Verslag plenaire vergadering 20 november 2025 (14h18)

Mondelinge vragen

De vragen die gesteld werden tijdens deze vergadering.

• Vraag: Het van de Koning gekregen uitstel van 50 dagen en het wantrouwen binnen de regering (Q56001151P)

  Vraag: De begroting (Q56001172P)

  Vraag: De begroting (Q56001176P)

  Vraag: Het uitstel van de begroting 2026 (Q56001174P)

  Vraag: De begrotingsonderhandelingen (Q56001175P)

  economie en werk

  Het van de Koning gekregen uitstel van 50 dagen en het wantrouwen binnen de regering
  De begroting
  De begroting
  Het uitstel van de begroting 2026
  De begrotingsonderhandelingen
  Politieke spanningen, koninklijk uitstel en vertraagde begrotingsonderhandelingen 2026 summaryExplanation

  Gesteld door

  Anders. Sandro Di Nunzio
  PS Paul Magnette
  PVDA-PTB Sofie Merckx
  VB Wouter Vermeersch
  Ecolo-Groen Dieter Vanbesien
  

  Beantwoord door

  N-VA Bart De Wever (Eerste minister)
  

  op 20 november 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De oppositie valt premier Bart De Wever hard aan voor stilstand in de begrotingsonderhandelingen, ondanks zijn belofte om met "50 dagen" het roer radicaal om te gooien: geen concreet akkoord, verloren miljarden door vertraging (minstens €1 miljard extra tekort), en gebrek aan transparantie, terwijl het begrotingstekort het grootste van de eurozone dreigt te worden. Kritiek spitst zich toe op oneerlijke lastenverzwaring (BTW-verhoging, indexsprong, pensioenhervorming) die koopkracht en middenklasse raakt, terwijl alternatieven zoals belasting op grootvermogens, fraudebestrijding (€16 miljard potentieel) en eindigen fiscale uitzonderingen voor lucht- en zeetransport (€4 miljard) genegeerd worden. De Wever ontwijkt concrete antwoorden, benadrukt discretie tijdens onderhandelingen en belooft een akkoord voor Kerstmis, maar wekt weinig vertrouwen door herhaalde uitstelretoriek en gebrek aan zichtbare vooruitgang, terwijl sociale onrust groeit (aankomende stakingen) en de oppositie constructieve voorstellen (minder migratiekosten, afbouw fossiele subsidies) inbrengt die onbenut blijven. De credibiliteitscrisis diept zich uit door tegenstrijdigheden (bv. asielbudget stijgt ondanks "streng beleid") en interne coalitietwisten die de stilstand verergeren.

  Sandro Di Nunzio:

  Mijnheer de eerste minister, u bent gestart als nieuwkomer, als nieuwe premier met veel ambitie. U zou het rotten stoppen en de stilstand doorbreken. U hebt daarmee de lat heel hoog gelegd. Ik kan dat waarderen, want de ambitie voor ons land móet hoog liggen.

  Ik ben zelf ook een nieuwkomer in het Parlement en als nieuw parlementslid heb ik ook veel ambitie, maar wat ik vandaag zie, is een complete stilstand. Dat kunt u helaas niet ontkennen. U vroeg de Koning om 50 dagen en ik dacht, net als iedereen, dat we meteen het grote werk zouden zien. Maar wat zien we op vandaag? Geen piloot in de cockpit, alleen kapers op uw vliegtuig. Geen kapitein, maar enkel een schaduwpremier die in uw nek staat te hijgen.

  U zegt dat u in stilte werkt, maar over de begroting horen we niets. Er is zelfs nog geen kernkabinet bijeengeroepen. Uw regering spreekt over historische beslissingen die in de maak zijn en over historische oefeningen, maar we zien geen resultaten. U legt de lat hoog, maar u kijkt ernaar en gaat er zelfs niet onder. U blijft stilstaan. En dan heb ik het nog niet over uw eigen ploeg: partijvoorzitters die u moeten komen redden, schoonvaders waarvan u niet weet of ze zullen meehelpen en collega’s van wie ik mij afvraag of ze nog wel met u meewillen.

  Mijnheer de premier, u bent anderhalf jaar aan zet en we zitten aan dag 15 van de 50 dagen. Doorbreek de stilstand. Ik heb een heel simpele vraag voor u. Waar staat u nu en wat hebt u tot nog toe concreet gedaan?

  Paul Magnette:

  Monsieur le premier ministre, vous avez du mal. Vous cherchez 10 milliards et vous ne trouvez pas. Vous ne trouvez pas pour une raison simple, c’est que vous ne regardez pas au bon endroit.

  Vous ne regardez que dans les poches des travailleurs et des pensionnés. Mais il n’y a plus rien dans les poches des travailleurs et des pensionnés. Vous avez déjà tout pris. Trois Belges sur quatre nous disent que depuis que vous êtes premier ministre, leur pouvoir d'achat a diminué.

  Il y a d'autres possibilités, monsieur le premier ministre. Nous vous avons fait des propositions. Demandez une contribution aux grandes fortunes; cela rapporte 6 milliards. Luttez efficacement contre la fraude fiscale; cela rapporte 3 milliards. Augmentez les salaires; cela rapporte 4 milliards. Demandez qu'on regarde un peu dans les aides aux entreprises. Nous dépensons 10 milliards de plus que les pays voisins. On trouvera bien 1,5 milliard. Demandez une contribution aux banques et au secteur de l’énergie, qui font des grands bénéfices; cela rapportera aussi 1,5 milliard.

  Vous voyez, en quelques secondes, je vous ai trouvé 16 milliards. C'est donc possible.

  Comme je veux vraiment vous aider, je vais encore vous donner une autre piste. Il y a en ce moment une discussion au niveau européen sur une directive portant sur les avantages fiscaux dont profitent le transport aérien et le transport maritime. Ces secteurs ne payent aucune taxe sur le carburant. C'est une perte de plus de 4 milliards pour la Belgique. Vous avez le pouvoir de dire non, monsieur le premier ministre. Vous connaissez ces compagnies de transport maritime. Pour la plupart, elles sont basées à Anvers.

  Eh bien, dites non au Conseil européen. Dites qu'il n'est pas normal que quand le Belge fait son plein, la moitié de ce qu'il paie va dans les caisses de l'État; mais quand ces compagnies maritimes ou aériennes prennent du kérosène, elles ne paient absolument rien. Cela rapportera 4 milliards et vous serez tout près de votre objectif.

  Voorzitter:

  Merci monsieur Magnette. Il est dommage que vous n'ayez que deux minutes.

  Sofie Merckx:

  Monsieur le premier ministre, à part de votre chat Maximus, qui est très actif sur les réseaux sociaux et très sympathique, on n'a pas beaucoup de nouvelles de ce qui se passe au gouvernement.

  Nous avons récemment appris que vous invitiez les présidents de partis, ce qui veut dire que vous renégociez tout. Ce sera ma première question. Renégociez-vous aussi, par exemple, la réforme des pensions et la réforme du marché du travail?

  Pendant que le gouvernement patauge et n'a pas l'air d'avancer, les gens, eux, ne restent pas les bras croisés. Après la grande manifestation où on était 140 000 dans les rues, quatre jours d'action se préparent. On commence le dimanche, consacré aux droits des femmes; après, les services publics et les enseignants enchaînent; le mercredi, il y aura une grève générale.

  Une grève générale, cela vous embête, mais les gens, quand ils sont en grève, ils veulent vous envoyer deux messages. Le premier message, monsieur le premier ministre, c'est que sans eux, sans tous les gens qui, tous les jours, travaillent dans nos hôpitaux, qui vont sur les chantiers, qui travaillent dans nos services publics, qui vont dans les usines, ce pays ne fonctionne pas. Ce sont eux qui créent la richesse. Et le deuxième message, c'est qu'ils ne sont pas d'accord avec que tout ce que vous avez proposé jusqu'ici, les nouveaux plans, augmenter la TVA, chipoter à l'indexation des salaires, la réforme des pensions et la réforme du marché du travail avec les primes de nuit. Ils ne sont pas d'accord avec ça.

  Monsieur le premier ministre, au lieu de rester entre vous, de discuter entre vous au 16 rue de la Loi, avec votre chat, peut-être devriez-vous sortir. Allez-vous enfin écouter les gens qui se mobilisent dans la rue?

  Wouter Vermeersch:

  Mijnheer de premier, uit de jongste vooruitzichten van de Europese Commissie blijkt dat België volgend jaar het grootste tekort van de ganse Eurozone zal kennen. In 2027 zal het tekort op dat van Polen na zelfs het grootste van gans Europa worden. De cijfers worden dus nog slechter dan de eerdere ramingen van het Monitoringcomité of de Nationale Bank.

  Bovendien kunnen we vaststellen dat de regering-De Wever ondanks de aanhoudende verslechtering van die cijfers geen vooruitgang boekt in de onderhandelingen. De aangekondigde zoektocht naar 10 miljard euro lijkt muurvast te zitten, besprekingen stokken, deadlines werden overschreden en van de eerder gevraagde 50 dagen blijven nog slechts 35 dagen over.

  Aan de voordeur van de Wetstraat 16 gebeurt dus niets, maar aan de achterdeur is er meer activiteit. Vrijdag, collega’s, verscheen op de aftandse website van deze Kamer in alle stilte een aanpassing van de uitgavenbegroting. Uw ministers willen nog snel wat budgetten aanpassen voor de komst van de voorlopige twaalfden.

  Hoewel uw regering het strengste asielbeleid ooit zou voeren, blijkt uit de aangepaste begroting dat het asielbudget nogmaals wordt verhoogd. Zo stijgt de dotatie aan Fedasil nog verder, terwijl we al aan een recordbedrag zaten. Ook in de provisies zien we extra uitgaven voor asielzoekers, minder geld voor politie en justitie en, hoe kan het ook anders, opnieuw meer geld voor de Europese Unie.

  Mijnheer de premier, hoe zit het nu met die onderhandelingen? Twee weken geleden zei u hier: "Onze situatie verdraagt geen uitstel meer. We mogen ons niet laten verlammen. We moeten doorpakken, zo niet dreigen we in een spiraal terecht te komen van oplopende rente en stijgende rente." Het is echter net dat wat nu gebeurt. Hoe ziet u uw verpletterende verantwoordelijkheid?

  Dieter Vanbesien:

  Mijnheer de premier, op 6 november, nota bene op dezelfde dag waarop u 50 dagen uitstel vroeg aan de Koning, zei u in dit halfrond: "De budgettaire situatie is zeer ernstig. We kunnen ons geen uitstelgedrag veroorloven." Vorige week voegde u daar het volgende aan toe: "Het is vaak wanneer u niets ziet dat het meeste gebeurt. Als u iets ziet, is het meestal iets wat we liever niet laten zien. Veel kan ik daarover niet zeggen, want elk woord is er een te veel."

  Welnu, mijnheer de premier, uw coalitiepartners zijn het daar niet mee eens. Vorige week werd de helft van de Villa Politica -uitzending gekaapt door de voorzitter van de MR. Uw andere coalitiepartners schuimen eveneens de studio’s af. Op die manier geven zij eigenlijk toe dat er weinig gebeurt. We naderen eind november en van uw 50 dagen zijn er 14 verstreken. Er blijven er nog 36 over, vandaag inbegrepen. Ondertussen horen we geen enkel idee van uw meerderheid dat richting een oplossing gaat. Wat we wel horen van uw meerderheid, is hoe het probleem groter wordt gemaakt. De fractieleider van uw eigen partij heeft hier vorige week gezegd dat de vertraging van de begroting een kost heeft van minstens 1 miljard euro, boven op de oefening die u reeds aan het maken bent.

  Mijnheer de premier, u gaat het rotten van de begroting stoppen. Om dat te doen, laat u de zaken nog meer rotten. Ik moet zeggen dat ik blij ben dat u mijn huisarts niet bent, want uw behandelingen zijn een beetje speciaal.

  Kunt u bevestigen dat het uitstel van de begroting minstens 1 miljard euro zal kosten? Draagt u de politieke verantwoordelijkheid voor dit oplopend begrotingstekort?

  Bart De Wever:

  Chers collègues, merci pour ces questions.

  Monsieur Magnette, en quelques secondes, vous avez décrit toutes les solutions aux problèmes que nous avons. Il est fort dommage que vous ne les ayez pas appliquées pendant que vous étiez au pouvoir dans le gouvernement Vivaldi! Quand on regarde le budget que vous nous avez laissé, c'est vraiment dommage, car vous aviez toutes ces solutions.

  Mijnheer Di Nunzio, u bent welkom in het huis hier. Ik apprecieer het echt dat u, als Open Vld'er, onderstreept dat het na een Open Vld-premier echt wel tijd is om het rotten nu te stoppen. Ik apprecieer die eerlijkheid. Dat is de eerlijkheid van een nieuwkomer.

  U hebt het vorige week niet gehoord en dus herhaal ik het: politiek is heel vaak een slecht toneelstuk en als men geluk heeft, wordt het goed geacteerd. Afgelopen week zien we meer acteurs dan vorige week om hetzelfde stuk op te voeren, terwijl het stuk er niet beter op is geworden.

  Het is u ongetwijfeld bekend dat ik op dit moment onderhandelingen voer. Ik moet daarover discreet zijn en moet de discretie trachten te handhaven. Dat is al moeilijk genoeg. Voor wie eraan zou twijfelen, ik ben er elke dag intens mee bezig. Ik ben eigenlijk blij dat de werkzaamheden grotendeels onder de waterlijn blijven; naar de huidige normen inzake politieke discretie kan ik me daar alleen al over verheugen.

  Het zou natuurlijk – die opinie deel ik met u, vandaar het toneelstuk – beter zijn om ook het resultaat te kunnen voorstellen aan het huis hier, wat dat ook moge worden. Sowieso zal dat voor Kerstmis gebeuren.

  Dès qu'un accord aura été conclu, je me présenterai devant vous à la Chambre afin de répondre, en toute transparence, à l'ensemble de vos questions.

  Tot dan zult u daar toch nog op moeten wachten.

  Sandro Di Nunzio:

  Dank u wel voor uw antwoord, mijnheer de eerste minister, maar net als vorige week krijgen we geen antwoorden. We zien zogezegd niets, omdat u in stilte zou werken, maar volgens mij is het, omdat er niets gebeurt. Er gebeurt niets. Er is stilstand. Het dramatische is – en we hebben dit ook gehoord van collega Vanbesien – dat, zelfs als u een akkoord bewerkstelligt, er meer dan 1 miljard euro verloren is gegaan. Dat is doodzonde.

  Onze fractie – ik herhaal het – reikt u de hand, als u goede voorstellen hebt waarover u geen akkoord kunt bereiken in uw regering. Kom ermee naar het Parlement. We zijn bereid u te helpen en die voorstellen te steunen.

  We hebben zelf ook voorstellen ingediend, onder andere inzake de energiekorting voor de bedrijven, flexibele nachtarbeid, flexibele overuren, flexi-jobs in alle sectoren. We doen dat ten behoeve van onze economie en voor de mensen in ons land. Doorbreek de stilstand en maak er werk van.

  Voorzitter:

  Dank u wel, collega. U hebt hiermee uw eerste parlementaire vraag gesteld van een ongetwijfeld lange reeks. ( Applaus )

  Paul Magnette:

  Monsieur le premier ministre, je pense que vous vous êtes trompé de réponse. Vous avez lu celle de la semaine dernière, ou bien celle de la semaine d'avant, ou de la semaine encore avant. Chaque semaine, c'est le même cinéma. Vous ne répondez à aucune question et vous faites des petites blagues, des petites blagues comme vous en faites sur les réseaux sociaux. Mais, vos petites blagues, monsieur le premier ministre, elles ne font plus rire personne. Et elles ne font pas rire les Belges, parce qu'on voit bien quel jeu il y a derrière.

  La semaine dernière, votre ministre des Finances est venu ici en disant "On va augmenter la TVA sur le gaz, parce que c'est une mesure pour le climat." Mais le climat, il a bon dos. Quand c'est pour faire payer les familles et augmenter les factures de gaz, c'est la faute du climat. Mais, quand on vous dit ici "Faites payer les grands pollueurs, faites payer les transporteurs maritimes basés à Anvers", là non, tout d'un coup on ne les fait plus payer.

  Monsieur le premier ministre, votre cirque, tout le monde l'a compris et personne n'est dupe.

  Sofie Merckx:

  Monsieur le premier ministre, c'est vraiment incroyable! Je vous ai demandé si vous alliez tenir compte des quatre jours d'action et de grève qui s'annoncent ainsi que des travailleurs et travailleuses de ce pays qui vous disent qu'ils ne sont pas d'accord. Et vous ne pipez pas un mot là-dessus, c'est juste scandaleux!

  Mais bon, on savait déjà, les gens le savaient, que ce gouvernement est contre les travailleurs et les travailleuses, et pas du tout pour les travailleurs et les travailleuses. Or des solutions par rapport à ce que vous proposez, il en existe effectivement: arrêtez de donner des cadeaux aux entreprises sans compter, allez chercher l'argent chez les plus riches et arrêtez l'armement!

  De toute façon, monsieur le premier ministre, même si vous ne voulez pas les écouter, les gens seront dans la rue la semaine prochaine et ils se feront entendre. Sachez-le!

  Wouter Vermeersch:

  Mijnheer de premier, begin november vroeg u 50 dagen aan uw goede vriend, de Koning van België. Ondertussen zijn we twee weken later en u hebt opnieuw tijd verloren zonder enige vooruitgang, zonder akkoord. Het wordt alleen maar erger. Afgelopen week werd duidelijk dat Brussel afstevent op een shutdown en België op het grootste tekort van de hele eurozone, zelfs van heel Europa. U hebt het vaak over een col buiten categorie, maar onder u en uw regering zitten we in de afdaling. We rijden zonder remmen de afgrond in.

  Wat zien we? Uw regering vraagt via begrotingsaanpassingen dit jaar nog meer geld voor asielzoekers en met haar voorstellen voor nieuwe belastingen, btw-verhoging en indexsprongen ondergraaft zij verder de koopkracht van de Vlamingen. U doet exact hetzelfde als de regering-De Croo. Het Vlaams Belang wil net het omgekeerde: minder migratie, zodat er meer geld is voor meer koopkracht.

  Dieter Vanbesien:

  Premier, ik zou mezelf niet zijn, als ik niet met constructieve oplossingen kwam. Ik heb ze al eerder voorgesteld, maar u hebt het belang van herhaling zonet aangegeven. Ik zal daarom mijn oplossingen herhalen, zodat u ze niet vergeet. Misschien bent u er in alle luwte reeds mee aan de slag gegaan, wie weet. Laat uw klavertjevier los. Laat de btw-verhoging, de indexsprong, de besparingen in de gezondheidszorg en de harde aanpak van langdurig zieken los. Die mayonaise pakt niet. Onderzoek daarentegen alternatieven. Sluit de achterpoortjes waarlangs de inkomsten wegvloeien. Bouw de fossiele subsidies af. Houd de bedrijfssubsidies tegen het licht en zorg er voor dat ook de hoogste inkomens op eenzelfde manier bijdragen als de middenklasse. Ziedaar mijn constructieve bijdrage aan de moeilijke opdracht. Gratis en voor niets.

