Verslag plenaire vergadering 27 februari 2025 (14h16)

Mondelinge vragen

De vragen die gesteld werden tijdens deze vergadering.

• Vraag: Een vooruitblik op de volgende week geplande Europese Raad van Defensieministers (Q56000468P)

  Vraag: Steun aan de economie en de bedrijven gezien de mogelijke verhoging van de Amerikaanse douanerechten (Q56000469P)

  Vraag: De door Donald Trump gevoerde geopolitiek (Q56000472P)

  Vraag: De Europese reactie op de verhoging van de douanerechten door de Verenigde Staten (Q56000477P)

  Vraag: De handelsoorlog met de Verenigde Staten (Q56000478P)

  Vraag: De door Donald Trump aangekondigde invoerheffingen op Europese producten (Q56000479P)

  Vraag: De douanerechten en het Europese concurrentievermogen (Q56000482P)

  Vraag: De grote impact op de farmasector van de Amerikaanse invoertarieven op Europese producten (Q56000483P)

  Vraag: Oekraïne en de defensie-inspanningen van België (Q56000487P)

  gezondheid en welzijn

  Een vooruitblik op de volgende week geplande Europese Raad van Defensieministers
  Steun aan de economie en de bedrijven gezien de mogelijke verhoging van de Amerikaanse douanerechten
  De door Donald Trump gevoerde geopolitiek
  De Europese reactie op de verhoging van de douanerechten door de Verenigde Staten
  De handelsoorlog met de Verenigde Staten
  De door Donald Trump aangekondigde invoerheffingen op Europese producten
  De douanerechten en het Europese concurrentievermogen
  De grote impact op de farmasector van de Amerikaanse invoertarieven op Europese producten
  Oekraïne en de defensie-inspanningen van België
  Europese reacties op Amerikaanse handelsbeleid en defensie-strategieën. summaryExplanation

  Gesteld door

  Anders. Kjell Vander Elst
  PS Patrick Prévot
  PVDA-PTB Raoul Hedebouw
  MR Charlotte Deborsu
  DéFI François De Smet
  Ecolo-Groen Meyrem Almaci
  Les Engagés Simon Dethier
  cd&v Koen Van den Heuvel
  N-VA Darya Safai
  

  Beantwoord door

  N-VA Bart De Wever (Eerste minister)
  MR David Clarinval (Minister van Werk, Economie en Landbouw)
  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 27 februari 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De discussie draait om Europa’s strategische autonomie en reactie op de dubbele dreiging van Amerikaanse handelstarieven (25% op EU-producten) en de escalerende defensieverplichtingen (NAVO’s 2%-bbp-eis). De kernpunten: (1) Defensie: België moet dringend het 2%-doel halen (voor de zomer) en structurele financiering regelen, met nadruk op Europese samenwerking binnen de NAVO, maar *concrete plannen en timing ontbreken nog*. (2) Handelsoorlog: De VS bedreigen de EU met tarieven, wat de Belgische export (o.a. farmacie, auto) raakt—Europa moet *eengemaakt en proportioneel* reageren, zonder in een escalatiespiraal te belanden, maar met focus op industriële soevereiniteit (innovatie, herindustrialisering) en diversificatie van handelspartners. (3) Critici (o.a. PTB) waarschuwen voor *blind volgen van de VS* en pleiten voor een *niet-gebonden Europa* dat partnerschappen met het Globale Zuiden zoekt, terwijl anderen (N-VA, CD&V) benadrukken dat *veiligheid (via NAVO) voor welvaart gaat*. Actiepunten: België speelt een *verenigende rol* in de EU, maar *concrete maatregelen* (bv. taskforce, budgetten) blijven vaag—urgentie domineert.

  Kjell Vander Elst:

  Mijnheer de voorzitter, mijnheer de eerste minister, volgende week vindt er een extra EU-top plaats, over de situatie in Oekraïne en defensie. Dat is absoluut noodzakelijk. De geopolitieke situatie is immers zorgwekkend en verandert razendsnel. De wereld staat in brand en Europa heeft veel te lang aan de zijlijn gestaan, zonder de mond open te doen.

  Het is dus hoog tijd om te blussen. Mijnheer de eerste minister, om te blussen heeft men echter blusmateriaal nodig. En laat net daarover, over die structurele middelen en financiering van defensie, bijzonder veel onzekerheid bestaan. Hoe zullen we het Defensiefonds structureel financieren? Nog geen idee. Extra uitgaven voor defensie binnen of buiten de begroting? Nog geen idee. Wat gaat de Europese Unie doen? Gaat zij dat toestaan of niet? Nog geen idee. Er moet duidelijkheid komen, want we verliezen tijd. NAVO-baas Mark Rutte heeft het heel duidelijk gezegd. Die absolute ondergrens van 2 % van het bbp moet er komen nog voor de zomer.

  Mijnheer de eerste minister, u bent historicus en ik weet dat u graag over het verleden spreekt. Mea culpa, het is juist dat de voorbije decennia heel veel partijen hier aanwezig, ook die van de Zweedse regering, te weinig hebben geïnvesteerd in defensie. We leven vandaag echter in een andere wereld. De wereld is de voorbije jaren grondig door elkaar geschud en grondig gewijzigd. We moeten dus stoppen met achterom te kijken en moeten vooruitkijken en schakelen.

  Ik wil van u weten wat de regering vandaag en in de toekomst zal doen. Wat zal het standpunt van uw regering zijn op de komende EU-top? Hoe en wanneer zult u de 2 % voor defensie halen?

  Patrick Prévot:

  Monsieur le premier ministre, messieurs les ministres, votre gouvernement n'a que quelques semaines et déjà, malheureusement, les promesses s'effritent.

  Vous aviez promis un taux d'emploi de 80 %, mais, monsieur le premier ministre, vous avez dit cette semaine que ce ne sera pas pour cette législature. Il aurait peut-être fallu être honnête d'emblée, et non pas quelques semaines après le vote de confiance. Vous aviez évoqué les 8 milliards de recettes mais, là aussi, vous avez estimé que les effets retours semblaient incertains. Bref, on l'avait dit, vous ne nous avez pas cru, ces promesses, c'était du vent.

  Pendant ce temps-là, monsieur le premier ministre, messieurs les ministres, de l'autre côté de l'Atlantique, le président américain, Donald Trump, lance une guerre économique et annonce que des droits de douane de 25 % sur nos produits pourraient être pratiqués. Face à cela, allez-vous rester passif ou allez-vous avoir une attitude proactive? L'accord de gouvernement parle d'un plan de relance industriel, mais avec moins d'investissements publics – ce que nous déplorons vivement, comme nous vous l'avons dit lors des débats – et peu de vision à long terme.

  La Commission européenne, de son côté, propose un pacte pour une industrie propre mais son budget de 100 milliards semble largement insuffisant. Concrètement, avez-vous votre plan pour la relance industrielle? Quel est-il? Soutiendrez-vous nos secteurs stratégiques et nos entreprises? Allez-vous, oui ou non, garantir des emplois de qualité? Une task force a-t-elle été mise en place pour avoir cette vision proactive? Si oui, qui en fait partie? Si cette task force existe, comptez-vous associer les entreprises, les travailleurs, les syndicats, les ONG et la société civile à l'élaboration de cette politique industrielle?

  Je vous remercie d'avance de vos réponses.

  Raoul Hedebouw:

  Monsieur le premier ministre, pendant des mois, on a mis en garde tous les partis politiques que suivre aveuglément l'impérialisme américain allait détruire l'Europe et notre économie. Pendant des mois, vous avez ri du PTB et de sa vision géopolitique!

  Regardez ce qui se passe maintenant! Les Américains sont en train d'humilier l'Europe. Avez-vous vu le comportement de Macron quand il est allé chez Trump? Il était en train de lui cirer les chaussures en lui racontant des petites blagues. C'est pourtant la survie et la stratégie de l'Europe qui sont actuellement en jeu.

  Monsieur le premier ministre, je vous avais prévenu que ça n'allait pas marcher.

  De Amerikanen gaan altijd voor hun eigen business.

