Verslag plenaire vergadering 16 april 2026 (14h18)

Mondelinge vragen

De vragen die gesteld werden tijdens deze vergadering.

• Vraag: De gevolgen van de oorlog in Iran en de door de EU uitgeoefende druk (Q56001592P)

  veiligheid, justitie en defensie

  De gevolgen van de oorlog in Iran en de door de EU uitgeoefende druk
  

  Gesteld door

  Les Engagés Michel De Maegd
  

  Beantwoord door

  N-VA Bart De Wever (Eerste minister)
  

  op 16 april 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Michel De Maegd bekritiseert dat de EU passief blijft in de Iran-crisis, ondanks de humanitaire ramp in Iran, de economische instorting in de Golfregio en de dreiging voor de Libanese bevolking, en dringt aan op harde EU-maatregelen zoals diplomatieke druk en "rode lijnen" om burgers te beschermen. Premier Bart De Wever wijst op lopende EU-initiatieven zoals een toolbox voor energieprijzen en een internationale top in Parijs om de scheepvaartveiligheid in de Straat van Hormuz te waarborgen, maar benadrukt dat België alleen bijdraagt aan beveiliging bij een duurzaam staakt-het-vuren. De Maegd herhaalt zijn kritiek dat de EU te traag reageert en pleit voor concrete sancties, zoals het opschorten van de EU-Israël-associatieovereenkomst, om de escalatie te stoppen en de Europese belangen krachtig te verdedigen.

  Michel De Maegd:

  Monsieur le premier ministre, la guerre en Iran entraîne des conséquences dramatiques pour la population iranienne, opprimée de manière effroyable par son régime et qui est désormais sous les bombes. Ceux ici qui ont naïvement cru que Trump, lorsqu'il affirmait vouloir libérer le peuple iranien allait le faire en scandant "Make Iran Great Again" en sont pour leurs frais, lui qui affirmait quelques jours plus tard qu'une civilisation entière allait mourir! C'est également dramatique pour nos partenaires du Golfe se trouvant sous les tirs iraniens et dont l'économie s'effondre, et bien sûr pour l'État et le peuple libanais, pris bien malgré eux dans une nouvelle confrontation majeure.

  Le choc est mondial: le blocage du détroit d'Ormuz se répercute immédiatement sur les marchés de l'énergie avec un impact sur la vie de nos concitoyens. Dans cette période de tension maximale, je déplore que l'Union européenne soit inaudible. Il y a certes des initiatives comme celle portée par la France et le Royaume-Uni pour sécuriser le trafic maritime dans le détroit d'Ormuz, mais l'Union européenne en tant que telle reste en retrait. En tant qu'Européen convaincu, je regrette de devoir vous le dire: notre Union européenne semble incapable d'adopter une position commune pour ses intérêts, ses valeurs et le droit international.

  Monsieur le premier ministre, lors du Conseil européen de la semaine prochaine, quelle position défendrez-vous pour renforcer la crédibilité de l'Union européenne face à cette crise? Quelles pressions diplomatiques et économiques envisagez-vous pour ramener les partis à la raison?

  Concernant le Liban martyrisé, quand l'Europe définira-t-elle enfin des lignes rouges et agira-t-elle pour protéger les populations civiles sacrifiées? Je vous rappelle tout de même qu'un ministre européen des Affaires étrangères – le nôtre, Maxime Prévot – a pu constater de très près les dérives de la riposte israélienne, mais là encore, silence radio de la part de l'Union européenne.

  Bart De Wever:

  Cher collègue, comme vous le savez, la situation au Moyen-Orient reste très volatile.

  Au niveau européen deux débats ont lieu en ce moment sur la gestion des conséquences du conflit.

  Premièrement, la Commission européenne travaille sur l'élaboration d'une boîte à outils de mesures ciblées, temporaires et sur mesure ( targeted, temporary and tailored ) que les États membres pourront mettre en œuvre afin d'atténuer les effets de la hausse des prix de l'énergie de la manière la plus intelligente possible. Ce projet devrait être présenté dans le courant de la semaine prochaine. Lors du sommet informel de la semaine prochaine à Chypre, cette boîte à outils fera également l'objet d'une discussion à laquelle je participerai activement, aussi dans le cadre de nos propres mesures. Ces dernières doivent bien entendu être accompagnées de mesures structurelles visant à renforcer notre sécurité énergétique à long terme; le gouvernement y travaille également.

  Deuxièmement, une réunion hybride se tiendra, demain à Paris, à l'initiative de la France et du Royaume-Uni, où plus de 80 pays et organisations internationales ont été invités. J'y participerai au nom de notre pays. Cette réunion vise à garantir la liberté de navigation, en particulier dans le détroit d'Ormuz qui est crucial pour l'approvisionnement énergétique d'une grande partie du monde. Les efforts diplomatiques seront également abordés.

  Comme vous le savez, notre pays est prêt à contribuer à la sécurisation du détroit dans un cadre international et lors d'un cessez-le-feu durable. Ce n'est pas encore le cas aujourd'hui, mais nous devons nous y préparer.

  D'ici là, il faut espérer que les parties au conflit s'engagent sur la voie de la désescalade. Seul un cessez-le-feu durable permettra le retour au calme et à la stabilité. Espérons que cela aura lieu dans un avenir proche.

  Michel De Maegd:

  Monsieur le premier ministre, merci de nous rassurer sur l'action résolue de la Belgique. Chers collègues, ce qui se joue aujourd'hui autour de l'Iran est un point de bascule stratégique, avec des conséquences directes pour notre population. Le blocage du détroit d'Ormuz représente une menace concrète sur le transport mondial, sur notre approvisionnement, sur les prix de l'énergie et donc sur le pouvoir d'achat des Belges. Derrière les cartes et les analyses, il y a des familles, des entreprises; il y a notre économie fragilisée. Pourtant, une fois de plus, jusqu'ici, l'Europe était en retard. Elle analyse, elle consulte, elle condamne, mais il faut agir, décider, imposer. Nous avons longtemps cru que le droit et la stabilité allaient de soi. Ce n'est évidemment plus le cas. Dans ce contexte tendu, la Belgique a une voix crédible sur la scène européenne. Elle doit plus que jamais l'utiliser, et je compte bien entendu sur vous, monsieur le premier ministre. Oui, il faut protéger nos citoyens. Oui, il faut agir pour la désescalade. Mais surtout, il faut que l'Europe cesse d'être spectatrice de sa propre sécurité. La levée de l'accord d'association EU-Israël est un levier qui peut être utilisé dans la (…)

• Vraag: De toegang tot zorg in de eigen taal (Q56001596P)

  Vraag: Het uitblijven van een regeling i.v.m. dringende medische hulp voor patiënten uit de Vlaamse Rand (Q56001607P)

  gezondheid en welzijn

  De toegang tot zorg in de eigen taal
  Het uitblijven van een regeling i.v.m. dringende medische hulp voor patiënten uit de Vlaamse Rand
  Taalbarrières en medische zorg voor Vlaamse Rand-patiënten summaryExplanation

  Gesteld door

  N-VA Jeroen Bergers
  VB Barbara Pas
  

  Beantwoord door

  Vooruit Frank Vandenbroucke (Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid)
  

  op 16 april 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Minister Vandenbroucke bevestigt dat hij de omstreden twaalfminutenregel – die Nederlandstaligen in Vlaams-Brabant toelaat een Nederlandstalig ziekenhuis te kiezen bij spoedzorg – via een nieuwe ministeriële beslissing heringevoerd heeft, maar wacht nog op advies van de Raad van State om juridische tegenstand van Brusselse ziekenhuizen te omzeilen. Hij erkent dat de naleving van taalwetten in Brusselse ziekenhuizen onvoldoende is en belooft structurele oplossingen, maar concrete maatregelen zoals koppelen van financiering aan taalgaranties ontbreken nog. Jeroen Bergers (Vlaams Belang) en Barbara Pas (Vlaams Belang) bekritiseren scherp dat de regering ondanks beloftes te weinig doet tegen het "systematisch negeren van taalrechten" door Brusselse ziekenhuizen en eisen dwingende sancties, zoals financieringskoppeling. Pas roept op tot politieke actie, waaronder steun voor haar motie over taalhandhaving, terwijl Bergers de regering hypocrisie verweet en wijst op eerdere weigeringen om taalwetten te versterken.

  Jeroen Bergers:

  Mijnheer de minister, ik zal u nu geen hand geven, maar misschien wel zondag op de betoging van de Vlaamse Volksbeweging bij het Sint-Pietersziekenhuis in Brussel, waar ik aanwezig zal zijn en u hopelijk ook.

  Het is hallucinant dat het anno 2026 in onze hoofdstad Brussel niet mogelijk is voor Vlamingen, voor Nederlandstaligen, om zorg, spoedhulp en bijstand in het Nederlands te krijgen. De problematiek bestaat al lang, maar er worden te weinig maatregelen genomen. Specifiek in de Brusselse ziekenhuizen gaat het van kwaad naar erger. Die starten zelfs juridische procedures op om patiënten te verplichten daarheen te gaan, in plaats van dat ze hun wettelijke verplichtingen nakomen om zorg in het Nederlands te voorzien. Mijnheer de minister, hoe zult u ervoor zorgen dat de Brusselse ziekenhuizen hun patiënten in het Nederlands helpen?

  Vroeger konden inwoners in heel Vlaanderen de twaalfminutenregel inroepen, waarbij zij ervoor konden kiezen om niet naar het dichtstbijzijnde ziekenhuis te gaan, maar naar een ziekenhuis waar Nederlands werd gesproken, op voorwaarde dat dat minder dan twaalf minuten vertraging opleverde. Die regeling was zeer goed. In 2024 alleen al hebben 2.000 inwoners van Vlaanderen daarvan gebruikgemaakt om betere zorg in het Nederlands te krijgen. Die regel bestaat nu niet meer, omdat u die regeling niet hebt bevestigd.

  Mijnheer de minister, u hebt een aantal maanden geleden gezegd dat u ervoor zou zorgen dat die regel heringevoerd zou worden. Wat is de stand van zaken? Wanneer zult u ervoor zorgen dat die regel eindelijk weer van toepassing wordt, zodat Nederlandstaligen in België in 2026 spoedhulp in het Nederlands kunnen krijgen?

  Barbara Pas:

  Mijnheer de minister, gisteren nog ondervroeg ik de eerste minister over de taalwetgeving in dit land. Uit zijn antwoord bleek overduidelijk dat de regering-De Wever helemaal niets zal doen tegen het massaal overtreden van de taalwetten door de Brusselse besturen. De eerste minister wist wel te zeggen dat de naleving van de taalwetten inzake het garanderen van zorg in de eigen taal voor hem en zijn regering, en dus ook voor u, de hoogste prioriteit heeft.

  Dat staat alvast in schril contrast met wat we tot hiertoe hebben gezien. Nog geen twee maanden geleden werd in de provincieraad van Vlaams-Brabant een motie ingediend om de inspanningen voor tweetalige spoeddiensten te ondersteunen en om u aan te zetten op te treden tegen de Brusselse ziekenhuizen die de taalwetgeving aan hun laars lappen, maar die motie mocht niet eens ter stemming komen.

  De Raad van State vernietigde intussen de twaalfminutenregel, waardoor patiënten uit de Rand bij dringende hulp niet langer expliciet naar een Nederlandstalig ziekenhuis gebracht mogen worden als het iets langer rijden is. U beloofde nochtans begin februari dat u ter zake maatregelen zou nemen.

  In maart vroeg het Toekomstforum Halle-Vilvoorde wanneer die ministeriële beslissing dan zou komen. We zijn nu weer een maand verder. Wanneer komt u, mijnheer de minister, met uw beslissing die garandeert dat inwoners van de Vlaamse Rand daadwerkelijk Nederlandstalige zorg krijgen? Wanneer komt u met een wetgevend initiatief dat de taalcomponent in de dringende geneeskundige hulpverlening formeel verankerd?

  Wat zult u ondernemen om de massale overtredingen van de taalwetgeving in de zorg in Brussel tegen te gaan? Bent u bereid, zoals vele groepen ter zake vragen, de ziekenhuisfinanciering te koppelen aan de naleving van de taalwetten? Ik ben zeer benieuwd naar uw antwoord.

  Frank Vandenbroucke:

  Mijnheer Bergers, het schudden van een hand behoort volgens mij niet tot de parlementaire procedure; u zult alleszins kunnen vaststellen dat we inhoudelijk wel degelijk twee handen op één buik zijn.

  Goede zorg betekent inderdaad dat mensen elkaar begrijpen, dat de zorgverlener de patiënt begrijpt en dat de patiënt de zorgverlener begrijpt. Taal is daarin essentieel, zeker in dringende zorg. Dat is de reden waarom ik het in 2023, via de zogeheten twaalfminutenregel, mogelijk heb gemaakt dat inwoners van Vlaams-Brabant kunnen aangeven dat ze door een ambulance naar een Nederlandstalig ziekenhuis willen worden gevoerd in plaats van naar een Franstalig ziekenhuis, zelfs als dat laatste misschien iets dichterbij ligt, uiteraard onder voorwaarden, zonder gevaar voor de patiënt zelf of zonder dat de hulp aan andere patiënten in de uitgekozen spoeddienst in het gedrang zou komen.

  Ik ben dus heel blij met uw erkenning dat de twaalfminutenregel een uitstekende regeling is, want de auteur daarvan ben ik. Die regel is niet formeel bekrachtigd. Een aantal Brusselse ziekenhuizen heeft de twaalfminutenregel bij de Raad van State gecontesteerd, wat ik, net als u, ten zeerste betreur, en de Raad van State heeft hen gevolgd. Daarom heb ik vervolgens aan de Provinciale Commissie voor Dringende Geneeskundige Hulpverlening van Vlaams-Brabant gevraagd om opnieuw een dergelijk twaalfminutenprotocol vast te leggen. Dat hernieuwde protocol heb ik inmiddels via een ministerieel besluit wel formeel bekrachtigd.

  Op die manier kom ik tegemoet aan de opmerking van de Raad van State, die oordeelde dat de regeling niet formeel was bekrachtigd. Dat ontwerp van ministerieel besluit ligt nu voor advies bij de afdeling Wetgeving van de Raad van State. Ik neem dus al mijn voorzorgen, wetende dat sommige ziekenhuizen helaas alle mogelijke juridische procedures aanwenden om hun gelijk te halen. Ik hoop zo snel mogelijk een advies te ontvangen en vervolgens dat besluit effectief te kunnen nemen. Dan keren we terug naar de toepassing van de fameuze twaalfminutenregel.

  In dezelfde beweging heb ik mijn administratie echter ook gevraagd om te onderzoeken of er meer structurele oplossingen mogelijk zijn om de taalkeuze van patiënten te waarborgen in geval van dringende geneeskundige hulpverlening, niet alleen in Vlaams-Brabant, maar ook in andere taalgrensregio’s.

  Dat is immers essentieel. Mensen moeten elkaar begrijpen en dus elkaars taal spreken. Elke inwoner van ons land heeft daarop recht. We moeten daarvoor een structurele en robuuste oplossing uitwerken. Die kanttekening zult u ongetwijfeld ondersteunen.