• Vraag: De bevroren Russische tegoeden en de vredesonderhandelingen over Oekraïne tussen de VS en Rusland (Q56001152P)

  Vraag: De Europese plannen voor een confiscatie van Russische tegoeden en de Belgische positie (Q56001177P)

  economie en werk

  De bevroren Russische tegoeden en de vredesonderhandelingen over Oekraïne tussen de VS en Rusland
  De Europese plannen voor een confiscatie van Russische tegoeden en de Belgische positie
  Bevroren en geconfisqueerde Russische tegoeden, vredesonderhandelingen Oekraïne, EU- en Belgische rol summaryExplanation

  Gesteld door

  DéFI François De Smet
  Vooruit Axel Weydts
  

  Beantwoord door

  N-VA Bart De Wever (Eerste minister)
  Vincent Van Quickenborne
  

  op 20 november 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  België blokkeert een EU-plan om 140 miljard euro aan bevroren Russische activa (voornamelijk via Euroclear) als garantie te gebruiken voor een lening aan Oekraïne, vanwege juridische risico’s en gebrek aan waterdichte garanties van andere lidstaten. Premier De Wever eist volledige, contractuele risicodekking (*joint and several guarantees*) voor België om schadeclaims en financiële instabiliteit te voorkomen, maar de EU-lidstaten moeten die garanties nog leveren. Ondertussen versnelt het conflict met Russische aanvallen en mogelijke VS-Ruslandonderhandelingen *zonder EU-inbreng*, wat de druk vergroot om snel te handelen. Steun aan Oekraïne blijft prioriteit, maar België wil geen eenzijdig financieel of juridisch avontuur aangaan.

  François De Smet:

  Monsieur le premier ministre, pendant que votre coalition, de manière assez irresponsable, se déchire sur le budget, le reste du monde continue à tourner, et n'attend pas l'Arizona. Ces derniers, jours, des attaques russes d'une ampleur sans précédent ont frappé l'ouest du pays, faisant vingt-six morts, dont trois enfants. On apprend aussi que des négociations de moins en moins secrètes sont en cours entre les États-Unis et la Russie. Elles comporteraient des concessions majeures de la part de l'Ukraine. Tout cela se fait évidemment, comme d'habitude, dans le dos des Européens. Nous vivons donc peut-être un momentum important de ce conflit, et nous devons soutenir l'Ukraine plus que jamais.

  On le sait, les Européens, voudraient bien faire un prêt de 140 milliards à l'Ukraine. La garantie de ce prêt serait constituée par les quelque 210 milliards d'avoirs russes gelés qui se trouvent sur notre territoire. Mais le mécanisme qui pourrait nous permettre de le faire est pour l'instant bloqué, car la Belgique, c'est-à-dire vous – c'est bizarre, mais c'est comme ça –, bloque le dossier, parce que vous n'avez pas de garanties juridiques suffisantes.

  Je pense, monsieur le premier ministre, que vous êtes un partisan assez fervent du soutien à l'Ukraine. Je crois aussi que vos réserves sur les garanties juridiques, et vos doutes, sont légitimes et fondés. Mais je pense qu'il faut pouvoir atterrir, vu la manière dont les événements s'accélèrent.

  Vous avez rencontré récemment la présidente de la Commission européenne. Elle aurait, paraît-il, apporté à votre attention des garanties des États membres. Qu'en est-il? Pouvez-vous nous en parler? Quelles solutions voyez-vous pour que demain, l'Europe et la Belgique puissent aider davantage l'Ukraine? Que ce soit sur le terrain ou autour de la table des négociations, ce pays va avoir besoin de notre soutien plus que jamais. Il faut donc absolument lever les doutes et obtenir les garanties nécessaires. Que pouvez-vous nous apprendre à ce sujet?

  Axel Weydts:

  Mijnheer de eerste minister, België bevindt zich in een uitzonderlijke positie. Via Euroclear ligt een enorm deel van de bevroren Russische staatsmiddelen bij ons, meer dan 140 miljard euro. Geen enkel ander Europees land draagt een dergelijke verantwoordelijkheid. Die situatie brengt een enorme druk met zich mee, maar ook enorme risico's.

  Europa wil terecht Oekraïne blijven steunen; dat is duidelijk. De rente op die middelen wordt daar vandaag voor gebruikt.

  De voorbije weken zien we op Europees vlak voorstellen opduiken om nog verder te gaan, zoals het gebruik van die tegoeden zelf als een garantie voor leningen. Dat zou kunnen leiden tot rechtszaken en immense schadeclaims tegen ons land. Ons land staat dus in het midden van een financieel en geopolitiek spanningsveld.

  De vraag is niet of we Oekraïne moeten blijven steunen, want daarover bestaat een brede eensgezindheid, maar wel hoe we dat doen zonder België in juridische of financiële avonturen te storten en zonder de stabiliteit van onze financiële instellingen te ondergraven.

  Mijnheer de eerste minister, ik heb maar één cruciale vraag. Welke concrete garanties heeft de Europese Commissie aan België gegeven om ons land te beschermen tegen mogelijke claims en rechtszaken of grote financiële gevolgen die kunnen voortvloeien uit het gebruik van die bevroren Russische tegoeden?

  Bart De Wever:

  Chers collègues, merci de vos questions.

  Le soutien à l'Ukraine reste une priorité absolue. L'Union européenne doit assumer sa juste part, et la Belgique s'engage pleinement en ce sens. Vous savez que je suis fortement préoccupé par le concept des réparations. J'ai exprimé mes préoccupations dès le Conseil informel du 1 er octobre à Copenhague. Je les ai à nouveau clairement soulignées lors du Conseil européen du 23 octobre.

  Op die jongste vergadering van de Raad werd, na mijn lang pleidooi en op mijn uitdrukkelijke vraag, de kwestie gereduceerd tot een vraag aan de Europese Commissie om verschillende opties – meervoud – voor te stellen om het Europese aandeel te dekken in het financieel overeind houden van Oekraïne. De beste garantie voor onze eigen vrijheid en veiligheid is immers een Oekraïne dat de Russische agressie kan weerstaan. Ik hoop dat we die opinie allemaal koesteren, namelijk de opinie dat een sterk, vrij en weerbaar Oekraïne essentieel is voor onze eigen vrijheid en veiligheid. Ik ben er niet zeker van, maar ik hoop dat we die opinie allen delen. In dat geval moeten we onze verantwoordelijkheid opnemen.

  De Commissie heeft voorbije maandag als respons een option paper voorgesteld aan alle lidstaten. Het is geen geheim document, u kunt het vinden op Politico. Dat document stelt drie mogelijke pistes voor om Oekraïne vanaf 2026 te ondersteunen.

  De eerste optie is de rechtstreekse financiering door de Europese lidstaten. Ik vertel u geen grote indiscretie wanneer ik zeg dat het enthousiasme om het op die manier te doen eerder beperkt is, gezien de budgettaire realiteit, niet alleen in dit land maar in veel Europese landen op dit moment.

  Een tweede optie is financiering vanuit Europa, met verschillende subopties. Dat zijn er te veel om binnen de tijdspanne van mondelinge vraag en antwoord allemaal aan u uit te leggen. Daar zitten zeker interessante pistes bij. Ik verwijs bijvoorbeeld naar het gebruik van de headroom om een eventuele lening te garanderen. Dat is een interessante piste.

  Optie drie is het verhaal dat we al kenden, namelijk de reparatieleningen, gekoppeld aan de cashbelangen van de geïmmobiliseerde Russische activa bij financiële instellingen – meervoud. We weten echter allemaal dat het dan in het bijzonder gaat om Euroclear, waar 90 % van de geïmmobiliseerde, niet de bevroren, maar de geïmmobiliseerde, sovereign assets in Europa geparkeerd staan. Er zijn er uiteraard nog buiten Europa, in verschillende andere landen die eveneens tot de coalition of the willing behoren en die Oekraïne ondersteunen. Het is belangrijk dat men een participatie in zo’n operatie heeft binnen de eurozone en eventueel ook daarbuiten, niet alleen voor de stabiliteit van de financiële instellingen, zoals de heer Weydts heeft onderstreept, maar eventueel ook voor het vertrouwen in de euro als reservemunt. Dat komt er allemaal bij kijken.

  Zoals ik meermaals publiek heb verklaard, kan voor dit land nooit een akkoord worden gegeven voor de derde optie zonder stevige juridische garanties en een afdoende, contractueel vastgelegde risicodekking door de andere lidstaten en eventueel derde landen.

  Het gaat hier over joint and several guarantees . Dat een belangrijke aangelegenheid en er komt behoorlijk wat bij kijken, meer dan ik in dit tijdsbestek aan u kan uitleggen. Het is essentieel dat die betrekking hebben op het volledige bedrag én op het volledige risico én op de volledige periode waarin we dat risico zouden lopen.

  Ik hoop uw volle steun te krijgen voor die positie. Van wie het dossier begrijpt, wat niet voor iedereen op alle banken geldt, zoals ik al kon vaststellen, denk ik dat die mij daarin unaniem zou steunen. Ik zal aan de Europese tafel niet afwijken van die positie en daar ligt het kalf gebonden. Dat zijn natuurlijk garanties die de lidstaten soeverein zullen moeten geven en waartoe de Commissie hen kan uitnodigen. Dat heeft de Commissie in de option paper gedaan en dat apprecieer ik zeer, maar de Commissie kan die garanties uiteraard niet aanleveren. Dat zal van de lidstaten afhangen.

  Monsieur De Smet, s'agissant de vos propos sur les négociations de paix, j'ai déjà déclaré à plusieurs reprises qu'un accord sans la participation active de l'Ukraine et de l'Europe n'est pas une option acceptable et ne pourra jamais conduire à un résultat souhaitable.

  Nous continuons évidemment à suivre la situation en étroite collaboration avec nos partenaires afin que la (…)

  Voorzitter:

  Mijnheer de premier, u hebt nog een halve minuut spreektijd.

  Bart De Wever:

  Het is mijn laatste zin. Ik zie dat collega Van Quickenborne pleit voor een tijdsbeperking. Ik begrijp dat. (Gelach)

  Ik ga door met mijn laatste zin.

  En étroite collaboration avec nos partenaires, afin que la liberté et la souveraineté de l'Ukraine soient préservées.

  François De Smet:

  Merci, monsieur le premier ministre, pour votre réponse complète.

  Je crois que nous savons tous que, quand la présidente de la Commission européenne présente ces trois options, elle sait que les deux premières – vous l'avez vous-même énoncé – ne sont pas praticables. On tourne donc sur la troisième et sur les garanties que vous essayez d'obtenir. Je crois que vous avez raison: sans partage des risques, il est impossible de s'avancer plus loin.

  J'espère donc que la raison, parmi les États membres qui décideront, l'emportera, si possible même avant le prochain Conseil européen qui se déroulera en décembre. Vu l'évolution de la situation, on ne peut pas attendre.

  Deuxièmement, c'est le genre de dossiers qui doit nous ramener sur terre. Vous avez parlé, en réponse à une autre question, du théâtre politique. Quand on voit l'état du monde qui s'invite chez nous, que nous sommes survolés par des drones hostiles capables de faire fermer des aéroports civils pendant plusieurs heures, ou tous les soirs de la semaine si cela leur chante; quand on voit que nous sommes attaqués par le narcotrafic, et les difficultés que nous avons, il est plus que temps que l'Arizona se retrouve une cohérence, un budget pour l'intérieur, mais aussi pour notre stature internationale.

  Axel Weydts:

  Mijnheer de premier, bedankt voor uw antwoord. Ik wil het hier nog een keer herhalen zodat het zeker duidelijk is: we moeten Oekraïne blijven steunen. Ik ben er echt van overtuigd dat elke euro steun die we nu aan Oekraïne geven de beste investering is in defensie die we ons kunnen inbeelden.

  De manier waarop we dat doen, is echter heel belangrijk. Uw antwoord stelt mij dan ook gerust. Het stelt mij gerust dat de regering volhardt in de boosheid en spijkerharde garanties blijft eisen. Premier, u hebt zelf al de metafoor van de gouden kip gebruikt. Als we vandaag echter de kip met de gouden eieren zouden slachten, dan zou het wel eens kunnen dat wij daarna een bijzonder zure vol-au-vent voorgeschoteld krijgen.

  Vincent Van Quickenborne:

  (…)

  Voorzitter:

  Er is geen aanleiding voor een persoonlijk feit, mijnheer Van Quickenborne. Ik nodig mevrouw De Knop uit voor de volgende vraag. Ik wil de keren niet tellen dat ik de heer Bouchez het woord niet heb gegeven toen hij dat vroeg. Mevrouw De Knop, ik nodig u uit om uw vraag te komen stellen.

• Vraag: Het wantrouwen van de regering in de burgers (Q56001154P)

  Het wantrouwen van de regering in de burgers
  

  Gesteld door

  Anders. Irina De Knop
  

  Beantwoord door

  N-VA Bart De Wever (Eerste minister)
  Vincent Van Quickenborne
  

  op 20 november 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Samenvatting: Irina De Knop valt de *"Arizonaregering"* aan voor overdreven controlemaatregelen (bankrekeningen scannen via *Money Control*, centrale doktersdatabank) die alle burgers als verdachten behandelen en privacy schenden. Bart De Wever verdedigt de plannen als noodzakelijke fraudebestrijding met "respect voor privacy", maar ontwijkt concrete antwoorden. Van Quickenborne noemt *Money Control* disproportioneel (vergelijkbaar met camera’s in elke woning) en eist een standpunt, waarna De Wever persoonlijke aanvallen maakt in plaats van inhoudelijk te reageren. Kernconflict: vertrouwen vs. alomtegenwoordige overheidscontrole.

  Irina De Knop:

  Mijnheer de eerste minister, wantrouwen is wat uw regering bindt en nog samenhoudt. Het is duidelijk dat de arizonaregering haar greep op de burgers wil vergroten. Ze kijkt naar bedrijven, naar ondernemers en naar verenigingen. De huidige regering moeit zich zowat met alles en iedereen. Voor de arizonaregering is iedereen verdacht tot het tegendeel is bewezen.

  Money Control bewijst dat. U wilt kijken in de bankrekening van elf miljoen Belgen, ongeacht of er al dan niet een vermoeden van fraude is. Ouders die een centje aan hun kinderen willen geven, kunnen dus maar beter opletten. Zij zullen immers nog meer controle krijgen.

  Dat socialisten met de heer Vandenbroucke voorop dat willen doen, begrijpen wij. Wij begrijpen echter niet dat u daarin meegaat.

  Money Control is nog niet goedgekeurd en de volgende controleoperatie ligt al klaar. Uw minister van Volksgezondheid bereidt in het geheim al een nieuw project voor. Deze keer gaat het om dokterscontrole. Alle voorschriften van alle Belgen en van alle dokters moeten in één databank; nog meer sancties en nog meer verboden.

  Arizona moeit zich dus met zowat alles. De overheid leest uw berichten mee, kijkt naar uw bankrekening en controleert uw ziektebriefjes.

  Mijn vraag aan u is heel eenvoudig. Wat zal het volgende zijn?

  Bart De Wever:

  Mevrouw De Knop, bedankt voor uw vraag. We kunnen lang spreken over het onderwerp, maar ik heb de tijd noch de gember om dat vol te houden. Ik denk ook dat het debat over het CAP in de commissie wordt gevoerd en nog verder zal worden gevoerd, maar ik kan me vergissen. Het laatste woord is daarover nog niet gevallen. U kunt de minister van Financiën daarover zeker ondervragen.

  Wat de intenties van de minister van Volksgezondheid betreft – hij is in de zaal –, ik zou nooit over hem in de derde persoon durven spreken, toch niet in zijn aanwezigheid, maar ik weet dat hij wordt gedreven door het verlangen dat wij in het halfrond hier allemaal zouden moeten delen, namelijk de strijd tegen fraude.

  Ik hoef u geen feiten uit de actualiteit aan te halen om te bewijzen dat er enige marge voor verbetering bestaat op het vlak van de strijd tegen fraude in de ziekteverzekering, maar de minister zal dat zelf wel toelichten. ( Protest van de heer Van Quickenborne )

  Mijnheer Van Quickenborne, de frustratie is ingegeven doordat er in uw zes jaar onvoldoende is gebeurd. Daarin hebt u zeer gelijk. ( Protest van de heer Van Quickenborne )

  Maar mijnheer Van Quickenborne, u ziet in alle uitspraken reden voor een persoonlijk feit. Ik denk eerlijk gezegd dat u ook een persoonlijk probleem hebt. ( Hilariteit ) Het ontbreekt mij zeker aan de tijd en nog meer aan de gember om daarop in te gaan.

  Mevrouw De Knop, de strijd tegen fraude vinden wij in ieder geval belangrijk. Ik kan u geruststellen in algemene termen; uw vraag was ook in algemene termen gesteld. Wij handelen steeds met respect voor de privacy en dat bij alle beleidsvoorstellen, ongeacht van welk niveau die mogen komen, of ze nu van het federale niveau komen waar we zelf beslissen, dan wel van Europa. Bij het nemen van beslissingen staat het algemeen belang voorop en in dat algemeen belang moeten de rechten van het individu altijd ten volle worden gerespecteerd. Voor mij is dat de evidentie zelve.

  Irina De Knop:

  Mijnheer de eerste minister, het ontbreekt u aan gember, maar blijkbaar ook aan inspiratie om te antwoorden op de grond van mijn vraag. Tax, tax, tax was het eerst, en nu is het control, control, control . Dat is het enige wat we zien. Overal zien we controle, overal wantrouwen. Heb nu toch eens vertrouwen in de mensen. Heb vertrouwen in burgers, in bedrijven, in dokters.

  Natuurlijk is de strijd tegen fraude belangrijk, maar hij mag niet het doel op zich zijn. Het volstaat, mijnheer de eerste minister, om uw minister van Volksgezondheid tot de orde te roepen en te vragen dat hij die fraude aanpakt, als die zich voordoet. Het is volledig verkeerd om iedereen weg te zetten als fraudeur en dat is exact wat Arizona doet. Wij zullen blijven strijden voor vrijheid en vertrouwen.

  Persoonlijk feit

  Fait personnel

  Vincent Van Quickenborne:

  Mijnheer de voorzitter, ik vraag het woord voor een persoonlijk feit.

  Voorzitter:

  Mijnheer Van Quickenborne, u kunt bij het woord gember geen persoonlijk feit inroepen. Ik denk niet dat de eerste minister daarnet uw naam heeft genoemd.

  Vincent Van Quickenborne:

  Hij heeft mijn naam wel genoemd in de tweede repliek.

  Voorzitter:

  Een persoonlijk feit betekent dat de heer Van Quickenborne kan reageren en dat de premier daar dan op kan repliceren. Mijnheer Van Quickenborne, ik geef u het woord voor een persoonlijk feit.

  Vincent Van Quickenborne:

  Vooreerst dank ik u, mijnheer de eerste minister, dat u teruggekomen bent naar de Kamer. Ik apprecieer dat u niet bent weggelopen.

  Mijnheer de eerste minister, ik heb geen persoonlijk probleem. Ik vind die insinuatie beneden alle peil. Ik heb wel een probleem met het feit dat u en uw regering de bankrekening van 11 miljoen Belgen permanent willen controleren.

  Dat is het probleem en dat is de reden waarom ik gisteren en eergisteren veertig uren lang het woord heb gevoerd, zodat de burgers van ons land dat voorstel kennen en zodat de burgers van ons land weten dat u dat voorstel steunt. Ik heb dat gedaan met de diepste overtuiging dat fraude natuurlijk moet worden aangepakt, elke vorm van fraude, sociale fraude, fiscale fraude en ook fraude zoals die van een thuisverpleegster. Dat is evident. Doch, alles moet proportioneel zijn.