  Il suffit d'analyser l'accord sur les minerais. Tout est clair maintenant!

  De grondstoffen van Oekraïne gaan direct in de zakken van de Amerikaanse imperialisten!

  La situation est similaire en ce qui concerne l'énergie. Les Américains nous ont vendu leur gaz de schiste trois ou quatre fois plus cher pour se faire de l'argent. Nous avons, bien entendu, dit dès le départ qu'il fallait condamner Poutine. C'était évident! Cependant, il fallait aussi défendre les intérêts de l'Union Européenne, ce que vous ne faites pas!

  Monsieur le premier ministre, allons-nous continuer à suivre les Américains? La déclaration gouvernementale n'en a d'ailleurs que pour eux. Comment pouvez-vous continuer à être aussi naïfs? Comment pouvez-vous continuer à leur acheter pour des milliards d'armements? Ils ne pensent qu'à l'argent.

  Chers collègues, Trump n'est pas un homme de paix. Pourquoi retire-t-il ses troupes aujourd'hui? Pourquoi retire-t-il ses intérêts d'Ukraine? Pour attaquer la Chine? Il le fait pour préparer la guerre de demain!

  La question que l'Europe doit se poser est de savoir si nous devons suivre les Américains docilement comme des petits chiens, ou enfin développer une Europe indépendante et stratégique à l'échelle mondiale. C'est de cela dont nous avons besoin.

  (…): (…)

  Voorzitter:

  Mijnheer Hedebouw, u zou het niet op prijs stellen indien uw tussenkomst op deze manier zou worden onderbroken. Ik neem aan dat u dat dan ook niet zult doen voor collega Deborsu.

  Charlotte Deborsu:

  Monsieur le premier ministre, l'Union européenne aurait été créée pour entuber les États-Unis. On en apprend tous les jours avec le professeur Trump. Monsieur le premier ministre, connaissant votre amour pour l'histoire, j'imagine que vous avez failli tomber de votre chaise en entendant cela comme nous tous.

  Mais au-delà du grotesque, il y a une réalité. Les États-Unis annoncent vouloir taxer à hauteur de 25 % toute une série de produits européens. Cette mesure complètement anti-libérale risque d'avoir un impact direct sur nos entreprises et nos emplois en Belgique et en Europe. À l'heure actuelle, l'Union européenne a une balance commerciale positive avec les États-Unis de 150 milliards sur les biens.

  Monsieur le premier ministre, mes questions sont dès lors les suivantes: avez-vous déjà la liste des produits européens qui seraient concernés?

  Comment mesurez-vous l'impact de cette décision pour la Belgique? Allez-vous donner des instructions au ministre du Commerce extérieur afin qu'il prenne des mesures, en coopération avec toutes les Régions, pour contrer les effets de cette décision?

  Jusqu'à présent, la Commission européenne a préparé des mesures "au cas où". Jugez-vous qu'elles sont suffisamment crédibles et dissuasives pour convaincre le président américain de revenir sur cette décision?

  Comment jugez-vous l'unité politique des Européens et la proactivité de la Commission sur ce dossier?

  Les États-Unis nous voient désormais comme un adversaire commercial. Nos relations ont changé, dont acte. Quelles sont dès lors vos stratégies pour diversifier notre commerce extérieur au bénéfice de nos entreprises et de notre taux d'emploi? C'est une véritable priorité pour notre groupe.

  Je vous remercie déjà pour vos réponses.

  François De Smet:

  Monsieur le premier ministre, dans son style délicat habituel, M. Trump a annoncé des droits de douane de 25 % sur les produits européens. Nous savions déjà que nous vivions un tournant historique en géopolitique, du point de vue militaire, mais ce tournant est aussi commercial. Nous savons désormais aussi que nous devrons assumer notre défense seuls et sur ce plan-là, comme je l'ai déjà dit, et je n'ai pas de problème à le redire, votre accord de gouvernement va dans le bon sens.

  Concernant l'énergie, nous vivons une hyper-dépendance. Nous serions aujourd'hui incapables de nous séparer à la fois du gaz russe et du gaz liquéfié américain. Et sur le plan économique, bien qu'étant le premier marché du monde, la présidence Trump nous confirme avec franchise ce que nous savons déjà: nous sommes des consommateurs de la mondialisation et non plus des acteurs de celle-ci.

  Le point faible de l'Europe, chers collègues, a un nom: l'innovation. Nous fermons aujourd'hui notre avant-dernière usine automobile, ce qui nous rappelle que nous avons manqué le virage industriel. Nous, Européens, n'avons créé aucun des outils technologiques qui dirigent le monde aujourd'hui. Nous ne sommes pas les meilleurs en ce qui concerne l'esprit d'entreprise et l'initiative, et nous ne parvenons pas à favoriser l'innovation.

  Même votre accord de gouvernement, je le crains, manque le cap. Votre programme est clair: forcer tout le monde à travailler plus sans vraiment gagner plus, que ce soient les demandeurs d'emploi, les malades, les jeunes ou les plus vieux, etc. Très bien, sauf que l'on n'a pas seulement besoin de davantage de travailleurs. On a aussi besoin de davantage d'entrepreneurs, de créateurs, de gens qui peuvent créer de la richesse, créer de l'emploi, prendre des risques en étant encouragés à l'innovation. Sur ce plan-là, votre accord de gouvernement est décevant.

  La question qui est le sujet maintenant est de savoir comment faire pour affronter cet allié qui tend à devenir un adversaire, les États-Unis. Comment faire pour s'affirmer davantage comme marché européen, alors que nous sommes le premier marché du monde? Comment défendons-nous nos entreprises? Comment allons-nous faire de ce pays et de ce continent des acteurs clés de l'innovation? Comment faire pour qu'ils redeviennent un véritable poumon industriel, un acteur de l'économie mondiale et non un simple client? Dans l'immédiat comment allons-nous réagir à cette hausse douanière brutale de 25 %?

  Meyrem Almaci:

  " The European Union was formed in order to screw the United States. That’s the purpose of it. " Die uitspraak is grotesk, zoals we Trump kennen, de man van het recht van de sterkste, die alle regels aan zijn laars lapt.

  Na Gaza en Oekraïne richt hij nu de pijlen op de economie van Europa met zijn aankondiging dat hij 25 % invoerheffingen overweegt op auto’s, halfgeleiders, chips en medicijnen. Op de vraag of hij geen schrik had van een forse tegenreactie, antwoordt hij het volgende: " They can try, but they won’t ." We weten al langer dat de huidige president in een alternatieve realiteit leeft. We weten ook dat hij in Europa zijn fans heeft, om onze minister van Defensie niet te noemen, die al meermaals lovend sprak over de man.

  "They can try, but they won’t ." Voor ons is het eenvoudig: Yes, we can and we will . Dat is niet van harte, maar als het moet, moet het. Een bullebak als Trump begrijpt immers alleen maar de taal van geld en macht. Ik was tevreden de eerste reactie van Europa te lezen, namelijk dat Europa een partner was, indien de regels werden gevolgd.

  De vraag is nu de volgende: wat is de positie van de huidige regering? Immers, handelsoorlogen produceren alleen maar verliezers. Dat is belangrijk om te onthouden met bedrijven als Volvo in ons land en de sterke farmasector. Waakzaamheid is echt geboden.

  Hoe zorgen we er dus voor dat de verdeel-en-heersstrategie van Trump bij ons geen voet aan de grond krijgt? Hij heeft immers geprobeerd bij Oekraïne. Hoe zorgen we ervoor dat de expertise, efficiëntie en ontwikkeling hier blijft?

  Mijnheer de eerste minister, hebt u al contacten gehad met de collega’s in Europa om één front te vormen? Hebt u al contact gehad met de Wereldhandelsorganisatie? Bent u bereid fors te reageren op de woorden van Trump en op welke manier wilt u dat dan doen in uw hoedanigheid van eerste minister van alle Belgen?

  Simon Dethier:

  Monsieur le premier ministre, messieurs les ministres, cette semaine, les États-Unis ont menacé l'Union européenne de droits de douane de 25 % sur les produits européens.