  De kwestie die door de twaalfminutenregel ondertussen pragmatisch is opgelost en die ik zo snel mogelijk opnieuw, juridisch robuust in de plaats wil stellen, raakt aan een groter probleem dat ik als inwoner van Vlaams-Brabant maar al te goed ken. De kennis van het Nederlands in Brusselse ziekenhuizen is onvoldoende en dat geldt niet alleen voor de spoeddiensten. Vlamingen moeten zich verzekerd weten er terecht te kunnen in hun moedertaal. Die garantie is er vandaag helaas niet, ondanks inspanningen van sommige ziekenhuizen. Dat moet absoluut beter.

  We moeten dat probleem met alle bevoegde beleidsniveaus opnemen. Het ligt ook voor in het regeerakkoord en moet dus worden aangepakt.

  Jeroen Bergers:

  Mijnheer de minister, ik hoop dat u er even nauwgezet op zult toezien dat de taalwet in de Brusselse ziekenhuizen wordt nageleefd, als u toeziet op de naleving van het protocol van de Kamer. Als dat gebeurt, zitten we goed.

  Ik reken erop dat u de stok achter de deur effectief harder zult gebruiken om de Brusselse ziekenhuizen te dwingen eindelijk de taalwetgeving te respecteren. Dat geldt inderdaad niet alleen voor Brusselse ziekenhuizen. De uitzonderingsregeling in Vlaams-Brabant zou eigenlijk in heel Vlaanderen moeten gelden, want er zijn aan de taalgrens meer problemen dan alleen in de Rand, waar ze het prangendst zijn.

  Mevrouw Pas, ik weet dat u graag lessen geeft aan de regering. Ik ben blij dat u na weken van cheerleaden voor Viktor Orbán de weg terug naar Vlaanderen hebt gevonden. We hebben in ieder geval geen lessen nodig over het Nederlands van een partij die enkele weken geleden nog een wettekst heeft weggestemd waardoor rechters van het Grondwettelijk Hof Nederlands zouden moeten leren.

  Barbara Pas:

  Mijnheer de minister, het is hoog tijd dat u de regeringsprioriteit op papier inruilt voor een taalgarantie in de praktijk. Komende zondag zullen militanten van de Vlaamse Volksbeweging, van het Taal Aktie Komitee en ook van mijn partij samenkomen aan het Sint-Pietersziekenhuis in Brussel om te manifesteren, omdat Nederlandstalige zorg een basisrecht is. Blijkbaar zullen er ook parlementsleden van de meerderheid aanwezig zijn. Dat is prima, maar hun eerste taak is om de naleving van de taalwet hier in het halfrond af te dwingen. Wanneer alle partijen die zeggen dat ze voor de naleving van de taalwetgeving zijn de daad bij het woord voegen, dan is er daarvoor een grote meerderheid. Ik roep hen dus op om volgende week de politieke moed aan de dag te leggen en mijn motie ter zake goed te keuren in de plenaire vergadering. Mijnheer de minister, wie zorg in eigen taal belooft, moet ook de politieke moed hebben om de ziekenhuisfinanciering te koppelen aan de naleving van de taalwetgeving.

• Vraag: Kortdurend ziekteverzuim en welwillendheidsattesten (Q56001600P)

  gezondheid en welzijn

  Kortdurend ziekteverzuim en welwillendheidsattesten
  

  Gesteld door

  MR Julie Taton
  

  Beantwoord door

  Vooruit Frank Vandenbroucke (Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid)
  

  op 16 april 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Julie Taton (MR) bekritiseert dat kortdurende ziekteverzuimabusen in België het sociaal stelsel ondermijnen, met kosten tot 160.000 euro per 100 werknemers, en vraagt om strengere controles zonder "heksenjacht" op echte patiënten. Minister Frank Vandenbroucke erkent het probleem van "complaisantie-attesten" maar benadrukt dat de meeste artsen integer handelen, wijst op bestaande maatregelen zoals fraudemeldingen en de GAOCIT-databank, en zet in op de fit note (wat een patiënt wel kan) als positieve aanpak. Taton beaamt dat niet alle artsen malafide zijn, maar houdt vol dat zowel kort- als langdurig verzuim misbruik vraagt om de solidariteit te beschermen. Vandenbroucke mikt op preventie via samenwerking met artsenorganisaties, terwijl hij fraudebestrijding blijft combineren met herstelgerichte oplossingen.

  Julie Taton:

  Pour le MR, notre solidarité et notre sécurité sociale doivent être vraiment concentrées sur les malades – ceux qui en ont vraiment besoin, et non pas ceux qui abusent. On parle beaucoup des maladies de longue durée, mais on ne parle pas assez des abus concernant les maladies de courte durée, qui fragilisent tout autant notre système de sécurité sociale.

  En effet, ces abus désorganisent le travail, pèsent sur les collègues et coûtent cher à notre système. Les chiffres sont clairs: en 2025, l'absentéisme pour maladie est resté très élevé en Belgique. Un absentéisme de courte durée représente à lui seul un coût de 1 608 euros par travailleur à temps plein. Pour une société de 100 travailleurs, cela équivaut à près de 160 000 euros.

  Le but ici n'est pas de faire la chasse aux sorcières – aux malades –, mais bien de garantir le bon fonctionnement de notre système pour pouvoir aider les personnes qui sont vraiment dans le besoin.

  Le gouvernement a pris et prend toujours des mesures en matière de remise au travail. Au vu la situation, voici mes questions.

  Comment analysez-vous très concrètement l'évolution récente de l'absentéisme de courte durée dans notre pays? Quelles mesures comptez-vous prendre?

  Comment veillez-vous à ce que la politique de responsabilisation de tous les acteurs ne produise pas des effets pervers tels que l'augmentation des certificats de courte durée?

  Pouvez-vous préciser également quelles actions vous entendez mener pour lutter contre ces certificats de complaisance?

  Quel est aussi votre avis sur la possibilité pour un travailleur d'être absent sans certificat médical, qui est passée de 3 à 2 jours par an? Pourrait-on également revoir ce système, selon vous?

  Frank Vandenbroucke:

  Chère madame Taton, les certificats de complaisance nuisent bien sûr à la crédibilité de l'assurance maladie, mais également aux patients. À mon sens, l'inactivité ne contribue pas nécessairement au rétablissement. Je partage donc votre préoccupation. J'aimerais toutefois nuancer, car je suis convaincu que la grande majorité de nos médecins font preuve de professionnalisme.

  Néanmoins, nous avons pris des mesures. Depuis le 1 er juin de l'année dernière déjà, les employeurs peuvent signaler les cas frauduleux au point de contact du Service d'Information et de Recherche Sociale. C'est une première mesure.

  Deuxièmement, depuis le 1 er janvier de cette année, la banque de données GAOCIT (Gestion des Assurés et Organisation des Certificats d'Incapacité de Travail) permet à l'INAMI de détecter des schémas d'attestation inhabituels émanant de prescripteurs individuels et d'assurer un suivi ciblé.

  Plus positivement et, selon moi, plus significativement pour tous les médecins, nous avons élaboré et mis en œuvre le concept de la fit note , qui renverse la perspective. Cette fit note doit indiquer ce que le patient peut encore faire. Le travail est ainsi intégré dans le processus de rétablissement dès le départ. Et je me concerte structurellement avec les représentants des généralistes et des spécialistes en la matière. Je crois qu'il faut vraiment intégrer des approches positives dans le traitement des patients. À cet égard, l'instrument de la fit note sera tout à fait crucial. Je crois que c'est là que se situe le défi pour la très grande majorité des médecins généralistes et médecins spécialistes. Entre-temps, il faut évidemment lutter contre les abus.

  Julie Taton:

  Monsieur le ministre, je vous remercie pour ces réponses très précises. Je voulais aussi préciser que nous n'étions pas non plus là pour pointer une espèce de malveillance en ce qui concerne les médecins. Nous sommes tout à fait d'accord. Par contre, au vu de la situation, il était effectivement important de dire que la problématique doit être vue dans son ensemble: l'abus des maladies de longue durée et de courte durée. Nous sommes, bien entendu, à 100 % pour la solidarité, mais pas pour les abus.

• Vraag: Het grootste begrotingstekort van de eurozone (Q56001602P)

  economie en werk

  Het grootste begrotingstekort van de eurozone
  

  Gesteld door

  Anders. Alexia Bertrand
  

  Beantwoord door

  cd&v Vincent Van Peteghem (Minister van Begroting)
  

  op 16 april 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Alexia Bertrand bekritiseert de huidige regering als verantwoordelijk voor het slechtste begrotingstekort van de eurozone (5,3% in 2024, naar 8% in 2035 volgens de Nationale Bank) en werpt haar gebrek aan begrotingscontrole en vertraging bij de uitvoering voor de voeten, met de vraag wanneer daadwerkelijk actie komt. Minister Van Peteghem wijst op een "erfenis" van jarenlange nalatigheid en benadrukt dat zijn regering met pensioen-, fiscale en arbeidsmarkthervormingen een "fundamentele koerswijziging" inzet, ondanks extra investeringen in veiligheid en defensie, met beloftes om het primaire tekort verder af te bouwen tijdens de volgende begrotingsronde. Bertrand relativeert die hervormingen als ontoereikend ("niets in gezondheidszorg, groeinorm of vakbondstegemoetkomingen") en houdt hem persoonlijk verantwoordelijk voor de huidige "dramatische" cijfers, die ze als bewijs ziet dat er nog steeds geen harde besparingskeuzes worden gemaakt. Beide partijen zijn het eens over de ernst van de situatie, maar Bertrand ziet geen concrete bezuinigingen, terwijl Van Peteghem de ingrepen als structurele oplossing voor de toekomst verdedigt.

  Alexia Bertrand:

  Mijnheer de minister, ik heb een kleine quizvraag, maar zoals in iedere quiz zijn er soms ook strikvragen, dus goed opletten. Mijnheer de minister, welke regering is erin geslaagd om de slechtste begroting van de hele eurozone af te leveren? Het is een strikvraag, want het antwoord is: deze arizonaregering. In 2023 zei toenmalig collega Loones nog dat zelfs Zuid-Europa het beter deed, maar vandaag doet iedereen het beter: Slovakije, Frankrijk, Griekenland. België is gewoon de slechtste leerling van de klas.

  Wat zijn de vooruitzichten? Ook in 2026, 2027 en de volgende jaren zal dat het geval zijn. Nochtans zou deze regering orde op zaken stellen en van de begroting de prioriteit bij uitstek maken. Wat zijn echter de feiten? We zitten met een tekort van 5,3 % en een schuld die blijft stijgen.

  De Nationale Bank zegt dat we tegen 2035 naar een tekort van 8 % en een schuld van 133 % gaan, omdat 2025 een verloren begrotingsjaar was en 2026 eigenlijk ook. U bent nog bezig met de begroting van 2025 uit te voeren. Tot heel recent zaten we nog met de voorlopige twaalfden. Van een begrotingscontrole is zelfs geen sprake meer.

  Ik weet het, mijnheer Van der Donckt, u gaat verwijzen naar het verleden, maar laat dat over aan de minister van Begroting. We kennen dat riedeltje. Mijnheer de minister, het is echter een feit dat deze dramatische begroting en de groeiende schuld uw verantwoordelijkheid zijn.

  Mijn vraag is heel simpel: wanneer gaat u eraan beginnen?

  Vincent Van Peteghem:

  Mevrouw Bertrand, jarenlang waren de signalen duidelijk. Jarenlang wisten we dat de situatie zou ontsporen. Jarenlang is er ook niet ingegrepen. Die erfenis vertaalt zich vandaag in een primair begrotingstekort dat de komende jaren de motor van onze schuld zal blijven en de bron van onze interestlasten, zoals ook vastgesteld werd door het IMF.

  Deze regering doet het anders en trekt een streep onder het verleden, met keuzes die onze overheidsfinanciën op lange termijn duurzaam zullen versterken. Met hervormingen op het vlak van pensioenen, fiscaliteit en in de arbeidsmarkt is de bocht ingezet.

  Dat is een absolute voorwaarde om onze sociale zekerheid betaalbaar te houden.

  Tegelijkertijd blijven we investeren in veiligheid. We investeren opnieuw in Justitie en in Defensie. Dat zijn natuurlijk investeringen die extra druk zetten op ons budget, maar nietsdoen is geen optie.

  Wie verder kijkt dan vandaag ziet dat we fundamenteel de juiste weg opgaan. Dat is waar degelijk begrotingsbeleid exact om draait.

  We zullen die ombuiging versterken bij de komende begrotingsopmaak. Bij de controle voor het reces hebben we daarover al duidelijke en bindende afspraken gemaakt. Want een duurzame stabilisering van onze schuldgraad kan alleen door het primaire tekort af te bouwen. Dat is de koers die deze regering aanhoudt voor de toekomst van onze kinderen en van onze kleinkinderen. Die toekomst moet en zal morgen beter zijn.

  Alexia Bertrand:

  Dank u wel voor uw antwoord, mijnheer de minister. Ach, was u er maar bij geweest in de vorige legislatuur. Was u maar bevoegd geweest voor de schuld, mijnheer de minister, dan zou het allemaal zo erg niet geweest zijn. Maar ooit stopt het verwijzen naar het verleden. Ik meen dat we nu eindelijk op dat punt zijn. Deze cijfers zijn immers úw cijfers. Het slechtste rapport van de eurozone is úw rapport. Ja, u hervormt op een aantal vlakken, mijnheer de minister, dat klopt, maar u bespaart niet, u ontvet niet, niets in de gezondheidszorg of groeinorm, niets op het vlak van de verhoogde tegemoetkomingen, niets bij de vakbonden, en wat de heractivering van langdurig zieken inhoudt, hebben we deze week nog gezien. Niets, niets, niets! Het is tijd dat er keuzes gemaakt worden.

• Vraag: De Belgische houding ten aanzien van de afschaffing van het vetorecht in de EU (Q56001593P)

  De Belgische houding ten aanzien van de afschaffing van het vetorecht in de EU
  

  Gesteld door

  VB Britt Huybrechts
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Jean-Luc Crucke (Minister van Mobiliteit, Klimaat en Ecologische Transitie)
  

  op 16 april 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Britt Huybrechts (N-VA) bekritiseert dat de regering de unanimiteitsregel in de EU wil afbouwen, wat volgens haar het vetorecht van kleinere landen zoals België ondermijnt en de soevereiniteit uitholt, terwijl premier De Wever zich als voormalig Vlaams-nationalist niet aan zijn principes houdt. Jean-Luc Crucke (regering) verdedigt de hervorming door te wijzen op het regeerakkoord, dat gekwalificeerde meerderheid voor uitvoeringsbesluiten voorstaat om Europa’s geopolitieke slagkracht te vergroten, en stelt dat unanimiteit de EU verzwakt door blokkades en afhankelijkheid van de VS. Huybrechts beschuldigt De Wever ervan zijn idealen te verloochenen voor machtswinst en een toekomstige EU-post, en noemt de steun aan Von der Leyen en het opgeven van het vetorecht een verraad aan Vlaamse autonomie. Zij positioneert het Vlaams Belang als enige echte verdediger van Vlaamse belangen tegen deze "Europese superstaat".

