De fractie ONAFH

Vragen gesteld door ONAFH in de plenaire vergaderingen.

• Vraag: De erkenning van Palestina

  Vraag: De erkenning van de Palestijnse Staat

  Vraag: De erkenning van Palestina

  Vraag: De erkenning van Palestina en het invoerverbod

  Vraag: De erkenning van Palestina door de Belgische regering

  Vraag: Het importverbod voor producten uit de door Israël bezette gebieden

  economie en werk

  De erkenning van Palestina
  De erkenning van de Palestijnse Staat
  De erkenning van Palestina
  De erkenning van Palestina en het invoerverbod
  De erkenning van Palestina door de Belgische regering
  Het importverbod voor producten uit de door Israël bezette gebieden
  Erkenning van Palestina en importverbod uit bezette gebieden summaryExplanation

  Gesteld door

  ONAFH Jean-Marie Dedecker
  Vooruit Achraf El Yakhloufi
  cd&v Els Van Hoof
  PVDA-PTB Sofie Merckx
  PS Christophe Lacroix
  Ecolo-Groen Meyrem Almaci
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 9 juli 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De oppositie en een deel van de meerderheid dringen erop aan dat België Palestina onmiddellijk erkent nu volgens hen beide voorwaarden uit het regeringsakkoord van september 2023 vervuld zijn: de vrijlating van Israëlische gijzelaars en het aftreden van Hamas in Gaza, wat Maxime Prévot bevestigde maar nog wil verifiëren via diplomatieke kanalen. Kritiek spitst zich toe op de vertragingstactieken, met name de koppeling van het importverbod op nederzettingsproducten aan ongerelateerde dossiers zoals flexi-jobs, wat Jean-Marie Dedecker en Achraf El Yakhloufi als "schandalig" en "degoutant" bestempelen, terwijl Sofie Merckx de regering beschuldigt van "compliciteit met genocide" door uitstel. Els Van Hoof en Meyrem Almaci benadrukken dat 156 landen Palestina al erkennen en eisen dat België het koninklijk besluit voor het reces uitvaardigt, terwijl Prévot belooft "op korte termijn" te handelen mits bevestiging van Hamas’ daadwerkelijke terugtrekking, maar de oppositie zijn "effectieve daden" betwijfelt. De discussie ontaardt in felle beschuldigingen over moreel falen, met name gericht aan N-VA en MR, die volgens critici de erkenning bewust saboteren ondanks de humanitaire noodsituatie in Gaza en de Westelijke Jordaanoever.

  Jean-Marie Dedecker:

  Mijnheer de voorzitter, het is precies één jaar geleden dat we uit het reces werden teruggeroepen wegens een minicrisis. U zult zich dat nog herinneren. De heer Mahdi was uit vakantie teruggekeerd omdat wij Palestina als staat zouden erkennen, nadat Frankrijk dat had gedaan. De eerste minister werd opgeroepen uit Zuid-Afrika terug te komen, maar is wijselijk niet gekomen.

  Wat is er toen gebeurd? We hebben toen, midden augustus, een commissievergadering gehouden. U hebt daar een toespraak van anderhalf à twee uur gehouden, waarin u zich uitsprak voor de tweestatenoplossing. Als men een tweestatenoplossing wil, heeft men echter twee staten nodig. Momenteel is er maar één staat, namelijk de staat Israël, een zionistische apartheidsstaat, geleid door een roedel fascisten, om de heren Ben-Gvir, Smotrich en zelfs Benjamin Netanyahu maar niet te noemen.

  Nu doet zich de kans voor om een tweede staat te erkennen, namelijk Palestina. Dat hebben we in principe al gedaan in 1988. Daarna zijn de Oslo-akkoorden gekomen en is alles blijven stilstaan. Nu doet die kans zich opnieuw voor. U hebt toen vergaderd en begin september heeft de ministerraad beslist dat België Palestina zou erkennen onder twee voorwaarden. Ten eerste moest Hamas uit het bestuursorgaan van Gaza treden. Ten tweede moesten alle Israëlische gijzelaars vrijkomen. Ondertussen is dat gebeurd. Dat is nu gebeurd.

  Als we willen dat er een einde komt aan het uitmoorden van de Palestijnse bevolking – sinds 1 januari van dit jaar zijn immers opnieuw 74 kinderen in Gaza en 53 in de Palestijnse gebieden op de Westelijke Jordaanoever vermoord – dan is dit het moment om als regering te handelen. Aan de twee voorwaarden die toen werden gesteld, is immers voldaan. Zal de regering zich houden aan het woord dat ze in september vorig jaar heeft gegeven en zal ze nu eindelijk overgaan tot de erkenning van Palestina?

  Achraf El Yakhloufi:

  Mohamed al-Wahidi, het is een naam die waarschijnlijk niemand kent. Hij plaatste een gigantisch scherm boven op het puin in Gaza om de wedstrijd Argentinië-Egypte te bekijken. Egypte toonde na de overwinning duidelijk de Palestijnse vlag, maar Mohamed heeft die wedstrijd niet gezien, want hij werd enkele minuten voordat de match begon door Israëlische luchtaanvallen vermoord.

  Sinds dat zogenaamde staakt-het-vuren, collega's, zijn meer dan duizend mensen vermoord. Zeventig procent van Gaza wordt bezet door Israël. Ik zwijg dan nog over Zuid-Libanon, waar Israël exact hetzelfde doet.

  Het vredesplan zit muurvast. Er staat een neutraal nieuw bestuur klaar voor Gaza, volgens de letter van het vredesakkoord, maar Israël laat hen niet binnen. Israël zegt: "Wij willen geen vrede." Netanyahu wil geen vrede. Netanyahu wil geen akkoord. Netanyahu wil zeker geen vredesakkoord met een tweestatenoplossing en een erkend Palestina.

  De wereld kijkt weg. Europa doet niets. België doet veel te weinig. Nochtans kunnen we meer doen. Een jaar geleden sloten we een duidelijk akkoord, mijnheer de minister, met twee duidelijke voorwaarden. Eén, alle gijzelaars moeten vrijgelaten worden. Twee, Hamas moet uit het bestuur gezet worden. Welnu, collega's, dat is gebeurd. Dus geen excuses meer, geen smoesjes meer, zoals sommigen hier in het verleden altijd hadden, want alle voorwaarden zijn nu vervuld.

  Mijnheer de minister, u kondigde begin deze week aan dat u daar eindelijk werk van wilt maken. Mijn oprechte dank daarvoor. Ik hoop dat het niet bij woorden blijft, mijnheer de minister. Wanneer mogen we het koninklijk besluit verwachten? Wanneer mag België (...)

  Els Van Hoof:

  Mijnheer de minister, volgende week begint het bouwverlof, het traditionele moment waarop aannemers hun werven afronden. Bij ons is er één regeringswerf die al een tijdje aansleept, de uitvoering van het Gaza-akkoord. U kent het zeer goed, dit akkoord bevat een duidelijke belofte, namelijk dat Palestina formeel zal worden erkend op twee voorwaarden: alle gijzelaars vrij, done , en Hamas weg uit het bestuur van Gaza. Maandag ontbond Hamas zijn bestuursorgaan. Also done .

  Daarom, mijnheer de minister, vragen we u om de daad bij het woord te voegen, het woord dat u deze week bekendgemaakt hebt. Pleiten voor een tweestatenoplossing en de ene staat onvoorwaardelijk erkennen, maar de andere staat hoge morele standaarden opleggen, is gewoon hypocriet. Het Palestijnse volk verdient dezelfde toekomst als het Israëlische volk, in vrede en gelijkheid, in veiligheid. We moeten de daad bij het woord voegen. Want ondertussen leven de Gazanen als haringen in een rotte ton, worden kinderen afgeschoten als in een schietkraam en zien we dat de West Bank etnisch gezuiverd wordt, en gewelddadig bezet.

  Luister beter eens naar Alexander De Croo. Hij is daar deze week geweest en hij zei dat hij nog nooit zoiets ergs had gezien in zijn leven. Dat wil al veel zeggen voor die man, die heel wat landen bezocht heeft. Voeg de daad bij het woord! Voer het akkoord uit dat we vorig jaar afgesloten hebben!

  Mijn vragen zijn heel eenvoudig. Wanneer wordt de Palestijnse staat formeel erkend? Wanneer wordt de importban voor producten uit de illegale nederzettingen formeel ingevoerd? Wat ons betreft, moet deze werf klaar zijn voor ons reces.

  Sofie Merckx:

  Monsieur le ministre, nous avons franchi un cap sinistre ce week-end: 1 000 jours de génocide, 73 000 Palestiniens assassinés et, depuis la rupture de la trêve, plus de 1 000 personnes supplémentaires ont perdu la vie.

  Le dernier rapport de la commission d'enquête des Nations Unies est sans appel: le génocide se poursuit et les enfants sont particulièrement ciblés. Vingt mille enfants ont été tués.

  L'année dernière, sous la forte pression du mouvement de solidarité avec la Palestine, le gouvernement s'est vu contraint d'annoncer qu'il reconnaîtrait l'État de Palestine, en posant deux conditions inédites en droit international: la libération du dernier otage détenu par le Hamas et le retrait du Hamas de la gouvernance de Gaza.

  Aujourd'hui, ces deux conditions sont remplies. Pourtant, qu'entends-je encore ce matin? Vous hésitez.

  Nous savons pourquoi vous hésitez. Au sein de ce gouvernement, le MR et la N-VA apportent un soutien inconditionnel à Israël. L'année passée, vous avez aussi dit que vous alliez interdire l'importation des produits issus des colonies, ce qui n'a toujours pas été mis en place, toujours à cause du blocage du MR et de la N-VA.

  Monsieur le ministre, vous avez dit à la radio ce matin que la Belgique est à la pointe en ce qui concerne la reconnaissance de la Palestine. C'est faux! À ce jour, 150 pays reconnaissent l'État de Palestine et la Belgique n'en fait toujours pas partie. Il y a deux semaines, vous avez même dit à la VRT qu'Israël est un État partenaire. Comment osez-vous dire cela d'un État génocidaire?

  Monsieur le ministre, quand allez-vous mettre en œuvre l'engagement que vous avez pris l'année dernière en reconnaissant l'État de Palestine?

  Christophe Lacroix:

  Je souhaitais interroger le premier ministre pour entendre la position du gouvernement, mais il s'est une fois de plus débiné. Peut-être que si je parlais de la Catalogne, s'il y avait eu un mort en Catalogne, peut-être serait-il là aujourd'hui pour me répondre, que cela l'aurait intéressé. Quand c'est la Palestine, il se débine.

  Monsieur le ministre, vous avez annoncé il y a deux jours avoir demandé à votre administration de préparer la reconnaissance de la Palestine puisque le Hamas a annoncé quitter le pouvoir à Gaza. Et, là, je me suis dit: "Voilà, on se prépare à reconnaître la Palestine. Enfin!" Et puis, rien! Car, comme d'habitude, le soufflé est retombé. Et les réactions du MR et de la N-VA m'ont complètement refroidi.

  Nous, les socialistes, étions pour une reconnaissance sans condition de la Palestine. L'été dernier, vous avez affirmé avoir franchi un grand pas vers la reconnaissance, mais il y avait derrière ces belles déclarations des conditions, comme dans les contrats d'assurances, en bas de page. Ces conditions dont le MR et la N-VA disaient qu'elles étaient peu susceptibles d'être satisfaites. Et, aujourd'hui, nous y sommes. Le doute sur les réelles intentions de la Belgique est permis car ces mêmes partis n'ont pas du tout l'air d'être prêts à reconnaître la Palestine, alors que ces conditions sont remplies! C'est pour cela que je voulais entendre le premier ministre. Car on en a un peu marre des effets d'annonces et de tout ce blabla.

  Alors, monsieur le ministre, quand la Belgique va-t-elle reconnaître formellement et définitivement la Palestine? Et où en est concrètement votre gouvernement dans le suivi des décisions du kern du 2 septembre 2025, notamment s'agissant de l'interdiction des produits des colonies israéliennes?

  Meyrem Almaci:

  Collega's, alle voorwaarden zijn vervuld. Het is stilaan de laatste kans van de regering om Palestina te erkennen, voordat er van het Palestijnse volk geen sprake meer is. Al een jaar wachten wij op de langverwachte uitvoering van het akkoord in de regering. Dat is een jaar waarin Israël nieuwe vormen van gruwel heeft uitgevonden en op ongelooflijk snel tempo verder koloniseert om de Palestijnse staat onmogelijk te maken.

  Gewone Palestijnen proberen ondertussen in die waanzin, tussen het bloed van hun geliefden, een vorm van normaliteit te vinden. Het genocidaire regime van Israël is echter vastbesloten elke toekomst en elke vorm van leven onmogelijk te maken. Er is de dood van Mohamed al-Wahidi. Er is ook het VN-rapport over het doelbewust vermoorden van kinderen en baby's. Er is ook het bericht van afgelopen week dat de Palestijnse kinderarts Hussam Abu Safia na maandenlange folteringen op dit moment misschien zijn laatste adem uitblaast. De genocide duurt voort en helaas ook de lafheid van onze leiders.

  Collega's van de MR en de N-VA, ik weet dat u niet harteloos bent. Ik weiger dat te denken. Uw aller stilzwijgen, uw mist spuien, ook nu weer, uw gesleep met de voeten en uw sabotage vallen echter niet meer uit te leggen. Uw weigering om gewelddadige kolonisten aan te pakken en uw bevriezing van de evacuaties uit Gaza zijn allang niet meer te verdedigen. Ook nu opnieuw durft u niet na te komen wat u zelf hebt beslist.

  Mijn vragen zijn dan ook eenvoudig. Blijft de regering wegkijken van de gruwel? Blijft ze saboteren? Wat is eigenlijk het effectieve regeringsstandpunt? Zal de regering Palestina erkennen? Zal ze het importverbod van toepassing maken? Zal ze de rest van het akkoord uitvoeren dat ze een jaar geleden heeft afgesproken, hoewel het toen al te laat was?

  Voorzitter:

  Dat geeft de minister maximaal vijf minuten spreektijd om te reageren.

  Maxime Prévot:

  Mesdames et messieurs les parlementaires, l’accord que j’ai forcé au sein du gouvernement en septembre dernier prévoit une approche en trois temps.

  D’abord, la reconnaissance politique et diplomatique de l’État de Palestine, au moyen d’un message clair et sans équivoque prononcé à la tribune des Nations Unies. Ce message a été porté par notre premier ministre, urbi et orbi , à New York en septembre dernier. Il a été bien entendu. Je ne compte d’ailleurs plus les fois où mes homologues étrangers nous en félicitent.

  Aux yeux du monde, y compris des autorités palestiniennes, cette reconnaissance par la Belgique est acquise. Sa légitimité a été affirmée et assumée. Elle ne fait pas débat sur la scène internationale. La question de l’arrêté royal constitue en effet essentiellement un débat interne.

  Vervolgens voorziet het akkoord in een tweede fase in een meer technische en juridische stap, de formalisering van de erkenning in het nationaal recht via een koninklijk besluit. Het akkoord van september legt daarvoor twee voorwaarden vast, zijnde de vrijlating van alle gijzelaars en de uitsluiting van terroristische organisaties zoals Hamas uit het bestuur van Palestina. In de praktijk gaat het om de uitsluiting van Hamas uit het bestuur van Gaza, aangezien de Westelijke Jordaanoever reeds wordt bestuurd door de Palestijnse Autoriteit. Meer nog, het betreft het deel van Gaza dat niet onder Israëlische controle staat.

  La libération de tous les otages vivants et décédés est confirmée depuis janvier, tandis que les autorités du Hamas, après 20 ans au pouvoir, viennent d'annoncer, ce 6 juillet, leur renonciation à administrer la bande de Gaza, la dissolution de l'organe en charge de cette administration et, enfin, la démission de son responsable; et ce, afin de laisser pleinement la gestion de Gaza au Comité national pour l'administration de Gaza, validé par le Conseil de sécurité des Nations Unies, composé d'experts technocrates et apolitiques.

  Quelle que soit la sensibilité de chacun sur ce dossier, l'honnêteté impose désormais de reconnaître que cette annonce conduit a priori à cocher la deuxième condition. C'est pour cette raison que j'ai demandé à mon administration de préparer un dossier en vue de l'adoption de l'arrêté royal – et ce dossier est prêt.

  Je ne peux cependant raisonnablement pas considérer que l'expression de responsables du Hamas uniquement lors d'une conférence de presse suffise à garantir son retrait effectif. C'est pourquoi je vais charger nos postes diplomatiques de faire un examen rapide de la situation effective sur place, afin de s'assurer que les paroles sont bien suivies d'actes concrets, afin que personne ne puisse en douter et en utiliser l'argument. Auquel cas, je pourrais proposer l'arrêté royal avec conviction et à brève échéance. Et j'entends à ce moment que chaque partie de la majorité respecte avec honneur les termes de notre accord politique.

  Ten slotte, ter herinnering, de normalisering van onze betrekkingen, bijvoorbeeld door de opening van een ambassade, zal pas in een derde fase plaatsvinden, naarmate de demilitarisering van Hamas vordert. Die demilitarisering staat overigens los van de tweede fase, zoals duidelijk is bepaald in het akkoord van september.

  Wat het verbod op de invoer uit de Israëlische nederzettingen betreft, verwijs ik u voor de inhoudelijke aspecten graag naar mijn collega’s Jambon en Clarinval. Het dossier lijkt in beginsel rijp voor politieke goedkeuring door de ministerraad, maar het is een publiek geheim dat het momenteel politiek wordt gekoppeld aan een ander dossier en dat betreur ik.

  Jean-Marie Dedecker:

  Ik bedank u voor uw antwoord, mijnheer de minister.

  Ik noteer vooral uw laatste zinnetje. Waar zijn we eigenlijk mee bezig? Hier wordt vlakaf in de plenaire vergadering gezegd dat het dossier over de invoer van goederen uit de bezette gebieden wordt gekoppeld aan het dossier over de flexi-jobs. Welke schaamte moet de regeringsleden overvallen om die dossiers aan elkaar te koppelen?

  We praten hier over de erkenning van een staat voor een volk dat in 1948 met de Nakba werd aangevallen en waarvan 750.000 mensen van hun land werden verdreven, en discussiëren we nog altijd over de erkenning van het recht op hun eigen land, dat zij terug moeten krijgen.

  Waar zijn we mee bezig? Ondertussen zijn er niet 73.000, maar honderdduizenden mensen vermoord, zijn er opgesloten (…)

  Achraf El Yakhloufi:

  Mijnheer de minister, ik hoor u zeggen dat alle voorwaarden vervuld zijn. Het is nu echt tijd om Palestina te erkennen. We zullen daarbij uw partner zijn. Ik roep ook mijn coalitiepartners – jammer genoeg is de heer Bouchez al vertrokken – op om de afspraken, die we hebben gemaakt, correct en loyaal uit te voeren. De tijd van excuses is al lang voorbij.

  Mijnheer de minister, ook het importverbod, dat op tafel ligt, is van cruciaal belang. Ik geef dan ook twee meerderheidspartijen de volgende boodschap mee. Het is schandalig dat er spelletjes worden gespeeld en dat aangelegenheden die hier niets mee te maken hebben, eraan worden gelinkt. Elke dag sterven er mensen in Palestina. Elke dag. In het licht van de normen en waarden waar we in het vrije Westen voor staan, is het degoutant dat men hier nog steeds een politiek spelletje speelt. Er moet nu iets gebeuren, mijnheer de minister.

  Els Van Hoof:

  Mijnheer de minister, het is onethisch om de importban te koppelen aan de annualisering van de arbeidstijd. Cd&v spreekt daarover ook duidelijke taal.

  Read the lips of Hamas. Hamasvertegenwoordigers hebben hun ontslag ingediend. Er mag een overgangsbestuur komen. Dat is heel belangrijk. Ik zie u knikken. Het is dan ook belangrijk dat we niet opnieuw allerlei mitsen en maren toevoegen, onder andere een bezoek op het terrein zelf. Alle andere landen, Canada, Australië, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Luxemburg hadden dat niet nodig. De situatie op het terrein is immers verschrikkelijk.

  We geven een rode kaart aan Netanyahu en Trump. Het moet gedaan zijn. Voer het akkoord uit! Geef de Palestijnen waarop ze recht hebben. Voer het internationaal recht uit. Doe wat we ook vorig jaar in september hebben gezegd. Doe het nu, vóór het reces.

  Sofie Merckx:

  Monsieur le ministre, je pense que la véritable question s’adresse à Vooruit, aux Engagés, au cd&v. Les paroles que vous avez prononcées aujourd'hui sont-elles sérieuses? Ê tes-vous sérieux lorsque vous dites au peuple palestinien que vous voulez reconnaître son É tat? Cette déclaration sera-t-elle suivie d'actes? Les Palestiniens n'ont besoin ni de vos lamentations ni de vos déclarations à la tribune de l'ONU. Ils ont besoin d'actes concrets!

  Aujourd'hui, ils ont besoin que l'on mette fin au génocide et que la Belgique cesse toute forme de complicité. C'est à ce sujet qu'ils attendent des actes. Il est possible de prendre des initiatives, par exemple en reconnaissant l’État de Palestine.

  Maxime Prévot:

  (…)

  Sofie Merckx:

  Que dites-vous? Cela ne va rien changer? Non, mais vous avez tenté de nous faire croire que cette reconnaissance était déjà acquise. Il faut signer cet arrêté royal pour reconnaître l' É tat de Palestine! (…)

  Christophe Lacroix:

  Monsieur le ministre, je vous ai écouté attentivement, mais votre réponse illustre précisément le problème: encore des intentions, encore des délais et, oserais-je dire, encore un formulaire à signer par le Hamas pour bien expliciter clairement qu'il se retire du pouvoir en Palestine. Chaque jour qui passe rend plus difficile l'existence même de l' É tat palestinien que vous dites vouloir reconnaître.

  Au fond, ce gouvernement donne l'impression d'avoir perdu sa boussole. Je veux parler de la boussole du droit international, qui ne devrait pas varier en fonction des rapports de force politiques du moment, et de la boussole morale qui devrait nous permettre de distinguer clairement l'urgence humanitaire des calculs diplomatiques. Et enfin, et peut-être même surtout, je veux parler de la boussole politique qui devrait permettre à la Belgique d'agir quand il en est encore temps. Vous réclamez de l'honneur! Mais, monsieur le ministre, c'est plutôt au déshonneur et à l'horreur de marchandages politiques sur le sang des dizaines de milliers de Palestiniens à terre que nous assistons aujourd'hui!

  Meyrem Almaci:

  Collega's, hoe pijnlijk kan het worden? Een minister moet in de plenaire vergadering oproepen om het door de regering gesloten akkoord na te komen en sommige regeringspartijen staan hier bijna te smeken. De beslissingen van deze regering zijn fata morgana’s. Haar morele lat ligt al lang ver onder nul. Telkens komen dezelfde discussies terug en uiteindelijk doet de N-VA gewoon haar zin. Zo fors als die partij destijds was over de Catalanen en het zelfbeschikkingsrecht van de volkeren, zo laf is ze nu wanneer een soeverein volk het bestaan onmogelijk wordt gemaakt. De excuses zijn op, de woorden zijn op, het moorden gaat door en Arizona staat erbij en kijkt ernaar. Zelfs de stinkende kameel is ondertussen bezweken aan het geweld. Voer uw eigen akkoord uit, onder uw eigen voorwaarden. Dat moet u doen. Inmiddels hebben 156 landen Palestina al erkend. Stop met die ordinaire tapijtenmarkt. Moraal vormt het ethische fundament van de politiek. (…)

• Vraag: De nationale coördinatie inzake hitte en de samenwerking met andere overheden

  Vraag: De hittegolf, de apathie van de regering en het uitblijven van federale coördinatie

  Vraag: Het overleg met de gewesten over het klimaatplan

  Vraag: Het standpunt van de regering over het hitteplan en de hoge energieprijzen

  Vraag: De nationale coördinatie inzake hitte

  Vraag: Het hitteplan

  Vraag: De coördinatie van het hitteplan

  Vraag: De strategie van België en de EU ten aanzien van de impact van de klimaatverandering

  Vraag: Het gebrek aan coördinatie in het kader van het hitteplan

  gezondheid en welzijn

  De nationale coördinatie inzake hitte en de samenwerking met andere overheden
  De hittegolf, de apathie van de regering en het uitblijven van federale coördinatie
  Het overleg met de gewesten over het klimaatplan
  Het standpunt van de regering over het hitteplan en de hoge energieprijzen
  De nationale coördinatie inzake hitte
  Het hitteplan
  De coördinatie van het hitteplan
  De strategie van België en de EU ten aanzien van de impact van de klimaatverandering
  Het gebrek aan coördinatie in het kader van het hitteplan
  Klimaatbeleid, hitteplannen en coördinatie tussen overheden en EU summaryExplanation

  Gesteld door

  Ecolo-Groen Stefaan Van Hecke
  PS Patrick Prévot
  VB Kurt Ravyts
  ONAFH Jean-Marie Dedecker
  cd&v Tine Gielis
  PVDA-PTB Raoul Hedebouw
  Anders. Alexia Bertrand
  Les Engagés Marc Lejeune
  Ecolo-Groen Sarah Schlitz
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 25 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De discussie draait om de acute onvoorbereidheid van België op de extreme hittegolf, die ziekenhuizen, openbaar vervoer, scholen en kwetsbare groepen zwaar treft, terwijl de regering volgens critici enkel oppervlakkige adviezen zoals "drink water" geeft en structurele oplossingen ontbreken. Klimaatminister Crucke (Les Engagés) stelt 12 concrete actiepunten voor en pleit voor interfederaal overleg, maar zijn initiatief wordt door de N-VA geblokkeerd met het argument dat klimaatbeleid regionaal moet blijven, wat door oppositiepartijen als partijpolitieke obstructie wordt bekritiseerd. Theo Francken (N-VA) wordt fel aangevallen voor zijn bagatelliserende opmerking dat burgers "moeten stoppen met klagen en een pintje aan het zwembad moeten drinken", terwijl anderen wijzen op energiecrisissen (dure gascentrales, gesloten kerncentrales) en slechte infrastructuur (oververhitte treinen, gebouwen zonder koeling). Oppositie en groene partijen eisen korte-termijnmaatregelen (gratis toegang tot koelplekken, aanpassing arbeidsregels) en langetermijnplannen (isolatie, klimaatadaptatie), maar de regering wordt verweten geen urgentie te tonen en de crisis communautair te politiseren in plaats van samen op te lossen.

  Stefaan Van Hecke:

  Mijnheer de minister, we beleven een ongeziene hittegolf. Iedereen heeft het warm, maar voor veel mensen is het totaal onleefbaar. Denk aan mensen die wonen in een klein appartement zonder terras, zonder zonnewering. Denk aan mensen in huizen die niet geïsoleerd zijn en aan mensen die zware fysieke arbeid verrichten, elke dag opnieuw in de bouw, als afvalophaler of als wegenwerker. Denk ook aan mensen die ervoor zorgen dat oververhitte gebouwen worden gepoetst. Denk aan ouderen in een woonzorgcentrum die de hele dag achter de gordijnen zitten, hopend op een koelere nacht. Blijkbaar heeft ook Bart De Wever veel last van de hitte en kan hij vandaag niet komen werken.

  Wat is het antwoord van de regering? Drink voldoende water en zorg voor elkaar. Dat doen we elke dag van het jaar, maar blijkbaar is dat ook het antwoord van de regering op een acute en uitzonderlijke crisis. Wat moeten we denken, collega's, van het advies van minister Francken? Drink een pint aan uw zwembad, leef en stop met zagen. Leef!

  Vanmorgen vernamen we dat er ziekenhuizen zijn waar operaties moeten worden stilgelegd en niet kunnen doorgaan. In het Universitair Ziekenhuis Antwerpen en het Sint-Lucas Ziekenhuis in Gent heeft deze hitte een grote impact. Operaties worden uitgesteld, spoeddiensten draaien overuren, schoolgebouwen zijn ovens en sluiten vroeger, en ook crèches ondervinden hinder. Treinen worden geschrapt omdat er geen airconditioning is. De hitte heeft een grote impact op de hele samenleving en maakt één ding duidelijk: ons land is niet klaar om dat soort extreem weer goed te managen.

  Als er dan een minister is die wil samenzitten met de collega's en 21 uitnodigingen verstuurt, wordt hij wandelen gestuurd door de N-VA en uitgelachen. Voor Arizona is het blijkbaar veel gemakkelijker om de taliban aan tafel te krijgen dan samen te zitten met de regionale ministers om klimaatbeleid te voeren. Dat is de realiteit.

  Mijnheer de minister, hoe zult u die crisis aanpakken? Hoe zult u samenwerken (…)

  Patrick Prévot:

  Monsieur le ministre, cette semaine, la Belgique étouffe. Des personnes âgées restent enfermées chez elles, les services de secours sont sous pression et, dans nos immeubles en béton, la chaleur s’installe, s’accumule et ne redescend plus. Quant à nos villes, elles suffoquent.

  Que fait votre gouvernement face à cela? Le Centre de crise conseille aux Belges de boire de l’eau et de porter des vêtements légers. Nous vous remercions pour ce conseil, car, sans vous, nous aurions sûrement opté pour le bonnet et la doudoune. Cependant, monsieur le ministre, les Belges n’ont pas besoin d’un mode d’emploi pour survivre à l’été, mais attendent des actes.

  Sur le climat, votre gouvernement n’a aucune vision. Vous échangez des courriers, vous tentez d’élaborer un plan, et vous attendez que les régions vous répondent, alors même que vous dirigez ces mêmes régions. Cherchez l’erreur!

  Pourtant, les 11 millions de Belges n’attendent qu’une chose: que quelqu’un prenne enfin ses responsabilités. Pendant ce temps, votre collègue Théo Francken conseille de profiter du beau temps avec une bière et les pieds dans une piscine. Avez-vous avez une piscine, vous? Moi, non. Pour la plupart des Belges, la réalité n’est pas une piscine, mais bien un appartement ou une maison transformé en four.

  Monsieur le ministre, force est de constater que, depuis l’arrivée de l’Arizona  le défi climatique s’évapore. Pendant que certains ironisent sur le réchauffement climatique, les Belges, eux, tirent la langue. Ils s’inquiètent pour leurs grands ‑ parents, pour leurs enfants dans les cr è ches, pour leurs trajets quand les transports en commun s ’ arr ê tent, et pour tenir au travail quand il fait 35 ° C dans une classe, un bureau ou un atelier.

  Monsieur le ministre, vous répondez aujourd’hui au nom du gouvernement. Dites ‑ nous donc o ù est votre plan chaleur? Quelles mesures concr è tes prenez ‑ vous pour prot é ger la population? Et surtout, o ù est la strat é gie climatique permettant de faire face à la multiplication d ’é v é nements extr ê mes qui, eux, ne nous laissent aucun r é pit.

  Kurt Ravyts:

  Mijnheer de minister, er lijken verkiezingen op komst te zijn. Les Engagés vertoeven blijkbaar in campagnemodus. Daarin passen ook de uitlatingen van uw collega, partijgenoot en klimaatminister, Jean-Luc Crucke. Hij vindt dat er onvoldoende interfederale coördinatie is inzake de extreme weersomstandigheden. De heer Crucke wil blijkbaar 21 ministers samenbrengen.

  Mijnheer de minister, Vlaanderen wil, heel terecht, zijn klimaatbeleid voeren vanuit zijn eigen bevoegdheden. Er is geen nood aan een Belgicistisch interfederaal hitteplan, dat vooral veel complexiteit dreigt toe te voegen zonder de besluitvorming te versterken. Alleen is het wel merkwaardig dat de heer Crucke binnen een regering waarin de N-VA de grootste meerderheidspartij is, ter zake zomaar eigengereid kan optreden en voorstellen voor meer interfederalisme de ether in kan sturen, die dan vervolgens door de door de N-VA geleide Vlaamse regering worden afgeschoten.

  Tegelijkertijd stellen we vast dat ook ons energiebeleid niet voorbereid is op de extreme weersomstandigheden. Het elektriciteitsverbruik piekt. Wanneer de zon ondergaat, draaien de airco’s, heel begrijpelijk, verder. Het is windstil. Het aanbod aan hernieuwbare energie is er dan niet langer. Ook de import van elektriciteit uit kernenergie botst op zij grenzen. Daardoor komen we terecht bij dure piekcentrales. Dat zijn gascentrales. Eergisteren kwam 52 % van onze elektriciteit uit een gascentrale, met alle gevolgen voor de stroomprijs. Ondertussen ligt het nucleaire park in België, dat voor stabiele productie en minder prijsfluctuatie kan zorgen, drie zomers lang volledig stil.

  Mijnheer de minister, wat zult u doen als zich in de volgende weken of maanden nog hittegolven aandienen?

  Zal binnen de regering de heer Crucke aangaande zijn interfederale wensdromen worden teruggefloten?

  Erkent u dat de piekende elektriciteitsprijzen wel degelijk ook te maken hebben met (…)

  Jean-Marie Dedecker:

  Mijnheer de minister, ik zal het niet hebben over de hitte. Ik nodig iedereen uit in de mooiste gemeente aan de kust. Daar is er een fantastisch briesje en een Middellandse Zeeklimaat.

  Ik zal het hebben over de catastrofe die zich vandaag in de energiesector voltrekt. In de winter is er soms sprake van een dunkelflaute. Dat betekent dat onze energiesector zo kwetsbaar is geworden dat als de hernieuwbare energie in de winter uitvalt, we allemaal in de kou zitten. Nu valt de energie ook uit in de zomer: er is sprake van een Hitzeflaute , een fantastisch woord. De Duitsers noemen dat een Kühlkraftkrise . Dat betekent dat de koelkast in crisis is en ook de airco in crisis verkeert.

  Zelf heb ik last van een appelflauwte, mijnheer de minister. Dat komt door de hoge energieprijzen, door u allemaal.

  (Tumult)

  Nee, u niet; dat is juist.

  Door de sluiting van de kerncentrales zijn we vandaag afhankelijk geworden van gascentrales. Wat gebeurt er dan? We hebben een back-up nodig. Anders krijgen we situaties zoals in Spanje, waar de elektriciteit op 28 april 2025 uitviel. We moeten dat compenseren, want ons elektriciteitsnet moet voortdurend in evenwicht zijn. Daartoe verstoken we gas. In Flémalle hebben we een centrale gebouwd waarvoor 900 miljoen euro subsidie werd toegekend. Toch is dat niet genoeg, mijnheer de minister. De vorige regering heeft zelfs acht straalmotoren moeten inschakelen. U hoort het goed, acht straalmotoren die elk voor 7.000 euro kerosine per uur verbruiken, opdat we genoeg energie zouden hebben en het licht 's avonds niet zou uitgaan. Hoe belachelijk kan het vandaag worden?

  Mijnheer de minister, wat zult u daaraan doen?

  Tine Gielis:

  Mijnheer de minister, het WK voetbal lijken we niet te zullen winnen, maar voor de wereldtitel van warmste treinwagon zijn we voorlopig wel nog in de running, want wie vandaag de trein neemt, voelt zich als een sardientje in een heel warm blik. Ik pendel zelf van de Kempen naar Brussel en zie elke dag welke problemen dat geeft: geschrapte treinen, overvolle rijtuigen en wagons die aanvoelen als sauna's.

  Nu zelfs Groen fan van airco's blijkt te zijn, kan ons openbaar vervoer niet achterblijven. Hittegolven zullen vaker terugkeren. Ons land blijkt onvoldoende uitgerust voor dit extreme weer. Ook in de winter zien we immers dat, als er enkele sneeuwvlokjes neerdwarrelen, een halve dienstverlening ontregeld dreigt te worden.

  Volgens cd&v moet en kan dat beter. Het gaat immers om meer dan alleen de NMBS. Het gaat over investeringen in treinen en stations, maar ook in scholen, ziekenhuizen, woonzorgcentra en publieke gebouwen.

  Mijnheer de minister, de vraag is dus niet of er vandaag een hitteplan bestaat. De vraag is of België voldoende robuust is voor de zomers van morgen. Een land dat klaar wil zijn voor de toekomst, mag niet smelten bij de eerste hittegolf.

  Raoul Hedebouw:

  Mijnheer de minister, we beleven een van de ergste hittegolven van de afgelopen jaren. Mensen moeten werken in temperaturen tot 35 graden op de werkplekken.

  En wat horen we als tip van regeringslid Theo Francken, minister van Defensie? Cool! Doe normaal en stop met klagen. We moeten allemaal doen zoals de minister van Defensie en à l’aise aan het zwembad gaan liggen in de tuin met een pintje.

  Monsieur le ministre, vous rendez-vous compte que nous sommes en plein cœur de l'une des pires vagues de chaleur de ces dernières années et que les gens doivent travailler sous 35 °? Dans ces conditions, que nous dit notre ministre de la Défense? "Que les gens arrêtent de se plaindre, faites comme moi. Qu'on s'installe dans son jardin, près de sa piscine, et qu'on boive une petite bière tranquille."

  Dans quel monde vit-il? C'est facile pour lui de dire cela, il a une piscine! Que pense-t-il, que tout le monde a une piscine à la maison? Que tout le monde a la possibilité de boire un verre tranquillement chez soi? Que les journées sont composées de petites réunions entre ministres avec de l'air conditionné toute la journée? Ce n'est pas la vie des Belges! Comment peut-on vivre dans un monde complètement coupé de la réalité?

  Pour les gens, ce n'est pas de la rigolade: pour ceux qui travaillent sur les chantiers, sur les routes, dans les crèches, dans les écoles, pour tous ces gens qui travaillent dans le secteur des soins sous 30 °, il n'y a pas toujours d'air conditionné. Malgré le fait que le ministre dise qu'il suffit de se mettre près de sa piscine dans le jardin, ce n'est pas une blague.

  Hier, une réunion de trois heures s'est tenue, avec comme conclusion et comme conseil à la population: "Buvez de l'eau." Vous allez faire comme en France? "Vous ouvrez le robinet, vous fermez le robinet, etc". Mais enfin, vous vous moquez des gens! Vous êtes payés pour trouver un plan canicule, et le conseil que vous donnez aux gens, c'est de boire de l'eau. Tiens, il fait chaud, nous n'avions pas pensé à boire de l'eau! Chers ministres, merci pour vos conseils.

  Quel est le plan canicule du gouvernement belge?

  Alexia Bertrand:

  Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, collega's, klimaatbeleid is een ernstige aangelegenheid, te ernstig om ermee te lachen op de socials en te ernstig om er een communautaire kwestie van te maken. Wat zijn de gevolgen immers? Wij zien de concrete gevolgen: treinen worden geschrapt, scholen sluiten, mensen hebben geen kinderopvang en zieke mensen zien hun operaties uitgesteld.

  Wat verwacht de burger dan van de overheid? Hij verwacht geen duizend regeltjes. Hij verwacht geen betutteling. Hij verwacht oplossingen. Hij verwacht uiteraard dat de overheid aan die oplossingen begint. Wat moeten wij doen? Wij moeten samenwerken en oplossingen zoeken voor de toekomst.

  Mijnheer de minister, de kerntaken van de overheid komen in het gedrang. Er is inderdaad geen magische oplossing. Wij zullen het probleem niet in een-twee-drie oplossen. Wij moeten er wel aan beginnen. Wij moeten de infrastructuur aanpassen, wij moeten innoveren, wij moeten inzetten op klimaatadaptatie.

  De heer Crucke komt met een plan. Wij kunnen daarover spreken. Hij steekt dus de hand uit. Doch het antwoord luidt dan: u wilt samenzitten, maar dat zullen wij zeker niet doen; u wilt samenwerken, maar dat zullen we niet doen, want dat is niet nodig. Mijnheer de minister, mijn vraag is dus heel eenvoudig. Wat vindt u van een Vlaams-nationalist die het probleem verdrinkt in communautaire spelletjes door te weigeren met een federale collega te spreken?

  Marc Lejeune:

  Monsieur le vice-premier ministre, cher collègue, je ne vais pas vous apprendre que le réchauffement climatique existe. Je ne vais sûrement pas vous dire que les vagues de chaleur sont uniquement l'occasion de sortir le barbecue et une petite bière pour en profiter. Les gens étouffent et ne sont pas suffisamment préparés. Nous devons nous en inquiéter. Avec 38 degrés annoncés, les écoles et les commerces ferment. Les hôpitaux s'encombrent. La vague de chaleur que nous connaissons aujourd'hui n'est pas un simple épisode météorologique. Elle met sous pression nos services d'urgence et nos hôpitaux. Elle touche encore plus les personnes âgées, les malades, les travailleurs exposés et les personnes détenues. Elle a aussi un impact direct sur la productivité de notre économie et sur notre cohésion sociale.

  Le réchauffement climatique est un enjeu environnemental qui touche aussi à la santé et, carrément, aux droits humains. Plus inquiétant encore, les scientifiques nous rappellent que cet été sera sans doute le plus frais de notre vie. Soyons clairs: notre pays s'est davantage adapté au froid qu'aux fortes chaleurs, et les citoyens en paient le prix fort ces derniers jours. Face à cette réalité, la Belgique ne peut évidemment pas agir seule. Le réchauffement climatique ne connaît pas de frontières.

  J'ai donc quelques questions, monsieur le ministre. Comment la Belgique compte-t-elle renforcer la coopération, je l'ai entendu tantôt, entre les régions, les communautés et nos partenaires européens pour faire face aux vagues de chaleur de manière plus structurelle, être mieux préparée, se parler, disposer d'un plan concerté et d'une stratégie globale? Comment notre pays défend-il, aux plans européen et international, les politiques d'adaptation aux chaleurs extrêmes? Enfin, la Belgique soutient-elle une approche qui considère les vagues de chaleur non seulement comme un défi environnemental, mais aussi comme un enjeu de santé publique et de compétitivité?

  Je voudrais également répondre à quelques-uns des intervenants précédents. Je voudrais vous rappeler et vous confirmer que le ministre Crucke travaille sérieusement, avec application, et consacre toute son énergie à la transition pour décarboner nos usages et diminuer notre production de CO ₂ . Pas par dogmatisme, mais par réalisme et par nécessité stratégique. Je vous remercie.

  Sarah Schlitz:

  Monsieur le ministre des Affaires étrangères, quand même, quel spectacle! On savait déjà que votre gouvernement n'avait pas placé le climat dans son top 5 des priorités, voire peut-être pas dans le top 100. Certes. Mais maintenant que nous sommes confrontés à cette vague de chaleur qui frappe de plein fouet la population, il n’y a plus personne.

  Le premier ministre ne veut pas répondre aux questions ici au Parlement. Il se cache. Il renvoie vers le ministre du Climat, qu’il sait absent. C'est donc vous qui êtes envoyé au feu pour venir répondre aux questions des parlementaires et assumer.

  Que lisons-nous? "J'ai envoyé des courriers, mais personne ne m'a répondu. Que voulez-vous que je fasse? J'aimerais bien, mais je ne peux point."

  Pourtant, monsieur le ministre, vous avez des leviers concrets ici, rien qu'au niveau fédéral. Que nous proposez-vous – enfin plutôt, que proposez-vous à la population? Des actes individuels – ou plutôt une culpabilité individuelle. "Buvez de l'eau, n'oubliez pas d'appeler votre grand-mère pour savoir si elle va bien."

  Mais les populations qui, aujourd'hui, vivent dans des bouilloires thermiques, qui sont dans des appartements sur lesquels personne n'a pensé à mettre des pare-soleils, qui attendent le bus place Saint-Lambert – où, hier, a été mesurée une température au sol de 73°C, sans un arbre autour pour leur faire de l'ombre –, ces populations-là en attendent davantage que d'entendre simplement qu'il faut mettre une casquette.

  Monsieur le ministre, pourquoi votre gouvernement ne met-il pas sur la table aujourd'hui, par exemple, un plan avec la Régie foncière? Vous avez des bâtiments à disposition. Ils peuvent constituer un point fraîcheur pour des populations qui habitent aux alentours. C'est possible.

  Quid des navetteurs? Des personnes se retrouvent dans des gares, parfois pendant des heures en raison de trains annulés. Il faut mettre en place des points d'eau et s'assurer qu'il y ait un point refuge fraîcheur.

  Les musées fédéraux également peuvent être rendus gratuits, comme certaines villes l'ont fait, pour (...)

  Maxime Prévot:

  Beste collega’s, ons land wordt al enkele dagen geconfronteerd met een hittegolf van uitzonderlijke intensiteit. Laat ik het duidelijk zeggen: het gaat niet om een gewoon weersverschijnsel. Het is niet louter een zomer die iets warmer is dan andere. Wat we vandaag meemaken, is een concreet gevolg van de klimaatverandering.

  Te lang is klimaatverandering voorgesteld als een toekomstig risico. Vandaag is het een dagelijkse realiteit. Ze heeft nu al gevolgen voor de gezondheid van onze medeburgers, voor onze infrastructuur, voor onze openbare diensten en voor onze economie.

  Wat we vandaag zien, is waarschijnlijk slechts een voorproefje van wat ons morgen te wachten staat. De vraag is dus niet langer of we ons moeten aanpassen. De vraag is of we bereid zijn op te treden op een manier die recht doet aan de uitdagingen, die voor ons liggen.

  Experten waarschuwen ons al jaren. Het Centrum voor Risicoanalyse van Klimaatverandering (Cerac) heeft ons gewaarschuwd. Het Federaal Planbureau heeft ons gewaarschuwd. Gezondheidsdeskundigen waarschuwen ons. De veiligheidsdiensten waarschuwen ons. De signalen zijn overal. Daarom is niets doen geen optie meer.

  L'absence de coordination ne peut plus être une excuse. C'est précisément pour cette raison que mon collègue Jean-Luc Crucke a pris l'initiative, voici plus d'un an déjà, de tenter de réunir l'ensemble des autorités concernées afin de préparer notre pays aux conséquences des phénomènes météorologiques extrêmes. Il a effectivement adressé des courriers aux différents niveaux de pouvoir. Il a proposé un dialogue, une méthode, un plan de travail. Il a tendu la main. Malheureusement, cette main – l'honnêteté m'impose de le dire – n'a pas toujours été saisie. Certaines autorités ont estimé qu'une telle coordination n'était pas nécessaire. D'autres ont considéré qu'il ne fallait pas ouvrir ce chantier. Certains ont même explicitement refusé de participer à l'élaboration d'un plan interfédéral sur les phénomènes météorologiques extrêmes.

  Ik respecteer uiteraard iedereens bevoegdheden, maar we kunnen niet om de feiten heen. Een hittegolf stopt niet aan de grenzen tussen gewesten. Droogte houdt geen rekening met de verdeling van bevoegdheden. Een bosbrand vraagt niet of het betreffende perceel onder de bevoegdheid van de federale overheid, het gewest of een gemeente valt. Het klimaat kent geen administratieve grenzen noch regeringsmeerderheden.

  Als we met een gemeenschappelijke dreiging worden geconfronteerd, moet het antwoord collectief zijn. Daarom heeft minister Crucke opnieuw zijn verantwoordelijkheid genomen. Op 1 juli vindt een interfederale vergadering plaats. Ik heb één eenvoudige wens: ik hoop dat iedereen aanwezig zal zijn. Onze medeburgers verwachten immers geen institutionele debatten van ons. Ze willen niet weten wie waarvoor bevoegd is. Ze zitten niet te wachten op bevoegdheidsconflicten. Ze verwachten dat wij hen beschermen. Ze verwachten dat wij anticiperen. Ze verwachten dat wij samenwerken. De vergadering moet tot concrete resultaten leiden.

  Minister Crucke heeft twaalf voorstellen op tafel gelegd, twaalf pragmatische maatregelen, twaalf actiepunten waarmee we onmiddellijk aan de slag kunnen, want we moeten de zaken nu onder ogen zien. Voorts zijn de ministers Vandenbroucke en Quintin sinds maandag ook bezig met de coördinatie van acties via het Nationaal Crisiscentrum. Het Nationaal Crisiscentrum neemt in nauw overleg met de FOD Volksgezondheid de nodige initiatieven en volgt de situatie op.

  À ceux qui appellent au déclenchement d'une phase fédérale, je rappelle que la phase d'alerte a déjà été proclamée lundi par le Risk Management Group. Ceci n'implique pas pour autant un plan national avec de nouvelles mesures mais, au contraire, une phase mettant surtout l'accent sur la sensibilisation et les recommandations.

  Aanpassing aan de klimaatverandering is geen ondergeschikt onderwerp meer.

  Stefaan Van Hecke:

  Mijnheer de minister, ik hoor mooie, duidelijke woorden over de ernst van de situatie, maar ik zie geen daden. Meer nog, u bevestigt dat coördinatie en overleg worden geweigerd, terwijl veel mensen vandaag nood hebben aan concrete oplossingen.