  Au même moment, l'Union européenne a présenté un plan qui a pour ambition d'améliorer la compétitivité des entreprises européennes tout en préservant les objectifs climatiques. L'Europe et la Belgique se trouvent actuellement face à une situation complexe.

  D'un côté, la transition vers la neutralité carbone est nécessaire. Nous avons vu les impacts du réchauffement climatique sur notre société. Il est indispensable d'agir. Nous ne sommes pas encore sur la trajectoire de cette neutralité. Il faudra donc redoubler de volontarisme et d'inventivité.

  D'un autre côté, comme l'a dit le ministre du Climat, un État en faillite ne peut pas agir pour le climat. Les craintes d'une guerre commerciale et les difficultés d'approvisionnement en énergie plombent la compétitivité des entreprises belges. Il est du devoir de l'ensemble de veiller à préserver nos objectifs climatiques tout en maintenant la compétitivité.

  J'aimerais dès lors vous poser deux questions. Comment veillez-vous à préserver les emplois et la compétitivité des entreprises? Comment veillez-vous à soutenir et à aider les entreprises à garder le cap de la neutralité carbone?

  Koen Van den Heuvel:

  Heren ministers, beste collega's, Trump steekt zijn middenvinger op naar Europa en naar ons en dat mogen we niet onbeantwoord laten. Trump kondigt aan dat hij 25 % invoertarieven op Europese producten zal heffen. Dat is nefast voor Europa en voor onze Belgische economie, want Amerika is nog altijd een heel belangrijke afzetmarkt, de vierde grootste, voor ons. Jaarlijks exporteren we voor meer dan 33 miljard euro goederen naar Amerika.

  Vooral de farmasector speelt daarin een belangrijke rol en is verantwoordelijk voor meer dan de helft van die export. Deze sector is van strategisch belang voor de toekomst. Ze innoveert, ze is duurzaam en ze heeft, tegen de industriële trend in, de voorbije vijf jaar 6.000 extra arbeidsplaatsen in de industrie gecreëerd. Deze sector en al onze exportbedrijven mogen we niet in de steek laten, want we zijn in Europa en in België gevoelig voor invoertarieven. Trump probeert op deze manier Amerikaanse bedrijven te dwingen om hun productie vanuit Europa terug naar Amerika te verplaatsen, maar hij ontketent op die manier een wereldwijde handelsoorlog waar niemand bij wint.

  We moeten in Europa stevig en onmiddellijk reageren, want we kunnen onze exportbedrijven en onze farmasector op dit moment niet in de steek laten. Collega's, de toekomst van Europa staat op het spel. Met deze Trumpiaanse manier van doen, met een spelletje duimen omhoog-duimen omlaag, probeert men ons lot te bepalen.

  Collega's, we moeten sterk genoeg zijn. We moeten met Europa het heft in eigen handen houden. Het is niet Amerika dat de Europese toekomst zal bepalen. Mijnheer Hedebouw, het zijn ook niet uw Chinese vrienden die het lot van Amerika zullen bepalen!

  Darya Safai:

  Mijnheer de premier, in Saoedi-Arabië zijn gesprekken opgestart tussen de VS en de Russische Federatie over het conflict in Oekraïne. Dat de Europese landen zich gepasseerd voelen, is een understatement. Cruciaal voor het slagen van eender welke oplossing is de aanwezigheid van Oekraïne aan de onderhandelingstafel.

  De Amerikaanse regering liet duidelijk verstaan dat Europa niet hoeft te rekenen op Amerikaanse steun en dat de Europese uitgaven voor defensie sterk moeten worden opgeschroefd. De Verenigde Staten dringen er ondertussen op aan dat elke NAVO-lidstaat ongeveer 5 % van het bruto binnenlands product aan defensie zou besteden. Mark Rutte, de secretaris-generaal van de NAVO, dringt erop aan om tegen de zomer 2 % te halen. In de regering wordt er gesproken over het bijsturen van het defensieplan. Afgelopen donderdag verklaarde u dat er miljarden gezocht moesten worden. Dat is een duidelijke boodschap.

  Mijnheer de premier, binnen welke termijn moeten volgens u de inspanningen gebeuren? Wat is volgens u een realistische doelstelling? U verklaarde stappen te zetten naar een meer Europees geïntegreerde defensie in de NAVO, onder meer op het vlak van militaire aankopen. Graag krijg ik wat meer duiding over de plannen.

  Bart De Wever:

  Chers collègues, je vous remercie pour toutes ces questions. Je vais essayer d'y répondre en cinq minutes. Comme vous le savez, mes chers collègues Prévot et Clarinval complèteront ma réponse.

  Depuis la séance de la semaine dernière, j'ai eu, comme vous pouvez l'imaginer, de très nombreux contacts internationaux concernant les derniers développements géopolitiques.

  Lundi dernier, j'ai participé au sommet sur la sécurité organisé par l'Ukraine où j'ai confirmé la poursuite de notre soutien à l'Ukraine. Mardi après-midi, j'ai eu un entretien téléphonique avec le président Zelensky au cours duquel j'ai réaffirmé et concrétisé ce message. En outre, j'ai eu de nombreux contacts avec les dirigeants européens et le président du Conseil européen. Hier matin, un Conseil européen a eu lieu en vidéoconférence et le président Macron a fait un débriefing sur sa visite à Washington. Vous comprendrez, je l'espère, que je dois rester discret à ce sujet. Je comprends les nombreuses questions très détaillées mais il n'est pas réaliste de développer chaque élément ayant été discuté. Néanmoins, je peux vous dire que la position des partenaires européens reste inchangée.

  Premièrement, l'Europe continuera à soutenir l'Ukraine et renforcera sa position dans les négociations de paix car " if you are not at the table you are on the menu " et cela est inacceptable. Deuxièmement, la participation de l'Ukraine et de l'Europe est nécessaire pour parvenir à une paix durable. Troisièmement, l'Europe doit intensifier ses investissements dans la défense. Le temps où notre continent pouvait se reposer sur un dividende de paix est malheureusement révolu. L'Europe doit pouvoir assurer entièrement sa propre sécurité le plus rapidement possible. La Belgique, en tant que membre fondateur de l'Union européenne et de l'OTAN, doit aussi apporter sa contribution. Cela est déjà prévu dans l'accord de gouvernement mais il ne faut pas exclure qu'à court terme, des efforts supplémentaires soient nécessaires.

  Ik begrijp uw waarschuwing om niet achterom te kijken, mijnheer Vander Elst,. "Kijk vooral niet achterom" zal waarschijnlijk ook de slagzin worden van uw partij. Dan ziet u namelijk hoe u het hebt nagelaten: rampzalig. We zullen dus een spurtje moeten trekken en dat zal gebeuren.

  L'Europe et ses partenaires doivent prendre rapidement des décisions pour renforcer les trois points cruciaux que je viens d'esquisser. Le 6 mars, le Conseil européen se réunira à ce sujet, mais je vous demande de rester très discrets sur cette date, car ma famille pense encore que nous serons ensemble en vacances. C'est la raison pour laquelle je l'ai dit en français. (Rires dans l'assemblée)

  Op de bijeenkomst van de Europese Raad gisteren werd afgesproken om een constructieve dialoog met de Verenigde Staten te blijven voeren. Ik begrijp dat collega’s zich opwinden. Er zijn immers wel wat krasse dingen gezegd en hun hart mag koken, maar de consensus onder de Europese regeringsleiders was om het hoofd koel te houden. Vandaag is Keir Starmer in het Witte Huis, morgen is Zelensky aan de beurt. We zullen zien wat het wordt, maar het valt niet te ontkennen dat de verklaringen van de Amerikaanse regering ons zeer ongerust hebben gestemd. Dan gaat het niet alleen over onze Europese partners, maar ook over aantal andere internationale partners, niet het minst Canada.