  We hebben in de zaal hier allemaal een probleem met huiselijk geweld, evident, en we strijden daartegen. Dat is evenwel geen reden om in elk huis en in elke kamer een camera te plaatsen om ertegen te strijden.

  Mijnheer de eerste minister, daarnet heeft collega De Knop u een vraag gesteld: wat vindt u van money control . U hebt er zelfs niet op geantwoord.

  De burgers van ons land weten intussen wat er op het spel staat. De burgers van ons land weten dat dat een grove schending van hun privacy is. De burgers van ons land weten dat het principe van onschuld van tafel gegooid wordt.

  Mijnheer de minister, ik zie dat u wilt antwoorden. Ik zie dat u aan het kijken bent. Wat vindt u van money control ? Bent u daarvoor of bent u daartegen? Vindt u het gelegitimeerd dat de overheid zonder beperking de bankrekening van 11 miljoen Belgen permanent controleert? Vindt u dat gepermitteerd?

  Bart De Wever:

  Ik verwijs de collega naar het antwoord dat ik heb gegeven. Ik heb daar niets aan toe te voegen. Als ik het heb over een persoonlijk probleem, betreft het vooral een gedragsprobleem. Ik probeer mijn kinderen goed op te voeden. Mijnheer Van Quickenborne, wanneer ik u hier in de Kamer observeer, zie ik dat u zich in een permanente staat van grote opwinding bevindt met gesticulaties en grote uithalen. Dat is voor mij geen volwassen gedrag. Ik gedraag mij zo niet. Een normaal volwassen persoon gedraagt zich niet op die manier. Ik vind dat een persoonlijk probleem. Dat is mijn inschatting. Als u zich beledigd voelt, verontschuldig ik mij daarvoor. Dan trek ik die woorden graag terug.

  Voorzitter:

  Mijnheer Van Quickenborne, u hebt een persoonlijk feit ingeroepen, geen politiek feit.

• Vraag: De rol van de RIZIV-inspectiediensten en de ziekenfondsen in het voorkomen van sociale fraude (Q56001155P)

  Vraag: De controles door het RIZIV (Q56001159P)

  Vraag: De controles door het RIZIV en de sociale fraude (Q56001164P)

  Vraag: Het plafond op verstrekkingen van thuisverpleegkundigen en de vrijwaring van het vrij beroep (Q56001165P)

  Vraag: De controles door het RIZIV (Q56001167P)

  Vraag: De controles door het RIZIV (Q56001170P)

  Vraag: De controles door het RIZIV (Q56001171P)

  gezondheid en welzijn

  De rol van de RIZIV-inspectiediensten en de ziekenfondsen in het voorkomen van sociale fraude
  De controles door het RIZIV
  De controles door het RIZIV en de sociale fraude
  Het plafond op verstrekkingen van thuisverpleegkundigen en de vrijwaring van het vrij beroep
  De controles door het RIZIV
  De controles door het RIZIV
  De controles door het RIZIV
  Toezicht en fraudebestrijding door RIZIV en ziekenfondsen, controles en regelgeving thuisverpleging summaryExplanation

  Gesteld door

  Ecolo-Groen Jeroen Van Lysebettens
  N-VA Kathleen Depoorter
  cd&v Nawal Farih
  MR Julie Taton
  ONAFH Jean-Marie Dedecker
  VB Kurt Moons
  Vooruit Jan Bertels
  

  Beantwoord door

  Vooruit Frank Vandenbroucke (Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid)
  Dominiek Sneppe
  

  op 20 november 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Een thuisverpleegkundige fraudeerde acht jaar lang voor 3,5 miljoen euro (90+ gefactureerde consulten/dag, luxeleven met 17 Porsches), terwijl waarschuwingen sinds 2017 (RIZIV, mutualiteiten) werden genegeerd en pas na mediadruk actie kwam—te laat en te zwak. Minister Vandenbroucke verdedigt zich met "nieuwe maatregelen" (omgekeerde bewijslast, plafonds, RIZIV-nummers intrekken), maar oppositie en sector wijzen op structureel falen: controles bestonden al, werden niet toegepast, en eerlijke verpleegkundigen lijden reputatieschade terwijl fraudeurs ongestraft bleven. Kern: systeemfaal door laks toezicht, politieke vertraging en gebrek aan daadkracht, ondanks herhaalde signalen.

  Jeroen Van Lysebettens:

  Mijnheer de minister, elke dag zetten duizenden thuisverpleegkundigen zich met hart en ziel voor hun patiënten in. De job van die mensen werd deze week door een extreme fraudeur besmeurd. Aan al die mensen die hun job goed en eerlijk doen, zijn we het verplicht om duidelijkheid te scheppen.

  Dat die fraude kon gebeuren, dat het jarenlang aan de gang was, dat het geweten was, is hallucinant, onaanvaardbaar en moet worden aangepakt. We kunnen alleen maar vaststellen dat u na de feiten, opnieuw, zeer reactief reageert. In een schijnbare opwelling kondigt u plots een breed pakket aan. Dat u actie onderneemt, is goed, doe dat gericht en zorgvuldig, maar opnieuw loopt u achter de feiten aan en treedt u pas op wanneer er een schandaal in de pers komt.

  In die case stonden alle knipperlichten aan. Het was pijnlijk duidelijk. Meer dan 90 verplegingen per dag, dag in, dag uit, week na week, jaar na jaar, dat is gewoonweg fysiek niet mogelijk en moet er zo snel mogelijk worden uitgehaald, zeker als er plots zeventien Porsches voor de deur staan.

  Hoe kon dat gebeuren, mijnheer de minister? De mutualiteiten trokken bij het RIZIV al in 2017 aan de alarmbel. Vandaag wordt er ingegrepen. In 2020 sprak het RIZIV al over meer dan een miljoen euro fraude. U schreef er deze zomer een brief over aan de artsen, maar u grijpt niet in op het terrein.

  Uw huidige maatregelen verscherpen opnieuw de controle, terwijl dat niet het probleem was. Er is niets gebeurd met wat er uit de controle kwam. Waarom niet?

  Kathleen Depoorter:

  Mijnheer de minister, ik ken veel zelfstandig thuisverpleegkundigen en u wellicht ook. Ik ken er weliswaar geen die met een Ferrari rijdt, laat staan 17 Ferrari’s. Ze laten zich evenmin rondvliegen in een helikopter of gaan op een jacht op reis. Neen, het zijn mensen die om 05.00 uur opstaan, dan hun eerste patiënten zien en die men om 22.00 uur nog eens tegenkomt, omdat ze dat laatste spuitje of dat laatste pilletje toch nog zijn gaan toedienen. Het zijn ondernemers. Het zijn zelfstandigen.

  De bom in de sector was dan ook bijzonder groot toen het nieuws over die frauduleuze verpleegster aan het licht kwam. Het is crimineel. Er is ook sprake van afpersing van patiënten. Dat kunnen we niet tolereren, dat moeten we aanpakken. Daarover zijn we het absoluut eens.

  Wat ik echter niet uitgelegd krijg, is dat een organisatie als het RIZIV, met een budget van 40 miljard euro, met 1.200 medewerkers, van wie 243 bij de Dienst voor geneeskundige evaluatie en controle, de alarmsignalen, die er waren, die bekend waren, niet krachtdadig heeft gebruikt, dat het niet onmiddellijk is opgetreden. Ik kan dat niet uitleggen, mijnheer de minister, want ik begrijp het niet.

  Er zijn drempelwaarden. We willen het ondernemerschap van de zelfstandigen niet beknotten. Er is een drempelwaarde, er is een V-waarde. Die verpleegster heeft die waarden tientallen keren overschreden, maar toch werd niet tot actie overgegaan, hoewel dat mogelijk was. Ze werd slechts één keer geschorst, de derde-betalersregeling werd geschorst. Pas na zes jaar is men naar de arbeidsauditeur gestapt. Het heeft gewoon veel te lang geduurd. Ondertussen kon die verpleegster blijven frauderen. Ze heeft zich aangesloten bij een groepering, maar ook die kan worden geschorst.

  Mijnheer de minister, kunt u mij en al die mensen die te goeder trouw werken, uitleggen hoe dat onder de radar kon blijven?

  Nawal Farih:

  Mijnheer de minister, acht jaar lang werd er gefraudeerd binnen onze sociale zekerheid en dat voor een bedrag van 3,5 miljoen euro. Dat geld dient voor de meest kwetsbaren in onze samenleving, voor de zieken, voor de patiënten die extra zorg nodig hadden en voor de oudere mensen die thuis extra hulp nodig hadden.

  Ik vind het degoutant en ik ben enorm boos dat dat zo lang heeft kunnen aanslepen. Al die tijd kon die verpleegkundige onze sociale zekerheid bestelen en zichzelf verwennen met luxewagens, luxereisjes en luxehandtassen, terwijl kwetsbare mensen haar vertrouwden voor hun verzorging. Ik hoef u niet te vertellen dat die problematiek vandaag breed uitgesmeerd wordt in de media. Het imago van de zorgsector staat op het spel. Als ik vandaag twee slachtoffers moet benoemen, dan is het ten eerste de zorgsector zelf, terwijl nochtans heel veel zorgverstrekkers dag en nacht op pad zijn om duizenden patiënten te helpen, en ten tweede de patiënt. Oudere mensen durven vandaag hun deur niet meer opendoen omdat ze schrik hebben van de persoon die hen zorg komt bieden. Het vertrouwen is helemaal weg.

  Mijnheer de minister, ik heb heel veel vragen die vandaag onbeantwoord blijven. De ziekenfondsen zeggen dat ze hun controlefunctie hebben opgenomen, het RIZIV zegt dat het alle middelen waarover het beschikt heeft ingezet. Zo werd de derde-betalersregeling geschorst en werden er financiële sancties uitgevaardigd. De grote vraag is hoelang het kabinet al op de hoogte was. Wat hebt u gedaan om die diefstal te stoppen?

  Julie Taton:

  Monsieur le ministre, la fraude sociale est, malheureusement, présente partout. Lorsqu'une faille apparaît dans notre système, l'être humain a tendance à en abuser. Le plus triste dans cette histoire est qu'à force d'en abuser, on finit par le fragiliser, alors que ce système est, au départ, censé nous aider.

  Cette fois-ci, il est question d'une infirmière indépendante – ma collègue Nawal me semble en avoir bien parlé à l'instant, car elle a employé les bons mots – qui aurait facturé plus de 90 consultations par jour. Cela lui aurait permis de gagner et détourner beaucoup d'argent. On parle de plusieurs millions d'euros – soit un montant que notre sécurité sociale n'a pas reçu. Ces faits mettent à nouveau tristement en lumière un mauvais fonctionnement du contrôle, étant donné que la limite raisonnable pour pratiquer de bons soins de santé s'élève à une vingtaine de consultations journalières.

  En réaction à cette affaire, monsieur le ministre, vous avez annoncé vouloir fixer un plafond du nombre de patients par jour pour un soignant à domicile. Oui, il faut prendre des mesures contre la fraude, et elles doivent être prises rapidement. Pour autant, il nous paraît essentiel de garantir une bonne concertation avec le secteur des infirmiers à domicile, car celui-ci souffre en ce moment et est mis sous pression. Il ne faut surtout pas l'abandonner.

  Mes questions, monsieur le ministre, seront très simples. Il semblerait que l'INAMI avait déjà reçu un signalement en 2017 pour des soupçons de fraude. Manifestement, il n'y a pas eu de suivi. Comment pouvez-vous l'expliquer? Comment évaluez-vous ce dispositif de suivi? Combien de dossiers en ce domaine sont-ils ouverts par l'INAMI?

  Vous avez annoncé plusieurs mesures relatives au plafonnement des prestations. À ce titre, envisagez-vous vraiment une concertation avec le secteur? Vous dites aussi souhaiter renforcer le contrôle des mutuelles. Or elles sont juge et partie puisque certaines offrent des services de soins à domicile. Tous les infirmiers seront-ils logés à la même enseigne et égaux face à ces contrôles?

  Jean-Marie Dedecker:

  Mijnheer de minister, hoeveel hoofdstukken moeten we nog toevoegen aan het blunderboek van het RIZIV? U bent al zes jaar de verantwoordelijke minister. Twee maanden geleden zei collega Ronse hier dat er 12.000 langdurig zieken in het buitenland verblijven, van Pattaya tot Benidorm, die nooit gecontroleerd worden. Een maand geleden spraken we hier ook over het RIZIV: 529.000 langdurig zieken, 150.000 mensen met lage rugpijn – een bevolking zonder ruggengraat blijkbaar – en 195.000 mensen met psychische problemen. Verder zijn 260.000 mensen arbeidsongeschikt tot aan hun pensioen. Vervolgens ging de FOD eens controleren en toen bleek dat 16,7 % terecht arbeidsongeschikt was, 27,2 % onterecht en bij 55,6 % werd de erkenning ingekort.

  Een week geleden vernamen naar aanleiding van een televisie-uitzending dat iemand die acht jaar geleden over een hondendrol is uitgegleden sindsdien thuisblijft met een ziekte-uitkering. Wat doet het RIZIV? Niets. Wat horen we nu? Acht jaar lang lichtte de verpleegkundige Stefanie Sander uit het landelijke Houthulst de boel op. Acht jaar! Al sinds het eerste jaar, 2017, zijn er klachten over 14.475 aangerekende prestaties. Er wordt gecontroleerd en er wordt in beroep gegaan. Wat gebeurt er vervolgens? Niks. De vrouw in kwestie moest een bedrag terugbetalen, maar dat deed ze niet. Wat doet het RIZIV daaraan? Niks.

  Bent u dan Calimero, mijnheer de minister? U bent al zes jaar verantwoordelijkheid voor het RIZIV en ik zeg u wat er in één à twee maanden in het Parlement al werd aangekaart. Begin uw werk te doen.

  Kurt Moons:

  Mijnheer de minister, ons land werd deze week opgeschrikt door een fraudeschandaal van een thuisverpleegkundige dat zijn gelijke niet kent. Een dame slaagde erin om gedurende acht jaar miljoenen euro’s ten onrechte aan te rekenen aan het RIZIV en de mutualiteiten. Er was sprake van facturatie van niet-geleverde prestaties, tot meer dan een miljoen euro per jaar. Ze zette patiënten ook onder druk en foefelde met identiteitskaarten.

  Blijkbaar bestaat die fraude reeds sinds 2017, toen het RIZIV een controleonderzoek instelde en op dat moment reeds fraude vaststelde. Toch kon die persoon haar frauduleuze praktijken verderzetten zonder verdere controle door het RIZIV en kon ze er een zeer luxueus leven op nahouden. Blijkbaar hebben de controlemechanismen van uw diensten helemaal niet gewerkt. Dit betreft echt een structureel falen van het beleid. Het gaat trouwens om een voortzetting van jarenlang falend beleid, ook van uw voorgangers.

  Onze partij en ook de sector zelf waarschuwen al vele jaren voor dergelijke misbruiken. Ze vragen betere datagedreven detectie, objectieve monitoring en tijdige interventies. Al die waarschuwingen werden door de zogenoemde beleidspartijen vakkundig straal genegeerd. Integendeel, door uw geplande aanpak stigmatiseert u nu zelfs de vele duizenden hardwerkende thuisverpleegkundigen.

  Daarom heb ik een aantal vragen.

  Hoe is het mogelijk dat dergelijke fraude gedurende acht jaar onder de radar is gebleven, terwijl er al lang voldoende signalen aanwezig waren? Welke controles zijn uitgevoerd? Welke signalen werden er gemist en door wie? Waarom werd er niets ondernomen door het RIZIV, het ziekenfonds of uw administratie en is het pas op het moment waarop een arbeidsauditeur het dossier naar zich toetrekt dat de bal aan het rollen gaat? Hoe zult u er verder voor zorgen dat de correct werkende thuisverpleegkundigen niet langer reputatieschade ondervinden van dergelijke fraudeurs? Sinds wanneer was u op de hoogte van deze hallucinante praktijken? Wat hebt u gedaan en welke acties hebt u ondernomen?

  Voorzitter:

  Collega's, mag ik het woord geven aan de heer Bertels? (Rumoer)

  Mijnheer Bertels, u hebt recht op twee minuten spreektijd.

  Jan Bertels:

  Collega's, wat wij de voorbije dagen konden lezen, moet ons allemaal verontwaardigen. Ik ben blij dat u die verontwaardiging deelt. Een thuisverpleegkundige die voor miljoenen fraudeert, dat kunnen wij niet aanvaarden. Het systeem werd en wordt daardoor van binnenuit ondergraven, op verschillende manieren.

  Zij zette patiënten onder druk om hun identiteitskaart onder de deurmat of in de brievenbus te leggen. Lag er geen identiteitskaart klaar, dan werd de medicatie stopgezet of werd daarmee gedreigd. Op die manier kon ze tot 90 patiënten per dag zien. Zij factureerde bezoeken en streek zelfs premies op die voor haar patiënten of voor zorgkundigen bedoeld waren. Ze waren niet voor haar bestemd, maar zij streek ze toch op.

  Sancties werden omzeild. Het RIZIV trad wel degelijk op, zij het misschien niet hard genoeg. Daarover kunnen wij discussiëren. Het streed echter wel met de middelen die wij, wetgevers, het hebben gegeven. Die wapens volstaan niet. Ik hoop dat wij het daar nu allemaal over eens zijn en blijven.

  Ook de wapens die het RIZIV aan het ministerie van Financiën geeft om te innen, volstaan niet. Er wordt niet genoegd gedaan met de verslagen die het RIZIV aan het parket bezorgt. Wij moeten daar eerlijk over zijn. Daar wordt niet genoeg mee gedaan. Ook op dat vlak moeten er prioriteiten worden gesteld met betrekking tot socialefraudebestrijding. Fraude is immers onaanvaardbaar. Alle hardwerkende thuisverpleegkundigen komen daardoor in een slecht daglicht. Daarom moeten wij het systeem hervormen en een handhavingsplan opstellen en uitvoeren.

  Voorzitter:

  Ik geef het woord aan de vicepremier om te antwoorden. Hij heeft daarvoor vijf minuten spreektijd.

  Frank Vandenbroucke:

  Geachte Kamerleden, fraude is diefstal, of het nu om fiscale fraude of sociale fraude gaat, het is in feite een vorm van gangsterisme in de ziekteverzekering. Dat is diefstal. Het is intriest voor talloze hardwerkende thuisverpleegkundigen die het beste voor hebben met hun patiënten. Dat is de reden waarom we keihard moeten optreden.

  Is de inspectie van het RIZIV opgetreden? Ja, onmiddellijk. Ik zal de gedetailleerde tijdslijn bezorgen aan het secretariaat van de Kamer. Onmiddellijk nadat moedige mensen uit de omgeving van die thuisverpleegkundige in 2017 hadden gemeld dat er iets niet in orde was, is een onderzoek gestart. Dat is een moeizaam onderzoek waarbij men patiënten thuis moet opzoeken om vast te stellen dat er inderdaad is gefraudeerd. Enkele maanden later werd een proces-verbaal opgesteld. Er is een zware boete opgelegd en onterecht verkregen geld werd teruggevorderd, waarvan een deel werd terugbetaald. Men is die zaak blijven opvolgen. Na nieuwe klachten is men opnieuw opgetreden. Al meer dan twee en een half jaar geleden werd, na sterk aandringen, het parket aan zet gebracht. Het RIZIV is dus opgetreden, onmiddellijk en herhaaldelijk, maar met wapens die tegenover dat soort gangsterisme veel te zwak zijn. Dat is toch juist?!