  Britt Huybrechts:

  Mijnheer de minister, ik had deze vraag graag aan de premier gericht, maar hij stuurt opnieuw zijn kat. Ik heb dus een kader bij me met zijn foto. Op die manier is hij er toch een beetje bij. (Mevrouw Huybrechts zet een foto van de eerste minister op tafel)

  De voorbije week horen we steeds luidere stemmen binnen de regering om de unanimiteitsregel in de EU af te bouwen. Ook de minister van Buitenlandse Zaken pleit openlijk voor een systeem waarbij lidstaten hun vetorecht verliezen. Nochtans is die unanimiteit net de fundamentele garantie dat kleinere landen, zoals België, niet simpelweg overstemd worden door de grotere lidstaten.

  Als dat principe verdwijnt, dreigt een situatie waarin we geen echte beslissingsmacht meer hebben, maar verplicht worden om beslissingen te volgen die elders worden genomen. Dan evolueren we van samenwerking tussen soevereine staten naar een systeem waarin men blind moet luisteren naar wat Brussel, in het bijzonder Ursula von der Leyen, ons oplegt.

  De premier profileerde zich jarenlang als Vlaams-nationalist en als verdediger van het zelfbeschikkingsrecht, maar wat we vandaag zien, is het tegenovergestelde.

  Hoe rijmt de premier de uitspraken van de minister met het regeerakkoord, dat expliciet voorziet in het behoud van de unanimiteit? Hoe garandeert hij dat België als kleinere lidstaat niet verwordt tot een volgzame uitvoerder van beslissingen die voornamelijk door grotere landen of door von der Leyen worden opgelegd? Is hij als voormalig Vlaams-nationalist nog bereid om op te komen voor het zelfbeschikkingsrecht van natiestaten, of kiest hij ervoor om zonder verzet mee te gaan in deze machtsverhouding, in de hoop dat dat later beloond wordt met een postje binnen de EU?

  Jean-Luc Crucke:

  Geachte collega, u moet misschien oppassen met katten, want naar het schijnt hebben zij een goed geheugen. Iedereen doet natuurlijk wat hij wil.

  In het regeerakkoord staat: ʺ Om efficiënter te kunnen optreden, bepleiten we een hervorming van de besluitvorming op het vlak van het Europese buitenlandse beleid. Daarbij stellen we voor het strategische kader, de strategische belangen en beginselen en de algemene richtsnoeren, inclusief het veiligheids- en defensieoptreden, bij unanimiteit vast te stellen, maar uitvoeringsbesluiten en sancties met gekwalificeerde meerderheid te nemen. ʺ Einde citaat. Deze regering heeft de deur geopend naar pragmatische benaderingen, omdat in de Raad van de Europese Unie de gekwalificeerde meerderheid het principe is en unanimiteit de uitzondering. Voor het buitenlandse beleid geldt helaas precies het omgekeerde, met geblokkeerde besluitvormingsprocessen en een Europa dat steeds minder weegt op het internationale toneel en niet in staat is met krachtige stem te spreken over de grote mondiale conflicten als gevolg. De geopolitieke situatie vereist evenwel juist dat Europa zich geëngageerd opstelt en tegenover zijn gesprekspartners kracht en geloofwaardigheid toont. Dat is een echte handicap die ons verzwakt. Bovendien richten derde landen zich steeds vaker tot de Verenigde Staten om een conflict te laten beslechten of op te lossen. Daarnaast ontstaan steeds meer coalitions of the willing om het frequente obstakel van de unanimiteit bewust te omzeilen. We willen dat nu corrigeren.

  Britt Huybrechts:

  Minister, nadat de N-VA de onverkozen keizerin von der Leyen steunde in het Europees Parlement, zet De Wever nu de deur open naar een Europese superstaat, ondanks de verkiezingsbelofte. ʺ Zo dicht mogelijk bij de Vlaming beslissen ʺ , zegt eerste minister De Wever. Hij trekt nu echter zo ver mogelijk weg van die burger, want het vetorecht opgeven betekent dat kleinere landen zoals België, en zeker Vlaanderen, niets meer te zeggen zullen hebben. Laten we eerlijk zijn, De Wever heeft zijn principes – als hij die nog had – vorig jaar ingeruild om premier te kunnen worden. Vandaag verkoopt hij niet alleen zijn overtuiging, maar ook Vlaanderen aan de Europese Unie, in de hoop daar later voor beloond te worden met een postje. Daar zal het Vlaams Belang, als enige echte Vlaams-nationalistische partij van dit land, zich altijd tegen verzetten. Ik had de vraag graag aan eerste minister De Wever zelf gesteld, maar opnieuw lijkt democratie hem niet te interesseren.

• Vraag: De Pano-reportage over de aankoop van antidronemateriaal (Q56001583P)

  Vraag: De Pano-reportage over antidronemateriaal (Q56001584P)

  Vraag: De Pano-reportage Drones (Q56001585P)

  Vraag: De Pano-reportage Drones (Q56001586P)

  Vraag: De Pano-reportage Drones (Q56001588P)

  Vraag: De Pano-reportage Drones (Q56001590P)

  Vraag: Drones (Q56001601P)

  De Pano-reportage over de aankoop van antidronemateriaal
  De Pano-reportage over antidronemateriaal
  De Pano-reportage Drones
  De Pano-reportage Drones
  De Pano-reportage Drones
  De Pano-reportage Drones
  Drones
  Pano-reportage over drones en antidronemateriaal summaryExplanation

  Gesteld door

  Ecolo-Groen Staf Aerts
  PVDA-PTB Peter Mertens
  VB Annick Ponthier
  Anders. Kjell Vander Elst
  cd&v Koen Van den Heuvel
  Vooruit Axel Weydts
  N-VA Peter Buysrogge
  

  Beantwoord door

  N-VA Theo Francken (Minister van Defensie)
  

  op 16 april 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De oppositie beschuldigt minister Francken van paniekzaaien door naar verluidt valse dronebeelden (later geïdentificeerd als een politiehelikopter) aan de pers te lekken, dure en ondoordachte aankopen (50 miljoen euro via noodprocedures bij bevriende bedrijven) en onvoldoende bewijs voor een acute Russische dreiging, terwijl hij in het Parlement ontkende actief te communiceren. Francken verdedigt zich door te stellen dat de hoogdringendheid gerechtvaardigd was door een reële toename van drone-incidenten en cyberdreigingen, dat de prijzen marktconform waren en de procedures legaal, en ontkent vriendjespolitiek of corruptie, hoewel hij toegeeft een foutief geïdentificeerd helikopterbeeld te hebben doorgespeeld zonder nadien te corrigeren. Kritici, waaronder Groen en PVDA, bekritiseren het gebrek aan transparantie, verspilde belastinggeld en angstcampagnes om dure aankopen te rechtvaardigen, terwijl N-VA en CD&V de nodzaak van defensie-investeringen benadrukken maar strengere controles eisen. De discussie draait uiteindelijk om vertrouwen in de minister, efficiëntie van defensie-uitgaven en de rol van media in het blootleggen van de zaak.

  Staf Aerts:

  Mijnheer de minister, ik ben blij dat ik niet opnieuw naar een lege stoel moest kijken zoals gisteravond, want er zijn heel veel vragen. Er zijn heel veel vragen in Pano en bij de bevolking over uw rol tijdens de dronecrisis.

  Ten eerste, u hebt hier verschillende keren in het Parlement verklaard dat u niet actief hebt gecommuniceerd over de dronecrisis. U hebt dat zelfs herhaald. Wat blijkt nu uit de reportage van Pano ? Er zijn twee bronnen die stellen dat u dat wel hebt gedaan en dat u de beelden van een drone die achteraf een politiehelikopter bleek te zijn, naar HLN hebt gestuurd. Twee bronnen geven dat aan, waarvan er een zelfs uw eigen kabinet is. Dat is opmerkelijk want hier in het Parlement beweert u dat dat niet van u komt en dat u dat niet doet.

  Als u dat wel doet, is dat natuurlijk paniek zaaien. Aan dat paniek zaaien hing ter zake een prijskaartje van 50 miljoen euro, want het moest snel gaan. Er werd gebruikgemaakt van een noodprocedure, zonder concurrentie, tegen het advies van de Inspectie van Financiën in, om snel 50 miljoen euro uit te kunnen geven. Er werd materiaal aangekocht bij een bevriend bedrijf. Dat was te duur materiaal voor die drones, dat op dat moment nog niet eens werkte zoals het moest werken.

  De veiligheid van ons land staat op het spel, maar evengoed moeten wij het geld zorgvuldig besteden. Daarom heb ik een heel aantal vragen voor u.

  Was u de hooggeplaatste veiligheidsbron die de pers met foute informatie heeft gevoed?

  Hebt u te veel betaald voor de verkeerde antennes?

  Is er nu eigenlijk al een bewijs voor de Russische betrokkenheid die u op dat moment zo graag rondbazuinde?

  U doet zich graag voor als een sterke man, maar voor mij bent u op dit moment vooral een minister die de controle kwijt lijkt te zijn en die het hoofd niet koel kan houden in deze woelige tijden. Ik herhaal dus mijn belangrijkste vraag. Hebt u de video van de politiehelikopter al dan niet aan HLN bezorgd?

  Peter Mertens:

  Mijnheer de minister, u bent kwaad op de VRT en Pano en beschuldigt hen van sfeerschepping, maar wie heeft de afgelopen maanden de hele tijd aan sfeerschepping gedaan? U ziet ze vliegen, de Russische drones. Niemand anders ziet ze vliegen, maar u wel. Het is zelfs niet duidelijk of het wel drones zijn. Volgens twee bronnen stuurde u beeldmateriaal naar de kranten die het bewijs van drones zouden aantonen, maar Pano ontdekte dat het helemaal geen drones waren, maar wel een politiehelikopter. U doet dus aan sfeerschepping om duur en nutteloos militair materiaal aan te kopen, ten koste van onze pensioenen en onze sociale zekerheid.

  U zegt boos te zijn op de VRT vanwege het woord vriendjespolitiek, maar in de commissie van 5 november zei u dat het om professionelen ging die niet via gewone radiofrequenties werkten, en wat deed u twee dagen later? U bestelde antennes voor radiofrequenties, precies het tegenovergestelde. En waar werd dat dan besteld? Bij uw wandelvriend in Lubbeek, zonder openbare aanbesteding en vier keer duurder dan elders. Mijnheer de minister, als het klinkt als vriendjespolitiek, als het in de bossen van Lubbeek wandelt als vriendjespolitiek en als het zeven miljoen euro betaalt als vriendjespolitiek, dan is het waarschijnlijk ook vriendjespolitiek.

  In de deontologische code van deze regering staat dat een minister elke situatie moet vermijden die aanleiding kan geven tot een belangenconflict of redelijkerwijs als dusdanig kan worden gepercipieerd. Na de Pano -uitzending van gisteren is het duidelijk. Vandaag moet u niet de VRT of het Parlement met de vinger wijzen, maar moet u antwoorden geven over dat belangenconflict.

  Annick Ponthier:

  Mijnheer de minister, drones, drones, drones, iedereen zag ze vliegen en u wist schijnbaar onmiddellijk waar ze vandaan kwamen. U zei dat onrust zaaien het stramien is van de Russische Federatie. U stelde ook dat er duidelijk spionage werd gepleegd, een acute veiligheidsdreiging dus. Er waren echter geen beelden, wel veel valse meldingen en dus ook veel onduidelijkheid.

  Toch kondigde u een antidroneplan aan ten bedrage van 50 miljoen euro. Dat zat al in de pijplijn, dat weet ik, maar het moest nu met hoogdringendheid en zonder openbare aanbesteding worden doorgeduwd in de commissie voor de Controle op de Legeraankopen en -verkopen.

  Ik moet wel zeggen dat uw plan onmiddellijk effect had. Sinds de goedkeuring zijn er geen dronemeldingen meer in de pers. Ze zijn verdwenen. Tot gisteren, toen de Pano -reportage insloeg als een bom. Na zes maanden onderzoek was er geen enkel bewijs van vijandige drones uit Rusland of elders. Er is sprake van een bestelling die schijnbaar vier keer te duur is en dat bij een zogenaamd bevriend bedrijf. Procedures werden dus onrechtmatig omzeild.

  Mijnheer de minister, het minste wat we kunnen zeggen, is dat dit potje stinkt. Ik heb daarom een aantal concrete vragen voor u.

  Op basis van welke criteria sprak u destijds van een acute dreiging vanuit Rusland? Waarom was alles zo hoogdringend? Klopt het dat u zelf beelden hebt verspreid van een drone die achteraf een politiehelikopter bleek te zijn?

  Waarom volgde u de correcte procedure inzake legeraankopen niet en negeerde u dus het negatieve advies van de Inspectie van Financiën? Wie profiteert hiervan? Hoe zit het met die twee bevriende bedrijven? Waarom hebben onze burgers veel te veel betaald voor een antidroneplan zonder aantoonbare dreiging?

  Kjell Vander Elst:

  Mijnheer de minister, de bevolking moet vertrouwen hebben in wie aan de knoppen zit van onze veiligheidsdiensten. Eerlijk gezegd begin ik daar sterk aan te twijfelen. U communiceert immers sneller dan uw eigen schaduw. Ongeveer een jaar geleden stelde u dat we de arm van president Zelensky moesten omwringen in de Russische oorlog. Nog niet zo lang geleden verklaarde u dat de oorlog in Iran absoluut gerechtvaardigd is. Leg dat nu maar eens uit aan de mensen die met hun auto naar het werk moeten en aan de pomp staan.

  Gisteren bleef u in de Pano -reportage muisstil, oorverdovend stil. U vond het niet opportuun om te reageren. Mijnheer de minister, verplaats u eens in de mensen die naar die reportage hebben gekeken. We vragen vandaag heel wat inspanningen van de bevolking, terwijl u als minister een chequeboek krijgt om ons defensieapparaat opnieuw op te bouwen, terecht. Wij steunen een sterke defensie en de heropbouw daarvan, maar niet met een blanco cheque, niet op basis van plannen die uit de lucht gegrepen lijken. U moet zorgvuldig nadenken over de besteding van die middelen en er verantwoord mee omgaan.

  Bovendien verneem ik dat via u of via uw kabinet fakebeelden aan de pers zijn bezorgd om angst te zaaien en paniek te creëren, waardoor u het draagvlak bij de bevolking voor de defensie-uitgaven volledig onderuithaalt.

  Vandaar drie vragen, mijnheer de minister. Heeft de belastingbetaler veel te veel geld betaald voor het aangekochte materiaal? Als het dan toch zo dringend was, waar is dat dronemateriaal vijf maanden na de aankoop dan in godsnaam naartoe? Ten slotte, hebt u of uw kabinet die beelden aan de pers gelekt, terwijl u in het Parlement hebt gezegd dat er geen contact was?