  Uiteraard stelt niemand – ik hoop ook hier niet – het NAVO-bondgenootschap ter discussie, want dat zou buitengewoon dom zijn. Waakzaamheid is zeker geboden. De dreigementen met nieuwe handelstarieven zouden ons als exportnatie ernstige zorgen moeten baren. De Verenigde Staten zijn een zeer belangrijk exportland voor ons. De farmasector, en niet alleen die in Puurs, is zeer afhankelijk van die export. Ik heb gisteren in de marge van de industrietop gesproken met mensen uit die sector en zij zijn bijzonder ongerust. Vooralsnog moeten we een handelsoorlog tussen de meest verweven handelsblokken ter wereld proberen te vermijden. Dat is onze kortetermijndoelstelling.

  Madame Deborsu, vous avez de nombreuses questions détaillées sur ce que nous allons faire et comment nous allons réagir. J'en ai parlé hier avec Mme von der Leyen, mais il est encore trop tôt pour élaborer une réponse. Il est toutefois certain que l'Europe devra, le cas échéant, réagir très vite et très clairement.

  Tot slot, u leest ongetwijfeld de berichten over een economisch akkoord tussen Oekraïne en de Verenigde Staten. Van die berichten wordt men niet blij. Europa zal in dat licht Oekraïne moeten blijven steunen om het in zijn positie te versterken, en de ontwikkelingen zeer goed moeten opvolgen. Zolang de definitieve modaliteiten van dat akkoord niet bekend zijn, is het evenwel moeilijk om daar precies op te reageren.

  Mijnheer de voorzitter, als u mij nog vijf seconden gunt, dan rond ik mijn antwoord af.

  Ik doe hier een oproep aan alle fracties in het halfrond om ondubbelzinnig de kant van Europa, de kant van het vrije Westen te kiezen en die te verdedigen.

  On peut bien dire que Trump n'est pas un homme de paix, mais vous avez oublié de dire que Poutine est un homme de guerre!

  Dat is wel heel belangrijk. ( Luid applaus )

  Voorzitter:

  Uw interpretatie van vijf seconden is wel bijzonder breed. Dat wordt afgetrokken van de spreektijd van de andere ministers.

  Bart De Wever:

  Voorzitter, ik kan het ook niet helpen dat er stormachtig applaus is wanneer ik spreek. Dat kost mij spreektijd.

  Hoe dan ook moeten we ondubbelzinnig zijn: we moeten de kant van Europa en van het vrije Westen kiezen. We mogen niet naïef zijn. Als kleine en economisch sterke exportnatie is het onze taak vandaag maximaal aan die verbondenheid bij te dragen.

  Voorzitter:

  Het thema is natuurlijk bijzonder belangrijk. Dat blijkt ook uit de vele interventies erover, maar ik wil de regering toch aanmanen om de tijdslimieten te respecteren.

  David Clarinval:

  Mesdames et messieurs, chers députés, depuis l'investiture du président Trump, les relations transatlantiques sont mises en effet sous pression. Nos relations commerciales n'y échappent pas. Le président Trump a en effet annoncé son intention d'imposer des tarifs douaniers de 25 % aux importations en provenance de l'Union européenne.

  Nous devons veiller à ce que l'on apporte une réponse commune et proportionnée aux décisions prises par l'administration Trump.

  Het doel van de Amerikaanse president bestaat erin de vermeende ovenwichtigheden in de handelsbetrekkingen weg te werken. Hij verwijt de Europese Unie normen en regels op te leggen die de toegang tot de Europese markt moeilijker maken voor Amerikaanse producten, terwijl Europese producten genieten van een relatief vrije toegang tot de Amerikaanse markt.

  De Verenigde Staten kondigden aan vanaf 12 maart 25 % douanerechten te zullen heffen op de import van staal en aluminium afkomstig uit de Europese Unie. Een volgende ronde maatregelen zou begin april worden aangekondigd.

  La présidente de la Commission européenne a exprimé son profond regret face à cette décision et a réaffirmé que l'Union prendrait des contre-mesures fermes et proportionnées pour protéger ses intérêts économiques.

  Au niveau belge, dans le cadre du processus de concertation DGE, nous avons initié depuis plusieurs semaines déjà une réflexion afin de définir une position commune, qui se veut assertive et qui tient compte des intérêts belges.

  Il faut néanmoins savoir que toutes les mesures américaines ne sont pas encore précisément connues. Par ailleurs, nous attendons encore la proposition que la Commission pourrait faire pour répondre aux mesures américaines annoncées.

  La Belgique entretient des relations commerciales fortes avec les États-Unis, tant du côté de l'offre que de la demande. En 2023, les exportations de biens belges vers les États-Unis ont représenté plus de 28 milliards d'euros alors que les importations de biens en provenance des États-Unis s'élevaient à près de 25,8 milliards d'euros.

  Sur la base de plusieurs analyses, nos principaux secteurs sensibles ont été identifiés. Il s'agit de la chimie, du secteur pharmaceutique, du secteur métallurgique, de certaines matières critiques, du secteur automobile, des machines et des appareils électroniques.

  Dans les semaines à venir, je veillerai, en tant que ministre de l'Économie, avec mon collègue des Affaires étrangères, à défendre au mieux les intérêts stratégiques de la Belgique. Notre position sera largement concertée avec les différentes Régions du pays. Nous veillerons à faire entendre les intérêts des plus petites économies comme la nôtre.

  Sur le plan européen, nous plaiderons pour l'unité des États membres face à la politique commerciale menée par le président Trump. Face aux tentatives américaines d'approcher les États membres séparément, il sera en effet essentiel de rester sur la même ligne pour renforcer la cohérence de nos messages et notre position face à l'administration Trump.

  Par ailleurs, il me semble aussi urgent de pouvoir développer au niveau européen et belge une stratégie de défense des industries et des entreprises confrontées à la concurrence internationale. Les annonces d'hier, en marge de la conférence d'Anvers sur le Clean Industrial Deal, semblent aller dans le bon sens. Nous devons les mettre en œuvre avec volontarisme et célérité, notamment au travers du plan interfédéral de développement des industries prévu dans notre accord de gouvernement. Je vous remercie pour votre attention.

  Maxime Prévot:

  Monsieur le président, c'est en ma qualité de ministre des Affaires étrangères et, à ce titre, compétent pour la diplomatie économique et la politique commerciale européenne que je vais compléter les propos du premier ministre et de mon collègue Clarinval.

  Les États-Unis sont en train de faire fausse route. En annonçant imposer des droits de douane à tout-va, ils se mettent à dos une bonne partie du monde. Et nous ne voyons aucune justification à l'imposition de tels droits sur nos exportations. Comment peuvent-ils imaginer une seule seconde que cela va leur bénéficier? Comment peut-on penser que l'Union européenne constituerait une menace pour leur sécurité nationale?

  De Amerikaanse tarieven zullen economisch contraproductief zijn, vooral gezien de diep geïntegreerde trans-Atlantische toeleveringsketens. Door tarieven op te leggen, zullen de Verenigde Staten hun eigen burgers belasten, de kosten voor hun eigen bedrijven verhogen en de inflatie aanwakkeren. Bovendien zullen de Amerikaanse tarieven waarschijnlijk ontwrichtende effecten hebben op het wereldwijde handelssysteem als geheel.

  Die aankondigingen zullen niet onbeantwoord blijven. We moeten echter zeker niet proberen op elke provocatie te reageren. De bedoelingen van president Trump en zijn regering, of ze nu betrekking hebben op Europa, Groenland, Oekraïne of de Gazastrook, kunnen aanleiding geven tot veel berichten op X, die we kunnen betreuren. We moeten echter reageren op tastbare maatregelen, die op dit moment niet erg talrijk zijn.

  J'ai demandé à mes services de travailler d'arrache-pied sur comment faire face et redéfinir notre relation avec les États-Unis, tous aspects confondus, le commerce, bien sûr, mais aussi le climat, l'énergie, la diversité, les droits sexuels et reproductifs, le digital, les migrations, l'éthique, la santé, et j'en passe. Ce travail est fait en coordination avec les autres membres du gouvernement et les autres gouvernements du pays. On ne peut pas réagir sur un coup de tête. Ne faisons pas nous-mêmes du Trump en réaction à Trump!

