriteiten? Die loze woorden betekenen niets. De waarheid staat in de tabellen: er wordt bijna een miljard bespaard en er wordt nog geen 300 miljoen geïnvesteerd. Dat is de waarheid.

  Dominiek Sneppe:

  Mijnheer de minister, de regering zal een voorstel doen aan de Algemene Raad. Dat is uw overlegmodel: de regering zal beslissen. Als u de spelregels van het overlegmodel herschrijft, hoeft het u niet te verbazen dat niemand nog wil meespelen. Dit gaat over de kern van ons solidariteitsmodel. Zonder vertrouwen van en in de zorg is er geen zorg, enkel frustratie en kwaliteitsverlies. In de gezondheidszorg, mijnheer de minister, bespaart men niet op cijfertjes en Exceltabellen, maar op mensen. Wie bespaart op de dokter, moet durven toegeven dat de patiënt de factuur zal betalen. Het Vlaams Belang is voorstander van overleg, evidencebased beleid en vertrouwen in het systeem. U en uw kabinet doen echter net het omgekeerde: centralisering, wantrouwen, top-downsturing en vooral egobased beleid. Tegenover dit socialistisch beleid stelt het Vlaams Belang een zorgbeleid met gezond verstand: minder kabinet, meer overleg, minder Excel, meer mens.

• Vraag: De gelijkgestelde periodes en de technische werkloosheid van vóór 2003 voor de pensioenberekening (Q56001020P)

  economie en werk

  De gelijkgestelde periodes en de technische werkloosheid van vóór 2003 voor de pensioenberekening
  

  Gesteld door

  PVDA-PTB Kim De Witte
  

  Beantwoord door

  N-VA Jan Jambon (Minister van Financiën en Pensioenen)
  

  op 9 oktober 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De discussie draait om de omstreden pensioenmalus die zieke, werkloze of zorgverlof nemende werknemers straffen zou door hun niet-gewerkte jaren retroactief niet gelijk te stellen, terwijl de benodigde gegevens ontbreken om rechtvaardig onderscheid te maken. Minister Jambon erkent het probleem maar stelt dat alternatieve databronnen (RIZIV, gezinssamenstelling) kunnen helpen, terwijl hij benadrukt dat *niet alle afwezigheid gelijk is* (bv. sabbatical vs. ziekte), maar concrete oplossingen ontbreken nog. De Witte kaart scherp aan dat de malus juist slachtoffers van ziekte, ongevallen of bevalling treft en dat zelf bewijs leveren via mypension.be onhaalbaar en chaotisch is, temeer de Pensioendienst de hervorming tegen 2027 niet kan implementeren. Kern: een onuitvoerbaar, onrechtvaardig systeem dat kwetsbaren straft zonder valide data.

  Kim De Witte:

  Mijnheer de minister, collega’s, deze regering beslist blijkbaar dat wij binnenkort zelf zullen moeten bewijzen dat we op het werk afwezig waren wegens ziekte, een bevalling, tijdelijke werkloosheid of zorgverlof. Zoals u weet, wil de regering een zware pensioenmalus invoeren, een forse boete voor mensen die niet tot 67 jaar kunnen werken omdat ze te vaak ziek of werkloos zijn geweest. U hebt daarover wel enkele toegevingen gedaan, mijnheer de minister. U hebt verklaard dat bevallingsverlof en tijdelijke werkloosheid zouden worden uitgesloten.

  Die gegevens bestaan echter gewoon niet, mijnheer de minister. De Federale Pensioendienst heeft die informatie niet geregistreerd. Dat is ook logisch. Waarom zouden ze noteren dat iemand afwezig was wegens kanker, een bevalling of een rugletsel? Men is dan immers afwezig buiten eigen wil. Ook of iemand volledig dan wel tijdelijk werkloos was, werd niet genoteerd. De betrokkenen waren afwezig buiten hun wil. Die gegevens bestaan niet. Niemand had uiteraard ook kunnen voorzien dat er een regering zou komen die retroactief zou beslissen dat reeds gewerkte jaren niet langer worden gelijkgesteld en een boete zou willen opleggen omdat iemand toen ziek was. Uiteraard bestaat die informatie niet, mijnheer de minister.

  Hoe zult u dat probleem oplossen? Zult u van de mensen eisen dat ze zelf die informatie opzoeken? Hebt u al eens naar mypension.be gesurft, mijnheer de minister? Dat platform is nu al een soep. En dan zouden mensen daar nog eens zelf gegevens aan moeten toevoegen? Dat is waanzin. Mijnheer de minister, hoe zult u dit concreet oplossen?

  Jan Jambon:

  Mijnheer De Witte, we weten allemaal dat ons pensioenstelsel gebaseerd is op de principes van solidariteit en rechtvaardigheid. Net daarom moeten we vandaag zorgvuldig omgaan met periodes uit het verleden waarin mensen niet hebben gewerkt, maar waarvan het motief niet meer bekend is. Soms ging het om zorgtaken en die willen we uiteraard blijven erkennen. Maar soms betrof het ook heel andere situaties, zoals een sabbatjaar, een wereldreis of gewoon een periode zonder werk.

  Het is voor ons vandaag jammer genoeg onmogelijk om met de gegevens die we binnen de pensioenadministratie hebben dat onderscheid te maken. Het zou niet eerlijk zijn om alle niet-gewerkte periodes zomaar gelijk te stellen met wie effectief gewerkt heeft of voor anderen heeft gezorgd. Dat zou het sociale karakter van de hervorming die we vandaag doorvoeren, ondergraven.

  Zoals bij elke hervorming duiken er ook hier praktische uitdagingen op bij de implementatie. Voor alle duidelijkheid: er is nog geen beslissing genomen, maar we onderzoeken verschillende pistes om de ontbrekende gegevens uit het verleden zo goed mogelijk te reconstrueren en te waarderen. Het klopt dat in de jaren tachtig en negentig – u verwees daar zelf ook naar – zorgverlof en bevallingsverlof vaak als ziekte werden ingevuld. Tijdelijke werkloosheid en moederschapsrust werden niet altijd apart geregistreerd. Binnen de overheid bestaan echter databronnen, zoals gegevens over gezinssamenstelling en over kinderen ten laste en RIZIV-databanken, die die leemtes kunnen helpen opvullen. Belangrijk is dat we er alles aan doen om de burger maximaal van deze bewijslast te ontzien.