  Koen Van den Heuvel:

  Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, collega’s, de dronecrisis van eind 2025 en de Pano -reportage zorgen voor onrust bij de bevolking. Was er wel degelijk een dronecrisis en, vooral, worden de defensiemiddelen correct en efficiënt besteed? Wanneer zulke bezorgdheden bestaan bij de bevolking, is het de opdracht van de regering, en dus ook van u als minister van Defensie, om kalmte te prediken, correcte informatie te verschaffen en de bevolking gerust te stellen. Dat is echter niet gebeurd.

  Integendeel, er ontstond extra verwarring rond een drone boven de luchthaven van Zaventem die uiteindelijk een helikopter blijkt te zijn. Vergissen is misschien menselijk, mijnheer de minister, maar zodra u over correcte informatie beschikt, verwachten wij dat die ook gedeeld wordt met de bevolking. Dat is niet onmiddellijk gebeurd.

  De internationale context vraagt om een performante defensie met extra uitgaven, en daar staan wij ook achter. Daarvoor is echter ook een draagvlak nodig bij onze bevolking. Dossiers zoals dit, die de defensie-uitgaven in een slecht daglicht stellen, kunnen we missen als kiespijn. Gelet op de internationale spanningen zijn investeringen in een sterke defensie en in een sterker Europa noodzakelijk. In deze tijd van budgettaire krapte, waarin de premier ons bijna elke dag zegt dat het geld op is, moeten die defensie-uitgaven correct en efficiënt gebeuren.

  Voor cd&v betekent efficiënt minder versnippering en meer Europa. Correct betekent voldoende controles en checks in het hele proces.

  Daarom heb ik twee vragen, mijnheer de minister. Wat is uw uitleg over het drone-helikopterincident in Zaventem? Hoe zult u in de toekomst zorgen voor correcte en efficiënte (…)

  Voorzitter:

  Bedankt, mijnheer Van den Heuvel.

  Axel Weydts:

  Mijnheer de minister, veel mensen hebben gisteren met verbazing naar de Pano -reportage over de drones gekeken. Die reportage toonde aan dat er bij de dronecrisis van vorig jaar toch heel wat vragen te stellen zijn, vragen die u als minister van Defensie in die reportage blijkbaar niet wilde beantwoorden.

  Ik vind dat bijzonder jammer. We leven immers in geopolitiek enorm uitdagende tijden. De mensen maken zich zorgen. De mensen beseffen ook dat investeringen in onze veiligheid noodzakelijk zijn. Deze regering, met Vooruit, investeert dan ook, want in tegenstelling tot andere partijen weten wij dat investeren in onze veiligheid echt noodzakelijk is wanneer de wereld in brand staat.

  Die investeringen moeten dan wel eerlijk, juist, en transparant plaatsvinden. Onze begroting is er slecht aan toe. Deze regering vraagt aan iedereen inspanningen. Elke euro moet niet een of twee keer, maar drie keer omgedraaid worden. Als we dat verwachten van de mensen, mogen we dat ook verwachten van Defensie.

  Mijnheer de minister, u hebt om de een of andere reden geweigerd om mee te werken aan die Pano -reportage, wat ik betreur, maar de mensen blijven wel met vragen zitten. In antwoord op die vragen is duidelijkheid nodig. Daarom leg ik ze u nog eens voor.

  Klopt het dat u zelf een filmpje verspreidde van een helikopter terwijl beweerd werd dat het om een drone ging? Hebt u op die manier geprobeerd om de hoogdringendheid in te roepen, om de procedures inzake overheidsopdrachten te omzeilen?

  Waarom hebt u de concurrentie niet laten spelen? Ook andere Belgische bedrijven waren bereid om deel te nemen aan de aanbestedingen.

  Hebben we niet te veel betaald?

  Mijn belangrijkste vraag, gaan die vele miljoenen wel naar de juiste dronetechnologie? Detectie voor RF-signalen is één zaak, maar wat doen die tegen de nieuwe, modernere drones die niet met RF werken?

  Dat zijn mijn vragen, mijnheer de minister. Ik hoop dat u er hier in het Parlement wel antwoorden op kunt geven en dat u duidelijkheid kunt scheppen voor de belastingbetaler.

  Peter Buysrogge:

  Mijnheer de minister, collega’s, op het vlak van drones en counterdrones blonk de vorige regering uit in een gebrek aan realiteitszin. Er was geen bewapening van onze drones, geen counterdronestrategie en geen deftig luchtafweersysteem, met dank aan het veto van de groene partijen. De regering-De Wever heeft die naïviteit gelukkig onmiddellijk afgelegd. Er wordt versneld uitvoering gegeven aan een degelijke dronestrategie. Dat is nodig, zowel in binnen- als buitenland. In Oekraïne bijvoorbeeld zijn drones vandaag al bepalend en vormen ze de toekomst van de oorlogsvoering. Ook het afgelopen najaar bleek dat uit heel wat incidenten in Europese luchthavens en andere kritieke infrastructuur.

  De verdachtmakingen gisteren en vandaag slaan wat mij betreft kant noch wal, alsof onze minister van Defensie verantwoordelijk zou zijn voor de tijdelijke sluiting van luchthavens in Duitsland, Denemarken, Noorwegen en Spanje, of voor de honderden meldingen in ons land.

  Met betrekking tot de procedure dan, iemand – ik zeg niet dat u het was, mijnheer Aerts – heeft te kwader trouw gehandeld en bewijst het Parlement geen dienst door documenten te lekken uit de vertrouwelijke vergaderingen van de commissies voor Landsverdediging en Legeraankopen. De defensiestaf bood in die commissie wel degelijk tegenwerking bij het ongunstig advies van IF.

  Ik kan drie zaken concluderen. Ten eerste, de wetgeving inzake overheidsopdrachten werd niet omzeild. Ten tweede er wordt niet alleen in radiofrequentie en counterdronetechnologie geïnvesteerd. Het gaat hier om een meerlagig systeem. Ten derde, de betaalde prijs is marktconform. Kortom, het gaat hier om een goede aankoop.

  Mijnheer de minister, wat is uw reactie op de verschillende aantijgingen uit de Pano -reportage van Groen?

  Theo Francken:

  Mijnheer de voorzitter, beste Kamerleden, sta me toe de context van oktober en november vorig jaar te schetsen. Toen stelden verschillende actoren, waaronder Defensie, effectief een duidelijke en uitzonderlijke piek vast in het aantal drone-incidenten in ons land. Zoals we altijd hebben gezegd, ook hier in het Parlement, ging een aanzienlijk deel om vals-positieven. Er waren echter ook tientallen meldingen waarvan grondig onderzoek door ADIV uitwees dat het met grote waarschijnlijkheid wel degelijk om drones ging. Die waarnemingen deden zich niet geïsoleerd voor, maar maakten deel uit van een bredere context waarin gelijktijdig ook een toename werd vastgesteld van DDoS-cyberaanvallen, gelijkaardige drone- en veiligheidsincidenten in andere Europese landen, een verscherpte dreigingscontext gelinkt aan Euroclear, de aanwezigheid in Brussel van meerdere Russische oppositiefiguren en de aanwezigheid in onze wateren van een gekend Russisch schip dat in verband wordt gebracht met spionage en hybride activiteiten. Het onderzoek van het parket naar de attributie loopt nog.

  In die context zijn Defensie en ik meermaals bevraagd door verschillende media over drones, zeker op de avond dat de luchthaven van Zaventem meermaals werd gesloten door skeyes. Er is een groot verschil tussen proactief communiceren over dronemeldingen en reactief informatie bezorgen aan media en journalisten. Dat laatste hebben we wel gedaan door de niet-geclassificeerde beelden van die avond van de sluiting van de luchthaven van Zaventem door skeyes de dag nadien aan een journalist te bezorgen. Die beelden werden toen bij ons bevestigd als een drone. Later bleek dat het om een politiehelikopter ging die op zoek was naar de drone waarvoor de luchthaven eerder was gesloten. Dat incident heeft geen link met de hoogdringendheid van het aankoopdossier, voor alle duidelijkheid, mijnheer Weydts. Die hoogdringendheid werd al ingeroepen na de eerste meldingen van drones boven het militair domein van Elsenborn door de VRT begin oktober, dus vele weken voordien. Er is dus geen sprake van een lek, laat staan van een leugen of het zaaien van paniek.

  Wat de dronecrisis wel heeft aangetoond, is dat Defensie, onder andere door de houding van Groen in de vorige legislatuur, geen enkele investering heeft mogen doen in drone- en counterdronemiddelen. Daardoor beschikte Defensie niet over voldoende middelen om drones te detecteren en te neutraliseren. De informatie over droneactiviteiten was bovendien verspreid over verschillende instanties en er bestond geen centraal systeem om die informatie te verzamelen. Daarom werd een urgent actieplan opgesteld met vier actielijnen. Omdat die maatregelen op zeer korte termijn moesten worden ingevoerd, werd gebruikgemaakt van de onderhandelingsprocedure zonder bekendmaking, zoals voorzien in de wet van 2011 op de aankoop van materieel. Die procedure kan worden gebruikt wanneer urgentie het onmogelijk maakt een klassieke aanbesteding te organiseren.

  Kortom, er is geen enkele wet omzeild. Dat dossier werd vervolgens volgens de procedure integraal, inclusief het advies van de Inspectie van Financiën zoals het hoort, overgemaakt aan de commissie voor de Controle op de Legeraankopen en -verkopen.

  Deze parlementaire commissie gaf, op één onthouding na, een unaniem positief advies op dit dossier, waarna de ministerraad de aankoop goedkeurde.

  Finaal werden bestellingen geplaatst bij vier Belgische firma’s en een buitenlandse firma. Tijdens de Pano -reportage werden bepaalde prijsvergelijkingen gemaakt die geenszins correct zijn. Defensie heeft marktconforme en gecontroleerde, geaudite prijzen betaald. Zo berekent Pano de prijs van de Blaze-interceptordrone aan de hand van een raming van de prijs van Iraanse Shahed-drones gedeeld door 10 en insinueert daarmee dat Defensie meer dan 6 keer de werkelijke kostprijs heeft betaald. Il faut le faire .

  De realiteit is anders. Wat Defensie aankoopt, is meer dan een interceptor, maar een compleet systeem, alsook training en ondersteuning. Defensie heeft trouwens referentiefacturen van andere landen, waaruit blijkt dat de prijs die we betaalden zelfs lager ligt. Daarnaast vroeg Oekraïne in het kader van het steunpakket 2026 aan België om dit type drone voor hen aan te kopen, wat toch duidelijk aantoont dat deze drone battle-proven is. Ook hier is er een marktconforme prijscontrole geweest.

  De radiofrequentieantennes van Senhive die Defensie heeft aangekocht, zijn niet de basisversie waarvan sprake in de Pano -reportage. Defensie heeft een heel andere versie besteld en de betaalde prijs is correct, aangezien deze antennes ook gebruikt worden binnen het CaMo-project en we hier via het partnerland details en prijscontrole hebben gekregen.

  Ten slotte, ik ga inderdaad regelmatig wandelen met interessante mensen uit verschillende sectoren. De wandeling waarnaar in de Pano -reportage wordt verwezen, vond echter plaats op 14 januari 2025, dus vóór ik minister van Defensie werd en op het moment dat de huidige CEO van Senhive nog fulltime wetenschapper van de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (VITO) was en niets met Senhive te maken had.

  Als men op basis hiervan de aantijging doet dat het over vriendjespolitiek of zelfs corruptie zou gaan, dan is dat laag-bij-de-gronds en compleet ongefundeerd. Als ik dan bovendien nog moet lezen dat Defensie heel gevoelig is voor corruptie, is dat bovenal een aanval op vele duizenden militairen die zich elke dag opnieuw op een integere manier inzetten voor (…)

  Staf Aerts:

  Mijnheer de minister, u verklaart hier in het Parlement dat u niet voor paniek hebt gezorgd en dat u dat niet doet. U hebt niet proactief gecommuniceerd, maar u hebt wel beelden van een drone bezorgd die achteraf een politiehelikopter bleek te zijn. U hebt op geen enkel moment de nood gevoeld om dat recht te zetten. Daarvoor was een factcheck nodig van de VRT-dienst. Dat is misschien ook een groene dienst? Ik weet het niet. Dat toont echter typisch aan waar u naartoe wilt, namelijk de hele reportage in het belachelijke trekken, hoewel alle fracties daar terecht pertinente vragen over hebben.

  Politici horen van Defensie geen speeltuin te maken zoals u doet. Het belangrijkste is niet stokebrand spelen, maar rust en kalmte bewaren. Dat is niet wat u doet door dronebeelden door te sturen die achteraf politiehelikopters blijken te zijn. Dat is geen manier van werken.

  Het gaat hier immers niet over 50 miljoen euro, maar over een bedrag van 11 miljard euro op jaarbasis dat u zult mogen uitgeven. Mensen hebben recht op een rechtvaardige besteding van die middelen.

  Peter Mertens:

  Mijnheer de minister, als de wereld in brand staat, moet u niet nog meer olie op het vuur gooien door de brand in Iran van bij het begin hartstochtelijk aan te wakkeren of door nog meer angst te zaaien rond fake drones uit Rusland. Dat is waarmee u bezig bent en dat is een minister van Defensie onwaardig. U moet hier de kalmte bewaren in plaats van de mensen op te jagen om dure aankopen te doen.

  Als het dan gaat over vriendjespolitiek en over uw contacten met wapenfabrikanten en trafikanten, gaat het natuurlijk over het feit dat uw kabinet 34 miljard euro te besteden heeft. Het gaat niet alleen over die 50 miljoen euro nu, maar ook over de 34 miljard euro die nog zullen volgen.

  Welke transparantie kan het Parlement verwachten op basis van uw antwoord? Was uw antwoord voor iedereen overtuigend, met name dat u vanaf nu transparant, goedkoop en efficiënt zult werken? Dat was het absoluut niet. U hebt niets ontkend over de contacten met Senhive. U hebt niets ontkend over het lekken (…)

  Annick Ponthier:

  Mijnheer de minister, u speelt de vermoorde onschuld, maar de feiten zijn wat ze zijn. U hebt de hele dronesaga misbruikt om de mensen bang te maken. Het is geen toeval dat deze film zich afspeelde in een periode waarin deze regering geen begrotingsakkoord kon bereiken. Het was een ideaal afleidingsmanoeuvre, net op het moment waarop deze regering zoveel offers vraagt van de burgers. Er is geen geld om de dure energiefactuur te verzachten, maar wel voor dubieuze legeraankopen. Dat is onaanvaardbaar.

  Het Vlaams Belang vraagt de oprichting van een onafhankelijke controlecommissie voor legeraankopen. Wij vragen dat in dit dossier de onderste steen wordt bovengehaald. Uw partij en alle andere partijen die vandaag aan het woord waren, hebben tegen ons voorstel voor meer transparantie, voor meer inzage en voor een correcte toepassing van de procedures gestemd. Dat is betreurenswaardig.

