Verslag plenaire vergadering 30 april 2026 (14h19)

Mondelinge vragen

De vragen die gesteld werden tijdens deze vergadering.

• Vraag: Het akkoord met ENGIE (Q56001637P)

  Vraag: De stopzetting van de ontmanteling van de kerncentrales en de nucleaire strategie (Q56001640P)

  Vraag: Het akkoord met ENGIE (Q56001641P)

  Vraag: Het akkoord met ENGIE (Q56001643P)

  Vraag: Het akkoord met ENGIE (Q56001645P)

  Vraag: Het akkoord met ENGIE (Q56001646P)

  Vraag: Het akkoord met ENGIE en het kernenergiepark (Q56001647P)

  Vraag: Het akkoord met ENGIE en het kernenergiepark (Q56001648P)

  Vraag: Het akkoord met ENGIE (Q56001649P)

  Vraag: Het akkoord met ENGIE (Q56001653P)

  Vraag: De ENGIE-deal (Q56001658P)

  klimaat, energie en landbouw

  Het akkoord met ENGIE
  De stopzetting van de ontmanteling van de kerncentrales en de nucleaire strategie
  Het akkoord met ENGIE
  Het akkoord met ENGIE
  Het akkoord met ENGIE
  Het akkoord met ENGIE
  Het akkoord met ENGIE en het kernenergiepark
  Het akkoord met ENGIE en het kernenergiepark
  Het akkoord met ENGIE
  Het akkoord met ENGIE
  De ENGIE-deal
  Nucleaire strategie en akkoord met ENGIE summaryExplanation

  Gesteld door

  N-VA Bert Wollants
  Les Engagés Marc Lejeune
  Anders. Steven Coenegrachts
  PVDA-PTB Roberto D'Amico
  ONAFH Jean-Marie Dedecker
  cd&v Phaedra Van Keymolen
  MR Christophe Bombled
  DéFI François De Smet
  Vooruit Oskar Seuntjens
  VB Barbara Pas
  Ecolo-Groen Jeroen Van Lysebettens
  

  Beantwoord door

  N-VA Bart De Wever (Eerste minister)
  MR Mathieu Bihet (Minister van Energie)
  

  op 30 april 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De discussie draait om het principieel akkoord met ENGIE over de mogelijke overname van Belgische kerncentrales om ze langer open te houden, na jaren van ontmanteling en afhankelijkheid van buitenlandse energie. Bart De Wever (N-VA) en Mathieu Bihet (MR) benadrukken dat dit een strategische stap is voor energiezekerheid, lagere prijzen en minder afhankelijkheid, met stopzetting van afbraakwerken en onafhankelijke studies naar haalbaarheid, maar geen definitieve beslissing—kritiek komt van PTB (D’Amico), die vreest voor genationaliseerde verliezen en eist dat ENGIE de ontmantelingskosten draagt, terwijl Groen/links (o.a. Hedebouw) kernenergie afwijzen. Liberalen (Coenegrachts, Bombled) steunen de stap voorzien van strenge financiële voorwaarden en een plan B, terwijl Vlaams Belang (Pas) en Dedecker de vertraagde actie en hoge kosten door vorig beleid hekelen, maar de koerswijziging toejuichen. cd&v (Van Keymolen) en Les Engagés (Lejeune) zien het als historische kans voor soevereiniteit, mits transparantie en focus op nieuwe reactoren (SMR’s) en hernieuwbare energie. Kritische punten blijven de onderhandelingspositie tegenover ENGIE, de kostprijs voor de belastingbetaler en het ontbreken van concrete timing.

  Bert Wollants:

  Mijnheer de voorzitter, mijnheer de eerste minister, mijnheer de minister, collega’s, al van bij het begin van de regering-De Wever hebben we heel duidelijk aangegeven dat we in het energiebeleid een serieuze bocht wilde maken, waarbij we niet meer enkel inzetten op hernieuwbare energie, maar ook op kernenergie, omdat die leidt tot stabiele prijzen, meer bevoorradingszekerheid en minder afhankelijkheid van het buitenland. Dat is natuurlijk een enorm verschil met de antinucleaire visie bij sommigen, die ons al heel veel geld gekost heeft.

  In de vorige en huidige crisissen moeten we vaststellen dat afhankelijkheid een behoorlijke kostprijs heeft, die vandaag betaald wordt door onze gezinnen en onze bedrijven. Dan is het bijna wraakroepend dat de vorige regering nog heeft ingezet op nieuwe gascentrales om het gat dicht te rijden.

  Met het nieuws dat er een principieel akkoord gevonden is met ENGIE over het onderzoek naar de overdracht van de kerncentrales om er op die manier voor te zorgen dat de kerncentrales langer open kunnen blijven en dat de aan de gang zijnde afbraakwerken stopgezet worden, nemen we een belangrijke horde om onze energie opnieuw in eigen handen te nemen en daarmee aan de slag te kunnen gaan. ( Protest van de heer Hedebouw )

  We weten natuurlijk allemaal dat dat maar een eerste kleine stap is in de bijsturing van ons energiebeleid en dat er nog vele stappen moeten volgen. Hoe dan ook betonen wij met die stap nu de moed en het lef om het verschil te maken.

  Mijnheer de eerste minister, op welke manier gaan we hier in de toekomst mee om?

  Wat staat er juist in het akkoord? Kunt u dat nader toelichten?

  Welke stappen kunnen naar verwachting in de komende maanden gedaan worden om dichter bij ons doel te komen?

  Op welke manier zal de hele operatie ervoor zorgen dat we onze welvaart veiliger kunnen stellen?

  Marc Lejeune:

  Monsieur le président, monsieur le premier ministre, monsieur le ministre, reprendre la main sur nos activités nucléaires, reprendre notre avenir en main, reprendre finalement ce qu'on n'aurait jamais dû abandonner, c'est historique! Il y a des décennies où rien ne se passe, et il y a des semaines où des décennies se produisent!

  L'annonce de ce matin de la signature d'une lettre d'intention avec ENGIE marque un tournant historique pour notre pays. Nous pouvons enfin ramener le centre de décision de Paris à Bruxelles et rejoindre le clan des pays qui contrôlent leur énergie, leur autonomie et leur souveraineté. Le nucléaire doit être une composante importante de notre mix énergétique – vous savez que c'est essentiel pour Les Engagés –, une énergie abordable, décarbonée, qui renforce notre autonomie.

  Dès 2023, nous envisagions un rachat par l'État belge de nos centrales et, il y a encore deux semaines, je demandais d'arrêter le démantèlement de Tihange 1. Alors, vous comprenez que je me réjouis que Les Engagés aient été entendus. Cette décision apporte enfin un peu d'espoir, enfin un peu d'ambition, mais cette opération reste particulièrement complexe, nous le savons.

  La période à venir sera cruciale et rentrera dans les annales de l'histoire énergétique belge. Dès lors, monsieur le premier ministre, monsieur le ministre, pouvez-vous nous préciser les points suivants?

  Comment le gouvernement envisage-t-il et évalue-t-il la faisabilité technique et financière, notamment au regard des passifs liés au démantèlement? Savez-vous déjà vers quel mécanisme on se dirigerait pour retrouver le contrôle, et avec quels exploitants?

  Qu'est-ce qui a changé pour qu'on considère aujourd'hui que la relance est possible, alors qu'ENGIE nous affirmait toujours le contraire? Même si c'est un peu rapide, nous pouvons déjà y penser!

  Steven Coenegrachts:

  Mijnheer de premier, mijnheer de minister, als liberaal ben ik van nature geen grote voorstander van nationalisaties, zoals u wel zult begrijpen, maar ik denk dat u in dit geval een logische, volgende stap zet. Nadat de vorige regering de levensduur van twee kerncentrales heeft verlengd, werken we nu verder met de onwillige partner die ENGIE Electrabel is en dan moet de volgende logische stap worden gezet. De kritieke infrastructuur moet worden beschermd en in België worden verankerd voor de economie, zodat de bevoorradingszekerheid gegarandeerd blijft en onze afhankelijkheid van het buitenland vermindert. Vandaag hebt u gezegd dat u principieel akkoord gaat met ENGIE Electrabel om onderhandelingen daarover op te starten.

  Natuurlijk, the devil is in the details , zeker bij dit soort onderhandelingen. We zijn dan ook benieuwd naar de kostprijs. Zal de overheid zelf kerncentrales uitbaten? Kunnen we dat wel? Beschikken we over de nodige expertise? Wat zal het effect zijn op de energiemarkt? Blijft het bij de twee centrales die vandaag open zijn of overweegt u om er meerdere te heropenen? Er blijft veel onduidelijk en er moet nog veel worden uitgeklaard.

  De vraag is dan ook, mijnheer de premier, mijnheer de minister: wat is de timing en wat zijn de volgende stappen? Tegen wanneer kunnen we onze economie en onze burgers de duidelijke en exacte zekerheid bieden dat kernenergie permanent in ons land wordt verankerd? Dank u wel.

  Roberto D'Amico:

  Messieurs les ministres, depuis le début, nous disons avec le PTB que nous avons besoin d’un secteur public de l’énergie pour garantir une énergie verte et bon marché. C’est une bonne chose d’avoir aujourd’hui un débat sur la propriété de ce secteur essentiel. Mais s’il s’agit uniquement de nationaliser les pertes et de transférer tous les risques vers le contribuable, nous ne sommes pas d’accord car, en réalité, nous avons déjà payé quatre fois ces centrales nucléaires.

  Premièrement, dans les années 80 et 90, elles ont été amorties sur le dos des consommateurs, puis vendues à ENGIE. Ensuite, ENGIE en a tiré 15 milliards de profits jusqu’en 2020. Nous avons aussi payé des milliards de surprofits pendant la précédente crise énergétique, en 2022 et en 2023. Enfin, avec l’ENGIE deal, après la crise, nous avons repris la facture des déchets nucléaires, tout en garantissant ces profits pour les deux réacteurs prolongés. Messieurs les ministres, nous n’allons quand même pas payer une cinquième fois pour ces centrales!

  Si nous nationalisons le nucléaire, cela doit se faire pour un euro symbolique. La facture du démantèlement doit rester chez ENGIE. Nous subventionnons quasiment tous les moyens de production dans le secteur. L’éolien offshore est subventionné. Les centrales à gaz existantes et les nouvelles sont subventionnées. Les panneaux photovoltaïques sont subventionnés. Les parcs à batteries sont subventionnés. Même la centrale hydroélectrique de Coo est subventionnée.

  Si nous subventionnons tout, reprenons l’ensemble du secteur pour que la population profite aussi des avantages et pas seulement des coûts.

  Messieurs les ministres, si vous voulez nationaliser le nucléaire, pourquoi ne nationalisez-vous pas l’ensemble du secteur énergétique en Belgique?

  Jean-Marie Dedecker:

  Beste groene verdwaasde collega’s, weet u, mijnheer de premier, sinds 1 april schijnt de zon en waait de wind voortdurend. Weet u hoeveel elektriciteit we sinds het begin van deze maand hebben moeten invoeren? Dat was 42 % van al onze elektriciteit, op 18 april zelfs 58 %. Waar hebben we die gekocht? In Frankrijk, want daar draaien nog altijd kerncentrales.

  Mijnheer Coenegrachts, ik hoor u graag bezig. Paars-groen heeft onze hele energiesector kapot gemaakt. Dat is begonnen toen uw praeses, de heer Verhofstadt, aan de macht was in 2003. U hebt de boel verkocht voor een appel en een ei. Electrabel is verkocht aan de Fransen. Er was nog een terugfluitmogelijkheid voor de bevoorrading in 2014, maar alle partijen hebben dat laten passeren. Iedereen heeft hier boter op het hoofd. In 2023 heb ik hier de grootste verdwazing meegemaakt in de 25 jaar die ik hier zit. Men heeft toen beslist om alle reactoren te sluiten. Gelukkig is er nadien nog een soort deus ex machina opgedoken en is beslist om nog twee kerncentrales open te houden.