  Er staat echter wel degelijk een artikel in de pensioenwet dat bepaalt dat burgers zelf bewijslast kunnen aanvoeren, mijnheer De Witte. Dat is het geval wanneer de pensioendienst, bij het doen van een voorstel van pensioendatum en -bedrag, geen kennis heeft van een bepaalde periode waarin iemand bijvoorbeeld in het buitenland heeft gewerkt (…)

  Kim De Witte:

  Mijnheer de minister, laten we een kat een kat noemen. Het gaat hier niet over mensen die een wereldreis hebben gemaakt. De malus bestraft mensen die ziek zijn geweest, die kanker hebben gehad of een zwaar rugletsel hebben opgelopen. Hij bestraft mensen die een werkongeval of een beroepsziekte hebben gehad. Daardoor krijgen zij een malus. Dat is wat er in uw wetsontwerp staat, mijnheer de minister. Het gaat niet over mensen die een wereldreis maken, het gaat over die mensen. De Federale Pensioendienst zegt dat hij dat niet heeft geregistreerd. Hij heeft geen onderscheid gemaakt, het RIZIV evenmin. Er werd geen onderscheid gemaakt tussen bevallingsverlof en ziekte, tussen een kankerbehandeling en dergelijke meer. Die gegevens bestaan dus niet. Als u zegt dat mensen dat zelf moeten gaan opzoeken, dan is dat chaos. De Federale Pensioendienst zegt dat dat niet zal lukken voor oktober 2027. Hij kan die hervorming niet uitvoeren voor oktober 2027 (…)

• Vraag: De gelijkstelling van periodes van ziekte en moederschapsrust bij een pensioenmalus (Q56001027P)

  gezondheid en welzijn

  De gelijkstelling van periodes van ziekte en moederschapsrust bij een pensioenmalus
  

  Gesteld door

  cd&v Nahima Lanjri
  

  Beantwoord door

  N-VA Jan Jambon (Minister van Financiën en Pensioenen)
  

  op 9 oktober 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  cd&v eist dat ziekteperiodes (bv. kanker, MS) en moederschapsrust volledig meetellen als gewerkte dagen voor het pensioen, om dubbele afstraffing van zieken en vrouwen (met name pre-2003 bevalling) te voorkomen. Minister Jambon bevestigt dat moederschapsrust gelijkgesteld wordt en dat ziektecorrectie besproken wordt, maar benadrukt re-integratie boven vervroegd pensioen. Lanjri (cd&v) dringt aan op volle gelijkstelling (geen lichte correctie) en noemt dit essentieel voor een rechtvaardige hervorming. De regering onderzoekt nog concrete maatregelen.

  Nahima Lanjri:

  Wie ziek wordt, kiest daar niet voor. Toch riskeren mensen die ooit ernstig ziek zijn geweest, bijvoorbeeld, door kanker, MS of een andere zware ziekte, binnenkort mogelijk een lagere pensioenuitkering als ze vervroegd met pensioen gaan. In die gevallen wil men ziektedagen niet volledig gelijkstellen met effectief gewerkte dagen. Wij willen vanuit cd&v evenwel een pensioenstelsel dat sociaal en rechtvaardig is. Wie de pech heeft gehad om ziek te worden, mag niet nogmaals worden afgestraft bij het pensioen.

  Hetzelfde geldt voor moederschapsrust. Het is logisch dat de dagen van moederschapsrust meetellen voor het pensioen. Dat is in principe ook de bedoeling. Helaas blijkt dat voor vrouwen die v óó r 2003 bevallen zijn, die periodes vaak als ziekteverlof en niet als zwangerschapsverlof werden geregistreerd. Een van de voorgestelde oplossingen is dat vrouwen zelf moeten bewijzen dat ze bevallen zijn, moederschapsrust hebben genomen en niet ziek waren. Stel u voor. Een vrouw van 64 jaar oud vraagt haar pensioen aan en men vraagt haar om aan te tonen dat ze in 1987 geen ziekteverlof, maar moederschapsrust heeft opgenomen. Dat is natuurlijk de wereld op zijn kop en dat willen we niet.

  Daarom, mijnheer de minister, is het voor ons duidelijk: zorg ervoor dat die periodes gelijkgesteld worden. Niet alleen zwangerschapsrust, maar ook ziekteperiodes moeten gelijkgesteld worden voor het pensioen. Op die manier slaat men twee vliegen in één klap: zieken en vrouwen worden niet afgestraft. Geen enkele vrouw zal nog gevraagd worden om te bewijzen dat ze bevallingsverlof heeft opgenomen in plaats van ziekteverlof. Dat is logisch en eerlijk. Dat is een faire pensioenhervorming, iets waar wij allen in dit Parlement voor zouden moeten staan.

  Bent u het daarmee eens?

  Jan Jambon:

  Mevrouw Lanjri, zoals u ongetwijfeld weet, lopen de besprekingen over een mogelijke aanpassing in tweede lezing van de arizonapensioenwet momenteel binnen de regering. Zoals ik vorige week in de Commissie voor Sociale Zaken toelichtte, ligt ook het voorstel op tafel om alle vormen van moederschapsrust gelijk te stellen met effectief gewerkte dagen, zodat voldaan wordt aan de werkvoorwaarden, ook voor de nieuwe vorm van vervroegd pensioen van 60 jaar na 32 effectief gewerkte jaren van elk minstens 234 dagen.

  Ook de discussie over de gelijkstelling van periodes van langdurig ziekte om bij vervroegd pensioen gevrijwaard te worden van de malus wordt zoals afgesproken nog verder gevoerd binnen de regering. Daarbij zal ook het voorstel om te voorzien in een vorm van ziektecorrectie aan bod komen. Het spreekt voor zich dat ik niet kan vooruitlopen op het resultaat van deze besprekingen, maar ik kan wel bevestigen dat de voltallige regering volmondig achter de doelstelling staat om langdurig zieken niet aan hun lot over te laten, maar om extra in te zetten op hun re-integratie, bijvoorbeeld in de vorm van een deeltijdse progressieve werkhervatting. Dat is volgens mij een veel betere oplossing voor henzelf en voor de sociale zekerheid dan hen zo snel mogelijk te laten doorstromen naar een vervroegd pensioen.

  Nahima Lanjri:

  Mijnheer de minister, een pensioenhervorming is nodig als we de pensioenen betaalbaar willen houden, maar die moet rechtvaardig zijn. Ik heb in februari al meteen gezegd dat die ziektedagen moesten meetellen en ik herinner mij dat u zich toen vergiste en dacht dat die ziektedagen meetelden. Elke logisch denkende mens zou immers denken dat die ziektedagen zouden meetellen en dat men daar niet voor afgestraft zou worden. Ik ben bij te horen dat u nog bereid bent om binnen de regering te bekijken hoe we niet alleen de moederschapsrust, maar ook die ziektedagen kunnen meepakken. Voor cd&v moet het meer zijn dan een lichte correctie en moet die periode volledig meetellen. Men kan daar immers niet aan doen, men kiest er niet voor om bijvoorbeeld ALS, MS of kanker te krijgen. Laten we dus kiezen voor een faire en zorgzame pensioenhervorming.