  Kjell Vander Elst:

  Mijnheer de minister, dat u hier toegeeft dat u dat beeld hebt doorgestuurd zonder het te controleren, maakt het nog hallucinanter, want daarmee creëert u paniek en angst. Anderhalf jaar geleden zat u nog in de oppositie. Wat zou u toen hebben gezegd? Wat zou u toen hebben gedaan als mevrouw Dedonder met dit verhaal naar voren was gekomen? U had haar afgemaakt, haar ontslag gevraagd en haar aan de schandpaal genageld, mijnheer de minister.

  Uw antwoord volstaat niet. Daarvoor is de situatie te ernstig. Het gaat over belastinggeld, over fake news en over angst zaaien. Dat moet tot op het bot worden uitgezocht.

  Mijnheer de minister, collega’s, we hebben geen nood aan een pyromaan, we hebben nood aan koelbloedigheid. We hebben geen nood aan een paniekzaaier, we hebben nood aan verantwoordelijkheid. We hebben geen nood aan een nieuwe Rambo 2.0, we hebben nood aan geloofwaardigheid. Die hebt u vandaag verspeeld.

  Koen Van den Heuvel:

  Mijnheer de minister, dank u wel voor uw antwoord. Ik zal ingaan op de lessons learned van vandaag. In mijn ogen zijn dat er twee.

  Ten eerste, inzake communicatie denk ik dat het goed is dat mensen zoals u, de minister van Defensie, in tijden van onrust en bezorgdheid bij de bevolking rust en kalmte prediken en niet voor extra verwarring zorgen. Dat moet in de toekomst absoluut worden vermeden.

  Ten tweede, investeringen in defensie zijn nodig, maar ze moeten correct en efficiënt gebeuren. Voor ons betekent efficiëntie meer Europa. Dat moet absoluut de boodschap zijn. We verwachten dat u daar extra inspanningen voor levert en dat u uw geloof in een sterker Europa ook af en toe duidelijk communiceert.

  Correctheid blijft daarbij essentieel. Een versnelling van procedures mag niet leiden tot het in het gedrang brengen van de correcte besteding van overheidsmiddelen. Ook controle achteraf moet mogelijk blijven. Dat is heel belangrijk.

  Axel Weydts:

  Mijnheer de minister, ik blijf het jammer vinden dat u niet hebt meegewerkt aan de reportage van Pano . U had misschien al een groot deel van de antwoorden kunnen geven die u vandaag hier hebt gegeven. Het is echter heel duidelijk dat die antwoorden niet iedereen geruststellen.

  Vooruit staat achter de investeringen in defensie en in onze veiligheid, maar wel op een eerlijke, juiste en transparante manier. Dat is absoluut noodzakelijk om het draagvlak bij de bevolking te behouden.

  Er zullen de komende jaren nog veel uitgaven volgen voor defensie. Het zal volgens ons noodzakelijk zijn om de aankoopdiensten structureel te verbeteren en te versterken en eventueel zelfs een kwaliteitscontrole te laten uitvoeren op de aankoopdiensten. Dat kan de procedures alleen maar ten goede komen en de transparantie ten aanzien van de burger en de belastingbetaler, van wie wij heel veel verwachten, alleen maar versterken. Wij dringen daar sterk op aan en zullen daarop terugkomen in de commissie voor Landsverdediging.

  Peter Buysrogge:

  Mijnheer de minister, dank voor uw antwoord. Hoge drones vangen blijkbaar veel wind. Als u niet zou investeren in drones, dan was het kot hier te klein. Nu investeert u wel in drones, terecht, na jaren van wanbeleid, en nu is het opnieuw niet goed.

  Collega Aerts, er moet mij toch het volgende van het hart. U roept hier al sinds gisterenmiddag dat er tekst en uitleg moet worden gegeven in het Parlement. Daarmee maakt u uw eigen bijzondere commissie voor de Controle op de Legeraankopen en -verkopen – u bent daar immers voorzitter van – belachelijk. We hebben wel degelijk uitleg gehad. Op basis daarvan hebben we, zonder tegenstem, op één onthouding na, een positief advies verleend. Zelfs mevrouw Ponthier heeft dat gedaan. We hebben dus een positief advies gegeven bij de procedure.

  Dat uw partij die dag niemand heeft afgevaardigd, is uw verantwoordelijkheid, niet de mijne. Met alle gratuite verdachtmakingen van vandaag plaatst u zichzelf en iedereen in een slecht daglicht. Daartegen zal ik mij altijd verzetten.

  Persoonlijk feit

  Fait personnel

  Voorzitter:

  De heer Aerts wil een persoonlijk feit inroepen.

  Staf Aerts:

  Ik pik die beschuldiging niet. Ik was inderdaad niet aanwezig tijdens die vergadering, maar dat was wegens ziekte. Dat weet de heer Buysrogge zeer goed. Ik mocht mij op dat moment niet laten vervangen, waardoor niemand van onze fractie aanwezig kon zijn. Dat is punt een.

  Ten tweede, de commissievergadering vond plaats achter gesloten deuren. Ik ben zeer blij dat vandaag veel mensen weten wat er allemaal is misgegaan. Dat is immers belangrijk. Dat is geen bekentenis, maar een vaststelling.

  Ik vind het van belang dat onderzoeksjournalisten op zoek gaan en hun werk doen, en dat aan het licht komt wat hier vandaag moest worden blootgelegd.

  Peter Buysrogge:

  We hebben die dag een goede commissievergadering gehad. Er was een ongunstig advies van de Inspectie van Financiën. De mensen van Defensie hebben dat op een correcte manier weerlegd. In de pers wordt nu van alles geïnsinueerd. Als commissielid kunnen we daar eigenlijk niet op reageren, terwijl wij wel de correcte informatie hebben gekregen. U insinueert hier van alles en zegt tegelijk dat u geen antwoorden krijgt op die insinuaties. Het is echter een sterk dossier. Daar is iedereen van overtuigd. U blijft echter beschuldigingen rondstrooien. U had zich trouwens wél kunnen laten vervangen. Ik ken uw persoonlijke situatie en heb daar alle respect voor, maar uw fractie had gedurende die maanden perfect een ander lid kunnen aanduiden om de werkzaamheden te volgen. Kom dus niet af met die treut . Stop daarmee!

• Vraag: De impactanalyse van de pensioenhervorming (Q56001594P)

  Vraag: De Studiecommissie voor de Vergrijzing en de impact van de pensioenhervorming (Q56001604P)

  gezondheid en welzijn

  De impactanalyse van de pensioenhervorming
  De Studiecommissie voor de Vergrijzing en de impact van de pensioenhervorming
  De impact van pensioenhervorming en vergrijzing summaryExplanation

  Gesteld door

  PVDA-PTB Kim De Witte
  PS Ludivine Dedonder
  

  Beantwoord door

  N-VA Theo Francken (Minister van Defensie)
  

  op 16 april 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Kim De Witte en Ludivine Dedonder bekritiseren de N-VA-voorgestelde pensioenhervorming scherp, omdat deze volgens hen de armoede en ongelijkheid verergert door minimumpensioenen onevenredig hard te raken, terwijl vrouwen en laagbetaalden tot 15% verliezen en jaren langer moeten werken om malussen te vermijden. Ze beweren dat de hervorming een politieke keuze is om budget vrij te maken voor militaire uitgaven in plaats van een financiële noodzaak, en eisen intrekking. Theo Francken (N-VA) weerlegt dit met cijfers van het Planbureau, waaruit volgens hem blijkt dat de genderkloof afneemt, de ongelijkheid minimaal stijgt (0,5-1,5%) en de hervorming de vergrijzingskosten met een derde reduceert, wat hij noemt als een "maatschappelijke plicht" voor toekomstige generaties. De oppositie wijst dit af als misleidend en benadrukt dat de hervorming 4 miljard bespaart ten koste van gepensioneerden, terwijl de overheid wel geld vindt voor defensie.

  Kim De Witte:

  Mijnheer de minister, mijn vraag gaat over een heel ander thema, maar er is wel een raakpunt met de vorige vragen, namelijk het permanente fake news dat de N-VA verspreidt. Minister Jambon schrijft in zijn wetsontwerp dat de pensioenhervorming de armoede bij ouderen zal verlagen, dus minder armoede bij ouderen. Collega’s, wij hebben de cijfers opgevraagd. Wat blijkt? De lage pensioenen zullen met deze hervorming dubbel zoveel verliezen als de hoge pensioenen. Dubbel zoveel. De armoede zal stijgen, de ongelijkheid zal stijgen. Hoe komt dat? Dat staat vandaag in De Standaard . Twee op de drie mensen die een pensioenmalus zullen krijgen, hebben een minimumpensioen. Dat zijn mensen met een pensioentje van 1.700 euro per maand, en daar zult u nog eens tot een vierde van afknippen.

  Collega’s van Vooruit, u bent in de regering gestapt om de minimumpensioenen te redden. Uw voorzitter zei dat u de minimumpensioenen zou redden. Nu vindt evenwel de grootste aanval ooit op de minimumpensioenen plaats. Ik vraag u om te stoppen met het steunen van die hervorming.

  Mijnheer de minister, meerdere van uw collega’s hebben de voorbije weken in de commissie gezegd dat men door slechts een paar maanden extra te werken geen malus zou krijgen. Een paar maanden. Ook dat hebben wij opgevraagd. Wat blijkt? Men moet gemiddeld 2,8 jaar langer werken om geen malus te krijgen, dus niet een paar maanden.

  De premier heeft duidelijk gezegd dat als bepaalde groepen harder worden geraakt, de hervorming zal worden aangepast. Welnu, vrouwen worden harder geraakt en mensen met een minimumpensioen worden harder geraakt. Mijnheer de minister, zal uw regering de hervorming aanpassen?

  Ludivine Dedonder:

  Les pensions belges sont parmi les plus basses d’Europe. Plus de la moitié de la population touche une pension mensuelle inférieure à 1 700 euros net. Et que fait ce gouvernement? Une réforme qui va appauvrir encore un peu plus ceux qui ont travaillé toute leur vie. Et cela, à un moment où tout augmente: l’énergie, les médicaments, les loyers ou encore les courses.

  Cette semaine, le Bureau du Plan a indiqué dans son rapport qu'il faudra travailler plus longtemps – sinon vous aurez un malus – pour gagner moins.

  Est ‑ ce cela, votre r é compense pour le travail de toute une vie? Toute une vie à cotiser pour esp é rer avoir une pension digne. MR et Engag é s, vos promesses se sont envol é es; une fois au pouvoir, vous avez chang é de ton radicalement.

  Au total, vous réalisez 4 milliards d’économies sur le dos des pensionnés, soit une perte annuelle moyenne de 1 500 euros pour chacun d’eux. Cette perte sera de 15 % pour les fonctionnaires, 7 % pour les salariés et de 3 % pour les indépendants. La moitié des pensionnés actuels verront leur indexation plafonnée. De plus, vous creusez les inégalités entre les pensions les plus basses et les plus hautes (+ 9 %).

  Et évidemment, vous les creusez aussi entre les hommes et les femmes. Une femme sur trois sera pénalisée par le malus. Une aide ‑ m é nag è re qui a d é but é sa carri è re à 20 ans, qui a travaill é toute sa vie à temps partiel non choisi et qui est usée à 63 ans, perdra plusieurs centaines d ’ euros par mois à cause de votre réforme.

  Vous supprimez é galement tous les m é canismes qui permettaient de tenir compte de la p é nibilit é . Votre r è gle est la suivante: peu importe le m é tier, la fatigue ou l ’ usure, il faut tenir pour gagner moins.

  Cette réforme fera très mal. Personne n’en veut! Allez ‑ vous enfin é couter la population qui vous a é lus et y renoncer?

  Theo Francken:

  Collega’s, eerst en vooral, de premier heeft zich wel degelijk aan zijn eerdere belofte gehouden om na de eerste lezing van het ontwerp van pensioenwet in het zomerakkoord van juni 2025 in de tweede lezing van eind 2025 een aantal aanpassingen aan het wetsontwerp te doen, na het uitgebreide politieke en maatschappelijke debat hierover. Zo werden in de tweede lezing onder meer alle ziekteperiodes gelijkgesteld met gewerkte periodes voor de vrijwaring van de pensioenmalus en werd voor het eerste loopbaanjaar het criterium van 104 dagen behouden. Er was dus geen verhoging naar 156 dagen per loopbaanjaar.

  Daarnaast wil ik er ook op wijzen dat uw uitgesproken negatieve lezing van de resultaten van het nieuwe rapport van het Federaal Planbureau wel heel erg afwijkt van de effectieve resultaten in dit rapport. Als ik uw kritiek goed begrijp, zouden door de nieuwe pensioenwet zowel de genderkloof als de ongelijkheid en de armoede fors toenemen.

  Je le dis clairement, quiconque lit ce rapport avec sérieux ne peut que constater que ce n’est de toute évidence pas le cas. Au contraire, le rapport met clairement en évidence que la réforme réduit l’écart entre les pensions des hommes et des femmes parmi les retraités actuels. Chez les nouveaux retraités salariés et indépendants, on constate une légère hausse de l’écart de pension entre les sexes, mais cette évolution est compensée par une baisse chez les fonctionnaires. Il n’est donc aucunement question d’un impact significatif sur l’écart entre la pension des hommes et des femmes.

  Om de impact van de hervorming op het armoederisico en de ongelijkheid te berekenen, is het aangewezen niet te kijken naar het brutopensioen van een individueel persoon, maar naar het equivalent beschikbaar inkomen op huishoudniveau na belastingen, zoals dit ook internationaal de standaardpraktijk is.

  Uit deze berekening door het Planbureau blijkt dat de impact op de ongelijkheid zeer klein is. Zo stijgt de zogenaamde ginicoëfficiënt slechts met 0,5 % à 1,5 %, wat zeer beperkt is.

  Ne perdons pas de vue l'essentiel: cette réforme des pensions est indispensable pour garantir qu'elles restent soutenables pour nos enfants et petits-enfants, mais aussi pour rétablir une véritable justice en renforçant le lien entre le travail effectivement presté et la constitution des droits à la pension.

  Daar slaagt deze hervorming glansrijk in, zo blijkt uit dat nieuwe rapport van het Planbureau. De kosten voor de vergrijzing dalen door de pensioenhervorming tegen 2070 met 1,3 procentpunt van het bbp. Dat is een daling van de vergrijzingskosten met een derde.

  Met deze hervorming herstellen we het budgettaire en maatschappelijke … van deze eerste pensioenpijler. Dat is voor ons als politici geen gemakkelijke of dankbare opdracht, maar het is wel onze verdomde plicht en het is iets waar onze kinderen en kleinkinderen ons later dankbaar voor zullen zijn.

  Voorzitter:

  Deze vraag was inderdaad gesteld aan minister Jambon die, zoals gezegd, momenteel in Washington is.

  Kim De Witte:

  Mijnheer de minister, u zegt dat de hervorming noodzakelijk is, aangezien er geen geld voor onze pensioenen is. U wilt de komende 10 jaar meer uitgeven aan oorlogswapens van Trump & co dan de extra uitgaven voor onze pensioenen in de komende 45 jaar. U wilt 2,2 % van ons bbp extra uitgeven aan militarisering, terwijl de pensioenen zonder uw hervorming met 1,8 % van het bbp zullen stijgen.