  Maar nu wordt het interessant. Wilt u de wapens tegen dat soort diefstal versterken of niet? Dat is de vraag voor u. Wilt u de middelen versterken om dat soort diefstal aan te pakken of niet? Dat is absoluut nodig.

  Overigens, mijnheer Van Lysebettens, dat is allemaal reeds beslist en we gaan het uitvoeren. Om te beginnen wordt de bewijslast omgekeerd, zodat men niet talloze patiënten thuis moet opzoeken om te bewijzen dat er is gefraudeerd. Wanneer een zelfstandig thuisverpleegkundige voor meer dan 229.000 euro aan facturen indient, meer dan tweemaal zoveel als het gemiddelde van een hardwerkende voltijds verpleegkundige, dan mag men om uitleg vragen, zodanig dat de betrokkene moet bewijzen dat hij of zij niet fraudeert. Dat is beslist. Die wetgeving, mijnheer Van Lysebettens, is al tot stand gebracht, dat koninklijk besluit is meer dan een jaar geleden gepubliceerd en we zullen het vanaf nu toepassen. Ja, dat is onder Vivaldi beslist, mét u beslist, en is vanaf nu van toepassing.

  Ten tweede, collega’s van het Vlaams Belang, u vraagt wanneer ik van het geval op de hoogte was, maar ik heb tegenover mevrouw Sneppe maanden geleden net het voorbeeld van die frauderende zelfstandige gegeven om tegen uw weerstand in de wapens aan te scherpen. U wilde niet dat we het nummer zouden kunnen intrekken. U vond dat vreselijk. (rumoer en protest in de zaal)

  Ik heb met handen en voeten uitgelegd dat het nodig is om dat soort draaimolen te stoppen, door het nummer waarop men factureert gewoon in te trekken. Ik heb van op dit spreekgestoelte het voorbeeld gegeven aan mevrouw Sneppe, om haar te overtuigen.

  Ten derde, we moeten ook de patiënten wapenen. We zullen er dus systematisch voor zorgen dat vanaf nu de patiënten geïnformeerd worden, ook wanneer men in derde-betaler factureert, ook in de thuisverpleging.

  Morgen ligt op de ministerraad een wetsontwerp voor waarbij onder meer de mutualiteiten voor 100 miljoen euro borg zullen moeten staan voor acties tegen fraude. Dat ligt klaar. We hebben dus niet gewacht.

  Het punt is dat men de samenleving moet willen wapenen tegen diefstal. De flauwe en leugenachtige verhalen die ik hier bij de voorgaande mondelinge vraag gehoord heb, dat we zogezegd in de rekeningen zouden gaan kijken, dat zijn leugens.

  U liegt. U liegt om diefstal mogelijk te laten zijn. Daarmee beschermt u niet de gewone burger, maar wel drugscriminelen die geld witwassen. Wie u beschermt, als u tegen het principe van de plafonds bent, zijn gangsters in de ziekteverzekering.

  Geachte Kamerleden, u zult kleur moeten bekennen, u allemaal, in de meerderheid en in de oppositie. Zult u de inspectie de wapens geven op te treden (…)

  Jeroen Van Lysebettens:

  Dank u wel, mijnheer de minister, voor uw antwoord.

  Over twee zaken zijn we het eens: fraude is diefstal en het RIZIV heeft ten minste een probleem gesignaleerd. Bij andere partijen maken ze van een Porsche Queen een raadslid.

  U hebt mij echter op een aantal punten verkeerd begrepen. Mijn punt was niet dat er geen beslissing is genomen, mijn punt is dat beslissingen niet worden uitgevoerd. Het RIZIV heeft sinds 2020 weet van die zaak van miljoenenfraude en toch kan en mag de persoon in kwestie blijven voortdoen. U zegt dat men onmiddellijk ingrijpt, maar we zijn vijf jaar later.

  Ik stel vast dat het hier hetzelfde is als met fraude in andere domeinen: u zit met het sleepnet achter de kleine garnalen en de grote vissen zwemmen ongehinderd verder. Dat is hier zo. Dat zal straks ook zo zijn bij de arbeidsmarktfraude die de heer Mertens aankaart (…)

  Kathleen Depoorter:

  Mijnheer de minister, iedereen wist het, maar de wapens, die er zijn, zijn gewoon niet gebruikt. De wapens zijn er, maar ze zijn niet voldoende gebruikt. Er is te lang gewacht. Een inspecteur kan na een melding meteen overgaan tot een onderzoek. Dat onderzoek kan leiden tot een schorsing van de derde-betalersregel en vervolgens kan men onmiddellijk naar de arbeidsauditeur stappen. Dat is niet gebeurd, mijnheer de minister. Er zit zes jaar tussen! Zes jaar!

  Ik heb weet van fraudedossiers van 50.000 euro – dat is het gemiddelde van de fraudedossiers – en die worden onmiddellijk afgehandeld. Hoe komt het dat het hier om miljoenen euro's gaat en dat men zoveel geduld heeft gehad met die mevrouw? Dat is schandalig.

  Nawal Farih:

  Mijnheer de minister, bedankt voor uw antwoord. Het was een luid antwoord. Er zat veel passie in. Het gaat hier over het belastinggeld van hardwerkende mensen. Mensen gaan ervan uit dat het belastinggeld goed beheerd wordt en dat het voor de juiste zaken wordt ingezet. In de sociale zekerheid zijn dat de meest kwetsbaren, hulpbehoevende ouderen, die zich vaak niet kunnen verweren.

  U zegt dat alle middelen zijn gebruikt. Uw collega, Jan Bertels, zegt dat ze misschien niet hard genoeg zijn ingezet. Wel, ik ben het daar volledig mee eens. Er had veel straffer en veel sneller moeten worden gereageerd.

  Als u het hebt over de strijd tegen fraude, dan zult u in cd&v een partner vinden, of het nu gaat over fiscale fraude, fraude met managementvennootschappen, sociale fraude of het aangehaalde type fraude: het moet sneller, harder en u moet (…)

  Julie Taton:

  À mon tour de vous dire merci pour ces réponses, monsieur le ministre, qui étaient très vivantes. Je suis assez d'accord avec mes collègues. Je voudrais juste ajouter qu'il est très important pour nous de défendre la profession libérale des infirmiers, et de les rassurer. La fraude est là, nous l'avons bien compris. Vous allez la combattre, c'est sûr. Mais il faut aussi rassurer le secteur, il faut l'écouter, échanger avec les infirmiers et leur faire passer le message que nous ne sommes pas contre eux. Nous n'allons pas faire la chasse aux infirmiers, mais nous allons faire la chasse à la fraude. Il y a beaucoup de travail.

  Jean-Marie Dedecker:

  Mijnheer de minister, u bent de grootste calimero van dit halfrond. U maakt mevrouw Sneppe hier verwijten – ik heb haar niet te verdedigen - maar zij zit in de oppositie en heeft niets te zeggen. U bent degene die zijn werk niet heeft gedaan. U hoeft het ook niet politiek te spelen, want mevrouw Sanders stond in 2018 op de lijst van de socialisten voor de verkiezingen. Stop daar dus mee.

  Waarover gaat het hier? U bent zes jaar minister en nu zegt dat u iets gaat doen, dat u gaat ingrijpen. Gedurende zes jaar hebt u het door de vingers gezien, hebt u gekeken naar de mensen die een pint te veel drinken of een sigaret te veel roken, maar de fraude bij het RIZIV... Hoeveel controleurs heeft het RIZIV trouwens? Ze hebben er 243. Hoeveel controles hebben die uitgevoerd in 2023? Ik zal het u zeggen, het waren er precies 705. Dat zijn drie controles per persoon in een jaar tijd. En u beweert dat u uw werk hebt gedaan. Proficiat.

  Kurt Moons:

  Mijnheer de minister, u wordt kwaad. Dat is normaal als uw onbekwaamheid op deze manier geëtaleerd wordt. Ik denk dat dat inderdaad normaal is. U reageert nooit vooraf, steeds na de feiten. U spreekt over diefstal, maar de mogelijke maatregelen zijn wel degelijk beschikbaar. Er moet geen verharding plaatsvinden. U hebt tweeënhalf jaar gewacht om de auditeur in te lichten. Hoe is dat mogelijk? Er moet dus geen verharding van de maatregelen komen.

  Mijnheer de minister, hoeveel moet er nog gebeuren voordat u zelf uw conclusies trekt? Er was een overfinanciering van het covid-testplatform voor 60 miljoen euro. Daarna was er de vernietiging van miljoenen ongebruikte covidvaccins. Vervolgens de donatie van vervallen geneesmiddelen aan Oekraïne, de Medista-affaire, de artsenstaking, het donorschandaal en nu het fraudedossier van thuisverpleegkundigen. Het zou passend zijn mocht u de eer aan uzelf houden.

  Jan Bertels:

  Collega's, stop met fraudeurs en bedriegers goed te praten. Ze zit bij jullie. Ik heb begrepen dat we niet moeten rekenen op het Vlaams Belang. Laten we als Parlement ons werk doen. Laten we die fraude aanpakken.

  ( Rumoer in het halfrond )

  Voorzitter:

  Ik vraag om de klok even te stoppen. Collega's, de heer Bertels heeft het woord.

  Jan Bertels:

  Laten we die fraude aanpakken en laten we eindelijk beslissen om het mogelijk te maken een RIZIV-nummer te schorsen wanneer er een vermoeden van fraude is. Late we dat doen. Het Parlement kan dat, dus doe het gewoon.

  Persoonlijk feit

  Fait personnel

  Dominiek Sneppe:

  Mijnheer de minister, ik zal niet roepen zoals u, maar proberen zeer rustig te blijven.

  Het eerste persoonlijk feit dat u aanhaalde, was dat u het voorbeeld hebt gegeven van die dame. U hebt inderdaad een voorbeeld gegeven van een frauderende verpleegkundige. Ik ben natuurlijk Madame Blanche niet.

  Frank Vandenbroucke:

  (…)

  Dominiek Sneppe:

  Dat hebt u er niet bij gezegd en dat doet overigens niet ter zake. Ik ben geen Madame Blanche, ik kan dat niet weten. U zit aan de knoppen als minister. U zit aan de knoppen van het RIZIV, niet ik. Ik kan toch niet weten dat er ergens in dit land een verpleegkundige aan het frauderen is? Uw voorbeeld gaat dus niet op.

  U wist het nochtans en u had dan beter haar naam genoemd, dan hadden we onmiddellijk kunnen optreden. Dat hebt u echter nagelaten. Zeven à acht jaar hebt u nagelaten daar iets aan te doen en nu wijst u in onze richting. Sorry, u bent in de fout gegaan en niemand anders dan u.

  Ik kom tot het andere persoonlijk feit. Mijnheer de minister, fraude moet worden aangepakt. Dat klopt, collega Bertels. Als u die grondig aanpakt en zoals het moet, dan zult u in het Vlaams Belang een partner vinden. Wat stellen we echter vast? De bestaande fraudebestrijdingsmiddelen zijn gewoon niet gebruikt. Ze zijn niet ten volle uitgeput. Nu komt u met iets anders op de proppen, iets wat u eigenlijk al heel lang in gedachten hebt. U misbruikt deze problematiek nu om alweer uw gedacht door te drukken. Mijnheer de minister, ik wist al van bij het begin dat het afpakken van die RIZIV-nummers in de kaderwet zou komen, want zo zit u nu eenmaal in elkaar: uw gedacht en dat van niemand anders.

  Frank Vandenbroucke:

  Mevrouw Sneppe, voor alle duidelijkheid, ik heb dat voorbeeld gegeven zonder te weten over wie het ging. Dat zegt men niet. Ik wist niet dat het om een vrouwelijke verpleegkundige ging. Ik wist niet over wie het ging. Dit is een anoniem voorbeeld. Ik heb u er zo drie gegeven. Ik wist niet dat die dame nog op de lijst van mijn partij en uw partij had gestaan. Dat heeft inderdaad geen belang. Uw partij heeft daarin zeer correct opgetreden. Daar gaat het niet over. Het punt is onze verantwoordelijkheid. U bent hier voortduren tussengekomen om te zeggen dat het opschorten van die RIZIV-nummers een slecht idee was en u herhaalt dat hier weer. Ik zeg u dat u dit soort draaimolen, met gangsters die altijd opnieuw beginnen met facturen te sturen, niet kan stoppen zonder de wettelijke basis om die betalingen stop te zetten. Degenen in dit halfrond die niet willen dat RIZIV-nummers worden opgeschort bij zo’n grote fraude, die beschermen de dieven. Ze beschermen de dieven! Als u de dieven wilt pakken, dan moet u daarvoor de nodige wapens hebben. Wij zullen daarom die RIZIV-nummers opschorten, werken met plafonds en de bewijslast omkeren. Ik hoor hier allerlei loze argumenten van u en van anderen in de oppositie. Die loze argumenten dienen enkel om de dieven te beschermen. Dat is onze verantwoordelijkheid, ervoor zorgen dat dit niet gebeurt.

• Vraag: Het beperken van smaakjes in vapes en de strijd tegen het tabaksgebruik (Q56001162P)

  gezondheid en welzijn

  Het beperken van smaakjes in vapes en de strijd tegen het tabaksgebruik
  

  Gesteld door

  Les Engagés Carmen Ramlot
  

  Beantwoord door

  Vooruit Frank Vandenbroucke (Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid)
  

  op 20 november 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De discussie draait om de drastische beperking van e-sigaretaroma’s (alleen tabaksmaak toegestaan) om jeugdverslaving tegen te gaan, gebaseerd op een unaniem CSS-advies dat onmiddellijke regulering eist. Minister Vandenbroucke bevestigt het verbod (behalve tabakssmaak) per 1 januari 2028 (door EU-procedures en wetgeving), maar kondigt wel versterkte controles (via inspectiediensten) en een wetsvoorstel aan om handhaving te verbeteren. Ramlot (Les Engagés) steunt het plan, benadrukkend dat e-sigaretten geen speelgoed maar stopmiddelen moeten zijn. Timing en illegale handel blijven kritieke punten, met focus op snelle uitvoering.

  Carmen Ramlot:

  Monsieur le ministre, me voici avec un sujet moins brûlant.

  L’e-cigarette est un accessoire de mode auprès de nos jeunes. En 2023, la Fondation contre le Cancer rappelait qu’un jeune sur trois, entre 15 et 20 ans, avait vapoté avant de commencer le tabac, et que pour quatre jeunes sur dix, ce sont les arômes et la curiosité qu’ils suscitent qui les ont attirés vers le vapotage. Nous sommes donc bien loin de l’e-cigarette censée aider au sevrage tabagique. L'industrie du tabac, avouons-le, déborde d'imagination pour attirer nos jeunes: fruits tropicaux, pamplemousse, bonbons et j'en passe.

  En commission de la Santé, nous avons travaillé sur cette thématique et nous attendions l’avis du Conseil Supérieur de la Santé (CSS) afin de poursuivre nos travaux. L'avis intitulé sans équivoque "Cigarette électronique: restrictions sur les saveurs" a été publié hier. Il recommande à l'unanimité une réduction urgente et drastique du nombre de saveurs pour les cigarettes électroniques. Il propose soit l’interdiction de toutes les saveurs, à l’exception de la saveur tabac, soit l’autorisation de quelques saveurs supplémentaires en plus de la saveur tabac. Il stipule également que les preuves scientifiques existantes sont suffisamment solides pour justifier une réglementation immédiate. En outre, il recommande d'intensifier considérablement les contrôles.

  Suite à cet avis, vous avez annoncé votre volonté de proposer au gouvernement d'interdire les arômes à l'exception du goût tabac. Nous nous en réjouissons et nous vous soutiendrons.

  Monsieur le ministre, quel est votre timing par rapport à l'action immédiate d'interdiction des arômes à l'exception de l'arôme tabac? Comptez-vous renforcer les contrôles du respect de notre législation et en parallèle lutter contre le commerce illégal de la cigarette électronique? Quelles mesures complémentaires de lutte contre le tabac comptez-vous adopter et selon quel timing?

  Je vous remercie d'avance.

  Frank Vandenbroucke:

  Nous devons en effet protéger la santé de nos jeunes et de nos enfants, et c'est la raison pour laquelle nous devons interdire tous les arômes de cigarettes électroniques à l'exception de celui du tabac. En effet, avec ces innombrables arômes, on attire les jeunes et on essaye de les rendre dépendants de la nicotine. Il faut donc arrêter cela. Je suis totalement d'accord.

  Ere wie ere toekomt, het is eigenlijk mevrouw Van Hoof, die dat hier al jaren zegt. Ik denk dat de Hoge Gezondheidsraad het nu ook met haar eens is.

  Quel est le timing? Il faut demander un avis au niveau de l'Europe, ce qui prend beaucoup de temps. Il faut légiférer. Donc, si la majorité est d'accord tant au gouvernement qu'au Parlement, mon timing, c'est au plus tôt le 1 er janvier 2028. Cela prendra beaucoup de temps, mais je crois qu'il faut décider maintenant.

  En ce qui concerne les contrôles, ceux-ci seront sans doute toujours nécessaires. C'est le travail de notre Inspection. On va dès lors renforcer les possibilités de nos inspections. Un projet de loi en deuxième lecture porte d'ailleurs entre autres sur la possibilité de nos inspections d'agir.

  Carmen Ramlot:

  Monsieur le ministre, je vous remercie pour votre réponse. Vous savez que Les Engagés – et je serai à vos côtés – vous soutiennent dans la lutte contre le tabac en général et l'e-cigarette pour protéger nos jeunes, parce que l'e-cigarette n'est pas un gadget mais un outil de sevrage tabagique.

• Vraag: De pensioenen van het onderwijzend personeel in het kader van de pensioenhervorming (Q56001153P)

  Vraag: De pensioenhervorming (Q56001158P)

  Vraag: Het pensioen van het onderwijzend personeel (Q56001166P)

  Vraag: De vertraging en onduidelijkheden bij de uitvoering van de pensioenhervorming (Q56001173P)

  Vraag: De pensioenopnameleeftijd en het pensioenbedrag (Q56001180P)

  economie en werk

  De pensioenen van het onderwijzend personeel in het kader van de pensioenhervorming
  De pensioenhervorming
  Het pensioen van het onderwijzend personeel
  De vertraging en onduidelijkheden bij de uitvoering van de pensioenhervorming
  De pensioenopnameleeftijd en het pensioenbedrag
  Pensioenen onderwijzend personeel, hervorming, uitvoeringsproblemen, leeftijd en bedrag summaryExplanation

  Gesteld door

  PS Ludivine Dedonder
  PVDA-PTB Kim De Witte
  Ecolo-Groen Sarah Schlitz
  VB Ellen Samyn
  N-VA Axel Ronse
  

  Beantwoord door

  N-VA Jan Jambon (Minister van Financiën en Pensioenen)
  Nabil Boukili
  

  op 20 november 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De pensioenhervorming van minister Jambon wordt fel bekritiseerd omdat ze leraren, ambtenaren en jongere generaties zwaar treft (tot €500/mnd minder pensioen, 21% verlies voor jongeren) terwijl hoge inkomens en banken gespaard blijven. Critici – waaronder oppositie en vakbonden – wijzen op onbetaalbaarheidclaims die volgens hen onterecht zijn (kosten stijgen met 0,07% PIB/jaar) en eisen belasting op rijken in plaats van besparingen op werknemers, met een tweede algemene staking (24-26/11) als protest. Jambon verdedigt de hervorming als noodzakelijk voor "betaalbaarheid" en benadrukt geleidelijke invoering, maar onduidelijkheid, vertraging (goedkeuring pas na 2025) en gebrek aan transparantie verergeren het wantrouwen, met duizenden in onzekerheid over hun toekomstige pensioen.