  Vandaag staan we waar we staan. Destijds heeft het duo Tinne Van der Straeten, die men zou moeten opsluiten voor schuldig verzuim, en de heer De Croo, een wurgcontract getekend met ENGIE van 1.000 pagina’s dik. Elke stap die we vandaag zetten, moeten we betalen aan ENGIE. Ze hebben de zaak al afgekocht: alleen al het ontmantelen van de kerncentrales kost tussen 40 en 60 miljard euro. De Fransen hebben dat afgekocht voor 15 miljard euro. Waar vandaag Tihange 1 staat, moet een gascentrale komen. Groene jongens, een gascentrale stoot 41 keer meer CO ₂ uit dan een kerncentrale, die nul CO ₂ uitstoot. Ik hoop dat de nucleaire verdwazing in uw hoofd eindelijk is verdwenen en (…)

  Phaedra Van Keymolen:

  Mijnheer de voorzitter, mijnheer de premier, mijnheer de minister, collega’s, nadat ons land jarenlang een knipperlichtrelatie met zijn kerncentrales is het tijd voor een volgende stap. Vanochtend werd het dan ook officieel: de Belgische Staat en ENGIE hebben zich verloofd en zullen nu verder onderhandelen over het huwelijkscontract.

  Het is een belangrijk contract, want het gaat over onze strategische autonomie. We zitten momenteel in de tweede energiecrisis in minder dan vier jaar tijd en er volgen ongetwijfeld nog crises. We moeten dus zorgen voor structurele oplossingen. Keer op keer blijkt hoe kwetsbaar we zijn. We moeten minder afhankelijk worden van fossiele brandstoffen en van Moskou, van Riyaad en van Washington. Dat kan alleen, als we onze energiebevoorrading in eigen handen nemen, door zelf te beslissen over de toekomst van onze kerncentrales en door een turbo te zetten op hernieuwbare energie. Dat is de beste garantie om onze gezinnen en onze bedrijven te beschermen tegen toekomstige energiecrisissen. Strategische onafhankelijkheid betekent ook dat we verder moeten inzetten op de volgende generatie reactoren, de SMR’s, waarvoor we hier in België, in de Kempen, de kennis in huis hebben.

  Mijnheer de premier, mijnheer de minister, het is goed dat we onze energie in eigen handen nemen en dat we onze mensen beschermen in tijden van crisis. Voor het huwelijksfeest kijken we echter best ook naar de factuur en naar de kleine lettertjes in het huwelijkscontract. Hoe snel weten we of het huwelijk plaats zal vinden of niet en tegen welke prijs?

  Christophe Bombled:

  Monsieur le premier ministre, monsieur le ministre de l'Énergie, je tiens tout d'abord à saluer la décision stratégique du gouvernement d'assumer dans un futur proche la propriété directe de l’ensemble des activités nucléaires d'ENGIE et d'Electrabel, couvrant les sept réacteurs, le personnel, les filiales et l'ensemble des actifs et passifs associés, y compris les obligations de démantèlement et de déclassement. Dans le même mouvement, on va interrompre les opérations de démantèlement qui empêcheraient le redémarrage des réacteurs.

  Cette orientation va clairement dans le sens d'un État stratège, soucieux de la sécurité d'approvisionnement, des objectifs climatiques, de la résilience industrielle et de la prospérité socio-économique à long terme de notre pays, ce que notre famille libérale a toujours défendu lorsqu'elle plaidait pour la prolongation du nucléaire et le développement de nouvelles capacités sur notre territoire.

  Pouvez-vous préciser au Parlement de quelle manière vous entendez garantir que cette transaction – dont la lettre d'attention encadre désormais des négociations exclusives – permettra de bâtir une activité nucléaire durable, financièrement viable et pleinement cohérente avec nos objectifs climatiques et industriels de long terme, tout en préservant l'équilibre financier global des partenaires privés, comme le prévoit le communiqué?

  Par ailleurs, pourriez-vous détailler comment la suspension convenue des travaux de démantèlement et de déclassement, décidée pour maintenir toutes les options ouvertes pour l'État belge, sera mise à profit concrètement pour sécuriser à la fois la continuité de production, la sûreté des installations et l'accompagnement des travailleurs concernés tout au long de ce processus?

  François De Smet:

  Messieurs les ministres, soyons honnêtes, cette lettre d’intention mérite d’être saluée. Elle le mérite d’abord parce qu’elle a pour effet immédiat d’arrêter le démantèlement des sites existants. Et surtout, la décision stratégique d’assumer la propriété directe des actifs nucléaires constitue un pas dans la bonne direction.

  Oui, il faut investir dans notre autonomie énergétique, pour la même raison qu’il faut investir dans notre défense. Ces deux enjeux sont comparables. D’abord, parce qu’il s’agit d’assurer davantage d’autonomie dans un environnement devenu plus hostile et incertain; ensuite, parce qu’il faut rattraper des dizaines d’années d’erreurs et d’inaction; enfin, en raison de l’ampleur gigantesque des enjeux financiers.

  En revanche, sur ce dernier point, le communiqué n’est pas tout à fait rassurant. Derrière cet accord de principe se cachent quelques zones d’ombre financières qui pourraient s’avérer vertigineuses pour le contribuable.

  D’abord, le texte précise que la transaction ne doit pas avoir "d’impact indu ni négatif ni positif sur la situation financière globale d’ENGIE". On a rarement vu dans une lettre d’intention une clause aussi péremptoire, d’autant qu’aucune précaution comparable relative à la situation financière de l’État belge – qui, comme chacun le sait, se porte très bien – n’apparaît dans le texte. Cela ressemble donc furieusement à un chèque en blanc.

  Ensuite, nous avons la question du coût de la remise aux normes. ENGIE affirmait encore récemment que le redémarrage de réacteurs comme Tihange 1 nécessiterait des travaux gigantesques pour répondre aux normes de sécurité.

  Enfin, comme tout le monde l'a lu dans votre communiqué, cette lettre d'intention ne constitue pas un engagement ferme. Dès-lors, avez-vous un plan B si jamais, à l’automne prochain, cela ne fonctionne pas?

  Je pense qu'il faut investir dans notre autonomie énergétique. Il y a, pour un État, bien davantage de cohérence à être propriétaire d’outils de production énergétique que de banques, par exemple. Cependant, il est essentiel que ce gouvernement nous indique ce que cette acquisition représentera pour le contribuable et la manière dont elle sera financée. À ce stade, nous n’en avons aucune idée. Et j’espère que vous, au moins, vous en avez une.

  Oskar Seuntjens:

  Op de vooravond van 1 mei mogen wij lezen dat de regering energie opnieuw wil nationaliseren.

  Als socialisten kunnen wij, in tegenstelling tot andere partijen, natuurlijk onmogelijk tegen een overheid zijn die haar verantwoordelijkheid wil nemen. Ik las dat Groen vanochtend opnieuw in een kramp schoot omdat het over kernenergie ging.

  De waarheid is echter dat wij vandaag geen ruimte hebben voor taboes. De realiteit is wat ze vandaag is. Wij zijn vandaag veel te afhankelijk van anderen en van onbetrouwbare partners als het over onze energie gaat.

  De oplossing daarvoor is behoorlijk eenvoudig. Wij moeten onze energie opnieuw in eigen handen krijgen. Vandaag zien we de prijzen immers door het dak gaan en is de onzekerheid bij gezinnen, alleenstaanden en bedrijven veel te groot.

  Het is dus goed dat wordt gesproken tussen de overheid en ENGIE om een deal te sluiten, maar die deal moet natuurlijk wel onder voorwaarden worden gesloten. De deal moet ervoor zorgen dat onze energiezekerheid toeneemt, dat de duurzaamheid van onze energie verbetert en dat energie opnieuw betaalbaar wordt.

  Het kan niet zijn dat het een deal wordt waarbij de winsten worden geprivatiseerd, maar de risico’s genationaliseerd.

  Heren ministers, kunt u uitleg geven over de onderhandelingen tussen ENGIE en de overheid?

  Barbara Pas:

  Na de sale-and-lease-backconstructie van Guy Verhofstadt hebben we nu de allicht even dure sale-and-buy-backconstructie. Het Vlaams Belang werd jarenlang als linkse partij weggezet omdat we strategische sectoren zoals energie willen nationaliseren. Dat is exact wat u vandaag gaat doen. Ik hoor nu iedereen zeggen hoe belangrijk het is om energie in eigen handen te houden. Aan alle partijen die daar vandaag enthousiast over zijn, wij hebben dat altijd al gezegd. Het is wel bijzonder jammer dat u eerst twee energiecrisissen nodig hebt gehad om het gezond verstand te laten werken.

  Waarom nu pas? Er is trouwens nog geen echt akkoord, het is een intentieverklaring zonder verplichting om tot een transactie te komen. De vraag is wat er zal gebeuren met de ontmanteling van die vijf centrales, die ondertussen al is ingezet. Die afbraak herstellen kost misschien wel miljarden en het zal ook jaren duren voor die opnieuw operationeel zullen zijn. De factuur van die ellenlange besluiteloosheid mag niet naar de belastingbetaler gaan. Net zoals bij de vorige onderhandelingen zit u echter in de zwakste onderhandelingspositie. U hebt nood aan capaciteit, terwijl ENGIE in een zetel zit.

  Die ontmantelingsactiviteiten van ENGIE worden eindelijk stopgezet. De vraag is of u ook die ontmantelingskosten zult overnemen. ENGIE heeft al die jaren de exploitatiewinsten gehad, het moet dan ook opdraaien voor de afbraakfactuur.

  Dat bestaande capaciteit wordt opengehouden, is een goede zaak. Mijn vraag is echter wanneer u werk gaat maken van nieuwe capaciteit. Minister Bihet heeft deze legislatuur nog helemaal niets gedaan. Eigenlijk had u dat onder de Zweedse regering al kunnen doen. Het is meer dan dringend nodig.

  Voorzitter:

  Dan is het woord aan de jarige collega Van Lysebettens. (Applaus)

  Net als collega Frank gisteren mag ook u uw verjaardag te midden van vele vrienden vieren!

  Jeroen Van Lysebettens:

  Collega’s, heren ministers, het is vandaag mijn verjaardag, maar vanochtend dacht ik dat het de verjaardag van ENGIE was. De regering geeft ENGIE immers een groot cadeau. Niet ENGIE, maar de Belgische Staat zal opdraaien voor de dure sanering van oude kerncentrales, voor de dure renovatie van Tihange 3 en Doel 4 en voor de wensdromen om ook nog andere centrales op te lappen.

  De vorige regering onderhandelde nog dat ENGIE zou moeten opdraaien voor de ontmanteling van die oude reactoren, een kost van meer dan 10 miljard euro. Het is duidelijk dat de deal van Bart De Wever een goede deal is voor ENGIE, maar is het ook een goede deal voor de Belgische Staat? De kosten die ENGIE vermijdt, zullen uiteindelijk hoe dan ook moeten worden betaald. Bij een nationalisatie is het de belastingbetaler die ervoor betaalt, wij allemaal, u, iedereen hier. Zo ver zijn we nog niet. België heeft alleen een optie genomen om alle kerncentrales over te nemen. Die piste wordt nu verder onderzocht.

  Heren ministers, wat kost deze optie vandaag al aan de Belgische Staat? Ik lees in de krant dat de Belgische Staat tijdens de duur van de optie een vergoeding aan ENGIE betaalt als compensatie voor de kosten die het bedrijf ondertussen al maakt. Hoeveel bedraagt die vergoeding? Klopt het dat alle kerncentrales in de optie zitten, inclusief de scheurtjescentrales? Er wordt nu een grondig onderzoek gedaan naar de boeken van ENGIE. Wie zal dat doen? Wie bouwt de businesscase voor een eventuele overname en hoe gebeurt dat?

  Voorzitter:

  Dat zijn veel vragen, mijnheer de eerste minister. U hebt vijf minuten om daarop te reageren.

  Bart De Wever:

  Geachte Kamerleden, het zal onmogelijk zijn om in vijf minuten spreektijd op alle vragen te antwoorden, maar dit zal ook wel niet het laatste debat daarover zijn.