• Vraag: De resultaten van de werkbezoeken op de Balkan (Q56001029P)

  Vraag: Het outsourcen van onze gevangenisfunctie aan Kosovo (Q56001041P)

  veiligheid, justitie en defensie

  De resultaten van de werkbezoeken op de Balkan
  Het outsourcen van onze gevangenisfunctie aan Kosovo
  Evaluatie van internationale justitiële samenwerking en gevangenisbeleid op de Balkan summaryExplanation

  Gesteld door

  MR Victoria Vandeberg
  PS Khalil Aouasti
  

  Beantwoord door

  cd&v Annelies Verlinden (Minister van Justitie)
  N-VA Anneleen Van Bossuyt (Minister van Asiel en Migratie, en Maatschappelijke Integratie)
  

  op 9 oktober 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  België kampt met acute gevangenisoverbevolking (13.000 gedetineerden voor 11.000 plaatsen) en criminaliteit door Albanese netwerken, met 4.200 buitenlandse gedetineerden (waarvan 253 Albanese illegalen). De regering versnelt transfers naar Albanië (307 gevallen) en onderhandelt met Kosovo voor extra detentiecapaciteit, als onderdeel van een hardere terugkeerbeleid voor illegale criminelen, inclusief uitbreiding gesloten centra en levenslange inreisverboden voor terroristen. Kritiek richt zich op verwaarlozing Belgische gevangenissen (vervallen infrastructuur, 700.000 onbetaalde vrije dagen voor bewakers) en ethische/financiële twijfels bij een €300 miljoen-investering in Kosovaarse gevangenissen, terwijl jaarlijks slechts 67 gedetineerden worden gerepatrieerd. De ministers benadrukken pragmatische oplossingen via internationale samenwerking, maar oppositie eist prioriteit voor herstel eigen systeem.

  Victoria Vandeberg:

  Mesdames les ministres, vous revenez d'une mission diplomatique en Albanie et au Kosovo. L'objectif annoncé de cette mission a des impacts directs et essentiels sur des dossiers brûlants dans notre pays, tels que la criminalité organisée, la surpopulation carcérale ou la gestion migratoire.

  Face à cela, des solutions existent et, fort heureusement, elles font même partie de l'accord de gouvernement. Nous nous réjouissons de voir que l'une d'entre elles est discutée et passe enfin du stade de la réflexion à celui de l'action.

  Comme nous le savons, des organisations criminelles albanaises opèrent dans le port d'Anvers. Cette criminalité liée à la drogue gangrène notre pays et ces réseaux ne connaissent pas de frontière. Notre coopération ne doit pas en connaître non plus.

  En ce qui concerne la surpopulation carcérale, les chiffres parlent d'eux-mêmes: 13 000 détenus pour 11 000 places. La Belgique se passerait bien de ce record, avec pour résultats des gardiens épuisés, des conditions indignes ainsi que des peines écourtées pour libérer de la place, au détriment du message adressé aux victimes.

  Parmi ces détenus, près de 4 500 n'ont pas la nationalité belge. Pour le MR, ce chiffre doit baisser durant cette législature. Ces personnes doivent pouvoir purger leur peine également dans leur pays d'origine ou dans d'autres États partenaires comme celui du Kosovo.

  Mesdames, notre système judiciaire carcéral menace de s'effondrer sous son propre poids si rien n'est fait. Pouvez-vous dès lors nous préciser quels sont les résultats concrets de votre mission? L'accord avec l'Albanie qui concerne 307 détenus sera-t-il rapidement et systématiquement mis en œuvre? Qu'en est-il du partenariat avec le Kosovo? Combien de détenus pourraient y être transférés? Dans quel délai? Le service en charge des transfèrements a-t-il été réorganisé et renforcé comme prévu?

  Khalil Aouasti:

  Mesdames les ministres, quelle est la situation aujourd'hui en Belgique? Treize mille détenus pour une capacité de 11 000 places; 370 personnes qui dorment sur des matelas à terre; des détenus livrés à eux-mêmes, sans soins et sans prise en charge; des agents pénitentiaires et du personnel de soins qui sont agressés, menacés, épuisés.

  Ce tableau peu aguicheur, mesdames les ministres, n'est pas le fruit d'une exagération. Il est dressé par vos propres agents pénitentiaires via leurs syndicats, vos directeurs de prison, votre administration pénitentiaire. Tous s'accordent sur un point: la situation a atteint des sommets d'inhumanité.

  Mesdames les ministres, votre politique pénitentiaire se caractérise, je dois le dire et j'en suis désolé, par un manque de vision et des mesures inefficaces. La loi d'urgence votée en juillet est déjà un échec. Aujourd'hui, alors que les palais de justice et les prisons de notre pays tombent en ruines, votre gouvernement se prépare à dépenser des sommes faramineuses pour construire une prison au Kosovo au lieu de réinvestir dans nos propres infrastructures.

  L'externalisation de notre politique pénitentiaire négociée cet été, est une absurdité budgétaire, une trahison sociale et un renoncement sur le plan des droits humains. Absurdité budgétaire, car il faut investir dans nos infrastructures en Belgique, pas au Kosovo. Trahison sociale car, au vu des conditions de rémunération au Kosovo, vous allez organiser volontairement la concurrence avec nos propres agents pénitentiaires. Renoncement, un de plus pour les droits humains car comment allez-vous obtenir des garanties en termes de détention humaine digne et d'accès aux tribunaux dans un état étranger?

  Mesdames les ministres, quels sont les détails de l'accord de principe conclu avec le Kosovo? Quel budget sera alloué pour ce projet et pourquoi ne pas l'investir en Belgique dans nos infrastructures?

  Annelies Verlinden:

  Sur un total de 13 198 détenus, un tiers sont en séjour irrégulier dans notre pays – soit 4 200 détenus. Cette situation est évidemment intenable. Notre gouvernement s'est fixé comme une priorité de lutter contre cette surpopulation et cette irrégularité.

  Avec ma collègue, la ministre Van Bossuyt, nous avons développé des solutions concrètes pour résoudre la problématique des détenus sans titre de séjour et, par conséquent, traiter la question de la surpopulation.

  Dans ce contexte, la mission au Kosovo et en Albanie revêtait une importance stratégique. Mes priorités dans le cadre de cette mission étaient claires: stimuler le retour des détenus sans titre de séjour, exploiter la capacité de détention dans les Balkans et renforcer la coopération dans la lutte contre le crime organisé.

  Nos prisons comptent aujourd'hui pas moins de 253 détenus albanais sans droit de séjour. L'exécution de leur peine en Albanie permettrait d'alléger la surpopulation. J'ai convenu avec le ministre albanais de la Justice que nous entamerons des négociations sur le transfert accru des détenus albanais.

  Par ailleurs, des discussions constructives ont eu lieu avec la présidente du Kosovo et son ministre de la Justice concernant leur capacité de détention, afin d'y accueillir les détenus sans droit de séjour. À cet égard, les autorités kosovares ont clairement exprimé leurs ambitions européennes. Nous en ferons part au gouvernement afin que les prochaines étapes puissent être discutées.

  Monsieur Aouasti, ce n'est pas une absurdité. Cela pourrait être une partie de solution à la surpopulation.

  La mission a donc ouvert des portes. C'est uniquement de cette manière et dans un esprit de coopération que nous pourrons apporter des améliorations. Jour après jour, nous travaillons à trouver des solutions pour lutter contre la surpopulation carcérale, la criminalité et l'illégalité. Les citoyens peuvent compter sur nous.

  Anneleen Van Bossuyt:

  Chères collègues, ce gouvernement a une ambition claire: intensifier considérablement le retour de criminels illégaux. Pour y parvenir, nous joignons le geste à la parole en investissant dans chaque maillon du processus de retour.