  Stop dus met liegen. Die hervorming is helemaal niet noodzakelijk. Het is een politieke keuze die u maakt, om geld te verschuiven van de gepensioneerden naar oorlogswapens. Wij zeggen heel duidelijk dat we niet akkoord kunnen gaan met die keuze. Dat zijn de feiten en dit is onaanvaardbaar.

  Ludivine Dedonder:

  Décidément, je pense que ce gouvernement a un problème avec la compréhension des chiffres. Oui, le coût des pensions est surmontable! C'est 1,8 % du PIB à l'horizon 2050. Cela veut dire 0,07 % du PIB par an. Sur un budget de 1 000 euros, c'est 70 centimes. Je pense que c'est effectivement surmontable. Vous dites aux gens de se débrouiller. Vous dites aux femmes de changer de comportement. Mais, quand il s'agit de trouver des millions, ce gouvernement les trouve sans problème, n'est-ce pas, monsieur le ministre de la Dépense nationale? C'est facile de dire "débrouillez-vous" quand on a vidé les poches des citoyens, des travailleurs, des pensionnés et des malades pour financer des avions de chasse et financer l'industrie américaine! Je pense que les pensionnés ont aujourd'hui bien compris qu'ils n'auront pas 500 euros de plus, mais 500 euros de moins. Et je vous le dis, ce n'est pas à la population de payer vos excès! Cette réforme n'est pas encore votée. Il est temps de reculer, chers collègues!

• Vraag: De evolutie naar een gegarandeerde dienstverlening bij de autonome overheidsbedrijven (Q56001599P)

  De evolutie naar een gegarandeerde dienstverlening bij de autonome overheidsbedrijven
  

  Gesteld door

  MR Gilles Foret
  

  Beantwoord door

  Nabil Boukili
  Les Engagés Vanessa Matz (Minister van Modernisering van de overheid, Overheidsbedrijven, Ambtenarenzaken, Gebouwenbeheer van de Staat, Digitalisering en Wetenschapsbeleid)
  

  op 16 april 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Gilles Foret (MR) bekritiseert dat de overheid, ondanks de strategische rol van bpost, Proximus en skeyes, geen wettelijk kader voor een minimale dienstverlening tijdens stakingen heeft zoals bij de SNCB, wat volgens hem tot onaanvaardbare verstoringen leidt zoals leeggebleven brievenbussen en gemiste essentiële documenten. Minister Vanessa Matz (tutelaris van bpost/Proximus) wijst een verplichte dienstgarantie af, verwijzend naar het regeerakkoord en haar voorkeur voor sociaal overleg, maar benadrukt wel dat bpost een noodplan activeerde voor kritieke documenten zoals kentekenplaten; ze stelt conflictbemiddeling voorop. Foret noemt haar antwoord onvoldoende en kondigt een wetsvoorstel aan voor een gegarandeerde postdienst, terwijl parlementslid Nabil Boukili en de Voorzitter discussiëren over de procedurele geldigheid van de vraag, gegeven de geplande interpellaties over dezelfde kwestie. Matz herhaalt dat verdere details over de staking tijdens die interpellaties zullen worden behandeld.

  Gilles Foret:

  Madame la ministre, l'État est actionnaire de référence de plusieurs entreprises publiques autonomes. En dehors de la SNCB, l'État ne s'est jamais donné les moyens de garantir un socle minimal de service aux citoyens en cas de grève prolongée ou de perturbation majeure. À ce jour, un cadre existe pour le rail mais pas pour bpost, ni pour Proximus, ni pour skeyes.

  Dans un pays aussi dépendant de ses réseaux postaux, télécoms et aériens, ce décalage de régimes n'est plus acceptable. Le contraste est d'autant plus frappant que dans tous ces secteurs, il s'agit de services stratégiques et essentiels. Pour le rail, on considère aujourd'hui normal de garantir la continuité du service. Pour d'autres infrastructures tout aussi vitales, on laisse encore les citoyens et les entreprises sans protection comparable.

  Le cas de bpost est aujourd'hui l'illustration la plus visible de cette incohérence. Dans de nombreuses communes, essentiellement wallonnes et bruxelloises, plus de courrier, plus de colis, plus de résultats médicaux, plus de convocations au tribunal, plus de factures, plus de documents administratifs essentiels! Les boîtes aux lettres restent désespérément vides. Pour les ménages, les indépendants et les petites entreprises, les inconvénients sont de plus en plus dommageables.

  Comme vous le savez, bpost assume une mission de service universel sur l'ensemble du territoire dans le cadre de la loi relative aux services postaux et du contrat de gestion conclu avec l'État, qu'il sera d'ailleurs bientôt nécessaire de renouveler. Aucun cadre clair n'organise pourtant aujourd'hui un tel service postal garanti. Nous respectons pleinement le droit de grève, mais il ne peut pas conduire à l'arrêt quasi complet des missions essentielles assurées par des entreprises publiques autonomes.

  Madame la ministre, comment évaluez-vous à ce stade l'impact concret de cette grève prolongée sur les citoyens, les indépendants, les petites entreprises qui dépendant chaque jour des services de bpost? Êtes-vous prête à travailler avec le Parlement à un cadre légal instaurant un véritable service postal garanti?

  Nabil Boukili:

  Monsieur le président, il y a une question sur bpost, alors que des interpellations ont été déposées!

  Voorzitter:

  Ik merk op dat de minister het recht heeft om desgevallend uitsluitend te antwoorden op vragen over aspecten die niks te maken hebben met de interpellatie die straks plaatsvindt. Zij hoeft op die interpellatie nu niet in te gaan.

  Nabil Boukili:

  C'est exactement le même sujet.

  Voorzitter:

  Ik herhaal dat het de minister vrij staat om de inhoud van de interpellaties voor straks te bewaren.

  Nabil Boukili:

  Monsieur le président, c’est donc une jurisprudence dont je tiendrai compte à l’avenir. Il y aura plus tard deux interpellations sur bpost. Cette question orale traite du même sujet, même si c’est de manière masquée. On parle de la même chose. Cela a été accepté. Cela fait donc jurisprudence; parce que la règle, normalement, est que, quand il y a des interpellations, on ne peut pas interroger le ministre sur le même sujet pendant le question time.

  Voorzitter:

  Mijnheer Boukili, ik heb daarover contact gehad met de MR-fractie. Zij heeft mij op het hart gedrukt dat de inhoud van de vraag anders was dan de interpellatie. De vraag, zoals gesteld, hebben wij nu kunnen vernemen. Het woord is nu aan de minister en zij heeft de volledige vrijheid om de vraag niet te beantwoorden in de mate waarin ze interfereert met de interpellatie.

  Vanessa Matz:

  Monsieur le député, concernant le service minimum dans les entreprises sur lesquelles j’exerce la tutelle, à savoir Proximus et bpost – et non skeyes –, l’accord de gouvernement ne prévoit pas la mise en place de ce type de mécanisme. Cela ne correspond pas non plus à mon intention, qui a toujours été – et continuera d’être – de mener un dialogue social dans toutes les entreprises publiques autonomes dont j'ai la tutelle.

  Sachez que malgré la gr è ve, un plan de contingence a été activé au sein de bpost pour assurer la distribution des plaques et certificats d’immatriculation. Dans le contexte actuel, la résolution du conflit constitue la priorité absolue afin de trouver des solutions équilibrées en faveur de l’entreprise, des travailleurs et des citoyens.

  En ce qui concerne les autres éléments relatifs à la gr è ve au sein de bpost, permettez-moi de vous renvoyer aux interpellations de ce jour qui portent sur ce sujet d’actualité.

  Gilles Foret:

  Madame la ministre, je vous remercie pour votre réponse, mais elle reste évidemment en deçà de l’urgence que vivent aujourd’hui nos concitoyens. Il est quand même étonnant qu’en 2026, seule la SNCB dispose d’un véritable cadre de service garanti, alors que bpost, Proximus et skeyes restent sans filet de sécurité comparable.

  Sur le terrain, on ne parle plus de simples perturbations. Dans de nombreuses communes, le service est quasiment à l’arrêt: plus de courrier, plus de recommandés, plus de colis. Je ne voudrais pas que cela arrive également aux autres services rendus par les entreprises publiques autonomes. Ce que nous attendons du gouvernement, ce n’est pas seulement un rappel des principes, c’est une protection concrète pour les citoyens lorsque le conflit se durcit. Au MR, nous soutenons la modernisation de bpost. Nous défendons aussi un socle minimal de service en cas de perturbation. C’est dans cet esprit que je déposerai prochainement une proposition de loi visant à mettre en place un service postal garanti.

  Voorzitter:

  Ik nodig alle leden natuurlijk altijd uit om zich aan te sluiten bij een interpellatie wanneer het thema heel sterk aanschurkt bij een vraag. Wij hebben daarstraks een communicatie gehad, zowel met de minister als met de fractie. Ik denk dat we hier in een grijze zone zaten.

• Vraag: De steun voor gezinnen en werknemers in het licht van de sterk gestegen energieprijzen (Q56001587P)

  Vraag: De energiecrisis en de ontmanteling van de kerncentrales (Q56001589P)

  Vraag: De toelating van Europa om een overwinstbelasting voor energiebedrijven in te voeren (Q56001591P)

  Vraag: De gevolgen van de hogere energieprijzen voor de werkende mensen (Q56001595P)

  Vraag: De tegen 21 juli geplande routekaart inzake het nucleaire aanbod (Q56001598P)

  Vraag: De uitspraken van de eerste minister over steunmaatregelen n.a.v. de hoge energieprijzen (Q56001597P)

  Vraag: De energieprijzen (Q56001605P)

  Vraag: De bevindingen van de taskforce en de beslissing over concrete maatregelen i.v.m. de energieprijzen (Q56001606P)

  klimaat, energie en landbouw

  De steun voor gezinnen en werknemers in het licht van de sterk gestegen energieprijzen
  De energiecrisis en de ontmanteling van de kerncentrales
  De toelating van Europa om een overwinstbelasting voor energiebedrijven in te voeren
  De gevolgen van de hogere energieprijzen voor de werkende mensen
  De tegen 21 juli geplande routekaart inzake het nucleaire aanbod
  De uitspraken van de eerste minister over steunmaatregelen n.a.v. de hoge energieprijzen
  De energieprijzen
  De bevindingen van de taskforce en de beslissing over concrete maatregelen i.v.m. de energieprijzen
  Energiecrisis, steunmaatregelen en beleid voor gezinnen, werknemers en bedrijven summaryExplanation

  Gesteld door

  PS Patrick Prévot
  Les Engagés Marc Lejeune
  Vooruit Oskar Seuntjens
  cd&v Steven Matheï
  DéFI François De Smet
  Ecolo-Groen Rajae Maouane
  N-VA Bert Wollants
  PVDA-PTB Roberto D'Amico
  

  Beantwoord door

  MR Mathieu Bihet (Minister van Energie)
  

  op 16 april 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De oppositie bekritiseert de regering scherp voor haar passiviteit tijdens de energiecrisis, met stijgende brandstof- en verwarmingskosten die huishoudens en bedrijven zwaar treffen, terwijl andere Europese landen wel maatregelen nemen. Volgens critici zoals Prévot (4 euro steun per Belg is "een gifle") en Maouane is de weigering om overwinstbelastingen op energiebedrijven in te voeren—ondanks EU-toestemming—een bewuste keuze om "profiteurs de guerre" zoals Shell te beschermen in plaats van kwetsbare groepen, terwijl D’Amico de regering beschuldigt van leugens over beloftes zoals accisverlagingen. Minister Bihet kondigt gerichte, tijdelijke steun aan (voor fossiele verwarming en woon-werkverkeer), afhankelijk van de ministerraad van 16 april, maar ontwijkt concrete bedragen of een overwinstbelasting, wijzend op een nog lopend EU-voorstel. Op nucleair vlak belooft hij een langetermijnplan (via een nieuw NEPIO-agentschap en AIEA-samenwerking) om België’s energieonafhankelijkheid te versterken, maar kritiek blijft dat demontage van Tihange 1 onomkeerbare gevolgen heeft en kortetermijnactie ontbreekt, ondanks oproepen om demontage te pauzeren. De splijtzwam binnen de regering—tussen MR (die "beperkte steun" verdedigt) en N-VA (die "rationele, doelgerichte" maatregelen eist)—verergert het wantrouwen, terwijl oppositiepartijen als Vooruit en PTB herhalen dat belasting op surwinsten (miljarden opbrengst) de enige rechtvaardige oplossing is. De Smet (Les Engagés) stelt dat de kortetermijncrisis (zoals het behoud van bestaande kernreactoren) onbeantwoord blijft, ondanks langetermijnambities.

  Patrick Prévot:

  Monsieur le ministre, cela fait un mois et demi que les prix de l'énergie explosent, un mois et demi que vous regardez passer la tempête, les bras croisés, un mois et demi, surtout, que vous abandonnez les ménages et les entreprises. Monsieur le ministre, un Belge sur deux dit aujourd'hui qu'il ne sait pas comment il va faire si les carburants continuent à augmenter. Un sur deux, ce n'est plus un épiphénomène, c'est un véritable cri d'alarme. Partout en Europe, les gouvernements agissent, ils amortissent, ils protègent, ils anticipent et vous, vous communiquez. Vous essayez d'imposer votre récit mais malheureusement pour vous, monsieur le ministre, plus personne ne vous croit.

  Le 3 avril, vous nous avez annoncé avoir trouvé un accord pour soutenir les ménages, et pour prendre des mesures pour les entreprises. Et puis votre gouvernement est parti en vacances, pendant que les gens comptaient les kilomètres. Nous sommes 15 jours plus tard, monsieur le ministre, et toujours rien. Pas un euro pour les familles, pas un euro pour les travailleurs et pas un euro pour les indépendants. Après des semaines d'inaction, votre plan: 42 millions d'euros pour 11 millions de Belges, ça fait moins de 4 euros par personne. Ce n'est même pas deux litres de mazout, c'est une aumône, c'est une gifle, et je prends même cela pour de la provocation. Et pendant ce temps-là, le prix du plein dépasse les 110 euros. Les travailleurs ne font pas un seul plein par mois, ils en font plusieurs par mois pour aller bosser.

  Monsieur le ministre, ce que vous proposez, ce n'est pas une réponse, c'est un aveu d'impuissance. C'est surtout un choix politique indigne. Et ça, personne ne l'oubliera!

  J'ai deux questions simples. Quand allez-vous sortir de la communication pour entrer dans l'action? Quand allez-vous enfin protéger celles et ceux qui travaillent, qui roulent et qui se chauffent?

  Marc Lejeune:

  Monsieur le ministre, chers collègues, en pleine crise énergétique majeure, avec des prix du pétrole, du mazout et du gaz qui explosent, ENGIE continue patiemment de démonter Tihange 1. Et pourtant, que nous reste-t-il sinon l'électricité et notre indépendance énergétique pour faire face à nos besoins?