  Ludivine Dedonder:

  Mais qu'est-ce qu'on pourrait mettre en solde ce mois-ci? Ce n'est pas simple, parce que vous avez déjà pris des milliards chez les malades, des milliards chez les pensionnés et parce que le MR ne veut pas toucher aux multimillionnaires ni aux banques. Mais vous avez peut-être une petite idée.

  C'est vrai que Les Engagés vous ont dit que travailler avec les enfants, c'était chouette, que c'était une récompense en soi et que ça n'avait pas besoin de plus. Et vous l'avez votre solde du mois: ce sont les enseignants. Vous irez chercher dans la poche des enseignants, chez les plus âgés mais surtout chez les plus jeunes. Pour les enseignants, nés entre 1965 et 1970, moins 60 euros par mois. Pour les bacheliers nés dans les années 80, jusqu'à moins 350 euros par mois. Pour les masters, moins 500 euros par mois. Quant à ceux nés dans les années 90, une perte de pension pouvant monter à 21 %.

  Alors c'est vrai que c'est le Black Friday, mais chez vous, ça ne se traduit jamais par un gain de pouvoir d'achat. Non, avec ce gouvernement, c'est toujours moins d'argent en poche, c'est toujours travailler plus longtemps dans des conditions toujours plus précaires. Vous, vous bradez les travailleurs, métier après métier, et aujourd'hui, c'est le métier d'enseignant que vous dégradez, que vous méprisez; ce métier déjà en pénurie, avec des salaires d'entrée bas, et maintenant une pension que vous voulez amputer fortement.

  En procédant de la sorte, comment pensez-vous encore attirer des jeunes dans cette profession? Comment pensez-vous garder des enseignants motivés? Et quel message envoyez-vous à notre jeunesse, celle qui évolue déjà difficilement dans un contexte anxiogène, qui recherche des repères, des professeurs rassurants qui donnent un sens aux études qu'elle suit et qui lui donnent un avenir? Aujourd'hui, vous l'attaquez, et vous offrez à toutes et tous un avenir sombre.

  Kim De Witte:

  Mijnheer de minister, afgelopen weekend hebt u op de grote geldbeurs, hier in Tour & Taxis, een discours gehouden. Wat u daar zei, heeft mij en veel andere mensen verbaasd. U zei dat wij vandaag boven onze stand leven, dat wij op dieet moeten en dat wij soberder moeten gaan leven.

  Mijnheer de minister, wie zijn die wij? Gaat dat over de 4 op 10 vrouwen met een pensioen onder de armoedegrens in ons land? Gaat dat over de gemiddelde werknemer met een loon van 2.400 euro en een pensioentje van 1.500 euro? Of gaat dat over u en uw collega's met een loon van 10.000 euro, een woontoelage van 1.000 euro, een pensioen van 5.000 à 6.000 euro?

  Wij leven niet boven onze stand, mijnheer de minister. U leeft boven onze stand, u en de oververmogenden die u blijft beschermen.

  Mijnheer de minister, ook uw uitspraak dat u de welvaartsstaat zult redden, klopt van geen kanten. U zult niks redden, mijnheer de minister; u zult de welvaartsstaat in snel tempo afbreken! Daarom komt er een tweede algemene staking in zeven maanden, tegen de diefstal van de pensioenen, tegen de diefstal van de pensioenen van de ambtenaren, tegen de afbraak van de lonen van werknemers die 's nachts en 's morgens vroeg in ploegen werken en tegen de pensioenmalus voor werknemers die niet tot 67 jaar kunnen werken.

  Mijnheer de minister, zes concrete maatregelen in uw regeerakkoord breken het pensioen van de werknemers met een gemiddeld pensioen van 1.523 euro af. Vindt u dat zij boven hun stand leven?

  Sarah Schlitz:

  Monsieur le ministre, les chiffres viennent de tomber. Votre réforme des pensions va coûter environ 300 euros par pensionné, prof, par mois. Pour les jeunes, ce montant pourrait atteindre 500 euros de moins par mois.

  Franchement, je pense que les directeurs d'école, à l'heure qu'il est, se seraient bien passés de cette nouvelle annonce. Ce secteur connaît déjà de grosses difficultés à recruter. Un jeune prof sur trois quitte cette profession dans les cinq premières années. C’est un secteur dans lequel, quand on commence avec plein d'étoiles dans les yeux, on se rend compte qu'on est obligé, pour pouvoir compléter son horaire, de faire trois, quatre, cinq écoles différentes; qu'on est mis au chômage deux mois par an parce qu'on ne nous paie pas pendant l'été.

  Aujourd'hui, ce que vous leur dites, c'est qu'ils n'en font pas encore assez. En Fédération Wallonie-Bruxelles, on nous avait pourtant annoncé des grandes mesures pour soutenir ce secteur. Résultat, un an plus tard, qu’apprenons-nous? Les profs vont devoir travailler deux heures de plus par semaine, sans aucune compensation. Mille cinq cents jobs vont passer à la trappe. J'ai vu la semaine dernière des profs pleurer dans les salles des profs.

  Je ne sais pas ce qui vous passe par la tête. Les profs étaient-ils vraiment dans votre ligne de mire pendant la campagne électorale, quand vous avez fait de grandes promesses? Je n'en ai pas le sentiment. Aujourd'hui, nous avons l'impression qu’ils sont responsables de tous les maux de ce pays, aux côtés des soignants et des pensionnés.

  Ne pas investir dans l'enseignement, c'est ne pas investir dans le futur. C'est très tarte à la crème, monsieur le ministre, mais je ne sais pas dans quelle langue le dire: quand on décide de sous-financer l'enseignement, on n’investit pas dans l'avenir. On ne soutient pas ces personnes qui, chaque jour, s'occupent de vos enfants, leur donnent un enseignement de qualité et leur permettent de trouver leur voie, de s'insérer dans la société et de trouver un boulot qui leur conviendra plus tard.

  Monsieur le ministre, pouvez-vous nous confirmer ces chiffres? (…)

  Ellen Samyn:

  Mijnheer de minister, weet u het eigenlijk zelf nog? Uw pensioenhervorming begint te lijken op de kroniek van een aangekondigde dood. Wat u eerst afdeed als losse eindjes, blijkt intussen een dossier vol fundamentele knelpunten te zijn: de malus, de al dan niet gelijkstelling van ziekteperiodes, de grote impact op vrouwen en jonge leerkrachten die hun toekomstig pensioen met honderden euro's per maand zien verdampen, om nog maar te zwijgen van de gebrekkige communicatie. De Federale Pensioendienst kan de nieuwe regels al maandenlang niet verwerken, omdat de regering ze zelf niet kent. Burgers krijgen standaard het antwoord: we kunnen niets zeggen, zolang de maatregelen niet goedgekeurd zijn. Dat is geen verwijt aan de Pensioendienst, maar wel een schandvlek op uw beleid. En dan is er nog de vrees dat uw pensioenhervorming alsnog een verkapte besparingsmaatregel wordt in het begrotingsakkoord, waarvan we nog steeds niet weten wanneer dat er komt.

  Mijnheer de minister, de Vlaming wordt hier terecht ongerust van. Er zijn voortdurende wisselende cijfers en scenario's. Vandaag weten duizenden mensen niet eens wanneer ze mogen stoppen met werken, laat staan hoeveel pensioen ze zullen krijgen. Het minste wat u hun verschuldigd bent, is duidelijkheid en eerlijkheid. Van een felle naar een geleidelijke pensioenhervorming, waar knelt het schoentje? Waarom zit dat dossier muurvast? Wanneer zal uw hervorming in definitieve, begrijpelijke en werkbare vorm worden gecommuniceerd, zodat de burgers eindelijk weten waar ze aan toe zijn?

  Axel Ronse:

  Net zoals ik is de minister bang van wat er vandaag uit de mond van sommigen komt. Collega's, ik was per ongeluk uitgenodigd op een samenkomst met Paul Magnette en Raoul Hedebouw, die vandaag niet aanwezig is, omdat hij opblaasbare vliegtuigjes is gaan opblazen. Daar was ook Sarah Schlitz aanwezig ter vervanging van de twee aftredende voorzitters van Ecolo. Zij verklaarden dat ze het pensioenprobleem zouden oplossen en dat ze een beter plan hebben dan Jan Jambon. Zij zouden tout le monde qui glisse sur un caca, pour le reste de sa vie en invalidité zetten en de beperking van de werkloosheid in de tijd weer ongedaan maken.

  En wat zouden ze doen om de pensioenen te betalen? De pensioenen kosten 70 miljard euro per jaar, collega's, terwijl de bijdragen maar goed zijn voor 40 miljard, wat dus betekent dat er jaarlijks een gat is van 30 miljard euro. Welnu, Raoul Hedebouw belooft een eenvoudige oplossing: hij zal de honderden miljardairs die hier wonen, zoals in de Rue de Dison in Verviers, belasten. Tax the rich . Hij zou die aan 50 à 60 % belasten. Dan is, volgens hem, het hele pensioenprobleem opgelost. Dat was uw oplossing. Wanneer mensen u op straat aanspreken, mijnheer Boukili, en zij u vragen comment va-t-on payer nos pensions , dan antwoordt u: t ax the rich; tax the rich .

  Terwijl België de kortste loopbanen van heel Europa kent, de gelijkgestelde periodes er gigantisch zijn en sommige Waalse steden geen financiering meer – Belfius waarschuwde al dat er geen geld meer was - voor lopende uitgaven krijgen, blijft u de mensen wijsmaken dat hun pensioenen betaalbaar zullen zijn, zodra u een of andere rijkentaks zult invoeren. Het is gewoon crimineel dat u dat nog aan de mensen wijs durft te maken.

  Minister, doe voort. U hebt onze volledige steun. ( Rumoer op de banken )

  Voorzitter:

  Collega’s, we zijn hier niet op een speelplaats. We zijn hier in het Parlement. Gelieve het woord te voeren wanneer u het woord gekregen hebt. Het is nu aan de minister.

  Jan Jambon:

  Mijnheer de voorzitter, collega's, elke dag geven duizenden leerkrachten het beste van zichzelf binnen en buiten de klasuren om onze kinderen vooruit te helpen. Iedereen hier in het halfrond zal het ermee eens zijn dat hun maatschappelijke rol essentieel is en dat die rol respect, een correcte verloning en een eerlijk pensioen verdient.

  C'est précisément pour cette raison que nous devons veiller à ce que leur pension reste financièrement viable pour eux-mêmes et en particulier pour les générations qu'ils forment. Dans le même temps, nous voulons moderniser et harmoniser le système, et éviter de futures inégalités en garantissant un traitement égal entre les différents régimes de pension existants.

  Permettez-moi d'apporter trois remarques importantes concernant les chiffres cités ici sur la perte importante de pension. Pour les enseignants proches de la retraite, l'impact sera très limité, grâce au caractère très progressif de la réforme. Pour ceux qui ont aujourd'hui plus de 60 ans, il s'agit de moins d'1 %. Pour les plus de 55 ans, il s'agit de 1 à 4 %. La pleine ampleur de nos réformes ne se fera réellement sentir que dans 35 ans.

  Avec notre réforme des pensions, nous voulons surtout encourager un changement de comportement, de sorte que les jeunes enseignants qui débutent devront travailler plus longtemps, réduisant ainsi l'impact financier sur le montant de leur pension. Ceux qui souhaitent continuer à travailler après l'âge de la retraite seront également récompensés grâce au bonus pension. Même après la réforme, la pension légale des enseignants restera nettement plus élevée que celle des salariés ou des indépendants. Nous le faisons consciemment, en compensation de l'absence d'avantages extralégaux – chèques repas, voitures de société, assurance hospitalisation, etc.

  Voor de meeste ambtenaren schaffen we de verhogingscoëfficiënt af. Omdat we echter weten dat leraren een specifieke opdracht hebben, behouden we voor hen wel een verhogingscoëfficiënt. Dat zorgt ervoor dat een carrière van 40 jaar telt voor 41 jaar, waardoor zij in de feiten een jaar vroeger met pensioen kunnen gaan.

  Meer algemeen herhaal ik dat de grootste onrechtvaardigheid tegenover onze jongeren zou zijn dat wij, de huidige politieke klasse, de noodzakelijke pensioenhervormingen niet uitvoeren. Dat verplicht ons om de stijging van de vergrijzingskosten beheersbaar te maken. Op die manier vrijwaren wij onze welvaart en redden we de sociale zekerheid.

  Mevrouw Samyn, op de vraag over de vertraging die is opgetreden bij de tweede lezing van de pensioenwet, kan ik antwoorden dat de goedkeuring ervan in het Parlement voor eind 2025 inderdaad niet meer haalbaar is. Ik wil u echter tegelijk geruststellen. Onze pensioenhervorming en onze pensioenwet staan of vallen niet met de goedkeuring ervan voor 31 december 2025. In de pensioenwet staan hoofdzakelijk maatregelen die pas vanaf 2027 in werking zullen treden. Slechts enkele hervormingen in de pensioenwet zouden volgens plan starten in januari 2026. De nieuwe bonus-malus zal dus inderdaad pas later in werking kunnen treden, maar de budgettaire en inhoudelijke impact van dat uitstel is relatief beperkt. De hervorming zal inderdaad in het Parlement moeten worden goedgekeurd vooraleer we heel concreet via de Pensioendienst de informatie kunnen verstrekken.

  Ludivine Dedonder:

  Vous dites vouloir changer leur comportement pour qu'ils travaillent plus, plus longtemps, pour gagner moins. Ce que je constate, en fait, c'est que ce gouvernement n'a que du mépris pour les travailleurs, en lieu et place de la reconnaissance et de la récompense. Ce que je constate, c'est que ce gouvernement avait promis 500 euros de plus aux travailleurs et qu'il auront, avec vos chiffres, 500 euros de moins.

  Cela fait 40 ans qu'on nous dit que les pensions sont impayables, et elles sont toujours payées. Le coût des pensions, vous le savez, augmentera de 1,8 % du PIB d'ici 2050. Cela représente 0,07 % par an. Ensuite il sera stable, puis diminuera.

  Oui, c'est un choix de société, un choix de récompense du travail que nous portons. Nous espérions que vous le porteriez aussi. Les personnes qui seront en rue espèrent aussi que vous le portiez.

  Kim De Witte:

  Mijnheer Ronse, mijnheer de minister, u zegt dat men moet ophouden de mensen iets wijs te maken. Er zijn echter opnieuw mooie voorbeelden gegeven van wat u de mensen zelf wijsmaakt. U stelde daarnet dat wij de kortste loopbanen van heel Europa hebben. Europa zegt nochtans dat de werkende mensen in ons land 38,5 jaar bijdragen voor hun pensioen, terwijl het Europees gemiddelde 36,3 jaar is. Wij hebben dus niet de kortste loopbanen. U verwart de zaken.

  Mijnheer de minister, ten tweede, u zegt dat de maatregel enkel geldt voor mensen die zeer laat op pensioen gaan. De Studiecommissie voor de Vergrijzing zegt echter dat werknemers die in 2040 op pensioen gaan, al 7 % verliezen.

  Dat betekent 100 euro minder op een gemiddeld pensioen van 1.523 euro, mijnheer de minister. Werknemers verliezen 7 %, ambtenaren verliezen 6 %.

  Tot slot, de pensioenen zijn betaalbaar als we de welvaart eerlijker verdelen.

  Sarah Schlitz:

  Monsieur le ministre, nous avons tous en tête au moins un prof qui a cru en nous quand nous étions à l'école et qui a façonné une partie de ce que nous sommes. Je trouve incroyable qu'en étant tous passés par là, on choisisse de leur dire – et essayez de tous y penser! – "En plus de la dévalorisation de votre métier, des conditions difficiles qui l'accompagnent et des difficultés dans les premières années de votre carrière pendant lesquelles vous avez dû vous battre pour obtenir vos heures et être nommés, vous allez travailler plus longtemps pour une pension moindre." C'est dégoûtant et c'est une véritable trahison à l'égard de personnes qui ont déjà des carrières bien entamées et qui, à présent, ne peuvent pas changer la façon dont les cartes sont déjà distribuées. Monsieur le ministre, revoyez votre copie et allez chercher l'argent là où il se trouve, s'il vous plaît!

  Ellen Samyn:

  Mijnheer de minister, me geruststellen doet u niet. Geef toe, u weet het op dit moment niet, de Pensioendienst overigens ook niet, en de toekomstig gepensioneerden al zeker niet.

  Uw zogenaamde hervorming dreigt voor duizenden mensen uit te draaien op honderden euro minder per maand. Dat is een deel van de huur, dat is de water- en de energiefactuur off dat kleine extraatje dat men zich eindelijk wou permitteren.

  Dan kom ik tot uw communicatie. Via sociale media kondigt uw kabinet doodleuk aan dat u nog een beleidsadviseur Pensioenen zoekt die moet meewerken aan de pensioenhervorming van Arizona. Voor een hervorming die allang in het Parlement had moeten liggen, bent u nu nog altijd op zoek naar experts. Sorry, dat is waanzin!

  U bent in feite Lalieux 2.0, met beloften, vertraging, onduidelijkheid, en duizenden mensen in onzekerheid. Zo gaat men niet om met het pensioen van mensen. Dat is geen beleid meer. Het is geknoei op de kap van wie heel zijn leven keihard gewerkt heeft.

  Axel Ronse:

  De gemiddelde loopbaan in ons land duurt 34,5 jaar. Dat komt doordat zoveel mensen in ons land aan de dop of op de ziekenkas zitten, door onze lage activiteitsgraad.

  Als men denkt dat wij elk jaar 30 miljard euro – een bedrag dat stijgt door de vergrijzing – voor de pensioenen kunnen blijven betalen door met minder mensen te werken, met slogans als tax the rich of andere vorte slogans om mensen leugens wijs te maken, dan dwaalt men. Wie denkt dat we daarmee de pensioenen kunnen financieren, nodig ik uit om mee te gaan naar Wallonië, naar enkele centrumsteden die verdorie geen centen meer ontvangen voor hun lopende uitgaven. Dat betekent geen budget meer voor woon-zorgcentra, fini, onderhoud van straten, fini.

  Gaan we dat laten gebeuren met onze pensioenen? Zullen we tegen de mensen zeggen dat het fini is met hun pensioen? Nee. Dankzij Jan Jambon zullen we ervoor zorgen dat mensen ten minste nog een deftig pensioen behouden. Dank u, Jan.

  (…): (…)

  Voorzitter:

  Hij heeft uw naam toch niet genoemd? Hij heeft geen namen genoemd. (Tumult)

  Ik geef het woord aan de heer Boukili.

  Ik verzoek iedereen om het doorzichtig trucje om zichzelf extra spreektijd te geven, achterwege te laten, ook al wordt er maar al te graag op ingegaan.

  Persoonlijk feit

  Fait personnel

  Nabil Boukili:

  Monsieur le président, je tenais à réagir au petit cirque que M. Ronse vient de nous faire pour présenter la N-VA et M. Jambon comme les sauveurs des pensions.