  Nous ne devons pas nous arrêter à une posture ébahie, prendre note de chacune des annonces et décisions américaines. Le monde change très vite et nous devons nous montrer proactifs et ne pas seulement agir sur la défensive. Nous devons arrêter la naïveté. Quittons cette posture de victime pour reprendre notre place sur la scène internationale!

  We moeten de Europeanen samenbrengen om dit antwoord te bepalen. België moet opnieuw zijn rol als vereniger spelen om een verenigd front te vormen tegenover de nieuwe geopolitieke omwentelingen. We hebben een sterk, veerkrachtig, autonoom en soeverein Europa nodig, dat in staat is de uitdagingen van vandaag en morgen aan te gaan. Dat vereist dat we beter, efficiënter en sneller samenwerken. Een verenigend maar ook assertiever beleid ter verdediging van onze belangen in een wereld waarin de machtsverhoudingen intens zijn, is dan ook precies wat ik sinds mijn aantreden heb gevoerd. We moeten onze verantwoordelijkheid nemen.

  En matière de défense, comme cela a été précisé par le premier ministre, une paix juste, globale et durable en Ukraine ne fera bien sûr pas disparaître la menace russe. Nous devons donc renforcer d'urgence nos capacités industrielles de défense, et nous devons assurer la compétitivité de nos entreprises tous secteurs confondus. Le ministre Clarinval l'a rappelé, nous avons le devoir de protéger nos citoyens et nos entreprises contre ces décisions américaines. Non seulement les protéger, mais agir aussi pour augmenter leur compétitivité.

  D atzelfde ambitieniveau moet ons drijven als het gaat om het aangaan van de uitdaging van de klimaattransitie. Ik zal u daaraan ook herinneren wanneer ik mijn beleidsverklaring presenteer, want dat zal een constante zijn in het beleid dat ik plan te voeren.

  Dans le même temps, la recherche d'un agenda positif avec la nouvelle administration américaine doit rester notre objectif premier. Nous avons tout à gagner dans un partenariat transatlantique fort. Nous devons rester ouverts aux collaborations avec les autorités américaines sur nos priorités communes en matière de prospérité et de sécurité internationale, notamment. Pensons par exemple à la lutte contre le crime organisé, ou contre les drogues, ou contre les trafics d'êtres humains. J'entends poursuivre les discussions entamées par mon prédécesseur à ce sujet avec le secrétaire d'État Rubio.

  La relation de la Belgique avec les États-Unis est la plus importante économiquement hors d'Europe, avec plus de 75 milliards d'échanges par an et des investissements soutenant 250 000 emplois.

  Die omwentelingen moeten ons ook uitnodigen om nieuwe bondgenoten te vinden. We moeten partnerschappen op intelligente en consequente manier diversifiëren. Ik dank u.

  Kjell Vander Elst:

  Bedankt, mijnheer de premier. Ook wij staan aan de kant van Europa en van het vrije Westen. Daarop mag u rekenen.

  We moeten dan wel ons deel doen. U hebt niet geantwoord op de vraag hoe we tegen de zomer de 2 % die de NAVO ons oplegt, zullen behalen. U noemt het een sprintje trekken. Ik vrees dat dat niet zal volstaan.

  Premier, u hebt een zeer ambitieuze minister van Defensie. Er staan zeer goede zaken op papier, maar het budget moet dan ook wel volgen. We spreken elkaar dus in april tijdens de begrotingsbesprekingen en zullen dan zien of u die woorden zult omzetten in daden.

  Patrick Prévot:

  Malgré le fait que vous ayez envoyé une armée mexicaine pour me répondre, vous avez scrupuleusement répondu aux questions que je n'avais pas posées.

  Monsieur le ministre de l'Économie, en rapport avec la question que j'avais posée concernant la task force , je vous signale qu'il y a eu une action symbolique devant votre SPF en marge d'une réunion sur la politique industrielle. J'espère que vous étiez au courant. Les syndicats et les ONG déploraient le fait qu'ils n'étaient pas invités et que vous aviez choisi quelques entreprises. Ma première demande formelle est que vous les invitiez autour de la table.

  Monsieur le premier ministre, messieurs les ministres, il faudra évidemment être beaucoup plus offensifs. Quand on vise 80 % de taux d'emploi – même si personne n'y croit –, il va évidemment falloir mener une politique d'investissements publics beaucoup plus ambitieuse. Le pacte pour une industrie propre s'élève à 100 milliards alors que le rapport Draghi en préconisait 800. Plus que jamais, il faut viser un taux d'investissement public (…)

  Voorzitter:

  Collega’s, het noemen van een naam volstaat niet om er een persoonlijk feit van te maken.

  Raoul Hedebouw:

  Mijnheer de premier, u hebt hier geantwoord en u gaat blijkbaar door. Wij zeggen al maanden dat blindelings de Amerikanen volgen Europa kapot zal maken en u gaat daar gewoon mee door. U verstaat niet wat er aan het gebeuren is.

  Bien sûr que Poutine est à condamner! Évidemment, il est synonyme de guerre. Poutine, c'est la guerre. Mais le monde libre est-il synonyme de paix? Les bombardements américains au Vietnam, c'est la paix? Les bombardements américains en Libye, en Syrie, c'est la paix? Les bombardements américains en Irak: un million de morts! Un million de morts en Irak, est-ce la paix? Comment peut-on continuer à être aussi naïf?

  Vous avez raison, monsieur Prévot. L'Europe doit chercher de nouveaux partenaires. Le Sud global est en train de se réveiller aujourd'hui. Pour la première fois depuis la Deuxième Guerre mondiale, une puissance économique mondiale est en train de se faire dépasser par d'autres puissances du Sud.

  Si l'Europe veut survivre, il faut arrêter d'être naïf comme ici aujourd'hui et tendre la main. Une Europe non-alignée doit tendre la main aux pays du Sud pour arrêter d'être naïf et se faire détruire (…)

  (De heer Hedebouw maakt zwembewegingen.)

  Voorzitter:

  Voor het verslag, de heer Hedebouw zwemt terug naar zijn plaats.

  Charlotte Deborsu:

  En tout cas, Trump est ce qu'il est, mais il aura réalisé un grand exploit aujourd'hui. Réussir à amener la gauche à promouvoir le libre marché et à s'opposer aux taxes douanières, chapeau à lui!

  Monsieur le premier ministre, je vous pardonne de ne pas avoir répondu à toutes mes questions, qui étaient peut-être un peu trop précises. Face à cette offensive protectionniste, l'Europe ne peut pas trembler, la Belgique ne peut pas trembler. L'Union européenne a les moyens d'agir et la Belgique doit être à l'avant-garde de cette riposte. Nos entreprises doivent être protégées, nos travailleurs soutenus, notre souveraineté économique défendue et même déployée. Et le meilleur moyen d'y arriver est de mener une réelle stratégie de réindustrialisation de l'Europe, pour plus de souveraineté. L'enjeu est là. Profitons de l'occasion pour enfin nous réveiller. Wake up, Europe!

  François De Smet:

  Merci pour vos réponses.

  Les comparatifs entre MM. Trump et Poutine sont intéressants, parce que je crois qu'ils ont beaucoup de points communs. Ils sont imprévisibles, ils sont dangereux, ils ne respectent que le rapport de force et ils font un pari immodéré sur la faiblesse des Européens. Or, M. Poutine a eu tort, au moins en partie. Les Européens ont été solidaires de l'Ukraine. Nous devons continuer à l'être et nous vous soutiendrons évidemment à ce sujet.

  De la même manière, il faut que M. Trump ait tort lorsqu'il parie qu'il peut diviser les Européens, et éventuellement mener des négociations pays par pays. Cela veut dire qu'il ne faudra pas juste répliquer par des droits de douane aussi forts ou par une guerre commerciale. Il faudra surtout devenir aussi forts que les États-Unis et d'autres pays, en termes de recherche et d'innovation, parce qu'il n'y a que dans cette indépendance-là que nous arriverons à ne plus être de simples consommateurs de la mondialisation.

  Meyrem Almaci:

  Mijnheer de eerste minister, de samenvatting van uw antwoord was eigenlijk eendracht maakt macht, in België en in Europa. Ik heb u vroeger wel iets anders horen zeggen. Het kan verkeren.