  Heel veel burgers hebben vandaag nood aan koele plekken en alle overheden weten dat. Ze beschikken over veel gebouwen waar het koel is, zoals musea, bibliotheken en andere publieke gebouwen. Stel die open, ook ’s nachts, voor wie thuis niet weet waar te kruipen, en dat zijn veel mensen. Niet iedereen heeft een zwembad zoals Theo Francken om even af te koelen. Regel het dus vandaag, niet morgen.

  De regering gaat ervan uit dat de crisis over drie dagen voorbij is, dat de kous daarmee af is en dan tot de orde van de dag overgaat. Zij vergist zich. Er is nood aan niet alleen crisismaatregelen, maar ook aan structureel beleid om de klimaatcrisis af te remmen. Vandaag is het extreem warm, maar laat het niet de koelste zomer van de rest van ons leven worden.

  Patrick Prévot:

  C'est donc au ministre qui a la plus grosse empreinte carbone du gouvernement que revient l'honneur de répondre à cette question sur la canicule que nous sommes en train de vivre! Soyons de bon compte, je n'ai pas entendu chez vous l'envie ou le besoin d'évoquer une pause dans la politique climatique – je pense qu'il faudrait pour cela être aveugle ou climatosceptique. C'est pourtant ce qu'avait fait votre ministre Clarinval, il y a moins d'un an.

  On constate qu'avec le gouvernement Arizona, le climat a disparu des priorités. Au niveau de l'Europe, on ralentit. En Wallonie on détricote et, au fédéral, on réduit le climat à une ligne dans un tableau Excel: les contraintes pour les entreprises. Et pourtant, les conséquences pour les gens sont bien présentes: des maisons et des appartements qui ressemblent à des fours.

  Vous avez annoncé une réunion interfédérale climat le 1 er juillet prochain. Permettez-moi de vous donner un petit conseil pour cette réunion: enfermez les ministres, coupez la climatisation et peut-être que même les plus climatosceptiques autour de la table viendront enfin avec de vraies solutions.

  Kurt Ravyts:

  Het raadsel is opgelost waarom premier De Wever niet kwam antwoorden. Kan hij zich akkoord verklaren met de tekst die minister Prévot zonet gebracht heeft? Kan de N-VA, als grootste meerderheidspartij, zich er akkoord mee verklaren? Ik denk van niet.

  De federale bevoegdheden ter zake kunnen perfect worden uitgevoerd door de federale regering. De Vlaamse bevoegdheden ter zake kunnen perfect worden uitgevoerd door de Vlaamse regering, en de Waalse door de Waalse regering. We hebben geen nood aan partijpolitieke profilering inzake deze klimaattoestand. We hebben wel nood aan een beleid dat de meest kwetsbaren onder ons helpt bij deze weersomstandigheden.

  Jean-Marie Dedecker:

  Mijnheer de minister, er bestaat zoiets als klimaatadaptatie. Ik heb een goede raad voordat de acht straalmotoren in Noordschote, Zelzate en zelfs Deux-Acren stilvallen en voor de kerosine op is: open de kerncentrales. Met alle nu geplande hernieuwbare energie komt men in 2037 immers amper aan 37 %. Open de kerncentrales dus nu.

  Ik heb ook een boodschap voor de heer Hedebouw. Adaptatie, mijnheer Hedebouw! U weet dat uw Chinese vrienden na de dood van Mao drie airco’s hadden in China. Drie! Die stonden bij de communistische partij in Zhongnanhai. In 2023 stonden er 863 miljoen, en het energieagentschap verwacht tegen 2050 dat er 4,5 miljard airco’s zullen zijn in het communistische gebied.

  Groene deugneuzen, luister, en investeer in klimaatadaptatie. Iedereen een airco! (…)

  Tine Gielis:

  Mijnheer de minister, ik hoor u zeggen dat minister Crucke aan de slag zal gaan met twaalf actiepunten. Ik ga ervan uit dat eentje daarvan het openbaar vervoer is, met name de NMBS. Over de hydration breaks in het voetbal zijn de meningen erg verdeeld, maar op onze treinen denkt iedereen vandaag hetzelfde: afkoeling, nú. Vooral voor onze ouderen, kinderen en mensen met gezondheidsproblemen moeten we alles op alles blijven zetten om ons land hittebestendiger te maken en vooral ons openbaar vervoer. Daarvoor rekenen we op u.

  Raoul Hedebouw:

  Monsieur le ministre, j’aurais voulu vous voir arriver avec des solutions. Or ce n’est pas le cas. Le PTB vous a pourtant apporté des pistes, parmi lesquelles des solutions à court, moyen et long terme.

  À court terme, il faut adapter les règlements de travail. Lorsque la chaleur devient excessive, les travailleurs devraient pouvoir interrompre la journée ou prendre congé. C’est intenable autrement. À court terme également, il faut rendre gratuites les piscines et l’accès aux musées pour permettre à chacun de se rafraîchir. En cas de fermeture des écoles, les parents devraient pouvoir bénéficier de congés pour accueillir leurs enfants. Voilà des mesures à court terme. Il faut aussi un plan de climatisation pour les crèches, les écoles et les hôpitaux. Tout cela est à faire à court terme.

  À moyen terme, il nous faut un véritable plan d’isolation des bâtiments et de verdurisation de nos villes.

  À long terme, il faudra enfin s’attaquer à la racine du problème climatique: arrêter de laisser les multinationales extraire des millions de tonnes de pétrole et rejeter ensuite le CO ₂ dans l ’ atmosph è re, contribuant ainsi à la destruction de notre plan è te. Voil à les solutions.

  Monsieur le ministre, je ne sais pas si vous allez y arriver avec 21 ministres, mais en tout cas (…)

  Alexia Bertrand:

  Mijnheer de minister, dank voor uw woorden. Dergelijke hitte wordt het nieuwe normaal. Ik denk niet dat Bart De Wever dezelfde woorden had kunnen uitspreken. Dus dank voor de realitycheck. De waarheid is dat we niet klaar zijn voor de nieuwe realiteit. Om onze kritieke infrastructuur aan te passen, hebben we samenwerking nodig. De burger ligt niet wakker van wie iets beslist, maar wel van de hitte. Dus bedankt voor de bevestiging.

  Het wordt puur communautair gespeeld, ten koste van de belangen van de burgers. Ik dacht dat de communautaire demonen weg waren, maar ik zie dat ze, ondanks spiegelregeringen in alle gewesten, helemaal terug zijn.

  Marc Lejeune:

  Monsieur le ministre, sortons un peu des slogans. Cette vague de chaleur nous rappelle que la lutte contre les températures extrêmes est un véritable enjeu de société, qui attend une réponse collective; une réponse collective pour nous adapter, aussi. On ne peut plus considérer les vagues de chaleur comme un simple phénomène météorologique passager. Il faut au contraire les traiter comme un véritable enjeu géopolitique européen.

  On l'a dit ici, nous sommes tous touchés, mais pas tous égaux face aux températures infernales. Combien de personnes sont encore mal logées, vivent sous les toits, sans moyen de se rafraîchir? Ces phénomènes extrêmes vont revenir comme un boomerang. Vous l'avez dit, nous ne sommes plus dans les probabilités, c'est aujourd'hui notre réalité et on n'est qu'au début.

  Monsieur le ministre, nos concitoyens ont besoin d'une réponse collective, hors conflits de compétences, comme le rappelle sans cesse le ministre du Climat, qui y travaille. J'exhorte donc, monsieur le ministre, votre gouvernement à avoir une politique climatique volontariste, soutenue par l'ensemble des partenaires. Et je compte sur eux.

  Sarah Schlitz:

  Monsieur le ministre, vous nous parlez ici d'une réunion le 1 er juillet. Aux personnes qui sont en train de suffoquer dans des appartements surchauffés, avec des enfants dont les écoles sont fermées et un boulot à gérer, vous dites que vous allez vous réunir dans six jours pour discuter. On n'est pas du tout à la hauteur de la situation! Ce qu'il se passe actuellement est la conséquence de choix politiques, ou plutôt d'inaction politique coupable. La bonne nouvelle, c'est qu'il y a des leviers concrets qui doivent être activés par le politique. Pour cette raison, nous avons rédigé avec Ecolo un plan "fraîcheur", qui reprend des actions qui se déclinent au niveau fédéral, au niveau régional et au niveau communal. Il y a 69 bourgmestres Les Engagés; au niveau régional et communautaire, vous avez des ministres des Bâtiments scolaires, de la Santé, de l'Accueil de la petite enfance. Vous avez le pouvoir d'agir. Utilisez les leviers qui sont à votre disposition, monsieur le ministre!

• Vraag: De staking van de luchtverkeersleiders

  Vraag: De staking van de luchtverkeersleiders en de gegarandeerde dienstverlening bij skeyes

  Vraag: De staking bij skeyes

  economie en werk

  De staking van de luchtverkeersleiders
  De staking van de luchtverkeersleiders en de gegarandeerde dienstverlening bij skeyes
  De staking bij skeyes
  Staking luchtverkeersleiders en dienstverlening bij skeyes summaryExplanation

  Gesteld door

  ONAFH Jean-Marie Dedecker
  Anders. Kjell Vander Elst
  N-VA Bert Wollants
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 4 juni 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Jean-Marie Dedecker, Kjell Vander Elst en Bert Wollants bekritiseren de stakende luchtverkeersleiders scherp als "gijzeling" en "chantage", wijzend op hun hoge salarissen (tot €13.000/maand), vroege pensioen en extra voordelen, terwijl hun acties volgens hen tienduizenden reizigers en de economie (miljoenenschade per dag) treffen. Zij eisen een wettelijke minimale dienstverlening, vergelijkbaar met NMBS en De Lijn, om herhaling te voorkomen, en verwijten de vakbonden procedurele schendingen en misbruik van stakingsrecht. Minister Prévot (namens Crucke) bevestigt dat er al een beperkte minimale dienst geldt voor noodgevallen en humanitaire vluchten, maar erkent dat een uitgebreidere regeling (zoals bij NMBS) wetgevend moet worden ingevoerd; de regering onderzoekt dit nu in overleg met skeyes en vakbonden. Hij benadrukt dat het conflict voortkomt uit een onderbroken sociaal akkoord over de centralisatie van verkeersleiding in Namen, waarbij vakbonden volgens hem de afgesproken procedures negeerden.

  Jean-Marie Dedecker:

  Mijnheer de minister, er zijn 300 verkeersleiders in ons land. Een paar van hen moeten verhuizen van de luchthavens van Luik en Charleroi naar de supermoderne verkeerstoren in Namen. Die lui behoren tot de best betaalde ambtenaren van het land, met weddes van 13.000 euro per maand en pensioen op 55 jaar.

  Omdat een paar van hen moet verhuizen, gaan die 300 verkeersleiders in staking, ondanks het feit dat zij een premie krijgen van 16 % opslag, een forfaitaire toelage van 254 euro per maand, een extra kilometervergoeding en twee extra vakantiedagen.

  Wij zouden kunnen zeggen dat het in principe nooit genoeg is. Waar stopt de graaicultuur en waarom staken zij? Mevrouw Merckx, dat is eigenlijk geen staking, dat is een gijzeling.

  Het is niet de eerste keer dat dat gebeurt. In 2023 is al een staking vermeden en in 2019 hebben zij ook al een week gestaakt. Toen is die staking gebroken door luchtvaartmaatschappij Ryanair, die naar de rechter stapte en een dwangsom verkreeg van 250.000 euro per uur dat het luchtruim gesloten was.

  Mijnheer de minister, wat zult u doen om dergelijke chantagemiddelen en de gijzeling van tienduizenden mensen in de toekomst te verhinderen? De economische kostprijs voor ons land is enorm. Bent u bereid om een minimumdienstverlening in werking te stellen?

  Ik vraag u niet te doen zoals president Ronald Reagan in de Verenigde Staten in 1981, die toen 11.389 stakende verkeersleiders heeft ontslagen en vervangen door militairen. Ik vraag u alleen wat u in de toekomst zult doen met een dwangsom of met een minimumdienstverlening om dergelijke situaties te vermijden? Het gaat hier immers niet om een staking maar om een gijzeling.

  Kjell Vander Elst:

  Mijnheer de minister, als ons land records begint te verbreken, is dat meestal geen goed teken. Vorig jaar zijn alle stakingsrecords op de luchthaven van Zaventem verbroken: 2.400 geannuleerde vluchten, 330.000 reizigers gekloot, 25 miljoen euro schade per stakingsdag.

  Dit jaar gaat men gewoon op dat elan verder. Vandaag staken de luchtverkeersleiders van skeyes. Laat het duidelijk zijn, verkeersleider is een belangrijke functie en de verkeersleiders worden redelijk goed betaald, maar ze hebben letterlijk de volledige luchthaven platgelegd. Dat veroorzaakt imago- en reputatieschade voor de luchthaven en wekt bijzonder veel terechte frustratie bij de reizigers, die al niet meer door de paspoortcontrole geraken, omdat geen enkele vlucht nog landt of vertrekt, om nog maar te zwijgen van de economische schade. Het is echt niet normaal dat één dienst de hele luchthaven plat kan leggen. Zij doen alsof de luchthaven werkt zoals een knipperlicht, dat men aan en uit kan zetten. Zo werkt een luchthaven niet, mijnheer de minister.

  We moeten aan oplossingen werken en die oplossing ligt voor de hand, met name de gegarandeerde dienstverlening. Een minimale dienstverlening bestaat al bij De Lijn en de NMBS. Overigens, de trein rijdt nooit stipter dan op stakingsdagen bij de NMBS wanneer de gegarandeerde dienstverlening van toepassing is.

  Mijnheer de minister, bent u, omwille van alle luchtreizigers en onze economie, bereid om met uw regering de gegarandeerde dienstverlening bij de luchtverkeersleiding in te voeren?

  Bert Wollants:

  Mijnheer de minister, er heerste de voorbije dagen totale chaos op de luchthaven. Tot tweemaal toe werd het luchtverkeer stilgelegd door acties van de luchtverkeersleiders. Honderden vluchten werden geschrapt. Dat leidt natuurlijk tot economische miljoenenschade.

  Luchtverkeersleiders dragen een grote verantwoordelijkheid, maar worden daarvoor ook zeer goed beloond. Dus iedereen zou er toch wel een beetje op mogen rekenen dat zij gewoon hun job doen. Zij veroorzaken nu enorme schade, op een bijzonder drieste manier, want het was een heel brutale aanval op de luchthaven en de hele sector. Dat raakt onze luchthavengemeenschap recht in het hart.

  De luchthaven is de tweede economische motor van dit land. Wie daarmee speelt, wie economische schade uitstrooit alsof het hem niet interesseert, wie duizenden passagiers keihard treft, moet op geen enkel begrip rekenen. Dan hoeft men ook niet verbaasd te zijn dat alle ruiten zijn ingegooid.

  Mijnheer de minister, er moet worden ingegrepen. Er moeten stappen worden gezet. Al jarenlang vragen verschillende partijen om de minimale dienstverlening in te voeren. Ook mijn fractie heeft daar altijd voor gepleit. Die roep wordt alleen maar luider en luider en dat is niet meer dan terecht.

  Mijnheer de minister, welke stappen zet de regering om dat een realiteit te maken?

  Maxime Prévot:

  Geachte collega’s, de spontane staking van de luchtverkeersleiders in de nacht van 1 op 2 juni en in de middag van 2 juni heeft een aanzienlijke impact gehad op de werking van de luchthavens. Er waren meer dan 200 vluchten gepland voor deze periode van werkonderbreking, wat belangrijke vertragingen tot gevolg had voor de reizigers en voor de luchtvaartmaatschappijen.

  Deze staking kwam er naar aanleiding van de invoering van een centrum van digitale torens voor de luchthavens van Luik en Charleroi, in Namen, een mooie stad. Voor deze transitie is het afsluiten van een sociaal akkoord noodzakelijk. Daarover werd onderhandeld binnen de sociale dialoog binnen het bedrijf.

  Deze dialoog is al enkele maanden aan de gang en heeft geleid tot een voorakkoord dat werd ondertekend door de belangrijkste vakorganisatie die de luchtverkeersleiders vertegenwoordigt. Dit voorakkoord moest aan het paritair comité worden voorgelegd op 12 juni. De spontane actie heeft dit proces jammer genoeg onderbroken.

  Het syndicale statuut voorziet nochtans in duidelijke procedures, die strikt moeten worden nageleefd bij sociale acties. Volgens de beschikbare informatie werden deze procedures in dit geval niet gevolgd. Skeyes heeft intussen de nodige stappen ondernomen om de rust te herstellen en blijft zich engageren voor een constructieve dialoog met de representatieve vakorganisaties. Er wordt trouwens een minimale dienstverlening gewaarborgd via het beheerscontract. Dit verplicht skeyes in alle omstandigheden de essentiële dienstverlening van het luchtverkeer te waarborgen, met name voor bijstand aan vliegtuigen in nood, vluchten voor humanitaire doeleinden, zoek- en reddingsmissies die door de bevoegde overheid werden goedgekeurd, gedwongen terugkeer, vluchten die uitgevoerd worden door de douane, de politie of het Belgisch leger en medische vluchten.

  Deze minimale dienstverlening werd gewaarborgd tijdens de stakingen van 1 en 2 juni. In tegenstelling tot andere sectoren, zoals het spoor of bepaalde overheidsdiensten zoals de gevangenissen, wordt er in dit stadium niet voorzien in het behoud van een gedeeltelijk aanbod voor de gebruikers. Elke eventuele uitbreiding van deze minimale dienstverlening naar een uitgebreider model, dat tot doel heeft een gedeeltelijke continuïteit van de dienstverlening aan de passagiers te waarborgen, naar het voorbeeld van wat bij de NMBS bestaat, vereist een wetgevend initiatief.

  De diensten van minister Crucke analyseren de mogelijkheid van een dergelijke optie om een juist evenwicht te waarborgen tussen enerzijds de naleving van het stakingsrecht en anderzijds de nood om de impact van de sociale acties op de gebruikers en op de economie te beperken, rekening houdend met het essentiële karakter van de controle van het luchtverkeer. Minister Crucke heeft de CEO van skeyes eveneens gevraagd om zich bij dit initiatief aan te sluiten, dat ik essentieel en gerechtvaardigd acht. Het spreekt voor zich dat dit onderwerp, dat tot doel heeft de continuïteit van de dienstverlening te waarborgen, het voorwerp zal uitmaken van een grondig overleg met alle betrokken partijen.

  Jean-Marie Dedecker:

  Dank u voor uw antwoord, mijnheer de minister. Ik hoor u dat graag zeggen, maar ik zou liever zien dat er een echt wetgevend initiatief komt dat verder reikt dan het huidige beheerscontract.

  U zegt dat er een beheerscontract bestaat, maar dat het niet werd nageleefd. Het werd voorgelegd aan de vakbonden, maar ook dat werd niet gevolgd. Geef de vakbonden rechtspersoonlijkheid en dan zullen ze het wel volgen.

  Het gaat erom een minimale dienstverlening te garanderen voor iedereen, zowel voor onze economie als voor het vrachtverkeer en de passagiers. Dat moet gebeuren. Er moet een minimale dienstverlening komen zodat de luchthavens niet meer moeten sluiten.

  Kjell Vander Elst:

  Dank u voor uw antwoord, mijnheer de minister.

  Collega's, ik hoor hier vaak dat er een wetgevend initiatief nodig is. Dat wetgevend initiatief ligt klaar: een wetsvoorstel tot invoering van een gegarandeerde dienstverlening bij skeyes, ingediend door de Andersfractie in het Parlement. Ik hoop dus dat degenen die zeggen dat we een wetgevend initiatief nodig hebben, zoals onder meer de collega's van de N-VA, ervoor zullen zorgen dat we dat voorstel zo snel mogelijk kunnen goedkeuren.

  Mijnheer de minister, staken is een recht, maar er bestaat geen recht op misbruik van het stakingsrecht. Het feit dat één dienst, een goedbetaalde dienst, de hele luchthavengemeenschap kan platleggen, kan niet door de beugel. Dat schaadt onze economie, onze reizigers en onze luchthavengemeenschap. We hebben al genoeg tijd verloren, mijnheer de minister. In het belang van onze luchthaven, onze reizigers en onze economie hoop ik dat we snel kunnen overgaan tot de gegarandeerde dienstverlening bij skeyes.

  Bert Wollants:

  Dank u wel voor uw antwoord, mijnheer de minister. Ik denk dat het voor iedereen duidelijk is welke stappen er moeten worden gezet. We moeten evolueren naar een uitgebreidere minimale dienstverlening, om ervoor te zorgen dat we onze luchthavens kunnen beschermen tegen dit soort acties. Ik ben blij dat minister Crucke daarin het voortouw zal nemen en verdere stappen zal zetten. Hij is bovendien zeer goed geplaatst om dat te doen. Toen hij minister was in de Waalse regering, bevoegd voor de luchthavens, was hij immers een van de eersten die op tafel klopten om de minimale dienstverlening te eisen. Laten we dat verhaal opnieuw naar voren brengen en er samen voor zorgen dat gebeurt wat eigenlijk iedereen in deze zaal wil, namelijk dat we op onze luchthaven en op onze luchtverkeersleiders kunnen rekenen en dat de luchthaven als economische motor maximaal kan blijven draaien. Daar moeten we voor gaan en daarin zullen wij de minister absoluut steunen.

• Vraag: Het akkoord met ENGIE

  Vraag: De stopzetting van de ontmanteling van de kerncentrales en de nucleaire strategie

  Vraag: Het akkoord met ENGIE

  Vraag: Het akkoord met ENGIE

  Vraag: Het akkoord met ENGIE

  Vraag: Het akkoord met ENGIE

  Vraag: Het akkoord met ENGIE en het kernenergiepark

  Vraag: Het akkoord met ENGIE en het kernenergiepark

  Vraag: Het akkoord met ENGIE

  Vraag: Het akkoord met ENGIE

  Vraag: De ENGIE-deal

  klimaat, energie en landbouw

  Het akkoord met ENGIE
  De stopzetting van de ontmanteling van de kerncentrales en de nucleaire strategie
  Het akkoord met ENGIE
  Het akkoord met ENGIE
  Het akkoord met ENGIE
  Het akkoord met ENGIE
  Het akkoord met ENGIE en het kernenergiepark
  Het akkoord met ENGIE en het kernenergiepark
  Het akkoord met ENGIE
  Het akkoord met ENGIE
  De ENGIE-deal
  Nucleaire strategie en akkoord met ENGIE summaryExplanation

  Gesteld door

  N-VA Bert Wollants
  Les Engagés Marc Lejeune
  Anders. Steven Coenegrachts
  PVDA-PTB Roberto D'Amico
  ONAFH Jean-Marie Dedecker
  cd&v Phaedra Van Keymolen
  MR Christophe Bombled
  DéFI François De Smet
  Vooruit Oskar Seuntjens
  VB Barbara Pas
  Ecolo-Groen Jeroen Van Lysebettens
  

  Beantwoord door

  N-VA Bart De Wever (Eerste minister)
  MR Mathieu Bihet (Minister van Energie)
  

  op 30 april 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De discussie draait om het principieel akkoord met ENGIE over de mogelijke overname van Belgische kerncentrales om ze langer open te houden, na jaren van ontmanteling en afhankelijkheid van buitenlandse energie. Bart De Wever (N-VA) en Mathieu Bihet (MR) benadrukken dat dit een strategische stap is voor energiezekerheid, lagere prijzen en minder afhankelijkheid, met stopzetting van afbraakwerken en onafhankelijke studies naar haalbaarheid, maar geen definitieve beslissing—kritiek komt van PTB (D’Amico), die vreest voor genationaliseerde verliezen en eist dat ENGIE de ontmantelingskosten draagt, terwijl Groen/links (o.a. Hedebouw) kernenergie afwijzen. Liberalen (Coenegrachts, Bombled) steunen de stap voorzien van strenge financiële voorwaarden en een plan B, terwijl Vlaams Belang (Pas) en Dedecker de vertraagde actie en hoge kosten door vorig beleid hekelen, maar de koerswijziging toejuichen. cd&v (Van Keymolen) en Les Engagés (Lejeune) zien het als historische kans voor soevereiniteit, mits transparantie en focus op nieuwe reactoren (SMR’s) en hernieuwbare energie. Kritische punten blijven de onderhandelingspositie tegenover ENGIE, de kostprijs voor de belastingbetaler en het ontbreken van concrete timing.

  Bert Wollants:

  Mijnheer de voorzitter, mijnheer de eerste minister, mijnheer de minister, collega’s, al van bij het begin van de regering-De Wever hebben we heel duidelijk aangegeven dat we in het energiebeleid een serieuze bocht wilde maken, waarbij we niet meer enkel inzetten op hernieuwbare energie, maar ook op kernenergie, omdat die leidt tot stabiele prijzen, meer bevoorradingszekerheid en minder afhankelijkheid van het buitenland. Dat is natuurlijk een enorm verschil met de antinucleaire visie bij sommigen, die ons al heel veel geld gekost heeft.

  In de vorige en huidige crisissen moeten we vaststellen dat afhankelijkheid een behoorlijke kostprijs heeft, die vandaag betaald wordt door onze gezinnen en onze bedrijven. Dan is het bijna wraakroepend dat de vorige regering nog heeft ingezet op nieuwe gascentrales om het gat dicht te rijden.

  Met het nieuws dat er een principieel akkoord gevonden is met ENGIE over het onderzoek naar de overdracht van de kerncentrales om er op die manier voor te zorgen dat de kerncentrales langer open kunnen blijven en dat de aan de gang zijnde afbraakwerken stopgezet worden, nemen we een belangrijke horde om onze energie opnieuw in eigen handen te nemen en daarmee aan de slag te kunnen gaan. ( Protest van de heer Hedebouw )

  We weten natuurlijk allemaal dat dat maar een eerste kleine stap is in de bijsturing van ons energiebeleid en dat er nog vele stappen moeten volgen. Hoe dan ook betonen wij met die stap nu de moed en het lef om het verschil te maken.

  Mijnheer de eerste minister, op welke manier gaan we hier in de toekomst mee om?

  Wat staat er juist in het akkoord? Kunt u dat nader toelichten?

  Welke stappen kunnen naar verwachting in de komende maanden gedaan worden om dichter bij ons doel te komen?

  Op welke manier zal de hele operatie ervoor zorgen dat we onze welvaart veiliger kunnen stellen?

  Marc Lejeune:

  Monsieur le président, monsieur le premier ministre, monsieur le ministre, reprendre la main sur nos activités nucléaires, reprendre notre avenir en main, reprendre finalement ce qu'on n'aurait jamais dû abandonner, c'est historique! Il y a des décennies où rien ne se passe, et il y a des semaines où des décennies se produisent!

  L'annonce de ce matin de la signature d'une lettre d'intention avec ENGIE marque un tournant historique pour notre pays. Nous pouvons enfin ramener le centre de décision de Paris à Bruxelles et rejoindre le clan des pays qui contrôlent leur énergie, leur autonomie et leur souveraineté. Le nucléaire doit être une composante importante de notre mix énergétique – vous savez que c'est essentiel pour Les Engagés –, une énergie abordable, décarbonée, qui renforce notre autonomie.

  Dès 2023, nous envisagions un rachat par l'État belge de nos centrales et, il y a encore deux semaines, je demandais d'arrêter le démantèlement de Tihange 1. Alors, vous comprenez que je me réjouis que Les Engagés aient été entendus. Cette décision apporte enfin un peu d'espoir, enfin un peu d'ambition, mais cette opération reste particulièrement complexe, nous le savons.

  La période à venir sera cruciale et rentrera dans les annales de l'histoire énergétique belge. Dès lors, monsieur le premier ministre, monsieur le ministre, pouvez-vous nous préciser les points suivants?

  Comment le gouvernement envisage-t-il et évalue-t-il la faisabilité technique et financière, notamment au regard des passifs liés au démantèlement? Savez-vous déjà vers quel mécanisme on se dirigerait pour retrouver le contrôle, et avec quels exploitants?

  Qu'est-ce qui a changé pour qu'on considère aujourd'hui que la relance est possible, alors qu'ENGIE nous affirmait toujours le contraire? Même si c'est un peu rapide, nous pouvons déjà y penser!

  Steven Coenegrachts:

  Mijnheer de premier, mijnheer de minister, als liberaal ben ik van nature geen grote voorstander van nationalisaties, zoals u wel zult begrijpen, maar ik denk dat u in dit geval een logische, volgende stap zet. Nadat de vorige regering de levensduur van twee kerncentrales heeft verlengd, werken we nu verder met de onwillige partner die ENGIE Electrabel is en dan moet de volgende logische stap worden gezet. De kritieke infrastructuur moet worden beschermd en in België worden verankerd voor de economie, zodat de bevoorradingszekerheid gegarandeerd blijft en onze afhankelijkheid van het buitenland vermindert. Vandaag hebt u gezegd dat u principieel akkoord gaat met ENGIE Electrabel om onderhandelingen daarover op te starten.

  Natuurlijk, the devil is in the details , zeker bij dit soort onderhandelingen. We zijn dan ook benieuwd naar de kostprijs. Zal de overheid zelf kerncentrales uitbaten? Kunnen we dat wel? Beschikken we over de nodige expertise? Wat zal het effect zijn op de energiemarkt? Blijft het bij de twee centrales die vandaag open zijn of overweegt u om er meerdere te heropenen? Er blijft veel onduidelijk en er moet nog veel worden uitgeklaard.

  De vraag is dan ook, mijnheer de premier, mijnheer de minister: wat is de timing en wat zijn de volgende stappen? Tegen wanneer kunnen we onze economie en onze burgers de duidelijke en exacte zekerheid bieden dat kernenergie permanent in ons land wordt verankerd? Dank u wel.

  Roberto D'Amico:

  Messieurs les ministres, depuis le début, nous disons avec le PTB que nous avons besoin d’un secteur public de l’énergie pour garantir une énergie verte et bon marché. C’est une bonne chose d’avoir aujourd’hui un débat sur la propriété de ce secteur essentiel. Mais s’il s’agit uniquement de nationaliser les pertes et de transférer tous les risques vers le contribuable, nous ne sommes pas d’accord car, en réalité, nous avons déjà payé quatre fois ces centrales nucléaires.

  Premièrement, dans les années 80 et 90, elles ont été amorties sur le dos des consommateurs, puis vendues à ENGIE. Ensuite, ENGIE en a tiré 15 milliards de profits jusqu’en 2020. Nous avons aussi payé des milliards de surprofits pendant la précédente crise énergétique, en 2022 et en 2023. Enfin, avec l’ENGIE deal, après la crise, nous avons repris la facture des déchets nucléaires, tout en garantissant ces profits pour les deux réacteurs prolongés. Messieurs les ministres, nous n’allons quand même pas payer une cinquième fois pour ces centrales!

  Si nous nationalisons le nucléaire, cela doit se faire pour un euro symbolique. La facture du démantèlement doit rester chez ENGIE. Nous subventionnons quasiment tous les moyens de production dans le secteur. L’éolien offshore est subventionné. Les centrales à gaz existantes et les nouvelles sont subventionnées. Les panneaux photovoltaïques sont subventionnés. Les parcs à batteries sont subventionnés. Même la centrale hydroélectrique de Coo est subventionnée.

  Si nous subventionnons tout, reprenons l’ensemble du secteur pour que la population profite aussi des avantages et pas seulement des coûts.

  Messieurs les ministres, si vous voulez nationaliser le nucléaire, pourquoi ne nationalisez-vous pas l’ensemble du secteur énergétique en Belgique?

  Jean-Marie Dedecker:

  Beste groene verdwaasde collega’s, weet u, mijnheer de premier, sinds 1 april schijnt de zon en waait de wind voortdurend. Weet u hoeveel elektriciteit we sinds het begin van deze maand hebben moeten invoeren? Dat was 42 % van al onze elektriciteit, op 18 april zelfs 58 %. Waar hebben we die gekocht? In Frankrijk, want daar draaien nog altijd kerncentrales.

  Mijnheer Coenegrachts, ik hoor u graag bezig. Paars-groen heeft onze hele energiesector kapot gemaakt. Dat is begonnen toen uw praeses, de heer Verhofstadt, aan de macht was in 2003. U hebt de boel verkocht voor een appel en een ei. Electrabel is verkocht aan de Fransen. Er was nog een terugfluitmogelijkheid voor de bevoorrading in 2014, maar alle partijen hebben dat laten passeren. Iedereen heeft hier boter op het hoofd. In 2023 heb ik hier de grootste verdwazing meegemaakt in de 25 jaar die ik hier zit. Men heeft toen beslist om alle reactoren te sluiten. Gelukkig is er nadien nog een soort deus ex machina opgedoken en is beslist om nog twee kerncentrales open te houden.

  Vandaag staan we waar we staan. Destijds heeft het duo Tinne Van der Straeten, die men zou moeten opsluiten voor schuldig verzuim, en de heer De Croo, een wurgcontract getekend met ENGIE van 1.000 pagina’s dik. Elke stap die we vandaag zetten, moeten we betalen aan ENGIE. Ze hebben de zaak al afgekocht: alleen al het ontmantelen van de kerncentrales kost tussen 40 en 60 miljard euro. De Fransen hebben dat afgekocht voor 15 miljard euro. Waar vandaag Tihange 1 staat, moet een gascentrale komen. Groene jongens, een gascentrale stoot 41 keer meer CO ₂ uit dan een kerncentrale, die nul CO ₂ uitstoot. Ik hoop dat de nucleaire verdwazing in uw hoofd eindelijk is verdwenen en (…)

  Phaedra Van Keymolen:

  Mijnheer de voorzitter, mijnheer de premier, mijnheer de minister, collega’s, nadat ons land jarenlang een knipperlichtrelatie met zijn kerncentrales is het tijd voor een volgende stap. Vanochtend werd het dan ook officieel: de Belgische Staat en ENGIE hebben zich verloofd en zullen nu verder onderhandelen over het huwelijkscontract.

  Het is een belangrijk contract, want het gaat over onze strategische autonomie. We zitten momenteel in de tweede energiecrisis in minder dan vier jaar tijd en er volgen ongetwijfeld nog crises. We moeten dus zorgen voor structurele oplossingen. Keer op keer blijkt hoe kwetsbaar we zijn. We moeten minder afhankelijk worden van fossiele brandstoffen en van Moskou, van Riyaad en van Washington. Dat kan alleen, als we onze energiebevoorrading in eigen handen nemen, door zelf te beslissen over de toekomst van onze kerncentrales en door een turbo te zetten op hernieuwbare energie. Dat is de beste garantie om onze gezinnen en onze bedrijven te beschermen tegen toekomstige energiecrisissen. Strategische onafhankelijkheid betekent ook dat we verder moeten inzetten op de volgende generatie reactoren, de SMR’s, waarvoor we hier in België, in de Kempen, de kennis in huis hebben.

  Mijnheer de premier, mijnheer de minister, het is goed dat we onze energie in eigen handen nemen en dat we onze mensen beschermen in tijden van crisis. Voor het huwelijksfeest kijken we echter best ook naar de factuur en naar de kleine lettertjes in het huwelijkscontract. Hoe snel weten we of het huwelijk plaats zal vinden of niet en tegen welke prijs?

  Christophe Bombled:

  Monsieur le premier ministre, monsieur le ministre de l'Énergie, je tiens tout d'abord à saluer la décision stratégique du gouvernement d'assumer dans un futur proche la propriété directe de l’ensemble des activités nucléaires d'ENGIE et d'Electrabel, couvrant les sept réacteurs, le personnel, les filiales et l'ensemble des actifs et passifs associés, y compris les obligations de démantèlement et de déclassement. Dans le même mouvement, on va interrompre les opérations de démantèlement qui empêcheraient le redémarrage des réacteurs.

  Cette orientation va clairement dans le sens d'un État stratège, soucieux de la sécurité d'approvisionnement, des objectifs climatiques, de la résilience industrielle et de la prospérité socio-économique à long terme de notre pays, ce que notre famille libérale a toujours défendu lorsqu'elle plaidait pour la prolongation du nucléaire et le développement de nouvelles capacités sur notre territoire.

  Pouvez-vous préciser au Parlement de quelle manière vous entendez garantir que cette transaction – dont la lettre d'attention encadre désormais des négociations exclusives – permettra de bâtir une activité nucléaire durable, financièrement viable et pleinement cohérente avec nos objectifs climatiques et industriels de long terme, tout en préservant l'équilibre financier global des partenaires privés, comme le prévoit le communiqué?

  Par ailleurs, pourriez-vous détailler comment la suspension convenue des travaux de démantèlement et de déclassement, décidée pour maintenir toutes les options ouvertes pour l'État belge, sera mise à profit concrètement pour sécuriser à la fois la continuité de production, la sûreté des installations et l'accompagnement des travailleurs concernés tout au long de ce processus?

  François De Smet:

  Messieurs les ministres, soyons honnêtes, cette lettre d’intention mérite d’être saluée. Elle le mérite d’abord parce qu’elle a pour effet immédiat d’arrêter le démantèlement des sites existants. Et surtout, la décision stratégique d’assumer la propriété directe des actifs nucléaires constitue un pas dans la bonne direction.

  Oui, il faut investir dans notre autonomie énergétique, pour la même raison qu’il faut investir dans notre défense. Ces deux enjeux sont comparables. D’abord, parce qu’il s’agit d’assurer davantage d’autonomie dans un environnement devenu plus hostile et incertain; ensuite, parce qu’il faut rattraper des dizaines d’années d’erreurs et d’inaction; enfin, en raison de l’ampleur gigantesque des enjeux financiers.

  En revanche, sur ce dernier point, le communiqué n’est pas tout à fait rassurant. Derrière cet accord de principe se cachent quelques zones d’ombre financières qui pourraient s’avérer vertigineuses pour le contribuable.

  D’abord, le texte précise que la transaction ne doit pas avoir "d’impact indu ni négatif ni positif sur la situation financière globale d’ENGIE". On a rarement vu dans une lettre d’intention une clause aussi péremptoire, d’autant qu’aucune précaution comparable relative à la situation financière de l’État belge – qui, comme chacun le sait, se porte très bien – n’apparaît dans le texte. Cela ressemble donc furieusement à un chèque en blanc.

  Ensuite, nous avons la question du coût de la remise aux normes. ENGIE affirmait encore récemment que le redémarrage de réacteurs comme Tihange 1 nécessiterait des travaux gigantesques pour répondre aux normes de sécurité.

  Enfin, comme tout le monde l'a lu dans votre communiqué, cette lettre d'intention ne constitue pas un engagement ferme. Dès-lors, avez-vous un plan B si jamais, à l’automne prochain, cela ne fonctionne pas?

  Je pense qu'il faut investir dans notre autonomie énergétique. Il y a, pour un État, bien davantage de cohérence à être propriétaire d’outils de production énergétique que de banques, par exemple. Cependant, il est essentiel que ce gouvernement nous indique ce que cette acquisition représentera pour le contribuable et la manière dont elle sera financée. À ce stade, nous n’en avons aucune idée. Et j’espère que vous, au moins, vous en avez une.

  Oskar Seuntjens:

  Op de vooravond van 1 mei mogen wij lezen dat de regering energie opnieuw wil nationaliseren.

  Als socialisten kunnen wij, in tegenstelling tot andere partijen, natuurlijk onmogelijk tegen een overheid zijn die haar verantwoordelijkheid wil nemen. Ik las dat Groen vanochtend opnieuw in een kramp schoot omdat het over kernenergie ging.

  De waarheid is echter dat wij vandaag geen ruimte hebben voor taboes. De realiteit is wat ze vandaag is. Wij zijn vandaag veel te afhankelijk van anderen en van onbetrouwbare partners als het over onze energie gaat.

  De oplossing daarvoor is behoorlijk eenvoudig. Wij moeten onze energie opnieuw in eigen handen krijgen. Vandaag zien we de prijzen immers door het dak gaan en is de onzekerheid bij gezinnen, alleenstaanden en bedrijven veel te groot.

  Het is dus goed dat wordt gesproken tussen de overheid en ENGIE om een deal te sluiten, maar die deal moet natuurlijk wel onder voorwaarden worden gesloten. De deal moet ervoor zorgen dat onze energiezekerheid toeneemt, dat de duurzaamheid van onze energie verbetert en dat energie opnieuw betaalbaar wordt.

  Het kan niet zijn dat het een deal wordt waarbij de winsten worden geprivatiseerd, maar de risico’s genationaliseerd.

  Heren ministers, kunt u uitleg geven over de onderhandelingen tussen ENGIE en de overheid?

  Barbara Pas:

  Na de sale-and-lease-backconstructie van Guy Verhofstadt hebben we nu de allicht even dure sale-and-buy-backconstructie. Het Vlaams Belang werd jarenlang als linkse partij weggezet omdat we strategische sectoren zoals energie willen nationaliseren. Dat is exact wat u vandaag gaat doen. Ik hoor nu iedereen zeggen hoe belangrijk het is om energie in eigen handen te houden. Aan alle partijen die daar vandaag enthousiast over zijn, wij hebben dat altijd al gezegd. Het is wel bijzonder jammer dat u eerst twee energiecrisissen nodig hebt gehad om het gezond verstand te laten werken.

  Waarom nu pas? Er is trouwens nog geen echt akkoord, het is een intentieverklaring zonder verplichting om tot een transactie te komen. De vraag is wat er zal gebeuren met de ontmanteling van die vijf centrales, die ondertussen al is ingezet. Die afbraak herstellen kost misschien wel miljarden en het zal ook jaren duren voor die opnieuw operationeel zullen zijn. De factuur van die ellenlange besluiteloosheid mag niet naar de belastingbetaler gaan. Net zoals bij de vorige onderhandelingen zit u echter in de zwakste onderhandelingspositie. U hebt nood aan capaciteit, terwijl ENGIE in een zetel zit.

  Die ontmantelingsactiviteiten van ENGIE worden eindelijk stopgezet. De vraag is of u ook die ontmantelingskosten zult overnemen. ENGIE heeft al die jaren de exploitatiewinsten gehad, het moet dan ook opdraaien voor de afbraakfactuur.

  Dat bestaande capaciteit wordt opengehouden, is een goede zaak. Mijn vraag is echter wanneer u werk gaat maken van nieuwe capaciteit. Minister Bihet heeft deze legislatuur nog helemaal niets gedaan. Eigenlijk had u dat onder de Zweedse regering al kunnen doen. Het is meer dan dringend nodig.

  Voorzitter:

  Dan is het woord aan de jarige collega Van Lysebettens. (Applaus)

  Net als collega Frank gisteren mag ook u uw verjaardag te midden van vele vrienden vieren!

  Jeroen Van Lysebettens:

  Collega’s, heren ministers, het is vandaag mijn verjaardag, maar vanochtend dacht ik dat het de verjaardag van ENGIE was. De regering geeft ENGIE immers een groot cadeau. Niet ENGIE, maar de Belgische Staat zal opdraaien voor de dure sanering van oude kerncentrales, voor de dure renovatie van Tihange 3 en Doel 4 en voor de wensdromen om ook nog andere centrales op te lappen.

  De vorige regering onderhandelde nog dat ENGIE zou moeten opdraaien voor de ontmanteling van die oude reactoren, een kost van meer dan 10 miljard euro. Het is duidelijk dat de deal van Bart De Wever een goede deal is voor ENGIE, maar is het ook een goede deal voor de Belgische Staat? De kosten die ENGIE vermijdt, zullen uiteindelijk hoe dan ook moeten worden betaald. Bij een nationalisatie is het de belastingbetaler die ervoor betaalt, wij allemaal, u, iedereen hier. Zo ver zijn we nog niet. België heeft alleen een optie genomen om alle kerncentrales over te nemen. Die piste wordt nu verder onderzocht.

  Heren ministers, wat kost deze optie vandaag al aan de Belgische Staat? Ik lees in de krant dat de Belgische Staat tijdens de duur van de optie een vergoeding aan ENGIE betaalt als compensatie voor de kosten die het bedrijf ondertussen al maakt. Hoeveel bedraagt die vergoeding? Klopt het dat alle kerncentrales in de optie zitten, inclusief de scheurtjescentrales? Er wordt nu een grondig onderzoek gedaan naar de boeken van ENGIE. Wie zal dat doen? Wie bouwt de businesscase voor een eventuele overname en hoe gebeurt dat?

  Voorzitter:

  Dat zijn veel vragen, mijnheer de eerste minister. U hebt vijf minuten om daarop te reageren.

  Bart De Wever:

  Geachte Kamerleden, het zal onmogelijk zijn om in vijf minuten spreektijd op alle vragen te antwoorden, maar dit zal ook wel niet het laatste debat daarover zijn.

  Gisteren heb ik met mijn vriend, strijdmakker, kameraad Mathieu, de minister voor Energie, een letter of intent ondertekend tussen de federale overheid en ENGIE, met als doel een volledige overname van het nucleaire park door de overheid. Die intentieverklaring heeft op dit moment niet meer dan twee reële gevolgen, ten eerste, alle ontmantelingsactiviteiten worden gestopt en, ten tweede, we zullen een grondig en onafhankelijk studiewerk opstarten dat ons als overheid objectieve informatie zal verschaffen over de staat van de kernreactoren in ons land.

  Dat laatste is belangrijk, want tot voor kort waren we daarvoor grotendeels afhankelijk van de uitbater. De uitbater had sinds de jammerlijke wet op de kernuitstap een businessmodel gebouwd met het oogpunt van een nucleaire exit. De uitbater wenst niet terug te komen op dat businessmodel, wat begrijpelijk is gezien de onzekerheid over de toekomst van kernenergie die in dit land twee decennia heel bewust vanuit sommige groepen werd gezaaid.

  Die afhankelijkheid voor informatie van de uitbater leidde in het verleden tot foutieve inschattingen vanwege de voorgaande regeringen. Kerncentrales werden zelfs weggezet als lijken die niet meer gereanimeerd konden worden, zelfs de centrales waarvan men daarna de openingsduur heeft verlengd.

  Bovendien heeft ons dat in een bijzonder nadelige positie gebracht wat betreft de uitvoering van de regeringsstrategie om volop in te zetten op kernenergie. Er was inderdaad een deal van bijna 1.000 bladzijden, maar dat heeft ons niet geholpen.

  Met de schrapping van de wet op de kernuitstap heeft dit Parlement een eerste belangrijke stap gezet in de broodnodige mentaliteitsshift die ons land nu doormaakt inzake kernenergie.

  Cette déclaration d'intention marque désormais une nouvelle phase. Pour l'instant, le gouvernement ne s'engage encore à rien. Cette première phase se limite à arrêter toutes les activités de démantèlement et à lancer les études nécessaires. Celles-ci ont pour but d'examiner l'état des réacteurs et ce qu'il est encore possible d'en faire, d'évaluer le coût d'une remise en service en essayant de voir combien de temps cela prendrait. Cela concerne uniquement l'aspect technique. Pour le reste, nous analysons également ce que représenterait une éventuelle reprise sur le plan financier et juridique. Il y a donc beaucoup de travail en perspective.

  L'accord conclu hier nous permet d'ouvrir une nouvelle ère. C'est pourquoi ce projet se nomme "Aurora". Si les études se montrent positives, une estimation du parc nucléaire suivra, en tenant compte de tous les risques et des coûts prévisibles. Une grande partie des coûts attendus est déjà couverte par le fonds Hedera pour le stockage des déchets et par le fonds Synatom pour un éventuel démantèlement. Un montant de quelque 25 milliards d'euros est déjà réservé à cette fin. Les éventuels coûts supplémentaires seront identifiés par les études à venir et intégrés ensuite dans l'accord final.

  Cette reprise ne doit donc pas nécessairement constituer une charge structurelle pour le budget, certainement pas si l'on tient également compte des coûts de la dépendance énergétique. Il s'agit d'un investissement qui rapportera. En cas d'accord définitif, après des décennies dans le giron français, nous reprendrons nous-mêmes le contrôle de nos centrales nucléaires et pourrons décider de leur avenir. À terme, nous pouvons éventuellement envisager une collaboration avec d'autres partenaires.

  By the way, degenen die nu spreken over nationalisering – sommigen juichend, anderen smalend – moeten beseffen dat onze kerncentrales de facto al genationaliseerd zijn, maar dan door Frankrijk en niet door ons. Ik heb dat altijd een bijzonder dwaas idee gevonden. Ik heb als student nog betoogd tegen de verkoop van Tractebel en daarna Electrabel, maar Verhofstadt deed maar voort.

  In tijden waarin we de geopolitieke context steeds meer lijken te moeten ondergaan, met alle gevolgen van dien voor onze energiebevoorrading en de prijzen, kan een herwinning van de controle over onze stroommix strategisch uiteraard een belangrijk houvast bieden. Daar gaan wij voor. Wij willen immers een zekere, betaalbare en duurzame energievoorziening, waarvoor we zo weinig mogelijk afhankelijk zijn van anderen. Ik dank u.