  Première action: la prévention. La mission en Albanie et au Kosovo a été constructive. Nous avons conclu des arrangements visant à lutter contre les flux irréguliers vers la Belgique et à accélérer les retours vers l'Albanie et le Kosovo. Ainsi, nous mettrons en place cette année une plateforme numérique qui permettra notamment à la Belgique et à l'Albanie d'identifier plus rapidement et de manière plus sûre les ressortissants. Nous avons également abordé ce point au Kosovo.

  Deuxième action: les personnes sans droit de séjour doivent repartir. Nous devons éviter que ces personnes se retrouvent ici dans une zone grise où la criminalité est souvent la seule issue. Il s'agit donc d'un retour volontaire si possible, forcé si nécessaire. C'est pourquoi je renforce mes services, afin de prendre des décisions plus rapidement et de ne pas donner de faux espoirs aux gens.

  Troisième action: la lutte contre la criminalité commise par des personnes dépourvues de droit de séjour. Ces personnes doivent être contraintes au retour dans leur pays. Afin d'accélérer ce processus de retour, nous augmentons le nombre de places dans les centres fermés. Les visites domiciliaires auront, elles aussi, un impact non négligeable. Nous concluons en outre de nouveaux partenariats avec les pays d'origine selon le principe du "donnant-donnant". Nous instaurons également une interdiction d'entrée à vie pour les terroristes. Nous renforçons nos services de retour, augmentons le nombre d'escorteurs et veillons à ce que ceux qui refusent de partir soient éloignés de notre territoire.

  Ce gouvernement opte résolument pour la sécurité, la responsabilité et la mise en place d'une politique de retour crédible qui protège nos citoyens.

  Victoria Vandeberg:

  Mesdames les ministres, je me réjouis évidemment d'entendre que la coopération avec d'autres États se met en place pour justement construire ou louer des prisons, et que cela avance concrètement. Je vous remercie pour vos réponses. Je reste un peu sur ma faim pour le côté justice et pénitentiaire, notamment sur la question du renfort du service chargé du transfert des personnes dans leur pays d'origine.

  Nous avons bien compris le diagnostic, madame la ministre de la Justice, et les difficultés qui sont rencontrées, mais les constats n'ont jamais vidé les prisons. Ici, il est temps de passer de l'analyse à l'action. Nous vous soutiendrons évidemment dans cette voie, pour ne pas uniquement décrire les problèmes mais également les résoudre.

  Khalil Aouasti:

  Mesdames les ministres, j'aurais espéré une réponse radicalement différente. La prison de Saint-Gilles est infestée par la mérule. Celle de Lantin s'effondre sur elle-même. Mons et Tournai débordent. Des personnes dorment au sol, mais les millions dont vous disposerez peut-être ne seront pas investis dans nos infrastructures, ils seront investis au Kosovo. Les agents pénitentiaires sont loyaux. Ils sont malades. Nos agents pénitentiaires comptabilisent 700 000 jours de congé en retard. Mais ce que vous allez faire, c'est organiser la concurrence avec des travailleurs kosovars. Et tout ça sous couvert d'efficacité. En moyenne, 67 détenus ont été rapatriés par an entre 2015 et 2024. C'est pour cela que vous allez construire et investir plus de 300 millions d'euros au Kosovo, mesdames les ministres. Je vais finir avec une citation de Mark Twain: "Celui qui ouvre une prison doit savoir qu'on ne la fermera plus" (…)

• Vraag: Chat Control (Q56001023P)

  Chat Control
  

  Gesteld door

  VB Dieter Keuten
  

  Beantwoord door

  MR Bernard Quintin (Minister van Veiligheid en Binnenlandse Zaken)
  

  op 9 oktober 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De N-VA/Vlaams Belang kaarten de wisselende en ontwijkende houding van de regering aangaande EU’s omstreden *Chat Control*-voorstel (scannen privéchats voor kindermisbruik) aan: terwijl partijen en ministers tegenstrijdige signalen geven (van "hel" tot "wellicht tegen"), ontbreekt een officieel Belgisch standpunt ondanks herhaalde Europese vergaderingen. Minister Quintin (Open Vld) bevestigt dat de regering nog geen beslissing nam, maar benadrukt de noodzaak om kindermisbruik te bestrijden *zonder privacy* te schenden—een evenwicht dat breed gedragen zou worden. Keuten (VB) eist transparantie en afwijzing van het "monster"-voorstel, dat volgens hem al jaren via achterkamers wordt doorgedrukt, en wijst op wantrouwen bij burgers door het gebrek aan duidelijke lijn.

  Dieter Keuten:

  Vijf weken geleden riep de N-VA dat Chat Control een monster is.

  Mijnheer de minister, uw partijvoorzitter vergeleek Chat Control met de hel.

  Vier weken geleden vond een vergadering van de Raad van Europa plaats, waarin vertegenwoordigers van uw regering verklaarden dat België de huidige tekst kan goedkeuren.

  Drie weken geleden zei Bart De Wever hier op deze plaats dat de regering er nog niet over had vergaderd en dat er dus nog geen standpunt was ingenomen. Ook vandaag weigert Bart De Wever te antwoorden.

  Vorige week was het de beurt aan Matthias Diependaele. Hij zei dat hij de wet in principe kon steunen, mits er nog wat aan gewerkt en bijgeschaafd wordt.

  Gisteren zei minister Francken dat België wellicht tegen zal stemmen. Wellicht.

  Gisterennamiddag was het uw beurt, mijnheer de minister . U herhaalde dat de regering nog geen standpunt heeft ingenomen.

  Wat is het nu? Wij willen duidelijkheid. Wij eisen transparantie.

  Blijkbaar vond gisteravond opnieuw een vergadering van de Raad van Europa plaats. Wat hebben uw vertegenwoordigers op die vergadering gezegd? Zal België voorstemmen, zich onthouden, tegenstemmen, of mogen we het niet weten?

  Bernard Quintin:

  Mijnheer de volksvertegenwoordiger, gisteren heb ik tijdens het actualiteitsdebat in de commissie voor Binnenlandse Zaken al uitgebreid geantwoord op acht vragen over dat onderwerp, onder meer op een vraag van uw fractieleidster, mevrouw Barbara Pas.

  Het debat was gisteren uitgeput en er is vandaag geen nieuwe informatie te melden. Dat gezegd zijnde, en uit respect voor het Parlement, wil ik toch kort antwoorden.

  De nieuwe CSAM-verordening heeft tot doel een Europese structuur op te richten om kindermisbruikmateriaal beter op te sporen en aan te pakken. Internetplatformen zouden eerst een risicoanalyse moeten uitvoeren en gepaste maatregelen moeten nemen. Enkel wanneer die maatregelen onvoldoende blijken, kan een gerechtelijke autoriteit een detection order opleggen.

  Over de positie van België kan ik kort zijn. De regering heeft ter zake nog geen standpunt ingenomen.