  Gisteren heb ik met mijn vriend, strijdmakker, kameraad Mathieu, de minister voor Energie, een letter of intent ondertekend tussen de federale overheid en ENGIE, met als doel een volledige overname van het nucleaire park door de overheid. Die intentieverklaring heeft op dit moment niet meer dan twee reële gevolgen, ten eerste, alle ontmantelingsactiviteiten worden gestopt en, ten tweede, we zullen een grondig en onafhankelijk studiewerk opstarten dat ons als overheid objectieve informatie zal verschaffen over de staat van de kernreactoren in ons land.

  Dat laatste is belangrijk, want tot voor kort waren we daarvoor grotendeels afhankelijk van de uitbater. De uitbater had sinds de jammerlijke wet op de kernuitstap een businessmodel gebouwd met het oogpunt van een nucleaire exit. De uitbater wenst niet terug te komen op dat businessmodel, wat begrijpelijk is gezien de onzekerheid over de toekomst van kernenergie die in dit land twee decennia heel bewust vanuit sommige groepen werd gezaaid.

  Die afhankelijkheid voor informatie van de uitbater leidde in het verleden tot foutieve inschattingen vanwege de voorgaande regeringen. Kerncentrales werden zelfs weggezet als lijken die niet meer gereanimeerd konden worden, zelfs de centrales waarvan men daarna de openingsduur heeft verlengd.

  Bovendien heeft ons dat in een bijzonder nadelige positie gebracht wat betreft de uitvoering van de regeringsstrategie om volop in te zetten op kernenergie. Er was inderdaad een deal van bijna 1.000 bladzijden, maar dat heeft ons niet geholpen.

  Met de schrapping van de wet op de kernuitstap heeft dit Parlement een eerste belangrijke stap gezet in de broodnodige mentaliteitsshift die ons land nu doormaakt inzake kernenergie.

  Cette déclaration d'intention marque désormais une nouvelle phase. Pour l'instant, le gouvernement ne s'engage encore à rien. Cette première phase se limite à arrêter toutes les activités de démantèlement et à lancer les études nécessaires. Celles-ci ont pour but d'examiner l'état des réacteurs et ce qu'il est encore possible d'en faire, d'évaluer le coût d'une remise en service en essayant de voir combien de temps cela prendrait. Cela concerne uniquement l'aspect technique. Pour le reste, nous analysons également ce que représenterait une éventuelle reprise sur le plan financier et juridique. Il y a donc beaucoup de travail en perspective.

  L'accord conclu hier nous permet d'ouvrir une nouvelle ère. C'est pourquoi ce projet se nomme "Aurora". Si les études se montrent positives, une estimation du parc nucléaire suivra, en tenant compte de tous les risques et des coûts prévisibles. Une grande partie des coûts attendus est déjà couverte par le fonds Hedera pour le stockage des déchets et par le fonds Synatom pour un éventuel démantèlement. Un montant de quelque 25 milliards d'euros est déjà réservé à cette fin. Les éventuels coûts supplémentaires seront identifiés par les études à venir et intégrés ensuite dans l'accord final.

  Cette reprise ne doit donc pas nécessairement constituer une charge structurelle pour le budget, certainement pas si l'on tient également compte des coûts de la dépendance énergétique. Il s'agit d'un investissement qui rapportera. En cas d'accord définitif, après des décennies dans le giron français, nous reprendrons nous-mêmes le contrôle de nos centrales nucléaires et pourrons décider de leur avenir. À terme, nous pouvons éventuellement envisager une collaboration avec d'autres partenaires.

  By the way, degenen die nu spreken over nationalisering – sommigen juichend, anderen smalend – moeten beseffen dat onze kerncentrales de facto al genationaliseerd zijn, maar dan door Frankrijk en niet door ons. Ik heb dat altijd een bijzonder dwaas idee gevonden. Ik heb als student nog betoogd tegen de verkoop van Tractebel en daarna Electrabel, maar Verhofstadt deed maar voort.

  In tijden waarin we de geopolitieke context steeds meer lijken te moeten ondergaan, met alle gevolgen van dien voor onze energiebevoorrading en de prijzen, kan een herwinning van de controle over onze stroommix strategisch uiteraard een belangrijk houvast bieden. Daar gaan wij voor. Wij willen immers een zekere, betaalbare en duurzame energievoorziening, waarvoor we zo weinig mogelijk afhankelijk zijn van anderen. Ik dank u.

  Mathieu Bihet:

  Monsieur le président, chers collègues, aujourd'hui, la Belgique pose un acte fort; un acte par lequel notre pays décide de reprendre en main son avenir énergétique pour garantir sa sécurité d’approvisionnement.

  Pendant trop longtemps, nous avons hésité. Trop longtemps, nous avons été dépendants. Alors que les repères géopolitiques se redessinent profondément, cela n’est plus tenable. L’énergie est une question de puissance. L’énergie est une question de sécurité. Mais l’énergie est aussi une question de prospérité.

  Aujourd'hui, la Belgique a décidé de ne plus être spectatrice. En engageant cette démarche, nous faisons le choix ambitieux de la maîtrise, de la responsabilité, mais surtout – et c’est ce qui manquait – d’une vision à long terme.

  Il y a moins d’un an, ce Parlement adoptait la loi qui ouvrait le champ des possibles. L’ouverture des négociations officielles avec ENGIE est possible parce que vous avez permis cette voie.

  Aujourd'hui, nous actons une étape importante: la suspension des activités de démantèlement. Elle vise à préserver toutes les options, à protéger la valeur de nos actifs et à donner à la Belgique le temps et les moyens de décider en pleine connaissance de cause.

  Pour faire du nucléaire en Belgique, nous devons disposer des outils, des compétences et de l’expertise.

  Wij hebben een keuze gemaakt, een keuze voor onze toekomst in kernenergie. We doen dat niet voor onszelf of uit electorale overwegingen. De wet op de kernenergie werd met een heel erg ruime meerderheid goedgekeurd. Ons beleid voeren wij over partijgrenzen heen, over taalgrenzen heen en over politieke grenzen heen. Ons handelen staat in het teken van het algemeen belang en heeft tot doel de welvaart van ons land te versterken, zowel in het noorden als in het zuiden.

  Mon équipe et celle du premier ministre, que je remercie chaleureusement ici, ont travaillé et travailleront encore sans relâche.

  Chers collègues, nous ouvrons le champ des possibles. Nous voulons une Belgique qui produit davantage d'électricité qu'elle n'en dépend. Nous voulons une production massive d'énergie décarbonée.

  Ik wil echter duidelijk zijn: de intentieverklaring is een eerste stap, het begin van een traject dat we voor vele maanden aangaan. De gesprekken zullen veeleisend zijn en er zal een grondige analyse gemaakt worden. Er zal geen definitieve beslissing worden genomen zonder stevige garanties.

  Une chose est certaine, aujourd'hui le cap est fixé: une Belgique capable de soutenir son industrie avec une énergie compétitive; une Belgique qui atteint ses objectifs climatiques sans sacrifier sa prospérité; une Belgique qui croit en son savoir-faire, en ses ingénieurs, en son excellence scientifique et technologique. Et ce choix est un choix de confiance dans notre capacité à maîtriser des technologies complexes, de confiance dans notre industrie, de confiance dans nos talents et, surtout, de confiance dans notre avenir.

  Et à ceux qui doutaient encore de la place du nucléaire dans notre pays, je le dis sans détour: le débat appartient désormais au passé, le temps est aujourd'hui à l'action. La Belgique ne subira plus son avenir énergétique. À partir d'aujourd'hui, elle le construit.

  Bert Wollants:

  Dank u wel, mijnheer de eerste minister. Dank u wel, mijnheer de minister. Wat ik hier in de zaal gehoord heb, leert mij dat er een zeer ruim draagvlak is om kernenergie in onze energiemix op te nemen.

  Wij zullen alsmaar vaker kernenergie gebruiken; we hebben die energie nodig om onze welvaart veilig te stellen, onze industrie aan te drijven en onze gezinnen met stroom te bevoorraden. Dat wil zeggen dat we het traject moeten starten.

  Vandaag starten we een traject dat inderdaad niet makkelijk zal zijn, want onze voorgangers hebben het ons niet makkelijk gemaakt. Met dat traject kijken we naar de toekomst. We hadden dat al jaren geleden moeten opstarten, maar we kunnen niet terug in de tijd. We moeten vooruit. We moeten inderdaad die stap doen.

  Voor iedereen hier, op één partij na, is het orderwoord dat we vooruit moeten en dat kernenergie een deel is van onze energiemix. Laten we daar met zijn allen achterstaan en de regering vooruit stuwen in haar betrachting onze energie veilig te maken voor de toekomst.

  Marc Lejeune:

  Merci monsieur le ministre et monsieur le premier ministre. Dans le nucléaire, il faut déclencher, et surtout maîtriser, une réaction en chaîne. Aujourd'hui, nous pouvons maîtriser notre avenir. Nous avons dans le passé délégué notre souveraineté à une multinationale au sein de laquelle on ne maîtrisait plus rien. Aujourd'hui, nous corrigeons cette erreur.

  Cela demande du courage et de l'audace. Mais nous avons, dans notre pays, une histoire forte et des compétences évidentes dans ces matières nucléaires. Aujourd'hui, nous reprenons véritablement notre avenir en main. Cette reprise de nos installations nucléaires entraîne effectivement de grandes responsabilités, mais c'est le propre d'un gouvernement qui prend ses responsabilités et qui s'assume. Nous lui souhaitons plein succès.

  Steven Coenegrachts:

  Dank u voor de antwoorden, mijnheer de premier, mijnheer de minister. We staan vandaag inderdaad aan het begin van een lang, maar ook zeer onzeker traject. We zijn niet zeker van de uitkomst. We weten niet waar het zal eindigen. We weten niet of het überhaupt mogelijk zal zijn om met ENGIE tot een akkoord te komen.

  Ik wil u daarbij alle succes wensen, maar ik vraag u toch ook om over een plan B na te denken. Wat als het niet lukt? Wat als men niet slaagt? Als we er allemaal van uitgaan dat alles al beklonken is, zit ENGIE pas echt in een zetel. U moet op elk moment neen durven te zeggen, omdat het onder de voorgestelde voorwaarden niet kan. Blijf dus voorzichtig en sluit die deal onder de juiste voorwaarden. We zullen dat de volgende weken zeker samen opvolgen.

  Roberto D'Amico:

  Monsieur le ministre, vous reconnaissez officiellement que laisser les secteurs de l'énergie au privé était une erreur. C'est déjà une victoire en soit. Aujourd'hui, voir des libéraux reconnaître que laisser l'énergie au privé est une erreur, c'est un beau cadeau!

  Le secteur de l'énergie est crucial pour les gens, pour l'industrie et pour le climat. On ne peut pas laisser un secteur aussi important au privé. Ce que vous proposez aujourd'hui, ce n'est pas de reprendre le contrôle sur le secteur pour assurer des prix bas et des investissements pour la transition, mais de nationaliser les pertes et les risques, en privatisant les profits. Je vous le redis pour la cinquième fois, ce sont encore les travailleurs qui vont payer. Nous ne sommes pas d'accord avec ça.

  Jean-Marie Dedecker:

  Premier, na 25 jaar energiebeleid van paars-groen zitten we momenteel met de grootste CO 2 -uitstoot en de duurste energie. Later op de agenda volgen vragen over de verhuizing van de petrochemie. Voor onze gas betalen we vier keer de prijs die de rest van Europa betaalt wegens het hier gevoerde beleid.

  Daarom feliciteer ik u, echt waar, met de beslissing om eindelijk opnieuw de overstap te maken naar kernenergie. We hebben de kennis. Laat u niet in de zak zetten door de Fransen. We hebben de kennis. Haal die 450 ingenieurs die nu in Gravelines werken, in Duinkerke, en die vroeger in Doel zaten, terug. Zij kunnen het. Oude kerncentrales die stil lagen, zijn al opnieuw opgestart. Ga maar eens kijken naar Three Mile Island in Amerika. Laat u dus niet in de zak zetten. Ik weet dat het kwaad kersen eten is met de Fransen, aangezien zij, dankzij iedereen die hier voor mij zit, dat contract hebben afgesloten dat ontzettend nefast is voor ons. Ik wens u veel succes.