  Mathieu Bihet:

  Monsieur le président, chers collègues, aujourd'hui, la Belgique pose un acte fort; un acte par lequel notre pays décide de reprendre en main son avenir énergétique pour garantir sa sécurité d’approvisionnement.

  Pendant trop longtemps, nous avons hésité. Trop longtemps, nous avons été dépendants. Alors que les repères géopolitiques se redessinent profondément, cela n’est plus tenable. L’énergie est une question de puissance. L’énergie est une question de sécurité. Mais l’énergie est aussi une question de prospérité.

  Aujourd'hui, la Belgique a décidé de ne plus être spectatrice. En engageant cette démarche, nous faisons le choix ambitieux de la maîtrise, de la responsabilité, mais surtout – et c’est ce qui manquait – d’une vision à long terme.

  Il y a moins d’un an, ce Parlement adoptait la loi qui ouvrait le champ des possibles. L’ouverture des négociations officielles avec ENGIE est possible parce que vous avez permis cette voie.

  Aujourd'hui, nous actons une étape importante: la suspension des activités de démantèlement. Elle vise à préserver toutes les options, à protéger la valeur de nos actifs et à donner à la Belgique le temps et les moyens de décider en pleine connaissance de cause.

  Pour faire du nucléaire en Belgique, nous devons disposer des outils, des compétences et de l’expertise.

  Wij hebben een keuze gemaakt, een keuze voor onze toekomst in kernenergie. We doen dat niet voor onszelf of uit electorale overwegingen. De wet op de kernenergie werd met een heel erg ruime meerderheid goedgekeurd. Ons beleid voeren wij over partijgrenzen heen, over taalgrenzen heen en over politieke grenzen heen. Ons handelen staat in het teken van het algemeen belang en heeft tot doel de welvaart van ons land te versterken, zowel in het noorden als in het zuiden.

  Mon équipe et celle du premier ministre, que je remercie chaleureusement ici, ont travaillé et travailleront encore sans relâche.

  Chers collègues, nous ouvrons le champ des possibles. Nous voulons une Belgique qui produit davantage d'électricité qu'elle n'en dépend. Nous voulons une production massive d'énergie décarbonée.

  Ik wil echter duidelijk zijn: de intentieverklaring is een eerste stap, het begin van een traject dat we voor vele maanden aangaan. De gesprekken zullen veeleisend zijn en er zal een grondige analyse gemaakt worden. Er zal geen definitieve beslissing worden genomen zonder stevige garanties.

  Une chose est certaine, aujourd'hui le cap est fixé: une Belgique capable de soutenir son industrie avec une énergie compétitive; une Belgique qui atteint ses objectifs climatiques sans sacrifier sa prospérité; une Belgique qui croit en son savoir-faire, en ses ingénieurs, en son excellence scientifique et technologique. Et ce choix est un choix de confiance dans notre capacité à maîtriser des technologies complexes, de confiance dans notre industrie, de confiance dans nos talents et, surtout, de confiance dans notre avenir.

  Et à ceux qui doutaient encore de la place du nucléaire dans notre pays, je le dis sans détour: le débat appartient désormais au passé, le temps est aujourd'hui à l'action. La Belgique ne subira plus son avenir énergétique. À partir d'aujourd'hui, elle le construit.

  Bert Wollants:

  Dank u wel, mijnheer de eerste minister. Dank u wel, mijnheer de minister. Wat ik hier in de zaal gehoord heb, leert mij dat er een zeer ruim draagvlak is om kernenergie in onze energiemix op te nemen.

  Wij zullen alsmaar vaker kernenergie gebruiken; we hebben die energie nodig om onze welvaart veilig te stellen, onze industrie aan te drijven en onze gezinnen met stroom te bevoorraden. Dat wil zeggen dat we het traject moeten starten.

  Vandaag starten we een traject dat inderdaad niet makkelijk zal zijn, want onze voorgangers hebben het ons niet makkelijk gemaakt. Met dat traject kijken we naar de toekomst. We hadden dat al jaren geleden moeten opstarten, maar we kunnen niet terug in de tijd. We moeten vooruit. We moeten inderdaad die stap doen.

  Voor iedereen hier, op één partij na, is het orderwoord dat we vooruit moeten en dat kernenergie een deel is van onze energiemix. Laten we daar met zijn allen achterstaan en de regering vooruit stuwen in haar betrachting onze energie veilig te maken voor de toekomst.

  Marc Lejeune:

  Merci monsieur le ministre et monsieur le premier ministre. Dans le nucléaire, il faut déclencher, et surtout maîtriser, une réaction en chaîne. Aujourd'hui, nous pouvons maîtriser notre avenir. Nous avons dans le passé délégué notre souveraineté à une multinationale au sein de laquelle on ne maîtrisait plus rien. Aujourd'hui, nous corrigeons cette erreur.

  Cela demande du courage et de l'audace. Mais nous avons, dans notre pays, une histoire forte et des compétences évidentes dans ces matières nucléaires. Aujourd'hui, nous reprenons véritablement notre avenir en main. Cette reprise de nos installations nucléaires entraîne effectivement de grandes responsabilités, mais c'est le propre d'un gouvernement qui prend ses responsabilités et qui s'assume. Nous lui souhaitons plein succès.

  Steven Coenegrachts:

  Dank u voor de antwoorden, mijnheer de premier, mijnheer de minister. We staan vandaag inderdaad aan het begin van een lang, maar ook zeer onzeker traject. We zijn niet zeker van de uitkomst. We weten niet waar het zal eindigen. We weten niet of het überhaupt mogelijk zal zijn om met ENGIE tot een akkoord te komen.

  Ik wil u daarbij alle succes wensen, maar ik vraag u toch ook om over een plan B na te denken. Wat als het niet lukt? Wat als men niet slaagt? Als we er allemaal van uitgaan dat alles al beklonken is, zit ENGIE pas echt in een zetel. U moet op elk moment neen durven te zeggen, omdat het onder de voorgestelde voorwaarden niet kan. Blijf dus voorzichtig en sluit die deal onder de juiste voorwaarden. We zullen dat de volgende weken zeker samen opvolgen.

  Roberto D'Amico:

  Monsieur le ministre, vous reconnaissez officiellement que laisser les secteurs de l'énergie au privé était une erreur. C'est déjà une victoire en soit. Aujourd'hui, voir des libéraux reconnaître que laisser l'énergie au privé est une erreur, c'est un beau cadeau!

  Le secteur de l'énergie est crucial pour les gens, pour l'industrie et pour le climat. On ne peut pas laisser un secteur aussi important au privé. Ce que vous proposez aujourd'hui, ce n'est pas de reprendre le contrôle sur le secteur pour assurer des prix bas et des investissements pour la transition, mais de nationaliser les pertes et les risques, en privatisant les profits. Je vous le redis pour la cinquième fois, ce sont encore les travailleurs qui vont payer. Nous ne sommes pas d'accord avec ça.

  Jean-Marie Dedecker:

  Premier, na 25 jaar energiebeleid van paars-groen zitten we momenteel met de grootste CO 2 -uitstoot en de duurste energie. Later op de agenda volgen vragen over de verhuizing van de petrochemie. Voor onze gas betalen we vier keer de prijs die de rest van Europa betaalt wegens het hier gevoerde beleid.

  Daarom feliciteer ik u, echt waar, met de beslissing om eindelijk opnieuw de overstap te maken naar kernenergie. We hebben de kennis. Laat u niet in de zak zetten door de Fransen. We hebben de kennis. Haal die 450 ingenieurs die nu in Gravelines werken, in Duinkerke, en die vroeger in Doel zaten, terug. Zij kunnen het. Oude kerncentrales die stil lagen, zijn al opnieuw opgestart. Ga maar eens kijken naar Three Mile Island in Amerika. Laat u dus niet in de zak zetten. Ik weet dat het kwaad kersen eten is met de Fransen, aangezien zij, dankzij iedereen die hier voor mij zit, dat contract hebben afgesloten dat ontzettend nefast is voor ons. Ik wens u veel succes.

  Phaedra Van Keymolen:

  Heren ministers, met cd&v zeggen we vandaag ja. Een ja-woord is echter geen blanco cheque. We verwachten een deal die strategisch sterk en transparant is, want het huwelijk moet ook op lange termijn standhouden. Dat is althans de bedoeling. Maak dus werk van dat akkoord. Ga voor de bijkomende verlengde openingsduur van de jongste centrales. Maak ook werk van die nieuwe generatie reactoren en zet de turbo op hernieuwbare energie in het kader van onze energiemix en onze strategische onafhankelijkheid. Hoe sneller we onafhankelijk worden, hoe beter.

  Christophe Bombled:

  Monsieur le premier ministre, monsieur le ministre de l’Énergie, le groupe MR salue cette étape décisive. En effet, l’État fait le choix de la responsabilité. Oui, le choix de la responsabilité, avec un double objectif à long terme: la sécurité d’approvisionnement et la compétitivité de notre économie.

  Nous concrétisons ainsi la vision que nous défendons depuis des années. Quelle est-elle? Eh bien! c’est celle d’un État stratège, qui sécurise une énergie bas carbone, fiable et maitrisée, au service des ménages, des entreprises et du climat.

  François De Smet:

  Merci pour vos réponses.

  Je tiens à relever trois choses. Tout d'abord, vous avez parlé d’une étude approfondie de l’outil à réaliser par des experts indépendants. Je serais assez intéressé de savoir de qui il s’agit. Ce serait précieux.

  Ensuite, j’entends l’idée que cela n’aboutira pas nécessairement à une charge en plus pour l’État belge, vu les provisions existantes. Ce serait la moindre des choses, puisque ces réacteurs ont effectivement déjà été amortis plusieurs fois .

  Enfin, je suis heureux, monsieur Bihet, que le MR conçoive désormais qu’il est possible de gérer publiquement avec efficacité. Petite devinette. Qui a dit: "L’État est le plus mauvais actionnaire du monde"? C'était M. Bouchez au sujet de Proximus. Je vous remercie pour ce virage prometteur.

  Oskar Seuntjens:

  Mijnheer de eerste minister, mijnheer de minister, het is goed dat de verschillende pistes worden bekeken. Dat de politiek het niet bij woorden houdt maar ook concrete acties onderneemt, is nog beter. De federale regering gaat nu onderhandelen met ENGIE. De Vlaamse regering heeft een belangrijk akkoord afgesloten over Ventilus, wat nodig is om de elektriciteit van zee aan land te brengen. Natuurlijk moeten we ook verder bouwen aan de Prinses Elisabethzone, de windmolens op zee, zodat we onze burgers en bedrijven kunnen blijven verzekeren dat er ook in de toekomst zekere, duurzame en betaalbare energie zal zijn in dit land.

  Barbara Pas:

  Eindelijk deelt men het standpunt van het Vlaams Belang dat kernenergie de beste garantie is voor duurzame, betrouwbare en betaalbare energie.

  Aan iedereen die hier vandaag zo blij is dat er eindelijk iets gebeurt wat eigenlijk 10 jaar geleden al had moeten gebeuren, het is door uw wanbeleid dat dit vandaag veel meer zal kosten aan de belastingbetaler. Die onnodige afbraak herstellen kost geld. U moet dat trouwens niet op de vorige regering steken, onder Vivaldi was het kalf allang verdronken. De laatste kans om die kernuitstap terug te draaien was onder de Zweedse regering. Toen vond de N-VA dat echter geen breekpunt waard.

  Energie in eigen handen houden is een goede zaak, maar het zou nog beter en duurzamer zijn als u dringend werk maakt van nieuwe, moderne Vlaamse kerncentrales. Ik zou daar aan de overkant ook eens werk van maken, premier.

  Jeroen Van Lysebettens:

  Collega's, ik kan het eigenlijk niet beter zeggen dan minister Bihet: c’est une choix de confiance, vertrouwen dat we deze keer met ENGIE wel een deal kunnen sluiten die goed is voor de begroting, vertrouwen dat de MR-ministers, zoals Bihet en Marghem, deze keer wel extra capaciteit zullen ontwikkelen, vertrouwen dat de overheid kerncentrales kan uitbaten waarvan de privé zegt dat ze niet meer te redden zijn. Collega's, ondertussen krijg ik op mijn eenvoudigste vragen geen antwoord. Hoeveel kost deze tijdelijke deal? Wie zal die onafhankelijke studies doen? Op welke businesscase baseert men zich? Daarover blijft het stil. Dat geeft mij alvast vertrouwen in één ding, het zal ons allemaal heel veel geld kosten. Ondertussen zullen de partijen van de meerderheid de besparingen nog wat verder aandraaien, zodat het de burger zal zijn die hier dubbel voor zal betalen. Als het van ons afhangt, zal dat niet gebeuren.

• Vraag: De overwinstbelasting

  Vraag: De overwinstbelasting

  Vraag: De Trumptaks of de overwinstbelasting voor big oil

  Vraag: Het budget van 80 miljoen euro voor energiemaatregelen

  Vraag: De regeringsmaatregelen met betrekking tot de energieprijzen

  Vraag: De energiesteunmaatregelen

  Vraag: De rente, het primaire saldo en de begroting

  Vraag: Het Europese initiatief voor een belasting op de overwinsten van energiebedrijven

  Vraag: De overwinstbelasting

  klimaat, energie en landbouw

  De overwinstbelasting
  De overwinstbelasting
  De Trumptaks of de overwinstbelasting voor big oil
  Het budget van 80 miljoen euro voor energiemaatregelen
  De regeringsmaatregelen met betrekking tot de energieprijzen
  De energiesteunmaatregelen
  De rente, het primaire saldo en de begroting
  Het Europese initiatief voor een belasting op de overwinsten van energiebedrijven
  De overwinstbelasting
  Belasting op overwinsten en overheidsmaatregelen voor energie en begroting summaryExplanation

  Gesteld door

  Anders. Steven Coenegrachts
  Vooruit Oskar Seuntjens
  Ecolo-Groen Jeroen Van Lysebettens
  PS Éric Thiébaut
  DéFI François De Smet
  ONAFH Jean-Marie Dedecker
  N-VA Axel Ronse
  PVDA-PTB Raoul Hedebouw
  VB Lode Vereeck
  

  Beantwoord door

  MR David Clarinval (Minister van Werk, Economie en Landbouw)
  

  op 23 april 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De discussie draait om de energiecrisis en de reactie van de regering, met scherpe tegenstellingen over overwinstbelastingen, accijnsverlagingen en begrotingsdiscipline. Vooruit, Groen en PTB eisen een onmiddellijke overwinstbelasting op oliebedrijven (met 11-20 miljard euro winsten) en kritiseren de regering voor te kleine, te late maatregelen (80 miljoen euro steun vs. miljarden in Spanje/Nederland), terwijl N-VA en LDD dit afdoen als "socialistische roofzucht" en pleiten voor bezuinigingen en accijnsverlagingen (17-27 cent/liter). MR-minister Clarinval verdedigt het tijdelijke, gerichte akkoord (kilometervergoedingen, sociale fondsen) en wacht op Europese afstemming over de overwinstbelasting, wat PTB en Groen als "vertragingstactiek" afschilderen. Kritiek op de regering (traagheid, gebrek aan visie, "Arizona-chaos") en onderlinge beschuldigingen (N-VA: "geen nieuwe belastingen"; Vooruit: "bedrijven als boeman") domineren, met geen concrete oplossing voor de stijgende energiekosten of structurele energieonafhankelijkheid.

  Steven Coenegrachts:

  Mijnheerde minister, drie weken geleden heeft Arizona de meerwaardetaks, het meerwaardemonster, goedgekeurd. Ik weet, mijnheer de minister, dat het wat tegen uw goesting was. De leden van de N-VA van de MR hebben met lange tanden op dat groene knopje moeten duwen, denkende: un moment de honte est vite passé, dan zijn we er vanaf en kunnen we eindelijk vooruit met Arizona.

  Drie weken later komt Vooruit echter opnieuw met een voorstel om een nieuwe belasting in te voeren. Als een bedrijf meer winst maakt dan gedacht, dan moet dat wegbelast worden. Collega Seuntjens, het is mooi vandaag weer. Er zijn ijsjesverkopers die dat niet hadden ingeschat, die verkopen vandaag meer ijsjes dan ze hadden ingeschat en maken meer winst dan ze hadden ingeschat. Collega’s, collega Seuntjens vindt dat men dat moet wegbelasten. Volgende week gaat het regenen. Er zijn mensen die paraplu’s verkopen en die hadden dat ook niet ingeschat. Die gaan dus volgende week meer winst maken. Collega Seuntjens vindt dat men dat moet wegbelasten.

  Van Vooruit verwacht ik dat nog, dat is eigenlijk niet het probleem. De heer Georges-Louis Bouchez beloofde echter pas de nouvelles taxes . Ik geloofde hem, totdat hij dinsdag onze premier naar de Europese top stuurde en vroeg om hem een plezier te doen en in Europa te pleiten pour une nouvelle taxe . Ik begrijp daar niks van, collega’s.

  Mijnheer de minister, ik wil van u het volgende weten. Kunt u hier bevestigen dat u eindelijk gaat stoppen met het invoeren van nieuwe belastingen en eindelijk gaat besparen waar het geld echt zit, namelijk bij de overheid?

  .

  Oskar Seuntjens:

  Mijnheer de minister, de energiecrisis veroorzaakt door Trump wordt door iedereen gevoeld. Dat weet iedereen ook. Iedereen beseft ook dat een klein land als België die stijgende energiekosten niet zomaar kan wegtoveren. Een regering die er een erezaak van heeft gemaakt om werken meer te doen lonen, moet ook op de juiste momenten durven in te grijpen, zeker voor de mensen die het hardst getroffen zijn. Denk maar aan de dokwerker die elke dag naar de haven moet, denk maar aan de thuisverpleegkundige die om 6 uur opstaat om mensen te gaan helpen of aan de alleenstaande moeder die haar energiefactuur ziet ontsporen. Die mensen helpen we nu.

  Maar dat is niet genoeg. Tegelijkertijd, mijnheer Coenegrachts, zijn er anderen die miljarden binnenrijven. In een recent rapport van Transport & Environment staat dat de overwinst in 2026 in Europa van de petroleumsector alleen al op meer dan 20 miljard wordt geraamd. Die overwinst wordt geboekt ten koste van anderen, zonder dat daar iets tegenover staat. Blijkbaar gesteund door Anders. denken die aandeelhouders laat maar komen, en dat op de kap van de mensen die zich blauw betalen. Mijnheer Coenegrachts, dat is onrechtvaardig, dat is oneerlijk en daar moet de regering iets aan doen. Daarom hebben we er met Vooruit inderdaad voor gepleit om met België een voortrekkersrol te spelen en in Europa te pleiten voor een sterke overwinstbelasting.

  Mijnheer de minister, mijn vraag is dan ook eenvoudig. Wanneer komt die eerlijke overwinstbelasting er?

  Jeroen Van Lysebettens:

  Mijnheer de minister, de roekeloze en illegale oorlog die Trump is begonnen in het Midden-Oosten bedreigt de energiebevoorrading in Europa, met stijgende energierekeningen als gevolg. De oorlog toont hoe afhankelijk fossiele brandstoffen ons maken van autoritaire regimes en hoe onze zuurverdiende euro’s de oliebaronnen verder spijzen. Die oliebedrijven hebben ondertussen meer dan 37 miljard euro overwinsten gemaakt in Europa, zonder iets te doen. Dat is bijzonder onrechtvaardig want die bedrijven zijn bovendien de grootste veroorzakers van de klimaatopwarming en van natuurvervuiling.

  Voor Groen is de oplossing helder. Op heel korte termijn moeten wij onze energieonafhankelijkheid verzekeren door te investeren in zon en wind en door mensen te helpen overstappen naar elektriciteit. Om dat te financieren, is het niet meer dan rechtvaardig dat ook wordt gekeken naar een eerlijke bijdrage op de extreme winsten die Total en co maken. Wij hebben dat zelf gedaan in de vorige regering. Groen bepleit dat al sinds het begin van de huidige crisis.

  Als deel van het akkoord rond de energiemaatregelen kondigde de regering nu eindelijk aan om actief te kijken naar een Trumptaks op Europees niveau. Dat is goed, maar niet voldoende. Ook de regering zelf kan vandaag al maatregelen treffen. De Belgische wet van 16 december 2022 voerde al een dergelijke bijdrage in voor extreme winsten op aardolieproducten, uitgewerkt en geïnd door de FOD Financiën en goedgekeurd door MR en Anders.

  In afwachting van het resultaat van de eerste minister kan de regering het wetgevende werk al op orde zetten, zodat ook dat niet in het zwarte gat van eindeloze arizonavertragingen verdwijnt.

  Mijn vraag is eenvoudig. Onderneemt de regering vandaag wetgevende actie om de Trumptaks te realiseren?

  Éric Thiébaut:

  Monsieur le ministre, les mesures annoncées par votre gouvernement sont à la fois trop limitées et trop tardives. Où est le cliquet inversé, cher au MR? Je ne le vois pas. Où est le blocage des prix annoncé par Les Engagés? Je ne le vois pas. Où est la taxe sur les surprofits, chère à Vooruit? Je ne la vois pas non plus.

  Finalement, pendant sept semaines, nous n’avons assisté qu’à de l’inaction, hormis de la musculation sur les réseaux sociaux et dans les médias. Sept semaines à ne rien faire pour, finalement, arriver à des mesurettes qui aideront peut ‑ ê tre une partie des travailleurs.

  Monsieur le ministre, vos mesures aideront-elles les aides ‑ soignantes, les infirmi è res et les travailleuses des titres ‑ services? Non. Vos mesures aideront-elles les enseignants qui doivent faire le plein pour aller travailler? Non. Vos mesures aideront-elles les pensionn é s qui doivent aller chercher les petits ‑ enfants, faire leurs courses et se rendre à l ’ h ô pital? Non. Qui bénéficiera de vos mesures en matière de chauffage, sachant qu’en Wallonie un habitant sur deux se chauffe au mazout?

  On nous dit qu’il n’y a pas d’argent. Pourtant, ExxonMobil et Total ont distribué 15 milliards d’euros de dividendes en trois ans. L’Espagne met cinq milliards sur la table pour aider la population, et les Pays ‑ Bas un milliard.

  Monsieur le ministre, maintenant que nous connaissons votre plan de communication, quand aurons-nous votre vrai plan pour aider les gens?

  François De Smet:

  Monsieur le ministre, ce gouvernement a le mérite de rappeler une réalité de nature zoologique: un chameau qui pue a toujours au moins deux bosses. En effet, après cette réforme incompréhensible de la TVA sur les pizzas à emporter, vous avez décidé d'essayer d'aider les citoyens et les entreprises de ce pays, dans ce contexte de crise énergétique, au moyen d'une nouvelle usine à gaz.

  Alors qu'il aurait été si simple d'enclencher le cliquet inversé, vous avez opté, après six semaines, pour une voie tordue qui, en réalité, ne va pas aider grand monde. Pour les travailleurs, vous vous targuez de consacrer 60 millions d'euros au trajet domicile-travail, mais de quoi parle-t-on? On parle de mesures qui vont rapporter en définitive 20 euros mensuels par travailleur. De plus, vous placez la charge sur les employeurs, en comptant sur leur bon vouloir pour avancer l'argent, alors qu'ils subissent eux-mêmes la crise de plein fouet. Pour les indépendants, comme d'habitude, ce sera un cadeau empoisonné. On leur propose un report de cotisations sociales, mais reporter ce n'est pas aider; c'est simplement déplacer le problème, alourdir leur situation financière et même affecter leurs droits sociaux, notamment en matière de pension.

  Et puis, monsieur le ministre, cette séquence interroge une fois encore la crédibilité de l'Arizona. Vous avez mis six semaines à prendre des mesures alambiquées à hauteur de 60 millions, en passant à nouveau par la séquence des crisettes, du spectacle lamentable des ultimatums et des déchirements publics qui font, a posteriori , passer la Vivaldi pour un club de boy-scouts. Sommes-nous vraiment supposés croire que la même équipe va trouver 5 milliards avant l'été et qu'elle va surmonter les crises d'égo, arrêter de faire campagne et commencer enfin à gouverner? Non, monsieur le ministre, parce que le problème le plus grave de ce gouvernement n'est même pas votre manque de vision, mais bien votre manque de maturité.

  Jean-Marie Dedecker:

  Mijnheer de minister, de toestand in dit land is blijkbaar hopeloos, maar nog altijd niet ernstig.

  Drie weken geleden stonden we hier allemaal om de meerwaardetaks goed te keuren, althans de meerderheid moest dat doen, om met de opbrengst van dat geld, wat ik onteigening van de spaarder en de belegger noem, het gat in de begroting te dichten, een gat dat bijna een bomkrater is. Twee weken geleden vernamen we dat we het grootste tekort van de eurozone hebben, zo’n 34 miljard euro. Vorige week verlaagde Moody’s onze rating, wat ons twee miljard per jaar kost. Eergisteren las ik dat de faillissementsgolf in ons land de ergste is van de laatste 20 jaar.

  Maar wat doet deze regering? Ze zal geld uitdelen. Ze heeft niets, maar ze zal voor Sinterklaas spelen en wie zal dat in de eerste plaats betalen? De ondernemers, want zij moeten dat voorschieten voor het woon-werkverkeer, en dat ten bedrage van 60 miljoen euro. Binnen twee jaar kunnen ze dat via hun belastingen terugkrijgen, tenminste als ze winst maken en nog niet failliet zijn, want anders zijn ze het definitief kwijt.

  Sinterklaas doet nog meer, met 15 miljoen voor de OCMW’s. Waarschijnlijk zal dat zoals gewoonlijk voor Brussel en Antwerpen zijn. Tot mijn verwondering lees ik dat zelfs de Boerenbond iets krijgt, want de boeren mogen ook aan de kassa passeren. Mijnheer de minister, u bent van de stad, maar weet u dat de boeren met rode mazout rijden en daar al geen accijnzen op betalen?

  Zo is er opnieuw 80 miljoen verdwenen, terwijl dit land - ik gebruik de woorden van de eerste minister - virtueel failliet is. Wij doen dat alleen maar om onze achterban te plezieren, want er bestaat een index, die de koopkracht beschermt. Daar zitten stookolie, gas en elektriciteit in en als de index stijgt, dan wordt de koopkracht gecompenseerd. Ik begrijp het allemaal niet meer.

  Axel Ronse:

  Ik ben blij dat mijn goeie vriend Jean-Marie hier net aan bod kwam, want voor zijn tussenkomst vroeg ik me af wat voor een absurde situatie dit hier is. We worden met rapporten om de oren geslagen dat dit land megafailliet is, dat het leent om leningen af te betalen en dat het interest op interest betalen is. Die interest stijgt steeds meer. Het is totaal hopeloos.

  Veel collega’s stellen hier echter vragen om geld uit te geven. Het is vanzelfsprekend dat mensen in miserie geholpen moeten worden. Wie vindt echter dat we geld moeten uitgeven dat we niet hebben? We moeten vooral kijken naar onze begroting, anders gaan alle belastingen naar interest. De N-VA-fractie heeft een voorstel, un grand accord de dépilarisation , een ontzuilingsakkoord, zoal collega De Wit het heeft genoemd.

  In dit land zitten we terecht in met en zorgen we voor mensen die het moeilijk hebben, die ziek zijn en die hun werk niet meer kunnen doen. Het probleem is echter dat we de poortwachter, degene die de controle moet doen, niet meer kunnen vertrouwen. Daar zijn zware disfuncties en doorlichtingen en rapporten werden verborgen gehouden, onder andere door de ziekenkassen. Als men er ten minste voor zorgt dat de controle correct gebeurt, dan kan men ervoor zorgen dat het geld terechtkomt bij de mensen die het echt nodig hebben. Dan doet men niemand pijn. Ik kan mij niet voorstellen dat er hier iemand tegen ons ontzuilingsvoorstel is.

  Raoul Hedebouw:

  Monsieur le ministre, les prix à la pompe deviennent impayables. Cela fait déjà plusieurs semaines. C'est plus de 2,2 euros le litre. C'est impayable. Le MR nous avait annoncé qu'il allait faire des choses, un cliquet inversé ou une diminution des accises. Et que fait-on? Il n'y a pas de diminution d'accises, rien du tout. On va aller chercher 80 millions d'aide.

  950 miljoen in Nederland, 5 miljard in Spanje.

  Mais que font le MR, le cd&v, la N-VA? Qu'avez-vous raconté pendant toute la campagne, et ces dernières semaines? C'est incroyable.

  Mijnheer de minister, ik begrijp echt niet dat er zo weinig gebeurt. U komt steeds met het argument dat er geen geld is. Wij betalen meer aan de pomp, waar gaat dat geld heen? Dat geld gaat toch ergens heen? Dat geld gaat gewoon naar die grote oliebedrijven. Die hebben sinds het begin van de oorlog en die duurt nog geen maanden, 11,4 miljard overwinst gerealiseerd, 6,9 miljard upstream met ruwe olie en 4,5 miljard downstream in de raffinaderijen, in totaal 11 miljard overwinst in de sector.

  Dan rijst de vraag of we dat geld daar niet moeten halen, in plaats van uit de zakken van de werkende klasse in ons land. Ik hoor dan – een positief puntje - dat men aan Europa zal vragen om een overwinstbelasting in te voeren. De Commissie antwoordde daarop dat dit niet haar bevoegdheid is en dat de lidstaten dat mogen doen. U speelt dus gewoon pingpong. Accijnzen verhogen, is geen probleem. Dat is gewoon voetbal, paf in de goal. Maar met betrekking tot overwinstbelasting wordt pingpong gespeeld.

  Cela ne va pas, monsieur le ministre!

  Zo gaat dat niet, mijnheer de minister. De lidstaten kunnen die overwinstbelastingen zelf organiseren. Italië, Spanje, Griekenland, het Verenigd Koninkrijk, Roemenië, Bulgarije hebben het in de vorige crisis allemaal gedaan. Waarom doet België dat niet autonoom? We kunnen zelf die overwinst belasten. Waarom doen we dat niet, mijnheer de minister?

  Lode Vereeck:

  Mijnheer de minister, overwinst is eigenlijk het gevolg van toeval, niet van verdiensten of ondernemerschap. Overwinst kan in theorie dus volledig weg worden belast, zonder dat het de economie schaadt. Het heeft geen enkele invloed op productie of investeringen, om de eenvoudige reden dat er gewoon niet op werd gerekend.

  In de praktijk is het onderscheid tussen winst en overwinst echter niet zo duidelijk, met uitzondering van de nucleaire rente. Welke bedrijven boeken bijvoorbeeld overwinst in de olie-industrie? Zitten die in de ontginning, in de raffinage, in het transport? De meeste overwinst zit in de beginfase, in de ontginning en dus in het buitenland, bij multinationals en bij staatsbedrijven die niet door de Belgische fiscus worden gevat. Het is dus, om het in het Frans te zeggen, een fausse bonne idée . Vergeet ook niet dat er naast overwinsten ook onderwinsten of verliezen kunnen opduiken, als er te duur is ingekocht.

  Voor ons is het duidelijk, energie is een basisbehoefte, een basisrecht dat voor iedereen betaalbaar moet blijven, niet alleen voor werkenden zonder tankkaart. Om de koopkracht te beschermen, is een verlaging van de accijnzen op brandstof de meest aangewezen oplossing, de simpelste ook. Een verlaging met 9 cent per liter kost de Schatkist niets, want dat wordt volledig door stijgende btw-opbrengsten gecompenseerd. Een verlaging met 17 cent, zoals in Duitsland, kost 85 miljoen euro per maand. Dat is niet onoverkomelijk. Europa laat zelfs toe om accijnzen te verlagen met 27 cent.

  Echter, het geld is op, zingen de N-VA-toppers in koor. Dat is natuurlijk onzin. De overheid heeft bijna 300 miljard euro aan inkomsten. Het geld is helemaal niet op. Het wordt gewoon uitgegeven aan de verkeerde dingen en niet aan onze mensen.

  Mijnheer de minister, zult u echt pleiten voor een overwinstbelasting? Waarom worden de accijnzen aan de pomp niet verlaagd?

  David Clarinval:

  Chers collègues, tout d'abord, avant de répondre sur le fond, je tiens à signaler que le premier ministre et le ministre de l'Énergie sont tous deux absents, l'un à Chypre, l'autre à Madrid, afin de défendre la Belgique sur ces questions importantes en matière d'énergie.

  Chers collègues, ce mardi, le gouvernement a pris ses responsabilités. Nous avons dégagé un accord concret pour protéger le pouvoir d'achat, en particulier celui des personnes qui travaillent et des personnes les plus vulnérables, face à la hausse du prix de l'énergie. Outre les mécanismes existants, spécifiques au système belge, comme l'indexation automatique des salaires, le tarif social et le système de plafonnement des prix, qui constituent déjà des remparts solides pour protéger le pouvoir d'achat des citoyens, nous avons décidé de prendre des mesures additionnelles. Celles-ci sont ciblées, temporaires et responsables, pour un montant de 80 millions d'euros sur trois mois.

  Pourquoi 80 millions? Tout simplement, monsieur Hedebouw, parce que ces montants correspondent aux recettes fiscales supplémentaires engrangées par l'État via la hausse des prix des carburants. Cette enveloppe pourra être augmentée si la crise se prolonge. Nous faisons le choix de l'efficacité et non celui de la démagogie. Concrètement, nous agissons là où la pression est la plus forte. Tout d'abord, en ce qui concerne les déplacements domicile-lieu de travail, avec, d'une part, un incitant totalement déductible fiscalement pour l'employeur afin d'augmenter les indemnités kilométriques des travailleurs et, d'autre part, en renforçant temporairement le forfait kilométrique des déplacements de service. En outre, nous agissons pour les ménages vulnérables qui dépendent des énergies fossiles, et nous octroyons un soutien accru des fonds sociaux, ainsi que le report de certaines hausses d'accises. Par ailleurs, nous n'oublions pas les indépendants et les agriculteurs, qui bénéficieront de facilités de paiement et de mesures fiscales ciblées, comme le carry-back .

  Ces mesures relèvent des compétences ministérielles de mes collègues Jambon et Bihet, qui assureront leur mise en œuvre rapide et efficace.

  Voor de regering is het van essentieel belang dat al die steunmaatregelen zo snel mogelijk terechtkomen bij de begunstigden, die momenteel onder de crisis lijden.

  Naast de urgentie is onze koers duidelijk: we beperken ons niet tot het beheersen van de crisis, we bereiden de toekomst voor. Dat betekent dat we op budgettair vlak geen maatregelen nemen die massale en permanente uitgaven impliceren die de staatsbegroting belasten, zoals in het verleden al te vaak is gebeurd, maar wel gerichte en tijdelijke interventies. Daarnaast versterken we onze energieproductie met offshore windenergie, kernenergie en de veiligstelling van de gasvoorziening vanuit het buitenland. We zullen ook een communicatiecampagne opstarten om een verstandige vermindering van het verbruik te bevorderen.

  Omdat die uitdagingen onze grenzen overstijgen, handelt België volledig binnen het Europese kader. Dat is de reden waarom onze collega Jean-Luc Crucke naar Colombia zal reizen in het kader van het initiatief Transition Away from Fossil Fuels , met het oog op een transitie naar energie die minder afhankelijk is van fossiele brandstoffen.

  Wat de overwinsten betreft, heeft de regering bovendien beslist dat we ons zullen afstemmen op de toolbox van de Europese Commissie, die nog moet worden beslist.

  À l'heure où je vous parle, il n'y a en effet rien de décidé à ce sujet-là.

  Geachte Kamerleden, met dit akkoord maakt de regering een duidelijke keuze, namelijk van bescherming zonder onverantwoordelijkheid, van solidariteit zonder budgettaire blindheid, van een duurzame energiezekerheid voor ons land.

  Steven Coenegrachts:

  Mijnheer de minister, bedankt voor uw antwoord.

  Als bedrijven in een jaar winst maken, onverwacht, per toeval, staat Vooruit klaar om dat weg te belasten. Als bedrijven in een jaar per toeval, per ongeluk, verlies maken, zegt Vooruit: mij niet bellen.

  Die logica om ondernemers als boeman te zien in onze samenleving, zit als een sluipend gif in deze coalitie, mijnheer de minister. Uw akkoord houdt 10 cent extra per kilometer voor de werknemers in, maar wel op kosten van de werkgever. Dat is een extra belasting. Telewerk wordt verplicht, maar dat is een betutteling voor onze ondernemingen. Waarom doet u zoiets?

  Ik wil u dus het volgende vragen.

  Au nom de ma formation politique, monsieur le ministre, pas de nouvelles taxes!

  Oskar Seuntjens:

  Mijnheer Coenegrachts, ik weet niet of u geheugenverlies hebt, maar uw partij heeft exact hetzelfde gedaan tijdens de coronacrisis. Nu doen we opnieuw hetzelfde.

  U zegt dat we niet voor de bedrijven zijn, maar deze regering beslist voor bijna 1 miljard euro een energiekorting te geven aan energie-intensieve bedrijven. Welnu, ik ben heel blij dat u het verschil toont tussen Vld en Vooruit. Jullie zijn voor een volledige indexsprong. Jullie willen de mensen vandaag niet helpen.

  Mijnheer de minister, wij staan nog voor een fundamenteel probleem. Dit is op vier jaar tijd de tweede keer dat we een majeure energiecrisis meemaken in dit land. Als we een fundamentele oplossing willen, moeten we in dit land zelf meer energie bouwen. Ik ben blij dat u dat ook aanhaalt, want elke windmolen die we bouwen, elk zonnepaneel dat we leggen, elke kabel die we trekken, zal ons sterker, onafhankelijker en weerbaarder maken. Daar moet deze regering absoluut een prioriteit van maken.

  Jeroen Van Lysebettens:

  Mijnheer Ronse, de Trump-taks betreft inkomsten. Dat levert op voor de begroting, dat is geen uitgave.

  Mijnheer de minister, uw antwoord zegt eigenlijk veel en ik hoop dat de collega’s van Vooruit geluisterd hebben. Er is nog niets beslist over de Trump-taks. De premier neemt het mee naar Europa. Ik geef het u op een briefje, dat is gewoon een vertragingsmanoeuvre om niets te beslissen, om opnieuw het geld in de verkeerde zakken te gaan zoeken, de zakken van de burgers.

  Dat is het bilan van deze Vooruitregering. Dat is de kant die men stelselmatig kiest, de kant van de vervuiler, van de oliesector, van Trump.

  Mijnheer de minister, ik kan u alleen maar oproepen om met de regering zelf wel iets te doen. Bereid uw wetsontwerp voor de Trump-taks voor. Dien het in, ga aan de slag en zoek het geld in de juiste zakken.

  Éric Thiébaut:

  Monsieur le ministre, il faut arrêter de dire qu'il n'y a pas d'argent. Il faut oser aller chercher l'argent dans la poche de ceux qui font des surprofits indécents sur le dos de cette crise énergétique. Chaque jour, rien que sur les carburants, les sociétés pétrolières font 2,3 millions d'euros de bénéfices. C'est indécent! Et vous parlez de 80 millions. Sous la précédente législature, le gouvernement avait quand même été chercher 600 millions sur les surprofits rien qu'en deux ans. Donc, ne me dites pas que ce n'est pas possible!

  Comme pour la TVA, on avait besoin d'un cheval de course, et vous avez de nouveau donné naissance à un chameau qui pue. Bravo!

  François De Smet:

  Monsieur le ministre, je vous remercie pour vos réponses.

  Il y a les mesures prises et il y a l'anticipation des prochaines crises. Il y a un point commun entre la Vivaldi et l'Arizona, c'est que ces deux gouvernements se sont fait surprendre par une crise énergétique engendrée par un conflit à l'étranger. C'est assez remarquable de voir que dans vos mesures, vous en profitez pour dire que vous allez accélérer sur le redéploiement nucléaire, sur les appels d'offres pour le renouvelable et l'île Princesse Élisabeth. N'est-ce pas un peu curieux d'attendre une telle crise pour enfin passer la seconde sur les dossiers du nucléaire et du renouvelable?

  Vous vous êtes laissé surprendre par cette crise, c'est aussi votre devoir pour l'avenir de faire en sorte que notre pays et l'Europe de manière générale soient moins impactés par les énergies fossiles et d'avancer de manière beaucoup plus volontariste sur ces deux chantiers-là.

  Jean-Marie Dedecker:

  Collega’s, ik hoor hier een heel hoge graad van hypocrisie. Mijn hele leven al heb ik de benzineprijs zien stijgen, met als doel dat we minder zouden verbruiken. Vandaag móeten we minder verbruiken, maar nu vraagt men subsidies om opnieuw met de benzinewagen te kunnen rijden.

  Ik hoor de groene collega hier sterk pleiten voor duurzame energie. Als we vandaag het gas moeten subsidiëren, komt dat echter doordat u vijf van de zeven kernreactoren hebt gesloten. In plaats daarvan zijn er windmolens op zee gekomen, beste vriend, maar daar moet ook iets tegenover staan, namelijk gascentrales. Vandaag moeten we dus gas invoeren en opnieuw subsidiëren. Dat is de realiteit.

  Mijnheer de minister, als we een oplossing willen, moeten we snijden in de uitgaven en niet kijken naar de inkomsten.

  Axel Ronse:

  Een modaal West-Vlaams gezin – ik ben West-Vlaming – dat aan de keukentafel zit en ons debat volgt, zal zeggen: "Ze zijn weer allemaal aan het klappen geld uitgeven dat ze niet hebben en dan zitten er ook nog van die slimmeriken tussen die zeggen dat er geen geld meer is en dat ze het dan maar uit andere zakken moeten halen. Stop daarmee!" (uitgesproken met West-Vlaamse tongval)

  Het is eigenlijk zeer simpel: ons ontzuilingsakkoord. Daarover heb ik hier geen woord kritiek gehoord. Dat is misschien het allereerste consensusvoorstel. Niemand in het Parlement kan het daarmee oneens zijn. Iedereen is het toch eens met mij?

  Mijnheer Hedebouw, het eerste principe is dat we geen geld afnemen van kwetsbare mensen. Het tweede principe is dat de controle over het geld dat we geven aan kwetsbare mensen, correct verloopt. Ik garandeer u dat dat miljarden euro’s zal opleveren, in de pocket. Daarom wijs ik op ons ontzuilingsakkoord. Het is vijf na twaalf. Mijnheer de minister, let’s go.

  Voorzitter:

  Over het eerste deel van uw repliek, collega Ronse, hebben de tolken toch enige bezwaren geuit.

  Raoul Hedebouw:

  Mijnheer de minister, beste collega’s, hier wordt voortdurend gesproken over de uitgaven van de staat, uitgaven, uitgaven, uitgaven, maar spreekt iemand hier ook over de uitgaven van de gezinnen? Wie spreekt over de uitgaven van de werkende klasse die elke dag naar het werk moet rijden en steeds meer moet betalen? Dat is blijkbaar geen probleem, daar kan iedereen blijkbaar mee slapen.

  Daar ga ik niet mee akkoord. Die uitgaven worden onbetaalbaar voor die mensen. Wie naar de mensen luistert, weet dat het onbetaalbaar wordt, maar dat is hier taboe.

  Le deuxième tabou, ce sont évidemment les rentrées. Le tabou! Trente-deux secondes de réponse sur la question des rentrées, bravo! Sur cinq minutes, cela a pris trente-deux secondes pour nous dire que vous allez attendre la Commission européenne. Mais en fait, vous savez que vous n'allez rien faire. Vous le savez.

  David Clarinval:

  (…)

  Raoul Hedebouw:

  Il vient de dire: "Exact." Le gouvernement est clair. Je vous remercie de votre honnêteté, monsieur le ministre.

  Geen overwinstbelasting. Dat is het feit van deze namiddag. Collega’s van Vooruit, laat u niet doen. Ga ervoor (…)

  Lode Vereeck:

  Collega’s, de regering-De Wever is echt een historische regering. Ze zal de geschiedenis ingaan als de grootste oplichterij van de bevolking. Er wordt 1.000 euro extra nettoloon voor tweeverdieners beloofd in 2030, dus na de volgende verkiezingen. Gepensioneerde eenverdieners, gescheiden ouders en uitkeringstrekkers gaan er netto echter op achteruit en zelfs van die 1.000 euro extra netto voor tweeverdieners schiet er op het einde niets over, integendeel. Dat komt door de hogere energieprijzen, de hogere energietaksen, de hogere belastingen op van alles en nog wat en door de centenindex. Dan nog kan die regering het rotten niet stoppen. Er werd beloofd dat het land op orde zou worden gezet, maar de schuld explodeert, terwijl u niet eens uw eigen mensen kunt helpen. Mijnheer de minister, trek uw conclusies. Bespaar zelf energie en trek de stekker eruit.

• Vraag: De aanstelling van Axel Miller als voorzitter van SFPIM

  Vraag: De carrousel van de politieke benoemingen, met name die van Axel Miller bij SFPIM

  Vraag: De benoeming van Axel Miller tot voorzitter van SFPIM

  veiligheid, justitie en defensie

  De aanstelling van Axel Miller als voorzitter van SFPIM
  De carrousel van de politieke benoemingen, met name die van Axel Miller bij SFPIM
  De benoeming van Axel Miller tot voorzitter van SFPIM
  Politieke benoemingen en de aanstelling van Axel Miller bij SFPIM summaryExplanation

  Gesteld door

  Ecolo-Groen Meyrem Almaci
  ONAFH Jean-Marie Dedecker
  PVDA-PTB Sofie Merckx
  

  Beantwoord door

  N-VA Jan Jambon (Minister van Financiën en Pensioenen)
  

  op 26 maart 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Meyrem Almaci, Jean-Marie Dedecker en Sofie Merckx bekritiseren scherp de voorgedragen benoeming van Axel Miller (ex-CEO Dexia) als leidinggevende van de SFPIM, die onder meer de bad bank en Belfius beheert. Volgens hen is Miller medeverantwoordelijk voor de Dexia-crash (54 miljard schuld), belastingontwijking en het verlies van spaargeld van 800.000 burgers, maar werd hij nooit vervolgd – terwijl regeringspartijen (N-VA, MR, cd&v) eerder wel zijn vervolging eisten. Ze noemen de benoeming "een schande", wijzen op belangenverstrengeling (Miller is ex-medewerker en vriend van MR-voorzitter Bouchez) en beschuldigen de regering van hypocrisie en postjesjagerij ten koste van ethiek en competentie. Minister Jan Jambon (N-VA) ontwijkt kritiek door te stellen dat de regering nog geen definitieve beslissing heeft genomen over de benoeming, maar Almaci en Dedecker betogen dat zijn weigering Miller af te wijzen de tweederangsbehandeling van burgers vs. elitebescherming blootlegt, terwijl Merckx pleit voor een publieke bank in plaats van verdere privatisering.

  Meyrem Almaci:

  Axel Miller, de man die als CEO van Dexia verantwoordelijk was voor het megalomane beleid dat de bank ten gronde heeft gericht, degene die als CEO verantwoordelijk was voor constructies bij de bank die rijke klanten hielpen om hier belastingen te ontwijken, degene die als CEO onze economie aan de rand van de afgrond heeft gebracht en het appeltje voor de dorst van tienduizenden mensen in dit land heeft doen verdwijnen, degene die ons opzadelde met een bad bank van 40 miljard euro, tot op vandaag, degene die nooit zijn excuses aanbood of ter verantwoording werd geroepen, die man mag nu via de grote poort binnenkomen om de Federale Participatie- en Investeringsmaatschappij (SFPIM) te leiden. Dat gaat over onze investeringsportefeuille, waar al onze kroonjuwelen in zitten, waaronder de bad bank en Belfius.

  Collega’s, pervers is een te licht woord. Dat is een grove schande. Mijnheer Jambon, ook u hebt in het verleden samen met Bart De Wever en mij meermaals in de kranten verklaard dat de directie van Dexia vervolgd moest worden. Uitgerekend u laat met de meerderheid die voordracht passeren. Daarmee geeft u de hele bevolking, die tot op de dag van vandaag naar gerechtigheid en haar centen kan fluiten de dikke middelvinger, terwijl u haar wel vraagt om besparing na besparing te slikken. De enige competentie die die man heeft, is dat hij een vriend is van de voorzitter van de MR, de heer Bouchez, die nu weg is. Dat zijn praktijken van een bananenrepubliek zonder onderlat.

  Mijn vraag is eenvoudig. Mijnheer Miller, als u enig fatsoen hebt, trek u terug. Mijnheer Bouchez, trek die voordracht terug. Mijnheer Jambon, stop die platte deals over postjes zonder ethiek en zonder competentie. Collega’s van de MR, de N-VA, cd&v, Les Engagés en Vooruit, toon dat u meer bent dan schapen die alles volgen.