  Het klopt natuurlijk wel. Het is in ons aller belang dat we ons nu niet uit elkaar laten spelen en lijdzaam de agressie ondergaan van een man die leeft in zijn eigen realiteit. Het is het moment voor Europa om zelf maatregelen te nemen en te investeren in innovatie, verduurzaming en groene industriële transitie. De groenen geloven in een samenleving waar niet het recht van de sterkste regeert, maar waar iedereen meegetrokken wordt in een partnerschap met een duidelijke koers en humanistische waarden, met een koel hoofd en een warm hart, in Europa, maar ook in ons land.

  Wat dat laatste betreft, verdient ook het project van de arizonaregering de nodige verbeteringen, zowel op het vlak van mensbeeld als van onderzoek en investeringen.

  Simon Dethier:

  Merci, monsieur le premier ministre, messieurs les ministres, pour ces éléments de réponse qui apportent des informations éclairantes quant à l'orientation du gouvernement pour l'avenir.

  Préserver la compétitivité des entreprises, c'est permettre aux citoyens, aux commerçants, aux entrepreneurs et aux travailleurs d'exercer leur métier et maintenir l'emploi. Maintenir le cap climatique, c'est veiller à notre avenir aujourd'hui et pour les générations futures. Les changements ne sont jamais faciles à aborder et je tiens à exprimer tout mon soutien et mon respect aux entreprises et aux citoyens qui œuvrent pour développer notre économie, créer des emplois dans un contexte exigeant, instable, incertain et en profond changement. Ne faisons pas du Trump, saisissons les opportunités de la transition climatique pour une économie résiliente et prospère.

  Voorzitter:

  Je félicite M. Dethier pour sa première intervention.

  (Applaus)

  (Applaudissements)

  Koen Van den Heuvel:

  Mijnheer de eerste minister, heren ministers, dank u voor uw zeer stevige antwoorden. Die stemmen mij blij. U ziet volop de ernst van de situatie in. Als cd&v moedigen we u aan opdat België een duidelijke, constructieve rol in de Europese Unie opneemt om een stevig antwoord te formuleren.

  Mijnheer de premier, het antwoord mag niet agressief zijn, maar evenmin naïef. Ga voor een slim en assertief Europees antwoord, want onze Belgische export, onze Belgische farmaceutische industrie verdienen dat. We rekenen dus echt op u.

  Darya Safai:

  Mijnheer de premier, ik ben blij met uw stelling dat wij als Europeanen de rug moeten rechten. Daarom moeten wij, zoals u hebt gezegd, meer investeren in onze defensie. De Europese landen zullen veel meer moeten samenwerken om hun rol in de NAVO te kunnen opnemen. Wij moeten inderdaad Oekraïne blijven steunen. Dat land is immers de poort van Europa. Capitulatie voor een vijand zoals Poetin mag nooit een optie zijn. Voor de N-VA luidt het motto: geen welvaart zonder veiligheid. Samen kunnen wij het aan.

• Vraag: De industrietop in Antwerpen (Q56000470P)

  Vraag: De industrietop in Antwerpen (Q56000474P)

  Vraag: De Clean Industrial Deal (Q56000488P)

  economie en werk

  De industrietop in Antwerpen
  De industrietop in Antwerpen
  De Clean Industrial Deal
  Industriële duurzaamheid in Antwerpen summaryExplanation

  Gesteld door

  N-VA Lieve Truyman
  VB Reccino Van Lommel
  PVDA-PTB Sofie Merckx
  

  Beantwoord door

  N-VA Bart De Wever (Eerste minister)
  

  op 27 februari 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De Europese industrie verkeert in crisis door dalende productie (–9% sinds 2021), hoge energieprijzen, overregulering en globale concurrentie (VS, China), wat leidt tot banenverlies en de-industrialisering. Premier De Wever onderschrijft de Clean Industrial Deal van Von der Leyen (vereenvoudigde regels, lagere energiekosten, innovatie, defensie-industrie) als "stap in de juiste richting", maar benadrukt realisme in klimaatdoelen, kernenergie, minder bureaucratie en Europese samenwerking om concurrentiekracht te herstellen. Kritiek komt van Van Lommel (EU-Green Deal ondermijnt industrie, "wedloop verloren") en Merckx (energieprivatisering faalt, moratorium op sluitingen nodig), terwijl Truyman hoopt op concrete actie om Vlaamse knowhow te behouden. Kernpunt: Europa moet energie-onafhankelijkheid, regeldrukvermindering en strategische investeringen versnellen om niet het "industriële museum" van de wereld te worden.

  Lieve Truyman:

  Mijnheer de eerste minister, collega's, honderden vertegenwoordigers van de Europese industriesector verzamelden gisteren in de prachtige Antwerpse Handelsbeurs om plannen te smeden om Europa economisch weer op de kaart te zetten. Bijna dag op dag een jaar geleden werd voor het eerst een dergelijke industriële top georganiseerd waarbij 70 CEO's een gezamenlijke verklaring hebben opgesteld met tien aanbevelingen.

  Hun oproep was duidelijk: de regeldrift in Europa moet een halt worden toegeroepen, er moet een einde gemaakt worden aan de onsamenhangende regelgeving en overmatige rapportage, alsook moet de grondstoffenzekerheid vergroot en de energie betaalbaar worden.

  Von der Leyen heeft gisteren een plan voorgesteld rond vier grote thema's: investeren in innovatie, vereenvoudiging van de administratieve lasten, lagere energieprijzen en het bekampen van de globale concurrentiestrijd. Voor het eerst zou er dus een concreet plan komen om investeringen in de Europese industrie opnieuw in de lift te krijgen en de concurrentiepositie te verstevigen.

  Die actie komt geen dag te laat, want de Belgische industrie boert al drie jaar op rij achteruit en ook het aantal werknemers in de industrie neemt af. Minder industrie is minder werkgelegenheid en dus minder welvaart en minder welzijn.

  Mijnheer de premier, u was gisteren aanwezig op die top. Wat waren de belangrijkste conclusies? Zult u mee de kar trekken om de Europese economie opnieuw op de kaart te zetten? Welke richting moeten we volgens u uitgaan?

  Reccino Van Lommel:

  Mijnheer de premier, wie had voor de verkiezingen durven te denken dat u zou meegaan in de naïviteit die de industrie gijzelt in heel Europa, maar ook in Vlaanderen? In uw toespraak haalde u terecht aan dat onze industriële productie ten opzichte van 2021 daalde met maar liefst 9 %. Weet u ook waarom? Omdat de bollebozen in de parlementen vanuit hun ivoren toren niet alleen foute beslissingen nemen, maar ook almaar meer regels opleggen met onhaalbare doelstellingen die maken dat we evolueren richting een industrieel kerkhof.

  Dat u gisteren in Antwerpen kon schitteren naast Ursula von der Leyen maakte blijkbaar indruk op de industriële spelers. Nochtans waren zij het die een jaar geleden aan de alarmbel trokken en verwezen naar de hoge energie- en grondstofprijzen voor alle sectoren. Elke dag opnieuw zie ik met de vinger wijzen naar Donald Trump, die de ernst van de zaak echter inziet en zich verzekert van goedkope grondstoffen, iets wat China trouwens al jaren doet, want het koopt alle mijnen op.

  U gaat nog steeds mee in het verhaal van een volledig koolstofarme industrie, die door Ursula von der Leyen werd herbevestigd, terwijl alle andere industriële grootmachten lak hebben aan dat fetisjisme. Het resultaat zal zijn dat onze industrie zich volledig uit de markt prijst, wat zich uiteindelijk zal vertalen in minder jobs en minder welvaart, zodat ons land een kneusje zal worden.

  Mijnheer de premier, hoe zal dit plan ervoor zorgen dat ons land met behoud van die Green Deal de concurrentie kan aangaan met China, de VS en het Midden-Oosten?