  Phaedra Van Keymolen:

  Heren ministers, met cd&v zeggen we vandaag ja. Een ja-woord is echter geen blanco cheque. We verwachten een deal die strategisch sterk en transparant is, want het huwelijk moet ook op lange termijn standhouden. Dat is althans de bedoeling. Maak dus werk van dat akkoord. Ga voor de bijkomende verlengde openingsduur van de jongste centrales. Maak ook werk van die nieuwe generatie reactoren en zet de turbo op hernieuwbare energie in het kader van onze energiemix en onze strategische onafhankelijkheid. Hoe sneller we onafhankelijk worden, hoe beter.

  Christophe Bombled:

  Monsieur le premier ministre, monsieur le ministre de l’Énergie, le groupe MR salue cette étape décisive. En effet, l’État fait le choix de la responsabilité. Oui, le choix de la responsabilité, avec un double objectif à long terme: la sécurité d’approvisionnement et la compétitivité de notre économie.

  Nous concrétisons ainsi la vision que nous défendons depuis des années. Quelle est-elle? Eh bien! c’est celle d’un État stratège, qui sécurise une énergie bas carbone, fiable et maitrisée, au service des ménages, des entreprises et du climat.

  François De Smet:

  Merci pour vos réponses.

  Je tiens à relever trois choses. Tout d'abord, vous avez parlé d’une étude approfondie de l’outil à réaliser par des experts indépendants. Je serais assez intéressé de savoir de qui il s’agit. Ce serait précieux.

  Ensuite, j’entends l’idée que cela n’aboutira pas nécessairement à une charge en plus pour l’État belge, vu les provisions existantes. Ce serait la moindre des choses, puisque ces réacteurs ont effectivement déjà été amortis plusieurs fois .

  Enfin, je suis heureux, monsieur Bihet, que le MR conçoive désormais qu’il est possible de gérer publiquement avec efficacité. Petite devinette. Qui a dit: "L’État est le plus mauvais actionnaire du monde"? C'était M. Bouchez au sujet de Proximus. Je vous remercie pour ce virage prometteur.

  Oskar Seuntjens:

  Mijnheer de eerste minister, mijnheer de minister, het is goed dat de verschillende pistes worden bekeken. Dat de politiek het niet bij woorden houdt maar ook concrete acties onderneemt, is nog beter. De federale regering gaat nu onderhandelen met ENGIE. De Vlaamse regering heeft een belangrijk akkoord afgesloten over Ventilus, wat nodig is om de elektriciteit van zee aan land te brengen. Natuurlijk moeten we ook verder bouwen aan de Prinses Elisabethzone, de windmolens op zee, zodat we onze burgers en bedrijven kunnen blijven verzekeren dat er ook in de toekomst zekere, duurzame en betaalbare energie zal zijn in dit land.

  Barbara Pas:

  Eindelijk deelt men het standpunt van het Vlaams Belang dat kernenergie de beste garantie is voor duurzame, betrouwbare en betaalbare energie.

  Aan iedereen die hier vandaag zo blij is dat er eindelijk iets gebeurt wat eigenlijk 10 jaar geleden al had moeten gebeuren, het is door uw wanbeleid dat dit vandaag veel meer zal kosten aan de belastingbetaler. Die onnodige afbraak herstellen kost geld. U moet dat trouwens niet op de vorige regering steken, onder Vivaldi was het kalf allang verdronken. De laatste kans om die kernuitstap terug te draaien was onder de Zweedse regering. Toen vond de N-VA dat echter geen breekpunt waard.

  Energie in eigen handen houden is een goede zaak, maar het zou nog beter en duurzamer zijn als u dringend werk maakt van nieuwe, moderne Vlaamse kerncentrales. Ik zou daar aan de overkant ook eens werk van maken, premier.

  Jeroen Van Lysebettens:

  Collega's, ik kan het eigenlijk niet beter zeggen dan minister Bihet: c’est une choix de confiance, vertrouwen dat we deze keer met ENGIE wel een deal kunnen sluiten die goed is voor de begroting, vertrouwen dat de MR-ministers, zoals Bihet en Marghem, deze keer wel extra capaciteit zullen ontwikkelen, vertrouwen dat de overheid kerncentrales kan uitbaten waarvan de privé zegt dat ze niet meer te redden zijn. Collega's, ondertussen krijg ik op mijn eenvoudigste vragen geen antwoord. Hoeveel kost deze tijdelijke deal? Wie zal die onafhankelijke studies doen? Op welke businesscase baseert men zich? Daarover blijft het stil. Dat geeft mij alvast vertrouwen in één ding, het zal ons allemaal heel veel geld kosten. Ondertussen zullen de partijen van de meerderheid de besparingen nog wat verder aandraaien, zodat het de burger zal zijn die hier dubbel voor zal betalen. Als het van ons afhangt, zal dat niet gebeuren.

• Vraag: Het jobverlies in onze maakindustrie (Q56001638P)

  Vraag: De 1 meivieringen en de aanvallen van de arizonacoalitie op de werknemers (Q56001644P)

  Vraag: De taskforce voor Volvo Car Gent (Q56001650P)

  Vraag: De toekomst van de maakindustrie en de taskforce voor Volvo Car Gent (Q56001652P)

  Vraag: De Belgische maakindustrie (Q56001654P)

  Vraag: De modernisering van de arbeid, met de uitbuiting van de werknemers (Q56001655P)

  Vraag: De 1 meivieringen en het jobverlies in de maakindustrie (Q56001656P)

  economie en werk

  Het jobverlies in onze maakindustrie
  De 1 meivieringen en de aanvallen van de arizonacoalitie op de werknemers
  De taskforce voor Volvo Car Gent
  De toekomst van de maakindustrie en de taskforce voor Volvo Car Gent
  De Belgische maakindustrie
  De modernisering van de arbeid, met de uitbuiting van de werknemers
  De 1 meivieringen en het jobverlies in de maakindustrie
  De toekomst van de Belgische maakindustrie, arbeidsmodernisering en werknemersrechten summaryExplanation

  Gesteld door

  N-VA Lieve Truyman
  Ecolo-Groen Sarah Schlitz
  Vooruit Anja Vanrobaeys
  PVDA-PTB Robin Tonniau
  cd&v Tine Gielis
  PS Sophie Thémont
  VB Kurt Moons
  

  Beantwoord door

  N-VA Bart De Wever (Eerste minister)
  MR David Clarinval (Minister van Werk, Economie en Landbouw)
  

  op 30 april 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De discussie draait om de toekomst van de Belgische industrie en arbeidsmarkt, met Volvo Gent en Nike Laakdal als pijnpunten waar duizenden jobs op de helling staan. Critici (o.a. PS, Vooruit, PVDA) bekritiseren de regering-De Wever voor verzwakte arbeidsrechten (uitbreiding nachtwerk, flexibele contracten, lagere werkloosheidsuitkeringen) en verlies aan koopkracht, terwijl ze bedrijven bevoordelen met belastingverlagingen en subsidies—zonder garantie op jobbehoud. De regering (N-VA, MR) verdedigt haar competitiviteitsplan (loonkostenverlaging, energiekortingen, taskforces voor Volvo/Nike) als noodzakelijk om industrie te behouden, maar ontkent dat sociale afbouw de oplossing is; De Wever benadrukt discrete bedrijfsdialogen en langetermijninvesteringen (bv. e-mobiliteit), terwijl Clarinval wijst op 1 miljard euro loonkostenverlaging en hervormingen zoals flexi-jobs. Kernconflict: Welvaartcreatie vs. sociale bescherming—moet België concurreren via lagere lasten (regering) of sociale normen versterken (oppositie) om jobs en koopkracht te redden?

  Lieve Truyman:

  Mijnheer de premier, mijnheer de minister, sinds jaren vormt de industrie in ons land een fundament voor onze welvaart en werkgelegenheid. Geopolitiek zitten wij echter in woelig water. Dat vertaalt zich jammer genoeg in een onstabiele economie, die steeds grotere uitdagingen met zich brengt, met name veel te dure energie, torenhoge loonlasten en een gigantische regeldruk. Investeringen blijven uit en ons concurrentievermogen daalt. Ons fundament dreigt te barsten. Dat horen wij in het hele economische landschap, van de auto-industrie tot de chemie- en farmasector.

  De industrie ligt u na aan het hart, maar de erfenis is niet min. De arizonaregering pakt het anders aan. Mijnheer de premier, in februari 2026 bracht u in Antwerpen en in Alden Biesen de Europese leiders samen om de competitiviteit van onze industrie te bespreken. U gaat geen moeilijke uitdagingen uit de weg. U gaat in gesprek met Engie om het nucleaire park opnieuw over te nemen. Er is ook een taskforce opgericht rond Volvo Cars Gent om de toekomst van de site en de jobs van meer dan 6.000 werknemers te verzekeren. U en uw regering kijken dus niet de kat uit de boom.

  De arizonaregering gaat proactief te werk en biedt opnieuw opportuniteiten. Wij zijn het erover eens dat onze productiviteit omhoog moet. Alleen op die manier kunnen wij werkzekerheid bieden en jobs behouden. Daarop moet de focus liggen op de Dag van de Arbeid.

  Ik heb slechts één vraag. Welvaart is de ruggengraat van onze samenleving. Hoe krijgen wij onze welvaartcreatie opnieuw op kruissnelheid?

  Sarah Schlitz:

  Monsieur le premier ministre, monsieur le ministre à la veille du 1 er mai, que le MR s'apprête à fêter à Blegny-Mine, je vous ai préparé un petit briefing. Il sera peut-être utile aussi pour M. le premier ministre, qui y fera peut-être une apparition surprise.

  Le charbonnage a été ouvert en 1779. On y travaillait 12 heures par jour, même la nuit, sauf le dimanche et les jours fériés. Évidemment, ces jours n'étaient pas rémunérés, ni les jours de non-travail ni les jours de maladie. Les enfants descendaient à la base dans la mine dès huit ans. Puis l'âge minimum a été progressivement relevé à 10 ans, puis à 12 ans, puis à 15 ans, puis à 18 ans seulement en 1983. C'est récent.

  Le travail de nuit dans la mine a été interdit pour les jeunes dès 1889, puis dans tous les secteurs dans les années 70.

  Les travailleurs se sont organisés, ils se sont battus pour défendre leurs droits, pour avoir le droit de grève, pour la journée de huit heures, pour des congés payés, pour des primes de nuit; bref, pour pouvoir protéger leurs droits et dégager du temps pour eux. Dans ce Parlement, des générations de ministres, de parlementaires, se sont succédé pour faire ce travail de synthèse entre les besoins et les intérêts de différents groupes présents dans la société, et trouver un équilibre.

  Mais aujourd'hui, force est de constater qu'il n'y a qu'un certain patronat qui obtienne voix au chapitre dans votre travail. Le travail de nuit est réintroduit dans tous les secteurs, le travail du dimanche revient, l'assurance chômage est également réduite, l'augmentation du temps de travail est généralisé, et on assiste à la multiplication de différentes formes de travail précaires.

  À la veille du 1 er mai, alors qu'une manifestation nationale d'ampleur se prépare, que les mouvements sociaux se déclenchent chez Aldi, chez bpost, chez les pilotes d'avions, dans les écoles, réalisez-vous que les travailleurs et les travailleuses n'ont pas voté pour ce programme? (…)

  Anja Vanrobaeys:

  Mijnheer de premier, mijnheer de minister, Joran woont net zoals ik in Aalst en werkt bij Volvo. De voorbije week stond hij om vier uur ’s ochtends op, klaar voor de werkdag, net zoals zijn collega’s. Op de radio hoorde hij zijn baas vertellen dat er een probleem is met Volvo Gent. Alle alarmbellen gingen af. Volvo is immers meer dan een autofabriek. Het is de levenslijn voor Joran, voor zijn 6.500 collega’s en voor de duizenden gezinnen bij de toeleveranciers, die afhankelijk zijn van wat daar van de band rolt. Als die band stopt met draaien, weten we wat er gebeurt. We hebben dat gezien bij Renault Vilvoorde, Opel Antwerpen, Ford Genk en Audi Brussel. Dat zijn sociale drama’s, levenslange littekens.