  Jean-Marie Dedecker:

  Mijnheer de minister, als men Axel Miller voorzitter van de SFPIM maakt, dan geeft u eigenlijk uw aandelenportefeuille aan degene die uw spaargeld op een dubieuze en frauduleuze manier heeft verkwanseld. Ik was lid van de Dexiacommissie. Dag en nacht hebben we de zaken onderzocht. Tot welke conclusie zijn we gekomen? Wij concludeerden dat het ging om de grootste oplichtingszaak die ooit in dit land plaatsvond. Wie was de baas van die oplichtingszaak? De heer Axel Miller. Hij slaagde erin om 691 miljard euro van een bank in een hefboomfonds te steken.

  Door die man te benoemen, spuwt u in het gezicht van alle Arcospaarders, want 800.000 mensen hebben aan de heer Miller 1,6 miljard euro toevertrouwd, met de hulp van de ACW-beweging, beweging.net en anderen. De Gemeentelijke Holding beloofde woekerinteresten van 13 %, terwijl de marktrente 3 % bedroeg. Toch werd niemand vervolgd. Nagenoeg alle partijen, ook de N-VA, hebben de vervolging van die persoon gevraagd, maar er gebeurde niets, want iedereen is altijd bij dergelijke zaken betrokken. Vandaag zit er nog altijd een schuld van 54 miljard euro in de bad bank. We hebben alle aandeelhouders onteigend. We hebben het spaargeld afgepakt. Die 54 miljard euro zal door de SFPIM worden beheerd. Die man komt nu terecht bij de SFPIM, waar hij de opdracht krijgt om 20 % van de good bank voor ongeveer 2 miljard euro aan het buitenland te verkopen. Het is een onbeschrijfelijke, enorme schande voor dit land. (…)

  Sofie Merckx:

  Monsieur le ministre, hier, on a appris, par la voix de M. Bouchez – qui était encore là voici quelques minutes, mais les réunions trop longues, ça ne lui va pas – que le MR avait proposé de nommer M. Miller à la tête de la Société Fédérale de Participations et d'Investissement (SFPIM). Mais qui est M. Miller? Pour en revenir à l'histoire, en 1860, est créé le Crédit Communal qui doit aider les pouvoirs publics à investir. En 1996, les politiques décident de privatiser cette banque. Moins de dix ans plus tard, c'est la crise bancaire et c'est la faillite de Dexia. À l'époque, l'argent de nombreux citoyens s'envole en fumée. Les contribuables doivent venir à son secours en injectant beaucoup de milliards. Et qui est à la tête de Dexia à ce moment-là? M. Miller!

  Or, aujourd'hui, le MR propose que cette même personne soit à la tête de Belfius – Dexia étant devenue Belfius –, pour recommencer la même chose, c'est-à-dire privatiser une partie de Belfius. À l'époque, monsieur Jambon, une commission spéciale et une commission d'enquête parlementaire avaient été instituées. Vous-même, avec la N-VA, aviez dit que les experts avaient demandé de poursuivre M. Miller, et, aujourd'hui, c'est lui qui va être à la tête de Belfius. Je n'y comprends plus rien! Cela dépasse tout entendement et ceux qui faisaient partie de la commission spéciale ont aussi montré leur colère.

  M. Bouchez disait pourtant que c'en était fini de placer les copains. Vraiment, quelle hypocrisie! Il en est le champion! Il a mis sa compagne à la tête de l'Office de la Naissance et de l'Enfance (ONE). Quant à M. Miller, il était non seulement à la tête de Dexia mais c'était son chef de cabinet. Par ailleurs, il a donné de l'argent pour son club de foot. Quelle sera la suite? Il pourrait peut-être mettre M. Reynders à la tête de la Loterie Nationale! (Applaudissements nourris sur les bancs du PS, du PTB et d'Ecolo-Groen)

  Voorzitter:

  Mijnheer de minister, u hebt maximaal vijf minuten om te antwoorden.

  Jan Jambon:

  Mijnheer de voorzitter, beste Kamerleden, mevrouw Almaci, u hebt drie vragen gesteld, één aan de heer Miller, één aan de heer Bouchez en één aan mij. U zult mij toestaan dat ik alleen antwoord op de vraag die aan mij is gesteld.

  Meyrem Almaci:

  (…) ( zonder micro )

  Hij schaamt zich voor zijn eigen keuze.

  Jan Jambon:

  En de heer Miller is niet hier.

  Beste Kamerleden, SFPIM is een belangrijk strategisch bedrijf met een aanzienlijke impact op de economische bedrijvigheid in dit land.

  Je tiens tout particulièrement à remercier Mme Laurence Bovy pour le travail qu'elle a accompli en tant que présidente de la SFPIM au cours de ces dernières années. Le fait que le gouvernement Arizona nommera prochainement un nouveau président et un nouveau conseil d'administration ne constitue en aucun cas une appréciation négative de son engagement ou de celui des autres administrateurs.

  Avec cette nouvelle composition, le gouvernement souhaite nommer un conseil d'administration davantage aligné sur les objectifs économiques et industriels qu'il poursuit.

  Daarom hebben we, zoals gebruikelijk, aan de regeringspartijen gevraagd om de namen van kandidaten te bezorgen. Vervolgens komt het de regering toe om een beslissing te nemen. Zolang die beslissing niet is genomen, onthoud ik mij van commentaar. Die gedragslijn leef ik ook steevast na bij de behandeling van andere dossiers. De regering zal nog een beslissing nemen en daarna kunnen we daarover nader discussiëren.

  Meyrem Almaci:

  Het enige juiste antwoord zou zijn geweest als u had gezegd dat de die man niet benoemd zal worden. Als de staat moet opdraaien voor miljarden euro aan belastinggeld door de fouten van een man die de centen van tienduizenden heeft vergokt, wordt hij door deze regering blijkbaar nog altijd mogelijk verloond met een goedbetaalde post en wordt hij opnieuw de baas gemaakt van wat hij heeft vernield. Dat is alsof je een antivaxer tot minister van Volksgezondheid zou maken.

  Dat staat in groot contrast met de resolute hardheid van de regering ten aanzien van mensen die pech hebben in hun leven. Al die drogredenen ten spijt, is er maar één ding duidelijk. Jullie vinden elkaar in het uitdelen van cruciale posten en over al de rest maken jullie ruzie.

  De competentie en ethiek die jullie eisen van iedereen in de samenleving, zijn voor jullie niet van tel. U hebt dat zelfs vandaag niet gezegd. Zo hard als jullie zijn voor de meest kwetsbaren en voor de hardwerkende middenklasse, zo gul, blind, vergoelijkend en uitstellend zijn jullie voor de eigen entourage en voor wie ten koste van diezelfde samenleving uit de bocht gaat. Zo ziet u voor wie Arizona rijdt.

  Jean-Marie Dedecker:

  Collega’s, de Federale Participatie- en Investeringsmaatschappij beheert 20 miljard euro en tweehonderd bedrijven. Die investeringsmaatschappij verdient iemand die zijn strepen in het bedrijfsleven heeft verdiend, niet iemand die de grootste bank van dit land kapot heeft geholpen. Zij verdient niet iemand die, zonder dat ik het proces wil maken van de betrokkene, ook in de privésector zijn onbekwaamheid heeft bewezen, die bij D’Ieteren 600 miljoen euro heeft moeten afschrijven wegens verkeerde beleggingen en verkeerde berekeningen, die bij de beursvennootschap Bank Degroof Petercam heeft gewerkt en er ook daar een boeltje van heeft gemaakt.

  Mijnheer de minister, wat zullen we nu doen? In principe zouden we al beschaamd moeten zijn dat wij hem voordragen. Dat vind ik immers bijzonder erg. Die man heeft het recht om lid te zijn van een politieke partij. Hij mag politicus zijn, daarmee heb ik geen probleem. Dat geeft hem echter nog niet het recht om blunders te blijven maken en het geld van onze maatschappij en van onze burgers te verkwanselen.

  Sofie Merckx:

  Monsieur le ministre, cela démontre, en tout cas, une chose: la bonne gestion des libéraux, la bonne gestion de la droite, c'est de la foutaise. Vous, vous faites passer cela pour autre chose. Surtout, vous n'avez rien appris de la crise bancaire. Vous redonnez en effet les clefs à la même personne qui a conduit cette banque à la faillite. Par ailleurs, nous n'avons pas besoin de privatiser cette banque. Ce dont nous avons besoin, c'est une banque publique, qui va aider les pouvoirs communaux et les citoyens sans quête du profit.

• Vraag: Het sanctiebeleid bij de federale politie

  veiligheid, justitie en defensie

  Het sanctiebeleid bij de federale politie
  

  Gesteld door

  ONAFH Jean-Marie Dedecker
  

  Beantwoord door

  MR Bernard Quintin (Minister van Veiligheid en Binnenlandse Zaken)
  

  op 12 maart 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Jean-Marie Dedecker bekritiseert scherp dat de politietop ondanks het vernietigende Corespo-rapport (chronische stress, seksisme, pestgedrag bij 1 op 2 agenten) klokkenluiders straft en daders beschermt, zoals bij directeur Wynsberghe—die een gewonde agent verdedigde en nu wordt geschorst en overgeplaatst. Minister Quintin bevestigt de noodzaak van een "respectvolle politie" maar weigert commentaar wegens lopende tuchtprocedures, wat Dedecker "goedkoop" noemt en als doofpotstrategie afschildert, met kritiek op dure, ontransparante consultancy (Cohezio) en structureel falend beleid. Dedecker eist persoonlijk ministerieel onderzoek naar wat hij ziet als systeemfalen en wraakacties tegen integriteitsfiguren.

  Jean-Marie Dedecker:

  Mijnheer de minister, op 17 juni 2025 stonden wij hier ook voor hoorzittingen met de top van onze politie. De aanleiding was toen niet alleen misbruik van het wagenpark; dat was maar een detail. Er was ook een prachtig Corespo-rapport. Dat Corespo-rapport kwam er naar aanleiding van een ondervraging van 1.798 politiemensen over de wantoestanden die daar heersten.

  Dat rapport was vernietigend. Een op twee had last van chronische stress, een op twee was getuige van conflicten, een op vier was slachtoffer van seksueel grensoverschrijdend gedrag en een op vijf van pestgedrag. Er heerste kortom een cultuur van angst, seksisme, intimidatie, machtsmisbruik en toxisch leiderschap.

  Er werd toen beloofd dat alles zou veranderen. In plaats van te veranderen kwamen er echter repercussies. Klachten werden geseponeerd en in de doofpot gestopt. Het ergste is dat de klokkenluiders worden geviseerd en de daders beschermd. Daarom sta ik hier vandaag. Er zijn tientallen voorbeelden, maar ik treed vandaag op voor één persoon, omdat toen één iemand zijn nek heeft uitgestoken, namelijk de heer Wynsberghe, directeur van de medische dienst.

  Wat gebeurt er vandaag met die man, die 66 jaar oud is? Men heeft het gevonden: hij zal worden gestraft. Men zal hem overplaatsen van Brussel naar Brugge, hem vier maanden schorsen en 25 % van zijn loon afnemen. Dat betekent een verlies van brutoloon. Wat heeft hij gedaan waarvoor hij nu nog eens voor de tuchtraad wordt gebracht? Hij heeft een agent beschermd die is verlamd door een kogel en hij heeft gevraagd om 1 miljoen euro uit te trekken om het huis van die agent aan te passen.

  Wat is er gebeurd sinds die dag? Ik zal het verhaal straks verder vertellen. Ik heb straks nog een minuutje.

  Bernard Quintin:

  Mijnheer Dedecker, dank u dat u aandacht hebt voor deze specifieke kwestie. Ik ken uw bezorgdheid dat er een goed functionerende politie moet zijn, een respectvolle en een respectabele politie. U weet dat ik die visie op de politie deel. Ik besteed elk uur en elke dag van mijn werk aan het steunen van die respectvolle en een respectabele politie.

  Ik ben dus heel droevig, omdat ik u moet teleurstellen, mijnheer Dedecker. Daar er een tuchtprocedure loopt, kan ik mij hierover niet uitspreken, gelet op de bepalingen van de AVG die in dit verband van toepassing zijn.

  Jean-Marie Dedecker:

  Mijnheer de minister, dat is goedkoop. Ik heb dat ene voorbeeld gegeven, maar het gaat niet alleen over de directeur van de medische dienst. Het gaat over tientallen mensen. Ik weet een beetje hoe het ineenzit. U misschien ook. Men heeft iets gedaan. Men heeft weer aan oogverblinding gedaan. Men heeft een consultancybureau ingehuurd, Cohezio, om aan extra preventieadviseurs te geraken. Dat kost opnieuw veel poen. We weten hoeveel poen kost: tussen 70 en 270 miljoen voor een computer. Er is opnieuw geen transparantie. Het gaat niet alleen over die persoon, maar hoe kunt u zich inzake een monument en een absolute legende bij de federale politie – want dat is die persoon – wegsteken achter een tuchtprocedure? Ik vraag me af hoe men deze man een tuchtprocedure durft aan te doen. Ik vraag u, mijnheer de minister, onderzoek het persoonlijk.

• Vraag: Het noodfonds voor slachtoffers van seksueel misbruik in de Kerk

  Het noodfonds voor slachtoffers van seksueel misbruik in de Kerk
  

  Gesteld door

  ONAFH Jean-Marie Dedecker
  

  Beantwoord door

  cd&v Annelies Verlinden (Minister van Justitie)
  

  op 5 maart 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Jean-Marie Dedecker bekritiseert dat de katholieke kerk dankzij belastingvrijstellingen en staatssteun schatrijk is terwijl slachtoffers van kindermisbruik onvoldoende gecompenseerd worden, en stelt voor om een solidariteitsbijdrage of kerkbelasting (zoals in Duitsland) in te voeren om het Slachtofferfonds te financieren, waarbij hij Justitie beschuldigt van doofpotoperaties zoals Operatie Kelk. Minister Annelies Verlinden bevestigt dat de kerk een financiële bijdrage zal leveren aan het fonds en kondigt een onafhankelijke commissie aan om compensaties objectief toe te kennen, na overleg met slachtoffers en kerkvertegenwoordigers. Dedecker herhaalt zijn kritiek op de vermenging van kerk en staat en dringt aan op een verplichte kerkbelasting om de kosten voor Justitie en gemeenten te dekken. Verlinden benadrukt dat de regering snel concrete stappen zal zetten om slachtoffers te ondersteunen, met medewerking van de kerk.

  Jean-Marie Dedecker:

  Mevrouw de minister, u bent de meest performante minister die ik ken. Eergisteren kwam de nieuwe VRT-documentaire Brief aan de paus uit en vandaag hebt u al de oplossing, namelijk het Slachtofferfonds.

  Ik ga ermee akkoord dat 5.600 euro per persoon gemiddeld, vrijgesteld, voor de 1.591 slachtoffers van priestergedoe te weinig is.

  Ik stel deze vraag omdat ik een oplossing heb. U weet dat de kerk schathemelrijk is. Ze is de grootste grondbezitter van België, bezit miljarden aan onroerend goed, betaalt voor het overgrote deel geen belastingen en al zeker geen onroerende voorheffing, en bezit een kunstpatrimonium dat zo groot is als de grot van Ali Baba.

  Ik geef u een voorbeeld. In mijn eigen gemeente hebben we twaalf kerken, waarvan er negen leegstaan omdat er geen gelovigen meer zijn, en het onderhoud ervan is voor rekening van onze gemeente. De kerkfabriek is zo rijk dat ze net twee appartementsgebouwen heeft laten bouwen met dertien appartementen. Het geld dat ze overhoudt mag ze investeren en de belastingbetaler moet bijleggen. Een eerste oplossing is een meerwaardebelasting van 1 %, en u bent uit de problemen.

  Ten tweede, uw eigen dienst, de FOD Justitie, betaalt de priesters. Er staan 1.678 diocesane priesters op de loonlijst van uw FOD en dat kost ongeveer 90 miljoen euro aan lonen, waarvan 80 % bestemd is voor de katholieke kerk. Ik heb een voorstel voor u. Laat hen een solidariteitsbijdrage betalen. Ze zijn allemaal voorstander van de zwijgcultuur. Er is nog helemaal niets gebeurd. Er zijn doofpotoperaties, zoals Operatie Kelk, en iedereen is solidair met de paus. U hebt de macht om hen een solidariteitsbijdrage te doen betalen ten gunste van de slachtoffers van kindermisbruik, en dan is de zaak opgelost en uw noodfonds gespekt.

  Annelies Verlinden:

  Mijnheer Dedecker, u hebt gelijk. Elk slachtoffer verdient een stem en elk slachtoffer moet kunnen rekenen op een beleid dat voorkomt dat er nieuwe slachtoffers komen. Het beleid moet ook voldoende ondersteuning bieden. Dat geldt zeker voor slachtoffers van seksueel misbruik, want dat treft niet alleen hen, maar ook hun families.

  Hoewel er in het verleden al stappen zijn gezet, blijven het leed en de noden van die slachtoffers hoog. Gisteren heb ik opnieuw gesproken met een vijftiental slachtoffers van seksueel geweld in de kerk, samen met monseigneur Terlinden en de vertegenwoordigers van de stichting Dignity. Dat gesprek is sereen en met respect verlopen. Ik heb onze plannen toegelicht voor het Slachtofferfonds voor de slachtoffers, zowel voor slachtoffers binnen de kerk als daarbuiten.

  We kiezen er inderdaad voor om de kerk een financiële compensatie te laten bijdragen. Dat overleg hebben wij met de kerk gevoerd, dat een engagement en haar verantwoordelijkheid heeft genomen om daaraan bij te dragen.

  Concreet willen wij, in de reeds bestaande commissie voor financiële hulp aan slachtoffers van opzettelijke gewelddaden, specifieke kamers oprichten die zullen oordelen over de financiële tegemoetkoming voor slachtoffers van seksueel misbruik. In die commissie zetelen experten die kunnen uitmaken welke hulp nodig is en wat de financiële tegemoetkoming moet zijn. Zij doen dat met expertise en objectiviteit, want een van de elementen tijdens de parlementaire onderzoekscommissie was dat het moeilijk is voor de kerk om tegelijk dader en rechter te zijn.

  We zullen de middelen voor het Slachtofferfonds spijzen met bijdragen van de kerk. De kerk heeft dat engagement genomen. De plannen die we hebben gemaakt, zullen we zo snel mogelijk binnen de regering bespreken, zodat we de slachtoffers van dat geweld eindelijk een antwoord kunnen geven.

  Jean-Marie Dedecker:

  Mevrouw de minister, ik hoor graag wat u meegeeft, want door de verwevenheid en de belangenvermenging tussen kerk en Justitie zijn pedofiele kinderlokkers decennialang kunnen doorgaan. Operatie Kelk was een doofpotoperatie waarbij Justitie zelfs de eigen Hoge Raad voor de Justitie tegenwerkte toen die Raad er onderzoek naar voerde. Ik keer nogmaals terug naar de centen. Er is een oplossing. Laat elk betalen voor zijn eigen god, zoals Duitsland doet met de Kirchensteuer. Dat zal in dit land alleen al 143 miljoen euro per jaar opbrengen. Dat betekent niet alleen 143 miljoen euro voor uw ministerie van Justitie, maar ook tientallen miljoenen euro extra voor de steden en gemeenten. Laat de kerk betalen voor de fouten die zij heeft gemaakt en de zaak is opgelost.

• Vraag: De btw-Kafka van de regering-De Wever

  Vraag: De btw-verhoging

  Vraag: De onenigheid in de regering betreffende de btw-hervorming

  Vraag: De btw-hervorming in de muziek- en theatersector

  gezondheid en welzijn

  De btw-Kafka van de regering-De Wever
  De btw-verhoging
  De onenigheid in de regering betreffende de btw-hervorming
  De btw-hervorming in de muziek- en theatersector
  De btw-discussies en hervormingen binnen de regering summaryExplanation

  Gesteld door

  Anders. Steven Coenegrachts
  PVDA-PTB Sofie Merckx
  ONAFH Jean-Marie Dedecker
  VB Lode Vereeck
  

  Beantwoord door

  N-VA Jan Jambon (Minister van Financiën en Pensioenen)
  

  op 26 februari 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Steven Coenegrachts en Sofie Merckx bekritiseren het N-VA-voorstel om de btw te verhogen naar 22% op zogenaamde "luxeproducten" zoals tandpasta, wat gezinnen volgens hen 300 tot 700 euro extra per jaar kost, terwijl ze de regering beschuldigen belastingen te verzwaren in plaats van superrijken aan te pakken of te besparen op gezondheidszorg en sociale zekerheid. Minister Jan Jambon verdedigt de verschuiving van belastingen op arbeid naar consumptie en bevestigt dat de mislukte btw-hervorming—afgeschoten door de Raad van State—een begrotingsgat slaat, maar ontkent concrete plannen voor algemene btw-verhogingen, terwijl hij wel vasthoudt aan vereenvoudiging en een verlaging voor nieuwbouw. Lode Vereeck (Vlaams Belang) en Jean-Marie Dedecker hekelen de chaos, met name de onzekerheid voor burgers en bouwsector door tegenstrijdige partijvoorstellen en uitgestelde beslissingen, en eisen dat premier De Wever verantwoordelijkheid neemt voor het "kameel-akkoord". Dedecker wijst op structurele onderhandelingschantage door ideologisch verdeelde partijen, terwijl kritiek luidt dat de regering fiscale rechtszekerheid ontbeert en de lasten onevenredig bij gewone burgers legt.

  Steven Coenegrachts:

  Mijnheer de voorzitter, mijn vraag was gericht aan de eerste minister. Ik weet niet waar hij zich momenteel verstopt, maar ik hoop dat hij meekijkt.

  Mijnheer de vice-eersteminister, het was al eerder BDW-btw, maar sinds deze week is het ook N-VA-tva. Het is immers voorzitster Van Peel, die heeft voorgesteld de btw te verhogen van 21 % naar 22 %. Om de pil wat te verzachten, argumenteert zij dat het louter om luxeproducten gaat. Tandpasta, shampoo en wc-papier zijn luxeproducten volgens mevrouw Van Peel. Gemiddeld kost de luxe om de tanden te poetsen, de haren te wassen en naar het toilet te gaan volgens berekeningen van anderen aan een gezin 700 euro per jaar!

  Collega’s, gelukkig was daar – zoals wel vaker – die andere voorzitter, de heer Georges-Louis Bouchez. De heer Bouchez zegt neen tegen belastingverhogingen om putten te vullen. Hij heeft gelijk. De putten moeten kleiner worden gemaakt met besparingen en hervormingen, vooraleer kan worden begonnen met ze te vullen met belastingen.

  De twee voorzitters zijn het wel eens over een btw-verlaging op nieuwbouw. Dat is een heel verstandig voorstel en een terechte vraag. Wij hebben dat voorstel van 6 % voor nieuwbouw ook al gedaan. Die maatregel, die er een is voor betaalbaar wonen, maakt namelijk de droom van jonge mensen mogelijk.

  Mijnheer de minister, de Raad van State heeft voor de krokusvakantie uw btw-kafka naar de tekentafel teruggestuurd. Ik sta hier vandaag om het met u te hebben over datgene waarover de mensen aan de keukentafel zich zorgen maken, namelijk de vraag of hun verbouwing duurder zal worden door de verhoging van de btw van 6 naar 9 %, zijnde een verdubbeling van de belasting, dan wel of ze niet beter een nieuwbouw kunnen zetten, aangezien die misschien goedkoper wordt, en of ze in de supermarkt moeten hamsteren, omdat de btw stijgt.

  Mijnheer de minister, wanneer geeft u duidelijkheid aan de mensen?

  Sofie Merckx:

  We droomden over een raspaard, maar uiteindelijk werd het een lelijke kameel. Dat is wat de heer De Wever zei over de btw-hervorming. Het was echt een misbaksel. Daarmee werd enorm gespot. Het leek hier elke donderdag wel Comedy Cup. Er was ook veel onvrede over bij onze burgers, inclusief de zelfstandigen. Uiteindelijk heeft de regering de hervorming in de vuilnisbak moeten gooien. Dat was een goede zaak.

  De discussie is natuurlijk niet gedaan. Gisteren kwam mevrouw Van Peel het nieuwe raspaard voorstellen, een heel duur raspaard. Het btw-tarief van 21 % stijgt naar 22 %, de btw op de producten in de winkelkar gaat van 6 % naar 9 % en er zijn een paar btw-dalingen.

  Mijnheer de vice-eersteminister, u wilt 3 tot 4 miljard uit de zakken van de mensen halen. Uw partij had nochtans beloofd geen nieuwe belastingen voor de gewone mensen in te voeren. Het Laatste Nieuws heeft de regeling even berekend: ze betekent ruim 300 euro extra voor een gemiddeld gezin.

  De btw is een heel oneerlijke belasting. Voor wie een klein loon heeft, wegen de kosten van de winkelkar veel zwaarder dan voor wie een hoog loon heeft, en dat allemaal omdat u allen het eens bent over één ding, namelijk dat u het geld wilt halen uit de zakken van de mensen, in plaats van de superrijken.

  Mijnheer Jambon, u hebt nu – net als de heer De Wever, die niet durfde te komen – een fameus probleem: u wou de rekeningen op orde zetten en had daarvoor een begroting ingediend met twee maatregelen ten belope van 475 miljoen euro, terwijl daar geen akkoord tegenover staat.

  Mijn vragen zijn dus heel duidelijk.

  Ligt er nu een voorstel over de btw-hervorming op de regeringstafel? Wat zult u doen? Zult u het geld uit de zakken van de mensen halen, of zult u het geld eindelijk zoeken waar het zit?

  Jean-Marie Dedecker:

  Mijnheer de minister, ik hoorde de eerste minister zeggen dat het paard een kameel is geworden en dat die kameel niet kan lopen. Ik heb plaatsvervangende schaamte, net zoals uw eerste minister. Het Parlement wordt ondertussen belachelijk gemaakt als een kamelenmarkt. Mijnheer Van Quickenborne, u bent er mee de oorzaak van, maar daarover heb ik het straks nog. De politieke partijen ruziën ondertussen over welke soort kamelenboter nog mag worden belast aan 6 % en welke aan 12 %. Daardoor heb ik plaatsvervangende schaamte.

  De premier zei ook dat sommige partijvoorzitters geen enkele belasting meer willen aanvaarden en dat andere altijd belastingen voorstellen die hun kiezers niet moeten betalen.

  In welke zielige situatie zijn we hier beland? Nu kijk ik opnieuw naar u, mijnheer Van Quickenborne. U zou het anders doen. 25 jaar bent u aan de macht geweest en hebt u ministers geleverd (…)

  Voorzitter:

  Mijnheer Dedecker, ik heb u het woord ontnomen, omdat u zich richt tot iemand die niet kan antwoorden. U moet uw vraag stellen aan de minister. Mijnheer Van Quickenborne, ik besef dat u erop zat te wachten dat uw naam werd genoemd. Mijnheer Dedecker, gelieve uw vraag aan de regering en de minister te stellen.

  Jean-Marie Dedecker:

  Ik vraag me af in welk kippenhok we hier zijn beland. Iedereen wiens naam wordt genoemd, beroept zich op een persoonlijk feit. Dat is hier al een hele namiddag een pingpongspel. De heer Van Quickenborne daagt mij uit, ik noem zijn naam en u ontneemt mij het woord, mijnheer de voorzitter. Ik begrijp het niet meer. Na 25 jaar in dit kot ken ik blijkbaar het Reglement nog altijd niet.

  Inderdaad, mijnheer Van Quickenborne, ik ben een van die oudgedienden die gezien heeft dat hier een belastingdruk en een overheidsbeslag is ontstaan van 56 %! Wij zijn nu al anderhalf jaar aan het ruziën om een put te dichten van bijna 39 miljard euro, goed voor 5,97 % van het bbp.

  Rechtvaardige belastingen bestaan evenwel niet. Daarvoor ben ik liberaal genoeg. Een belasting is altijd een onteigening van iemands bezit. Tegelijk profiteert men van iemands zweet. Als er echter één rechtvaardige belasting is, is het wel de btw, een belasting op verbruik. Wanneer zult u dat eens inzien dat (…)

  Lode Vereeck:

  Mijnheer de minister, uw btw-knoeiboel is door de oppositie en de Raad van State aan flarden geschoten. Uw btw-expert heeft ontslag genomen. Dat is jammer, want hij had wel wat humor. Sommige organisatoren van popfestivals bieden zelfs tickets met twee btw-tarieven aan. Dat is opnieuw een voorbeeld van de btw-chaos die u hebt gecreëerd.

  U moet dus snel terug naar de tekentafel, want de voorzitter van uw partij lanceerde het voorstel om de btw te verhogen tot 9 % en 22 % en de btw op nieuwbouw te verlagen tot 6 %. Dat zou potentiële bouwers van een huis een gemiddelde besparing van 52.500 euro opleveren. Dat is een chique auto.

  Mijnheer de minister, u kunt op ons rekenen als er belastingen moeten worden verlaagd of vereenvoudigd, weliswaar met de kanttekening dat zo’n verlaging niet noodzakelijk tot goedkopere huizen leidt. De forse verlaging van de registratierechten in Wallonië van 12,5 % naar 3 % deed de huizenprijzen gemiddeld met 13,4 % stijgen. Een groot deel van het fiscale voordeel komt dus niet bij de huizenkopers terecht, maar bij de huizenverkopers en de bouwpromotoren.

  U zult wellicht antwoorden dat een voorstel van een partijvoorzitter de regering niet bindt, ook al is het de partij van de premier. Die uitspraken zijn echter niet onschuldig. Potentiële bouwers horen dat ook en stellen logischerwijze hun beslissing uit. Dat is nefast voor de bouwsector en voor de economische groei. U moet dus snel klare wijn schenken. Burgers en bedrijven hebben nood aan fiscale rechtszekerheid.

  Mijnheer de minister, komt er een algemene btw-verhoging van 21 % tot 22 %? Komt er een btw-verlaging voor nieuwbouw tot 6 %? Is er daarover overeenstemming binnen de regering? Waar is Georges-Louis Bouchez? Als die voorstellen niet aan de orde zijn, welke tarieven zullen dan van toepassing zijn in de voedingssector en de cultuursector? Wanneer zal de premier zijn verantwoordelijkheid nemen, vragen beantwoorden in het Parlement en een nieuw akkoord sluiten?

  Voorzitter:

  Mijnheer de minister, u hebt vijf minuten om te reageren.

  Jan Jambon:

  Ik noteer eerst en vooral dat het Vlaams Belang geen voorstander is van een btw-verlaging voor nieuwbouw, want dat zou de prijzen doen stijgen. Dat is een interessante vaststelling.

  Binnen de zware en moeilijke begrotingscontext hebben we ervoor gekozen om werken lonender te maken en dus de lasten op arbeid te verlagen en te verschuiven naar lasten op consumptie. In dat kader was er inderdaad een btw-hervorming. Ik ben voor een btw-hervorming, maar die moet naar mijn mening leiden tot vereenvoudiging, met minder uitzonderingen en minder complexiteit.

  Tijdens de begrotingsopmaak heeft de regering beslist een aantal btw-maatregelen te nemen. De uitwerking van die maatregelen zoals initieel bedoeld bleek echter niet zo eenvoudig. De Raad van State had daar bemerkingen bij en ook hier in het Parlement waren er heel wat opmerkingen daarover, c'est peu dire . De Raad van State stelde dat de regeling die we gedefinieerd hadden niet mogelijk was.

  De twee tarieven, zijnde de aanpassing voor de horeca en voor de evenementensector, zijn daarom van de tafel. Dat slaat inderdaad een gat in de begroting. We zijn aan het werk om dat op te lossen. Dat zal redelijk snel moeten gebeuren. Ik zal hier natuurlijk geen onderhandelingen voeren. Voorstellen komen binnen, dat is duidelijk. Het is aan de regering om te beslissen wat er zal gebeuren.

  De twee btw-aanpassingen die wel behouden blijven, zijn die voor de verblijven en voor de pesticiden. Die gaan in op 1 maart. Ik heb mijn administratie gevraagd om enige administratieve tolerantie aan de dag te leggen, omdat de periode tussen de beslissing en de inwerkingtreding van de maatregel redelijk kort is. Ook hier is er dus werk aan de winkel voor de regering.

  Steven Coenegrachts:

  Mijnheer de minister, u zegt persoonlijk voorstander te zijn van minder complexiteit en meer vereenvoudiging, maar als minister van Financiën zorgt u voor complexiteit op complexiteit en uitstelgedrag op uitstelgedrag. De premier zei ooit dat u dikke planken zaagt, maar dat de fijne afwerking niet uw ding is.

  Mijnheer Jambon, als ik kijk naar de methode-De Wever, vind ik dat u zeer fijne plankjes zaagt. Het zomerakkoord werd uitgeklaard in het herfstakkoord. Daarna kwam er een kerstakkoord dat uitgeklaard zal worden in een paasakkoord. Als ik bekijk hoe u planken zaagt, denk ik dat u de premier nog lessen te geven hebt.

  De waarheid is dat u niet durft te kijken naar besparingen in de gezondheidszorg en in de sociale zekerheid, omdat u dat niet mag van de vrienden van Vooruit, omdat u dat niet mag van Frank Vandenbroucke. Dat is de waarheid. Daarom zit u in de zakken van de mensen.

  Sofie Merckx:

  Vous avez été assez clair. Vous dites vouloir diminuer les impôts sur le travail et taxer la consommation. Que ce soit une taxe qu'on paye sur le revenu ou sur son caddie ou à l'achat d'une voiture, cela ne change rien, c'est de l'argent qui va du contribuable à l'État. Vous avez vraiment été clair, merci.

  Sur la manière de le faire, il est vrai qu'on entend pas mal de discussions. Vous êtes plus direct, straight to the point , et voulez augmenter les taxes. M. Bouchez essaye, lui, de revenir avec de nouvelles idées. Il paraît même qu'il propose maintenant de faire comme en France, où, pour les plats à emporter, si, dans les fruits de mer que vous achetez, les coquillages sont ouverts ou fermés, le taux de taxation est différent. Je vous souhaite bonne chance pour vos négociations!

  Jean-Marie Dedecker:

  Collega's, we zijn nu al anderhalf jaar bezig met het dichten van het gat in de begroting. Eerst waren er regeringsonderhandelingen en daarna kwamen er akkoorden, die werden teruggefloten door de Raad van State. Ons systeem is er tegenwoordig op gericht om een regering te vormen met verschillende partijen van ideologische tegenstellingen, maar wat gebeurt er dan telkens opnieuw? Een van de partijen die men nodig heeft, pleegt dan altijd chantage. Dat gaat meestal om de partijen die de problemen jarenlang zelf hebben veroorzaakt. Het is hoog tijd dat we hier volwassen worden, een lijn trekken en zeggen wat we willen. Het lijkt hier elke week een kamelenmarkt waar vooral wordt gezegd wat we niet zullen doen.

  Lode Vereeck:

  Mijnheer de minister, de burgers en bedrijven hebben recht op en nood aan fiscale rechtszekerheid, maar de premier is gaan lopen, als een bange wezel. Dan druk ik het nog heel proper uit. Hij durft niet naar het Parlement te komen.

  Wij willen dat De Wever zijn verantwoordelijkheid neemt, want de mislukte btw-hervorming werd niet beslist door het kabinet-Jambon in de Wetstraat 12, maar wel in de Wetstraat 16. Premier De Wever is de eindverantwoordelijke. Hij heeft dat mislukte btw-akkoord afgeklopt. Om dan te gaan janken dat hij een raspaard wou, maar een kameel kreeg of om dan weer naar de Koning te lopen en te zeggen dat Georges-Louis hem pest, is al te gemakkelijk. Ik wil baron De Wever voorstellen om zijn verantwoordelijkheid te nemen en om voor de verandering eens te zorgen voor cijfermatig onderbouwde voorstellen. Ook het voorstel over de lagere lasten op arbeid, de beruchte 1.000 euro, wordt immers door de Raad van State aan flarden geschoten, omdat de impact op de sociaal kwetsbare groepen niet berekend werd. Dat is een zoveelste (…)

  (De heer Van Quickenborne roept een persoonlijk feit in.)

  Voorzitter:

  Ik heb de heer Dedecker het woord ontnomen precies om die reden. Ik zal dat in de toekomst steeds proberen te doen, want het ontaardt hier in een flauw spelletje waarbij men elkaar telkens 5 minuten gunt. Daar zullen we paal en perk aan stellen. Ik geef het woord aan mevrouw Dedonder. (Protest van de heer Van Quickenborne) Mijnheer Van Quickenborne, ik pas het Reglement toe. Daarin staat dat de Kamervoorzitter beslist of een persoonlijk feit wordt toegepast. Welnu, ik beslis dat het niet wordt toegepast! Mevrouw Dedonder heeft het woord.

• Vraag: De hervorming van de politiezones en de financiële gevolgen voor de gemeenten

  veiligheid, justitie en defensie

  De hervorming van de politiezones en de financiële gevolgen voor de gemeenten
  

  Gesteld door

  ONAFH Jean-Marie Dedecker
  

  Beantwoord door

  MR Bernard Quintin (Minister van Veiligheid en Binnenlandse Zaken)
  

  op 5 februari 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Jean-Marie Dedecker bekritiseert het plan van minister Bernard Quintin om het aantal politiezones van 180 naar 60 in te krimpen, omdat dit volgens hem de kloof met de burger vergroot, de lokale nabijheid aantast en de financiële lasten onevenredig bij gemeenten legt, zoals eerder bij de brandweerhervorming gebeurde. Quintin verdedigt zijn hervorming door te stellen dat versnippering leidt tot inefficiëntie en belooft betere interventiecapaciteit, zichtbaarheid en een herziene financieringsnorm, met eenmalige steun voor fuserende zones om middelen te bundelen en slagkracht te verhogen. Dedecker wijst dit af met buitenlandse voorbeelden zoals Nederland en Denemarken, waar centralisatie mislukte en nu opnieuw gedecentraliseerd wordt, en benadrukt dat lokale zones juist de burgernabijheid garanderen. Beide spreken elkaar tegen over de vraag of schaalvergroting de politie efficiënter maakt of de burger verder vervreemdt.

  Jean-Marie Dedecker:

  Mijnheer de minister, afgelopen week verklaarde u dat u de lokale politiezones van 176 naar 60 zou laten inkrimpen. Ik viel bijna van mijn stoel. De grote politiehervorming naar een federale en lokale politie, uitgevoerd in 2001 door uw partijgenoot Antoine Duquesne ingevolge het Octopusakkoord, kostte 20 miljard Belgische frank. Iedereen kreeg een loonsverhoging van 20 % en er waren zoveel graadverhogingen dat de politie een Mexicaans leger werd, met meer officieren dan soldaten.

  We zijn nu 25 jaar later. De federale politie zou instaan voor het gerechtelijke deel, de ordehandhaving en de ondersteuning van de lokale politie. Ondertussen is de federale politie na allerhande omzwervingen, denk maar aan de canapébenoemingen en recent nog aan i-Police, bijna in de palliatieve zorg beland.

  Wat is nu de oplossing? We keren terug naar de lokale zones. De lokale zones zullen waarschijnlijk het gelag moeten betalen. Het is niet omdat er in Brussel sprake is van malgoverno en de stad eindelijk één politiezone heeft, dat we hetzelfde elders moeten doen.

  U wilt bovendien minder politiezones. Een groot probleem van de politie is de kloof met de burger. Er zijn vandaag al politiezones waar het, na een oproep, een half uur duurt voor er een combi komt. Dat zal alleen maar erger worden. Bovenal zal men, omdat de federale financiën het niet meer toelaten, de lasten naar de gemeenten doorschuiven. Dat is mijn grote vrees.

  Bij de brandweerhervorming is men van 250 naar 35 korpsen gegaan. Op vijftien jaar tijd zijn voor de gemeenten de lasten van die brandweerkorpsen verdrievoudigd. In mijn eigen gemeente betaalden we in 2015 een half miljoen euro en nu anderhalf miljoen euro. Moeten we met de politiehervorming hetzelfde verwachten, mijnheer de minister?

  Bernard Quintin:

  Mijnheer Dedecker, ik wil de veiligheidsarchitectuur in ons land grondig hervormen. Vandaag is het politielandschap te versnipperd. Daarom heb ik de voorbije maanden gewerkt aan een wetsontwerp over de fusie van politiezones. Dat wetsontwerp wordt volgende week in commissie besproken. U bent zeker welkom.

  Mijn voorstel steunt op twee pijlers: de verhoging van de interventiecapaciteit en de versterking van de nabijheid en zichtbaarheid van de politie. Als burgemeester weet u hoe essentieel dat is. We zijn het daarover eens.

  Politiezones die fuseren, krijgen een eenmalige financiële injectie. Fusies hebben ook gevolgen voor de pluricommunale financiering, aangezien de verdeelsleutel van de gemeentelijke dotatie vastligt in een koninklijk besluit uit 2005. Vandaag gebeurt die verdeling meestal volgens de KUL-norm, die vaak onevenwichtig en niet langer aangepast aan de realiteit is. Na een fusie blijft de gemeentelijke dotatie momenteel twee jaar behouden. Die termijn wordt herzien in het wetsontwerp.

  Voorts heb ik mijn administratie en de ULB gevraagd te werken aan een herziening van de KUL-norm. Over enkele weken wens ik met een nieuwe financieringsnorm voor de politiezones naar de regering te stappen. Ons land telt vandaag ongeveer 180 politiezones. Mijn ambitie is om dat aantal op termijn meer dan te halveren, dus minder kolonels en generaals en meer soldaten op straat. De overlappende structuren leiden vandaag tot een versnippering van middelen en uiteindelijk tot minder veiligheid voor de burger. Door het aantal politiezones te verminderen, kunnen we zones versterken, middelen bundelen en de slagkracht van onze politie aanzienlijk verhogen.

  Jean-Marie Dedecker:

  Mijnheer de minister, ik ben het niet met u eens. Ten eerste, het zijn net de lokale zones die de slagkracht van de politie en de nabijheid van de politie bij de burger vormgeven. U wilt de lokale zones vergroten, waardoor u de nabijheid vermindert. Ten tweede, de financiële lasten komen altijd bij de gemeenten terecht. In alle jaren dat ik zelf burgemeester ben, heb ik van het federale niveau nog geen halve euro verhoging gezien. U zou ook eens naar het buitenland moeten kijken. Nederland heeft zijn 26 verschillende korpsen onder centraal beheer geplaatst en dat werd een drama. Het land is opnieuw bezig met decentralisatie. Denemarken deed iets gelijkaardigs: daar was er één korps voor twaalf districten. Dat leidde evenwel tot het verlies van de lokale aanwezigheid en tot bureaucratisering. Momenteel is Denemarken bezig om opnieuw te decentraliseren. Wat doen wij om de catastrofe van de federale politie op te vangen? Wij leggen de lasten op het lokale bestuur. Ik ben het daar niet mee eens. Ik kom volgende week (…)

• Vraag: Euroclear

  Vraag: Euroclear

  Vraag: Euroclear

  Vraag: De beslissing van de EU met betrekking tot Euroclear

  Vraag: Euroclear

  Vraag: De toespraak van de eerste minister in het Paleis voor Schone Kunsten

  Vraag: Het EU-plan voor de Russische tegoeden

  Vraag: De impact van de activatie van de Russische tegoeden bij Euroclear op de Belgische begroting

  Vraag: De bevroren Russische tegoeden en Oekraïne

  economie en werk

  Euroclear
  Euroclear
  Euroclear
  De beslissing van de EU met betrekking tot Euroclear
  Euroclear
  De toespraak van de eerste minister in het Paleis voor Schone Kunsten
  Het EU-plan voor de Russische tegoeden
  De impact van de activatie van de Russische tegoeden bij Euroclear op de Belgische begroting
  De bevroren Russische tegoeden en Oekraïne
  Bevroren Russische tegoeden, Euroclear en impact op EU en België summaryExplanation

  Gesteld door

  N-VA Wim Van der Donckt
  ONAFH Jean-Marie Dedecker
  cd&v Koen Van den Heuvel
  MR Georges-Louis Bouchez
  PVDA-PTB Raoul Hedebouw
  Anders. Sandro Di Nunzio
  VB Wouter Vermeersch
  Ecolo-Groen Dieter Vanbesien
  DéFI François De Smet
  

  Beantwoord door

  N-VA Bart De Wever (Eerste minister)
  

  op 4 december 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  België weigert de bevroren Russische tegoeden bij Euroclear (190 miljard euro) zonder waterdichte, collectieve Europese garanties te gebruiken voor leningen aan Oekraïne, uit vrees voor juridische, financiële en geopolitieke risico’s zoals Russische tegenmaatregelen, een instortend vertrouwen in het financieel systeem of zelfs een Belgisch faillissement. Premier De Wever benadrukt drie non-negotiable voorwaarden: volledige risicodeling tussen EU-lidstaten, liquiditeitsbescherming voor Euroclear en een billijke verdeling van de lasten, maar bekritiseert dat het huidige EU-voorstel hier niet aan voldoet, ondanks druk en "fakenieuws" om België onderuit te halen. Terwijl de meeste partijen (behalve PVV/Vermeersch) zijn standvastigheid steunen, waarschuwen sommigen zoals Bouchez (MR) en Hedebouw (PV) voor strategische zwakte: Europa mist een eigen vredesstrategie en loopt blind achter de VS aan, terwijl Dedecker (LDD) en Vanbesien (Groen) eigen Belgische bijdragen aan Oekraïne eisen om gelijke solidariteit af te dwingen. Critici zoals Di Nunzio (Les Engagés) hekelen De Wever’s omstreden uitspraak dat "Rusland niet mag verliezen", die volgens hen de Russische propagandamachine voedt, maar de premier verduidelijkt dat hij realistisch bedoelt: een vredesakkoord zal waarschijnlijk geen totale Russische nederlaag inhouden, en bevroren tegoeden kunnen dan als onderhandelingsmiddel dienen.

  Wim Van der Donckt:

  Mijnheer de eerste minister, collega's, van de grootste ondernemer in dit land tot de hardwerkende arbeider, iedere Belg zal de gevolgen voelen als Europa lichtzinnig omspringt met de Russische tegoeden bij Euroclear.

  Wat vandaag nog wordt voorgesteld als een louter technisch financieel debat, kan morgen uitmonden in economische schade, sociale onrust en geopolitieke escalatie. Dat is helaas geen doemdenken. Nog deze ochtend verscheen een duidelijke waarschuwing van voormalig Russisch president Medvedev, die de woorden casus belli in de mond nam, aanleiding voor oorlog.

  De boodschap is overduidelijk, de situatie is ernstig. De gevolgen kunnen België rechtstreeks en aanzienlijk treffen. Laat dat even bezinken. Tegen die achtergrond is het opvallend hoe Commissievoorzitter Ursula von der Leyen stellig zegt dat bijna alle Belgische bezwaren zouden zijn weggewerkt. Bijna, dat is geen detail, het is net de kern van het probleem, want wat vandaag ontbreekt, is een sluitende, afdwingbare en collectieve garantiestelling. Europese solidariteit mag geen holle slogan zijn. De voorstellen die nu op tafel liggen, blijven te vaag en te vrijblijvend. Het gaat hier over honderden miljarden euro's. Dat is het equivalent van het pensioen van alle Belgen samen gedurende verschillende jaren.

  Mijnheer de eerste minister, gelukkig blijven u en uw regering in deze moeilijke situatie standvastig. Ik heb dan ook maar één vraag. Kunt u het belang van uw terechte verzet toelichten in deze Kamer, het hart van onze democratie?

  Jean-Marie Dedecker:

  Mijnheer de premier, ik heb er geen enkel probleem mee om het spaarvarken van 185 miljard euro van de Russen en Poetin te laten slachten. Ik heb daar mijn redenen voor. Ten eerste, het is het geld van de Russische maffia, de kleptocratie, een bende stelende oligarchen. Ten tweede, Poetin heeft zelf alle westerse bedrijven geannexeerd, zonder één euro schadeloosstelling. Ten derde, hij heeft voor duizenden miljarden euro schade in Oekraïne aangericht en mensen vermoord.

  Ik kom dan bij het belangrijkste punt. Als wij het niet verbeurdverklaren, gaat die andere maffialeider, Trump, ermee aan de haal, want ik heb gelezen dat het een onderdeel is van zijn 28 puntenplan voor de vrede. Hij wil de helft van die middelen inpalmen en de andere helft aan zijn maffiavriend in Rusland teruggeven.

  Ik ben het echter voor 100 % eens met u, premier, dat u spijkerharde garanties moet krijgen, zeker wanneer uw arm straks door de Europese mandarijnen wordt omgewrongen. De laffe houding van Europa is al jaren bekend. We hebben een kort geheugen. Misschien waren sommigen nog niet geboren, maar in 1994, bij de onafhankelijkheid van Oekraïne, was dat land de derde grootste nucleaire macht ter wereld. De Amerikanen hebben de kernwapens voor 4 miljard dollar opgekocht en aan Rusland teruggegeven.