  Er kan geen enkele twijfel over bestaan dat wij de strijd tegen online kindermisbruik willen versterken. Als liberaal hecht ik bovendien veel belang aan onze vrijheden en dus ook aan het recht op privacy.

  Ik weet dat die twee bezorgdheden worden gedeeld door een brede meerderheid en mogelijk zelfs de unanimiteit van de leden van dit Huis wegdraagt.

  Ik twijfel er, ten slotte, niet aan dat uw fractie de eerste minister nader zal ondervragen over het standpunt dat de regering in het dossier zal innemen.

  Dieter Keuten:

  Mijnheer de minister, ik dank u voor het duidelijk antwoord. Collega’s, nog steeds is geen standpunt ingenomen. Hoe is dat mogelijk? Gisteren in de commissie was iedereen tegen. Alle partijen zijn tegen, maar de regering neemt geen standpunt in. Dat is onbegrijpelijk. De mensen vertrouwen het niet meer. Chat Control is een monster. Dat monster moet niet uitgesteld of aangepast worden, maar weggestemd. Het Vlaams Belang stelt dat al vier jaar. Al vier jaar strijden wij tegen het voorstel dat men in de Europese achterkamers probeert door te duwen. In 2024 nog was het Alexander De Croo, die vandaag opnieuw niet aanwezig is, die het opnieuw op de Europese agenda zette. Wij eisen transparantie. Stop de achterkamertjes. Geef duidelijkheid, want de Vlaming vertrouwt het niet meer. Bart De Wever houdt mooie speeches voor deregulering, maar hij spreekt zich nooit uit tegen Europese (…).

• Vraag: De schietpartijen in Sint-Gillis en de drugshandel (Q56001034P)

  gezondheid en welzijn

  De schietpartijen in Sint-Gillis en de drugshandel
  

  Gesteld door

  Les Engagés Ismaël Nuino
  

  Beantwoord door

  MR Bernard Quintin (Minister van Veiligheid en Binnenlandse Zaken)
  

  op 9 oktober 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De discussie draait om de vertraging in de uitvoering van 20 anti-narcotraficmaatregelen uit het regeerakkoord, met name in Brussel, waar fusillades (zoals in Saint-Gilles) en onderfinanciering van lokale politiezones de veiligheid ondermijnen. Minister Quintin benadrukt lopende acties zoals politiële versterking (31 extra eenheden, 40 vanaf 2025), anti-witwasoperaties (Belfi), camera’s (€20M) en militaire steun, maar erkent dat de fusie van politiezones en "Grandes Villes"-plannen weerstand oproepen. Nuino dringt aan op snel refinancieren van onderbetaalde lokale zones (cruciaal voor eerste lijnsbestrijding) en transparantie via een dashboard om de voortgang van de maatregelen te monitoren, met als kernboodschap: veiligheid als fundamenteel recht mag in Brussel niet langer wachten.

  Ismaël Nuino:

  Monsieur le ministre, je sais que vous avez beaucoup de dossiers à traiter pour le moment. La semaine dernière, mon très estimé collègue Lutgen vous posait encore une question sur l'un d'eux. En tout cas, nous serons absolument d'accord pour reconnaître que la priorité doit être réservée au narcotrafic. En effet, celui-ci entraîne des conséquences dramatiques sur la sécurité des Belges et plus particulièrement des Bruxellois.

  Je souhaitais vous poser une question sur la fusillade qui a encore eu lieu cette semaine à Saint-Gilles. Au regard des trop nombreuses fusillades qui l'ont précédée, je me suis rendu compte que je vous avais posé la même question en séance plénière voici six mois. Par conséquent, ma question est une sorte de clause de rendez-vous pour savoir où vous en êtes dans l'application de l'accord de gouvernement et dans l'exécution de ses mesures. Je sais que, le 1 er octobre, vous avez eu l'occasion de pouvoir faire le point et de parler de la task force.

  Cela dit, je souhaiterais savoir où l'on en est dans l'application de la vingtaine de mesures figurant dans l'accord de gouvernement et qui sont pratiquement les meilleures dont nous puissions disposer, puisque nous avions à table le bourgmestre d'Anvers. En effet, il est le premier à avoir eu à affronter le narcotrafic en Belgique et à avoir connu les fusillades – bien avant Bruxelles. Il sait donc de quoi il parle. Il n'est pas nécessaire de parler de ces initiatives dans une task force, car elles nécessitent d'être prises le plus rapidement possible. Parmi elles, on trouve la création d'un Fonds drogues, la technique du " Follow the value " – qui consiste à s'attaquer au portefeuille des narcotrafiquants, à leur faire mal à travers leurs moyens financiers –, peut-être encore la surveillance de la criminalité organisée afin d'en mieux connaître le fonctionnement et de voir comment, à Bruxelles en particulier, certains commerces servent à blanchir de l'argent. Toutes ces mesures existent.

  Monsieur le ministre, selon quel calendrier allez-vous appliquer ces dispositions? Quelles sont les mesures que vous avez déjà prises? Je sais que vous avez fait beaucoup, mais il reste encore beaucoup de choses à accomplir. J'aimerais en savoir plus.

  Bernard Quintin:

  Monsieur le député, j'ai en effet beaucoup de choses à faire, ce qui est normal. Nous sommes payés pour cela.

  Je n'ai pas attendu l'incident à Saint-Gilles pour être interpellé sur le sujet. Je suis sur le terrain plus que régulièrement, à la rencontre des habitants et aussi des forces de l'ordre. À la fin de l'été, j'étais avec les habitants de la place Bethléem, où la fusillade – avec des balles qui se sont fichées dans une école – a eu lieu. Je suis aussi allé à Molenbeek, à Anderlecht ainsi qu'à d'autres endroits.

  Je tiens quand même à rappeler ici que ce sont les zones de police locale qui s'organisent pour la première ligne. Dans le cas de la zone Midi – puisque vous parliez de Saint-Gilles –, c'est une zone avec trois communes. Il y a un président de zone, le bourgmestre d'Anderlecht, un chef de corps, et plus de 1 000 policiers, dont je salue le travail au quotidien. La police fédérale, elle, vient en soutien. C'est le principe même de la police intégrée à deux niveaux. Ce soutien fédéral est constant – c'est en tout cas ainsi depuis le début de mon mandat – avec des dizaines de policiers fédéraux qui sont tous les jours sur le terrain, un renforcement de la PJF de Bruxelles comme cela a été demandé: 31 unités, et 40 qui seront engagées de manière pérenne à partir du 1 er novembre 2025.

  Les actions sont claires. Je les ai déjà listées et je les mets en place. Elles sont en effet dans l'accord de gouvernement. Premièrement, nous avons la fusion des zones de police à Bruxelles, dont je rappelle que l'objectif est une meilleure sécurité pour toutes les Bruxelloises et tous les Bruxellois, par une meilleure allocation des moyens, y compris les actions d'intervention et la police de proximité. Deuxièmement, nous avons le plan "Grandes Villes" que j'ai annoncé à la fin de l'été, avec des mesures FIPA (Full Integrated Police Actions), des mesures coup de poing – nous en avons déjà eu deux organisées à Bruxelles, mais elles peuvent l'être dans d'autres villes – avec le plan "Caméras" de 20 millions que j'ai mis sur la table, les militaires en rue pour renforcer la sécurité et des actions anti-blanchiment appelées Belfi à Bruxelles, et portant d'autres noms ailleurs.