  C’est pourtant la N-VA qui creuse le déficit des pensions. Le tax shift a coûté des milliards aux travailleurs. Vous avez créé ce trou-là pour faire des cadeaux aux grandes entreprises. Vos collègues du MR et vous-même devez supprimer ces cadeaux aux grandes entreprises.

  Monsieur Ronse, il faut taxer les plus riches. Mais vous préférez taxer les travailleurs via une augmentation de la TVA. Voilà votre politique!

  Si vous vous attaquez à nos pensions et à la classe travailleuse, c’est aussi pour financer votre course à l’armement demandée par M. Trump. Votre ministre Francken dit d’ailleurs lui-même que notre sécurité sociale est trop "obèse" et qu’il faut y puiser de l’argent pour acheter des F-35.

  Nous ne sommes pas d’accord avec ce projet de société. C’est pour cette raison que nous serons dans la rue avec les travailleurs les 24, 25 et 26 novembre, pour contrer votre politique antisociale.

  Axel Ronse:

  Mijnheer Boukili, ik ben blij dat u mij aanspreekt. Ik ben ook blij dat u hier bent en niet op de markt vliegtuigjes opblaast om te vergelijken. Tegen de mensen die nu gaan staken, zegt u dat wij 34 miljard uitgeven aan vliegtuigen en dat dit meer is dan dat er moet bijgepast worden bij de pensioenen. Wij passen nu al 30 miljard extra bij voor pensioenen. Mijnheer Boukili, hoeveel is 30 maal 5? Dat is 150 miljard. Dat is bijna vijf keer meer dan voor de aankoop van vliegtuigen .

  Wat zal er gebeuren als wij niets doen? Kent u de vergrijzing? Dat wil zeggen dat er minder mensen werken om het pensioen van meer mensen te betalen. U komt uit Wallonië. Er zijn daar gemeenten … Oh, u komt uit Brussel, oei. C’est encore pire à Bruxelles. Daar is 40 à 50 % van de mensen in de beroepsactieve leeftijd niet aan het werk.

  Wat gaat u de mensen blijven wijsmaken? Gaat u ze blijven meepakken naar de villawijken en hen zeggen "Les gens qui habitent là payeront votre pension. Si on supprime les avions militaires, votre pension sera payée"?

  Kunt u zich 's avonds in de spiegel bekijken et luidop zeggen dat u opkomt voor de werkende klasse die gaat travakken?

  "Jacqueline, qui a glissé sur le caca, ne doit pas travailler jusqu'à sa pension. Cela ne pose aucun souci." Wat zegt u dan? "Le chômage, si on est au pouvoir, sera de nouveau illimité. Pas de souci. Et ce sont les gens qui habitent dans les belles villas qui paieront les pensions!"

  Mijnheer Boukili, dat zijn sprookjes. Dat zijn even dwaze sprookjes als dat F-16- of F-35-vliegtuigje dat u opblaast. Weet u wat er met u zou gebeuren als u aan de macht komt? Heel onze pensioenfactuur zou letterlijk opgeblazen zijn. Ik blij dat Jan er is.

  Voorzitter:

  U bent blij dat hij er is, maar hij gaat vertrekken.

• Vraag: De politionele omkadering voor de bescherming van de vrijheid van meningsuiting (Q56001161P)

  veiligheid, justitie en defensie

  De politionele omkadering voor de bescherming van de vrijheid van meningsuiting
  

  Gesteld door

  MR Youssef Handichi
  

  Beantwoord door

  MR Bernard Quintin (Minister van Veiligheid en Binnenlandse Zaken)
  

  op 20 november 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Een MR-conferentie in PS-gemeente Saint-Gilles over werkgelegenheidsreformes dreigde geannuleerd te worden door linkse protesten en extremistische dreigingen ("À bas l'État!"), maar ging door dankzij sterke politie-inzet (lokaal en federaal) onder PS-verantwoordelijkheid. Minister Clarisse (MR) benadrukt de hypocrisie van PS’ selectieve verontwaardiging en waarschuwt voor groeiend politiek geweld, terwijl hij alle democratische partijen oproept dit eendrachtig te veroordelen. Handichi (MR) hamert op het gevaar van staatsondermijnende retoriek en bekritiseert PS-burgemeesters die democratische bijeenkomsten onvoldoende beschermen, wat een maatschappelijk debat over vrijheidsbescherming oproept. Kernpunt: vrijheid van meningsuiting mag niet wijken voor geweld, wie het ook pleegt.

  Youssef Handichi:

  Monsieur le ministre, je pense que vous et moi, nous avons une qualité commune: nous sommes tous deux de Bruxelles. Saint-Gilles, la commune que je connaissais était une commune populaire, ouvrière où, dans les années 1960, les personnes issues de la première vague d'immigration – qu'elle soit espagnole, italienne, marocaine ou turque – se côtoyaient. Des ouvriers discutaient ensemble. La liberté d'expression y était présente et cela pouvait garantir ce brassage.

  Hier, je ne vous cache pas, monsieur le ministre, que j'étais inquiet pour la liberté d'expression, parce que le bourgmestre PS de cette commune a voulu, un temps annuler, un autre déplacer, une conférence du premier parti politique francophone du pays. Une conférence organisée pour expliquer les mesures du gouvernement démocratiquement élu, des réformes qui vont remettre à l'emploi. Cela a du sens, dans un quartier populaire, une commune ouvrière. Aujourd'hui, effectivement, pas mal de bobos y habitent, dont certains font preuve d'extrémisme puisqu'ils auraient voulu que cette conférence ne s'y tienne pas.

  Je vous félicite, monsieur le ministre, d'avoir mis tout en œuvre pour que cette conférence soit maintenue. Mes questions vont dans ce sens. Quel bilan tirez-vous du dispositif de sécurité mis en place? Quels furent les contours de la concertation avec la zone de police locale et quel fut, en définitive, le rôle de la police fédérale? En tant que libéral, trouvez-vous normal que la liberté d'expression ait pu être menacée en raison de protestations de la part de collectifs de l'extrême gauche?

  Bernard Quintin:

  Monsieur le représentant, j'aimerais commencer par remercier les policiers, fédéraux comme locaux, qui ont permis la tenue de cette 27 e conférence du MR en toute sécurité pour tous les participants. Mais nous ne devons pas nous tromper de débat ici. Si une telle mobilisation a été nécessaire, c'est uniquement parce que des groupes d'extrême gauche, soi-disant antifas, voulaient imposer le silence par la violence. Ils ont échoué. Tout le monde devrait s'en réjouir.

  Monsieur Handichi, je trouvais déjà grave le mutisme de certains après les événements déplorables de Liège, tout comme les différentes expressions publiques évoquant depuis plusieurs jours de prétendues provocations. Mais je suis tombé de ma chaise ce matin en écoutant LN24. J'ai entendu un responsable socialiste qui semblait être soit très mal informé, soit avoir un problème avec la vérité, car c'est un bourgmestre PS, celui de Saint-Gilles, qui a initialement proposé au MR d'utiliser cette salle. Ce sont trois bourgmestres PS qui gèrent la zone de police Midi, qui a la responsabilité, appuyée par la police fédérale, de l'organisation du dispositif de sécurité. Celui-ci a très bien fonctionné et j'en remercie les acteurs.

  La prochaine fois, j'ose rêver que ce temps d'antenne sera utilisé pour faire ce que tout démocrate aurait dû faire, dénoncer l'inquiétante montée de la violence politique dans notre pays, qu'elle soit d'extrême droite ou d'extrême gauche. Et si demain, et je le dis solennellement, une conférence tenue par la gauche venait à être troublée, si des militants du PS ou d'autres partis représentés dans cette Assemblée, ou pas d'ailleurs, venaient à être attaqués physiquement, je serais le premier, non seulement à le dénoncer publiquement, mais à agir en conséquence, et chacun gagnerait à en faire de même.

  Youssef Handichi:

  Monsieur le ministre de la Sécurité et de l'Intérieur, je vous remercie. Ce titre vous va si bien. Je voudrais aussi mettre en garde les camarades du PS afin qu'ils fassent bien attention. Quand j'ai regardé les vidéos sur les réseaux sociaux, j'ai constaté que les slogans étaient: " À bas l' É tat! À bas les flics!" Faites attention! Allez-y voir: c'est vraiment ce qui s'y passe. J'adresse ce petit message au Parti Socialiste et aux bourgmestres PS qui minimiseraient les menaces ou qui refuseraient de porter assistance et protection à tous ces rassemblements démocratiques, au point qu'il faille toujours suppléer là où les bourgmestres PS sont en place. Je vous invite à vous remettre en question. Se tient en effet ici un débat sociétal important, car ce n'est pas la question " À bas l' É tat!" qui se pose aujourd'hui, mais celle de sa protection.

• Vraag: Een grotere politieaanwezigheid op straat (Q56001169P)

  veiligheid, justitie en defensie

  Een grotere politieaanwezigheid op straat
  

  Gesteld door

  cd&v Franky Demon
  

  Beantwoord door

  MR Bernard Quintin (Minister van Veiligheid en Binnenlandse Zaken)
  Patrick Prévot
  

  op 20 november 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Cd&V dringt aan op versterkte veiligheid buiten grote steden, met meer wijkagenten, uitbreiding van de GAS-wet en gedwongen opnames voor overlastplegers, na incidenten zoals steekpartijen in kleinere gemeenten. Minister Quintin bevestigt dat zijn Plan Grote Steden (20 miljoen euro voor camera’s, controles en sluiting fraudezaken) gericht is op zeven grote steden maar erkent dat georganiseerde criminaliteit ook kleinere steden en grensregio’s treft, met beloftes voor mobielere inzet. Demon benadrukt dat het plan te beperkt blijft en eist een niet-communautaire aanpak die alle gemeenten omvat. De discussie loopt vast in procedurele onderbrekingen zonder concreet akkoord over uitbreiding.

  Franky Demon:

  Mijnheer de minister, 'meer politie-inzet in Brussel' hoorden we deze morgen op de radio. Cd&v steunt die inzet volledig. Met het Plan Grote Steden hebt u een brede aanpak uitgewerkt in de strijd tegen de georganiseerde criminaliteit. Dat is een goede zaak, hoewel ik u eerder al heb gemeld dat veiligheidsproblemen niet stoppen aan de grenzen van Brussel, Gent of Antwerpen. De kleinere steden en gemeenten worden geconfronteerd met grotere veiligheidsuitdagingen. Zo zien we steekincidenten in Mol en Harelbeke, waar zelfs een minderjarige op weg naar school het slachtoffer werd van een steekincident. We horen steeds vaker verhalen over bendegeweld, onder andere van Afghanen, evenals over zware criminaliteit en drugsoverlast in onze gemeenten.

  Cd&v, mijnheer de minister, heeft fors ingezet om lokale veiligheid tot een prioriteit te maken in het federaal regeerakkoord. Burgemeesters smeken immers om versterking in de strijd tegen overlast en criminaliteit. Cd&v vraagt dan ook een verdubbeling van het aantal wijkagenten. Maak werk van een aanklampende politie. Breid de GAS-wetgeving zo snel mogelijk uit en geef onze burgemeesters meer bestuurlijke slagkracht, bijvoorbeeld via de mogelijkheid tot gedwongen opname van overlastveroorzakers. Mijnheer de minister, laten we van het komende jaar samen het jaar van de lokale veiligheid maken. Cd&v zal daarvoor alvast concrete voorstellen neerleggen.

  Ik heb slechts één vraag voor u. Hoe wilt u ook buiten de grote steden veiligheid opnieuw tot prioriteit maken?

  Bernard Quintin:

  Mijnheer Demon, veiligheid staat bovenaan de agenda van deze arizonaregering. De strijd tegen georganiseerde criminaliteit is voor mij een absolute prioriteit. Onze grote steden worden vandaag geconfronteerd met zware criminaliteit en drugstrafiek. Daarom heb ik begin september mijn Plan Grote Steden gelanceerd.

  Ik licht graag kort de belangrijkste krachtlijnen daarvan toe. We voeren grootschalige en gerichte controleacties uit, samen met de federale en lokale politie. In Brussel, Antwerpen en andere steden werden de afgelopen weken al succesvolle operaties uitgevoerd. Dealers verslaat men echter niet met één actie. We moeten hen dag en nacht onder druk zetten. Hun verdienmodel mag geen minuut ongestoord blijven. Dat is precies de logica achter deze operaties.

  We investeren 20 miljoen euro in camera's op strategische locaties. We pakken ook witwaspraktijken via dubieuze handelszaken aan en we verhogen de controle op sociale en fiscale fraude bij verdachte personen en vennootschappen. Daarnaast versnellen en vereenvoudigen we de administratieve procedure om dergelijke zaken zonder omwegen te sluiten.

  Dit plan is in de eerste plaats gericht op de zeven grote steden van ons land, met name Brussel, Antwerpen, Charleroi, Mons, Liège, Namur en Gent, maar ik vergeet de andere steden, waaronder Brugge, niet. Georganiseerde criminaliteit stopt niet aan de stadsgrenzen. Ook grensregio's worden steeds vaker geconfronteerd met internationale bendes en lokale besturen vragen terecht meer federale steun. We zijn daar niet blind of doof voor. Burgemeesters hebben mij hun bezorgdheden al overgemaakt.

  Bendes zijn creatief en verplaatsen zich vrij gemakkelijk, maar laat het duidelijk zijn: wij zullen even creatief en even mobiel zijn. Meer blauw op straat en blauw meer op straat.

  Franky Demon:

  Beste minister, dank u voor uw antwoord. Ik wil één punt duidelijk benadrukken. Wij steunen uw plan absoluut, maar, ik heb het ook in de commissie gezegd, Ik heb problemen als het gaat over de steden Brussel, Gent, Antwerpen, Charleroi, Luik, Bergen en Namen. Dit is mijn inziens onvoldoende en onvolledig voor zo'n mooi, inhoudelijk plan, want de veiligheidsproblematiek kent geen taalgrenzen. Dat hebt u zelf ook gezegd.

  Ik heb in de commissie dan ook gevraagd om er alstublieft geen communautair dossier van te maken. Maak er ook een dossier van dat onze Vlaamse steden en gemeenten, onze lokale korpsen, kan helpen om die druk van diezelfde georganiseerde criminaliteit en diezelfde overlast aan te pakken.

  Ik vraag maar één ding: breid die (…)

  Voorzitter:

  Monsieur Prévot, vous demandez la parole mais je ne pense pas que votre nom ait été cité.

  Patrick Prévot:

  (…)

  Voorzitter:

  Je suis désolé, mais c’est un peu exagéré de (…)

  Patrick Prévot:

  (…)

  Voorzitter:

  Je pense qu’il n’y a qu’un seul "président du MR", alors que "les socialistes" sont nombreux.

• Vraag: De grootschalige sociale fraude bij detacheringen (Q56001156P)

  Vraag: De Panoreportage over sociale dumping (Q56001157P)

  Vraag: De sociale fraude bij detacheringen (Q56001160P)

  veiligheid, justitie en defensie

  De grootschalige sociale fraude bij detacheringen
  De Panoreportage over sociale dumping
  De sociale fraude bij detacheringen
  Onderzoek naar fraude, sociale dumping en misstanden bij detacheringen en uitzendwerk summaryExplanation

  Gesteld door

  Vooruit Anja Vanrobaeys
  PVDA-PTB Peter Mertens
  N-VA Wouter Raskin
  

  Beantwoord door

  Vooruit Rob Beenders (Minister van Consumentenbescherming, Sociale Fraudebestrijding, Personen met een handicap en Gelijke Kansen)
  

  op 20 november 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De discussie draait om systematische uitbuiting en sociale fraude in de bouwsector, met schijnconstructies, onderbetaalde arbeiders en criminele ketens die verantwoordelijkheid ontwijken. Minister Beenders belooft 300 extra inspecteurs, strengere boetes en betere registratie van gedetacheerden, maar kritiek (o.a. van Mertens en Vanrobaeys) benadrukt dat ketenverantwoordelijkheid (bovenaan *en* onderaan) ontbreekt en echte systeemverandering uitblijft. Partijen wijzen elkaar hypocrisie aan: liberalen en rechts blokkeren harde maatregelen tegen "grote vissen", terwijl de minister zijn eigen wetsvoorstel over boetes zou hebben ondermijnd. Kernpunt: zonder retroactieve ketenverantwoordelijkheid en internationale samenwerking blijft uitbuiting structureel mogelijk.

  Anja Vanrobaeys:

  Mijnheer de minister, de Panoreportage van gisteren ging door merg en been. Ze ging niet over een eenmalig feit maar over een jarenlang goed georganiseerd systeem van uitbuiting. Elke keer hoor ik dan: maar hoe kan dat nu. En toch gebeurt het, keer op keer. Ik hoef niet ver in de tijd terug te gaan om voorbeelden te vinden. Ingestort schoolgebouw in Antwerpen; vijf arbeiders laten het leven; hun familie wacht nog op vergoeding. Borealis, 55 slachtoffers van mensenhandel op een werf in de haven van Antwerpen. Maar ook hier om de hoek, renovatie van het hoofdkwartier van het Vlaams Belang; arbeiders met voor 220.000 euro achterstallig loon. En vandaag opnieuw.

  Elke keer opnieuw krijgen we gruwelijke verhalen van uitbuiting te horen. Mensen komen hierheen en hopen op werk, veiligheid en een beter leven, maar het eindigt in een nachtmerrie. Ze zijn onderbetaald; moeten 350 euro dokken voor een bed in een krot, presteren werkdagen van 22 uur en als ze een ongeval krijgen, worden ze gewoon gedumpt als afval.

  Terwijl zij kapotgaan, rinkelen de kassa’s voor de tussenpersonen en postbedrijven, die via witwasconstructies fortuinen verdienen. En niemand krijgt daar vat op.

  Het eeuwige excuus van de grote vissen luidt dan dat ze van niets wisten. Wie gelooft dat nog? Hun businessmodel is niet meer of niet minder gebaseerd op uitbuiting. Hoe moet een lokale aannemer, een transportbedrijf, daartegen opboksen?

  Mijnheer de minister, u hebt een plan klaar met 300 extra inspecteurs, strengere straffen, meer internationale samenwerking. Ik heb maar één vraag aan u. Hoe zult u komaf maken met de eindeloze keten van schijnconstructies en hoe zult u alle werknemers op onze arbeidsmarkt beschermen?

  Peter Mertens:

  Stel, u bent bouwvakker en u werkt aan een school in België. U krijgt amper vijf euro per uur. U hebt geen enkele bescherming. U krijgt een ongeval. U breekt alle ribben. U wordt naar het ziekenhuis gebracht. Daar blijkt dat uw baas vergeten is u te verzekeren. U wordt opgepikt en vervolgens als een hond in de straten van België gedumpt, zonder medische nazorg, zonder loon en zonder documenten. We kennen dat verhaal. De overheid heeft daar weet van. Wat gebeurt er echter? Ik heb een ongelooflijk déjà-vugevoel: in 2021 gebeurde precies hetzelfde. Vier jaar na het ongeval bij de bouw van een school in Antwerpen is er fundamenteel niets veranderd.

  Dergelijke feiten gebeuren nog steeds onder onze neuzen. Het gaat om arbeiders die onze scholen en onze rusthuizen bouwen, die onze wegen aanleggen of renoveren. De werf van de eeuw, de Oosterweelverbinding, wordt uitgevoerd door een keten van onderaannemingen waar onderfinanciering, onderverloning en uitbuiting schering en inslag zijn.