  Daar stond één voorwaarde tegenover, met name dat Europa – Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk – en de Amerikanen bescherming zouden bieden aan de Oekraïners. Twintig jaar later stonden de Russen in de Krim. Wat hebben de Duitsers gedaan? Schröder is voorzitter geworden van Gazprom; wir schaffen das . Wat heeft Europa gedaan? Niets. We hebben over ons heen laten lopen in Europa.

  Als u geld geeft, als u geld moet geven, vraag dan spijkerharde garanties, want ik vertrouw niemand in deze zaak.

  Koen Van den Heuvel:

  Collega’s, wat zich rond Euroclear afspeelt, duwt ons land in het oog van een storm. De Europese Commissie blijft aandringen op een lening voor Oekraïne, gefinancierd door de bevroren Russische tegoeden bij Euroclear.

  Laat mij echter duidelijk zijn: voor ons is het onmogelijk dat we dat zonder ijzersterke garanties toelaten. Ik denk niet dat we daardoor asociaal of onredelijk zijn. Als dit doorgaat, is het immers niet alleen nefast voor de financiële stabiliteit van ons land, maar ook voor de financiële stabiliteit van de hele eurozone. Ik heb het dan nog niet gehad over de financiële geloofwaardigheid van ons land. Wie zal immers nog investeren of zijn geld beleggen in een land dat zich niet aan de afspraken houdt?

  Voor ons is het dan ook duidelijk: wij zien geen enkele reden waarom België dit risico alleen moet dragen. Wij geven geen blanco cheque die nefast zal zijn voor elke Belgische belastingbetaler. Voor cd&v is het duidelijk, wij hebben nood aan Europese samenwerking, zeker om de vele uitdagingen van de 21ste eeuw aan te pakken en om Oekraïne te steunen tegen de Russische tirannie. Dat mag echter niet betekenen dat België te veel alleen moet dragen. Dat is niet de Europese samenwerking die wij willen.

  Beste collega’s, dit dossier vraagt eensgezindheid. Dit dossier overstijgt alle partijgrenzen. Dit is de strijd van de voltallige Belgische regering, want dit dossier belangt het hele land aan. Beste premier, beste minister Prévot, cd&v roept u duidelijk op om te volharden en te weerstaan aan de buitenlandse druk, zelfs wanneer die de volgende dagen intenser wordt. Zonder ijzersterke (...)

  Georges-Louis Bouchez:

  Monsieur le premier ministre, 65 milliards d'euros russes sont actuellement gelés, et 193 milliards immobilisés. On parle d'un montant total de 250 milliards d'euros sur notre territoire, soit beaucoup plus que le budget du gouvernement fédéral pour une année.

  Les propositions de la Commission européenne de saisir ces actifs ou de les utiliser comme garantie comportent au moins trois risques majeurs pour notre pays. Le premier est un risque financier, puisque, à tous les coups, nous perdrions sur le plan juridique si la Russie devait entamer des actions. Ce serait un précédent inédit et une violation de la propriété privée, qui ne se justifie pas dans ce cas.

  Le deuxième est un risque politique, un risque pour notre réputation. Comment faire encore confiance à la Belgique si, lorsque des avoirs étrangers se situent dans notre pays, ils peuvent être confisqués quelle que soit la situation? Cela engage le futur d'Euroclear sur notre territoire.

  Il y a enfin un dernier risque sécuritaire, puisque des représailles seraient à craindre pour notre pays, qui n'est pas un belligérant dans ce conflit, en tous les cas à ce stade.

  Par ailleurs, monsieur le premier ministre, aujourd'hui, l'Europe veut mobiliser des moyens de manière légitime, mais est totalement absente du processus politique qui doit conduire à un cessez-le-feu et à la paix. En outre, l'Ukraine est sujette à des faits de corruption extrêmement graves.

  Alors, aujourd'hui, nous voulons affirmer à quel point notre soutien à l'Ukraine est total, mais il ne peut pas être aveugle et irresponsable.

  Raoul Hedebouw:

  Monsieur le premier ministre, vous avez raison de tenir tête à la Commission européenne et à Ursula von der Leyen. Cette pression exercée sur notre pays est vraiment intolérable. Elle l’est parce que le danger est multiple si nous acceptons cette décision de confisquer les avoirs russes détenus ici par Euroclear.

  Pourquoi est-elle dangereuse? Je suis franchement d’accord avec votre raisonnement, elle est dangereuse pour la Belgique car c'est bien nous qui devrons payer. Les autres pays européens ne donnent aucune garantie.

  Elle est aussi dangereuse pour la stabilité de tout le système financier européen. Quel pays du monde sera prêt à investir ici si, en fonction des intérêts géostratégiques européens, nous décidons de confisquer les avoirs? C'est fou! Cela reviendrait à dire, par exemple, que nous confisquons les avoirs de la Russie mais pas ceux des Israéliens.

  Je suis votre raisonnement, cette stabilité est importante. Ici, on entend dire à légère que la stabilité de l’économie mondiale importe peu, mais ce sont les travailleurs qui vont en payer le prix. Monsieur le premier ministre, vous avez raison, nous ne pouvons pas mettre en danger tout le système économique qui est basé sur la confiance et sur la sécurité juridique.

  Par ailleurs, le jusqu’au-boutisme de la guerre est aussi un danger. C’est clair! Cela fait des années que nous répétons que l’idée selon laquelle davantage d’armes et davantage de guerre pourraient créer la paix est illusoire. Cela n’arrivera pas.

  Plutôt que de laisser à Trump la possibilité de tout négocier au profit des multinationales américaines, réfléchissons un instant à notre autonomie stratégique européenne. Cessons de courir derrière les Américains et derrière la guerre. Cela ne fonctionnera pas ainsi!

  Dans ce sens, monsieur le premier ministre, nous vous soutenons et nous espérons que les autres partis maintiendront également leur soutien car la pression sera énorme.

  Sandro Di Nunzio:

  Mijnheer de eerste minister, mijn vraag gaat niet over Euroclear; daar zijn we het over eens. Ze gaat wel over het volgende.

  "Qui croit vraiment que la Russie va perdre en Ukraine? C'est une fable, une illusion totale. Ce n'est même pas souhaitable qu'elle perde."

  Wie gelooft er echt dat Rusland de oorlog in Oekraïne zal verliezen? Dat is een fabel. Het is een illusie. Het is zelfs niet wenselijk dat Rusland verliest. Dat waren uw woorden maandagavond in Bozar, tijdens de Grandes Conférences Catholiques. Ik was stomverbaasd, mijnheer de eerste minister, om te moeten lezen in de Franstalige pers dat het zelfs niet wenselijk is dat Rusland verliest.

  We zitten intussen in het vierde jaar van de oorlog tegen Oekraïne. België heeft de Russische agressie van bij de invasie, van meet af aan scherp veroordeeld. Voor ons is Oekraïne een vrij, een soeverein en een onafhankelijk land en geen deel van Rusland. U zei evenwel dat het niet wenselijk is dat Rusland de oorlog in Oekraïne verliest. U stelde bovendien dat het een fabel is te geloven dat Rusland kan verliezen. Onvoorstelbaar.

  Daarnaast sprak u ook over rechtstreekse boodschappen vanuit Moskou ten aanzien van ons land en ten aanzien van uzelf dat u het voor de eeuwigheid zou voelen als Russische tegoeden in beslag zouden worden genomen.

  Ik heb daaromtrent een aantal vragen voor u, mijnheer de minister.

  Ten eerste, sprak u namens uzelf of namens ons land toen u die uitlatingen deed?

  Ten tweede, kunt u bevestigen dat het standpunt van België ongewijzigd blijft?

  Ten derde, wanneer u spreekt over dreigementen, wat is de exacte inhoud van die dreigementen? Hoe hebben die dreigementen u bereikt? En vooral, niet onbelangrijk, heeft die intimidatie vanuit Moskou de positie van ons land beïnvloed?

  Wouter Vermeersch:

  Mijnheer de premier, men zegt wel eens dat de Europese Unie geen ideologie heeft. Nochtans heeft de Europese Commissie een talent dat heel wat communistische economen jaloers zou maken, want ze kan een onteigening verkopen als solidariteit. Communisten pakten vroeger tractoren en landbouwgronden af; Europa pakt gewoon 190 miljard euro. De communisten hadden nog de eerlijkheid om te zeggen dat ze uw bezittingen kwamen afpakken. De Commissie verpakt het als een Oekraïneplan.

  Europa wil de geblokkeerde tegoeden bij Euroclear gebruiken als onderpand voor leningen aan Oekraïne. Dat houdt gigantische risico’s in voor de burgers in dit land. Niet alleen wijst Rusland erop dat dit een oorlogsdaad is. Ook de Europese Centrale Bank weigert mee te stappen in dat juridische drijfzand. Dat wil wel iets zeggen, collega’s. Eén verkeerde zet en het vertrouwen in Euroclear, het eurosysteem en het financiële systeem stort in. Experts waarschuwen bovendien dat België in het ergste scenario zelfs failliet kan gaan wanneer Rusland stappen zet en wij moeten terugbetalen. Het gaat om een som die overeenkomt met een derde van de volledige economie van dit land.

  Europa luistert niet naar die terechte bezorgdheden. In plaats daarvan zoekt de Europese bemoeibrigade van de Europese Commissie nu een manier om dit land buitenspel te zetten door de unanimiteitsregels te omzeilen. Met andere woorden, uw Europese schoonmoeder, Ursula von der Leyen, wil u schaakmat zetten. Ze wil uw veto en daarmee de bescherming van de belastingbetaler in dit land gewoon uitschakelen.

  Mijnheer de premier, de vraag is eenvoudig, maar dringend: kunt u ons garanderen dat u niet zult buigen voor uw Europese schoonmoeder?

  Dieter Vanbesien:

  Mijnheer de premier, we zitten in vieze papieren. Er hangt een zwaard van Damocles boven ons hoofd, een zwaard dat ons mogelijk heel hard kan treffen, zowel op financieel als op juridisch vlak. U eist hiervoor onvoorwaardelijke solidariteit van de andere Europese landen en dat is zeer terecht. U hebt daarin gelijk.

  Er is echter een aspect aan deze problematiek dat ervoor zorgt dat de andere landen hun stekels opzetten. Elk jaar ontvangt ons land 1,2 miljard euro extra inkomsten dankzij de Russische miljarden die bij Euroclear staan. Dat is geld dat we niet genereren op basis van onze eigen economie, maar dat we alleen krijgen omdat Oekraïne zich, met een grote menselijke kostprijs, verweert tegen de Russische illegale invasie en vecht voor de democratie in Europa. Dat is het enige geld dat ons land bijdraagt aan de strijd in Oekraïne en dan nog zonder veel transparantie. Het geld wordt verstopt in het grote budget van Defensie, met de belofte dat het zal worden gebruikt voor militaire steun aan Oekraïne.

  Er was een afspraak met Europa om dat geld in een Europees fonds voor Oekraïne te storten, zodat er transparantie bestaat over de besteding ervan, maar u doet dat niet. Natuurlijk irriteert dat de andere lidstaten. Het betekent ook dat ons land tot op vandaag nog geen enkele euro aan eigen middelen heeft besteed aan hulp voor Oekraïne, in tegenstelling tot de andere Europese landen. Ook dat irriteert de andere lidstaten.

  Waarom investeert ons land geen eigen middelen in de strijd tegen Rusland en in de verdediging van onze democratie? Los dat probleem op, toon solidariteit en dan zal het begrip van de andere landen voor onze situatie groeien.

  François De Smet:

  Monsieur le premier ministre, j'ai déjà dit voici quinze jours que j'étais solidaire de votre position, mais je sens quand même une petite musique qui est en train de monter et qui m'inquiète. "Pourquoi se bat-on?" demandent certains. Eh bien, on se bat pour qu'une nation européenne nommée "Ukraine" reste libre – libre de son destin – et respectée dans ses frontières, pour que ses civils cessent d'être bombardés chaque jour, pour qu'en 2025 les frontières en Europe ne puissent pas être changées par la force parce que, sinon, ce serait la défaite du droit international. On se bat pour que la Russie de M. Poutine comprenne qu'elle ne peut pas attaquer ses voisins, terroriser ses opposants et perturber les démocraties européennes en imaginant qu'elles resteront sans réaction. On ne soutient pas l'Ukraine par simple devoir moral, mais parce qu'il s'agit aussi de notre sécurité et que la guerre hybride, qu'on le veuille ou non, a déjà commencé. C'est pour toutes ces raisons que le soutien à l'Ukraine est essentiel. Il ne s'agit pas tellement de les rendre forts sur le théâtre de la guerre, mais de les rendre forts pour qu'ils puissent négocier la paix.

  Donc, comme je l'ai déjà dit ici, je comprends que la Belgique demande de manière préférentielle un emprunt européen, comme ce fut le cas pour le covid. Je comprends qu'à défaut, la Belgique réclame des garanties extrêmement fortes et qu'elle ne soit pas toute seule à devoir en payer d'éventuelles conséquences. Cependant, prenons garde: ne véhiculons pas le doute et le défaitisme, par exemple en déclarant que la Russie ne perdra jamais cette guerre.

  Dès lors, monsieur le premier ministre, ma demande est très claire. Oui, obtenez les garanties pour protéger notre pays et partager les risques. Mais, dans le même temps, réitérons clairement notre soutien à l'Ukraine et disons avec force que les intimidations de M. Poutine ne fonctionnent pas.

  Voorzitter:

  Bedankt, collega’s. Merci, chers collègues.

  Mijnheer de premier, u krijgt zoals gezegd iets meer spreektijd voor uw antwoord. Ook de vraagstellers zullen wat meer tijd krijgen voor hun replieken.

  Bart De Wever:

  Merci, chers collègues, pour vos questions.

  Il s'agit en effet d'une question extrêmement importante pour ce pays, une question que je soulève depuis déjà un certain temps au niveau européen. L'utilisation des avoirs immobilisés chez Euroclear pourrait avoir des conséquences potentiellement néfastes, tant pour ce pays que pour l'Europe dans son ensemble. Il existe de nombreuses objections légitimes concernant la légalité d'une telle opération, ainsi que sur les conséquences pour la confiance dans notre système financier et dans l'euro en tant que monnaie de réserve.

  Indépendamment encore de toutes ces objections, le gouvernement a toujours posé trois conditions claires avant même d'envisager d'approuver une telle opération.

  La première condition est une mutualisation de l'ensemble des risques. La Belgique ne peut et n'acceptera jamais d'assumer seule les risques d'une telle opération. Il est important ici de préciser qu'il s'agit du risque total. En vertu des accords bilatéraux existants de protection des investissements, les indemnités pour l'expropriation illégale peuvent en effet largement dépasser la valeur des actifs et inclure des intérêts composés ainsi que des bénéfices non réalisés. Pour nous, les garanties doivent donc, dès le premier jour, couvrir toutes les obligations financières potentielles.

  De tweede voorwaarde is een liquiditeits- en risicobescherming. Euroclear moet kunnen beschikken over de betrokken middelen voor het geval dat en op het moment dat het nodig zou zijn.

  Een eerste mogelijk geval doet zich voor als het bedrijf het voorwerp zou worden van Russische tegenmaatregelen – dat zal zeker gebeuren – waarvan de financiële schade gedekt zal moeten worden, onmiddellijk. Ik zwijg dan nog over de tegenmaatregelen die Rusland of met Rusland bevriende landen zouden kunnen opleggen tegen anderen – burgers of bedrijven uit dit land of uit andere lidstaten van Europa.

  Een tweede mogelijk geval is dat het bedrijf de tegoeden aan de Russische centrale bank moet terugbetalen. Dat kan het gevolg zijn van rechtspraak of arbitrage en het kan eventueel het gevolg zijn van een vredesakkoord. Het is uiteraard in die zin dat u mijn woorden moet begrijpen. Die oorlog zal op een gegeven moment stoppen. Tegoeden gaan verloren als landen in de klassieke militaire zin een oorlog verliezen. Ik meen dat niemand in de Kamer gelooft dat dit het einde van de oorlog zal zijn, en dus moeten we er ernstig rekening mee houden dat bij een eventueel vredesakkoord er ook een beschikking zal zijn over die tegoeden. Dat is het enige wat ik heb gezegd. Ik vind het beneden alles dat het uit de context wordt getrokken.

  Als er mensen zijn die het een goed idee vinden dat een kernmacht militair onder de voet wordt gelopen, met alle gevolgen van dien, moeten ze dat hier vooral zeggen. Dat getuigt van weinig geopolitiek inzicht.

  Alleszins, als Euroclear met een liquiditeitsprobleem komt te zitten, heeft dat gigantische gevolgen voor de globale financiële markt. Dat werd onlangs nog bevestigd door de voorzitter van de ECB, die overigens zelf weigert om het risico van zo’n reparation loan te dekken. Al het nodige geld, de nodige liquiditeiten, moet er dus zijn, onmiddellijk, ter beschikking.

  De derde voorwaarde is dat er sprake moet zijn van een billijke lastenverdeling. Het is niet meer dan logisch dat alle lidstaten die over Russische staatsactiva beschikken, in die operatie bijdragen. Men moet die middelen proportioneel en pro rata opvragen bij alle betrokken instellingen binnen het Europees grondgebied en idealiter ook ruimer dan het Europese grondgebied, zoals Lagarde aanbeveelt, met name in betrokken landen die behoren tot de coalition of the willing.

  Het voorstel dat de Europese Commissie gedaan heeft, zet wel degelijk stappen in de richting van onze drie voorwaarden, maar voldoet nog niet aan de minimumvoorwaarden die ik zopas heb geschetst, en derhalve kan dat voorstel niet rekenen op de goedkeuring van onze regering en van ons land.

  Wij stellen absoluut geen onredelijke eisen. Ieder land in onze situatie zou exact dezelfde eisen stellen. Dat wordt mij ook telkens zo toevertrouwd door menig regeringsleider rond de Europese tafel. We zijn bovendien constructief over de fond van de zaak en wijzen op mogelijke alternatieven om in de financiering van Oekraïne te voorzien.

  Er mag immers geen enkele twijfel over bestaan: ons land staat pal achter Oekraïne en wil het nodige doen om dat land sterker en verder te ondersteunen.

  Ik betreur het derhalve ten zeerste dat er internationaal allerlei insinuaties en fakenieuws circuleren die ons proberen onder druk te zetten door het tegendeel te beweren. Ik betreur nog meer dat hier één fractie meent op die kar te moeten springen.

  Wij zijn loyale Europeanen. Wij staan loyaal achter Oekraïne. Wij zullen altijd kiezen voor vrede, vrijheid en democratie. Wij zijn bereid om daarvoor offers te brengen. Men mag van dit land echter niet het onmogelijke vragen. Dat is de houding van de regering en ik hoop daarvoor de steun te krijgen van het voltallig Parlement. (Applaus)

  Wim Van der Donckt:

  Dank u voor dat krachtige antwoord, mijnheer de eerste minister. Als N-VA’er had ik ook niets anders van u verwacht.

  Collega’s, dit is hoe echt leiderschap eruitziet: opkomen voor onze werknemers, onze bedrijven, onze spaarders en onze welvaart, onze veiligheid. Dat is exact wat u doet, mijnheer de eerste minister.

  Laat u niet afleiden door goedkope spot, valse insinuaties alsof we losers zouden zijn en karikaturale verwijzingen naar onder meer Don Quichot. Zulke opmerkingen dienen het inhoudelijke debat absoluut niet.

  Ik geef u een raad. Blijf uzelf, rustig en standvastig. In dezen mag u zelfs koppig zijn. We rekenen op u.

  Jean-Marie Dedecker:

  Mijnheer de eerste minister, ik ben het 100 % eens met uw standvastigheid en met uw argumenten. Het is perfect mogelijk om voor die bedragen een herstellening aan Oekraïne te geven. Op één voorwaarde: dat al die landen van de coalition of the willing – wat een fantastisch woord –, die ook over ontzettend veel geld beschikken, consequent handelen; er staat immers 28 miljard van de Russen in Japan, 15 miljard in Canada, 10 miljard in Luxemburg, 27 miljard in het Verenigd Koninkrijk, 19 miljard in Frankrijk en zelfs 4 miljard in Amerika.

  U hebt gelijk, premier. De Europese mandarijnen hebben schrik van Orbán in Hongarije en Fico in Slovakije, maar we mogen de dreiging met de gekwalificeerde meerderheid nooit aanvaarden. Als zij een herstellening geven, moeten we een solidaire borgstelling voor de terugbetaling van die lening tekenen. Ik denk dat Oekraïne daarmee wel gediend kan zijn.

  We mogen niet vergeten dat Oekraïne vandaag de grenzen van onze vrijheid en van Europa verdedigt. Dat vergeten wij te vaak.

  Koen Van den Heuvel:

  Mijnheer de premier, ik dank u voor uw antwoord.

  Voor ons is het heel duidelijk. We moeten pal achter Oekraïne blijven staan en we moeten blijven geloven in de Europese samenwerking, niet alleen voor Oekraïne, maar voor de vele andere uitdagingen. Dat mag inderdaad niet blindelings gebeuren. We zijn daarmee niet asociaal of onredelijk, zoals ik daarnet al heb gezegd. De financiële gezondheid en financiële stabiliteit van ons land en van Europa is in het geding en dat is ook heel belangrijk voor elke inwoner van ons land. Wij zeggen daarom heel duidelijk dat dit dossier niet zonder garanties kan passeren. U hebt ze opgesomd: gelijke risicoverdeling, voldoende liquiditeitsvereisten voor Euroclear en een gelijk speelveld, want ook de andere landen met bevroren Russische tegoeden moeten mee in het bad. Dat zijn geen overdreven eisen. Ik kan u alleen maar aansporen om te volharden en om de druk te weerstaan.

  Georges-Louis Bouchez:

  Monsieur le premier ministre, je vous remercie.

  Finalement, on a pu entendre plus ou moins les mêmes discours dans le chef de pas mal d'intervenants. Mais il ne faut pas se tromper, on n'a pas tous le même objectif. Quand le PTB est d'accord avec vous, c'est parce qu'en fait, il ne souhaite pas réellement la défaite de la Russie, compte tenu d'une certaine histoire et d'une certaine approche de l'Occident.

  Il faut être bien clair ici, nous voulons une Russie la plus faible possible pour aller négocier la paix. Qu'on ne se trompe pas, la guerre sera une guerre d'usure, parce que la Russie l'a débutée non pas en Ukraine en 2022 mais en Géorgie en 2009. Son objectif est de contrôler les cinq mers à l'ouest de la Russie, de reconstituer un empire et une zone d'influence qui va nous toucher via des cyberattaques, la présence de drones ou toute autre influence politique. On devra être fort, on devra mobiliser des moyens. C'est la raison pour laquelle ce gouvernement investit fortement dans la Défense, afin de protéger nos concitoyens.

  Dans le même temps, monsieur le premier ministre, comme je le disais, on doit aussi être totalement partie prenante du processus politique qui mettra un terme à cette guerre. Il n'est pas normal de devoir mobiliser tant de moyens et d'apprendre via la presse ce que Donald Trump a négocié. C'est une nouvelle fois le reflet de la faiblesse européenne que nous devons corriger par la défense, l'industrie, notre souveraineté et autonomie.

  Raoul Hedebouw:

  Mijnheer de eerste minister, zoals ik eerder al heb gezegd steunen we u uiteraard in het verzet tegen de Europese Commissie, die vandaag vraagt om alle Russische tegoeden in beslag te nemen.

  Ik was wel graag dieper ingegaan op de vraag wat de strategie van de Europese Raad precies is.

  Bestaat dat debat in de Europese Raad? Waar wil men naartoe? Wat is het idee over de plaats van Europa in de wereld? Het idee dat we al onze financiële contracten zomaar aan de kant zouden schuiven, is toch te gek voor woorden? Wat zullen andere landen dan denken? We leven toch niet meer in de periode van de koningen? Wat zullen andere landen denken wanneer we beslissen om dat geld gewoon in beslag te nemen? Dan zullen ze hun eigen banken en structuren op poten zetten. In welke wereld leven we? Ik heb de indruk dat er in de Europese Raad nog altijd het idee leeft van la grande Europe qui domine le monde avec les États-Unis d’Amérique .

  Dat is gedaan, beste collega's. De wereld is aan het kantelen. We moeten met Europa onze eigen weg volgen. Dat zal natuurlijk gebeuren met uitgestrekte hand naar de landen in het zuiden.

  Ziet u niet dat onze economie eraan kapotgaat? De Amerikanen moedigen Europa aan om ermee door te gaan. Ondertussen gaat Europa dieper de afgrond in, economisch, sociaal en militair. Zo maken ze Europa kapot.

  Dat de eerste minister zegt dat we waarschijnlijk niet zullen winnen, is blijkbaar meteen een schandaal. Dat is nochtans wat op het terrein gebeurt. Kijk wat er gebeurt. We moeten zelf diplomatie bedrijven op basis van onze eigen visie.

  Sandro Di Nunzio:

  Mijnheer de eerste minister, ik juich uw ondubbelzinnige verklaring dat ons standpunt ten opzichte van Oekraïne niet is gewijzigd, toe. Het was uiteraard te verwachten dat u de uitspraken van maandagavond zou afdoen als een fait divers en dat u die tot irrelevante opmerkingen zou proberen te herleiden. Het was te verwachten dat u ons zou verwijten de zaken uit de context te trekken. Een ding is echter duidelijk, mijnheer de eerste minister, u hebt die woorden wel degelijk uitgesproken. U hebt gezegd dat het zelfs niet wenselijk is dat Rusland zou verliezen. U hebt dat letterlijk zo gesteld.

  Wij willen u met onze opmerkingen niet in een bepaalde hoek plaatsen. Wij willen enkel aangeven dat uw verklaring ongelooflijk belangrijk is. U moet beseffen dat uw woorden, die ongehoord zijn, tellen. U bent premier van dit land. Of u hier spreekt of in een kleinere zaal, dat heeft altijd een weerslag. Uw uitspraak is niet alleen nadelig voor onze diplomatieke positie, maar u voedt daarmee ook de Russische propagandamachine. Die gebruikt dat om ons land weg te zetten als bondgenoot van Rusland. Dat moet u absoluut vermijden. U mag in het dossier niet uit de bocht gaan. U speelt als premier op een ander niveau in de wereld. U moet helder en duidelijk blijven communiceren wat ons standpunt is, zoals u dat hier hebt gedaan, namelijk dat we de mensen in Oekraïne en hun strijd steunen en dat we ons tegen de illegale invasie door Rusland verzetten.

  Wouter Vermeersch:

  Collega's, als Viktor Orbán zich als enige in Europa verzet en een vuist maakt tegen Europa, dan schreeuwt het Parlement moord en brand. Nu zouden we bijna smeken om een premier met de daadkracht en ruggengraat van Orbán. Het belang van het dossier voor de belastingbetaler kan niet worden overschat: vergelding vanuit Rusland, het breken van het internationaal vertrouwen, het ondermijnen van het financiële systeem en zelfs het faillissement van dit land, als we moeten terugbetalen. Voor dat laatste hebben we de Russen zelfs niet nodig.

  Mijnheer de premier, u bent al zeer goed bezig om dit land naar de afgrond te brengen. U en ik, wij hier allemaal, hebben op de schoolbanken geleerd dat Europa voor welvaart en vrede moet zorgen. Vandaag houdt Europa zich bezig met het maken van schulden en het stoken van oorlog. Euroclear ligt in België, in Vlaanderen. Dus wij, Vlamingen moeten beslissen over de geblokkeerde tegoeden en niet Ursula von der Leyen of de Europese Commissie.

  Dieter Vanbesien:

  Mijnheer de premier, de Verenigde Staten hebben hun steun aan Oekraïne ingetrokken. Europa moet de hele zaak nu zelf financieren en dat is precies de kern van het probleem waarover we het hier vandaag hebben. De meest logische oplossing voor dat probleem is dat Europa dat geld leent op de financiële markten en het dan aanwendt voor de steun aan Oekraïne. De Hongaarse premier Orbán verhindert dat. Ons land mag niet het slachtoffer worden van de collaboratie van Orbán met Rusland. Dat is niet aanvaardbaar.

  Als we willen dat Europa solidair is met ons land, zullen we zelf ook uit de pijp moeten komen. U hebt herhaald dat ons land loyaal achter Oekraïne staat en ik ben daarvan overtuigd; ik twijfel daar niet aan. Dat moet echter ook blijken uit daden. Als we onze democratie echt willen verdedigen, zal ons land eindelijk eigen middelen moeten vrijmaken om de Russische agressor tegen te houden. De begroting van 2026 komt eraan. Toon aan de Europese collega’s dat we aan de juiste kant staan. Toon dat ook wij de nodige middelen inzetten om Oekraïne te steunen. Dat zijn we verplicht aan Oekraïne, dat zijn we verplicht aan onze democratie en dat zijn we verdomme verplicht aan onszelf.

  François De Smet:

  Merci monsieur le premier ministre d'avoir rappelé le soutien clair de notre pays à l'Ukraine. C'était évident – et vous l'aviez déjà formulé –, mais je crois qu'il était nécessaire de le rappeler maintenant. J'espère que le message sera arrivé auprès des autres pays européens et de la presse européenne. Deuxièmement, ne soyons pas naïfs à propos des objectifs de M. Poutine. Son objectif premier est de semer la discorde entre nous, dans nos pays et entre pays européens. En conséquence, la meilleure réponse à lui apporter est de parvenir à un accord. Vous avez raison de tenir jusqu'au bout, mais il faut absolument que les Européens aboutissent à un accord qui permette de libérer cet argent pour l'Ukraine, d'une manière ou d'une autre. J'espère avec vous que les autres pays membres de l'Union comprendront qu'ils devront prendre leur juste part de la charge et du risque. Sinon, nous ne serons simplement pas à la hauteur de la tâche que l'histoire nous donne aujourd'hui.

• Vraag: De rol van de RIZIV-inspectiediensten en de ziekenfondsen in het voorkomen van sociale fraude

  Vraag: De controles door het RIZIV

  Vraag: De controles door het RIZIV en de sociale fraude

  Vraag: Het plafond op verstrekkingen van thuisverpleegkundigen en de vrijwaring van het vrij beroep

  Vraag: De controles door het RIZIV

  Vraag: De controles door het RIZIV

  Vraag: De controles door het RIZIV

  gezondheid en welzijn

  De rol van de RIZIV-inspectiediensten en de ziekenfondsen in het voorkomen van sociale fraude
  De controles door het RIZIV
  De controles door het RIZIV en de sociale fraude
  Het plafond op verstrekkingen van thuisverpleegkundigen en de vrijwaring van het vrij beroep
  De controles door het RIZIV
  De controles door het RIZIV
  De controles door het RIZIV
  Toezicht en fraudebestrijding door RIZIV en ziekenfondsen, controles en regelgeving thuisverpleging summaryExplanation

  Gesteld door

  Ecolo-Groen Jeroen Van Lysebettens
  N-VA Kathleen Depoorter
  cd&v Nawal Farih
  MR Julie Taton
  ONAFH Jean-Marie Dedecker
  VB Kurt Moons
  Vooruit Jan Bertels
  

  Beantwoord door

  Vooruit Frank Vandenbroucke (Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid)
  Dominiek Sneppe
  

  op 20 november 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Een thuisverpleegkundige fraudeerde acht jaar lang voor 3,5 miljoen euro (90+ gefactureerde consulten/dag, luxeleven met 17 Porsches), terwijl waarschuwingen sinds 2017 (RIZIV, mutualiteiten) werden genegeerd en pas na mediadruk actie kwam—te laat en te zwak. Minister Vandenbroucke verdedigt zich met "nieuwe maatregelen" (omgekeerde bewijslast, plafonds, RIZIV-nummers intrekken), maar oppositie en sector wijzen op structureel falen: controles bestonden al, werden niet toegepast, en eerlijke verpleegkundigen lijden reputatieschade terwijl fraudeurs ongestraft bleven. Kern: systeemfaal door laks toezicht, politieke vertraging en gebrek aan daadkracht, ondanks herhaalde signalen.

  Jeroen Van Lysebettens:

  Mijnheer de minister, elke dag zetten duizenden thuisverpleegkundigen zich met hart en ziel voor hun patiënten in. De job van die mensen werd deze week door een extreme fraudeur besmeurd. Aan al die mensen die hun job goed en eerlijk doen, zijn we het verplicht om duidelijkheid te scheppen.

  Dat die fraude kon gebeuren, dat het jarenlang aan de gang was, dat het geweten was, is hallucinant, onaanvaardbaar en moet worden aangepakt. We kunnen alleen maar vaststellen dat u na de feiten, opnieuw, zeer reactief reageert. In een schijnbare opwelling kondigt u plots een breed pakket aan. Dat u actie onderneemt, is goed, doe dat gericht en zorgvuldig, maar opnieuw loopt u achter de feiten aan en treedt u pas op wanneer er een schandaal in de pers komt.

  In die case stonden alle knipperlichten aan. Het was pijnlijk duidelijk. Meer dan 90 verplegingen per dag, dag in, dag uit, week na week, jaar na jaar, dat is gewoonweg fysiek niet mogelijk en moet er zo snel mogelijk worden uitgehaald, zeker als er plots zeventien Porsches voor de deur staan.

  Hoe kon dat gebeuren, mijnheer de minister? De mutualiteiten trokken bij het RIZIV al in 2017 aan de alarmbel. Vandaag wordt er ingegrepen. In 2020 sprak het RIZIV al over meer dan een miljoen euro fraude. U schreef er deze zomer een brief over aan de artsen, maar u grijpt niet in op het terrein.

  Uw huidige maatregelen verscherpen opnieuw de controle, terwijl dat niet het probleem was. Er is niets gebeurd met wat er uit de controle kwam. Waarom niet?

  Kathleen Depoorter:

  Mijnheer de minister, ik ken veel zelfstandig thuisverpleegkundigen en u wellicht ook. Ik ken er weliswaar geen die met een Ferrari rijdt, laat staan 17 Ferrari’s. Ze laten zich evenmin rondvliegen in een helikopter of gaan op een jacht op reis. Neen, het zijn mensen die om 05.00 uur opstaan, dan hun eerste patiënten zien en die men om 22.00 uur nog eens tegenkomt, omdat ze dat laatste spuitje of dat laatste pilletje toch nog zijn gaan toedienen. Het zijn ondernemers. Het zijn zelfstandigen.

  De bom in de sector was dan ook bijzonder groot toen het nieuws over die frauduleuze verpleegster aan het licht kwam. Het is crimineel. Er is ook sprake van afpersing van patiënten. Dat kunnen we niet tolereren, dat moeten we aanpakken. Daarover zijn we het absoluut eens.

  Wat ik echter niet uitgelegd krijg, is dat een organisatie als het RIZIV, met een budget van 40 miljard euro, met 1.200 medewerkers, van wie 243 bij de Dienst voor geneeskundige evaluatie en controle, de alarmsignalen, die er waren, die bekend waren, niet krachtdadig heeft gebruikt, dat het niet onmiddellijk is opgetreden. Ik kan dat niet uitleggen, mijnheer de minister, want ik begrijp het niet.

  Er zijn drempelwaarden. We willen het ondernemerschap van de zelfstandigen niet beknotten. Er is een drempelwaarde, er is een V-waarde. Die verpleegster heeft die waarden tientallen keren overschreden, maar toch werd niet tot actie overgegaan, hoewel dat mogelijk was. Ze werd slechts één keer geschorst, de derde-betalersregeling werd geschorst. Pas na zes jaar is men naar de arbeidsauditeur gestapt. Het heeft gewoon veel te lang geduurd. Ondertussen kon die verpleegster blijven frauderen. Ze heeft zich aangesloten bij een groepering, maar ook die kan worden geschorst.

  Mijnheer de minister, kunt u mij en al die mensen die te goeder trouw werken, uitleggen hoe dat onder de radar kon blijven?

  Nawal Farih:

  Mijnheer de minister, acht jaar lang werd er gefraudeerd binnen onze sociale zekerheid en dat voor een bedrag van 3,5 miljoen euro. Dat geld dient voor de meest kwetsbaren in onze samenleving, voor de zieken, voor de patiënten die extra zorg nodig hadden en voor de oudere mensen die thuis extra hulp nodig hadden.

  Ik vind het degoutant en ik ben enorm boos dat dat zo lang heeft kunnen aanslepen. Al die tijd kon die verpleegkundige onze sociale zekerheid bestelen en zichzelf verwennen met luxewagens, luxereisjes en luxehandtassen, terwijl kwetsbare mensen haar vertrouwden voor hun verzorging. Ik hoef u niet te vertellen dat die problematiek vandaag breed uitgesmeerd wordt in de media. Het imago van de zorgsector staat op het spel. Als ik vandaag twee slachtoffers moet benoemen, dan is het ten eerste de zorgsector zelf, terwijl nochtans heel veel zorgverstrekkers dag en nacht op pad zijn om duizenden patiënten te helpen, en ten tweede de patiënt. Oudere mensen durven vandaag hun deur niet meer opendoen omdat ze schrik hebben van de persoon die hen zorg komt bieden. Het vertrouwen is helemaal weg.

  Mijnheer de minister, ik heb heel veel vragen die vandaag onbeantwoord blijven. De ziekenfondsen zeggen dat ze hun controlefunctie hebben opgenomen, het RIZIV zegt dat het alle middelen waarover het beschikt heeft ingezet. Zo werd de derde-betalersregeling geschorst en werden er financiële sancties uitgevaardigd. De grote vraag is hoelang het kabinet al op de hoogte was. Wat hebt u gedaan om die diefstal te stoppen?

  Julie Taton:

  Monsieur le ministre, la fraude sociale est, malheureusement, présente partout. Lorsqu'une faille apparaît dans notre système, l'être humain a tendance à en abuser. Le plus triste dans cette histoire est qu'à force d'en abuser, on finit par le fragiliser, alors que ce système est, au départ, censé nous aider.

  Cette fois-ci, il est question d'une infirmière indépendante – ma collègue Nawal me semble en avoir bien parlé à l'instant, car elle a employé les bons mots – qui aurait facturé plus de 90 consultations par jour. Cela lui aurait permis de gagner et détourner beaucoup d'argent. On parle de plusieurs millions d'euros – soit un montant que notre sécurité sociale n'a pas reçu. Ces faits mettent à nouveau tristement en lumière un mauvais fonctionnement du contrôle, étant donné que la limite raisonnable pour pratiquer de bons soins de santé s'élève à une vingtaine de consultations journalières.

  En réaction à cette affaire, monsieur le ministre, vous avez annoncé vouloir fixer un plafond du nombre de patients par jour pour un soignant à domicile. Oui, il faut prendre des mesures contre la fraude, et elles doivent être prises rapidement. Pour autant, il nous paraît essentiel de garantir une bonne concertation avec le secteur des infirmiers à domicile, car celui-ci souffre en ce moment et est mis sous pression. Il ne faut surtout pas l'abandonner.

  Mes questions, monsieur le ministre, seront très simples. Il semblerait que l'INAMI avait déjà reçu un signalement en 2017 pour des soupçons de fraude. Manifestement, il n'y a pas eu de suivi. Comment pouvez-vous l'expliquer? Comment évaluez-vous ce dispositif de suivi? Combien de dossiers en ce domaine sont-ils ouverts par l'INAMI?

  Vous avez annoncé plusieurs mesures relatives au plafonnement des prestations. À ce titre, envisagez-vous vraiment une concertation avec le secteur? Vous dites aussi souhaiter renforcer le contrôle des mutuelles. Or elles sont juge et partie puisque certaines offrent des services de soins à domicile. Tous les infirmiers seront-ils logés à la même enseigne et égaux face à ces contrôles?

  Jean-Marie Dedecker:

  Mijnheer de minister, hoeveel hoofdstukken moeten we nog toevoegen aan het blunderboek van het RIZIV? U bent al zes jaar de verantwoordelijke minister. Twee maanden geleden zei collega Ronse hier dat er 12.000 langdurig zieken in het buitenland verblijven, van Pattaya tot Benidorm, die nooit gecontroleerd worden. Een maand geleden spraken we hier ook over het RIZIV: 529.000 langdurig zieken, 150.000 mensen met lage rugpijn – een bevolking zonder ruggengraat blijkbaar – en 195.000 mensen met psychische problemen. Verder zijn 260.000 mensen arbeidsongeschikt tot aan hun pensioen. Vervolgens ging de FOD eens controleren en toen bleek dat 16,7 % terecht arbeidsongeschikt was, 27,2 % onterecht en bij 55,6 % werd de erkenning ingekort.

  Een week geleden vernamen naar aanleiding van een televisie-uitzending dat iemand die acht jaar geleden over een hondendrol is uitgegleden sindsdien thuisblijft met een ziekte-uitkering. Wat doet het RIZIV? Niets. Wat horen we nu? Acht jaar lang lichtte de verpleegkundige Stefanie Sander uit het landelijke Houthulst de boel op. Acht jaar! Al sinds het eerste jaar, 2017, zijn er klachten over 14.475 aangerekende prestaties. Er wordt gecontroleerd en er wordt in beroep gegaan. Wat gebeurt er vervolgens? Niks. De vrouw in kwestie moest een bedrag terugbetalen, maar dat deed ze niet. Wat doet het RIZIV daaraan? Niks.

  Bent u dan Calimero, mijnheer de minister? U bent al zes jaar verantwoordelijkheid voor het RIZIV en ik zeg u wat er in één à twee maanden in het Parlement al werd aangekaart. Begin uw werk te doen.

  Kurt Moons:

  Mijnheer de minister, ons land werd deze week opgeschrikt door een fraudeschandaal van een thuisverpleegkundige dat zijn gelijke niet kent. Een dame slaagde erin om gedurende acht jaar miljoenen euro’s ten onrechte aan te rekenen aan het RIZIV en de mutualiteiten. Er was sprake van facturatie van niet-geleverde prestaties, tot meer dan een miljoen euro per jaar. Ze zette patiënten ook onder druk en foefelde met identiteitskaarten.

  Blijkbaar bestaat die fraude reeds sinds 2017, toen het RIZIV een controleonderzoek instelde en op dat moment reeds fraude vaststelde. Toch kon die persoon haar frauduleuze praktijken verderzetten zonder verdere controle door het RIZIV en kon ze er een zeer luxueus leven op nahouden. Blijkbaar hebben de controlemechanismen van uw diensten helemaal niet gewerkt. Dit betreft echt een structureel falen van het beleid. Het gaat trouwens om een voortzetting van jarenlang falend beleid, ook van uw voorgangers.

  Onze partij en ook de sector zelf waarschuwen al vele jaren voor dergelijke misbruiken. Ze vragen betere datagedreven detectie, objectieve monitoring en tijdige interventies. Al die waarschuwingen werden door de zogenoemde beleidspartijen vakkundig straal genegeerd. Integendeel, door uw geplande aanpak stigmatiseert u nu zelfs de vele duizenden hardwerkende thuisverpleegkundigen.

  Daarom heb ik een aantal vragen.

  Hoe is het mogelijk dat dergelijke fraude gedurende acht jaar onder de radar is gebleven, terwijl er al lang voldoende signalen aanwezig waren? Welke controles zijn uitgevoerd? Welke signalen werden er gemist en door wie? Waarom werd er niets ondernomen door het RIZIV, het ziekenfonds of uw administratie en is het pas op het moment waarop een arbeidsauditeur het dossier naar zich toetrekt dat de bal aan het rollen gaat? Hoe zult u er verder voor zorgen dat de correct werkende thuisverpleegkundigen niet langer reputatieschade ondervinden van dergelijke fraudeurs? Sinds wanneer was u op de hoogte van deze hallucinante praktijken? Wat hebt u gedaan en welke acties hebt u ondernomen?

  Voorzitter:

  Collega's, mag ik het woord geven aan de heer Bertels? (Rumoer)

  Mijnheer Bertels, u hebt recht op twee minuten spreektijd.

  Jan Bertels:

  Collega's, wat wij de voorbije dagen konden lezen, moet ons allemaal verontwaardigen. Ik ben blij dat u die verontwaardiging deelt. Een thuisverpleegkundige die voor miljoenen fraudeert, dat kunnen wij niet aanvaarden. Het systeem werd en wordt daardoor van binnenuit ondergraven, op verschillende manieren.

  Zij zette patiënten onder druk om hun identiteitskaart onder de deurmat of in de brievenbus te leggen. Lag er geen identiteitskaart klaar, dan werd de medicatie stopgezet of werd daarmee gedreigd. Op die manier kon ze tot 90 patiënten per dag zien. Zij factureerde bezoeken en streek zelfs premies op die voor haar patiënten of voor zorgkundigen bedoeld waren. Ze waren niet voor haar bestemd, maar zij streek ze toch op.

  Sancties werden omzeild. Het RIZIV trad wel degelijk op, zij het misschien niet hard genoeg. Daarover kunnen wij discussiëren. Het streed echter wel met de middelen die wij, wetgevers, het hebben gegeven. Die wapens volstaan niet. Ik hoop dat wij het daar nu allemaal over eens zijn en blijven.

  Ook de wapens die het RIZIV aan het ministerie van Financiën geeft om te innen, volstaan niet. Er wordt niet genoegd gedaan met de verslagen die het RIZIV aan het parket bezorgt. Wij moeten daar eerlijk over zijn. Daar wordt niet genoeg mee gedaan. Ook op dat vlak moeten er prioriteiten worden gesteld met betrekking tot socialefraudebestrijding. Fraude is immers onaanvaardbaar. Alle hardwerkende thuisverpleegkundigen komen daardoor in een slecht daglicht. Daarom moeten wij het systeem hervormen en een handhavingsplan opstellen en uitvoeren.

  Voorzitter:

  Ik geef het woord aan de vicepremier om te antwoorden. Hij heeft daarvoor vijf minuten spreektijd.

  Frank Vandenbroucke:

  Geachte Kamerleden, fraude is diefstal, of het nu om fiscale fraude of sociale fraude gaat, het is in feite een vorm van gangsterisme in de ziekteverzekering. Dat is diefstal. Het is intriest voor talloze hardwerkende thuisverpleegkundigen die het beste voor hebben met hun patiënten. Dat is de reden waarom we keihard moeten optreden.

  Is de inspectie van het RIZIV opgetreden? Ja, onmiddellijk. Ik zal de gedetailleerde tijdslijn bezorgen aan het secretariaat van de Kamer. Onmiddellijk nadat moedige mensen uit de omgeving van die thuisverpleegkundige in 2017 hadden gemeld dat er iets niet in orde was, is een onderzoek gestart. Dat is een moeizaam onderzoek waarbij men patiënten thuis moet opzoeken om vast te stellen dat er inderdaad is gefraudeerd. Enkele maanden later werd een proces-verbaal opgesteld. Er is een zware boete opgelegd en onterecht verkregen geld werd teruggevorderd, waarvan een deel werd terugbetaald. Men is die zaak blijven opvolgen. Na nieuwe klachten is men opnieuw opgetreden. Al meer dan twee en een half jaar geleden werd, na sterk aandringen, het parket aan zet gebracht. Het RIZIV is dus opgetreden, onmiddellijk en herhaaldelijk, maar met wapens die tegenover dat soort gangsterisme veel te zwak zijn. Dat is toch juist?!

  Maar nu wordt het interessant. Wilt u de wapens tegen dat soort diefstal versterken of niet? Dat is de vraag voor u. Wilt u de middelen versterken om dat soort diefstal aan te pakken of niet? Dat is absoluut nodig.

  Overigens, mijnheer Van Lysebettens, dat is allemaal reeds beslist en we gaan het uitvoeren. Om te beginnen wordt de bewijslast omgekeerd, zodat men niet talloze patiënten thuis moet opzoeken om te bewijzen dat er is gefraudeerd. Wanneer een zelfstandig thuisverpleegkundige voor meer dan 229.000 euro aan facturen indient, meer dan tweemaal zoveel als het gemiddelde van een hardwerkende voltijds verpleegkundige, dan mag men om uitleg vragen, zodanig dat de betrokkene moet bewijzen dat hij of zij niet fraudeert. Dat is beslist. Die wetgeving, mijnheer Van Lysebettens, is al tot stand gebracht, dat koninklijk besluit is meer dan een jaar geleden gepubliceerd en we zullen het vanaf nu toepassen. Ja, dat is onder Vivaldi beslist, mét u beslist, en is vanaf nu van toepassing.