  Comme ces actions sont dans l'accord de gouvernement, je sais que j'aurai le soutien de tous les partis de la majorité, et peut-être même de l'opposition, pour mettre en œuvre toutes ces mesures pour la sécurité de tous nos concitoyens.

  Ismaël Nuino:

  Merci monsieur le ministre. Vous avez listé les mesures que vous mettez en place. Vous savez que la fusion des zones de police génère des réticences importantes au niveau local. Mais vous savez aussi qu’une des demandes, et une des autres choses qui se trouvent dans l’accord de gouvernement, c’est le refinancement des zones de police locale, qui sont la première ligne pour faire face au crime. Et ce refinancement, il doit arriver le plus rapidement possible parce qu’aujourd’hui, on sait que Bruxelles, structurellement, est sous-financée par rapport à son nombre d’habitants. Et donc, ce à quoi je vous encourage, c’est à pouvoir agir le plus rapidement possible pour donner des moyens financiers à la zone de police locale qu’il y aura à Bruxelles, pour qu’elle puisse réellement agir. Un autre élément, peut-être, c’est de faire en sorte d’avoir une meilleure visibilité et un dashboard sur ces 20 mesures. Vous avez également parlé de mesures qui ne se trouvent pas dans l’accord de gouvernement. Les militaires dans les rues, ça n'est pas dans l’accord de gouvernement de cette manière. Mais ce qu’on doit faire, c’est pouvoir avoir un dashboard sur les mesures et la manière dont elles évoluent. Vous serez d’accord avec moi, la sécurité est un droit fondamental. Les Bruxellois y ont droit aussi.

• Vraag: De reactie van de regering op de roep om een doortastender klimaatbeleid (Q56001022P)

  Vraag: De klimaatmars en het Nationaal Energie- en Klimaatplan (Q56001039P)

  klimaat, energie en landbouw

  De reactie van de regering op de roep om een doortastender klimaatbeleid
  De klimaatmars en het Nationaal Energie- en Klimaatplan
  Maatschappelijke druk, overheidsbeleid en actieplannen voor versnelde klimaatdoelstellingen summaryExplanation

  Gesteld door

  Ecolo-Groen Meyrem Almaci
  PVDA-PTB Julien Ribaudo
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Jean-Luc Crucke (Minister van Mobiliteit, Klimaat en Ecologische Transitie)
  

  op 9 oktober 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Meyrem Almaci en Julien Ribaudo bekritiseren scherp dat de Belgische regeringen – ondanks massale klimaatprotesten, wetenschappelijke rapporten en VN-waarschuwingen – hun ambities voor hernieuwbare energie, uitstootreductie en klimaatrechtvaardigheid drastisch verlagen, terwijl fossiele subsidies (18 miljard in 2023) en militaire uitgaven (34 miljard) ongemoeid blijven. Almaci stelt dat Vlaanderen elk klimaatbeleid heeft geschrapt en wijst op de 8,5 miljard jaarlijkse kosten van nietsdoen volgens het Planbureau, terwijl Ribaudo het nationale Energie-Klimaatplan als "teleurstellend" en "achteruitgang" afschildert, met uitgestelde windmolens, ingekorte waterstofplannen en prioriteit voor F-35’s boven groene investeringen. Minister Jean-Luc Crucke verdedigt de regering door te benadrukken dat het Plan Nationaal Energie-Klimaat en het Sociaal Klimaatplan – unieke akkoorden tussen gewesten en federaal niveau – "concrete acties" zijn zoals afbouw van diesel-subsidies en accijnsverschuivingen, maar erkent dat fossiele steun traag wordt afgebouwd "met oog voor economische impact". Hij roept op tot eenheid in plaats van divisie, terwijl Almaci en Ribaudo zijn "akkoorden" als onvoldoende en te laat afdoen, met de dreiging van verdere bezuinigingen en criminalisering van klimaatactivisten.

  Meyrem Almaci:

  Mijnheer de minister, kent u het boek Collapse van Jared Diamond? Het is een schitterend boek, dat beschrijft hoe beschavingen door foute politieke keuzes ondergaan. In veel van die beschavingen bleek klimaatverandering een van de drijvende factoren achter die ondergang.

  Ik heb iets bij dat sinds 2020 op mijn kantoor hangt, namelijk de cover van Time Magazine , dat toen titelde One Last Chance, waarmee het bedoelde to save the planet . Men zou denken dat met alle zaken van de voorbije jaren, met alle rapporten en met de tienduizenden mensen die vorige zondag op straat kwamen, onze regeringen, álle regeringen, de hand aan de ploeg zouden slaan en een ambitieus beleid zouden voeren.

  Toch zien we iets anders. Onze regering is vol op de rem gaan staan. De Vlaamse regering evenzeer, die heeft zelfs haar laatste schaamlapje, namelijk het renovatiebeleid, gewoon in de vuilnisbak gekieperd. Al onze doelen zijn naar beneden bijgesteld, of het nu gaat om hernieuwbare energie, de reductie van de uitstoot, internationale solidariteit of klimaatrechtvaardigheid.

  Die tienduizenden mensen zijn niet zomaar op straat gekomen. Ze zijn op straat gekomen omdat ze iets vinden wat ik als politicus logisch vind, maar wat blijkbaar in deze tijden niet meer zo evident is, namelijk dat bij grote macht ook grote verantwoordelijkheid hoort. Zij vragen dat onze regeringen die verantwoordelijkheid opnemen, om te doen wat ook de VN zegt, namelijk die race van de klimaatcrisis winnen. It’s a race we can win .

  Mijnheer de minister, wat zult u doen? In de ballonnetjes rond de begroting valt immers heel hard op dat al die fossiele subsidies ongemoeid blijven. Er is niet veel sprake van vergroening. Het rapport van het Planbureau is blijkbaar niet aangekomen. Blijft de regering toondoof? Wat zult u zeggen aan de mensen die op straat kwamen?

  Julien Ribaudo:

  Monsieur le ministre, dimanche, nous étions 30 000 dans les rues – des étudiants, des retraités, des familles –, pour rappeler que le changement climatique est une réalité avec des conséquences humaines, sociales et économiques bien concrètes. Monsieur le ministre, ce que j'adore dans les marches pour le climat, à part l'ambiance, ce sont les slogans, ces petites phrases courtes mais puissantes que l'on scande. Celle qui m'a le plus marqué ce dimanche était: "La mer monte, notre colère aussi". En effet, c'est bien de cela qu'il s'agit. Nous étions 30 000 à dénoncer l'inaction et le manque d'ambition de nos gouvernements, et de votre gouvernement. Même votre parti, Les Engagés, était là, dans la rue, monsieur le ministre, pour dénoncer la politique de son propre gouvernement. C'est dire l'ampleur du problème.