  Vandaag gaat het om meer dan een bedrijfsbeslissing. Onze industrie staat onder druk door een internationale handelsoorlog, importtarieven, de oorlog in Iran en stijgende energieprijzen. Dat sijpelt door naar de werkvloer in Gent. Onze werknemers dreigen opnieuw de prijs te betalen voor de waanzin van Trump. Volvo Gent is net wat België nodig heeft: vakmanschap, kennis en innovatie. We moeten er alles aan doen om de laatste autofabriek in België te behouden.

  Hoe zult u ervoor zorgen dat vandaag niet het einde van een tijdperk wordt, maar het begin van een sterk en innovatief industriebeleid, zodat de industrie in België blijft, met goede jobs?

  Robin Tonniau:

  Mijnheer De Wever, morgen zal ik 1 mei vieren in Gent, aan de Zuid en onder de schaapstal. Ik zal daar naar strijdbare speeches luisteren en de Internationale zingen met kameraden, maar ik zal daar ook een pintje drinken met mijn oud-collega’s van Volvo en met syndicalisten van Volvo en de toeleveringsbedrijven.

  Ik heb daar zelf zeven jaar gewerkt, bodies gekapt, vloeren gelast, kofferrubbers gemonteerd en pedalen gestoken, allemaal werk dat ik met mijn twee handen heb uitgevoerd. Ik heb vroege en late shifts en de vaste nacht gedaan. Vorig jaar hebben ze bij Volvo Cars Gent alleen al 212.000 auto’s gebouwd. Kunt u zich dat voorstellen? Die werknemers bekopen dat met hun gezondheid. Dat is hard werk, zowel fysiek als mentaal, en die arbeiders verdienen niet te veel. Ze hebben al loon ingeleverd, ze werken al langer en hun pauzes zijn al ingekort.

  Mijnheer De Wever, u moet eens opzoeken hoeveel winst Volvo Cars Gent de jongste jaren heeft geboekt dankzij het werk van die arbeiders en hoe weinig van die winst terugvloeit naar de arbeiders zelf. Wat heeft Volvo immers gedaan? Het heeft al die winsten vanuit Gent gebruikt om een nieuwe fabriek te bouwen in Slovakije. Nu die fabriek in Slovakije bijna klaar is, zegt Volvo dat het met een groot probleem van overproductie zit.

  Mijnheer De Wever, iedereen had dat hier zien aankomen. Die winsten uit Gent hadden in Gent geïnvesteerd moeten worden, in nieuwe technologie, zoals die megacasting.

  Mijnheer de premier, wat is uw visie op onze maakindustrie? Hoe zult u de tewerkstelling bij Volvo Cars Gent veiligstellen?

  Tine Gielis:

  Heren ministers, gisteren ging een schokgolf door Laakdal en de Kempen toen Nike aankondigde dat 325 jobs op de helling staan, boven op de 411 jobs waarvan eerder al werd aangegeven dat ze bedreigd zijn. Nike is met een tewerkstelling van bijna 5.000 mensen een enorm belangrijke werkgever in onze streek. Die aankondiging betekent helaas dat er vanmorgen in honderden gezinnen stiltes zijn gevallen aan de ontbijttafel en dat vele honderden werknemers een slapeloze nacht achter de rug hebben en zich bijzonder onzeker voelen over wat de toekomst voor hen zal betekenen.

  Als burgemeester van Laakdal raakt die situatie me persoonlijk erg en heb ik tal van bezorgde berichten ontvangen. Ik ben zelf in gesprek met de directie en hoor zowel van hen als van de vakbonden dat ze alle kansen willen geven aan het sociaal overleg. Het is bijzonder belangrijk dat ieders stem wordt gehoord en dat er samen wordt nagedacht over de toekomst van dat mooie bedrijf. Ik hoop dan ook dat er snel duidelijkheid komt voor alle betrokkenen.

  Dat nieuws komt echter in een periode van grote economische onzekerheid in verschillende sectoren. De voorbije weken hebben we het al gehad over de chemiesector en ook de toekomst van Volvo Gent staat vandaag hoog op de politieke agenda.

  Heren ministers, voor cd&v is het duidelijk: we mogen de maakindustrie en de logistieke sector in dit land niet loslaten. We moeten blijven inzetten op maximaal jobbehoud. Mijn vraag aan u beiden is dan ook of u bereid bent om dat dossier van zeer nabij op te volgen. Dank u wel.

  Sophie Thémont:

  Monsieur le premier ministre, monsieur le ministre, demain, ce sera le 1 er mai. Les travailleurs vont littéralement crouler sous le poids des cadeaux gouvernementaux. Nous ne savons, du reste, par où commencer parce que nous n'avons que l'embarras du choix.

  Vous promettez un double saut d'index, alors que les prix explosent et qu'on annonce une inflation de 4 %. Cadeau! Vous généralisez le travail de nuit et vous supprimez les primes entre 20 et 23 h pour tous les secteurs de la distribution, entraînant des pertes jusqu'à 500 euros par mois. Cadeau! Vous réintroduisez la période d'essai et vous limitez le préavis afin qu'on puisse licencier encore plus facilement. Encore un cadeau! Vous réduisez la durée minimum du contrat de travail, trois heures par semaine, de sorte que les travailleurs n'auront plus qu'à cumuler les petits contrats et s'épuiser sans aucune sécurité de revenu. Cadeau! Vous encouragez les heures supplémentaires sans sursalaire ni cotisations sociales. Cadeau! Vous autorisez l'ouverture des commerces sept jours sur sept, si bien que les travailleurs n'auront plus de vie. Encore une cadeau! Vous instaurez un malus pension et vous durcissez les conditions de carrière: travailler plus longtemps pour gagner moins. Cadeau! Vous ne prenez plus en compte la pénibilité des métiers pour la pension. Et je rappelle quand même que nous serons encore le seul pays d'Europe dans ce cas. Donc, se tuer au travail et travailler plus longtemps, c'est encore un cadeau!

  Messieurs les ministres, c'est donc cela, votre modernisation du travail, vos récompenses accordées aux travailleurs. Ma question est très simple: qu'allez-vous encore leur offrir dans les prochains mois?

  Kurt Moons:

  Heren ministers, morgen is het 1 mei, de Dag van de Arbeid, een dag die het Vlaams Belang vanuit de traditie van ons volksnationalisme al jaar en dag viert, met aandacht voor de koopkracht, de waardigheid en de zelfontplooiing van de werkende Vlaming. We zien echter telkens opnieuw hetzelfde. Degenen die zich het luidst opwerpen als verdedigers van de werkende mens, vergeten diezelfde werkende mens zodra ze aan de beleidsknoppen zitten.

  Ook de regering-De Wever heeft voor de werkende mens vooral één boodschap: u mag werken, u mag betalen en u mag vooral niet te veel terugverwachten. Met de programmawet haalt u via de centenindex en een reeks nieuwe belastingen opnieuw geld uit de zakken van de vijf miljoen werkenden in dit land, die vorige week trouwens al werden afgescheept met een bijzonder beperkte energiesteun. Tegelijk kreunen onze bedrijven onder torenhoge loon- en energiekosten. Volvo Gent, waar 6.500 jobs op de helling staan, is daarvan een pijnlijk voorbeeld. Intussen zitten we met de grootste faillissementsgolf in jaren.

  Ik vraag mij af wat een Volvo taskforce vol ministers baat, als u aan de basis niets anders doet dan extra belastingen verzinnen. Wat baat het om nachtarbeid extra te belasten, terwijl net die bedrijven nachtarbeid nodig hebben om competitief te blijven? Wat baat het om de indexering van werknemers via de centenindex af te romen en naar extra sociale bijdragen door te sluizen?

  Mijnheer de minister, een welvarende bevolking bestaat slechts dankzij sterke, productieve bedrijven die jobs creëren, investeren en hun personeel degelijk kunnen vergoeden. Ik heb hierover twee vragen. Wanneer maakt u eindelijk werk van een ernstig, regionaal aangepast arbeidsmarktbeleid dat de koopkracht van de burger echt kan beschermen? Wanneer gaat u eindelijk snoeien in de overheidsuitgaven, in plaats van telkens opnieuw te graaien in de portefeuille van de hardwerkende burger?

  Bart De Wever:

  Chers collègues, je vous remercie pour vos questions. Le ministre de l’Économie et de l’Emploi, mon ami David, y répondra dans un instant de manière plus détaillée et approfondie.

  Je me limiterai aux questions concernant la task force et aux considérations générales. Je peux confirmer qu’au début de cette année, une task force a été créée sous ma direction afin d’engager un dialogue stratégique et structurel avec Volvo Cars.

  Avec son usine de Gand, Volvo est l’un des plus grands employeurs industriels de notre pays et également le dernier constructeur automobile. La création de cette task force n’a pas été motivée par un danger immédiat, mais vise plutôt à anticiper des préoccupations plus larges concernant l’avenir de l’industrie en Europe, en particulier l’industrie automobile.

  Gelet op de bekende uitdagingen van onze industrie leek het me verstandig om met zo’n cruciale speler een open dialoog permanent gaande te houden met het oog op de lange termijn, eerder dan pas te beginnen spreken als het te laat is, zoals dat in het verleden vaak gebeurd is. We voeren ook gesprekken over maatregelen op de korte termijn, voor alle duidelijkheid. Die stellen ons in staat de problemen op de lange termijn beter in te schatten en de problemen op korte termijn goed op de radar te krijgen.

  We willen vooral ook – het is eigenlijk een positief verhaal – het economische klimaat op de best mogelijke manier faciliteren, toekomstige investeringen aanmoedigen en werk maken van een breder ecosysteem voor de elektrischewagensector. Daar hebben we wel wat troeven voor. We hebben een strategische ligging. We hebben een ontsluiting via de haven van Gent. Er is onze logistieke kennis ter zake en de kunde van onze arbeidskrachten. Dit zijn daartoe gigantische hefbomen.

  We moeten echter toegeven dat we ook zwakheden hebben. Het zou interessant zijn om daar heel diep op in te gaan, specifiek voor de betrokken fabriek en de betrokken sector, maar dat kan nu niet. Zo’n dialoog voert men in vertrouwen en dat vertrouwen is gebaseerd op discretie.

  Ik ontvang heel veel bedrijven. Voor mij had dit niet in de openbaarheid moeten komen. Er lopen heel veel permanente dialogen met bedrijven in de Wetstraat nr. 16. Men kan er dus op rekenen dat de discretie in nr. 16 altijd gegarandeerd is en gerespecteerd wordt. Dit is nu naar buiten gekomen, maar ik zou hier niet graag verantwoording afleggen over alle bedrijven en alle dialogen die we voeren. Ik begrijp de vragen, maar u moet ook mijn positie begrijpen.

  Wat de opmerking over Nike in Laakdal betreft, de onderhandelingen tussen de vakbonden en de directie zijn lopende. Dat hebt u aangehaald. Het is logisch dat we afwachten of ze resultaat opleveren, maar weet wel dat mijn deur openstaat. Ik heb de directie van Nike al ontvangen, enkele maanden geleden. Ik voelde eerlijk gezegd de bui toen al een beetje hangen. Ik heb toen ook gezegd dat mijn deur voor hen openstaat, om problemen te helpen opvolgen. Die deur blijft openstaan, voor alle duidelijkheid.