  Ten tweede, collega’s van het Vlaams Belang, u vraagt wanneer ik van het geval op de hoogte was, maar ik heb tegenover mevrouw Sneppe maanden geleden net het voorbeeld van die frauderende zelfstandige gegeven om tegen uw weerstand in de wapens aan te scherpen. U wilde niet dat we het nummer zouden kunnen intrekken. U vond dat vreselijk. (rumoer en protest in de zaal)

  Ik heb met handen en voeten uitgelegd dat het nodig is om dat soort draaimolen te stoppen, door het nummer waarop men factureert gewoon in te trekken. Ik heb van op dit spreekgestoelte het voorbeeld gegeven aan mevrouw Sneppe, om haar te overtuigen.

  Ten derde, we moeten ook de patiënten wapenen. We zullen er dus systematisch voor zorgen dat vanaf nu de patiënten geïnformeerd worden, ook wanneer men in derde-betaler factureert, ook in de thuisverpleging.

  Morgen ligt op de ministerraad een wetsontwerp voor waarbij onder meer de mutualiteiten voor 100 miljoen euro borg zullen moeten staan voor acties tegen fraude. Dat ligt klaar. We hebben dus niet gewacht.

  Het punt is dat men de samenleving moet willen wapenen tegen diefstal. De flauwe en leugenachtige verhalen die ik hier bij de voorgaande mondelinge vraag gehoord heb, dat we zogezegd in de rekeningen zouden gaan kijken, dat zijn leugens.

  U liegt. U liegt om diefstal mogelijk te laten zijn. Daarmee beschermt u niet de gewone burger, maar wel drugscriminelen die geld witwassen. Wie u beschermt, als u tegen het principe van de plafonds bent, zijn gangsters in de ziekteverzekering.

  Geachte Kamerleden, u zult kleur moeten bekennen, u allemaal, in de meerderheid en in de oppositie. Zult u de inspectie de wapens geven op te treden (…)

  Jeroen Van Lysebettens:

  Dank u wel, mijnheer de minister, voor uw antwoord.

  Over twee zaken zijn we het eens: fraude is diefstal en het RIZIV heeft ten minste een probleem gesignaleerd. Bij andere partijen maken ze van een Porsche Queen een raadslid.

  U hebt mij echter op een aantal punten verkeerd begrepen. Mijn punt was niet dat er geen beslissing is genomen, mijn punt is dat beslissingen niet worden uitgevoerd. Het RIZIV heeft sinds 2020 weet van die zaak van miljoenenfraude en toch kan en mag de persoon in kwestie blijven voortdoen. U zegt dat men onmiddellijk ingrijpt, maar we zijn vijf jaar later.

  Ik stel vast dat het hier hetzelfde is als met fraude in andere domeinen: u zit met het sleepnet achter de kleine garnalen en de grote vissen zwemmen ongehinderd verder. Dat is hier zo. Dat zal straks ook zo zijn bij de arbeidsmarktfraude die de heer Mertens aankaart (…)

  Kathleen Depoorter:

  Mijnheer de minister, iedereen wist het, maar de wapens, die er zijn, zijn gewoon niet gebruikt. De wapens zijn er, maar ze zijn niet voldoende gebruikt. Er is te lang gewacht. Een inspecteur kan na een melding meteen overgaan tot een onderzoek. Dat onderzoek kan leiden tot een schorsing van de derde-betalersregel en vervolgens kan men onmiddellijk naar de arbeidsauditeur stappen. Dat is niet gebeurd, mijnheer de minister. Er zit zes jaar tussen! Zes jaar!

  Ik heb weet van fraudedossiers van 50.000 euro – dat is het gemiddelde van de fraudedossiers – en die worden onmiddellijk afgehandeld. Hoe komt het dat het hier om miljoenen euro's gaat en dat men zoveel geduld heeft gehad met die mevrouw? Dat is schandalig.

  Nawal Farih:

  Mijnheer de minister, bedankt voor uw antwoord. Het was een luid antwoord. Er zat veel passie in. Het gaat hier over het belastinggeld van hardwerkende mensen. Mensen gaan ervan uit dat het belastinggeld goed beheerd wordt en dat het voor de juiste zaken wordt ingezet. In de sociale zekerheid zijn dat de meest kwetsbaren, hulpbehoevende ouderen, die zich vaak niet kunnen verweren.

  U zegt dat alle middelen zijn gebruikt. Uw collega, Jan Bertels, zegt dat ze misschien niet hard genoeg zijn ingezet. Wel, ik ben het daar volledig mee eens. Er had veel straffer en veel sneller moeten worden gereageerd.

  Als u het hebt over de strijd tegen fraude, dan zult u in cd&v een partner vinden, of het nu gaat over fiscale fraude, fraude met managementvennootschappen, sociale fraude of het aangehaalde type fraude: het moet sneller, harder en u moet (…)

  Julie Taton:

  À mon tour de vous dire merci pour ces réponses, monsieur le ministre, qui étaient très vivantes. Je suis assez d'accord avec mes collègues. Je voudrais juste ajouter qu'il est très important pour nous de défendre la profession libérale des infirmiers, et de les rassurer. La fraude est là, nous l'avons bien compris. Vous allez la combattre, c'est sûr. Mais il faut aussi rassurer le secteur, il faut l'écouter, échanger avec les infirmiers et leur faire passer le message que nous ne sommes pas contre eux. Nous n'allons pas faire la chasse aux infirmiers, mais nous allons faire la chasse à la fraude. Il y a beaucoup de travail.

  Jean-Marie Dedecker:

  Mijnheer de minister, u bent de grootste calimero van dit halfrond. U maakt mevrouw Sneppe hier verwijten – ik heb haar niet te verdedigen - maar zij zit in de oppositie en heeft niets te zeggen. U bent degene die zijn werk niet heeft gedaan. U hoeft het ook niet politiek te spelen, want mevrouw Sanders stond in 2018 op de lijst van de socialisten voor de verkiezingen. Stop daar dus mee.

  Waarover gaat het hier? U bent zes jaar minister en nu zegt dat u iets gaat doen, dat u gaat ingrijpen. Gedurende zes jaar hebt u het door de vingers gezien, hebt u gekeken naar de mensen die een pint te veel drinken of een sigaret te veel roken, maar de fraude bij het RIZIV... Hoeveel controleurs heeft het RIZIV trouwens? Ze hebben er 243. Hoeveel controles hebben die uitgevoerd in 2023? Ik zal het u zeggen, het waren er precies 705. Dat zijn drie controles per persoon in een jaar tijd. En u beweert dat u uw werk hebt gedaan. Proficiat.

  Kurt Moons:

  Mijnheer de minister, u wordt kwaad. Dat is normaal als uw onbekwaamheid op deze manier geëtaleerd wordt. Ik denk dat dat inderdaad normaal is. U reageert nooit vooraf, steeds na de feiten. U spreekt over diefstal, maar de mogelijke maatregelen zijn wel degelijk beschikbaar. Er moet geen verharding plaatsvinden. U hebt tweeënhalf jaar gewacht om de auditeur in te lichten. Hoe is dat mogelijk? Er moet dus geen verharding van de maatregelen komen.

  Mijnheer de minister, hoeveel moet er nog gebeuren voordat u zelf uw conclusies trekt? Er was een overfinanciering van het covid-testplatform voor 60 miljoen euro. Daarna was er de vernietiging van miljoenen ongebruikte covidvaccins. Vervolgens de donatie van vervallen geneesmiddelen aan Oekraïne, de Medista-affaire, de artsenstaking, het donorschandaal en nu het fraudedossier van thuisverpleegkundigen. Het zou passend zijn mocht u de eer aan uzelf houden.

  Jan Bertels:

  Collega's, stop met fraudeurs en bedriegers goed te praten. Ze zit bij jullie. Ik heb begrepen dat we niet moeten rekenen op het Vlaams Belang. Laten we als Parlement ons werk doen. Laten we die fraude aanpakken.

  ( Rumoer in het halfrond )

  Voorzitter:

  Ik vraag om de klok even te stoppen. Collega's, de heer Bertels heeft het woord.

  Jan Bertels:

  Laten we die fraude aanpakken en laten we eindelijk beslissen om het mogelijk te maken een RIZIV-nummer te schorsen wanneer er een vermoeden van fraude is. Late we dat doen. Het Parlement kan dat, dus doe het gewoon.

  Persoonlijk feit

  Fait personnel

  Dominiek Sneppe:

  Mijnheer de minister, ik zal niet roepen zoals u, maar proberen zeer rustig te blijven.

  Het eerste persoonlijk feit dat u aanhaalde, was dat u het voorbeeld hebt gegeven van die dame. U hebt inderdaad een voorbeeld gegeven van een frauderende verpleegkundige. Ik ben natuurlijk Madame Blanche niet.

  Frank Vandenbroucke:

  (…)

  Dominiek Sneppe:

  Dat hebt u er niet bij gezegd en dat doet overigens niet ter zake. Ik ben geen Madame Blanche, ik kan dat niet weten. U zit aan de knoppen als minister. U zit aan de knoppen van het RIZIV, niet ik. Ik kan toch niet weten dat er ergens in dit land een verpleegkundige aan het frauderen is? Uw voorbeeld gaat dus niet op.

  U wist het nochtans en u had dan beter haar naam genoemd, dan hadden we onmiddellijk kunnen optreden. Dat hebt u echter nagelaten. Zeven à acht jaar hebt u nagelaten daar iets aan te doen en nu wijst u in onze richting. Sorry, u bent in de fout gegaan en niemand anders dan u.

  Ik kom tot het andere persoonlijk feit. Mijnheer de minister, fraude moet worden aangepakt. Dat klopt, collega Bertels. Als u die grondig aanpakt en zoals het moet, dan zult u in het Vlaams Belang een partner vinden. Wat stellen we echter vast? De bestaande fraudebestrijdingsmiddelen zijn gewoon niet gebruikt. Ze zijn niet ten volle uitgeput. Nu komt u met iets anders op de proppen, iets wat u eigenlijk al heel lang in gedachten hebt. U misbruikt deze problematiek nu om alweer uw gedacht door te drukken. Mijnheer de minister, ik wist al van bij het begin dat het afpakken van die RIZIV-nummers in de kaderwet zou komen, want zo zit u nu eenmaal in elkaar: uw gedacht en dat van niemand anders.

  Frank Vandenbroucke:

  Mevrouw Sneppe, voor alle duidelijkheid, ik heb dat voorbeeld gegeven zonder te weten over wie het ging. Dat zegt men niet. Ik wist niet dat het om een vrouwelijke verpleegkundige ging. Ik wist niet over wie het ging. Dit is een anoniem voorbeeld. Ik heb u er zo drie gegeven. Ik wist niet dat die dame nog op de lijst van mijn partij en uw partij had gestaan. Dat heeft inderdaad geen belang. Uw partij heeft daarin zeer correct opgetreden. Daar gaat het niet over. Het punt is onze verantwoordelijkheid. U bent hier voortduren tussengekomen om te zeggen dat het opschorten van die RIZIV-nummers een slecht idee was en u herhaalt dat hier weer. Ik zeg u dat u dit soort draaimolen, met gangsters die altijd opnieuw beginnen met facturen te sturen, niet kan stoppen zonder de wettelijke basis om die betalingen stop te zetten. Degenen in dit halfrond die niet willen dat RIZIV-nummers worden opgeschort bij zo’n grote fraude, die beschermen de dieven. Ze beschermen de dieven! Als u de dieven wilt pakken, dan moet u daarvoor de nodige wapens hebben. Wij zullen daarom die RIZIV-nummers opschorten, werken met plafonds en de bewijslast omkeren. Ik hoor hier allerlei loze argumenten van u en van anderen in de oppositie. Die loze argumenten dienen enkel om de dieven te beschermen. Dat is onze verantwoordelijkheid, ervoor zorgen dat dit niet gebeurt.

• Vraag: Het uitblijven van de begroting en de daaruit voortvloeiende regeringscrisis

  Vraag: De begroting

  Vraag: De begroting

  Vraag: De begrotingscrisis

  Vraag: De aanslepende regeringscrisis en het uitblijven van een begroting

  Vraag: De begroting 2026 en het begrotingstekort

  Vraag: Het uitstel van de State of the Union en de begrotingsbesprekingen

  economie en werk

  Het uitblijven van de begroting en de daaruit voortvloeiende regeringscrisis
  De begroting
  De begroting
  De begrotingscrisis
  De aanslepende regeringscrisis en het uitblijven van een begroting
  De begroting 2026 en het begrotingstekort
  Het uitstel van de State of the Union en de begrotingsbesprekingen
  Begrotingscrisis, uitblijvende begroting 2026 en aanslepende regeringsinstabiliteit summaryExplanation

  Gesteld door

  VB Barbara Pas
  Ecolo-Groen Dieter Vanbesien
  Anders. Alexia Bertrand
  DéFI François De Smet
  ONAFH Jean-Marie Dedecker
  PVDA-PTB Raoul Hedebouw
  Ecolo-Groen Sarah Schlitz
  

  Beantwoord door

  cd&v Vincent Van Peteghem (Minister van Begroting)
  

  op 23 oktober 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De fiscale hervorming en begrotingscrisis in België dompelt de regering in chaos: ondanks de Europese eis van minimaal 10 miljard euro aan besparingen/inkomsten, zakken de ambities van 20 naar mogelijk niets, door blokkades, ideologische tegenstellingen (links vs. rechts) en gebrek aan structurele maatregelen. Alternatieven zoals belasten van superrijken, aanpakken van fiscale fraude of stoppen met fossiele subsidies (potentieel miljarden opbrengst) worden genegeerd ten voordele van besparingen op pensioenen, gezondheidszorg en sociale uitkeringen, wat massaal protest uitlokt (140.000 betogers) en de welvaartsstaat bedreigt. De regering-Van Peteghem benadrukt “doen wat nodig is”, maar concrete plannen ontbreken, terwijl de oppositie (Groen, PVDA, N-VA) onrechtvaardige lastenverdeling en gebrek aan visie aanklaagt—met als risico voorlopige twaalfden en verdere schuldopbouw. Italië wordt als voorbeeld gesteld (tekort teruggedrongen van 9% naar 3% BBP), maar België’s politieke versnippering en kortetermijndenken maken herstel onwaarschijnlijk.

  Barbara Pas:

  Mijnheer de minister, u moet toch een déjà-vugevoel hebben bij uw vele pogingen tot fiscale hervorming onder Vivaldi met de lekken, de veto’s, de niet-gehaalde deadlines en de steeds kleiner wordende bedragen? Van vele miljarden euro’s ging het toen naar 6 miljard euro, vervolgens naar 2 miljard euro, daarna naar 1,6 miljard euro en 1 miljard euro, om uiteindelijk op helemaal niets te eindigen. Mijnheer Ronse, Vivaldi had dan tenminste nog de State of the Union tijdig klaar. Het is inderdaad historisch dat wij daarop nu zo lang moeten wachten.

  Ook nu lijkt het wel op een limbodans waarbij de stok steeds lager wordt gelegd. Eerst was er sprake van een inspanning van meer dan 20 miljard euro, vervolgens 20 miljard euro, daarna de volgens u noodzakelijke 16 à 16,5 miljard euro en nu is het nog 10 miljard euro. Zelfs dat lijkt niet te lukken.

  Echter, 10 miljard euro is het minimum dat Europa oplegt. Dat is geen oplossing. Dat zorgt niet voor orde op zaken. Met dat bedrag blijft de overheidsschuld gewoon oplopen. In dat geval zullen wij de volgende jaren opnieuw geen tijdige State of the Union krijgen en zal de miljardenoefening telkens opnieuw moeten gebeuren. U kunt dan telkens opnieuw een btw-verhoging op tafel leggen.

  Nochtans zijn er landen die er wél in slagen. Neem nu bijvoorbeeld Italië, dat altijd het zieke broertje van Europa is geweest. Dat land is nu echter op weg naar herstel. Het begrotingstekort werd op enkele jaren tijd teruggebracht van 9 % naar 3 % van het bruto binnenlands product. In 2026 zal het tekort onder die 3 % dalen. Meloni heeft natuurlijk niet voor de socialisten gekozen, maar voor een stabiele rechtse regering. Dat maakt wel een verschil.

  De huidige regering is aan het surplacen om nog over de steile col te geraken. Binnen de tijdslimiet aankomen, lukt niet meer. Mijn vraag aan u is dan ook de volgende.

  Is er een bezemwagen in aantocht? Bent u intussen bezig met het voorbereiden van voorlopige twaalfden?

  Dieter Vanbesien:

  Mijnheer de minister, de leider van uw regering, Bart De Wever, schetst een doembeeld voor de toekomst. We staan aan de rand van de afgrond. De welvaartsstaat zal volledig instorten en ons land zal collectief verzeilen in armoede. Hij zegt echter: geen paniek, er is een oplossing, mijn oplossing. We gaan de pensioenen verlagen, we besparen op de gezondheidszorg, we viseren de vrouwen, de werkzoekenden en de zieken. Als we dat doen, dan kunnen we ons land redden. Dat is niet leuk, maar er is geen alternatief. There is no alternative.

  Wel, daarmee ben ik het fundamenteel oneens. Er zijn wél alternatieven en we hebben die hier al geformuleerd. Maak werk van een degelijke bijdrage van de extreemrijken. Stop met de overdreven subsidiëring van fossiele brandstoffen. Zorg ervoor dat misbruik van managementvennootschappen wordt aangepakt. Dat zal miljarden opleveren. Mil-jar-den!

  Mijnheer de minister, wij zijn niet de enigen die dat zeggen. Het ACV zegt net hetzelfde. Beweging.net zegt net hetzelfde. Net als wij stellen zij dat er wél alternatieven zijn. Zij smeken u, minister van de christendemocraten, zij zijn bastions van de christendemocratie, om die alternatieven op te pakken en te verdedigen.

  Mijnheer de minister, stel dat er binnenkort nieuwe verkiezingen plaatsvinden en u gaat campagne voeren in De Pinte. Wat zult u dan zeggen aan uw kiezers? Zult u de boodschap van uw eerste minister verdedigen? Zult u zeggen dat er geen alternatief is en dat u een mandaat vraagt om opnieuw hetzelfde te proberen of zult u zeggen dat er wél alternatieven zijn en dat u op zoek zult gaan naar partners met wie u die alternatieven kunt uitwerken?

  Mijnheer de minister, zijn er alternatieven, ja of nee? Dank u wel.

  Alexia Bertrand:

  Mijnheer de minister, dit zijn de bedragen die genoemd worden: 20 miljard euro, 16,6 miljard, 10 miljard, 6 miljard en dan opnieuw 10 miljard, of uiteindelijk niets. De regering goochelt met cijfers, wellicht omdat men niet kan toveren met resultaten.

  Alle gekheid op een stokje, wat een chaos. U krijgt de begroting voor 2026 niet rond, u krijgt de meerjarenbegroting niet rond en, nog erger, u krijgt de hervormingen van het lente-, paas- en zomerakkoord niet rond. Ondertussen zijn we midden in de herfst.

  Wat is het gevolg hiervan? We dreigen naar voorlopige twaalfden te moeten gaan, waarschijnlijk voor drie maanden, alsof we in lopende zaken zouden zitten. Mevrouw Pas zei dat dat een déjà vu is, maar het is du jamais vu . De zaken zijn niet lopend, ze zijn struikelend.

  Ondertussen, mijnheer de minister, horen we u niet. Er is een radiostilte, terwijl de onzekerheid bij de mensen blijft groeien, over hun pensioenen, hun koopkracht, hun loon en de extra belastingen. Zonder akkoord, mijnheer de minister, geen hervorming en zonder hervorming, geen toekomst.

  Onze fractie wil geen geld, mijnheer de minister. Wij willen duidelijkheid en vooral perspectief. Wie betaalt immers de factuur? Dat zijn altijd dezelfden: de mensen die werken, sparen en ondernemen, de middenklasse. Vandaag weten zij het niet meer. Komt er een btw-verhoging? Wordt het leven duurder? Welke belastingen zult u nog allemaal uitvinden? Komt de pensioenhervorming er nog of volgt er opnieuw uitstel of, nog erger, mijnheer de minister, afstel?

  François De Smet:

  Monsieur le ministre, je crois qu'il faut être honnête. Cela fera plaisir à M. Ronse: le constat de départ du premier ministre est juste. On ne peut pas continuer avec de tels niveaux de dette et de déficit. On ne peut pas continuer, que ce soit pour nous ou pour les générations ultérieures.

  Le fond du problème, malheureusement, c'est que pour faire passer des mesures difficiles, il faut deux choses. Il faut que les mesures puissent être ressenties comme justes, et il faut un cap. L’Arizona n'a ni l'un, ni l'autre.

  Il y avait un chemin, pourtant, pour ce gouvernement. Vous auriez pu la jouer à la Churchill. Vous auriez pu dire: "Ce sera dur. Il y aura du sang, de la sueur et des larmes, mais nous allons y arriver."

  Mais ce n'est pas du tout le chemin que vous avez choisi. Vous avez préféré faire du Margaret Thatcher. Vous avez préféré nous dire: "Debout, bande de feignasses. Vous, les chômeurs qui, certainement, chômez tous depuis 20 ans sans aucun contrôle, réveillez-vous. Allez prendre cet emploi, même si cet emploi n'existe pas, même si vous n'êtes pas formés pour. Debout, les 520 000 malades de longue durée qui, certainement, faites tous semblant grâce à des médecins de complaisance. Levez-vous et allez travailler également."

  Le message, c'est: "Regardez, nous avons trouvé le moyen d'exonérer de cotisations patronales les revenus au-delà de 240 000 euros et de faire un cadeau de 75 millions d'euros par an, mais nous allons quand même couper dans vos pensions, dans le plan Grand froid ou dans d'autres aides sociales".

  Autrement dit, votre message jusqu'ici est tout sauf juste. Résultat: à ce stade, vous avez zéro cap budgétaire, vous avez une crise et vous avez quand même 120 000 personnes dans la rue. Bravo, les ingénieurs!

  Monsieur le ministre, j’ai une seule question. Vous êtes supposé y répondre ici pour tout le gouvernement – et donc bonne chance. L'Arizona va-t-elle enfin réussir à se mettre à la hauteur des enjeux?

  Il est temps pour ce gouvernement d'être clair, mais plus encore, il est temps pour lui d'être juste.

  Jean-Marie Dedecker:

  Mijnheer de minister, dit land is ziek, langdurig ziek, vooreerst letterlijk. Het was net nog aan de orde. Er zijn 526.000 langdurig zieken. Daarvan is slechts één op zes tot zijn pensioen ziek verklaard, gerechtvaardigd ziek. De dag dat men daar iets aan wil doen, staan de mutualiteiten echter op hun achterste poten en staken de vakbonden. De vakbonden zijn tegenwoordig immers meer geïnteresseerd in het profitariaat dan in het proletariaat.

  Wat ik ook zie, mijnheer de minister, is dat de toestand hopeloos is, maar voor sommige politieke partijen nog altijd niet ernstig. Ook voor politieke partijen die vandaag deel uitmaken van de meerderheid.

  Ik zal nog een ziekte noemen. De pensioenkassen zijn leeg, ze zijn in palliatieve zorg. En waarom zijn ze vandaag in palliatieve zorg? Omdat we de pensioenen opgesoupeerd hebben.

  Ik vind het jammer dat de heer Vandenbroucke al weg is. Ik wou hem nog eens herinneren aan zijn Zilverfonds. Er is 15 miljard in de zee gegooid in Oostende en men heeft gewacht tot het er in Nieuwpoort weer uitkwam, maar het is er niet uitgekomen. De pensioenkassen zijn leeggeroofd. Maar wie zet vandaag zijn voet dwars tegen de pensioenhervorming? De linkse kant.

  Het gaat niet alleen over de pensioenhervorming. 25 jaar waren de liberalen aan de macht. Mijnheer Van Quickenborne, ik hoor u graag bezig, maar u bent er mee een oorzaak van. De heer De Croo is vijf jaar minister van Pensioenen geweest. 25 jaar aan de macht, maar er is geen enkele belastingdiscipline waarin België geen kampioen is.

  We zitten nu in dat conclaaf. We horen dat er iets moet worden gedaan aan de belastingen. Maar dan zet iedereen zijn voet dwars. Wat zijn eerlijke belastingen, mevrouw Bertrand? Wel, dat zijn belastingen op het verbruik.

  Mijnheer de minister, doe voort. Doe voort. Ik vraag u voort te doen. Ik vraag eigenlijk om minimaal 10 miljard te besparen. Het gaat om de toekomst van onze kinderen. Want al die mensen die hier zitten met boter op (…)

  Voorzitter:

  Dank u, mijnheer Dedecker.

  Raoul Hedebouw:

  Mijnheer de minister, u raakt er niet uit. De onderhandelingen blijven maar duren. Het was de bedoeling dat het anders zou verlopen dan in het verleden, maar op de radio wordt gezegd dat er een crisis is in de regering en dat u er niet uit raakt.

  Wat is er aan de hand? Het eerste punt, dat zwaar moet wegen aan de onderhandelingstafel, is de druk van 140.000 betogers. U durft gewoon geen beslissingen te nemen, omdat u de druk van buitenaf voelt. Dat is ook normaal, want niemand heeft gestemd voor een btw-verhoging, een nieuwe pensioendiefstal en een pensioenleeftijd op 67 met een pensioenmalus. U voelt dus de druk.

  Wat ik niet begrijp, mijnheer de minister, is dat er alleen maar wordt gezegd dat er geen alternatief is. There is no alternative. Tina, Tina, Tina, there is no alternative . Waarvoor dienen ministers dan? Als er geen alternatief is en u kunt niets anders beslissen, waarvoor wordt u dan betaald?

  C'est toujours la même chose: il n'y a pas d'alternative. On ne sait rien faire d'autre. Mais pourquoi paie-t-on les ministres, alors, s'il n'y a pas d'alternative? C'est la question.

  De heer De Wever zegt: Tina, there is no alternative, en heeft het over Margaret Thatcher . Onder Thatcher waren er echter twee recessies in Groot-Brittannië, er was een stijgende ongelijkheid, de werkloosheid steeg, er was de-de-industrialisatie in het land. Dat is het bilan van Margaret Thatcher. En u wilt dat gewoon toepassen in België. Komaan, waarmee bent u bezig?

  Er zijn alternatieven. Laten we het even hebben over de taxshift, met 8 miljard minder voor de sociale zekerheid. Wie heeft dat goedgekeurd? De N-VA. Rechts graaft gewoon een gat. Ga het geld halen bij de superrijken. Dat is nog een alternatief. Stop echter geld te halen bij de gepensioneerden en de werkende klasse. Dat mag niet meer. Het volk is boos.

  Mijnheer de minister, daarom vraag ik u wanneer u eindelijk met een deftig sociaal budget naar hier zult komen.

  Sarah Schlitz:

  Monsieur le ministre, ce n'est pas qu'on est déçu de vous voir, mais on aurait préféré pouvoir poser toutes nos questions au premier ministre.

  Soit. Ici, tout ce qu'on sait au Parlement, ce sont des choses qu'on lit dans la presse ou qu'on sent, à travers notamment les annulations de commissions ou certaines choses qu'on entend dans les couloirs.

  Tout d'abord, pouvez-vous nous dire combien de milliards vous voulez trouver? On entend parfois 20, parfois 10, parfois 6 milliards. Pouvez-vous nous dire quels sont les objectifs que vous vous êtes fixés au niveau budgétaire?

  Nous savons aussi qu'il y a des tensions, je pense que c'est assez évident. Quand on entend que ça va être la "mère des batailles", jusqu'au finish, et que la réunion se termine à 18 h 00, on imagine qu'il y a dû y avoir quelques prises de bec, on ne sait pas entre qui et qui. Pouvez-vous nous dire, sur une échelle de 1 à 10, à quel niveau de tension se trouve le gouvernement?

  On voit beaucoup d'idées passer. Il y a eu l'idée d'un saut d'index. On parlait d'abord d'un saut d'index pour tout le monde. Et puis, juste pour les allocataires sociaux. Pour rappel, dans les allocataires sociaux, il y a aussi les pensionnés. Allez-vous aussi faire un saut d'index pour les pensions? Est-ce que c'est ça l'idée? Et pour les fonctionnaires? Je pense qu'ils ont quand même déjà fait leur part.

  Est-ce que ce sont de nouveau les mêmes qui vont être mis à contribution? Ou allez-vous enfin aller chercher l'argent là où il se trouve? Un malus pension plus rapide, pour les pensionnés? Ou une taxe sur les millionnaires? Ça, c'est une bonne idée, mais c'est directement hors de question.

  Certains sont plus discrets. Pourriez-vous nous dire s'ils sont aussi discrets dans les négociations qu'ils le sont dans la presse? Comment cela se passe-t-il concrètement?

  Par ailleurs, on n'entend jamais parler de la crise climatique, alors qu'on sait qu'elle va nous coûter bonbon! Pouvez-vous me dire si cette thématique apparaît quand même sur la table du gouvernement?

  Vincent Van Peteghem:

  Mijnheer de voorzitter, collega’s, de regering heeft een gezamenlijke doelstelling: de welvaart van de huidige generatie en van de toekomstige generaties beschermen. Dat is wat onze burgers en onze ondernemingen, terecht, van ons verwachten.

  De toekomst van onze welvaart, van onze economie, van onze veiligheid hangt af van de keuzes die we de komende dagen zullen maken. De oefening die voor ons ligt, is dan ook complex en uitdagend, want het is ook een erfenis waarvoor ieder van ons verantwoordelijkheid draagt, een erfenis uit tijden waar men gemakzuchtig één begrotingsjaar, één begrotingsoefening vooruitkeek. Door die aanpak zitten we vandaag in een context waar de rentelasten als een loden ketting rond de federale hals hangen.

  Nous risquons en effet de consacrer près de 40 % de notre déficit aux intérêts dans quelques années.

  De huidige regering wil het anders doen en neemt haar verantwoordelijkheid om di uitdaging structureel en met de blik op de langere termijn aan te pakken. De doelstelling is dan ook helder en staat in de regering ook niet ter discussie. Wat Europa van ons vraagt, zal het minimum zijn, maar de weg daarnaartoe vraagt tijd.

  Nous avons besoin de mesures structurelles, qui tendent à renforcer le marché du travail, l'économie et notre sécurité, à maîtriser les coûts du vieillissement, à garantir des revenus équitables dans notre État-providence, et à lutter contre le gaspillage. Personne ne nie qu'un tel exercice comporte une dimension idéologique. Cependant, l'idéologie doit inspirer et non paralyser.

  We moeten doen wat nodig is, niet wat gemakkelijk is. Wie vandaag niet doorpakt, zet onze economische groei en de ruimte om te investeren, op een zijspoor.

  Nous devons faire ce qui est nécessaire, et non ce qui est facile. Si, aujourd’hui, nous reportons des choix difficiles, nous le paierons bientôt cash en termes de pouvoir d’achat, de compétitivité et de prospérité. Protéger notre État-providence est la mission la plus importante de notre génération.

  De bescherming van onze welvaartsstaat is de belangrijkste opdracht van onze generatie. Als we vandaag geen geloofwaardige koers uitzetten, riskeren we een samenleving waarin het ieder voor zich is, veel sneller dan men zou denken. Dat kan en zal ik nooit aanvaarden. Daarom roep ik iedereen op om de komende dagen de juiste stappen te zetten: eerst over de eigen schaduw en vervolgens samen naar een begroting die geloofwaardig, sociaal rechtvaardig en economisch duurzaam is.

  Barbara Pas:

  De regering zou dit land financieel op orde zetten. Zelfs als er een akkoord van 10 miljard aan extra belastingen en besparingen op kap van de Vlamingen zou komen, dan slaagt u daar nog niet in. Veel van zijn eigen programma opofferen om aan een akkoord te geraken, kan Bart De Wever niet meer. Er zat immers al niet veel in. Toch staan er een groot aantal oplossingen in het N-VA-verkiezingsprogramma, oplossingen die ook in ons programma terug te vinden zijn, zoals de responsabilisering door een splitsing van de sociale zekerheid en door fiscale autonomie.

  Mijnheer de minister, vorige week zei uw partijgenoot en voormalig minister Koen Geens het letterlijk in een interview: “Fiscale autonomie is een must.” U zegt dat er gedaan moet worden wat nodig is. Welnu, doe wat nodig is. Leg dat eens op tafel en stop met uw geknoei.

  Dieter Vanbesien:

  Mijnheer de minister, u zegt: we moeten doen wat nodig is. Daarmee suggereert u dat er alternatieven bestaan, maar vervolgens komt daar niets van in huis bij de onderhandelingen over de maatregelen.

  Vorige week zei Bart De Wever hier in het halfrond: “Als we geen moeilijke beslissingen kunnen nemen, dan zijn we niet capabel om te besturen.” Dat is echter niet wat hij bedoelde. Hij bedoelde: als jullie niet in staat zijn om mijn wil als wet te aanvaarden, dan zijn we niet capabel om te besturen.

  Mijnheer de minister, verlos u van dat juk. Spreek u duidelijk uit over die alternatieven: bijdragen van de extreem rijken, stoppen met het misbruik van managementgenootschappen en stoppen met fossiele subsidies. Vecht daarvoor, want dat is wat ik hoor op straat en dat is waar Groen voor staat.

  Alexia Bertrand:

  Mijnheer de minister, wat blijft er over van uw beloftes? U zou het tekort terugdringen naar minder dan 3 %. Uw recepten zijn echter linkse recepten! U wilt de flexi-jobs onmogelijk maken, de studentenjobs zwaarder belasten en de ondernemers harder aanpakken. Dat zijn recepten om de groei kapot te maken!

  U moet snoeien in de uitgaven, want het probleem van de begroting zit aan de uitgavenkant. Kijk naar de groeinorm en de gezondheidszorg. Kijk naar de langdurig zieken, de grootste fraude van de laatste jaren in ons land. Moeten de vakbonden de werkloosheidspremies nog uitbetalen? Focus op de kerntaken van de overheid. Voer de energienorm uit. Schrap de onnodige regels voor de kmo’s. Daarvoor zult u in ons een partner vinden. We steunen alles wat de groei kan aanzwengelen en de productiviteit kan stimuleren. Belasten is echter geen (...)

  François De Smet:

  Monsieur le ministre, je vous remercie. On n'a rien appris, sauf qu'il y a toujours un ministre du Budget Arizona. C'est déjà ça!

  La question classique en politique est de savoir s'il faut gouverner selon son électorat ou en fonction de l'intérêt général. Et le problème de votre gouvernement, ce sont ceux qui font entendre leur voix. Ceux qui sont le plus audibles sont ceux qui s'adressent toujours à leur seul électorat et ne veulent pas prendre de responsabilités pour toute la population. Et c'est ce qui vous pose problème. C'est le moment pour chacun de s'élever et de prendre toutes ses responsabilités. Celui qui refusera tout accord en se disant "je m'en fiche, tant que j'ai 30 % des électeurs qui votent pour moi", celui-là sera responsable de la crise.

  Jean-Marie Dedecker:

  Mijnheer de minister, u gaf een mooi sermoen. Ik begrijp echter dat u niets kunt vertellen. Het conclaaf moet eerst worden beëindigd.

  Ik hoor u heel graag opmerken dat iedereen over zijn schaduw moet springen. Ik heb echter een oplossing voor als dat niet gebeurt. In feite was deze speech voor de eerste minister bedoeld. Ik zal de oplossing evenwel geven.

  Ik weet dat u een katholiek mens bent. U komt alleszins uit de katholieke zuil, hoewel ik weet dat uw partijvoorzitter de Heilige Drievuldigheid niet meer kent, maar hij kan er wel uitleg over geven.

  Wat is er gebeurd in het Vaticaan in de dertiende eeuw? Toen kwam men ook niet uit het conclaaf. Na twee jaar en negen maanden werden de deelnemers eerst op water en brood gezet, maar het lukte nog niet. Vervolgens is het dak weggenomen van de Sixtijnse kapel. Wat gebeurde er? De deelnemers bevielen van de oplossing.

  Laten we desnoods dus het dak wegnemen van de Wetstraat 16, dan krijgen we een oplossing.

  Voorzitter:

  Collega Dedecker, mij wordt verteld dat het daar binnenregent. U bent dus al gedeeltelijk op uw wenken bediend.

  Raoul Hedebouw:

  Mijnheer de minister, u zegt dat het probleem is dat de regeringen in het verleden steeds slechts één begrotingsoefening vooruit dachten, maar in 2015 was er iemand die daar anders over dacht en dat was Bart De Wever. Op de vraag in een interview in 2015 waarom de taxshift ondergefinancierd is, antwoordt hij: “Het klopt dat de taxshift niet voldoende gefinancierd is. Men heeft doelbewust gekozen om niet alles mee te rekenen. Dat dringt op termijn een infernale besparingslogica op en dus komt men terecht bij de overheidsuitgaven waar ze nog zitten: de sociale zekerheid.”

  Beste collega's, dat betekent dat rechts een strategie bedacht heeft om een put van 8 miljard euro te graven, met als doel een besparingslogica in de sociale zekerheid. Dat heeft Bart De Wever gezegd. Over twee begrotingsronden zal de sociale zekerheid voor langdurig zieken en gepensioneerde worden aangevallen. Dat noemt men strategisch nadenken. Dat is een slechte, antisociale strategie.

  Sarah Schlitz:

  Merci monsieur le ministre pour votre réponse. Je ne m'attendais pas à cela, mais je vous entends lancer un véritable cri du cœur à vos partenaires de majorité. Nos questions ne portaient pas vraiment sur cela, mais c'est tout de même assez intéressant à entendre. Vous leur faites un appel à la responsabilité, vous les appelez à prendre des décisions difficiles. J'espère que ce message a été entendu. J'imagine bien que ces discussions doivent être un véritable enfer, rempli de guerres d' ego . Franchement, je ne voudrais pas être à votre place. Par contre, je voudrais vous dire que responsabilité et décisions difficiles ne riment pas forcément avec le fait de faire mal à l'ensemble de la population, surtout à ceux qui ont bossé toute leur vie et à ceux qui contribuent déjà énormément au budget de l'État et à l'effort national. Il y a des alternatives, monsieur le ministre. On peut aller chercher 13 milliards dans les énergies fossiles, on peut aller chercher 30 milliards dans la lutte contre la fraude fiscale et ainsi de suite. Allez-y, monsieur le ministre!

• Vraag: Het moment waarop Brussel onder federale curatele geplaatst zal worden

  economie en werk

  Het moment waarop Brussel onder federale curatele geplaatst zal worden
  

  Gesteld door

  ONAFH Jean-Marie Dedecker
  

  Beantwoord door

  N-VA Bart De Wever (Eerste minister)
  Alexia Bertrand
  

  op 9 oktober 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Samenvatting: Dedecker en De Wever kaarten fraude en malgoverno in Brussel aan: creatieve boekhouding (1,6–2 mjd tekort, 15,6 mjd schuld), oplichterij en gevolgen voor heel België (ratingverlaging, hogere rentelasten), maar juridisch ingrijpen is onmogelijk zonder staatshervorming. Bertrand verdedigt de structurele oorzaken (decennialang slecht beleid) en wijst op eigen federale tekorten (5,5%), terwijl De Wever de PS verantwoordelijk houdt en eist dat Brussel zelf orde op zaken stelt. Kern: Brussel als financieel zwart gat, maar geen directe oplossing binnen huidige bevoegdheden.

  Jean-Marie Dedecker:

  Mijnheer de premier, het is ongeveer zes maanden geleden dat ik u hier heb gevraagd om Brussel onder curatele te plaatsen. U hebt toen geantwoord dat dat juridisch niet mogelijk was gezien de staatshervorming en dat u enkel kon ingrijpen als het gewest geld zou vragen. Mijnheer de premier, nood breekt wet.

  Volgens Eurostat is Brussel niet alleen de criminele hoofdstad van Europa, maar nu ook de sjoemelhoofdstad van Europa. Terwijl u vraagt om de broekriem aan te spannen, gooit men in Brussel het geld door ramen en deuren. Ze gooien het geld in Molenbeek in de Zenne en wachten in Schaarbeek tot het boven komt drijven, maar het komt niet boven drijven.

  Wat de Brusselse regering een creatieve boekhouding noemt, is in feite zuivere oplichting, collega's. Ik geef enkele voorbeelden: het negeren en onderwaarderen van bestaande schulden, het meetellen van toekomstige leningen zonder zekerheid dat men ze zal krijgen – voor een bedrag van 1 miljard euro – en het meetellen van toekomstige, niet-opgevraagde kredieten bij de Europese Investeringsbank als liquiditeiten. Heren van de PS, mijnheer Dermagne, il faut calculer, ce sont des mensonges , des mensonges, comme vous avez dit tantôt .

  Het tekort bedraagt niet 1,2 miljard euro, zoals bedrogen werd voorgesteld, maar tussen 1,6 en 2 miljard euro op amper 6,5 miljard euro aan uitgaven. En maar liegen en maar liegen – met een schuldenberg van 15,6 miljard euro. Kortom, dat is fraude en oplichting. Het Rekenhof weigert zelfs de begroting na te kijken.

  Collega’s, ik zie u allemaal kijken. Iedereen heeft hier boter op het hoofd – niet u, mijnheer de premier, en u ook niet, dat weet ik. En de Open Vld, die 25 jaar lang de minister van Begroting heeft geleverd... Ik dacht eerst dat het mevrouw sjoemelpoedel El Kaouakibi was die de begroting had opgesteld, maar het blijkt Sven Gatz te zijn, die een gat in zijn hand heeft. Mijnheer de premier, hoe (…)

  Bart De Wever:

  Goede collega, lieve Jean-Marie, de politieke crisis in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest brengt inderdaad een malgoverno aan het licht dat al vele jaren aan de gang is. U, anderen en ook het Rekenhof hebben de afgelopen jaren inderdaad herhaaldelijk aan de kaak gesteld dat er iets niet klopte met de Brusselse rekeningen. Het deksel is inderdaad van de beerput gevlogen: cijfers werden opgesmukt, voorwaardelijke leningen werden ingeschreven, investeringssteun werd als liquiditeit geboekt en nog te beslissen maatregelen werden als verworven opgenomen. Ik heb daar veel inspiratie uit gehaald om de federale begroting op een pijnloze manier te saneren. Beste collega’s, laten we er geen doekjes om winden. Daar bestaat een woord voor, namelijk oplichterij.

  Mevrouw Bertrand, u vroeg zonet waaraan de burgers deze sanering hebben verdiend. Wel, aan dat soort praktijken. Het is zoals Alice Nahon zei: “’ t Is goed in 't eigen hert te kijken ”. U hoeft dat niet als een persoonlijk feit te beschouwen, want het gaat over een partijgenoot van u, maar als u dat persoonlijk opvat, zal ik u niet tegenhouden. Er is daar een begrotingstekort van 1,6 miljard euro, een kwart van de Brusselse ontvangsten. Indien de federale overheid een begrotingstekort van 25 % zou hebben, konden we de tent wel sluiten. Brussel heeft een schuldenput van 15,6 miljard euro en binnenkort volgt wellicht ook een verlaging van de kredietwaardigheid. Dat is een financiële situatie die u niet kunt uitleggen aan Vlaanderen en Wallonië, die wel inspanningen leveren om hun rekeningen op orde te krijgen.

  Jean-Marie, ik denk dat het in eerste instantie aan de Brusselaars zelf is om dit aan te pakken, want in ons institutioneel kader is er geen voogdij voorzien. Als een regering niet doet wat ze moet doen, heeft men wel instrumenten om in te grijpen, maar niet om het vacuüm dat ze heeft gecreëerd op te vullen. We zijn er dus nog lang niet. De meest voor de hand liggende oplossing is dat men eindelijk de institutionele evenwichten in Brussel respecteert, collega’s van de PS, en dat men eindelijk werk maakt van een regering met degelijke partijen en de zaak oplost.

  Jean-Marie Dedecker:

  Mijnheer de premier, het zou in principe niet zo erg zijn, mochten al die andere regeringen, onder andere de federale regering, er niet onder lijden. Vorige keer hebben de ratingbureaus de rating verlaagd, met ook gevolgen voor Vlaanderen en Wallonië. Vrijdag komen er nieuwe ratings uit. We trachten de rentelast op de overheidsschuld te verminderen, maar door de situatie in Brussel, door het malgoverno dat heerst in Brussel, wordt heel het land slachtoffer.

  Grijp dus in, via een nieuwe staatshervorming, zodat we ook iets te zeggen hebben. In Brussel heerst het malgoverno.

  Persoonlijk feit

  Fait personnel

  Alexia Bertrand:

  Mijnheer de premier, ik heb u niet gevraagd waaraan de burgers die sanering hebben verdiend. We weten allemaal dat er grote uitdagingen zijn. U kunt best eens luisteren naar uw minister van Begroting. Die zei eergisteren in de commissie dat de staat van de begroting niet te wijten is aan deze regering, maar ook niet aan de vorige. Die is te wijten aan decennialang beleid waarin men alleen naar de volgende begroting keek. Dat is het probleem.

  Waaraan hebben de burgers dit verdiend? Waaraan hebben de burgers uw politieke keuzes verdiend? Het gaat niet over de sanering die moet er komen. Over die politieke keuzes spreekt u echter niet. U hebt wel heel lang gesproken over Brussel, maar niet over uw eigen begroting. U leidt eigenlijk de eerste hervormingsregering die het gat groter zal maken, groter dan ten opzichte van het begin van de ambtstermijn. U gaat naar een tekort van 5,5 %, terwijl dat in 2024 nog 2,8 % bedroeg. Dat zijn de feiten.

  Met betrekking tot Brussel, u hebt gezien dat Frédéric De Gucht de zaken op orde wil brengen. Hij benoemt de problemen en wil de zaken op orde zetten. Dat is hetgeen wij nu in Brussel aan het doen zijn.

  Bart De Wever:

  Mevrouw Bertrand, ik wens u en uw partij succes bij de sanering van Brussel. Verder kan ik alleen zeggen dat ik blij ben dat we eindelijk een federale minister van Begroting hebben die naam waardig. Dat is eigenlijk alles wat ik eraan kan toevoegen.

• Vraag: De miljonairstaks

  Vraag: De Zucmanbelasting

  Vraag: De miljonairstaks

  economie en werk

  De miljonairstaks
  De Zucmanbelasting
  De miljonairstaks
  Vermogensbelasting voor superrijken, progressieve belasting op groot vermogen en vermogensongelijkheid summaryExplanation

  Gesteld door

  PVDA-PTB Peter Mertens
  PS Paul Magnette
  ONAFH Jean-Marie Dedecker
  

  Beantwoord door

  N-VA Jan Jambon (Minister van Financiën en Pensioenen)
  

  op 2 oktober 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De discussie draait om de ongelijkheid in belastingdruk tussen rijken en arbeiders, met scherpe tegenstellingen: linkse partijen (Mertens, Magnette) eisen een miljonairstaks om de 1% rijksten eindelijk te belasten en de lasten voor gepensioneerden, zieken en werkenden te verlichten, terwijl ze de regering beschuldigen van een beleid dat armen verder verarmt (bv. pensioenverlagingen, besparingen op zieken). Rechts (Jambon, Dedecker) verwerpt nieuwe belastingen, wijst op België’s al hoge belastingdruk en stelt dat hervormingen en economische groei (via ondernemers, werkbeloning) de oplossing zijn—niet "rijkentaksen" die volgens hen contraproductief zijn (vlucht van kapitaal, minder investeringen). Concreet resultaat: de regering wijst de miljonairstaks af en blijft focussen op bezuinigingen, terwijl de oppositie mobiliseert voor protest.

  Peter Mertens:

  "De 1 % rijksten wordt niet belast en een gewone mens betaalt tot 50 % op zijn loon." Dat is een citaat van een voorzitter van een regeringspartij, de heer Conner Rousseau, op Instagram. Hij voegde daaraan toe, mijnheer de minister: "Een miljonairsbijdrage is logisch, toch?"

  Inderdaad, dat is logisch. In 2008 heb ik het een miljonairstaks genoemd. Al 17 jaar voeren wij campagne voor een miljonairstaks, omdat het logisch is en niet meer dan logisch.

  Ik had vandaag dan ook verwacht dat Vooruit met hand en tand zijn eigen voorstel zou verdedigen in het Parlement, maar ik zie hen niet in dit debat. Het is een beetje vreemd om dat voorstel in de pers te verdedigen, maar in het Parlement te zwijgen over de miljonairstaks op het moment waarop het ertoe doet.

  Vooruit geeft echter wel toe dat de effectentaks en de meerwaardebelasting van Arizona de 1 % helemaal niet raken en eigenlijk een soort Zwitserse kaas zijn. Dat betekent een kaas met meer gaten dan kaas. Het trekt dus op niets. Dat is een toegift van Vooruit, maar wij hebben dat al vanaf het begin gezegd.