  Les gens étaient là pour réclamer un vrai changement de cap, un basculement, des investissements publics, de meilleurs transports publics, des logements rénovés, de l'énergie verte et abordable, et une industrie durable tournée vers l'avenir. Mais votre gouvernement fait l'inverse. Les éoliennes sont reportées. L'île énergétique est rabotée. On fait des économies sur le réseau hydrogène. Le Plan national é nergie-Climat arrive avec plus d'un an de retard et, finalement, n'est même pas à la hauteur des enjeux.

  Vous n'êtes pas seulement le gouvernement de la casse sociale, vous êtes aussi le gouvernement de la casse écologique. Pendant que vous essayez de voler nos pensions, vous expliquez qu'il n'y a pas d'argent pour le climat. Mais pour le militaire, l'armement, la guerre, là, 34 milliards apparaissent en un claquement de doigts.

  Monsieur le ministre, comment justifiez-vous à ces 30 000 personnes qui étaient dans la rue ce manque d'ambition? Quelles garanties pouvez-vous donner sur la mise en œuvre d'un plan qui était déjà insuffisant, maintenant que votre gouvernement prépare de nouvelles coupes budgétaires?

  Jean-Luc Crucke:

  Geachte Kamerleden, mevrouw Almaci, ik kan u verzekeren dat ik het boek Collapse heb gelezen en ik raad het iedereen aan. Afgelopen zondag stapten 20.000 tot 30.000 mensen mee in de klimaatmars in Brussel. Deze keer stond het thema financiën centraal. Burgers merken terecht op dat België in 2023 ongeveer 18 miljard euro aan steun voor fossiele brandstoffen heeft uitgekeerd. Dat is een stijging van 1,5 miljard euro ten opzichte van 2021. Onder de vivaldiregering zijn die subsidies helaas toegenomen in plaats van afgebouwd. Wij willen het nu anders en beter doen.

  In het regeerakkoord is vastgelegd dat de regering zal onderzoeken welke subsidies binnen welke realistische termijnen kunnen worden afgebouwd. Daarbij wordt aandacht besteed aan de economische impact, zonder negatieve gevolgen voor de koopkracht en de ondernemingskosten.

  Dat werd verder uitgewerkt in onze federale energie- en klimaatplannen, waarbij ik zal waken over de implementatie van onder andere de vermindering van de subsidies voor professionele diesel en het verschuiven van de accijnzen van elektriciteit naar fossiele brandstoffen.

  Monsieur Ribaudo, vous me dites que dans une marche, ce qui vous intéresse, ce sont les slogans. Vous le dites d'ailleurs avec un certain sourire, et je peux comprendre que cela fasse parfois sourire. Un beau mot n'est jamais en soi un mauvais mot. Mais moi, ce qui m'intéresse, au-delà des slogans, c'est l'action.

  Vous avez signalé que certains partis politiques de la majorité comme de l'opposition étaient présents à la marche de dimanche. Si je n'y étais pas, c'est parce que je pense que le rôle d'un ministre, c'est d'abord d'agir, mais aussi de respecter ceux qui manifestent – et vous savez que je partage un certain nombre de slogans. Notre action, monsieur Ribaudo, a été d'obtenir un accord sur le Plan national é nergie-Climat entre les trois Régions et le fédéral et, dans la même foulée, d'avoir un accord sur le Plan social climat. Ça, ce sont des actes. Et ça, aucun gouvernement ne l'avait fait auparavant.

  On peut me dire que des tensions existent parfois entre les entités fédérées et le fédéral. Mais moi, je veux d'abord avoir du respect pour mes collègues des entités fédérées et, en particulier, pour ma collègue Melissa Depraetere, qui a eu, je trouve, l’élégance, le talent et le dash pour trouver un accord au sein d'un gouvernement et avec les autres gouvernements. C'est cet équilibre-là, le fait de travailler ensemble, qui m'importe pour que demain on puisse aussi être plus forts.

  Certains cherchent la division, moi c'est plutôt l'union. Il paraît que l'union fait la force, c'est encore quelque chose qui vaut pour moi.

  Meyrem Almaci:

  Mijnheer de minister, over Vlaanderen zal ik niet veel zeggen, behalve dat uw vrienden van Vooruit u compleet in de steek hebben gelaten en, vooral, het klimaatbeleid in de vuilbak hebben gekieperd. Dat is wat er is gebeurd. Er is geen klimaatbeleid meer in Vlaanderen. De meest welvarende regio in ons land laat u gewoonweg in de steek.

  Het is heel duidelijk. De reden waarom ik die cover heb meegebracht, is omdat de tijd in ons nadeel speelt. Elke tiende van een graad telt, elke euro telt. Niets doen zal ons letterlijk en figuurlijk heel veel geld kosten, volgens het Planbureau maar liefst 8,5 miljard euro per jaar. Slechts 1 % op deze wereld is verantwoordelijk voor het gros van de vervuiling, maar die 1 % wordt in alle begrotingsballonnetjes ongemoeid gelaten. Dat stel ik vandaag vast. Na jaren het voortouw te hebben genomen, hinkt ons land plots achterop. Er is geen coherent plan, geen strategie en de huidige koers is onaanvaardbaar. Ik reken op u om die aan te pakken. Ik zal u daarop afrekenen.

  Julien Ribaudo:

  Monsieur le ministre, il ne manquerait plus que cela que l’on n’ait pas d’accord! L’Europe l’attend depuis un an. Mais avoir un accord n’est pas une fête en soi, il faut regarder ce qu’il contient. Et cet accord est plus que décevant. La société civile a dit que c'était encore moins bon que précédemment, avec les autres gouvernements. Nous n’en sommes nulle part en termes de politique climatique. La seule réponse que vous apportez, c’est de dire que vous avez fait un choix. Ce choix, c’est acheter des F-35 plutôt que des trains qui roulent; des F-35 plutôt qu’un plan ambitieux national de rénovation à grande échelle. En plus, votre gouvernement est d’accord pour nous faire payer des factures encore plus chères. Et votre gouvernement a pour projet de criminaliser les gens qui sortent dans la rue pour dire: "On en veut plus. On veut plus que cela." Vous allez criminaliser le mouvement écologique. Vous tournez le dos au climat. Nous ne pouvons l’accepter, et nous serons nombreux dans la rue pour vous le rappeler.

Voorstellen

De voorstellen en wetsontwerpen die besproken werden tijdens deze vergadering en de bijbehorende stemmingen.