  L'électrification de nos usages fait partie de LA solution pour répondre à nos besoins en énergie. Elle est compatible avec la transition énergétique et constitue un levier essentiel pour renforcer notre indépendance et notre souveraineté. Alors même que nous n'en avons jamais eu autant besoin, la Belgique connaîtra cette année la production d'électricité nucléaire la plus faible de son histoire avec pour conséquence, bien évidemment, une hausse des importations.

  Pendant ce temps, ENGIE poursuit à marche forcée le démantèlement de Tihange 1. C'est difficilement compréhensible et, dans ce contexte de crise, est-ce bien cohérent? L'une de vos grandes priorités pourtant, monsieur le ministre, et vous savez que nous la soutenons pleinement, est ce renforcement du nucléaire, dont la prolongation de Tihange 1 fait partie.

  Notre part nucléaire est déjà fortement réduite. Il ne nous reste plus que Tihange 3 et Doel 4, en activité prolongée. Vous avez vous-même évoqué la nécessité de maintenir d'autres capacités. Ne finirons-nous pas par atteindre des failles irréversibles dans ce démantèlement?

  Monsieur le ministre, envisagez-vous de conserver au minimum la disponibilité de Tihange 1 et, le cas échéant, de suspendre ce démantèlement au regard du contexte énergétique actuel, voire d'examiner aussi la situation de Doel 1 et de Doel 2? Avez-vous des informations à nous fournir quant aux phases d'avancement du démantèlement de Tihange 1?

  J'attends vos réponses, et je vous en remercie déjà.

  Oskar Seuntjens:

  Al langer dan een maand is er een oorlog bezig in Iran. Al langer dan een maand zien de mensen de prijzen aan de pomp stijgen. Al langer dan een maand wachten de mensen op perspectieven.

  Tegelijkertijd begrijpen de mensen heel goed wat de budgettaire situatie van ons land is, mijnheer de minister. Ze begrijpen dat we niet aan iedereen massa’s geld kunnen geven, omdat we het eenvoudigweg niet hebben.

  U zult het wel met mij eens zijn dat er mensen zijn die niet een beetje, maar extreem hard getroffen worden door die oorlog, zonder dat ze er ook maar iets aan kunnen doen. U moet zich eens inbeelden dat u een dokwerker bent en dat u elke dag naar de haven van Antwerpen moet rijden. U hebt geen alternatief voor de wagen. Elke keer betalen de dokwerkers aan de pomp de volle pot. Of u moet zich inbeelden dat u een alleenstaande moeder bent en de luxe niet hebt om uw appartement beter te isoleren, laat staan een warmtepomp te installeren.

  Wat moeten die mensen denken als ze zien dat er anderen zijn, dat er bedrijven zijn, energiebedrijven, die hun broek niet scheuren, maar integendeel hun zakken vullen met oorlogsgeld?

  Mijnheer de minister, daar is maar één woord voor. Dat is onrechtvaardig.

  Daarom vragen wij met Vooruit opnieuw een overwinstbelasting in te voeren voor de energiebedrijven, opdat we die middelen kunnen gebruiken om ze te geven aan de mensen die alweer de dupe zijn van de Trumps, de Poetins en de Netanyahus van deze wereld.

  Ik heb goed nieuws. Europa heeft gezegd dat het mag. Er is dus geen enkel excuus meer, mijnheer de minister. De vraag is vooral: zult u het ook doen?

  Steven Matheï:

  Mijnheer de minister, de energieprijzen aan de pomp zijn historisch hoog. Dat is pijnlijk voor wie absoluut de auto nodig heeft om de kinderen naar school of naar de kinderopvang te brengen of om te gaan werken, omdat men geen alternatief heeft, omdat men vroeg moet beginnen of te ver van het station af woont en er eerst naartoe moet rijden. De vraag is hoe we hen kunnen tegemoetkomen, gelet op de precaire budgettaire situatie. (…)

  (De heer Steven Matheï wordt onwel en verlaat onder begeleiding het halfrond.)

  Voorzitter:

  We schorsen vanzelfsprekend even de zitting.

  De vergadering wordt geschorst van 16.19 uur tot 16.28 uur.

  La séance est suspendue de 16 h 19 à 16 h 28.

  We hervatten de zitting. Collega Matheï krijgt alle nodige zorgen. We wensen hem natuurlijk het allerbeste.

  François De Smet:

  Monsieur le président, j’ai une pensée pour notre collègue Steven Matheï, en espérant qu'il nous revienne très rapidement.

  Monsieur le ministre, comme en 2022, notre pays et son gouvernement se retrouvent surpris par une crise de l'énergie qui nous rappelle l'incroyable dépendance de l'Europe en matière énergétique.

  Au-delà des mesures que le gouvernement finira peut-être enfin par prendre, il est temps d'avancer sur la vision stratégique nucléaire que votre parti, le MR, a tant vantée en campagne et dont on ne voit toujours pas le début d'un atome depuis un an.

  Mais on avance, puisque vous annoncez, je cite, "une feuille de route concrète sur le nucléaire pour le 21 juillet". Nous voilà sauvés, si du moins cette feuille de route lève les contradictions de votre politique.

  Premièrement, sur Doel 1, Doel 2, Tihange 1, votre feuille de route proposerait de demander à l'AFCN de rouvrir de sa propre initiative les dossiers de prolongation de ces réacteurs. Or vous avez admis vous-même ici que l'AFCN exige qu'un tel dossier soit déposé par l'exploitant. Rappelons aussi que le CEO d'ENGIE martèle depuis longtemps que Tihange 1 est une discussion du passé et que sa prolongation est impensable.

  Deuxièmement, votre feuille de route évoquerait le dégagement de moyens pour renforcer la capacité d'action de l'autorité fédérale afin de se muscler face à ENGIE. Pourtant, vous avez évoqué, encore ici même, que les accords Phœnix limitent votre marge de manœuvre.

  Et puis, il y a l'urgence du calendrier, monsieur le ministre. Vous promettez un plan pour juillet; mais les permis de démolition pour les tours de refroidissement de Tihange 1 et 2 ont déjà été octroyés. Le démantèlement commencera bientôt. Juillet, ce sera trop tard.

  Confirmez-vous que cette feuille de route contiendra enfin des mesures contraignantes pour stopper les démolitions et un calendrier de négociations pour la prolongation de Doel 4 et Tihange 3 à 20 ans, avec ou sans ENGIE?

  Monsieur le ministre, vous vous êtes vous-même fait surnommer Atomic Boy . Je crois qu'il est grand temps qu' Atomic Boy sorte de son carton d'emballage et nous montre ce qu'il sait faire. Merci.

  Rajae Maouane:

  Monsieur le président, j'adresse une petite pensée à notre collègue Matheï et j’espère qu’il va mieux.

  Monsieur le ministre, depuis l’attaque illégale des États ‑ Unis et d ’ Isra ë l contre l'Iran et le Liban, les prix de l ’é nergie explosent. Cela fait des semaines que les Belges voient leurs factures s ’ envoler. Et votre gouvernement ne fait rien. Pire encore, depuis quelques jours, nous assistons à un spectacle assez triste et assez lamentable au sein de votre majorité.

  D’un côté, nous constatons des menaces de blocage de votre président de parti, des sorties médiatiques et des tensions internes. De l’autre, votre premier ministre répète qu'il n'y a pas d'argent pour aider les ménages face à l’explosion des prix de l’énergie. En revanche, c'est le jackpot pour M. Francken, ses drones, ses avions et ses armes de guerre. Pendant que votre gouvernement se divise, les factures continuent d’augmenter. Les gens n’ont pas le luxe d’attendre. Ils paient encore et toujours plus cher.

  Monsieur le ministre, j'aimerais comprendre. En ce moment, cinq pays européens demandent à la Commission européenne de réactiver une taxe sur les surprofits des entreprises énergétiques. Un rapport de Greenpeace indique, du reste, noir sur blanc que les compagnies pétrolières engrangent 2,3 millions de surprofits par jour sur le dos des citoyens, des citoyennes et des petites entreprises; et cela, sans compter les profits issus de la spéculation.

  Avec le gouvernement précédent, nous avions mis en place cette taxe sur les surprofits. Elle avait rapporté des milliards en 2022. Taxer les surprofits est une mesure concrète. Cela permet de financer des aides ciblées, en allant chercher l’argent là où il est, sans faire payer une fois de plus les citoyens. La Vivaldi – qui n’était pas parfaite, mais que vous aimez bien critiquer – avait également élargi le tarif social, protégeant ainsi un million de ménages belges face à la hausse des prix de l’énergie.

  Le gouvernement se réunit demain pour discuter des mesures à prendre afin de soulager les factures de nos concitoyens et concitoyennes. Monsieur le ministre, la Belgique va ‑ t ‑ elle mettre en place cette taxe sur les surprofits? Assumez ‑ vous votre choix de prot é ger les grandes compagnies p é troli è res plut ô t que les m é nages? Votre gouvernement est ‑ il aujourd ’ hui trop divis é pour prendre des mesures fortes afin de faire baisser le prix de l ’é nergie? Je vous remercie pour vos r é ponses.

  Bert Wollants:

  Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, collega’s, we zijn al een aantal weken bezig over de vraag of er al dan niet energiesteun moet worden ingezet in het kader van de hoge energieprijzen. Tegelijk weten we dat de budgettaire situatie niet rooskleurig is en dat er geen middelen zijn. We weten ook dat experts afraden om brede energiesteun in te zetten, omdat dit de situatie nog erger zou kunnen maken. We zitten bovendien aan het einde van het stookseizoen, wat maakt dat het allemaal iets minder precair is. Daarnaast zien we een aantal evoluties op de energiemarkt die in de juiste richting gaan. De prijzen zijn iets minder hoog. Voor verwarmingsbrandstoffen liggen de huidige prijzen bijvoorbeeld 20 tot 30 % lager dan een aantal weken geleden, toen ze een piek bereikten.

  We lazen vandaag in de krant dat de Nationale Bank het riedeltje ontkracht dat de overheid slapend rijk wordt met deze crisis. Integendeel, in de komende jaren zullen we wellicht een stuk meer moeten uitgeven om bepaalde kosten als gevolg van die energiecrisis te dekken. Mijn fractie heeft steeds aangehaald dat als er energiesteun moet komen, die zeer doelgericht moet zijn. Die kan alleen terechtkomen bij mensen die het absoluut nodig hebben en moet ook beperkt zijn in de tijd.

  Mijnheer de minister, u hebt de opdracht gekregen om een aantal maatregelen voor te bereiden. Ik denk aan verwarming voor kwetsbare gezinnen en maatregelen voor woon-werkverkeer. Het is dan ook op zijn plaats om te vragen wat de stand van zaken is. Op welke manier kunnen we daarmee omgaan? Hoe kijkt u vandaag naar het concept van energiesteun en wat moet dat inhouden? Welke scenario’s hebt u voorbereid en over welke grootteorde spreken we dan?

  Roberto D'Amico:

  Monsieur le président, j'ai tout d'abord une pensée pour mon collègue Steven Matheï.

  Monsieur le ministre, depuis un mois et demi, les prix de l'énergie augmentent à la suite de l'agression des États-Unis et d'Israël sur l'Iran et le Liban. La grande majorité des pays européens ont déjà pris des mesures, 18 pays européens sur 27. En Belgique, rien, nada , que dalle! Vous allez même augmenter les accises sur le gaz et le mazout. On vient d'en apprendre le report, c'est un minimum! Il faut supprimer définitivement cette hausse de taxes.

  Depuis des semaines, on vous interroge et on vous appelle à prendre des mesures. À chaque fois, c'est la même chose. Vous monitorez, vous observez, mais en fait vous regardez aveuglément. Monsieur le ministre, vous rendez-vous compte que, chaque semaine, c'est plus de 100 euros pour faire un plein? Plus de 100 euros! Vous rendez-vous compte que les travailleurs paient de plus en plus pour aller bosser?

  Monsieur le ministre, vous faites partie de la task force Énergie autour du premier ministre pour "proposer" des mesures. Je voudrais vous poser deux questions très simples.

  Premièrement, j'ai lu dans la presse qu'une baisse des accises sur le carburant n'est plus sur la table. Confirmez-vous que cette piste est abandonnée? Répondez tout simplement par oui ou non et ne venez pas avec une longue tirade pour noyer le poisson. Je veux simplement un oui ou un non sur la baisse des accises.

  Deuxièmement, si on se limite aux gains faits par l'État, l'aide sera insuffisante. Ce n'est pas à l'État de s'endetter pour bloquer les prix à la pompe. Ce sont les profiteurs de guerre qui doivent payer: Total, Shell, Exxon, etc. Ce sont eux qui font du surprofit. On compte déjà plus de 8 milliards de surprofit depuis le début de la guerre. Dès lors, une taxe sur les surprofits est-elle sur la table du gouvernement? Continuerez-vous à les regarder augmenter sans rien faire?

  À ces deux questions, monsieur le ministre, je vous demande de répondre par oui ou non. Pas plus!

  Mathieu Bihet:

  Monsieur le président, comme mes collègues, j'ai évidemment tout d'abord une pensée pour le collègue Matheï, en espérant qu'il recouvre la santé le plus vite possible.

  Chers collègues, voici mes réponses à vos différentes questions sur le volet aide.

  Zoals de premier gisteren heeft aangegeven, is het de bedoeling dat de regering morgen op de ministerraad beslissingen neemt over gerichte energiesteun. Zoals de premier benadrukte, moeten die maatregelen beperkt, tijdelijk en doelgericht zijn. Concreet gaat het, zoals voor de paasvakantie in het kernkabinet werd afgesproken, over steun voor kwetsbare huishoudens die hun woning verwarmen met fossiele brandstoffen en voor mensen die voor hun woon-werkverkeer uitsluitend op hun eigen wagen zijn aangewezen.

  Hier, les cabinets se sont réunis pour détailler les diverses mesures proposées et mises sur la table par l'ensemble des partis de la majorité, et se pencher sur elles. Ces échanges ont été fructueux et portaient sur différents aspects: tout d'abord les mesures de soutien aux ménages et aux travailleurs, mais aussi les mesures visant à garantir l'offre et celles travaillant sur la demande. Je ne peux pas anticiper les mesures qui seront décidées demain par le Conseil des ministres, mais je suis confiant que le Conseil des ministres pourra trancher et prendre des mesures soutenant tant les ménages que les travailleurs.

  J'en viens aux surprofits.

  Op aandringen van onder meer België zal de Europese Commissie uiterlijk op 22 april haar toolbox ter ondersteuning van consumenten en bedrijven voorstellen. Die zal vervolgens worden besproken tijdens de informele Europese Raad van staatshoofden en regeringsleiders op 23 en 24 april.

  Ce qui circule aujourd'hui notamment au sujet d'une éventuelle taxe sur les surprofits relève d'un projet de texte incomplet ayant fuité. La Commission indique, à ce stade, qu'elle examinera des initiatives nationales sans pour autant esquisser la mise en place d'une taxe sur les surprofits pilotée au niveau européen. Par ailleurs, des éléments cruciaux font encore défaut et le texte doit encore faire l'objet de discussions internes entre commissaires par exemple, de sorte que des modifications restent encore, à ce stade, très probables.