  Dat heeft echter een gevolg. Men kan immers niet aan de ene kant zeggen dat de 1 % niet wordt belast en aan de andere kant het geld halen bij bijvoorbeeld langdurig zieke mensen die zich kapot hebben gewerkt, wier rug kapot is, die reuma hebben. Men kan niet zeggen dat de 1 % rijksten de dans ontspringt, maar het geld wel halen bij de gepensioneerden. Nee, als men zoals Vooruit zegt dat de 1 % rijksten de dans ontspringt, dan moet er ook boter bij de vis komen. Dan moet er ook een echte miljonairstaks komen, vandaar mijn vraag. Ligt die miljonairstaks van Vooruit nu echt op de tafel de komende dagen of is het alleen maar praat voor de vaak, mijnheer de minister?

  Paul Magnette:

  Monsieur le ministre, trois Belges sur quatre nous disent que, depuis l'arrivée de votre gouvernement, leur pouvoir d'achat s'est dégradé. Tous les jours, en ouvrant les journaux, nous voyons les faillites qui se multiplient, le chômage qui part à la hausse, les déficits qui s'aggravent et qui creusent la dette.

  Tout cela n'est pas le fruit du hasard mais bien le résultat de votre politique. Vous prenez 1 500 euros aux pensionnés. Les malades et les invalides vont perdre 1 000 euros par an. Les travailleurs voient que tout augmente sauf leur salaire. Maintenant, vous vous lancez dans une chasse aux malades. Alors oui, dans ce contexte, les Belges ont peur. Ils voient que tout va mal, que l'économie tourne mal. Ils ne savent pas de quoi demain sera fait. Ils s’inquiètent que vous puissiez prendre des mesures encore pires.

  Ils se serrent la ceinture. Ce sont les petits indépendants, les commerçants, les maraîchers et les restaurateurs qui paient. Demain, toute l'économie ira plus mal encore.

  Monsieur le ministre, il est possible de faire autrement! Vous pouvez ne pas diminuer les revenus des pensionnés, des malades et des invalides, tout en améliorant les salaires. Vous pouvez aussi et surtout faire enfin contribuer les gros patrimoines. En Belgique, un travailleur paie en moyenne 40 % d’impôt sur ses revenus alors qu'un détenteur de grand patrimoine, lui, ne paye qu'à peine la moitié. C’est un "deux poids deux mesures" de plus en plus insupportable. Il est donc temps que ce "deux poids deux mesures" cesse. La loi, elle est prête. Je l'ai déposée. Il n'y a plus qu'à la voter.

  Monsieur le ministre, êtes-vous enfin prêt à instaurer en Belgique une véritable équité fiscale entre toutes les sources de revenus et à faire payer leur juste dû aux détenteurs de grands patrimoines?

  Jean-Marie Dedecker:

  Mijnheer de minister, Jean-Baptiste Colbert was de financiële raadgever van Lodewijk XIV. Hij zei ooit dat de kunst van belastingen heffen erin bestaat de gans zo te plukken dat men veel pluimen heeft, maar weinig gesis veroorzaakt. Hier kakelt en sist iedereen.

  Gisteren zette ik de tv op en zag ik in Terzake een joepie zitten met een groen hemdje van Coco Chanel, die een nieuwe taks aankondigde. In onze populistische afgunstmaatschappij werd die nieuwe taks meteen de miljonairstaks genoemd. Dan zit het namelijk onmiddellijk goed om afgunst op te wekken. Ik hoorde Raoul Hedebouw kraaien en hij viel uit zijn hangmat van plezier, want it's in the pocket .

  De voorzitter van de socialisten, een zekere Conner Rousseau, zei dat er een extra taks komt op alle financiële bezittingen en spaarboekjes boven een miljoen euro. Spaargeld, mijnheer de minister, is wat men overhoudt nadat men zijn hele leven de helft van zijn inkomen aan de fiscus heeft gegeven. Spaargeld is wat men overhoudt nadat men een overheidsbeslag van 45 % heeft overleefd.

  Daarnaast zei de socialist dat de aandelen van de kleine mens, bijvoorbeeld van een beenhouwer, zouden worden belast wanneer de waarde van zijn vennootschap het miljoen euro overschrijdt. Hup, weer in the pocket ! Ik ken de socialisten een beetje. Ze zitten alleen in hun eigen zakken als het 25 graden vriest; anders zitten ze in andermans zakken.

  Mijnheer de minister, we zijn al belastingkampioen in alles. Wat moeten we nog slikken? We moeten de meerwaardebelasting nog slikken – dat is dus een belasting op de winst – en nu wil Rousseau ook ons kapitaal nog afpakken. Ik kan u zeggen dat die rijkentaks een vals gegeven is. Die werd in 12 OESO-landen ingevoerd in 1999 en vandaag zijn er nog slechts 3 over: in Spanje, Noorwegen en Zwitserland.

  Jan Jambon:

  Collega's, de laatste vraag van de heer Dedecker was wat ik zou doen. Ik wil dat toch nog even herhalen.

  Voorzitter:

  Dat is bij deze opgenomen in het Verslag.

  (…)

  Jan Jambon:

  Dat heb ik daarnet op uw vraag gedaan. Die was immers gericht aan de eerste minister. Deze vraag is aan mij gesteld. U had ook beter hier gestaan.

  Ik begrijp, collega’s, dat er partijen zijn die minder rijken willen. De politiek van deze regering bestaat er echter in dat er vooral minder armen zouden zijn.

  Je vais le dire également en français, parce que c'est important. Je comprends que certains partis veulent qu'il y ait moins de riches. Nous, nous voulons surtout moins de pauvres!

  Et nous le faisons en récompensant le travail, l'épargne et l'esprit d'entreprise, en menant une politique d'activation afin que les gens aient la capacité de se prendre en charge. Soutenons les entreprises et l'ensemble des réformes, ce qu'on a rechigné à faire depuis des décennies dans ce pays.

  Ook van de meest vermogenden vragen wij al een billijke bijdrage voor de verbetering van de budgettaire situatie van dit land. Ik merk echter dat velen creatief zijn in het bedenken van nieuwe belastingen, terwijl wij al een van de meest belaste landen ter wereld zijn. Ik hoor daarentegen heel weinig voorstellen voor hervormingen en besparingen.

  De regering werkt momenteel aan de opmaak van de begroting voor 2026. Dat is een aartsmoeilijke opdracht. Daarover is iedereen het eens. Het gaat om un col hors catégorie . Ik ga dus niet reageren op elk ballonnetje dat dagelijks wordt opgelaten over belastingen of besparingen, want dat zou niet constructief zijn. De echte begrotingsbesprekingen vinden plaats rond de tafel van de regering en niet op de voorpagina's van kranten of op sociale media. Het resultaat van die besprekingen zal de eerste minister hier in het Parlement komen toelichten.

  Peter Mertens:

  De regering zal dus niets doen. Ze zal de rijken buiten schot laten en de armen nog armer maken. Dat is het beleid van deze regering.

  U hebt het over hervormingen. Ik zal u nog een ander voorstel doen, namelijk nagaan hoeveel cadeaus dit land elk jaar geeft aan de grootste ondernemingen. Ik zal u het getal noemen. Wij geven 16 miljard euro aan de grootste ondernemingen onder de vorm van kortingen, vrijstellingen en vermindering van sociale bijdragen. Dat valt niet uit te leggen.

  Het gevolg daarvan is dat er te weinig middelen zijn voor de gepensioneerden, dat er te weinig middelen zijn voor de langdurig zieken en dat er te weinig middelen zijn voor de werklozen. U duwt hen allemaal verder de dieperik in. U maakt hen allemaal armer omdat u een gigantische cadeaupolitiek voert ten aanzien van de grote ondernemingen en omdat u weigert om zelfs maar te debatteren over een miljonairstaks. Shame on you .

  Op 14 oktober 2025 zal hier in Brussel een heel grote betoging plaatsvinden tegen dat rijkenbeleid van de arizonaregering.

  Paul Magnette:

  Vous êtes vraiment très mal placé pour parler de la pauvreté. Le gouvernement précédent a sorti 250 000 personnes de la pauvreté, et nous sommes en fiers. Vous allez plonger des dizaines de milliers d’hommes et de femmes dans la pauvreté, et vous devriez en avoir honte.

  La lutte contre la pauvreté ne devrait pas être que l’affaire des socialistes et de la gauche. Cela devrait être une affaire qui concerne tous les hommes et les femmes qui ont un minimum d’humanité et un tout petit peu de cœur.

  Enlevez vos œillères! Regardez autour de vous. L’Espagne fait tout l’inverse de ce que vous faites. Vous diminuez les pensions; elle augmente les pensions.  Vous gelez les salaires; elle augmente les salaires. Elle taxe les grandes fortunes et les grands patrimoines. L’Espagne, aujourd'hui, monsieur Jambon, est l’un des pays dans la zone euro qui a le taux de croissance le plus élevé et le déficit le plus bas.

  Tirez-en des leçons! Faites ce qui marche! Faites ce qui est juste et efficace au lieu de vous enfermer dans votre idéologie mortifère!

  Jean-Marie Dedecker:

  Mijnheer Magnette, als er geen geld meer in de pot zit, is het omdat u het gedurende 20, 30 jaar hebt verkwist. Ik wil ook een einde maken aan de holle populistische frasen. Mijnheer Mertens, de 1 % rijksten van het land betalen 13 % van de personenbelasting. De 10% rijksten betalen zelfs de helft van alle personenbelastingen. Wat doen we? We zijn in alle belastingdisciplines, ik herhaal het nogmaals, olympisch kampioen. De belastingdruk op kapitaal bedraagt 41 %, op arbeid 40 %, en die druk blijft maar toenemen. Binnenkort komt daar nog de meerwaardetaks bij. Wat wilt u vervolgens doen? Als u de kip met de gouden eieren slacht, dan hebt u in de toekomst geen eieren meer en kunt u er geen meer bakken.

• Vraag: Het misbruik van subsidies en fiscale voordelen bij het contract voor de persdistributie

  economie en werk

  Het misbruik van subsidies en fiscale voordelen bij het contract voor de persdistributie
  

  Gesteld door

  ONAFH Jean-Marie Dedecker
  

  Beantwoord door

  N-VA Jan Jambon (Minister van Financiën en Pensioenen)
  

  op 25 september 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Jean-Marie Dedecker kaart aan hoe foutieve krantenbedelingscontracten (bpost, PPP Belgium, ANP) en misbruikte subsidies (50 miljoen/jaar voor mediagroepen zoals DPG en Mediahuis) leiden tot chronische distributiestoringen (tienduizenden abonnees zonder krant) en klachtenafhandeling die faliekant faalt, terwijl belastingkredieten onterecht naar niet-presterende distributeurs vloeien. Minister Jan Jambon erkent de problemen, pleit voor een evaluatie van beide systemen (bpost/AMP) en belooft het dossier op te nemen in de aankomende begrotingsonderhandelingen, maar neemt geen directe actie. Dedecker dringt aan op onmiddellijke stopzetting, wijzend op ceo-uitspraken (AMP, PPP) die pas in 2026/2027 herstel beloven en absurde "oplossingen" (abonnementverlengingen zonder levering), met de eis dat Jambon zijn collega-minister dwingt het faalbeleid te beëindigen.

  Jean-Marie Dedecker:

  Mijnheer de minister, dankzij het parlementaire speurwerk van de heer Freilich werd twee jaar geleden een einde gemaakt aan het gesjoemel met het krantenbedelingscontract met bpost van 175 miljoen euro per jaar.

  De heer Dermagne schreef toen een nieuwe aanbesteding uit, die werd gewonnen door PPP Belgium. Ook met dat contract werd weer gesjoemeld, waarna het vernietigd werd. Daarna kwam een zeer duister contract tot stand, waarin in een uittredingsvergoeding van 75 miljoen euro voor bpost werd ingeschreven. Voor het overige bleef de inhoud bijzonder onduidelijk. Een deel van dat contract betrof een belastingkrediet. Dat behoort niet tot de bevoegdheid van de minister van bpost, maar wel tot die van de minister van Financiën. Het contract voorziet in een belastingkrediet van 50 miljoen euro per jaar, bestemd voor de uitgevers, de grote mediagroepen, zoals DPG Media, Mediahuis en SudPresse. Zij zijn echter in dezelfde fout vervallen. Ook distributeurs die niet konden instaan voor de verspreiding, zoals PPP Belgium en ANP, een volle dochter van bpost, trekken vandaag dat geld naar zich toe. Het is een ramp.

  Mijnheer de minister, het is werkelijk een ramp. Duizenden abonnees worden al een jaar lang niet bediend, elke dag opnieuw. Het is alsof blinden en slechtzienden de kranten ronddragen. Als men op straat nog iemand tegenkomt die het wel doet, is dat iemand die wel de weg naar België heeft gevonden, maar blijkbaar niet die naar de brievenbussen. Het ergste is bovendien dat men met zijn klachten bij de doven en de slechthorenden terechtkomt. Wie belt, belandt in een eindeloze keuzemenu zonder ooit een antwoord te krijgen. Wanneer men dan bij het achtste punt belandt, krijgt men van de uitgevers te horen: stuur maar een e-mail. Dat gebeurt elke dag, voor tienduizenden klanten in het land. Stop die subsidies (…)

  Jan Jambon:

  Vooreerst, ik ben zelf ook een uitgesproken tegenstander van staatssteun aan bedrijven, die gewoon hun werk moeten doen. De klachten waarover u spreekt, bereiken mij uiteraard ook. Ik denk dat het goed is om een evaluatie van de twee systemen, het systeem via bpost en het systeem via AMP, te maken.

  Vorige sprekers, waaronder een minister, wezen er al op dat we de volgende weken voor een enorme begrotingsoefening staan. Alle voorstellen komen daarbij op tafel. Ik ben ervan overtuigd dat ook rond het krantenbedelingscontract nog een woordje zal worden gewisseld.

  Jean-Marie Dedecker:

  Mijnheer de minister, ik denk dat er geen tijd meer is, vandaar dat ik die vraag vandaag stel. Ik lees de reacties van de CEO’s van die bedrijven. Volgens de heer Mathieu Goedefroy van AMP zal het tot eind 2026 duren, vooraleer alles in orde is. U kunt op uw kranten wachten tot in 2027. De heer Paul Geens van PPP zegt net hetzelfde. Wat krijgt men als antwoord, als men eindelijk gehoor vindt voor zijn klacht? De uitgevers antwoorden dat men het abonnement zal verlengen. Men zal dus het abonnement verlengen, maar men ontvangt niet eens de krant! Mijnheer de minister, stop dat. Onderzoek dat niet langer, want het probleem duurt nu al een jaar. Maak er een einde aan. Zeg tegen uw collega, de minister van bpost, om ermee op te houden. Het lukt toch niet.

• Vraag: Het akkoord over de meerwaardebelasting

  Vraag: De meerwaardebelasting

  Vraag: De meerwaardebelasting

  Vraag: Het akkoord over de meerwaardebelasting

  Vraag: De meerwaardebelasting en een hoger netto-inkomen

  Vraag: De meerwaardebelasting

  Vraag: De akkoorden in het kernkabinet over de meerwaardebelasting

  Vraag: Het akkoord over de meerwaardebelasting

  Vraag: De meerwaardebelasting

  economie en werk

  Het akkoord over de meerwaardebelasting
  De meerwaardebelasting
  De meerwaardebelasting
  Het akkoord over de meerwaardebelasting
  De meerwaardebelasting en een hoger netto-inkomen
  De meerwaardebelasting
  De akkoorden in het kernkabinet over de meerwaardebelasting
  Het akkoord over de meerwaardebelasting
  De meerwaardebelasting
  Meerwaardebelasting en kabinetsakkoorden summaryExplanation

  Gesteld door

  VB Lode Vereeck
  Anders. Alexia Bertrand
  Ecolo-Groen Dieter Vanbesien
  DéFI François De Smet
  cd&v Steven Matheï
  ONAFH Jean-Marie Dedecker
  PS Ludivine Dedonder
  Vooruit Oskar Seuntjens
  PVDA-PTB Sofie Merckx
  

  Beantwoord door

  N-VA Bart De Wever (Eerste minister)
  

  op 3 juli 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De meerwaardebelasting (10% op beurswinst) wordt fel bekritiseerd omdat ze niet de superrijken (top 1%) raakt—door slimme constructies en vrijstellingen—maar wel de middenklasse, spaarders en familiebedrijven, terwijl de opbrengst (500 miljoen) onzeker is en de administratieve lasten hoog. Premier De Wever verdedigt de maatregel als onderdeel van een breder pakket (fiscale hervorming, lagere lasten op arbeid, pensioenhervorming) met vrijstellingen (10.000–30.000 euro/jaar) om "kleine spaarders" te ontzien, maar critici noemen het een symbolische trofee voor Vooruit, zonder echte herverdeling. De oppositie hamert op oneerlijke belastingdruk (België is al kampioen in lasten op arbeid *en* kapitaal) en waarschuwt dat de werkende klasse opnieuw de rekening betaalt—zonder zicht op de beloofde netto-loonstijging (tot 1.900 euro/jaar). CD&V benadrukt dat de hervorming enkel acceptabel is *als* die loonstijging erkomt, maar sceptici zien geen concreet plan om de sterkste schouders écht te laten bijdragen.

  Lode Vereeck:

  Mijnheer de eerste minister, maandenlang hebt u Conner Rousseau het hof gemaakt om in de regering te stappen, maar wie smost met een sos, is de klos. Na een ezelsdracht van dertien maanden heeft de bromance een ongewenst en lelijk gedrocht opgeleverd, de meerwaardebelasting. Uw maten zeggen dat het een lelijk gedrocht is, maar dat het geld zal opleveren. Nee, het gat in uw begroting wordt zelfs groter dan onder Vivaldi. Uw maten sussen dan: ah, maar wacht, Bart en Conner hebben ook een schoon kindje, de beperking van de werkloosheid in de tijd. Maar nee, dat is een pestkopje dat vooral oudere mensen en mantelzorgers treft. Uw maten zeggen dan: Bart en Conner plannen nog een schoon kindje in 2029, het staat vandaag al in de krant, meer netto uit bruto. Maar is daar geld voor?

  Uw meerwaardebelasting discrimineert tussen kleine spaarders en grote beleggers, laat de sterkste schouders ongemoeid, maakt waardevolle dingen zoals familiebedrijven kapot en belast mensen die na vijf jaar en één dag met verlies verkopen, oftewel minwaarde. Dat is compleet absurd. U wilde de goede huisvaders redden, maar u ligt onder de sloef van Conner. U bent geplooid voor de postjes. Bart, Jan, Theo en Anneleen mogen fijn Belgische ministers blijven spelen op de kap van de Vlamingen, die werken, sparen of een familiebedrijf uit de grond stampen.

  Mijn vraag aan u is wat SPQA echt betekent. Is dat a) syndicaat voor politieke quatsch en absurde belastingen of b) sossenknechtjes en postjespakkers voor fiscale quasi-afpersing?

  Ik kijk uit naar uw antwoord.

  Alexia Bertrand:

  De meerwaardetaks: er werd acht maanden over onderhandeld en daarna waren er nog vijf maanden en een ganse nacht nodig om de modaliteiten vast te leggen. De kogel is nu echter door de kerk. De meerwaardetaks treft de middenklasse, niet de 1 % rijksten. Daarover is iedereen het eens. Ik zeg dat niet, alle experts zeggen dat. Doe de krant maar open: Ellen Vermorgen van De Tijd , Michel Maus, Herman De Knijf van de Fiscale Hogeschool, Bruno Colmant, Stijn Fockedey, Mark Delanote, Ive Rosseel van het ACV en Jürgen Ingels.

  Ouders die sparen voor hun kinderen gaan betalen. Mijnheer De Wever, u had toch beloofd dat wie langer dan tien jaar spaart vrijgesteld was? U hebt uw belofte ingeslikt onder druk van de socialisten!

  De opbrengst is ook totaal onzeker. Uw vicepremier, de heer Jambon, heeft echter al een plan B klaar: meer van hetzelfde. Ik heb deze ochtend gelezen in Het Laatste Nieuws dat als het niet voldoende opbrengt, er opnieuw naar dezelfde doelgroep zal worden gekeken om na te gaan hoe dat kan worden opgelost. In dezelfde doelgroep, serieus? De middenklasse, de hardwerkende middenklasse? De mensen die elke dag vroeg opstaan, die een spaarpotje opbouwen? Volgens minister Jambon is dat logisch, want, zo luidt zijn verklaring, die mensen hoeven niet na te gaan of ze op het einde van de maand kunnen rondkomen. Gewone werkende mensen mogen dus gerust worden gepluimd. Is uw minister socialist geworden, mijnheer de premier?

  Mijnheer de premier, u zou het huis op orde zetten, maar u bouwt gewoon een zoveelste fiscale koterij en zorgt voor administratieve rompslomp op de kap van wie werkt, spaart en onderneemt. Zijn dat de grote hervormingen? Mijn vraag is dan ook eenvoudig: treft deze taks de juiste doelgroep, ja of nee?

  Dieter Vanbesien:

  Mijnheer de premier, u hebt de Belgen in de luren gelegd. U hebt ze gefopt. Maandag was er een akkoord over de meerwaardebelasting. Eindelijk was er een manier om de sterkste schouders een grotere bijdrage te laten leveren. Ik zeg bewust, een grotere bijdrage en niet een grote bijdrage. Het gaat over, ocharme, 500 miljoen euro, tegenover een bijdrage van 8 miljard euro van de gepensioneerden en de werklozen, maar goed, het zou gebeuren.

  Wat blijkt nu? Het is niet waar. Het klopt niet. Het akkoord was nog niet droog of het regende commentaren van experts en specialisten. Die commentaar is redelijk eenduidig: de echte rijken, de multimiljonairs en de miljardairs, zullen geen cent betalen.

  Mijnheer de premier, ik heb het hier ooit gehad over twee fictieve vrienden, Fernand Muts en Marc Toecke. Wel, ik heb hen deze week fictief gebeld. Wat blijkt? Ze zijn tevreden. Het is niet voor ons, zeggen ze. Well done , dikke duim.

  Ive Marx vat het scherp samen: “Het is een solidariteitsbijdrage voor de sterkste schouders, behalve dan voor de allersterkste.” De meerwaardebelasting treft niet de top 1 %, zegt ook professor Maus. Volgens Maus zou Marc Coucke – dat is geen fictief persoon – ook met deze wet niet getroffen worden bij de verkoop van Omega Pharma met een meerwaarde van anderhalf miljard euro en dat moest toch de bedoeling zijn.

  Dat is onaanvaardbaar, mijnheer de premier. Hoe gaat uw regering ervoor zorgen dat de 1 % grootste vermogens toch zullen bijdragen?

  François De Smet:

  Monsieur le premier ministre, savez-vous quel est le problème avec votre taxe sur les plus-values? Vous ne taxez pas les riches, vous taxez ceux qui essayent de le devenir. Vous ne taxez pas le patrimoine, vous taxez l'investissement et l'effort.

  On savait déjà que ce gouvernement Arizona n'était pas social. Voilà qu'on découvre qu'il n'est pas non plus libéral, parce que jamais un gouvernement libéral ne taxerait ainsi le risque, l'investissement et l'effort. Vous n'allez pas toucher les grandes fortunes pour une raison simple, c'est que les grandes fortunes, les grandes familles en général, elles gardent leurs actions, elles les transfèrent à leurs héritiers. Ce que vous allez toucher, c'est la classe moyenne, dont on a besoin, qui investit, qui crée de l'emploi.

  Pour ma part, je n'ai pas de problème à ce qu'on taxe davantage les revenus du patrimoine et du capital. Mais il y avait d'autres moyens de le faire. Vous auriez pu, par exemple, simplement majorer votre taxation sur les comptes-titres, augmenter sa base fiscale jusqu'aux actions nominatives. C'est ce que proposait, par exemple, Bruno Colmant. Mais non, au lieu de ça, au lieu de choisir la simplicité, vous ajoutez un étage entier à la tour de Babel qu'est déjà la fiscalité belge, en y ajoutant une complexité et en enrichissant les seuls qui se frottent vraiment les mains, à savoir les fiscalistes. Et vous le faites pourquoi? Parce qu'il fallait un trophée à Vooruit.

  Votre gouvernement n'est ni libéral ni social, c'est une étagère avec des trophées symboliques et idéologiques. Un trophée pour le MR, la limitation du chômage à deux ans; un trophée pour la N-VA, le milliard pour les avions de chasse; et un trophée pour Vooruit, la taxe sur les plus-values. On n'a pas encore le trophée centriste, c'est peut-être parce que c'est vous l'étagère. On verra.

  J'ai trois questions très simples, monsieur le premier ministre. Où allez-vous chercher votre rendement de 500 millions que, pour l'instant, personne ne trouve? A-t-il été calculé de la même manière que vos 8 milliards d'effets retour? Que répondez-vous aux banques qui vous disent qu'il est absolument impossible d'être prêt au 1 er janvier prochain? Et, surtout, quand allez-vous vous attaquer au vrai problème fiscal de ce pays, à savoir les charges assommantes sur le travail pour les salariés et pour les indépendants?

  Steven Matheï:

  Mijnheer de eerste minister, met het akkoord over de meerwaardebelasting is er een belangrijke stap gezet. Het is een evenwicht akkoord, waarin de sterke schouders een eerlijke bijdrage leveren en de hardwerkende middenklasse die elke maand wat geld opzijzet; wordt gespaard dankzij de verhoogde vrijstelling, waarvoor cd&v verantwoordelijk is. De meerwaardebelasting draagt, ten slotte, ook nog bij aan de begroting.

  Collega’s, waar het voor de mensen echt om draait, is meer nettoloon op het einde van de maand. Dat betekent een lastenverlaging. Dat is exact de reden waarom cd&v deel uitmaakt van de huidige regering, namelijk voor een fatsoenlijke fiscale hervorming.

  Die hervorming ligt ook op tafel. De plannen zijn er om ervoor te zorgen dat een alleenstaande tot 1.200 euro netto meer krijgt en een gezin tot 1.900 euro meer. Dat komt neer op meer dan 100 euro extra per maand.

  Dat verschil zullen de gezinnen echt voelen, bijvoorbeeld wanneer ze hun maandelijkse energiefactuur moeten betalen of een uitstapje met de kinderen organiseren en betalen. Die bedragen kunnen het verschil maken. De lastenverlaging moet er dan ook snel komen.

  Voor cd&v is het heel duidelijk. De meerwaardebelasting is onlosmakelijk verbonden met een lastenverlaging. Wij vragen een eerlijke bijdrage van de sterkste schouders. Tegelijkertijd moet de werkende middenklasse de extra centen op het einde van de maand kunnen zien.

  Mijnheer de eerste minister, alles ligt op tafel. De regering heeft zich geëngageerd om voor 21 juli aanstaande een fiscale hervorming te lanceren. Er is met andere woorden een momentum.

  Bent u van plan om dat momentum te grijpen, zodat er ook zekerheid is voor de hardwerkende middenklasse onder de vorm van een extraatje op het einde van de maand?

  Jean-Marie Dedecker:

  We zijn gejost en gesost, mijnheer de premier. In het labyrint van onze belastingkoterij heeft men na lang zoeken een nieuw soort belasting ontdekt: de meerwaardebelasting op aandelen. In feite is het een chantagebelasting. Naar verluidt zou er immers geen regering gevormd zijn als de socialistische tollenaars van Vooruit deze nieuwe belasting niet mochten invoeren. Socialisten staan traditioneel dicht bij de mensen – vooral om in hun zakken te kunnen zitten. Voor u, mijnheer de premier, was het dus kiezen tussen de pest en de cholera.

  Louter uit ideologische motieven slaat men nu het spaarvarken van de middenklasse stuk met een linkse trofeemaatregel. Het was een ware zoektocht om nog een belastingdiscipline te vinden waarin we niet op het podium staan. Met 52,6 % zijn we sinds de regering-Verhofstadt, al 25 jaar, lang kampioen in de lasten op arbeid. Met 39 % belasting op kapitaal zijn we ook vice-Europees kampioen. Met een overheidsbeslag van 56 % – een van de hoogste ter wereld – roomt de overheid al meer dan de helft van onze welvaart af. Het is echter nooit genoeg. Het zijn zotten die werken, maar blijkbaar ook zotten die sparen en beleggen.

  In de jaren '80 werd de aankoop van Belgische aandelen, via de wet Cooreman-De Clercq, fiscaal aftrekbaar gemaakt. Dat werd een groot succes. Heel wat geld vond toen zijn weg naar ondernemingen, wat leidde tot de creatie van 90.000 nieuwe jobs. Het dwaallicht Verhofstadt schafte deze regeling af. De heer Cooreman was een CVP’er. Het is dus hypocriet dat de christelijke arbeidersbeweging vandaag nog durft pleiten voor een meerwaardebelasting.

  Het ACW – of het huidige Beweging.net – moet nog altijd 1,4 miljard euro vergoeden aan haar 800.000 Arcospaarders, aan wie ze ten onrechte aandelen verkochten als waren het spaarboekjes. Van die boeren lust ik geen eieren. Als men een werkzaamheidsgraad van 80 % wil behalen, mijnheer de premier, voert u beter een nieuwe wet Cooreman-De Clercq in.

  Ludivine Dedonder:

  Monsieur le premier ministre, vous tenez donc votre deal plus-value. J'aurais sincèrement pu vous féliciter. Pourtant, ce n'est pas l'euphorie, car votre taxe loupe complètement sa cible. Même votre rendement de 500 millions est remis en question.

  La question n'est pas "qui va payer?", mais plutôt "qui ne va pas payer?". Un entrepreneur qui fait 2 millions de plus-value ne paiera que 12 500 euros. Les vraies grosses fortunes, comme d'habitude avec l'Arizona, les milliardaires ne paieront pas. Pour eux, on trouve des exceptions et des exemptions. Pendant ce temps-là, tous les citoyens de ce pays remplissent leur déclaration fiscale ces jours-ci. Ils sont loin de posséder 2 millions, mais, eux, ils paient des impôts: 40 % Et pourtant, ils bossent tous les jours. Or, pour eux, rien n'est prévu pour augmenter leur pouvoir d'achat! Au contraire, ils devront travailler plus longtemps pour gagner encore moins.

  Et ce n'est pas tout, parce que vous avez conclu un marché. Et, dans ce marché, il y a en contrepartie l'achat de 11 F-35 pour un coût de 2 milliards. Il faudra bien que quelqu'un paie ce super deal. Nous avons entendu Maxime Prévot parler d'une nouvelle taxe et votre ministre du Budget annoncer qu'il faudrait encore faire des économies. C'est la classe moyenne, encore et toujours elle, qui va devoir passer à la caisse. C'est déjà elle qui porte le poids des réformes de l'Arizona. Ce ne sont ni les grandes fortunes ni les multinationales. Non! Avec vous, ce sont les familles, les travailleurs et les retraités qui passent à la caisse.

  Monsieur le premier ministre, pourquoi tant d'exceptions? Pourquoi des taux si faibles? Pourquoi une taxe aussi ridicule pour les gros actionnaires? Qui va la payer? En reverrez-vous le rendement à la lumière des déclarations des économistes, fiscalistes et institutions de ce pays?

  Oskar Seuntjens:

  Mijnheer de eerste minister, als historicus bent u volgens mij stiekem heel trots, want de voorbije week gaat de geschiedenisboeken in met een historisch akkoord over de meerwaardetaks op aandelen. Ik had er mijn hemd voor moeten strijken!

  Ik hoor de mensen hier spottend lachen. Maar ze zijn jaloers, want het is een historisch akkoord. De FOD Financiën was heel duidelijk.

  Er is vandaag een kleine groep mensen die van geld nog meer geld maken. Als er in de wettekst geen achterpoortjes werden gecreëerd, konden we de superrijken effectief eindelijk doen bijdragen. Met Vooruit hebben we dus superhard gevochten om alle achterpoortjes dicht te metselen, opdat mensen met een goede boekhouder of rijke families de dans niet konden ontspringen.

  U mag ermee lachen, maar leg het maar eens uit aan de werknemers in de zorg, die nachtshiften draaien of aan de werknemers in de bouw, die hun rug kapotwerken, dat ze bijna de helft van hun loon moeten afstaan, terwijl tegelijk een klein groepje miljoenen winst maakt op aandelen, maar niets bijdraagt.

  Ik schrik er natuurlijk niet van dat partijen als Open Vld hun rijke vriendjes willen beschermen. Daar schrik ik niet van. Waar mensen wel van schrikken, is dat het Vlaams Belang als een wolf in schaapsvacht opkomt voor de elite en het gewone volk negeert. Het contrast met de regering kan niet groter zijn.

  Uw regering, mijnheer de eerste minister, zal hervormen om onze toekomst te beschermen en om in de zorg van onze burgers en in hun koopkracht te kunnen investeren.

  Mijnheer de eerste minister, mijn vraag is eenvoudig: wanneer komt dat schitterende ontwerp naar de Kamer?

  Sofie Merckx:

  Nous venons encore de l'entendre, l'accord de l'Arizona n'aurait jamais vu le jour sans une contribution des super riches, parce que tout le monde doit faire un effort.

  Mais depuis le début, nous avions vu clair. Nous avions vu que les super riches allaient échapper à cet impôt; et maintenant que nous avons vraiment l'accord et les détails, monsieur De Wever, nous voyons clairement, comme les autres collègues l'ont déjà dit, que les super riches, justement, sont épargnés.

  N'avez-vous pas lu Michel Maus de la VUB qui dit que les riches ne paient pas beaucoup d'impôts sur le revenu des personnes physiques? Leur richesse est structurée en sociétés. Isabel Albers: " De realiteit is dat de one percent toch ontsnapt ". Et Bruno Colmant: "Cette taxe ne touchera pas les plus fortunés".

  Monsieur le premier ministre, comment réagissez-vous à ce qui est dit par des experts, par des fiscalistes, par des opinion makers selon lesquels, justement, le 1 % arrivera encore à éluder cet impôt?

  Ce qui est clair aujourd'hui, c'est que cette taxe sur les plus-values n'est rien d'autre qu'un symbole. M. Jambon l'a clairement mis sur Twitter. Ce n'est rien d'autre qu'un symbole pour faire passer l'ensemble des mesures antisociales de ce gouvernement. Un symbole qui ne touche donc pas les super riches.

  Monsieur le premier ministre, pouvez-vous me confirmer que suite à cet accord sur la taxe des plus-values, les partis comme Vooruit, Les Engagés et le cd&v vous donnent le feu vert pour acheter 11 F-35; qu'ils vous donnent le feu vert pour la réforme des pensions avec le malus pension; qu'ils vous donnent le feu vert, de manière générale, pour faire de ce gouvernement un gouvernement de la casse sociale?

  Voorzitter:

  Heel wat vragen, mijnheer de eerste minister. Dat geeft u recht op vijf minuten om er antwoord op te geven.

  Bart De Wever:

  Collega's, voor een wetgever is het maken van schone kindjes niet gemakkelijk, behalve dan voor de voorzitter van dit Huis. Dat spreekt voor zich.

  Ik ben zelf geen one percenter . Ik ben de zoon van een spoorwegarbeider. Ik ben niet thuis in die leefwereld. Ik heb thuis wel geleerd hoe men een hemd moet strijken en dat men dat ook in zijn broek kan steken, mijnheer Seuntjens.

  (Gelach en applaus)

  Van de wereld van de zeer rijken ken ik echter weinig. Ik noteer de collectieve ambitie van de hele oppositie. Het is mij opgevallen dat het vooral zij zijn die voor het rendement moeten zorgen. Ik begrijp dat en heb uw raadgevingen ter zake, mevrouw Bertrand, goed aangehoord en kijk er ook verder naar uit.

  Chers collègues, j'ai compris qu'une première discussion a eu lieu mardi en commission des Finances et que celle-ci se poursuivra lors des prochaines séances.

  Je ne peux que vous donner les grandes lignes de cet accord qui, comme vous le savez, doit encore passer en première lecture au Conseil des ministres. S'ensuivront un avis du Conseil d'État et une seconde lecture. Les plus impatients d'entre vous devront encore prendre leur mal en patience pour voir arriver le texte final au Parlement.

  L'accord sur la taxation des plus-values fait partie de l'accord de gouvernement, mais aussi et surtout d'un vaste ensemble de réformes sur lesquelles les cinq partis de la coalition se sont mis d'accord. Ce sont des réformes dont ce pays a cruellement besoin si on veut le remettre sur les rails, arrêter le pourrissement budgétaire et protéger notre prospérité.

  Wij hervormen de arbeidsmarkt om zoveel mogelijk mensen aan de slag te krijgen. Wij hervormen de pensioenen om deze in de toekomst betaalbaar te houden. En wij voeren ook een fiscale hervorming door om de brutoloonlast te verlagen en het netto-inkomen van werknemers te verhogen, in het bijzonder voor de lage en middeninkomens. Werken moet lonen. Het verschil tussen werken en niet werken moet 500 euro of meer bedragen. Mijnheer Matheï, die ambitie zullen wij gestalte geven. Meer mensen aan het werk voor een beter loon, dat betekent meer welvaart en een financieel gezonder land.

  Om de koopkracht van de werkenden te versterken, voorziet het regeerakkoord inderdaad in een belasting van 10 % op de meerwaarde. Dames en heren, in een land waar de fiscale druk al bijzonder hoog is, heeft de regering een duidelijke keuze gemaakt. De gewone spaarder en de hardwerkende kleine zelfstandige mogen niet het slachtoffer worden van bijkomende lasten. Zij verdienen respect en bescherming, geen bestraffing. Zoals vastgelegd in het regeerakkoord, voeren we vanaf 1 januari 2026 een evenwichtige meerwaardebelasting in. Het algemene principe daarvan is helder: een tarief van 10 % op effectief gerealiseerde meerwaarde, met de mogelijkheid om minwaarde in hetzelfde jaar af te trekken.

  We voorzien bovendien een jaarlijkse vrijstelling van 10.000 euro per persoon. Na vijf jaar zonder gebruik van deze vrijstelling loopt dat bedrag op tot 15.000 euro. Voor een koppel betekent dat dus een vrijstelling van 30.000 euro.

  Bovendien wordt dat bedrag geïndexeerd. Dus stellen dat deze belasting de middenklasse zeer zwaar zal treffen, lijkt mij zeer zwaar overdreven.

  Voor wie minstens 20 % van een onderneming bezit, voorzien we een vrijstelling tot 1 miljoen euro. Zo zorgen we ervoor dat de kleine zelfstandige, die zijn of haar levenswerk, of het levenswerk van een koppel, wil overdragen of verkopen aan het einde van de carrière, fiscaal niet zal worden bestraft. Laat het ook duidelijk zijn, deze belasting geldt niet voor pensioenspaarproducten, zoals pensioensparen of groepsverzekeringen.

  De opbrengst van deze maatregel, zoals ingeschreven in onze begrotingstabel, werd bevestigd. Het gaat om 250 miljoen euro in 2026, oplopend tot 500 miljoen euro in 2030. Die middelen zullen we inzetten om de lasten te verlagen, met name de lasten op arbeid, in het bijzonder voor mensen die werken voor een laag of gemiddeld inkomen. Dat lijkt mij zeer rechtvaardig, want wie elke ochtend vroeg opstaat en bijdraagt aan onze samenleving, verdient meer waardering. Dat is inderdaad de belofte van deze regering en die belofte zullen we houden. Voor het parlementair reces zal de minister van Financiën deze belastingverlaging nog in eerste lezing voorleggen aan de ministerraad.

  Lode Vereeck:

  Mijnheer de eerste minister, altijd als we vragen stellen over de meerwaardebelasting, krijgen we antwoorden over de personenbelasting. Ik begrijp dat niet.

  Het blijft een feit dat u in het zwaarst belaste land de enige belasting zult invoeren die we nog niet hadden, de ultieme trofee voor socialisten en communisten, een meerwaardebelasting op kap van de Vlaamse spaarders en familiebedrijven en niet van de superrijken.

  Men zegt weleens dat het gemakkelijker is een hond voorbij een hotdogkraam te krijgen dan een socialist voorbij een zak geld, maar vandaag is het gemakkelijker om een hond voorbij een hotdogkraam te krijgen dan een N-VA'er voorbij een postje als minister, burgemeester of schepen. U hebt dan ook de ruggengraat van een hotdog.

  Er is echter ook goed nieuws. Ook u hebt een trofee gewonnen, die ik u mag overhandigen. U bent de winnaar, na Guy Verhofstadt en Alexander De Croo, van de wisseltrofee belgicistische-socialistische schoothondjes. Proficiat.

  ( De heer Vereeck overhandigt een trofee aan de eerste minister )

  Voorzitter:

  Er volgt nog een reeks replieken. Als iedereen een geschenk voor u heeft, mijnheer de premier, zult u langs de deontologische commissie moeten.

  Alexia Bertrand:

  Mijnheer de premier, een land kan alleen goed functioneren met een sterke middenklasse. U hebt ook ondernemers en bedrijven nodig. Ze zijn de motor van onze economie en tewerkstelling; dat ziet u trouwens ook in uw stad. Laat ons fier op hen zijn.

  De heer Dedecker had het over 25 jaar. Open Vld heeft die taks inderdaad 25 jaar lang tegengehouden omdat ze altijd de middenklasse treft. Het zijn altijd dezelfden die betalen, mijnheer Dedecker. Wat de PS nooit gelukt is in de regering, krijgt ze cadeau van u, mijnheer De Wever, en waarom? Omdat u gezwicht bent voor een trofee van Vooruit.

  Mijnheer Seuntjes, u zult uw debatfiches moeten aanpassen, want de heer Bouchez zegt het zelf: als men rendement wilt, dan moet men een brede belastingbasis aanspreken, dus de middenklasse.

  Ik eindig met Willy De Clercq. Dat was een liberaal, mijnheer Dedecker. Wat u doet (…)

  Voorzitter:

  Mevrouw Bertrand, iedereen zal die woorden van Willy De Clercq op Google kunnen opzoeken.

  Dieter Vanbesien:

  Collega's, de rijkste 10 % van ons land bezit samen 1.632 miljard euro. Van dat gigantisch vermogen vraagt deze regering een bijdrage van 500 miljoen euro. Het is een schande hoe de regering de sterkste schouders keer op keer beschermt. Het is een schande dat de gewone mensen, die onze samenleving draaiende houden, telkens opnieuw het gelag betalen. Deze regering zit in de verkeerde zakken.

  Wat blijkt vandaag? Zelfs die beperkte bijdrage raakt de rijkste 1 % niet eens. Opnieuw zit de regering in de verkeerde zakken. Als de fiscale experts gelijk krijgen dat die maatregel niet opgaat voor de allergrootsten, dan blijft er maar één conclusie over: het is tijd voor een echte vermogensbelasting: eenvoudig, eerlijk, zonder achterpoortjes. Alleen op die manier kan deze regering de belofte aan de Belgen nakomen.

  Voorzitter:

  Collega Vanbesien, bedankt voor die suggestie.

  François De Smet:

  Merci pour vos réponses, monsieur le premier ministre.

  Pourquoi cet impôt n'existait-il pas jusqu'ici en Belgique alors qu'il existe dans un grand nombre de pays? Il n'existait pas parce qu'en Belgique, il y avait – et il y a toujours – une immense taxation des charges sur le travail.

  Donc, dès le moment où vous choisissez d'ajouter cet impôt, la moindre des choses aurait été de faire un vrai tax shift et de diminuer les charges sur le travail. Ce n'est pas ce que vous faites; vous le ferez peut-être, si tout va bien, dans deux ou trois ans, où chaque Belge aura peut-être 100 euros environ par mois.

  Votre réforme de l'emploi est d'abord une réforme du chômage, vous en êtes très fier, vous l'avez à nouveau rappelé. L'une des faiblesses de cette réforme, outre le fait que vous sanctionnez évidemment les chômeurs beaucoup plus tôt, est que vous ne créez pas l'emploi, vous n'avez pas de stratégie industrielle. Là encore, vous sanctionnez les entrepreneurs, ceux qui doivent créer, ceux qui doivent investir, et vous rendez encore plus difficile, demain, la possibilité d'atteindre vos objectifs en termes de taux d'emploi.

  Steven Matheï:

  Dank u wel, mijnheer de eerste minister, voor uw antwoorden. Meer nettoloon op het einde van de maand, dat houdt de mensen bezig. Dat is op zich logisch, want veel werknemers uit de hardwerkende middenklasse geven de helft van hun loon af. Meer nettoloon is ook een absolute prioriteit van cd&v. Het staat in het regeerakkoord en ik ben blij dat u dat daarnet opnieuw hebt onderschreven en ook een timing hebt opgegeven, die aantoont dat u er snel werk van zult maken.

  Als we op 1 januari 2026 een lastenverlaging willen doorvoeren, dan moet er voor 21 juli een akkoord zijn. Wij zullen daarvoor strijden, want dat zijn we verschuldigd aan de hardwerkende middenklasse.

  Jean-Marie Dedecker:

  Mijnheer de eerste minister, u had zich er gemakkelijker van af kunnen maken met een verdubbeling van de hoogste beurstaks ter wereld, die al van toepassing is, namelijk 1,32%. Dan had de brol van de heer Bouchez niet hoeven te worden ingevoerd. Op dividenden betalen we al 30 % roerende voorheffing. We hebben een Reynderstaks van 30 %, een kaaimantaks van 30 %, een uitzonderlijke meerwaardebelasting op aandelen van 33 % en nu nog eens 10 % meerwaardebelasting.

  Ik heb het lastig met de hypocrisie hier. Zo is het dankzij uw partij, mevrouw Dedonder, dat we de hoogste kapitaalbelasting van Europa hebben. Ik heb ook al gewezen op de strapatsen van cd&v. Over sommigen spreek ik niet meer, want die verkiezen gelijke armoede boven ongelijke rijkdom. Dat is voor mij niet het probleem. En wat verkondigde het Vlaams Belang vóór de verkiezingen in een interview in De Tijd ? Weet u het nog? Ik zal niet kijken naar collega Vereeck, want hij komt ook van LDD, waar hij is weggelopen - het was te goed bij ons. In zijn verkiezingsprogramma voor de verkiezingen pleitte die partij voor 25 % meerwaardebelasting. ( Tumult )

  Ludivine Dedonder:

  (…)

  Voorzitter:

  Collega's, mag ik u vragen om te luisteren naar mevrouw Dedonder?

  Ludivine Dedonder:

  Monsieur le premier ministre, en n'en disant mot, vous confirmez que la taxe ne touchera pas les plus fortunés. C'était certainement votre intention. Cette taxe ne touchera pas les milliardaires. Vous confirmez ainsi que les factures seront bien émises sur le dos de tous les Belges, sauf celui des plus riches.

  Vous dites que cela fait partie d'un ensemble de réformes comprenant notamment celles du chômage, du marché du travail et des pensions. Cela confirme bien que tout se fait sur le dos de la classe moyenne, des travailleurs, des pensionnés et des malades. Quand je vous pose la question relative aux 11 F-35, qui font partie, comme vous l'avez dit vous-même, de ce deal sur les plus-values, je n'ai pas de réponse. Il faudra encore trouver deux milliards sur le dos des travailleurs.

  Cela caractérise bien ce gouvernement. Depuis le début, vous vous acharnez sur les travailleurs alors que vous prétendez vouloir les récompenser. Ils n'auront pas 500 euros supplémentaires, mais devront en payer 500!

  Oskar Seuntjens:

  Mijnheer de voorzitter, andere landen doen het allang. Hier wordt er ook allang om geschreeuwd. De huidige regering met Vooruit doet het ook effectief. Wij zorgen ervoor dat in de moeilijke tijden die het vandaag zijn ook de superrijken een eerlijke bijdrage zullen leveren.

  Er wordt hier veel gelachen met belachelijke trofeetjes, maar daar gaat het niet om. Het gaat niet om trofeeën, het gaat om rechtvaardigheid. Op een moment waarop de wereld in brand staat, vragen wij van iedereen een eerlijke bijdrage.

  Daarom is, zoals andere leden al opmerkten, de volgende stap dat mensen die elke dag werken op het einde van de maand netto meer kunnen overhouden. Mijnheer de eerste minister, daarvoor hebt u onze steun. Wij zullen verder hervormen om onze toekomst te beschermen en werkende mensen erop vooruit te laten gaan.