  Ik wil afsluiten met een antwoord op de algemene beschouwingen, of op het betoog dat sommigen hier hebben gevoerd. Het lijstje horrormaatregelen waarmee de regering volgens de PS bezig is, klopt niet. Ik meen dat we in feite, los van de leugenachtige dingen die verteld zijn, bezig zijn aan een lijst hervormingen die werken meer logisch en lonend maken. Dan is het aan de andere kant natuurlijk ook belangrijk om ervoor te willen zorgen dat er voldoende werkgelegenheid is die welwillende mensen in staat stelt een goede job te vinden. In die zin vind ik de verwijten uit de extreemlinkse hoek toch wel enigszins ironisch, zeker als 1 mei daarbij wordt betrokken, met allerlei slogans die oproepen tot massale stakingen.

  Sommigen menen blijkbaar nog altijd dat dit land aantrekkelijk wordt voor industriële en andere werkgevers als wij ons tot de stakingskampioen van Europa blijven kronen, wat wij zijn. De economische realiteit is volgens mij anders.

  Dans l’intérêt des travailleurs, ce gouvernement s’efforce de mener une politique qui maintient le moteur de l’emploi en marche, tout en incitant chacun à continuer à le faire tourner. Cet équilibre n’est pas toujours évident, mais avec cette large coalition, je suis convaincu qu’avec de la bonne volonté, nous pouvons continuer à trouver le juste équilibre.

  David Clarinval:

  Chers collègues, la situation de Volvo Car Gent – et plus généralement celle de toute l’industrie européenne – est au cœur de l’action du gouvernement. Elle nous interpelle également car elle touche à l’emploi, à notre tissu économique et à notre capacité à produire en Europe.

  La task force mise en place autour de Volvo Car Gent illustre l’engagement du gouvernement à préserver l’avenir du secteur automobile en recherchant, avec les acteurs concernés, des solutions pour renforcer sa compétitivité dans un contexte international exigeant. Cette démarche s’inscrit dans une stratégie plus large visant à soutenir durablement l’industrie en agissant à la fois sur les coûts, l’innovation, la formation et l’adaptation du marché du travail.

  Face à ces défis, le gouvernement agit avec détermination. Plusieurs mesures importantes ont déjà été engagées. Nous avons décidé de réduire d’un milliard d’euros les coûts salariaux afin de redonner de l’oxygène à nos entreprises et de renforcer leur capacité à investir et à créer de l’emploi.

  Wij hebben ook een energienorm ingevoerd die is aangepast aan elektro-intensieve industrieën om een competitief kader te garanderen ten aanzien van onze Europese buren. Gelijklopend wordt de arbeidsmarkt hervormd om die flexibeler, aantrekkelijker en beter aangepast te maken aan de huidige economische realiteit, iets waarover wij gisteren nog hebben gedebatteerd.

  Madame Thémont, à la longue liste que vous avez citée, vous pouvez ajouter le fait que nous avons décidé, ce matin, de transmettre au Parlement la réforme ambitieuse des flexi-jobs. Elle pourra ainsi être votée rapidement car elle est attendue.

  Met het competitiviteitsplan 2025-2030 geven we de industriële heropleving duidelijk een centrale plaats in onze economische strategie. Het werk moet doorgaan. De uitdagingen zijn talrijk en vergen standvastigheid, dialoog en ambitie.

  Al die werven moeten samen één doelstelling verwezenlijken: de competitiviteit van onze industrie duurzaam herstellen en onze arbeidsmarkt verbeteren. In aanloop naar 1 mei, het Feest van de Arbeid, is het essentieel eraan te herinneren dat het beleid van de regering erop gericht is de werkgelegenheid te beschermen en te versterken, onze werknemers te ondersteunen en een solide industriële toekomst voor ons land te garanderen. In die geest zullen we blijven handelen, met verantwoordelijkheid en vastberadenheid.

  Lieve Truyman:

  De houding en de daadkrachtige acties van de arizonaregering tonen aan dat u de urgentie voelt. ( Rumoer op de banken van de Vlaams Belangfractie ) Collega’s van het Vlaams Belang, de werknemers van Volvo lachen niet met uw houding.

  Onze troeven zijn bekend. We hebben in ons land de kennis en de innovatiekracht. Met onze havens beschikken we ook over een geografisch toegankelijke ligging, een belangrijke poort naar Europa en de wereld. Voor duizenden gezinnen en werknemers is de bezorgdheid over werkzekerheid en over een toekomstperspectief niet theoretisch, maar concreet. Ik heb er alle vertrouwen in. Blijf die belangen met overtuiging verdedigen, voor onze jobs en voor onze welvaart.

  Sarah Schlitz:

  Je vous remercie, monsieur le ministre, pour vos réponses.

  Premièrement, aujourd’hui, c'est un leurre de continuer à prétendre que le travail coûte trop cher, car, d’une part nous avons résorbé notre handicap salarial et, d’autre part, la fiscalité élevée est compensée par des milliards de subsides versés aux plus grandes entreprises.

  Deuxièmement, dans un marché néolibéral globalisé tel qu’il fonctionne aujourd’hui, nous ne pouvons pas gagner au jeu de l’affaiblissement des normes sociales et des conditions de travail. Nous devons au contraire assumer notre responsabilité de pays occidental en relevant les standards. Nous devons faire en sorte que nous ne nous retrouvions plus – comme c’est le cas aujourd’hui – avec des enfants de neuf ans travaillant dans des ateliers qui fabriquent des jeans pour Shein, pour 80 centimes par jour. Là, nous disposons de leviers pour agir. Nous ne gagnerons pas, nous ne créerons pas d’emplois en jouant ce jeu du nivellement par le bas. Ce n’est souhaitable pour personne, ni ici, ni ailleurs.

  Anja Vanrobaeys:

  Heren ministers, bedankt voor uw antwoord. De kwestie gaat inderdaad ruimer dan Volvo Car Gent. Eigenlijk luidt de fundamentele vraag of we in België nog zelf dingen zullen maken dan wel enkel nog zullen invoeren, en worden we afhankelijk van wereldleiders die elke dag van koers veranderen. Het Vlaams Belang toetert hier wel veel, maar is wel al jaren bevriend met Trump, die onze welvaart bedreigt. Waarover gaat het hier in de eerste plaats? Het gaat over zovele mannen en vrouwen die in vroege en late ploegendienst werken en onze band laten draaien. Zij zijn de motor van onze economie.

  Morgen is het 1 mei, de Dag van de Arbeid. Voor Vooruit is het duidelijk. Een sterk industriebeleid is een sociaal beleid. Investeren in onze fabrieken beschermt onze gezinnen, onze koopkracht en onze toekomst. Daarvoor neemt Vooruit zijn verantwoordelijkheid. Daarvoor zal Vooruit altijd strijden, niet alleen morgen op 1 mei, maar elke dag opnieuw.

  Robin Tonniau:

  Vooreerst herinner ik de heer Moens van het Vlaams Belang eraan dat 1 mei geen feestdag is van de Vlaamse nationalisten. Het is een feestdag van de arbeiders. Op 1 mei zingen we de Internationale. Op 1 mei zingen we antifascistische liederen. Het is onze feestdag. Het is de feestdag van de socialisten, een strijddag. Het is een strijddag voor tijd, voor loon en voor goede werkomstandigheden, voor alle arbeiders wereldwijd.

  Mijnheer De Wever, wat Volvo Car Gent betreft, als we willen dat elektrificatie werkt, als we willen dat er een afzet is voor die wagens in ons land, moeten we dat plannen. Waar is het plan? Waar zijn de laadpalen? Waar is de infrastructuur? Bovendien zijn de wagens die verkocht worden, veel te duur. We moeten dat eigenlijk (…)

  Tine Gielis:

  Mijnheer de premier, ik onthoud dus vooral dat uw deur openstaat, ook voor Nike. Dat stemt mij alleszins tevreden, want het is en blijft onze rol en opdracht als overheid en beleidsmakers om de juiste omstandigheden te creëren waarin bedrijven, in welke sector dan ook, kunnen groeien en bloeien. Daar worden we inderdaad allemaal beter van.

  Het thema van dit debat is weerom een eyeopener. We moeten elkaar hierin kennen en net daarom is sociaal overleg zo belangrijk. Overheid, werkgevers en werknemers hebben een gedeeld belang. We moeten zorgen voor bloeiende bedrijven die kwalitatieve jobs in onze regio opleveren. Laten we daar samen voor blijven gaan.

  Sophie Thémont:

  Je trouve, monsieur Clarinval, votre humour déplacé. Vous m'avez en effet rappelé que j'avais oublié la flexibilité dans ma liste. Vous connaissez le nombre de faillites, qui atteint un record actuellement: 3 048 entreprises ont déposé le bilan au premier trimestre 2026, et 34 238 emplois ont été perdus en 2025!

  Toutes vos réformes de modernisation du travail, comme vous dites, c'est un chèque en blanc pour l'exploitation sans limite des travailleurs. La démolition pure et dure des acquis sociaux. Et, en plus, vous êtes incapable de préserver l'emploi. On vient de parler de Volvo, mais je peux aussi vous parler des fonderies liégeoises, où 140 emplois ont été perdus chez Marichal Ketin. Alors, oui, nous continuerons ici à nous battre et à défendre les travailleurs et les travailleuses!

  Kurt Moons:

  Mijnheer de minister, een echt regionaal arbeidsmarktbeleid, met financiële verantwoordelijkheid voor de gewesten, dat zou pas verandering brengen voor de hardwerkende burgers in dit land. Dat staat echter niet in het regeerakkoord en werd ook niet geëist door de N-VA. Wat wel in dat akkoord staat, is duidelijk, namelijk extra accijnzen, extra belastingen en speciaal voor Volvo en Nike een verhoging van de lasten op ploegenarbeid en nachtwerk. Daarbovenop komt nog de centenindex.

  De regering-De Wever is geen hervormingsregering, maar een belastingregering. Ze beweert dat het geld op is maar er zit nog genoeg vet op de soep. Denk aan de migratiefactuur, aan het leefloon voor niet-Belgen en aan het uitblijven van een aparte sociale zekerheid voor migranten, zoals die in Denemarken werd gerealiseerd, met socialisten trouwens. De Vlamingen zijn de meest gepluimde kippen van Europa. Zij zijn het beu te moeten opdraaien voor een asociaal beleid dat werkenden belast en profiteurs ontziet.

  Wanneer komt eindelijk de hoogstnodige ommezwaai?

  Voorzitter:

  Ik bevrijd de premier van zijn opdracht hier in de plenaire vergadering. De heer Clarinval moet echter nog even blijven.

• Vraag: De prijsindex en de automatische loonindexering (Q56001657P)

  economie en werk

  De prijsindex en de automatische loonindexering
  

  Gesteld door

  PS Patrick Prévot
  

  Beantwoord door

  MR David Clarinval (Minister van Werk, Economie en Landbouw)
  

  op 30 april 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Patrick Prévot bekritiseert minister Clarinval scherp voor diens indexhervorming, die volgens hem werkenden zoals "Sarah" (40, ingenieur) jaarlijks >€1000 kost (€23.065 op 20 jaar), terwijl syndicaten, werkgevers en burgers de maatregel massaal afwijzen – hij noemt het "mépris" en eenzijdig bestuur zonder sociaal overleg. Clarinval verdedigt de beperkte indexering (plafond €4000) als noodzakelijk voor budgettaire houdbaarheid en wijst de G10-alternatieven af omwille van juridische risico’s en discriminatie tussen publieke/private sector, maar belooft wel overleg – zonder concrete toegevingen. Prévot val het MR aan als "anti-arbeiderspartij" en spot met de Robin Hood-vergelijking van partijleider Bouchez, die volgens hem "de zakken van werkenden leegt" in plaats van rijk te bestraffen. De kern: conflict over koopkrachtbehoud vs. bezuinigingsdogma, met diepe wantrouwen in de regering.

  Patrick Prévot:

  Monsieur le ministre, demain, c'est le 1 er mai, la fête du travail. Soyons clairs, avec vos mesures, les travailleurs ne seront pas vraiment à la fête.

  J'aimerais d'ailleurs savoir ce que vous comptez dire à Sarah, 40 ans, ingénieure dans la chimie, quand elle verra qu'avec votre double saut d'index partiel, elle va perdre plus de 1 000 euros par an.