  Er is dus niet alleen meer controle nodig, wat trouwens al tien jaar wordt beloofd. Het gaat ook om de verantwoordelijkheden in de ketens. Het gaat niet alleen om de kleine cowboys onderaan de keten, maar ook om de grote bedrijven bovenaan de keten, die ermee wegkomen. Dat betekent dat het om een systeem gaat. Om dat aan te pakken, moeten we niet alleen onderaan de ladder ingrijpen, maar ook bovenaan. Wij moeten het systeem zelf veranderen. Dat kan alleen als er ketenverantwoordelijkheid is, wat vandaag niet het geval is.

  Antwoord mij dus niet voor de tiende keer hier in het Parlement dat er ketenverantwoordelijkheid is, want ze is er niet. Betrokkenen krijgt nauwelijks een verwittiging. Wij moeten echte ketenverantwoordelijkheid invoeren, die retroactief werkt. Dan zal het snel gedaan zijn. Als werkgevers worden verplicht de lonen van de werknemers van onderaannemers die failliet en zelfs frauduleus failliet gaan, te garanderen en te betalen, zal het systeem snel verdwijnen.

  Daarom stel ik na tien jaar opnieuw mijn vraag. Zal het Parlement al dan niet retroactiviteit invoeren?

  Wouter Raskin:

  Mijnheer de minister, in Pano gisteren kwamen de uitwassen van het systeem van detachering aan bod, de fraude en de sociale dumping, die dodelijk zijn voor de eerlijke concurrentie van de vele bonafide kleine en grote bedrijven en de sociale zekerheid ondermijnen. Bovendien zijn er zeer veel mensen betrokken in de massale fraude met A1-attesten en stijgen de cijfers al jaren.

  Vanmorgen stelde u op de radio optimistisch – zo bent u en dat siert u ook trouwens – dat het goed komt en dat er meer zal worden ingezet op handhaving. Overeenkomstig het regeerakkoord komen er extra inspecteurs. Dat is goed en dat steunen wij. Ik wil toch van de gelegenheid gebruikmaken om u te vragen zich niet rijk te rekenen op basis van de extra inspecteurs. Het recente rapport van het Rekenhof herinnerde eraan hoe vorige regeringen voor een gelijkaardige uitdaging stonden en dat het niet zo evident is om te eindigen met netto meer inspecteurs, alleen al door de natuurlijke afvloei door pensionering die deze legislatuur al oploopt tot 90 VTE's volgens de SIOD. Dat is geen mirakeloplossing, maar een deel van de oplossing.

  Wat is uw plan om, tegemoetkomend aan de kritiek van het Rekenhof, de uitdaging inzake bijkomend personeel het hoofd te bieden? Welke andere sporen ziet u om het probleem op te lossen?

  Rob Beenders:

  Geachte Kamerleden, de Pano -reportage van gisteren maakt zeer duidelijk waarom we met deze regering keihard willen blijven strijden tegen sociale fraude. We doen dat net om te vermijden dat de arbeiders die we gisteren op televisie zagen, in zulke schrijnende omstandigheden in ons land moeten werken.

  Detachering is door bepaalde malafide, criminele ondernemers uitgegroeid tot een doorgeschoten economisch businessmodel. Daarbij zien we dat de meest kwetsbaren de hoogste prijs betalen. Alle risico’s worden, via ketens van onderaanneming en grensoverschrijdende constructies waardoor verantwoordelijkheden verdwijnen, doorgeschoven naar een verhaal waarbij de winst moet worden verdeeld, om uiteindelijk niets meer over te houden dat aan de werknemer kan worden gegeven. Dat kan niet en dat mag niet. Daar zullen we tegen blijven strijden.

  Dat systeem holt de rechten van werknemers uit en creëert daarnaast extreme afhankelijkheid, doordat huisvesting, werk en uitbetaling van het loon volledig in handen van criminelen liggen. Vermits zij zich dan ook nog in een land bevinden waar ze de taal niet spreken, beseffen we allemaal dat het om slachtoffers gaat en dat ze vogels voor de kat zijn.

  Die werknemers hebben een sterke overheid nodig om hen te beschermen. Ondernemers die frauderen, buiten niet alleen die mensen uit, maar zorgen er ook voor dat ondernemers die het wel goed voor hebben en het spel wel eerlijk spelen, worden weggeconcurreerd. Dat laten we met deze regering niet toe.

  In de eerste drie kwartalen van dit jaar voerden de sociale inspectiediensten samen al 10.717 gemeenschappelijke controles uit, waarvan 2.436 in de bouwsector. In totaal werden er al 109.000 individuele onderzoeken gevoerd door de verschillende sociale inspectiediensten, wat aangeeft hoe complex de strijd tegen sociale fraude is.

  Ook dat bleek gisteren uit de Pano -reportage,. Sommige leden zijn selectief in hun beschrijving van wat ze gisteren gezien hebben, maar de controles die in de reportage getoond werden, tonen aan dat de overheid niet afwezig is. U hebt gisteren gezien dat we op veel fronten strijden tegen detachering. De controlediensten waren op televisie, ze waren aanwezig. Ze gaven aan waar de pijnpunten zich situeren en dat zijn net de zaken waarop deze regering zal inzetten. Er komen 300 extra inspecteurs, op basis van een behoefteanalyse, met de bedoeling om netto meer inspecteurs te hebben.

  Die behoefteanalyse is klaar en we zullen ervoor zorgen dat de sociale, fiscale en gerechtelijke diensten versterkt worden. We zullen het aantal ketens beperken en het aantal controles de volgende jaren systematisch verhogen. We zullen de boetes verhogen.

  Mijnheer Mertens, ik vind het enigszins hypocriet dat u hier de witte ridder speelt, terwijl uw partij in de commissie, waar we vorige week de verhoging van de boetes voor sociale fraude hebben besproken, alles heeft gedaan om dat te vertragen. Ik vind dat hypocriet, want als u het echt goed voorhebt met de strijd tegen sociale fraude, dan stemt u in met mijn ontwerp om de boetes met 25 % te verhogen. U hebt dat niet gedaan.

  (Applaus)

  Geachte leden, voor de duidelijkheid wil ik zeggen dat internationale arbeiders nodig zijn. Als we willen dat hier huizen worden gebouwd en infrastructuurwerken plaatsvinden, hebben we die mensen nodig. Detachering is niet verkeerd als iedereen zich aan de regels houdt.

  België zal daarin het voortouw blijven nemen. We zetten in op arbeidsrechtelijke regularisatie. Dat betekent dat we werknemers garanderen dat ze minstens het Belgisch minimumloon ontvangen en beschermd worden door onze arbeidsregels.

  Als we weten dat een op de twee gedetacheerde personen in België actief is in de bouw, wil ik dat iedereen zich registreert wanneer men een bouwwerf betreedt en opnieuw wanneer men die werf verlaat. Op die manier kunnen we de stromen beter in kaart brengen en kan die registratie ervoor zorgen dat efficiëntere controles plaatsvinden. Dat brengt eveneens de ondoorzichtige constructies in kaart. Die registratiesystemen zijn absoluut noodzakelijk. De bijbehorende wetgeving is momenteel in de maak.

  Daarnaast doen we ook internationaal wat nodig is. Ik weet niet of u het weet, maar België behoort op Europees niveau tot de top inzake controlesystemen. Wij voeren internationale controles uit om ervoor te zorgen dat misbruiken inzake detachering worden aangepakt. Het afgelopen jaar werkten we samen met Slovenië, Portugal, Malta en Polen om als koploper initiatieven te blijven nemen op het vlak van gezamenlijke Europese controles. We zullen dat nog meer doen. Laat het duidelijk zijn: wie fraudeert, steelt middelen van mensen die de middelen echt nodig hebben.

  Ik roep u allemaal op om de verontwaardiging aan de kant te schuiven en de voorstellen en ontwerpen die in het Parlement ter zake worden ingediend te steunen, zodat sociale fraude echt kan worden aangepakt.

  Anja Vanrobaeys:

  Mijnheer de minister, u hebt gelijk. Een arbeidsmarkt moet alle werknemers en eerlijke werkgevers beschermen, niet de valsspelers.

  Toch moet mij iets van het hart. Open Vld heeft hier de voorbije weken 45 uur getoeterd om dergelijke rijke fraudeurs te beschermen. 45 uur! Maar nu? Nu blijft het stil.

  Ik ben dat echter gewoon. Telkens opnieuw, ook op Europees niveau, wanneer het erom gaat om de grote vissen verantwoordelijk te stellen, blijft het stil. Bij de liberalen, Vlaams Belang, de N-VA en cd&v blijft het stil om de grote vissen aan te pakken. Alle verantwoordelijkheid gaat dan naar de kleintjes, naar de arbeiders die worden uitgebuit.

  Voor Vooruit is het duidelijk: we moeten fraude aan de bron aanpakken, de grote vissen aanpakken en de kleintjes beschermen. Alleen zo werken we aan een eerlijke arbeidsmarkt.

  Peter Mertens:

  Mijnheer de minister, ik heb een vraag gesteld en u hebt er voor de zoveelste keer voor gekozen om daar niet op te antwoorden, namelijk: wat met ketenverantwoordelijkheid? Ik ben een grote fan – u zou dat weten als u al meerdere jaren in het Parlement aanwezig was – van meer controles. Ik ben een grote fan van hogere boetes.

  Ik ben echter ook voorstander van wat mensen op het terrein zeggen: we moeten ketenverantwoordelijkheid hebben, we moeten ook de opdrachtgever van bouwwerken kunnen aanspreken. Daar gaat het over. Het is een en-enverhaal. Het is niet toevallig dat de bouwfederatie precies dat tweede wil tegenhouden. Daarvoor wijkt u.

  Als u dan een wetsvoorstel hebt voor meer controle, zullen we voorstemmen. Als u een wetsvoorstel hebt voor hogere boetes, zullen we eveneens voorstemmen. De beste manier om dat wetsvoorstel te ondermijnen, is echter om in datzelfde wetsvoorstel een clausule opnemen waarmee u de boetes voor iedereen verhoogt. Dat was immers de inzet van uw wetsontwerp.

  U hebt die wet zelf kapotgemaakt. U hebt elk draagvlak voor die wet kapotgemaakt. Ik vraag mij af voor wie, op wiens verzoek, u dat wetsontwerp op die manier hebt ondermijnd. Shame on you !

  Wouter Raskin:

  Mijnheer de minister, dank u voor het antwoord. Het is jammer dat de gewaardeerde collega Vanrobaeys hier even uit de bocht gaat. U weet beter dan wie ook dat u op ons kunt rekenen in de strijd tegen de sociale fraude. Mevrouw Vanrobaeys is er niet altijd bij wanneer we elkaar treffen in de commissie, maar u weet zeer goed dat dit de strijd is die we moeten voeren.

  Ik zeg alleen: laten we ook out of the box denken. Het moet meer zijn dan wat het vandaag is. Ik pleit opnieuw voor een integratie van de inspectiediensten. Een efficiëntere inzet van middelen maakt alles goedkoper. Een efficiëntere inzet van mensen biedt het hoofd aan de uitdaging die het Rekenhof u heeft voorgeschreven. Dat is in het allergrootste belang van onze sociale zekerheid, van onze strijd voor eerlijke concurrentie en van onze strijd tegen moderne slavernij en uitbuiting. Dat is de strijd die we moeten voeren. Als de kameraden nog eens oproepen om te betogen in Brussel, laat dat dan onze strijd zijn, collega's.

  Anja Vanrobaeys:

  (…)

  Voorzitter:

  Mevrouw Vanrobaeys, hier is duidelijk verwezen naar een interventie van u daarnet aan het adres van de N-VA. Ik denk niet dat we hier van een persoonlijk feit kunnen spreken. We zullen het fenomeen correct proberen te behandelen, maar dit is een uitbreiding. Het gaat over een directe confrontatie tussen twee collega's die hier het woord hadden.

• Vraag: De in 2025 aan de OCMW's toegekende bedragen n.a.v. de hervorming van de werkloosheidsreglementering (Q56001163P)

  gezondheid en welzijn

  De in 2025 aan de OCMW's toegekende bedragen n.a.v. de hervorming van de werkloosheidsreglementering
  

  Gesteld door

  Les Engagés Anne Pirson
  

  Beantwoord door

  N-VA Anneleen Van Bossuyt (Minister van Asiel en Migratie, en Maatschappelijke Integratie)
  

  op 20 november 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Anne Pirson dringt aan op de onmiddellijke vrijgave van 26 miljoen euro voor CPAS in 2025, essentieel voor hun vertrouwen in de hervorming van de werkloosheidsuitkeringen, en kritiseert het uitblijven van concrete actie ondanks eerdere toezeggingen. Minister Van Bossuyt bevestigt dat het geld technisch klaar ligt, maar wacht op een budgettaire overdracht (via controle 26/11) en parlementaire goedkeuring, met betaling direct daarna; de verdeling per CPAS is al bekendgemaakt. Pirson benadrukt dat snelheid cruciaal is om geloven in toekomstige compensaties (300 miljoen vanaf 2026) te behouden en gemeentelijke onzekerheid weg te nemen. Kernpunt: vertraging ondermijnt de geloofwaardigheid van de hervorming.

  Anne Pirson:

  Madame la ministre, je vais être directe. Si vous voulez avoir la confiance des citoyens de ce pays, vous devez tenir votre parole. Encore la semaine dernière, dans ce Parlement, on a assumé pleinement la réforme du chômage, parce qu'on la croit juste et responsabilisante. Mais une réforme, même la meilleure, ne tient pas debout si les fondations manquent. Aujourd'hui, il manque une brique essentielle à cette réforme, qui est un gage de bonne foi pour nous: les 26 millions prévus pour les CPAS pour 2025.

  Alors, on peut difficilement parler de 2026 quand rien n'arrive pour 2025. On peut difficilement parler de la compensation de 300 millions d'euros pour 2026, quand 26 millions pour 2025 semblent rester coincés. Pour nous, cet argent n'est pas un bonus mais un réel engagement envers les pouvoirs locaux. Un engagement ne se reporte pas de semaine en semaine; vraiment, ça s'exécute.

  Madame la ministre, les communes n'ont pas besoin de grands discours. Elles demandent simplement du concret, de la clarté. Elles veulent le signal que le fédéral avance à la même vitesse que les obligations qu'il crée parce que, "bientôt", cela ne rassure pas; "bientôt", cela ne finance rien; "bientôt", cela ne coupe pas l'opposition qui est en train d'instrumentaliser la population contre les réformes de ce gouvernement. Ce qui rassure, madame la ministre, c'est un mail qui donne des informations précises, un courrier ou encore des montants versés sur un compte.

  Madame la ministre, quand les 26 millions seront-ils libérés? Quand les communes recevront-elles la ventilation officielle, CPAS par CPAS?

  Anneleen Van Bossuyt:

  Madame Pirson, je sais que vous êtes d’accord sur le fait qu’il est nécessaire de limiter les allocations de chômage dans le temps, vous venez de le réaffirmer.

  Le but est de faire sortir les gens du système des prestations sociales. Nous devons mettre un maximum de personnes au travail. Nous savons toutefois qu’une partie de celles et ceux qui perdent leur allocation de chômage se tournera vers les CPAS. C’est pourquoi tant le montant de 26 millions d’euros prévu pour 2025 que le mécanisme de compensation applicable à partir de 2026 sont d'une grande importance dans le cadre du soutien aux CPAS, et en premier lieu à leurs collaborateurs.

  L’arrêté royal visant à répartir les 26 millions d’euros entre les CPAS et à verser effectivement ce montant est prêt depuis longtemps. Comme je l’ai déjà expliqué à maintes reprises en commission – et encore la semaine dernière ici en plénière –, ces fonds doivent faire l’objet d’un transfert de crédits du ministre de l’Emploi – plus précisément de son administration, à savoir l’ONEM – vers mon administration – à savoir le SPP Intégration sociale. Le transfert des fonds aura lieu lors du contrôle budgétaire 2025. Le 26 novembre – la semaine prochaine –, ce contrôle budgétaire sera inscrit à l’ordre du jour de la commission des Finances, après quoi il devra encore être approuvé en séance plénière.

  Mes services mettront tout en œuvre pour payer les CPAS au plus vite dès l’approbation définitive par le Parlement. Mon cabinet en a informé les fédérations des CPAS.

  Les montants par CPAS ont déjà été communiqués il y a plusieurs semaines.

  Dès que toutes les décisions finales auront été prises, nous les communiquerons dans le bulletin d'information de mon administration et dans la presse.

  Anne Pirson:

  Je vous remercie, madame la ministre, pour ces informations ainsi que pour ce calendrier. Je me permets d’insister à nouveau sur le fait que les communes ont besoin, non pas seulement de bonnes intentions, mais de certitudes. Nous sommes déjà le 20 novembre et le 31 décembre arrivera donc très vite. Plus rapidement l’argent sera versé, plus les communes seront rassurées. La crédibilité des compensations futures sera ainsi assurée. C’est vraiment important pour nous.

• Vraag: De bij de aanvallen van 7 oktober 2023 betrokken Hamas-jihadist die nu in België woont (Q56001168P)

  Vraag: Een bij het bloedbad van 7 oktober aanwezige Hamasfan die opduikt bij een sit-in in Amsterdam (1) (Q56001178P)

  Vraag: Een bij het bloedbad van 7 oktober aanwezige Hamasfan die opduikt bij een sit-in in Amsterdam (2) (Q56001179P)

  internationale politiek en migratie

  De bij de aanvallen van 7 oktober 2023 betrokken Hamas-jihadist die nu in België woont
  Een bij het bloedbad van 7 oktober aanwezige Hamasfan die opduikt bij een sit-in in Amsterdam (1)
  Een bij het bloedbad van 7 oktober aanwezige Hamasfan die opduikt bij een sit-in in Amsterdam (2)
  Hamas-aanhangers betrokken bij 7 oktober 2023 in Europa opgedoken en actief bij pro-Palestina protesten summaryExplanation

  Gesteld door

  VB Sam Van Rooy
  N-VA Michael Freilich
  N-VA Michael Freilich
  

  Beantwoord door

  N-VA Anneleen Van Bossuyt (Minister van Asiel en Migratie, en Maatschappelijke Integratie)
  

  op 20 november 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Sam Van Rooy en Michael Freilich bekritiseren dat de vermeende Hamas-sympathisant Mohaned al-Khatib, die volgens hen de aanslagen van 7 oktober 2023 verheerlijkte, vrij in België vertoeft en zelfs asiel aanvroeg. Van Rooy eist zijn onmiddellijke uitzetting naar Gaza en beschuldigt de regering van een te soepel migratiebeleid dat "jihadisten" zou aantrekken, terwijl Freilich wijst op een versoepeld asielbeleid voor Palestijnen onder de vorige regering als oorzaak van dergelijke gevallen. Minister Anneleen Van Bossuyt weerlegt dat al-Khatib een beschermde status in België heeft: zijn asielaanvraag werd afgewezen omdat hij al als vluchteling erkend is in Griekenland, maar een hangend beroep blokkeert voorlopig zijn uitzetting. Ze benadrukt dat veiligheidsdiensten zijn zaak onderzoeken, maar kan niet ingrijpen zolang de juridische procedure loopt. Freilich nuanceert dat er geen bewijs is dat al-Khatib Hamas-lid was, alleen dat hij de groep steunde online, en prijst de strengere asielaanpak van de huidige regering, terwijl Van Rooy blijft pleiten voor een totale stop op Palestijnse migratie en massale uitzetting van "moslimfundamentalisten".