  Sofie Merckx:

  Mijnheer de eerste minister, het ene bedrijf na het andere sluit in ons land. Vorig jaar ging het onder andere om Van Hool en BelGaN. De chemische industrie doet het eigenlijk ook niet goed en ArcelorMittal investeert niet meer in Europa. Morgen sluit Audi en staan 4.000 mensen op straat. Dat zijn 4.000 sociale drama's. Dat zijn 4.000 mensen die zich zorgen maken over hun toekomst, over hun kinderen.

  Het is niet enkel een sociaal drama, het is ook een enorme verspilling. Al die knowhow, al die kennis van die mensen, wordt zomaar in de vuilnisbak gegooid. Er is een echt probleem voor de industriële toekomst van ons land, van Europa. Wat doet de politiek evenwel? Die staat erbij en die kijkt ernaar.

  Begin februari kwamen vakbondsleden uit heel Europa bijeen in Brussel om een plan te eisen dat de industrie moet redden. Ze vroegen om een moratorium op de sluiting van essentiële industrieën. Ze vroegen ook dat energie erkend zou worden als een publiek goed, om zo gegarandeerd goedkopere, propere en voldoende energie te krijgen.

  Gisteren stelde Ursula von der Leyen de Clean Industrial Deal voor in Antwerpen, een plan om de industrie te redden. Wat wil de Europese Commissie eigenlijk doen? Ze wil de winsten van de energiemultinationals garanderen door ze nog meer staatssteun te geven, in de hoop dat ze zullen investeren. Waarom laten we een cruciale sector als die van de energie in handen van multinationals, als de overheid zelf de risico's moet dekken en we geen enkele garantie hebben dat de nodige investeringen zullen gebeuren?

  Als we onze industrie willen redden, mijnheer De Wever, moeten we opnieuw controle krijgen over de energiesector. Waarom zorgt u er niet voor dat er een moratorium komt op het sluiten van essentiële industriële sites? Erkent u dat de hoge energieprijzen de grootste bedreiging vormen voor onze industrie en dat we eigenlijk nood hebben aan echte (…)?

  Voorzitter:

  Mijnheer de eerste minister, u krijgt vijf minuten om te antwoorden. Hoewel het woord Antwerpen in de vraag vervat is, vraag ik u toch om die spreektijd te respecteren.

  Bart De Wever:

  Mijnheer de voorzitter, ik zal mijn uiterste best doen om de vragen over het belangrijke thema in deze belangrijke stad beknopt te beantwoorden.

  Ik kan niet verbergen dat het tot mijn heel grote vreugde was dat de European Industry Summit voor het tweede jaar op rij in Antwerpen in de handelsbeurs heeft plaatsgevonden. U vindt het een prachtige zaal, maar het is meer dan dat. Ze is ook de mother of all stock exchanges , het eerste gebouw in de wereld dat als beurs is gebouwd. Ik zal er niet over uitweiden. Wil u er meer over weten, lees dan Het verhaal van Antwerpen , een bestseller die nog altijd in de boekhandel te verkrijgen is, maar dat geheel terzijde.

  Wat mij nog blijer maakte, is dat de zaal echt bomvol zat, nog veel meer dan in 2024, met veel meer deelnemende bedrijven uit alle mogelijk denkbare sectoren. Ook mevrouw von der Leyen, die had beloofd terug te komen, was er en zei onmiddellijk dat zij in 2026 zou terugkomen om een antwoord te geven op de concrete vragen die er waren gesteld over haar Clean Industrial Deal.

  We mogen dus trots zijn dat we nu een gastland zijn van een van de belangrijkste economische bijeenkomsten van de industrie wereldwijd. Het is dus gepast om de toenmalige burgemeester van Antwerpen te bedanken, omdat hij daartoe het initiatief heeft genomen. Visionair lokaal leiderschap is heel erg belangrijk.

  Dat urgente maatregelen nodig zijn voor de industrie lijkt mij zonneklaar. De industriële productie is in dit land sinds 2021 met 9 % gedaald. Mijnheer Van Lommel, er is dus inderdaad wel enige reden om kritisch te zijn. Die kritiek is vaak terecht, maar mag geen doemdenken worden. U moet niks, maar iedere normale mens zal erkennen dat de Clean Industry Deal van de Europese Commissie alvast wel degelijk een stap in de juiste richting is.

  Ik heb de Commissievoorzitster op het hart gedrukt dat continuing efforts uiteraard noodzakelijk zijn en zeker ook concretisering. Dat was ook de reactie van de meeste sectoren daar aanwezig.

  Het mooiste compliment dat zij echter heeft gekregen, is dat een aantal sectoren zich afvroegen waarom ze niet geïmpliceerd zijn in haar nieuwe deal. In 2024 zouden de meeste sectoren hebben aangegeven dat zij integendeel graag van het Europese beleid zouden zijn vrijgesteld. Dat is het mooiste compliment en het mooiste bewijs dat het de juiste richting uitgaat.

  Mevrouw Merckx, ik heb voor ons land aan een aantal prioriteiten uiting gegeven. Dat is niet de uitvoering van een communistisch programma, maar dat zijn de punten die wij belangrijk achten.

  Dat is, ten eerste, een verstandig energiebeleid zonder dogma’s inzake bevoorrading, waarbij kernenergie opnieuw een volwaardige plaats kan innemen in de energiemix. Ik ben ervan overtuigd dat dit de juiste weg is. Ik ben bijzonder verheugd dat de toekomstige Bundeskanzler Merz in Duitsland heeft aangegeven in dezelfde richting te willen gaan. Daarnaast moeten er uiteraard maatregelen komen om de energie-intensieve bedrijven te vrijwaren van onhaalbare prijzen. We gaan alvast in ons federaal regeerakkoord aan de slag met beide elementen.

  Ik heb in een adem ook de nood uitgesproken – mijnheer Van Lommel, dat zult u graag horen – aan meer realisme inzake de Europese regelgeving, en in het bijzonder de klimaatregelgeving.

  Het tweede punt gaat over minder complexe regelgeving. Twee jaar geleden was ik bij BASF in Ludwigshafen en zag ik de duizenden pagina’s waaraan de petrochemische industrie moet voldoen op vraag van Europa. Dat gebeurt zonder twijfel met goede intenties, maar wat heeft men aan regelgeving als er op den duur niemand meer overblijft om aan die regels te voldoen?

  Die boodschap is ook in Europa doorgedrongen. Dat uitte zich al heel concreet in de deregulering, zeker voor kmo's, die mevrouw Von der Leyen heeft voorgesteld. Het is op dat spoor dat ons regeerakkoord verdergaat, en ook dat van de deelstaten in dit land, die ter zake belangrijke bevoegdheden hebben.

  Wat het derde punt betreft, de versterkte interne markt, is er een subsidierace bezig tussen de Europese landen. Dat is dom, want elke investering die landt in Europa is een goede investering. Zeker in tijden waar handelsoorlogen dreigen, moeten we dat onszelf niet aandoen.

  Het vierde punt is werk maken van een Europese defensie-industrie.

  Dat zijn de vier belangrijke punten, waarbij het laatste punt duidelijk is gezien de vorige vraagstelling. Meer investeren in defensie moet verstandig gebeuren: samen, Europees, via een eenmaking van de markten, met meer rendement voor ons geld alsook meer rendement bij de aankooppolitiek die we gezamenlijk moeten voeren.

  Tot slot moeten we specifiek werk maken van een competitief beleid inzake loonkosten, want op dat vlak scoort België zeer slecht. Het regeerakkoord voorziet daarvoor in oplossingen, onder andere door lagere lasten op arbeid.

  Van nature ben ik geen optimist, maar ik vond dat er gisteren een kritisch optimistische sfeer hing, die ik graag deel. We zijn als Europa niet gedoemd om het museum te worden waar de rest van de wereld komt kijken naar de roem van ons verleden. Indien we de juiste maatregelen nemen, hebben we alle kansen om de industrie van morgen hier een toekomst te geven.

  Lieve Truyman:

  Bedankt, premier. Ik ben zeer tevreden dat u onze industrie prioritair acht. Voor de Vlaamse welvaart is het namelijk cruciaal dat er blijvend geïnvesteerd wordt in innovatie. Er is hier heel veel knowhow aanwezig en die moeten we maximaal behouden en verder faciliteren. Dit plan is alvast een eerste stap in de goede richting. Nu is het echter tijd voor concrete acties, zowel op Europees niveau als ook hier in België, in Vlaanderen en uiteraard ook in de andere regio's. Ik heb er alvast alle vertrouwen in dat u hieraan de nodige aandacht zal schenken, zodat onze industrie weer zal bloeien.