  Sofie Merckx:

  Mijnheer de premier, wij hebben u met minstens vijf parlementsleden gevraagd wat uw antwoord is op de analyses die de afgelopen dagen overal werden gemaakt en die stelden dat de superrijken niet zullen betalen. U mag trouwens ook naar mij luisteren. Ik zie namelijk dat u gezellig keuvelt met de heer Vereeck. Ik had echter van u ook geen antwoord verwacht. Mijnheer Seuntjes, hoe kan uw partij daarin meegaan? Cd&v, hoe kunt u dat? De sterkste schouders zullen de dans ontspringen! Met uw riedeltje dat de superrijken zullen bijdragen en dat alles eerlijk is, maakt u misbruik van dat symbool om mee te stappen op die asociale hervormingstrein. U helpt de werkende mensen immers niet! Wat u doet is (…)

• Vraag: De NAVO-top in Den Haag

  Vraag: De NAVO-top in Den Haag

  Vraag: De resultaten van de NAVO-top

  Vraag: Het standpunt van België bij de NAVO

  Vraag: De NAVO-top en het defensiebudget

  Vraag: De NAVO-top in Den Haag

  Vraag: De nieuwe NAVO-uitgavennorm en de top van 24 juni

  Vraag: De NAVO-top

  Vraag: De NAVO-top in Den Haag

  Vraag: De op de NAVO-top van 24 en 25 juni genomen beslissingen

  veiligheid, justitie en defensie

  De NAVO-top in Den Haag
  De NAVO-top in Den Haag
  De resultaten van de NAVO-top
  Het standpunt van België bij de NAVO
  De NAVO-top en het defensiebudget
  De NAVO-top in Den Haag
  De nieuwe NAVO-uitgavennorm en de top van 24 juni
  De NAVO-top
  De NAVO-top in Den Haag
  De op de NAVO-top van 24 en 25 juni genomen beslissingen
  NAVO-top Den Haag, beslissingen en defensiebudget summaryExplanation

  Gesteld door

  Vooruit Axel Weydts
  ONAFH Jean-Marie Dedecker
  MR Mathieu Michel
  PS Philippe Courard
  Ecolo-Groen Staf Aerts
  Anders. Kjell Vander Elst
  VB Annick Ponthier
  cd&v Koen Van den Heuvel
  PVDA-PTB Raoul Hedebouw
  N-VA Darya Safai
  

  Beantwoord door

  N-VA Theo Francken (Minister van Defensie)
  

  op 26 juni 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Tijdens de discussie over de NAVO-top en de nieuwe defensienorm van 5% BBP (3,5% militair, 1,5% brede veiligheid) tegen 2035 heerst diepe verdeeldheid over haalbaarheid, financiering en noodzaak. Vooruit, cd&v en MR steunen een gefaseerde aanpak (2% in 2029, 3,5% in 2035) en benadrukken investeringen in personeel, cyberveiligheid en Europese samenwerking, terwijl Dedecker, Courard (PS) en Aerts (Groen) de norm "krankzinnig" noemen, de financiering onduidelijk vinden en vrezen voor sociale gevolgen zoals hogere belastingen of bezuinigingen op zorg. Hedebouw (PVDA) bekritiseert de "onderworpenheid aan de VS" en waarschuwt voor een wapenwedloop, terwijl Francken (N-VA) en Safai de norm verdedigen als noodzakelijk voor Europese autonomie en afschrikking, met nadruk op geleidelijke implementatie en industriële kansen. Kritiek blijft dat de regering geen concreet financieel plan presenteert en de last doorschuift naar toekomstige generaties.

  Voorzitter:

  Collega's, verschillende vragen werden ingediend ter attentie van de premier, maar het is u bekend dat hij momenteel niet aanwezig kan zijn wegens Europese verplichtingen.

  Axel Weydts:

  Mijnheer de minister, gisteren was het eindelijk zover: de langverwachte NAVO-top vond plaats. Alle lidstaten zijn eensgezind naar buiten gekomen. Dat was ook nodig, want als dat niet was gebeurd, had maar één iemand champagne ontkurkt: Poetin in het Kremlin.

  De NAVO-top heeft geleid tot realistische doelstellingen. Voor Vooruit was het vanaf het begin erg duidelijk: we willen absoluut investeren in onze veiligheid en defensie, maar wel op een realistische manier. 5 % was en is voor ons land immers onhaalbaar.

  Laten we de focus daarom verleggen van de percentages naar wat eerder is afgesproken, namelijk dat ons land opnieuw een betrouwbare partner kan worden binnen de NAVO door verstandig te investeren in onze defensie. Ik heb zelf deelgenomen aan twee buitenlandse NAVO-missies, dus ik weet hoe belangrijk het is om te investeren in goed en veilig materieel voor onze mensen, in degelijke infrastructuur om mee te werken en in waardering voor de opofferingen die ons personeel brengt.

  Vooruit roept ook al maanden op om te investeren in onze cyberveiligheid. Onze banken, overheidsinstellingen en ziekenhuizen worden nu immers al maandenlang geteisterd door cyberaanvallen uit Rusland. Die moeten we echt prioritair aanpakken.

  Het allerbelangrijkste voor Vooruit is echter dat we investeren in ons personeel. Wat is men namelijk met het beste materieel en met al die nieuwe capaciteiten voor onze defensie als men geen personeel heeft om dat materieel te bedienen? We weten dus wat nodig is qua investeringen in onze veiligheid.

  Mijnheer de minister, zult u, net als Vooruit, de focus leggen op de hybride dreiging vanuit Rusland en op ons personeel, dat we broodnodig hebben?

  Jean-Marie Dedecker:

  Mijnheer de minister, al een halve eeuw lang financieren we onze welvaart ook met middelen die oorspronkelijk bestemd waren voor onze veiligheid. Het gevolg daarvan is een doorgeschoven – een doorgesnoven – verzorgingsstaat en een krakkemikkig leger. Onze kazernes zijn ruïnes. Het cliëntelisme heeft geleid tot een tewerkstellingsproject van de politieke partijen, waardoor zelfs de personeelsbezetting van het leger niet op punt staat. Er staan momenteel 127 pantservoertuigen te roesten omdat een minister de verkeerde munitie heeft besteld. We zijn zelfs nooit onze NAVO-verplichtingen nagekomen, terwijl het NAVO-hoofdkwartier zich in Brussel bevindt.

  Plots komt er dan een bullebak overgevlogen uit New York, een narcistische bully met, cru gesteld, de mentaliteit van een maffiabaas. Wat zegt die man bij aankomst? “ I can make you an offer you can’t refuse. ” Kent u The Godfather? Die zei dat ook. Vervolgens kust onze slijmjurk, de voorzitter van de NAVO, de ring van die man. Ook onze 32 regeringsleiders slaan de hielen tegen elkaar en likken de kont van die narcistische Amerikaan, uit vrees dat die capo hen zal bestraffen.

  Ik heb op zich niets tegen het principe van de 5 %-norm, daar gaat het mij niet om. Zeg me wel hoe u die zult bereiken en om hoeveel geld het gaat. Ik hoor alle partijen daarover al ruziën nog vooraleer hij is teruggevlogen. Moeten er meer F-35's worden gekocht? Nog ander materieel? Over welk bedrag gaat het?

  Mijnheer de minister, over hoeveel geld gaat het? Hoe zult u dat realiseren? Zal men daarvoor met een creatieve boekhouding moeten werken?

  Mathieu Michel:

  Monsieur le ministre, malgré une situation budgétaire qui rend les réformes indispensables, la Belgique a réaffirmé que l'OTAN constitue un socle fondamental pour la sécurité de notre pays. Nous devons être un partenaire loyal, fiable et pleinement engagé au sein de l'Alliance. Dire non à l'OTAN, ce serait faire preuve d'un oubli historique inquiétant mais, plus que tout, ce serait faire preuve d'une naïveté coupable car, aujourd'hui, il ne s'agit pas d'opposer sécurité et solidarité. En voici la preuve par les chiffres: 120 milliards d'euros pour notre sécurité d'ici 2034, 1 200 milliards d'euros pour la solidarité (soins de santé, pensions et aides sociales).

  Oui, n'en déplaise à certains, ce gouvernement renforce notre modèle social en lui donnant les moyens de fonctionner mais aussi les moyens de survivre. Nous faisons aujourd'hui ce que tout pays responsable doit faire: protéger ses citoyens sans renoncer à ses valeurs fondamentales et à son modèle social

  Protéger ses citoyens est évidemment essentiel. Aussi, je salue la décision historique d'intégrer jusqu'à 1,5 % du PIB en dépenses de sécurité élargies. Vous savez que c'est une grande attention pour ce qui me concerne. Les guerres de demain seront différentes de celles d'hier. Et, aujourd'hui, ce ne sont plus uniquement les dépenses militaires qui comptent. C'est un élément fondamental. Cette évolution appelle à une gouvernance renforcée, au-delà du seul ministère de la Défense, et qui intègre les entités fédérées.

  Selon nous, le ministre de la Sécurité devrait être chargé de développer et soumettre une vision stratégique de la sécurité intérieure en lien avec ce 1,5 % de sécurité transversale. Monsieur le ministre, comment voyez-vous concrètement l'évolution de cette coordination intergouvernementale avec, à côté de cette vision stratégique de défense, une véritable vision stratégique de sécurité transversale?

  Philippe Courard:

  Monsieur le président, monsieur le ministre, cela va coûter 6 000 euros par ménage aux Belges. Deux jours d’escapade à La Haye, et voilà qu’il faut trouver 34,2 milliards d’euros.

  Comment les trouver? J’y reviendrai dans un instant. Soyons clairs, je ne suis pas stupide et me rends compte que des moyens supplémentaires sont nécessaires. Il faut bien entendu se défendre. L’Europe et la Belgique doivent répondre aux menaces qui nous entourent. Nous ne devons pas nier la situation géopolitique, mais pas à n’importe quel prix et n'importe comment, monsieur le ministre. Nous ne devons pas dépenser pour dépenser, et certainement pas en faisant porter la charge à nos concitoyens de manière anormale.

  Votre politique est paradoxale. Vous préconisez des économies. Il n'y a pas assez d'argent pour la sécurité sociale. Les malades et les pensionnés doivent faire des efforts. Les services publics doivent se serrer la ceinture. Le pouvoir d’achat recule. Les personnes malades et en situation de handicap sont oubliées. Cependant, lorsqu’il s’agit de trouver des milliards, cela se fait en quelques heures. Nous verrons comment, mais ils sont jugés nécessaires.

  Pourquoi n'avez-vous pas adopté la position plus raisonnable du premier ministre espagnol? Comment allez-vous financer ces milliards? Le ministre Prévot évoque une nouvelle taxe, le président du MR évite soigneusement le sujet. Allez-vous vendre nos entreprises publiques? Allez-vous faire comme votre prédécesseur, M. Steven Vandeput, avec qui les estimations de montants sont passées de 1,5 milliard à 15 milliards? Je m’interroge et j'aimerais des réponses à ces questions. Comment allez-vous financer ces milliards? Quelles sont vos recettes? Quelles sont vos solutions? Une véritable inquiétude règne au sein de la population. Oui, un effort est envisageable, mais pas au détriment de notre population.

  Staf Aerts:

  Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, collega's, ik vond het afgelopen week vooral gênant om te zien hoe de Europese leiders achter president Trump aanliepen om hem toch maar zo veel mogelijk te pleasen, met als top of the bill natuurlijk de uitspraak van secretaris-generaal Rutte: proficiat, mijnheer de president, u hebt Europa doen betalen en het is maar goed ook." Gênant, gênant.

  Het was echter ook hier gênant en dat was het daarnet nog. De 5 %-norm is immers belachelijk, krankzinnig, het is collectieve hysterie. Mijnheer de minister, dat verklaarden uw coalitiepartners. Cd&v, Vooruit en de MR, u bent gerold, want de 5 %-norm is wel degelijk beslist afgelopen week.

  Dan hoor ik in de wandelgangen dat dat niet erg is, want dat percentage moet pas tegen 2035 worden gehaald. Het is dus niet aan ons, maar aan de volgende generatie om dat te betalen. Het is aan de volgende regering om het probleem op te lossen, terwijl men vandaag zelfs nog niet weet hoe men volgend jaar de 2 % zal financieren.

  Wat zien we ondertussen wel? Wie draait op voor de besparingen? De 55-plusser, de pendelaar, wie zorgkrediet opneemt, zij zullen de rekening moeten betalen en daar zullen alleen maar nog mensen bij komen.

  5 % defensie-uitgaven blijft echter waanzinnig veel. In 2035 komt dat nog steeds overeen met het volledige budget van Justitie, de politie, de NMBS, Energie en Klimaat samen, maar dat is niet alles. Als de NAVO 5 % uitgeeft, dan geeft ze meer uit dan wat vandaag de hele wereld, dus inclusief Israël, Rusland en India, uitgeeft aan defensie. Ik vind dat onbetaalbaar en dom. Dat is geen investering in meer veiligheid, dat is een investering in een wapenwedloop waarin u ons allemaal meesleurt.

  Mijn vraag is en blijft dus: wie zal dat in godsnaam betalen.

  Kjell Vander Elst:

  Mijnheer de minister, er heerst bij de coalitiepartners een soort kumbayastemming. Iedereen is tevreden. U bent tevreden, want u hebt een NAVO-akkoord over de 5 %-norm. Belgium is back on track . Dat ik dat uitgerekend van u moet horen, vind ik bijzonder. Ook Vooruit en cd&v zijn tevreden, want er is een akkoord bij de NAVO, terwijl men daar eigenlijk niets mee zal doen. 2% defensie-uitgaven is het plafond, 5% blijft stupide, belachelijk en onzinnig. Ook de eerste minister is tevreden, want hij heeft de uitvoering van de norm over tien jaar kunnen uitsmeren; men kan dat dus voor zich uitschuiven. Après nous le déluge .

  Mijnheer de minister, wat is er nu echt afgesproken in de regering? Is er een groeipad richting 3,5% militaire uitgaven in de komende jaren of gaat het, zoals collega Dedecker heeft gezegd, over een creatieve boekhouding? Hoe zult u dat betalen?

  Terwijl alle ogen gericht waren op de NAVO-top, bent u naar buiten gekomen met uw investeringsplan van 34 miljard euro, 34 miljard euro aan belastinggeld. De krijtlijnen daarvan hebben we voor het eerst moeten zien op X, op sociale media. Een debat in het Parlement is voorlopig niet nodig. Democratische controle is voorlopig ook niet nodig. Mijnheer de minister, u was tot voor kort zelf nog oppositielid. U zou tegen die werkwijze gefulmineerd hebben. Ik hoop dan ook dat u zeer snel naar het Parlement komt om daar uitleg over te geven.

  Mijnheer de minister, wanneer komt u naar het Parlement om uw investeringsplan in de commissie en in de plenaire vergadering te bespreken?

  Tot slot, maar zeker niet minder belangrijk, iedereen heeft hier opnieuw de mond vol van Europese samenwerking, maar wat hebt u al ondernomen om de Europese pijler bij de NAVO uit te bouwen?

  Annick Ponthier:

  Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, de kogel is door de kerk. Alea iacta est , zou uw premier declameren. De NAVO-top in Den Haag resulteerde in een akkoord om de 5 %-norm te bereiken tegen uiterlijk 2035. Het gaat daarbij om 3,5 % harde defensie-uitgaven en 1,5 % ruimere veiligheidsuitgaven. Spanje, dat protest aantekende tegen die waanzinnige 5 %-norm, is erin geslaagd de tekst te laten versoepelen: niet meer wij, maar de bondgenoten zullen 5 % uitgeven.

  Collega’s, mijnheer de minister, dat kan worden gelezen als een vrijstelling. Blijkbaar moesten de lidstaten zich dus niet allemaal gedwee neerleggen bij de ijzeren NAVO-wetten. De vrijstelling geldt echter niet enkel voor Spanje. De tekst is immers van toepassing op alle lidstaten. Echter, zelfs als het bij die 2 % zou blijven, staan wij in dit land alvast voor gigantische problemen. De financiële rampspoed zal immers nog drastisch toenemen, indien de huidige regering haar belofte van 5 % op de NAVO-top wil nakomen.

  Ik kom bij mijn vragen.

  U maakt zich sterk dat u in 2025 de 2 % kunt bekostigen. Wij weten echter allemaal dat daar Verhofstadtgewijs veel kunst- en vliegwerk voor nodig was. De hamvraag blijft natuurlijk de volgende. Ten eerste, hoe wilt u de 2 %-norm structureel financieren tijdens de huidige legislatuur? Hoe staat u tegenover de nieuwe defensietaks die uw minister Prévot voorstelde?

  Ten tweede, het blijft bij 2 % tijdens de huidige legislatuur. Hoe zal het groeipad er vanaf 2029 echter uitzien om naar 2,5 % te gaan tegen 2034? Hoe plant u die enorm steile klim naar 3,5 %?

  Nu volgt de vraag van 1 miljard euro. Zal u bijkomende F-35’s (…)

  Koen Van den Heuvel:

  Mijnheer de minister, de NAVO-Top is inderdaad achter de rug. De teerling is geworpen. Wij van cd&v zijn toch blij. We hebben een aantal pleidooien gehouden voor meer realisme in dit debat en achteraf moeten we toch toegeven dat dit er was. Er zit voldoende flexibiliteit in het pad naar de toekomst. Wat voor ons een prioriteit is en wat we enkele weken geleden al heel duidelijk hadden gesteld, was dat er niet meer dan 2 % gevraagd zou worden in deze legislatuur. Dat is binnengehaald en daar zijn we blij om.

  Heel belangrijk ook is hoe we dat pak geld, dat toch nog altijd meer is dan in de vorige jaren, zullen besteden. Voor ons moet dat op een efficiënte en slimme manier. Dat wil zeggen dat niet elk land apart, maar samen investeren in een sterke Europese pijler. Recente studies tonen immers aan dat een gedeelde standaardisatie binnen Europa en gezamenlijke aankopen ons tientallen miljarden zou besparen. In deze budgettaire tijden moeten we daar toch rekening mee houden.

  Voor ons is het heel duidelijk. We houden al wekenlang een sterk pleidooi voor minder versnippering en meer standaardisatie. Minder naast elkaar werken, maar echt durven investeren in een sterke Europese pijler. We vinden dat een constante opdracht. Nu mag het in Den Haag wel allemaal koek en ei geweest zijn, met een sterk Atlantisch geloof, maar de basistrend is dat Europa toch meer in eigen sterkte moet investeren. Vandaar dat we geloven in een sterke Europese defensie-unie. We moeten daar niet morgen, maar vandaag werk van maken.

  Mijnheer de minister, dat is dan ook onze vraag. Kunnen we rekenen op u en op deze regering om volop te investeren in de versterking van die Europese pijler, in een sterke Europese defensie-unie? Die is immers absoluut nodig voor de toekomst.

  Raoul Hedebouw:

  Mijnheer de minister, wat een vernedering! Hoe is het mogelijk? Komaan, die 34 Europese eerste ministers luisterden allemaal naar Trump. Onze woordvoerder Mark Rutte stuurde dan een mooi berichtje over hoe die Europese elite vernederd werd door Trump. Hij zegt in zijn berichtje dat het werkelijk buitengewoon was wat Trump deed, iets wat niemand van hen durfde doen, dat hij vliegt naar een volgende succes. Donald, je hebt ons op een heel erg belangrijk moment gebracht. Je zult iets bereiken dat geen enkele andere Amerikaanse president in decennia heeft kunnen verwezenlijken. Donald, Donald, Donald, Europa gaat zwaar betalen, zoals het hoort Donald, en het zal jouw overwinning zijn. Oh, fantastisch.

  Magnifique! Regardez ça, cette soumission de l'élite européenne à l'impérialisme américain! C'est du cirage de chaussures industriel. Donald, ne t'inquiète pas, au karcher on nettoie le bazar. C'est incroyable! Et quelle est la prochaine étape, chers amis? La prochaine étape, Donald Trump nous l'a annoncée.

  Wat zei Donald Trump? Kiss my ass, dat is de volgende etappe.

  Mais comment peut-on accepter cela?

  Zoals Rutte zegt, Europa zal zwaar betalen.

  L'Europe va payer! Et qui va payer? Ce sont les travailleurs!

  De mensen moeten werken tot 67 jaar om hier 2 % van het bbp aan te kunnen besteden. Nu komt er 3,7 % bij en niemand zegt iets. Dat is hypocriet.

  Mijn vraag is heel duidelijk, mijnheer de minister. Spanje heeft gezegd geen 5 % te zullen bijdragen. Wat is uw standpunt? Besteden we hier 5 % aan of niet?

  Darya Safai:

  Mijnheer de minister, beste collega’s, al jaren hebben veel Europese landen, waaronder België, nagelaten om deftig in defensie te investeren. Vanuit het idee dat vrede vanzelfsprekend is, deden die landen aan free riding binnen het NAVO-bondgenootschap. Ze rekenden op de Verenigde Staten om hun eigen veiligheid te garanderen. Nu de VS zich meer op de Indo-Pacific richt, moet Europa zelf meer inspanningen leveren.

  Nog voor de aanvang van de NAVO-top bereikten de verschillende lidstaten een principeakkoord over de nieuwe NAVO-norm van 5 % van het bbp. Die geldt voor elke bondgenoot. Concreet gaat het om 3,5 % voor strikt militaire uitgaven en 1,5 % voor defensiegerelateerde domeinen, waaronder infrastructuur en cyberveiligheid. Onze regering verklaarde te mikken op een stapsgewijze opbouw: 2 % tegen 2029, 2,5 % tegen 2034 en 3,5 % tegen 2035.

  Mijnheer de minister, op de jongste NAVO-top in Den Haag besprak u de uiteindelijke maatregelen die nodig zijn. Kunt u bevestigen dat de NAVO-norm van 5 % werd vastgelegd? Wat is het tijdsperspectief? In welke modaliteiten wordt voorzien? Welke mijlpalen moeten worden behaald? Welk standpunt hebt u in naam van de regering verdedigd?

  Theo Francken:

  Vooreerst, de uitspraak op X was redelijk pijnlijk.

  Mijnheer de voorzitter, geachte collega’s, de eerste minister heeft gisteren op de NAVO-top duidelijke taal gesproken. Als founding father van de NAVO zal België zich solidair tonen met onze bondgenoten. Dat doen we niet voor de mooie ogen van mister Trump, noch uit angst voor zijn grillen. We doen het om een heldere reden, namelijk om als Europese democratieën zelf te kunnen instaan voor onze eigen veiligheid.

  In tegenstelling tot wat vaak wordt beweerd, klopt het niet dat de lat voor defensie-uitgaven wordt opgetrokken naar 5 % van het bbp. Het gaat om 3,5 %, de resterende anderhalve procent betreffen uitgaven in onder meer infrastructuur en brede veiligheid, die vandaag al grotendeels worden gedaan, onder andere ook door de regio’s.

  De nieuwe norm komt niet uit de lucht gevallen. Veel bondgenoten behalen die nu al, van de Verenigde Staten over Polen tot Scandinavische en Baltische staten. Dat ook wij die norm nu onderschrijven, is een kwestie van solidariteit en verantwoordelijkheid.

  Mesdames et messieurs, la nouvelle norme ne signifie pas que nous devrons atteindre cet objectif demain. Il y a des objections budgétaires à cela, mais aussi des objections pratiques. Si tous les États membres de l'Union européenne dépensaient soudainement 3,5 % de leur PIB pour la défense, il serait impossible pour l'industrie de suivre le rythme des commandes. Le résultat en serait des délais de livraison d'armes et de munitions de 10 ans ou plus, et des prix inacceptables.

  Nous avons soulevé tous ces points lors de la concertation diplomatique qui a précédé le sommet de l'OTAN, avec succès. Les États membres disposeront d'un délai de 10 ans (non pas 7 ans) pour atteindre la nouvelle norme, sans augmentation annuelle obligatoire de 0,2 %. L'objectif sera également réévalué en 2029.

  Ik beklemtoon dat dat niet de verdienste van Spanje was, maar wel van onze diplomatie. Dat land koos voor de fanfare, wij kozen voor discretie. Hulde aan onze NAVO-ambassadrice, mevrouw Petridis, en haar hele team.

  Dames en heren, als politici hebben wij de verantwoordelijkheid om op een serene manier aan de burger uit te leggen waarom de versterking van onze krijgsmacht noodzakelijk is. Sommigen onder ons doen uitschijnen dat er helemaal geen dreiging bestaat. Dat gebeurt dan met lacherige clichés als: er zullen toch nooit Russische tanks door Brussel denderen. Dat is onverantwoord, want daarover gaat het uiteraard totaal niet.

  Waarover gaat het dan wel? Ons land komt automatisch in een staat van oorlog met Rusland, als Poetin ook maar één vierkante kilometer van een andere NAVO-lidstaat zou bezetten. Dat vloeit voort uit onze verplichtingen onder het NAVO- en EU-Verdrag. Dat scenario is helaas niet ondenkbaar. Het Poetinregime maakt geen geheim van zijn langetermijnambitie om de Baltische staten, waar omvangrijke Russische minderheden wonen, opnieuw in zijn machtssfeer op te nemen. Onze Baltische provincies, zo noemt Dmitry Medvedev, de voorzitter van de Russische Veiligheidsraad, die EU-lidstaten steevast.

  Degenen die volhouden dat Rusland die ambitie niet koestert, beweerden drie jaar geleden ook dat Rusland Oekraïne nooit binnen zou vallen. Bovendien negeren zij volledig dat Rusland vandaag al volop een hybride oorlog tegen Europa voert, ook tegen ons land, dagelijks. Hoe kan men dan nog volharden in de stelling dat er van Rusland geen bedreiging uitgaat?

  Tegelijkertijd moeten we nu al rekening houden met de heroriëntering van de Amerikaanse aanwezigheid in Europa naar de Stille Oceaan en Oost-Azië. Meer dan ooit moet Europa klaarstaan om het stuur van de veiligheidsarchitectuur van ons continent zelf in handen te nemen.

  Dames en heren, alleen krachtige Europese legers kunnen de veiligheid en onafhankelijkheid van Europa verzekeren. Die hebben we vandaag niet, na decennia van bezuinigingen en afbouw. We moeten ze heropbouwen. Dat is onze verantwoordelijkheid en daar zijn we volop mee bezig.

  De nieuwe strategische visie voorziet in een investering van 34 miljard euro, waarvan 27 miljard euro in nieuwe militaire capaciteiten in de komende tien jaar. Ook in het personeel zullen we fors investeren, want zij zijn het kloppende hart van elke defensie, van elke krijgsmacht. Er komt 50 miljard euro op tafel over die tien jaar.

  Die inspanningen leveren we niet om oorlog te voeren, maar precies om oorlog te vermijden, want de vrede bewaren zal ons niet lukken door zwakheid te tonen. Daarin zullen we alleen slagen als we samen kracht uitstralen.

  Ten slotte, het klopt dat er nog geen officiële beslissing in de Ministerraad is, maar ik heb afgesproken met voorzitter Buysrogge om (…)

  Axel Weydts:

  Mijnheer de minister, vandaag is opnieuw het verschil duidelijk geworden tussen de communisten van de PVDA en Vooruit. De communisten van de PVDA zijn niet bezig met de veiligheid van de mensen. Wij willen wel investeren in de veiligheid van onze mensen en ook in de veiligheid van mensen die hun eigen veiligheid niet kunnen kopen, zoals de superrijken dat wel kunnen.

  Als de wereld in brand staat, dan mag men niet aan de kant blijven staan, dan moet men blussen en zijn verantwoordelijkheid nemen. Dat is wat Vooruit doet. De PVDA wil aan de kant blijven staan. De PVDA wil Poetin bestrijden met een boeket bloemen. De PVDA wil uit de NAVO stappen. Beste vrienden, dat is niet alleen naïef, dat is ook gevaarlijk. Vooruit zal wel investeren in onze veiligheid.

  Jean-Marie Dedecker:

  Collega’s, ik ben het een beetje beu om de les gespeld te worden door links en door de communisten. Ik lik de schoenen van Trump niet, dat is een maffioso, hij likt die van Poetin.

  Wij hebben ons vergist. Laten wij het even hebben over de ideologie van uw regime, namelijk het communistische regime. Honderd miljoen doden in de wereld. Nu is er het regime van de heer Poetin, het neocommunisme. Dat gevaar staat terug voor de deur. In 1989 hebben wij ons vergist. We dachten dat de vrede gekomen was, maar neen. Extreemrechts kwam op, dat roept om een grote leider, net als u.

  Wat moeten wij nu doen? Opnieuw betalen voor onze veiligheid. Omdat psychopaat Poetin nu voor de deur staat, moeten wij nu opnieuw inleveren op onze welvaart. Denk daar eens over na, mijnheer Hedebouw. Het is de schuld van uw regimes dat we ons vandaag opnieuw moeten bewapenen.

  Mathieu Michel:

  Merci monsieur le ministre pour vos réponses. Quoi qu'en pensent certains, nous ne sommes plus dans une ère d'insouciance. Nous sommes entrés dans un temps de bascule où la sécurité n'est plus une donnée implicite de nos sociétés et est redevenue un combat. Cette sécurité a toujours été la première des libertés. C'est elle qui conditionne tout le reste: la démocratie, l'économie, la solidarité, l'éducation, la culture. Sans sécurité, rien ne tient et nous le découvrons avec brutalité une fois encore, après des années où nous avons cru que notre mode de vie était définitivement protégé, presque éternel même. Certains aujourd'hui affichent de façon lancinante cette naïveté coupable.

  Ce que nous sommes en train de défendre aujourd'hui, c'est notre façon de vivre, notre humanité, nos libertés et ce fragile équilibre que des générations ont bâti avant nous. Alors oui, c'est un moment historique et nous avons le devoir, au-delà des discours politiques, d'être au rendez-vous.

  Philippe Courard:

  Monsieur le ministre, je ne suis pas rassuré par vos réponses. Pourquoi céder à l'instable M. Trump? Où est le projet européen dans ce que vous proposez? Et l'armée européenne intégrée? On n'en parle pas du tout.

  Quid du retour pour nos entreprises? C'est aussi un sujet que nous n'avons pas traité et qui est important. On ne va pas reproduire les erreurs du passé – je l'espère en tous cas. Comment allez-vous financer cela? Pas de réponse, sinon qu'on va le faire sur dix ans et que la charge sera donc reportée sur les générations futures. C'est exactement la technique que vous avez critiquée ces dernières années. Il reste donc beaucoup de questions, à moins peut-être que la fusion avec les Pays-Bas proposée par M. De Wever soit une réponse.

  Concernant la taxe proposée par M. Prévot, pas de réponse non plus. Où allez-vous chercher l'argent? Nous sommes terriblement inquiets. Votre gouvernement d'ingénieurs nous fait très peur, monsieur le ministre.

  Staf Aerts:

  Mijnheer de minister, ik had maar één vraag gesteld, namelijk wie dat zal betalen, maar u hebt er weer niet op geantwoord, net als in de commissie. Ik had mijn vraag gericht aan de premier, in de hoop nu wel een antwoord te krijgen op de vraag wie die rekening zal betalen. Ik weet immers dat u dat niet interesseert. U wilt gewoon zoveel mogelijk geld kunnen uitgeven aan wapens en u ligt niet echt wakker van wie dat zal betalen.

  U zegt dat die 5 % of 3,5 %, welk percentage u ook neemt, niet zomaar uit de lucht komt vallen. Ik wil toch even de geschiedenis schetsen. Het is ondertussen drie jaar geleden dat Rusland Oekraïne binnenviel. In december zegt secretaris-generaal Rutte dat 3 % een mooie ambitie zou zijn. In februari zegt deze regering dat 2 % tegen 2029 wel voldoende zou zijn. Trump schudt iets uit zijn mouw en opeens is het 3,5 % of 5 %.

  Ik hoor cd&v en Vooruit zich hier opnieuw verzetten, maar die partijen hebben zich niet verzet, België is akkoord gegaan met die 5 % en we hebben het aan ons been.

  Kjell Vander Elst:

  Mijnheer de minister, ik dank u voor uw toelichting. Over de NAVO-norm blijft het alle kanten opschieten. Ik hoor hier weer verzet tegen die 5 % en hoor dat 2 % het plafond wordt genoemd. Over die NAVO-norm van 5 % is momenteel niets duidelijk. De enige zekerheid is dat de rekening betaald zal worden door de volgende regeringen en de volgende generaties.

  Ook over de Europese defensie heb ik heel weinig gehoord, behalve dat we het stuur moeten vastnemen, maar als men het stuur vastneemt, moet men wel weten welke richting het met die Europese defensie uit moet. In Europa worden vandaag 19 soorten tanks, 27 soorten fregatten en torpedojagers en 20 soorten gevechtsvliegtuigen geproduceerd. Een kat vindt er haar jongen niet in terug. Maak werk van een Europese strategie en zorg ervoor dat die markten op elkaar zijn afgestemd, zodat we een Europees blok kunnen vormen en strategisch en onafhankelijk kunnen handelen.

  Annick Ponthier:

  Mijnheer de minister, de 2 % voor deze legislatuur is enkel begroot voor dit jaar. Wat met de structurele financiering voor de komende jaren? Geen antwoord. Defensietaks? Geen antwoord. Er zijn wel historische plannen om geld uit te geven, maar vooralsnog geen idee waar dat geld vandaan moet komen.

  Toch hebt u in Den Haag 5 % beloofd tegen 2035. Operatie schone schijn, zo noem ik die NAVO-top, want zelfs met uw maximale flexibiliteit dreigt u ons verder in de schulden te steken en die schulden zullen natuurlijk vooral door de Vlaming worden betaald.

  Haal dus het geld voor die 2 % waar u het moet halen. Bespaar op ontwikkelingshulp, op de asielfactuur, op het politieke systeem en op onze bijdrage aan de EU. Ik dank u.

  Koen Van den Heuvel:

  Mijnheer de minister, bedankt voor uw antwoord. Laat ons duidelijk zijn, de dreiging is er. Niets doen is absoluut geen optie, maar het is ook belangrijk dat we het draagvlak bij onze mensen behouden, vandaar ons pleidooi sinds weken voor een realistisch en flexibel tijdspad. Dat is er nu, waarvoor dank aan de regering en aan onze diplomatie.

  Op die manier kunnen we ook de lagere schoolmaniertjes van mensen als collega Hedebouw gemakkelijker weerleggen. Sketches geven om dat draagvlak te ondermijnen, wij doen daar niet aan mee. Stop alstublieft met die vijfdecolonnemanieren.

  Nu is het echter ook absoluut nodig om verder te gaan. Naast het budget moet er ook worden geïnvesteerd in een echte Europese pijler, zodat Europa strategisch kan zijn en op eigen benen kan staan. Ik moedig u aan, samen met de regering, om echt werk te maken van een Europese defensie-unie en van een sterke Europese defensie-industrie.

  Raoul Hedebouw:

  Chers collègues, on a visiblement fait mal en pointant du doigt la soumission de l'élite européenne à l'impérialisme américain – les Macron, les Bart De Wever, tous ces gouvernements européens qui étaient effectivement à la remorque complète de Trump. C'est bien cela le problème. Votre problème, ce n'est pas le contenu du SMS. C'est qu'il a été révélé au monde. Voilà ce qui pose problème avec ce SMS.

  Cette soumission est réelle et ne va pas nous apporter de la sécurité – pour ceux qui se poseraient la question de notre structure de sécurité. L'impérialisme américain est là pour déstabiliser le monde. Qu'est-ce que vous croyez? Que se passe-t-il aujourd'hui avec le génocide du peuple palestinien? On laisse faire. On laisse même transiter les armes. Cela va-t-il nous apporter de la sécurité? Vous êtes contents dans votre coin mais, les bombardements illégaux contre l'Iran, savez-vous ce que cela veut dire? No rules ! La loi du plus fort. C'est l'ouverture vers une troisième guerre mondiale.

  Et vous croyez qu'on va y arriver? On entend aujourd'hui que les troupes américaines iront dans le Pacifique. Que va-t-il se passer? Une guerre Chine-Amérique? Allez l'Europe!

  Darya Safai:

  In de huidige geopolitieke toestand hebben we geen andere keuze dan te investeren in onze veiligheid en defensie. De verhoging van het budget zal gradueel verlopen en over 10 jaar gespreid zijn. We creëren bovendien opportuniteiten voor de Belgische industrie. Als founding father van het sterkste defensiebondgenootschap ooit herstellen wij daarmee ook onze betrouwbaarheid als bondgenoot. We doen dat niet voor president Trump, collega’s. We doen dat voor de vrede, voor onze veiligheid en die van ons nageslacht. We mogen de veiligheid van Europa niet langer verwaarlozen door gewoon verder te gaan als freeriders. Het zal veel inspanningen vergen, maar we zijn blij dat deze regering er werk van maakt.

• Vraag: Het onder federale curatele plaatsen van Brussel

  economie en werk

  Het onder federale curatele plaatsen van Brussel
  

  Gesteld door

  ONAFH Jean-Marie Dedecker
  

  Beantwoord door

  N-VA Bart De Wever (Eerste minister)
  François De Smet
  

  op 12 juni 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Brussel kampt met een diepe bestuurlijke, financiële en sociale crisis: na een jaar zonder regering stijgen werkloosheid (14,2%), armoede (28% kinderen), criminaliteit en schulden (15,6 miljard, +4,3 miljoen/dag), terwijl partijen zoals Laaouej (PS) weigeren te onderhandelen met Vlaamse partijen. Dedecker en De Wever eisen een curatele of IMF-achtige voorwaarden voor federale steun, met strenge controle op uitgaven en veiligheidsherstel, maar wijzen op structureel falend bestuur ("nongoverno") en gebrek aan verantwoordelijkheidszin bij Franstalige partijen. De Smet (Ecolo) kaatst de schuld terug naar het federaal niveau (asiel, drugscriminaliteit) en benadrukt Brussels economisch belang voor Vlaanderen en Wallonië, maar Dedecker ontkent dit en wijst op lokaal politie- en beleidsfalen (bv. Molenbeek). Kernpunt: Brussel is onbestuurbaar en financieel onhoudbaar, maar oplossingen botsen op politieke blokkades en schuldverschuiving.

  Jean-Marie Dedecker:

  Mijnheer de premier, collega's, één jaar na de verkiezingen in Brussel is er nog altijd geen regering. De toestand is er hopeloos, maar blijkbaar nog altijd niet ernstig. Er is sprake van een racistische socialist, een zekere Ahmed Laaouej, die blijkbaar niet wil samenwerken met de Vlamingen. Hij stort liever de boel de dieperik in.

  Brussel staat op de rand van een hartinfarct. Ik wil daarover graag een klein woordje uitleg geven. Mijnheer De Smet, u zou nu beter luisteren in plaats van uw leugens over Brussel te blijven verkondigen. Brussel telt 92.000 werklozen. Dat zijn er ongeveer 10.000 per 96.000 kiezers. Een kwart van die werkzoekenden ontvangt al meer dan acht jaar een werkloosheidsuitkering. De werkloosheidsgraad is gestegen naar 14,2 %, dat is 10 % meer dan in Vlaanderen. De werkgelegenheidsgraad is gedaald, ondanks de roep om werkkrachten in alle sectoren, tot nagenoeg 62 %. Bovendien leeft 28 % van de kinderen in Brussel in armoede.

  Volgens Eurostat is Brussel ook de roofhoofdstad van Europa. De criminaliteitscijfers zijn schrijnend. Ook sociale fraude – denk aan wat er in Anderlecht gebeurde – tiert er welig. Er zijn wekelijks schietpartijen, u mag het allemaal opsommen.

  Dan hebben we het nog niet gehad over het financieel plaatje. Brussel is bankroet. Bankroet! De schulden lopen elke dag op met 4,3 miljoen euro. De Brusselse staatsschuld bedraagt momenteel 15,6 miljard euro, een verdubbeling in vijf jaar tijd. En wat doet men? Niets. Men vormt verdorie nog geen regering!

  Wat staat ons morgen waarschijnlijk te wachten? Het kredietagentschap Standard & Poor’s zal de rating van België waarschijnlijk verlagen en de rentelasten, die nu al 400 miljoen euro per (…)

  Bart De Wever:

  Mijnheer Dedecker, ik dank u voor uw nuchtere vraag vol ontnuchterende feiten. Ik had van u niets anders verwacht. Ik onderschrijf de feiten die u aanhaalt. De situatie in Brussel is zorgwekkend en het betert er niet bepaald op.

  Ik heb hier al verschillende keren opgeroepen om een Brusselse regering te vormen die de institutionele spelregels van Brussel respecteert en die de uitdagingen van de hoofdstad eindelijk durft aan te pakken. Brussel heeft nood aan een project gebaseerd op goed bestuur, een project dat derhalve werk maakt van een grondige sanering van de financiën en een daadkrachtige aanpak van de veiligheidsproblematiek. Helaas leeft bij sommige partijen niet eens de bereidheid om een ernstig gesprek aan te gaan over goed bestuur. Ze schamen zich niet, maar ze moesten zich diep schamen.

  Ik kijk het zelf met lede ogen aan. Als Brussel niet verder komt dan nongoverno of malgoverno, straalt dat negatief af op ons allemaal. De bedelbrief die het gewest heeft gericht aan de Europese instellingen is een nieuw dieptepunt.

  Helaas bestaat er voor een volwaardige federale voogdij over het Brussels gewest geen solide wettelijke basis, zoniet had ik daar al lang voor durven pleiten.

  De wet biedt echter wel handvatten, als men bij het federaal niveau zou komen aankloppen, om financieel bij te springen. In die hypothese zouden wij een dergelijke vraag bekijken en, wat mij betreft, er heel duidelijke voorwaarden aan koppelen, net zoals het IMF dat doet voor andere failed states. Wie het niet zover wil laten komen, weet wat hem of haar te doen staat: stel eindelijk een volwaardige regering samen, respecteer de institutionele spelregels en pak de problemen aan.

  Jean-Marie Dedecker:

  Heren en dames van links, het islamosocialisme heeft de staat op de rand van het bankroet gebracht. Wat doet men wanneer een firma bankroet is? Men plaatst die onder curatele. Men geeft die geen geld meer en zorgt ervoor dat de rekeningen worden betaald. Daarvoor moet men evenwel een regering vormen. Zelfs het Rekenhof weigert al enkele jaren om de rekeningen van Brussel te controleren.

  Ik zie dat de heer Bouchez knikt. Bruxelles sous tutelle , dat is volgens mij geen slecht idee.

  Daarom vraag ik dat de federale regering, die de grootste geldschieter is van dit land, de rekeningen controleert en enkel geld geeft als de uitgaven gecontroleerd worden.

  Fait personnel

  Persoonlijk feit

  François De Smet:

  Monsieur le président, je demande la parole pour un fait personnel car j'ai été interpellé. Ce n'était pas sur le fond, mais je ne peux pas laisser passer le catalogue d'horreurs que le collègue Dedecker a dépeint en m'interpellant. Bruxelles est la capitale de ce pays et est le premier bassin d'emplois, qui profite à la Wallonie et à la Flandre, via les deux Brabant. La plupart des problèmes de Bruxelles ne sont pas dus juste aux Bruxellois. La criminalité, je suis navré de le dire, et singulièrement celle qui vient du narcotrafic, est une question fédérale. Le fait qu'il y a des sans-papiers et des demandeurs d'asile dont le fédéral ne s'occupe pas qui errent parfois dans les rues en étant les victimes du narcotrafic, d'une manière ou d'une autre, relève aussi du fédéral. Bruxelles a besoin d'un gouvernement, mais Bruxelles a aussi besoin de respect. Il est temps que l'Arizona le comprenne.

  Jean-Marie Dedecker:

  Mijnheer De Smet, u schuift de Brusselse problemen steeds op iemand anders af. Kijk eens in eigen boezem en spreek niet over de criminaliteit. Iedere week, nagenoeg iedere dag, is het van dat. Nog vorige week spraken we hier met de minister van Binnenlandse Zaken over het recentste incident. Het is beschamend dat u stelt dat het een probleem van het federaal niveau is. Dat is niet correct. In Molenbeek alleen al zijn er 2.000 agenten, niet van de federale, maar van de lokale politie.

• Vraag: Het plafond-Wijninckx bij de pensioenen van ambtenaren en (Europese) parlementsleden

  economie en werk

  Het plafond-Wijninckx bij de pensioenen van ambtenaren en (Europese) parlementsleden
  

  Gesteld door

  ONAFH Jean-Marie Dedecker
  

  Beantwoord door

  N-VA Jan Jambon (Minister van Financiën en Pensioenen)
  

  op 22 mei 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Jean-Marie Dedecker kaart aan dat Europarlementsleden en topambtenaren in Europa (met salarissen tot €13.000/maand) vrijgesteld zijn van de wet-Wijninckx en cumulverboden, terwijl lokale mandatarissen wel bijdragen tot 12,5% moeten afstaan – een schending van het principe dat "sterkste schouders de zwaarste lasten dragen". Minister Jan Jambon bevestigt dat Europese pensioenen nu niet meetellen voor het Wijninckx-plafond, maar kondigt aan dat Belgische pensioenen voortaan wel zullen worden afgetopt om binnen het plafond te blijven, conform het regeerakkoord. Dedecker reageert tevreden maar ironisch, terwijl de discussie eindigt met een ludieke noot over parlementsbier en -pudding.

  Jean-Marie Dedecker:

  Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, collega’s, in de kwarteeuw dat ik hier rondloop, heb ik ongeveer zes keer ingeleverd, hetzij op mijn wedde, hetzij op mijn pensioen. Ik zal niet klagen en ik zal ook niet de populistische toer opgaan, want ik behoor tot de begunstigden die al negen jaar volledig op pensioen hadden kunnen zijn. In plaats daarvan betaal ik nog iedere maand 1.300 euro aan pensioenbijdrage.

  Mijn vraag gaat echter niet over mezelf, maar gaat u allen aan. Niemand van u zal hier een pensioenloopbaan van 45 jaar kunnen opbouwen, maar mijn vraag gaat daar niet over. Mijn vraag gaat in principe over de wet-Wijninckx, die op ons wordt toegepast.

  De topambtenaren die wij afvaardigen naar Europa en onze Europarlementsleden, die een pak poen verdienen, gemiddeld 13.000 euro per maand, zijn tot op heden niet onderworpen aan de wet-Wijninckx wanneer ze op pensioen gaan. Iedereen levert in, behalve degenen die het meest verdienen, de Europarlementsleden. Zij moeten noch inleveren ten gevolge van de wet-Wijninckx, noch rekening houden met het cumulverbod. Dus het is kassa voor bijvoorbeeld de burgemeester van Hasselt of Aalst. Dat is niet het geval voor de burgemeester van Middelkerke, want die moet betalen; er wordt van zijn wedde afgehouden. Daar is niets op tegen, hij wordt inderdaad goed betaald en kan rustig leven, ook al lijdt hij aan een hartziekte, maar dat is het minste.

  Meer nog, ik hoor dat de wet-Wijninckx wordt verstrengd: de af te dragen bijdrage zal van 3 % naar 12,5 % gaan. Voor de Europarlementsleden geldt dat niet, zij kunnen rustig met pensioen gaan na 20 jaar en hun pensioen wordt niet onderworpen aan de wet-Wijninckx.

  Mijnheer de minister, de sterkste schouders moeten zogezegd de zwaarste lasten dragen, maar blijkbaar is dat niet zo. Ik hoop oprecht dat u daar iets aan doet.

  Jan Jambon:

  Mijnheer Dedecker, het klopt inderdaad dat de pensioenen die uitbetaald worden door internationale instellingen zoals het Europees Parlement en de Europese Commissie, niet mee in rekening genomen worden voor het zogenaamde Wijninckxplafond, dat geldt voor alle andere Belgische pensioenen. Tot vandaag bestaat er daarover geen wettelijke verplichting.

  Ik heb echter goed nieuws – misschien niet voor sommigen, maar alvast wel voor u –, want binnenkort komen er veranderingen. Conform het regeerakkoord werd in het ontwerp van programmawet, dat nu voorligt en binnenkort in het Parlement wordt ingediend, ingeschreven dat de Federale Pensioendienst voortaan ook de pensioenen van buitenlandse instellingen mee in rekening zal nemen bij de toetsing aan het Wijninckxplafond. Concreet, we kunnen niets afhouden van de Europese pensioenen, maar wel kunnen we de Belgische pensioenen aftoppen om onder het Wijninckxplafond te blijven. U wordt dus op uw wenken bediend.

  Jean-Marie Dedecker:

  Mijnheer de minister, met dat antwoord krijg ik geen minuut repliektijd gevuld. Dat ik op mijn wenken bediend word, gebeurt eerlijk gezegd voor de eerste keer in de kwarteeuw dat ik hier rondloop.

  Ik heb nog een verrassing voor u. Vandaag betreuren wij de drooglegging van het Parlement. Uit dankbaarheid zal ik als barman straks in het Parlement een Jus de Mer serveren, een prachtig biertje van de brouwerij van Middelkerke. Mijnheer de voorzitter, ook u nodig ik daarvoor uit. Ik heb geen bier bij voor iedereen, want aangezien u allen al geknipt hebt in mijn pensioen, kan ik alleen de vierentwintig eersten tot de toog toelaten.

  Voorzitter:

  Collega Dedecker, van de weersomstuit zal ik erg graag putten uit de koelkasten van het Voorzitterschap, want die zitten vol met pudding. (Hilariteit)