• Voorstel: Wetsontwerp houdende instemming met het Samenwerkingsakkoord van 10 januari 2024 tussen de Federale Staat, het Vlaamse Gewest, het Waalse Gewest en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest met betrekking tot de toewijzing en de verdeling van het bedrag dat is vastgelegd in artikel 2 van de beslissing van het Comité van Ministers van de Belgisch-Luxemburgse Economische Unie (BLEU) van 14 december 2001, zoals gewijzigd bij de beslissing van het Comité van Ministers van de BLEU van 31 augustus 2021

  Wetsontwerp houdende instemming met het Samenwerkingsakkoord van 10 januari 2024 tussen de Federale Staat, het Vlaamse Gewest, het Waalse Gewest en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest met betrekking tot de toewijzing en de verdeling van het bedrag dat is vastgelegd in artikel 2 van de beslissing van het Comité van Ministers van de Belgisch-Luxemburgse Economische Unie (BLEU) van 14 december 2001, zoals gewijzigd bij de beslissing van het Comité van Ministers van de BLEU van 31 augustus 2021

  Ingediend door

  overheid
  

  1 stemming

  Wetsontwerp houdende instemming met het Samenwerkingsakkoord van 10 januari 2024 tussen de Federale Staat, het Vlaamse Gewest, het Waalse Gewest en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest met betrekking tot de toewijzing en de verdeling van het bedrag dat is vastgelegd in artikel 2 van de beslissing van het Comité van Ministers van de Belgisch-Luxemburgse Economische Unie (BLEU) van 14 december 2001, zoals gewijzigd bij de beslissing van het Comité van Ministers van de BLEU van 31 augustus 2021 (1000/1)

  85.6%

  14.4%

  yes (119) no (0) abstain (20)

  totalVotes: 139/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Bekijk dossier 1000

• Voorstel: Wetsontwerp houdende goedkeuring van de inschrijving van België op de algemene kapitaalverhoging van de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling

  Wetsontwerp houdende goedkeuring van de inschrijving van België op de algemene kapitaalverhoging van de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling

  Ingediend door

  overheid
  

  1 stemming

  Wetsontwerp houdende goedkeuring van de inschrijving van België op de algemene kapitaalverhoging van de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling (1001/1)

  77.0%

  23.0%

  yes (107) no (0) abstain (32)

  totalVotes: 139/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Bekijk dossier 1001

• Voorstel: Wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 11 april 1994 betreffende de openbaarheid van bestuur teneinde ontvankelijkheidsvoorwaarden in te voeren voor de indiening van verzoeken om advies bij de Commissie voor de toegang tot en het hergebruik van bestuursdocumenten, afdeling openbaarheid

  Wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 11 april 1994 betreffende de openbaarheid van bestuur teneinde ontvankelijkheidsvoorwaarden in te voeren voor de indiening van verzoeken om advies bij de Commissie voor de toegang tot en het hergebruik van bestuursdocumenten, afdeling openbaarheid

  Ingediend door

  cd&v Franky Demon
  cd&v Steven Matheï
  cd&v Koen Van den Heuvel
  

  5 stemmingen

  Stemming over amendement nr. 5 van Greet Daems cs tot invoeging van een artikel 1/1(n). (662/7)

  24.5%

  61.2%

  14.4%

  yes (34) no (85) abstain (20)

  totalVotes: 139/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Stemming over amendement nr. 6 van Greet Daems cs tot invoeging van een artikel 1/2(n). (662/7)

  24.5%

  61.2%

  14.4%

  yes (34) no (85) abstain (20)

  totalVotes: 139/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Stemming over amendement nr. 4 van Werner Somers op artikel 2. (662/7)

  14.5%

  85.5%

  yes (20) no (118) abstain (0)

  totalVotes: 138/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Stemming over amendement nr. 7 van Greet Daems cs op artikel 2. (662/7)

  33.8%

  61.2%

  5.0%

  yes (47) no (85) abstain (7)

  totalVotes: 139/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Geheel van het wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 11 april 1994 betreffende de openbaarheid van bestuur teneinde ontvankelijkheidsvoorwaarden in te voeren voor de indiening van verzoeken om advies bij de Commissie voor de toegang tot en het hergebruik van bestuursdocumenten, afdeling openbaarheid (662/6)

  80.6%

  19.4%

  yes (112) no (0) abstain (27)

  totalVotes: 139/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Bekijk dossier 662

• Voorstel: Wetsontwerp tot wijziging van de wet van 19 maart 2023 tot wijziging van de wet van 15 december 1980 betreffende de toegang tot het grondgebied, het verblijf, de vestiging en de verwijdering van vreemdelingen, wat betreft het inreis-uitreissysteem

  Wetsontwerp tot wijziging van de wet van 19 maart 2023 tot wijziging van de wet van 15 december 1980 betreffende de toegang tot het grondgebied, het verblijf, de vestiging en de verwijdering van vreemdelingen, wat betreft het inreis-uitreissysteem

  Ingediend door

  overheid
  

  1 stemming

  Wetsontwerp tot wijziging van de wet van 19 maart 2023 tot wijziging van de wet van 15 december 1980 betreffende de toegang tot het grondgebied, het verblijf, de vestiging en de verwijdering van vreemdelingen, wat betreft het inreis-uitreissysteem (1048/3)

  91.4%

  8.6%

  yes (127) no (0) abstain (12)

  totalVotes: 139/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Bekijk dossier 1048

• Voorstel: Wetsvoorstel betreffende het versturen van een sensibiliseringsbrief inzake de gewijzigde veiligheidssituatie waarvoor de toegang tot bepaalde informatiegegevens van het Rijksregister van natuurlijke personen aan het ministerie van Landsverdediging noodzakelijk is

  Wetsvoorstel betreffende het versturen van een sensibiliseringsbrief inzake de gewijzigde veiligheidssituatie waarvoor de toegang tot bepaalde informatiegegevens van het Rijksregister van natuurlijke personen aan het ministerie van Landsverdediging noodzakelijk is

  Ingediend door

  N-VA Peter Buysrogge
  Les Engagés Luc Frank
  MR Mathieu Michel
  Vooruit Axel Weydts
  cd&v Koen Van den Heuvel
  

  2 stemmingen

  Stemming over amendement nr. 17 van Christophe Lacroix op artikel 2. (949/10)

  33.8%

  56.8%

  9.4%

  yes (47) no (79) abstain (13)

  totalVotes: 139/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Geheel van het wetsvoorstel betreffende het versturen van een sensibiliseringsbrief inzake de uitdagingen op het vlak van veiligheid waarvoor de toegang tot bepaalde informatiegegevens van het Rijksregister van natuurlijke personen door het ministerie van Landsverdediging noodzakelijk is (nieuw opschrift) (949/9)

  74.5%

  24.8%

  0.7%

  yes (102) no (34) abstain (1)

  totalVotes: 137/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Bekijk dossier 949

Mededelingen

noNotices

Stemmingen

De voorstellen en wetsontwerpen die besproken werden tijdens deze vergadering en de bijbehorende stemmingen.

Moties ingediend tot besluit van de interpellatie van mevrouw Marijke Dillen over 'de aanhoudende betaalachterstand voor gerechtstolken en -vertalers'

73.4%

26.6%

yes (102) no (37) abstain (0)

totalVotes: 139/150

Bekijk stemmingsdetails

Moties ingediend tot besluit van de interpellaties van: - mevrouw Ludivine Dedonder over 'de mokerslag van de pensioenhervorming voor 1/3 van de gepensioneerden en 70 % van de vrouwen'

56.8%

43.2%

yes (79) no (60) abstain (0)

totalVotes: 139/150

Bekijk stemmingsdetails

Vorige vergaderingen