  Nous avons fait les calculs – cela aide parfois, vous devriez essayer. Plus de 1 000 euros en moins, chaque année, c’est 23 065 euros en 20 ans. Pour quelqu'un qui travaille, pour quelqu'un qui se lève tôt – contrairement aux députés MR –, pour quelqu'un qui paie ses impôts également; bref, pour quelqu'un qui contribue à l'économie de ce pays, c'est cela votre fête du travail!

  Des exemples comme Sarah, il y en a des milliers d'autres. Des jeunes qui démarrent, des familles qui comptent chaque euro, des travailleurs pauvres, des visages qu'on croise tous les jours.

  Et vous, vous persistez, seul contre tous. Hier, vous avez signé le nouvel indice des prix, 4 % d'inflation. Face à cela, votre réforme, personne n’en veut. Les syndicats la refusent. Vous me direz, quoi de plus normal? Les employeurs, les patrons la refusent également. Il est rare qu’ils soient d'accord, dans ce pays.

  Ils ont même fait une proposition commune, une proposition unanime; mais vous vous êtes assis dessus. Vous ne les avez pas reçus. Pas de dialogue, pas d'écoute. Vous décidez seul.

  Ce n'est pas de la fermeté, monsieur le ministre. C'est du mépris. Du mépris pour les travailleurs, du mépris pour les employeurs, du mépris également pour le dialogue social qui nous est cher.

  Aujourd'hui, vous isolez votre gouvernement; vous gouvernez contre votre population. Ma question sera simple, monsieur le ministre. Quand allez-vous enfin écouter les personnes qui font tourner le pays?

  David Clarinval:

  Cher collègue, l'indice belge des prix à la consommation et le chiffre de l'inflation au mois d'avril n'ont pas été publiés selon la procédure habituelle, faute de consensus au sein de la Commission de l'Indice des prix. En tant que ministre de l'Économie, le dossier m'a immédiatement été transmis pour approbation. Après concertation au sein du kern, j'ai validé hier en fin de journée les calculs de l'indexation tels que calculés par les administrations compétentes, selon la méthodologie actuelle. Dans la foulée de cette validation qui a permis de lever rapidement toute incertitude sur le sujet, l'indice des prix à la consommation d'avril a été publié sur le site de Statbel. L'inflation s'élève effectivement à 4,01 % en avril 2026.

  Comme je l'ai déjà indiqué et comme repris dans l'accord de gouvernement, nous maintenons le principe de l'indexation automatique des salaires. Nous avons d'ailleurs demandé aux partenaires sociaux de remettre un avis sur le sujet pour le 31 décembre 2026.

  Le centenindex permet d'appliquer une indexation classique sur les salaires jusqu'à 4 000 euros, afin de préserver intégralement le pouvoir d'achat des travailleurs concernés. Pour la partie des rémunérations qui dépassent ce seuil, l'indexation est plafonnée.

  Concernant l'accord du Groupe des Dix, les impacts juridiques et budgétaires ont été évalués par les administrations compétentes, soit le Bureau du Plan, le SPF Sécurité Sociale et l'ONSS. Selon ces analyses, la proposition du Groupe des Dix présente des risques juridiques importants, principalement sur le plan de la discrimination entre le secteur privé et le secteur public, notamment dans les secteurs présentant les deux composantes comme les hôpitaux, ou en matière de répartition des compétences. Le Bureau du Plan a également mis en exergue l'impact budgétaire important de cette proposition qui met à mal l'exercice d'assainissement durable des finances publiques. C'est la raison pour laquelle le gouvernement n'a pas suivi cette proposition.

  Pour répondre à votre question, nous recevrons le Groupe des Dix très prochainement au sein du gouvernement pour évoquer ce dossier.

  Patrick Prévot:

  Monsieur le ministre, peu de souffle, peu de vision, peu d'entrain et peu d'envie! Mais le 1 er mai, vous aurez l'audace de fêter le travail. Vous n'êtes pas le parti du travail et encore moins le parti des travailleurs. Pourtant, votre parti, le MR, m'a fait beaucoup rire ce matin en lisant dans la presse. Votre président de parti, Georges-Louis Bouchez, se comparait à Robin des Bois. On savait qu'il n'aimait pas beaucoup lire, mais on pensait tout de même qu'il savait de quoi parlent les livres de Robin des Bois. Monsieur le ministre, Robin des Bois est celui qui prend aux riches pour donner aux pauvres. Avec ce gouvernement, vous faites tout l'inverse, vous faites les poches de travailleurs, des pensionnés, des indépendants et des personnes qui ont eu un accident de vie. Un peu de sérieux, se prendre pour Robin des Bois lorsqu'on s'appelle Georges-Louis Bouchez, c'est aussi absurde qu'un premier ministre séparatiste qui chante la Brabançonne!

• Vraag: Het Kankerplan in het licht van de verwachte forse toename van het aantal diagnoses (Q56001639P)

  gezondheid en welzijn

  Het Kankerplan in het licht van de verwachte forse toename van het aantal diagnoses
  

  Gesteld door

  Les Engagés Jean-François Gatelier
  

  Beantwoord door

  Vooruit Frank Vandenbroucke (Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid)
  

  op 30 april 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Volgens Jean-François Gatelier (Les Engagés) stijgt de kankerincidentie in België tegen 2035 met 21% door slechte leefgewoonten (tabak, alcohol, voeding, UV), terwijl het verouderde Nationaal Kankerplan (2008) dringend vernieuwd moet worden; hij bekritiseert dat politieke partijen lobbybelangen (tabak, e-sigaretten, junkfood) verdedigen en eist concrete preventiemaatregelen. Minister Frank Vandenbroucke bevestigt dat een nieuw plan (2026-2030) in finale validatiefase is, met focus op preventie, vroege diagnose en nazorg, ontwikkeld door Sciensano, zorgactoren en federale entiteiten. Gatelier dringt aan op urgente actie, wijzend op 700.000 patiënten en 11 miljard extra gezondheidskosten tegen 2035, en noemt het inconsistent om langere loopbanen te eisen terwijl schadelijke industrieën ongehinderd blijven.

  Jean-François Gatelier:

  Monsieur le ministre, les dernières projections du Registre du Cancer sont préoccupantes. D'ici 2035, les cancers augmenteront de 21 % en Belgique, soit près de 93 000 nouveaux cas par an. Cela représente 44 diagnostics supplémentaires par jour, 44 personnes, 44 vies qui basculent, 44 familles confrontées à l'inquiétude à l'annonce d'une maladie grave et à un parcours de soins souvent long et difficile.

  On évoque souvent le vieillissement, c'est vrai, mais ce n'est pas suffisant. En effet, certains cancers explosent, comme le mélanome, le cancer du foie ou le cancer du pancréas. Ici, ce sont clairement nos comportements qui sont en cause: tabac, alcool, alimentation, exposition aux UV. Nous devons agir davantage en amont, non pour moins investir dans la santé, car c'est essentiel, mais bien pour maintenir nos concitoyens en bonne santé le plus longtemps possible, car personne ne veut entendre un jour qu'il est atteint d'un cancer.

  Le Plan national Cancer, qui date de 2008, aurait dû depuis longtemps être actualisé et renforcé. Avec le groupe Les Engagés, nous avons déposé en octobre 2024 une proposition de résolution visant à renforcer la lutte contre le cancer. Vous avez annoncé qu'un nouveau plan 2026-2030 était en préparation. Dès lors, monsieur le ministre, quand sera-t-il adopté et quand verrons-nous des mesures concrètes en prévention, dépistage et accès aux soins?

  Notre responsabilité est claire: agir pour éviter que les citoyens ne tombent malades.

  Frank Vandenbroucke:

  Monsieur Gatelier, nous savons en effet que l'incidence du cancer augmente, ce qui s'explique surtout, mais pas uniquement, par la croissance et le vieillissement de la population. La nécessité d'élaborer un nouveau plan cancer a été soulignée par différents partis du Parlement, les ONG et les médecins; et nous l'avons donc bien inscrit dans l'accord de gouvernement.

  Mon cabinet s'est directement attelé à cette tâche. Depuis plus d'un an, les travaux sont menés par Sciensano, le SPF Santé publique et l'INAMI, en collaboration avec les soignants, les patients, les associations relatives au cancer, les chercheurs, ainsi que les cabinets et administrations des entités fédérées, via le groupe de travail intercabinet "Prévention".

  Face à l'explosion des cas de cancer en Belgique, il faut que nous réagissions ensemble, via une meilleure promotion de la santé, y inclus, comme vous l'avez dit, la lutte contre le tabac, l'abus de l'alcool, un style de vie sain, une approche préventive renforcée, mais aussi un diagnostic et une prise en charge plus précoce, ainsi qu'un suivi post-cancer adéquat, afin de prévenir l'apparition de rechutes.

  Nous sommes aujourd'hui dans la phase finale de validation du plan, qui nous servira de boussole commune pour aligner nos efforts dans cette lutte importante contre le cancer.

  Jean-François Gatelier:

  Merci pour votre réponse, monsieur le ministre. Alors qu'on nous annonce près de 700 000 malades en 2030 et près de 11 milliards d'euros de dépenses supplémentaires en santé d'ici 2035, il est urgent d'agir. Il est temps de faire de la prévention une priorité réelle, concrète et ambitieuse. La semaine passée dans cet hémicycle, certains ont parlé de partis lobbyistes des mutuelles. Je suis désolé de vous le dire, monsieur le ministre, mais le problème est ailleurs. Certains partis politiques se font les relais des lobbies du tabac, de la cigarette électronique, de l'alcool et de la malbouffe. Pour Les Engagés, c'est clair: si nous voulons un accord sur le budget, il faudra avancer sur cette question. Parce qu'on ne peut pas, monsieur le ministre, demander aux citoyens de travailler plus longtemps et d'être en meilleure santé, tout en laissant prospérer les causes mêmes des maladies que nous devons combattre. Essayons de garder une certaine forme de cohérence politique.

• Vraag: De verhoogde tegemoetkoming (Q56001642P)

  gezondheid en welzijn

  De verhoogde tegemoetkoming
  

  Gesteld door

  Anders. Alexia Bertrand
  

  Beantwoord door

  Vooruit Frank Vandenbroucke (Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid)
  

  op 30 april 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Alexia Bertrand (N-VA) bekritiseert dat minister Vandenbroucke en Vooruit ondernemers als "profiteurs" framen, terwijl slechts 2,4% van de 2,5 miljoen begunstigden van verhoogde tegemoetkomingen zelfstandigen zijn, en eist afschaffing van de automatische toekenning. Vandenbroucke verdedigt het systeem (waaraan Bertrand volgens hem meewerkte) als efficiënt en rechtvaardig, maar stelt voor om via gegevensuitwisseling misbruik (bv. rijke dividendtreekers) tegen te gaan. Bertrand ontkent medeverantwoordelijkheid, beschuldigt Vandenbroucke van systeemverval (130.000 extra rechthebbenden door gebrek aan controles) en wijst zijn voorstellen voor een vermogenskadaster of "rijkentaks" af als symptoombestrijding. De kern: conflict over verantwoordelijkheid voor misbruik (structuur vs. individuele fraude) en politieke framing van ondernemers.

  Alexia Bertrand:

  Mijnheer de minister, collega’s, deze week hebben we dankzij de socialisten van Vooruit kennisgemaakt met Michiel, niet zomaar, maar als symbool van alles wat misloopt in dit land: als profiteur en als schuldige voor alle problemen.

  Wie is Michiel juist? Dat is een jonge ondernemer die op een berg geld zit en met een Porsche rijdt. Hij licht bovendien ook de boel op door een verhoogde tegemoetkoming te genieten en zo voor één euro naar de dokter te gaan.

  Collega’s, wat een schande. Het is onaanvaardbaar om mensen die dit land doen draaien en jobs creëren, keer op keer af te schilderen als halve criminelen. Is dat werkelijk het beeld dat deze regering wil uitdragen?