  Zodra we het voorstel ontvangen, zal meteen worden geschakeld, voortbouwend op de reeds lopende coördinatie en in nauwe afstemming met onze buurlanden.

  Pour ce qui est de l'offre, l'ambition de ce gouvernement est d'inscrire l'énergie nucléaire dans une perspective durable en Belgique. L'intention de ce gouvernement n'est pas d'en faire une politique conjoncturelle qui va s'arrêter à la fin de la législature, comme ce fut trop souvent le cas, mais bien un choix structurant pour les décennies à venir.

  Dans ce contexte, après avoir consulté l'ensemble des parties prenantes et des meilleures expertises et spécialistes disponibles en Belgique, nous avons décidé de nous inscrire dans l'approche méthodologique recommandée par l'Agence internationale de l'énergie atomique (AIEA), qui constitue, à ce jour, la référence internationale en la matière. C'est robuste et sérieux.

  Concrètement, cette approche implique au minimum trois éléments essentiels. Je les résumerai vu le temps de parole qui m'est imparti.

  Tout d'abord, l'élaboration d'un projet de programme nucléaire pour la Belgique; ce projet de programme sera notre plan Messmer. Ensuite, la mise en place en place d'un encadrement législatif permettant l'adoption et, surtout, encadrant les conséquences liées à l'adoption effective de ce programme nucléaire national. Enfin, la création d'un acteur dédié pour piloter ces travaux. Vous avez prévu cet outil dans l'article 25 de la loi du 17 mai 2025. Vous m'avez donné les instruments, que je vais donc utiliser. Je vais mobiliser cette disposition légale pour mettre en place un NEPIO. Un budget a d'ailleurs été débloqué à l'occasion du dernier contrôle budgétaire et nous allons l'utiliser. Cette structure de nature institutionnelle aura pour première mission de proposer ledit projet – le nouveau programme nucléaire belge – et de définir cette base légale permettant son adoption. Les travaux préparatoires sont en cours et mes équipes ont déjà des réunions avec l'AIEA. Je mettrai les bases en place pour l'opérationnalisation de cet NEPIO à brève échéance. C'est une priorité.

  Soyons lucides, tous les pays qui relancent aujourd'hui le nucléaire ont engagé ces démarches avant nous; je pense aux Pays-Bas, à la Suède, à la Pologne ou encore à l'Estonie. Oui, il fallait lever les interdictions il y a dix ans déjà et oui, il fallait préparer ce nouveau programme il y a cinq ans déjà.

  Patrick Prévot:

  Tout d’abord, monsieur le président, vous me permettrez d’exprimer, pour mon groupe et pour moi-même, nos pensées à l’égard de notre collègue Matheï, dont nous espérons qu’il se rétablira rapidement.

  Monsieur le ministre, sans transition, c’est trop tard, c’est trop peu et c’est trop mou. Vous paradez, vous communiquez, vous surcommuniquez, vous lancez des ultimatums. Il fallait encore voir, cette semaine, votre président de parti, Georges-Louis Bouchez, déclarer: "Je vais bloquer le gouvernement s'il ne prend pas de mesures", avant d’être, quelques heures plus tard, renvoyé à ses chères études par le premier ministre, qui a indiqué qu’il s’agirait de mesures limitées, temporaires et ciblées.

  Vous nous dites qu’un groupe de travail s’est penché sur la question hier, mais vous aviez déjà annoncé vous pencher sur cette question à la sortie du Conseil des ministres du 3 avril. Qu’avez-vous fait entre-temps? Certains membres de votre gouvernement sont partis en vacances, tandis que, dans le même temps, le prix à la pompe explose, que les gens ne savent plus se chauffer et qu’aucun euro n’a été dégagé pour les ménages, pour les travailleurs, pour les PME ni pour les entreprises. Quand allez-vous arrêter de communiquer?

  Marc Lejeune:

  À mon tour, mes pensées vont à notre collègue Matheï. J’espère qu’il se porte mieux et je forme des vœux pour sa santé.

  Monsieur le ministre, j’ai compris que vous ne pouvez pas nous en dire beaucoup plus sur vos négociations avec ENGIE. J’en profiterai pour rappeler que nous devons éviter toute action qui pourrait être irréversible et compromettre notre sécurité d’approvisionnement à l’avenir. Le contexte actuel nous montre clairement la nécessité de réduire autant que possible notre dépendance aux énergies fossiles et aux importations. Nous n’avons pas d’autre choix que de renforcer notre autonomie si nous voulons garantir un approvisionnement fiable et des prix soutenables pour nos concitoyens et nos entreprises.

  Nous savons déjà que, dans le domaine de l’électricité, le "tout, partout et tout le temps" est terminé et que les dix prochaines années seront particulièrement exigeantes en matière d’équilibre du système. Dans ce contexte, l’enjeu est simple: préserver les capacités pilotables dont nous disposons encore. J’ai entendu que cette question faisait partie de vos priorités et que des travaux se poursuivaient. Je l’espère. Je vous remercie de suivre ces travaux. Nous les suivrons avec vous.

  Oskar Seuntjens:

  Mijnheer de minister, soms hoeven wij het niet moeilijker te maken dan het is. De vorige regering, waarvan u ook deel uitmaakte, heeft ook de overwinsten van de energiebedrijven kunnen belasten. Die maatregel was toen heel erg belangrijk voor Vooruit. Vandaag, nu er een nieuwe energiecrisis is, stelt Europa opnieuw dat dat kan en dat wij de overwinsten van energiebedrijven mogen belasten.

  Daarom legt Vooruit de maatregel opnieuw op tafel, omdat hij logisch en rechtvaardig is. De energiebedrijven krijgen nu immers extra winsten, zonder dat ze daarvoor extra moeten werken. Het zou veel rechtvaardiger zijn mochten wij die winsten gebruiken om aan de mensen te geven die het geld vandaag het meest nodig hebben.

  Vooruit zal daarvoor blijven vechten.

  François De Smet:

  Merci, monsieur le ministre. Première information: le MR a abandonné le cliquet inversé. Pendant trois semaines, vous en parliez ici à chaque séance. Pour la première fois, vous n’en parlez plus. Vous avez donc perdu et abandonné. Cela ne figurera pas dans l’accord de demain. C’est dommage, parce que c’est sans doute l’outil – que nous soutenions – qui permet le plus de faire face à l’imprévisibilité.

  Deuxièmement, sur le nucléaire: sur le long terme, je vous crois et je vous soutiens. Vous mettez vraiment ce qu'il faut en place. Pour le moyen et le court termes, vous ne répondez pas. Rien sur la manière d'empêcher le démantèlement des réacteurs actuels. Rien sur la prolongation après 2035 de Doel 4 et Tihange 3. Rien sur la relation que ce gouvernement entretient ou non avec ENGIE. Allez-vous essayer de leur forcer la main? Négociez-vous? Faites-vous semblant de négocier?

  On le sait: hier, c'était l'Ukraine; aujourd'hui, c'est l'Iran. Demain, ce sera encore autre chose. Nous devons absolument sortir de la dépendance aux énergies fossiles avec du nucléaire et du renouvelable. Cela se prépare dès maintenant, pour le long terme, mais aussi pour le court terme.

  Rajae Maouane:

  Monsieur le ministre, merci pour vos réponses, mais elles sont vraiment loin d'être à la hauteur. Nous sommes en pleine crise. Des civils au Liban et en Iran meurent sous les bombes israéliennes et américaines. Pendant que nos concitoyens, ici, se privent pour se chauffer, pour se nourrir, pour aller bosser, vous continuez à ne rien faire.

  Les Belges réclament des solutions; et il y en a un paquet! Je vous en ai donné quelques-unes: restaurer le tarif social, taxer les surprofits de guerre, investir dans les énergies renouvelables. La Commission européenne, d'ailleurs, dit que c'est aux États membres d'avancer. La Belgique peut donc avancer. Eh bien, avançons! Je vous donne ici une solution en or. C'est du concret. Elle ne coûte pas un balle. Elle va rapporter des milliards pour protéger les Belges. Allez-y! Avançons! Je vous mets au défi.

  Bert Wollants:

  Dank u wel voor uw antwoorden, mijnheer de minister. Ik meen dat het van zeer groot belang is dat er morgen op een rationele manier naar dit dossier gekeken wordt.

  Ik hoor heel veel mensen die de zaak aan het opkloppen zijn en die aan het proberen zijn, bijvoorbeeld voor verwarmingsbrandstoffen, dingen te krijgen die ze in de vorige legislatuur bij de huidige prijzen zelf niet in gang gezet hebben. Die dingen zijn pas veel later gekomen en bij veel hogere prijzen. Laat u alstublieft niet door hen leiden. Laat u leiden door wat rationeel is en door wat absoluut nodig is in dit verhaal.

  Als het gaat over de nucleaire piste weet u dat we daar een zeer grote voorstander van zijn. We zullen u daar altijd in steunen. Er moeten stappen vooruit gezet worden. U hebt heel duidelijk aangegeven dat u die stappen aan het zetten bent. Uiteraard begrijpen we dat u niet kunt onderhandelen met de fanfare op kop. We weten dat. Zo is dat nu eenmaal. We steunen u dus in uw gesprekken die ervoor moeten zorgen dat we op het juiste punt uitkomen en dat we onze toekomst veiligstellen.

  Roberto D'Amico:

  Monsieur le ministre, vous dites que les mesures seront ciblées. Par là même, vous reconnaissez publiquement que la baisse des accises ne sera pas sur la table du gouvernement. Et le MR de crier partout dans la presse, à la radio – pas plus tard qu'avant-hier – que vous baisserez les taxes sur les carburants. En réalité, vous confirmez que vous comptez les maintenir. Vous vous dites contre les taxes? Je veux bien vous croire, mais contre les taxes de qui? Celles des multinationales, ceux qui sont en train de réaliser des profits énormes grâce à la guerre? Là, vous êtes contre les taxes. C'est même un tabou pour vous d'imaginer taxer ces gens-là. Vous invoquez l'Union européenne. Mais l'Union européenne vous donne l'autorisation. Elle vous y autorise, lisez bien. Par contre, quand il s'agit de taxer la classe travailleuse, plus de problème. Si l'on vous laissait faire, vous parleriez même d'augmenter encore ces taxes. Le MR, s'il vous plaît, cessez votre hypocrisie!

Voorstellen

De voorstellen en wetsontwerpen die besproken werden tijdens deze vergadering en de bijbehorende stemmingen.

• Voorstel: Wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 15 december 1980 betreffende de toegang tot het grondgebied, het verblijf, de vestiging en de verwijdering van vreemdelingen, met het oog op meer transparantie in het raam van humanitaire visa

  Wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 15 december 1980 betreffende de toegang tot het grondgebied, het verblijf, de vestiging en de verwijdering van vreemdelingen, met het oog op meer transparantie in het raam van humanitaire visa

  Ingediend door

  Les Engagés Benoît Lutgen
  Les Engagés Xavier Dubois
  Les Engagés Aurore Tourneur
  Les Engagés Jean-François Gatelier
  

  1 stemming

  Wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 15 december 1980 betreffende de toegang tot het grondgebied, het verblijf, de vestiging en de verwijdering van vreemdelingen, met het oog op meer transparantie in het raam van humanitaire visa (1309/3)

  100.0%

  yes (134) no (0) abstain (0)

  totalVotes: 134/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Bekijk dossier 1309

• Voorstel: Voorstel van resolutie waarbij wordt gevraagd dat België de EU-Armenië-top en de top van de Europese Politieke Gemeenschap in Jerevan in mei 2026 benut om het vredesproces tussen Armenië en Azerbeidzjan te versterken

  Voorstel van resolutie waarbij wordt gevraagd dat België de EU-Armenië-top en de top van de Europese Politieke Gemeenschap in Jerevan in mei 2026 benut om het vredesproces tussen Armenië en Azerbeidzjan te versterken

  Ingediend door

  Les Engagés Michel De Maegd
  Les Engagés Pierre Kompany
  Les Engagés Benoît Lutgen
  Les Engagés Aurore Tourneur
  cd&v Els Van Hoof
  

  1 stemming

  Voorstel van resolutie waarbij wordt gevraagd dat België de EU-Armenië-top en de top van de Europese Politieke Gemeenschap in Jerevan in mei 2026 benut om het vredesproces tussen Armenië en Azerbeidzjan te versterken (1347/4)

  100.0%

  yes (134) no (0) abstain (0)

  totalVotes: 134/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Bekijk dossier 1347

• Voorstel: Wetsontwerp tot invoeging van een nieuwe tarifaire richtsnoer in de wet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt

  Wetsontwerp tot invoeging van een nieuwe tarifaire richtsnoer in de wet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt

  Ingediend door

  overheid
  

  1 stemming

  Wetsontwerp tot invoeging van een nieuw tarifair richtsnoer in de wet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt (1437/3)

  80.0%

  20.0%

  yes (108) no (0) abstain (27)

  totalVotes: 135/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Bekijk dossier 1437

• Voorstel: Voorstel van resolutie betreffende een verbod op dynamische prijsbepaling voor de toegangsbewijzen voor cultuur- en sportevenementen

  }

  Voorstel van resolutie betreffende een verbod op dynamische prijsbepaling voor de toegangsbewijzen voor cultuur- en sportevenementen

  Ingediend door

  PS Sophie Thémont
  PS Patrick Prévot
  PS Hugues Bayet
  PS Ridouane Chahid
  PS Christophe Lacroix
  

  1 stemming

  Voorstel tot verwerping door de commissie voor Economie, Consumentenbescherming en Digitalisering van het voorstel van resolutie betreffende een verbod op dynamische prijsbepaling voor de toegangsbewijzen voor cultuur- en sportevenementen (789/1-3)

  60.7%

  39.3%

  yes (82) no (53) abstain (0)

  totalVotes: 135/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Bekijk dossier 789

• Voorstel: Wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 23 maart 2019 betreffende de organisatie van de penitentiaire diensten en van het statuut van het penitentiair personeel

  Wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 23 maart 2019 betreffende de organisatie van de penitentiaire diensten en van het statuut van het penitentiair personeel

  Ingediend door

  cd&v Steven Matheï
  N-VA Sophie De Wit
  MR Pierre Jadoul
  Les Engagés Aurore Tourneur
  Vooruit Nele Daenen
  cd&v Leentje Grillaert
  

  1 stemming

  Wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 23 maart 2019 betreffende de organisatie van de penitentiaire diensten en van het statuut van het penitentiair personeel (1418/7)

  60.9%

  39.1%

  yes (81) no (52) abstain (0)

  totalVotes: 133/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Bekijk dossier 1418

Mededelingen

noNotices

Stemmingen

De voorstellen en wetsontwerpen die besproken werden tijdens deze vergadering en de bijbehorende stemmingen.

Moties ingediend tot besluit van de interpellaties van: - de heer Dimitri Legasse over 'De situatie van bpost: reorganisatie en sociale onderhandelingen'

57.5%

42.5%

yes (77) no (57) abstain (0)

totalVotes: 134/150

Bekijk stemmingsdetails

Vorige vergaderingen