  Sam Van Rooy:

  Ambtsgenoten, minister, dit keer gaat het niet over de jihadist Mohammed Khatib van Samidoun die in onze samenleving de geesten vergiftigt met antisemitisme en de verheerlijking van dodelijke jihadistische terreur, maar wel over Mohaned al-Khatib. Hij is een Hamas-jihadist die betrokken was bij de genocidale jihadistische massaslachting van 7 oktober 2023 in Israël. In video-opnames van die massaslachting is hij lachend te zien op Israëlisch grondgebied. Juichend van blijdschap filmde hij het antisemitische bloedbad en hij poseerde trots met hooggeplaatste Hamasterroristen.

  Vandaag loopt dat misselijkmakende tuig gewoon vrij rond op ons grondgebied. Hij was te zien op pro-Hamasdemonstraties in Brussel en in Gent. Op zijn sociale media verheerlijkt hij openlijk de martelingen, verkrachtingen en moorden van 7 oktober 2023, net zoals trouwens talrijke Palestijnen en andere moslims op ons grondgebied. Hij is daarin helaas zeker niet de enige. Het Joods Informatie- en Documentatiecentrum overhandigde over deze Mohaned al-Khatib dit document van 65 pagina's waarin hij wordt beschreven volgens wat hij is: een moorddadige, jihadistische Hamasterrorist. ( Sam Van Rooy toont een document )

  Minister, ik heb twee vragen.

  Ten eerste, hoe is het mogelijk dat zo'n moordlustige jihadist zich op ons grondgebied bevindt en dan ook nog openlijk dodelijke jihadistische terreur verheerlijkt?

  Ten tweede, wordt hij opgespoord en direct het land uitgezet?

  Michael Freilich:

  Mevrouw de minister, op 7 oktober, toen in alle vroegte vanuit Gaza raketten werden afgevuurd op Israël en honderdduizenden gezinnen naar de schuilkelders moesten vluchten, terwijl op datzelfde ogenblik in Israëlische steden niet heel ver van de grens families werden afgeslacht en iets verder op een festivalweide jongeren werden verkracht, gekidnapt en vermoord, zat een zekere Mohaned al-Khatib te vieren. Hoe weten we dat? Hij plaatste een video op zijn sociale media.

  Even fastforwarden naar vandaag, want twee jaar later is diezelfde man is in België. Voor alle duidelijkheid, dat is niet uw schuld, mevrouw de minister, en ook niet die van mijn partij of van deze regering. Hoe komt het trouwens dat meer dan de helft van alle Palestijnse asielaanvragen in de Europese Unie in ons land worden ingediend? Ik heb het antwoord opgezocht. Dat is de verdienste – als men het zo mag noemen - van de vorige regering. Op 8 maart 2023 werd een besluit aangenomen, waarbij behandeling van alle aanvragen van de Palestijnen als groep werd versoepeld. Als één land in Europa dat zo doet, dan krijgt men natuurlijk dergelijke situaties.

  Er zijn trouwens heel veel andere groepen in de wereld waarvoor dat niet werd gedaan, zoals de jezidi's, de Oeigoeren, de Koerden en de Grieks-Cyprioten. Enkel aan de Palestijnen werd toen duidelijk gemaakt dat ze hier allemaal welkom zijn. Nogmaals, men kan voor of tegen die beslissing zijn, maar als slechts één land dat doet in een Europese context, dan krijgt men problemen.

  Terug naar Mohaned al-Khatib. Ik heb gehoord dat uw diensten zijn aanvraag hebben afgewezen. Kunt u dat bevestigen?

  Anneleen Van Bossuyt:

  Mijnheer de voorzitter, mijnheer Van Rooy, mijnheer Freilich, het is eerst en vooral belangrijk om een misverstand recht te zetten dat ik vooral afleid uit berichten op sociale media. De man waarvan sprake beschikt namelijk niet over een beschermingsstatuut in België.

  Mijnheer Freilich, ik kan ook zeggen dat elke aanvraag van een Palestijn individueel wordt beoordeeld door het Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen.

  Over het concrete dossier kan ik u mededelen dat de betrokkene als Palestijn op 4 maart 2025 in Griekenland een verzoek om internationale bescherming heeft ingediend. Hij heeft daar twee dagen later het statuut van erkend vluchteling gekregen. Op basis van dat statuut kan hij binnen de Schengenzone reizen.

  Op 7 april 2025 heeft hij in België opnieuw een verzoek om internationale bescherming ingediend. Zoals gebruikelijk voor elke verzoeker werden over hem controles uitgevoerd door de Dienst Vreemdelingenzaken in de Europese databank Eurodac en in het Visuminformatiesysteem. Er werden ook screenings gevraagd aan de Veiligheid van de Staat, de ADIV en de politiediensten. Op het moment van zijn aanvraag bij de DVZ was de persoon nog niet gekend bij de veiligheidsdiensten.

  Op 25 september 2025 heeft het CGVS geoordeeld dat zijn verzoek om internationale bescherming niet-ontvankelijk was, omdat hij al een erkenning had gekregen in Griekenland. Hij heeft echter op 7 oktober 2025 tegen die negatieve beslissing beroep aangetekend bij de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen. Dat beroep is momenteel hangende.

  Zoals u weet, werkt een dergelijk beroep opschortend, wat betekent dat eventuele andere procedures of het afleveren van een bevel om het grondgebied te verlaten op pauze worden gezet. Dat kunnen wij dus niet doen zolang de procedure bij de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen loopt.

  Momenteel heeft de betrokkene opvang in een centrum van Fedasil. Het is pas sinds de inwerkingtreding van onze crisismaatregelen op 2 augustus 2025 dat Fedasil de opvang weigert van verzoekers die al een status hebben gekregen in een andere lidstaat.

  Mocht een gelijkaardige situatie zich vandaag voordoen, dan zou de man in de regel geen opvang krijgen.

  Zodra het mogelijk is, stel ik uiteraard alles in het werk om deze persoon terug te brengen naar Griekenland. In tussentijd is het in de eerste plaats aan de veiligheidsdiensten om verder te onderzoeken of de beschuldigingen die geuit worden op onder meer de sociale media waarheidsgetrouw zijn. Daar kan ik vanuit mijn bevoegdheid natuurlijk geen uitspraken over doen. Het zijn mijn collega’s, de minister van Justitie en de minister van Binnenlandse Zaken, die in eerste instantie aan zet zijn om verdere onderzoeken te voeren inzake het veiligheidsaspect, als dat opportuun zou zijn.

  Sam Van Rooy:

  Minister, u hebt het weer eens aangetoond, we moeten uit de Schengenzone. U moet Mohaned al-Khatib niet terugsturen naar Griekenland, maar naar Gaza, waar hij thuishoort.

  Jihadisten, jihadisten in spe, verheerlijkers van dodelijke jihadistische terreur, ze komen elke dag België vrolijk binnengewandeld. Wat zeg ik? Ze worden door deze regering zelfs het land binnengehaald, binnengevlogen, minister.

  Deze regering zou dringend schoonmaak moeten houden in het hele land. De honderdduizenden – want daar gaat het om – salafisten, moslimfundamentalisten, verheerlijkers van jihadistische terreur, verheerlijkers en aanhangers van Hamas en van Hezbollah, zouden manu militari dit land uitgezet moeten worden.

  Tot slot, minister, laat geen Palestijn meer binnen, want met hun sharia en met hun jihadopvattingen horen ze hier niet thuis.

  Michael Freilich:

  Voor alle duidelijkheid, er is geen enkele informatie, noch bij onze veiligheidsdiensten, noch bij de buitenlandse veiligheidsdiensten, dat Mohaned al-Khatib lid is of was van Hamas. Dat is heel belangrijk om de bangmakerij tegen te gaan. Er is geen bewijs dat hij bij Hamas was. Ik meen dat de Mossad als geen ander weet wie daar wel of niet bij hoort. Wat we wel weten, is dat die man Hamas steunde op de sociale media. Zo zijn er heel veel. En inderdaad moeten we ons de vraag stellen of we zo’n massa mensen naar hier kunnen krijgen en of we genoeg middelen hebben om die mensen te screenen, ja of neen? Dat is iets waar deze regering zich in de komende weken en maanden over moet buigen. Mevrouw de minister, ik heb goed begrepen dat uw diensten hem geen toelating willen geven om hier als vluchteling te zijn. Hij gaat daartegen in beroep. Ik ben blij dat u nu een strenger maar rechtvaardiger asielbeleid op gang trekt. Dank u wel.

Voorstellen

De voorstellen en wetsontwerpen die besproken werden tijdens deze vergadering en de bijbehorende stemmingen.

• Voorstel: Wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 4 juli 1989 betreffende de beperking en de controle van de verkiezingsuitgaven voor de Kamer van volksvertegenwoordigers, de financiering en de open boekhouding van de politieke partijen om de forfaitaire bedragen te bevriezen en de indexering van de financiering van de politieke partijen op te heffen

  Wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 4 juli 1989 betreffende de beperking en de controle van de verkiezingsuitgaven voor de Kamer van volksvertegenwoordigers, de financiering en de open boekhouding van de politieke partijen om de forfaitaire bedragen te bevriezen en de indexering van de financiering van de politieke partijen op te heffen

  Ingediend door

  unknown Chambre/Kamer (AUTEUR)
  N-VA Wim Van der Donckt
  MR Philippe Goffin
  Les Engagés Aurore Tourneur
  Vooruit Axel Weydts
  cd&v Nawal Farih
  N-VA Axel Ronse
  MR Victoria Vandeberg
  

  3 stemmingen

  Stemming over amendement nr. 4 van Barbara Pas cs tot invoeging van een artikel 1/1(n). (1065/6)

  21.3%

  77.3%

  1.4%

  yes (30) no (109) abstain (2)

  totalVotes: 141/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Stemming over amendement nr. 5 van Sofie Merckx cs op artikel 2. (1065/6)

  21.4%

  78.6%

  yes (30) no (110) abstain (0)

  totalVotes: 140/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Geheel van het wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 4 juli 1989 betreffende de beperking en de controle van de verkiezingsuitgaven voor de Kamer van volksvertegenwoordigers, de financiering en de open boekhouding van de politieke partijen om de forfaitaire bedragen te bevriezen en de indexering van de financiering van de politieke partijen op te heffen voor de begrotingsjaren 2025-2029 (nieuw opschrift) (1065/5)

  100.0%

  yes (139) no (0) abstain (0)

  totalVotes: 139/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Bekijk dossier 1065

• Voorstel: Wetsontwerp houdende diverse bepalingen inzake gezondheid

  Wetsontwerp houdende diverse bepalingen inzake gezondheid

  Ingediend door

  overheid
  

  8 stemmingen

  Aangehouden amendementen en artikelen van het wetsontwerp houdende diverse bepalingen inzake gezondheid (1076/1-8)

  33.3%

  66.0%

  0.7%

  yes (47) no (93) abstain (1)

  totalVotes: 141/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Aangehouden amendementen en artikelen van het wetsontwerp houdende diverse bepalingen inzake gezondheid (1076/1-8)

  37.6%

  62.4%

  yes (53) no (88) abstain (0)

  totalVotes: 141/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Aangehouden amendementen en artikelen van het wetsontwerp houdende diverse bepalingen inzake gezondheid (1076/1-8)

  33.3%

  66.0%

  0.7%

  yes (47) no (93) abstain (1)

  totalVotes: 141/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Aangehouden amendementen en artikelen van het wetsontwerp houdende diverse bepalingen inzake gezondheid (1076/1-8)

  37.9%

  62.1%

  yes (53) no (87) abstain (0)

  totalVotes: 140/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Aangehouden amendementen en artikelen van het wetsontwerp houdende diverse bepalingen inzake gezondheid (1076/1-8)

  5.0%

  74.3%

  20.7%

  yes (7) no (104) abstain (29)

  totalVotes: 140/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Aangehouden amendementen en artikelen van het wetsontwerp houdende diverse bepalingen inzake gezondheid (1076/1-8)

  36.9%

  56.7%

  6.4%

  yes (52) no (80) abstain (9)

  totalVotes: 141/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Aangehouden amendementen en artikelen van het wetsontwerp houdende diverse bepalingen inzake gezondheid (1076/1-8)

  31.9%

  61.7%

  6.4%

  yes (45) no (87) abstain (9)

  totalVotes: 141/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Geheel van het wetsontwerp houdende diverse bepalingen inzake gezondheid (1076/4)

  56.7%

  24.8%

  18.4%

  yes (80) no (35) abstain (26)

  totalVotes: 141/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Bekijk dossier 1076

• Voorstel: Voorstel van resolutie teneinde het beheerscomité van de Hulpkas voor werkloosheidsuitkeringen performanter, inclusiever en representatiever te maken

  }

  Voorstel van resolutie teneinde het beheerscomité van de Hulpkas voor werkloosheidsuitkeringen performanter, inclusiever en representatiever te maken

  Ingediend door

  VB Barbara Pas
  VB Ellen Samyn
  VB Kurt Moons
  

  1 stemming

  Voorstel tot verwerping door de commissie voor Sociale Zaken, Werk en Pensioenen van het voorstel van resolutie teneinde het beheerscomité van de Hulpkas voor werkloosheidsuitkeringen performanter, inclusiever en representatiever te maken (710/1-2)

  87.9%

  12.1%

  yes (123) no (17) abstain (0)

  totalVotes: 140/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Bekijk dossier 710

• Voorstel: Voorstel van resolutie betreffende het vermijden van een maatschappelijke en sociaaleconomische isolatie van Limburg en zijn achterliggende regio's in een ruimere internationale context

  }

  Voorstel van resolutie betreffende het vermijden van een maatschappelijke en sociaaleconomische isolatie van Limburg en zijn achterliggende regio's in een ruimere internationale context

  Ingediend door

  VB Frank Troosters
  VB Dieter Keuten
  VB Britt Huybrechts
  VB Kristien Verbelen
  VB Kurt Ravyts
  VB Alexander Van Hoecke
  

  1 stemming

  Voorstel tot verwerping door de commissie voor Mobiliteit, Overheidsbedrijven en Federale Instellingen van het voorstel van resolutie betreffende het vermijden van een maatschappelijke en sociaaleconomische isolatie van Limburg en zijn achterliggende regio’s in een ruimere internationale context (595/1-3)

  87.9%

  12.1%

  yes (123) no (17) abstain (0)

  totalVotes: 140/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Bekijk dossier 595

• Voorstel: Voorstel tot herziening van de Grondwet met het oog op de invoering van een nieuw stelsel van bevoegdheidsverdeling tussen de federale overheid en de deelstaten (I)

  }

  Voorstel tot herziening van de Grondwet met het oog op de invoering van een nieuw stelsel van bevoegdheidsverdeling tussen de federale overheid en de deelstaten (I)

  Ingediend door

  VB Werner Somers
  VB Barbara Pas
  VB Marijke Dillen
  VB Francesca Van Belleghem
  VB Kurt Moons
  

  1 stemming

  Voorstel tot verwerping door de commissie voor Grondwet en Institutionele Vernieuwing van het voorstel tot herziening van de Grondwet met het oog op de invoering van een nieuw stelsel van bevoegdheidsverdeling tussen de federale overheid en de deelstaten (I) (382/1-3)

  87.9%

  12.1%

  yes (123) no (17) abstain (0)

  totalVotes: 140/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Bekijk dossier 382

• Voorstel: Voorstel tot herziening van de Grondwet met het oog op de invoering van een nieuw stelsel van bevoegdheidsverdeling tussen de federale overheid en de deelstaten (II)

  }

  Voorstel tot herziening van de Grondwet met het oog op de invoering van een nieuw stelsel van bevoegdheidsverdeling tussen de federale overheid en de deelstaten (II)

  Ingediend door

  VB Werner Somers
  VB Barbara Pas
  VB Marijke Dillen
  VB Francesca Van Belleghem
  VB Kurt Moons
  

  1 stemming

  Voorstel tot verwerping door de commissie voor Grondwet en Institutionele Vernieuwing van het voorstel tot herziening van de Grondwet met het oog op de invoering van een nieuw stelsel van bevoegdheidsverdeling tussen de federale overheid en de deelstaten (II) (383/1-2)

  88.5%

  11.5%

  yes (123) no (16) abstain (0)

  totalVotes: 139/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Bekijk dossier 383

• Voorstel: Voorstel van bijzondere wet tot wijziging van de bijzondere wet van 12 januari 1989 met betrekking tot de Brusselse instellingen, teneinde asymmetrische bevoegdheidsoverdrachten aan de Gemeenschappen en de Gewesten mogelijk te maken

  }

  Voorstel van bijzondere wet tot wijziging van de bijzondere wet van 12 januari 1989 met betrekking tot de Brusselse instellingen, teneinde asymmetrische bevoegdheidsoverdrachten aan de Gemeenschappen en de Gewesten mogelijk te maken

  Ingediend door

  VB Werner Somers
  VB Barbara Pas
  VB Marijke Dillen
  VB Francesca Van Belleghem
  VB Kurt Moons
  

  1 stemming

  Voorstel tot verwerping door de commissie voor Grondwet en Institutionele Vernieuwing van het voorstel van bijzondere wet tot wijziging van de bijzondere wet van 12 januari 1989 met betrekking tot de Brusselse instellingen, teneinde asymmetrische bevoegdheidsoverdrachten aan de Gemeenschappen en de Gewesten mogelijk te maken (312/1-2)

  92.2%

  7.0%

  0.8%

  yes (119) no (9) abstain (1)

  totalVotes: 129/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Bekijk dossier 312

• Voorstel: Inoverwegingnemingen

  Inoverwegingnemingen

Mededelingen

noNotices

Stemmingen

De voorstellen en wetsontwerpen die besproken werden tijdens deze vergadering en de bijbehorende stemmingen.

Moties ingediend tot besluit van de interpellatie van mevrouw Barbara Pas over 'de berekening en de aanpak van de welvaartsoverdracht van Vlaanderen naar Wallonië'

74.6%

24.6%

0.7%

yes (103) no (34) abstain (1)

totalVotes: 138/150

Bekijk stemmingsdetails

Moties ingediend tot besluit van de interpellaties van: - mevrouw Katleen Bury over 'de audit van het FAGG met betrekking tot de fertiliteitscentra'

73.4%

25.9%

0.7%

yes (102) no (36) abstain (1)

totalVotes: 139/150

Bekijk stemmingsdetails

Moties ingediend tot besluit van de interpellatie van de heer Alexander Van Hoecke over 'de islamitische terreurdreiging tegen de eerste minister en politici in dit land'

73.6%

25.7%

0.7%

yes (103) no (36) abstain (1)

totalVotes: 140/150

Bekijk stemmingsdetails

Moties ingediend tot besluit van de interpellatie van mevrouw Marijke Dillen over 'de kaderuitbreiding bij de rechtbank van eerste aanleg en het hof van beroep te Antwerpen'

73.6%

25.7%

0.7%

yes (103) no (36) abstain (1)

totalVotes: 140/150

Bekijk stemmingsdetails

Moties ingediend tot besluit van de interpellatie van mevrouw Marijke Dillen over 'de versterkte strafrechtelijke keten bij het parket en de rechtbank van eerste aanleg Limburg'

73.6%

25.7%

0.7%

yes (103) no (36) abstain (1)

totalVotes: 140/150

Bekijk stemmingsdetails

Vorige vergaderingen