  Wat zijn de feiten? Van de 2,5 miljoen mensen met een verhoogde tegemoetkoming is amper 2,4 % een zelfstandige, maar toch worden zij als het grote probleem voorgesteld. Is dat hoe de regering kijkt naar mensen die welvaart creëren, risico’s nemen en ondernemen, als profiteurs met een Porsche?

  Eén op de drie Brusselaars geniet een verhoogde tegemoetkoming. Ik heb in Brussel nochtans geen 300.000 Porsches zien rondrijden. Stop dus met die onzin. Pak de sociale fraude en misbruiken aan, maar schaf de automatische toekenning van dat statuut af. Sluit vooral ook die derde poort die u wagenwijd hebt opengezet.

  Stop met het framen van ondernemers als halve of hele gangsters. De realiteit is dat ondernemers de melkkoe van deze regering zijn geworden. Iedere dag vindt Conner Rousseau een nieuwe belasting uit. De meerwaardebelasting was nog maar het begin. Het kraantje zit in de muur en wordt nu verder opengedraaid. Proficiat, Arizona (…)

  Voorzitter:

  Dank u wel, mevrouw Bertrand.

  Frank Vandenbroucke:

  Mevrouw Bertrand, u hebt toch wel een zeer selectief en kort geheugen. U zegt dat ik een poort heb opengezet, maar u zat toen mee in de regering. Dat was overigens een uitstekende beslissing, die we samen hebben genomen. We gaan daar zeker niet op terugkomen. U mag daarop rekenen. Ik ga uw en mijn beslissing verdedigen. Waarom? Omdat we het op die manier mogelijk maken dat mensen die daar principieel recht op hebben, dat recht ook krijgen. Tegelijk vermijden we paperasserij en maken we het mogelijk dat mensen automatisch de rechten krijgen die ze verdienen. Ik zal die beslissing, die u samen met mij hebt genomen, dus blijven verdedigen en ook handhaven.

  U hebt ook een zeer selectieve opvatting over wat rechtvaardig is. Stel dat een zekere Michiel heel veel bezittingen op zijn rekening heeft staan, een mooi inkomen met dividenden heeft, maar ook een verhoogde tegemoetkoming krijgt, dan vraag ik u of die Michiel de verhoogde tegemoetkoming al dan niet moet krijgen.

  Alexia Bertrand:

  (…)

  Frank Vandenbroucke:

  Denk daarover even na, zodat u zo dadelijk een antwoord kunt geven in de micro. Moet Michiel die verhoogde tegemoetkoming krijgen of niet? Als u ja zegt, is dat vreemd, want die man heeft dat absoluut niet nodig. Als u neen zegt, moet u samen met ons nadenken over een eenvoudige manier om dat te voorkomen. Er zijn eenvoudige manieren om dat te doen, namelijk door degenen die over die dossiers beslissen op een veilige manier toegang te verlenen tot het minimum aan gegevens dat nodig is om te vermijden dat iemand die bijvoorbeeld 100.000 euro aan dividenden int, toch de verhoogde tegemoetkoming krijgt. Antwoord dus heel eenvoudig, mevrouw Bertrand. (…)

  Alexia Bertrand:

  Mijnheer de minister, als u zegt dat ik die beslissing heb gesteund, is dat een leugen. U weet dat zeer goed. U moet mijn begrotingsakkoord nog eens goed nalezen. Dat was volledig negatief, omdat u dat systeem volledig hebt laten ontsporen. Door uw beleid, zijn er 130.000 rechthebbenden bij gekomen. U komt nu vertellen dat we nood hebben aan een vermogenskadaster, dat we nood hebben aan een rijkentaks. Dat is uw oplossing voor een systeem dat u volledig hebt laten ontsporen. U hebt de notificatie niet toegepast. Er waren controles voorzien. U hebt dat allemaal niet gedaan, mijnheer de minister. Dat u, gesteund door de MR en de N-VA, de schuld geeft aan ondernemers, aan zelfstandigen die de boel hier doen draaien, is gewoon schandalig.

• Vraag: De overdreven hoge commissies bij betalingen met maaltijdcheques (Q56001651P)

  economie en werk

  De overdreven hoge commissies bij betalingen met maaltijdcheques
  

  Gesteld door

  MR Florence Reuter
  

  Beantwoord door

  MR Eléonore Simonet (Minister van Middenstand, Zelfstandigen en KMO’s)
  

  op 30 april 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Florence Reuter bekritiseert de disproportioneel hoge commissies (tot 10% van de omzet) die uitbaters van maaltijd- en ecocheques aan kleine zelfstandigen aanrekenen, terwijl grote ketens lagere tarieven bedingen, wat het systeem—bedoeld om koopkracht te steunen—oneerlijk en schadelijk maakt voor lokale handel. Minister Simonet bevestigt de zorgen over gebrek aan transparantie en hoge kosten, verwijst naar een lopend onderzoek door de Prijsobservatorium (in opdracht van Clarinval) en belooft regulerende maatregelen indien de bevindingen excessieve tarieven bevestigen, gekoppeld aan haar toekomstig PME-plan. Reuter benadrukt als burgemeester het cruciale belang van zelfstandigen voor economische vitaliteit en vraagt om concrete steun, terwijl Simonet politieke actie voorbehoudt afhankelijk van het onderzoek.

  Florence Reuter:

  Madame la ministre, la presse a mis en lumière des montants très élevés et souvent disproportionnés des commissions réclamées aux commerçants par les sociétés émettrices de tickets restaurants ou d'écochèques.

  Certains commerçants paieraient jusqu'à cinq fois plus cher ces commissions que certains de leurs concurrents. Pour certains, cela représenterait même jusqu'à 10 % de la vente. C'est évidemment très lourd.

  La situation est dénoncée par la fédération professionnelle Comeos, d'autant qu'il est vrai que les grandes chaînes et les grosses entreprises ont ce pouvoir de négocier des tarifs plus bas pour leurs commissions. Ce n'est pas le cas évidemment pour les indépendants. Donc, au final, ce sont ces petits commerçants indépendants qui semblent supporter le coût assez disproportionné, il faut bien dire, du système. Or ces dispositifs ont bien été mis en place pour soutenir le pouvoir d'achat, pour soutenir la consommation et pas, évidemment, pour fragiliser nos commerces.

  Madame la ministre, avez-vous des chiffres qui confirment ce côté disproportionné et ces coûts disparates, parfois trop élevés, du système pour nos commerçants? Vous avez d'ailleurs réagi dans la presse. Vous avez déjà dit que c'était illogique. Confirmez-vous vouloir définir un cadre légal pour mettre un peu d'ordre dans tout cela? Enfin, et je pense que c'est le plus important, comment faire en sorte que ce ne soient pas nos petits indépendants qui supportent ces coûts anormaux?

  Eléonore Simonet:

  Madame Reuter, j’ai effectivement bien pris connaissance de l’enquête publiée hier par Het Laatste Nieuws concernant les entreprises qui distribuent des chèques-repas et des écochèques électroniques.

  Lors de mes contacts directs avec des commerçants, certains m’avaient déjà fait part de leurs préoccupations quant aux tarifs et aux commissions élevées qui leur sont appliqués sur ces moyens de paiement. En effet, le traitement d’un chèque-repas ou d’un écochèque électronique s’avère souvent bien plus coûteux qu’une simple transaction électronique classique. Vous avez rappelé que les grandes chaînes peuvent négocier des conditions avantageuses, tandis que les commerçants disposent de beaucoup moins de marge de manœuvre.

  Comme prévu dans l’accord de gouvernement, mon collègue le ministre David Clarinval a chargé l’Observatoire des prix, l’année dernière, de réaliser une étude sur le fonctionnement du marché et sur les coûts des moyens de paiement électroniques en Belgique, y compris ceux liés à ces chèques. Les résultats de cette étude seront publiés dans les meilleurs délais.

  Je dis clairement que si ces résultats devaient effectivement confirmer que les coûts facturés à nos commerçants manquent de transparence ou sont excessivement élevés, je ne manquerai pas de déposer ce dossier sur la table du gouvernement. Toute mesure visant à protéger nos PME et nos indépendants alimentera la préparation de mon deuxième plan PME.

  Florence Reuter:

  Je vous remercie, madame la ministre, pour vos réponses et pour votre engagement. Je suis bourgmestre d’une commune souvent citée en exemple pour la vitalité de ses commerces, et c’est principalement grâce à la présence de nombreux commerçants indépendants. Il est donc essentiel de les soutenir, d’être à leurs côtés et de leur simplifier la vie. Il faut rappeler que les commerces indépendants sont des acteurs majeurs du dynamisme économique des villes et des communes, et qu’ils en sont les garants de l’attractivité économique.

Voorstellen

De voorstellen en wetsontwerpen die besproken werden tijdens deze vergadering en de bijbehorende stemmingen.

• Voorstel: Voorstel tot instelling van een parlementaire onderzoekscommissie belast met het onderzoek naar het gefaalde digitaliseringsproject i-Police

  }

  Voorstel tot instelling van een parlementaire onderzoekscommissie belast met het onderzoek naar het gefaalde digitaliseringsproject i-Police

  Ingediend door

  VB Ortwin Depoortere
  VB Francesca Van Belleghem
  VB Barbara Pas
  

  1 stemming

  Voorstel tot verwerping door de commissie voor Binnenlandse Zaken, Veiligheid, Migratie en Bestuurszaken van het voorstel tot instelling van een parlementaire onderzoekscommissie belast met het onderzoek naar het gefaalde digitaliseringsproject i-Police (1351/1-2)

  85.9%

  14.1%

  yes (122) no (20) abstain (0)

  totalVotes: 142/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Bekijk dossier 1351

• Voorstel: Wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 22 april 2019 inzake de kwaliteitsvolle praktijkvoering in de gezondheidszorg om een einde te maken aan de terugbetalingsverschillen naargelang van de conventiestatus van de gezondheidszorgbeoefenaar

  }

  Wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 22 april 2019 inzake de kwaliteitsvolle praktijkvoering in de gezondheidszorg om een einde te maken aan de terugbetalingsverschillen naargelang van de conventiestatus van de gezondheidszorgbeoefenaar

  Ingediend door

  VB Dominiek Sneppe
  VB Katleen Bury
  VB Ellen Samyn
  VB Kristien Verbelen
  VB Sam Van Rooy
  

  1 stemming

  Voorstel tot verwerping door de commissie voor Gezondheid en Gelijke Kansen van het wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 22 april 2019 inzake de kwaliteitsvolle praktijkvoering in de gezondheidszorg om een einde te maken aan de terugbetalingsverschillen naargelang van de conventiestatus van de gezondheidszorgbeoefenaar (792/1-4)

  87.1%

  12.9%

  yes (121) no (18) abstain (0)

  totalVotes: 139/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Bekijk dossier 792

• Voorstel: Urgentieverzoek van de regering

  Urgentieverzoek van de regering

• Voorstel: Inoverwegingnemingen

  Inoverwegingnemingen

Mededelingen

noNotices

Stemmingen

De voorstellen en wetsontwerpen die besproken werden tijdens deze vergadering en de bijbehorende stemmingen.

Wetsvoorstel houdende harmonisatie van diverse wetgevingen die onder Binnenlandse Zaken vallen met het Strafwetboek van 29 februari 2024 (nieuw opschrift) (1404/6)

73.0%

27.0%

yes (103) no (0) abstain (38)

totalVotes: 141/150

Bekijk stemmingsdetails

Wetsontwerp houdende diverse arbeidsbepalingen (1324/8)

73.2%

26.8%

yes (104) no (38) abstain (0)

totalVotes: 142/150

Bekijk stemmingsdetails

Wetsontwerp houdende wijzigingen met betrekking tot de regeling van de vrijwillige overuren en van het Sociaal Strafwetboek (1333/7)

73.0%

27.0%

yes (103) no (38) abstain (0)

totalVotes: 141/150

Bekijk stemmingsdetails

Goedkeuring van de agenda

89.5%

8.1%

2.3%

yes (77) no (7) abstain (2)

totalVotes: 86/150

Bekijk stemmingsdetails

Vorige vergaderingen