  Voorzitter:

  Ook mevrouw Truyman heeft haar eerste parlementaire vraag gesteld in het vragenuurtje.

  (Applaus)

  (Applaudissements)

  Reccino Van Lommel:

  Premier, u hoort aan die Europese tafel de belangen te behartigen van onze Vlaamse industrie, die in enkele jaren tijd met 9 % is gekrompen, onze Vlaamse werknemers en hun welvaart. U blijft echter volledig meegaan in de Europese Green Deal, terwijl het Midden-Oosten, China en de VS wel opkomen voor hun industrie en welvaart. Er is een wedloop aan de gang en die dreigen we definitief te verliezen.

  Eén ding is alvast duidelijk: u staat niet aan de kant van onze industrie. Sinds u premier bent, bent u helemaal opgegaan in het systeem. Zolang de EU hier de wetten blijft bepalen en u daar niet tegenin gaat, kunnen we onze industrie en dus ook onze welvaart niet redden. We hebben niet meer EU nodig, premier, wel een herindustrialisering van Vlaanderen.

  Sofie Merckx:

  Mijnheer de premier, u zegt dat u een beetje enthousiast was. Heel enthousiast vond ik u toch niet, maar ik ken u nog niet zo goed. Ik ben alleszins helemaal niet enthousiast. Ik denk dat dit industrieel plan een doekje voor het bloeden is dat het bloeden niet gaat stoppen. We moeten ervoor zorgen dat de bedrijven niet meer uit ons land wegtrekken. Over energie zegt u alleen dat we kernenergie nodig hebben, maar dat is niet het enige probleem. Het probleem is niet welke energie we hebben, maar in welke handen die energie zit. Wat is de les uit de liberalisering van de energiemarkt? Zijn we minder afhankelijk van het buitenland geworden? Neen, we zijn meer afhankelijk geworden van het buitenland. Hebben we lagere prijzen gekregen? Neen, we hebben hogere prijzen gekregen. Met al die kleine maatregelen van vandaag is energie in Europa zeven keer duurder dan in de Verenigde Staten.

• Vraag: De uiteenlopende visies op de doelstelling van de arizonacoalitie inzake de werkzaamheidsgraad (Q56000481P)

  economie en werk

  De uiteenlopende visies op de doelstelling van de arizonacoalitie inzake de werkzaamheidsgraad
  

  Gesteld door

  PS Sophie Thémont
  

  Beantwoord door

  MR David Clarinval (Minister van Werk, Economie en Landbouw)
  

  op 27 februari 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Sophie Thémont valt de regering scherp aan wegens inconsistente beloftes en gebrek aan duidelijkheid: het doel van 80% werkgelegenheid wordt in twijfel getrokken (BNB en premier ontanten het), budgetcijfers zijn onduidelijk, en 500 euro netto voor werknemers is al geschrapt, terwijl regionale ambities (bv. Wallonië daalt van 80% naar 70%) uiteenlopen per taalgemeenschap. Minister Clarinval bevestigt het 80%-doel, wijst op loonkostenverlaging, flexibeler arbeidsmarkt en energiekosten als hefbomen, maar erkent regionale verschillen en afhankelijkheid van samenwerking met gewesten en gemeenten—met Brussel als knelpunt door ontbrekend gewestbestuur. Thémont ontkracht zijn antwoord als retorisch en vaag: "taalkundige tegenstrijdigheden", verdwenen maatregelen en een "budget op drijfzand" tonen aan dat de coalitie haar eigen akkoord niet waarmaakt, amper een maand na aantreden. De kernkritiek: onrealistische doelen, gebrek aan coherentie (tussen taalgemeenschappen en beleidsniveaus) en verlies van geloofwaardigheid door tegenvallende uitvoering.

  Sophie Thémont:

  Monsieur le ministre, vous nous aviez promis de la rigueur et de la précision. Depuis la constitution de ce gouvernement, on assiste à une série de cafouillages, d'imprécisions et de mystifications. Des tableaux budgétaires transmis après la déclaration du gouvernement et qui, en plus, ne sont toujours pas clairs. Des mesures qui disparaissent, et que dire de vos promesses, monsieur le ministre... Mais que dire? Vous avez déjà abandonné les 500 euros nets par mois pour les travailleurs et maintenant, c'est votre objectif de taux d'emploi à 80 % qui prend l'eau.

  Ce qui est à la mode, je trouve, dans ce gouvernement, ce sont les différentes versions francophones, néerlandophones: d'un côté, c'est un taux à atteindre en 2029 et de l'autre, un espoir vers lequel tendre. Et ça, pour moi, cela ne veut pas dire la même chose. La crédibilité de votre budget commence vraiment sérieusement à s'effriter. Alors aujourd'hui, la BNB nous explique que ça va être compliqué d'atteindre ce taux d'ici quatre ans et, encore mieux, votre premier ministre lui-même dit que, en fait, les effets retours prévus au budget ne tablent pas sur ces 80 % de taux d'emploi. Mais du coup, sur quoi se basent-ils alors, monsieur le ministre? Ces effets retours avec la création d'emploi, c'était pourtant le moteur de votre politique. C'est d'ailleurs ce que vous continuez à dire dans la presse. Vous dites aussi qu'il faut compter sur les Régions et, là aussi, il y a un hic puisque votre collègue M. Dolimont revoit l'ambition à la baisse depuis l'accord de gouvernement régional puisqu'il est passé de 80 à 70 %.

  Mes questions sont donc très claires. Quelle est la réelle ambition de votre gouvernement en matière de taux d'emploi? Et surtout, qui doit-on croire et que doit-on comprendre, monsieur le ministre?

  David Clarinval:

  Madame Thémont, le taux d'emploi de 80 % est l'objectif que nous devons atteindre. Nous avons d'ailleurs décidé, pour ce faire, d'un programme de gouvernement ambitieux en matière de réformes.

  La stratégie de ce gouvernement est de diminuer les cotisations sociales, de moderniser le marché du travail, de le rendre plus flexible, de réduire les pièges à l'emploi, d'agir sur les coûts énergétiques.

  La Belgique est pour le moment en retard de 3 % par rapport à la moyenne européenne et ce retard varie en fonction de la Région dans laquelle on se trouve. En effet, les Régions ont des résultats qui dépendent parfois des politiques menées par le passé.

  Des réformes approfondies sont nécessaires pour garantir la viabilité financière et la qualité du système. La mise en œuvre de toutes les mesures passera donc par une collaboration avec les communes, les CPAS mais aussi les Régions.

  D'ailleurs, je vais vous donner un scoop, madame Thémont. J'ai contacté ce lundi mes collègues régionaux de l'Emploi afin de très vite nous mettre autour de la table pour, ensemble, atteindre cet objectif. L'absence de gouvernement bruxellois est évidemment un problème auquel on est confronté. J'espère que le Parti Socialiste se rend compte de cela et qu'il pourra, à son niveau, nous aider à mettre en œuvre cet objectif en résolvant notamment cette problématique à Bruxelles. Je vous remercie pour votre attention.

  Sophie Thémont:

  Monsieur le ministre, je vous remercie pour cette réponse très complète. Je vois que votre président de parti vous a bien aidé en vous briefant un petit peu, ce qui vous a permis de revoir un peu votre petite copie. Moi, j'ai envie de vous dire que, pour l'instant, votre Arizona, monsieur le ministre, c'est du flou, du brouillon et du cafouillage: des mesures en français qu'on ne retrouve pas en néerlandais, des objectifs qui diffèrent selon la langue, un budget qui repose sur du sable, des effets d'annonce déjà enterrés un mois après la mise en place du gouvernement. Alors, je vais simplement vous dire un petit truc. Franchement, pour une coalition qui avait un accord de gouvernement clair, net et précis, je pense franchement que c'est vraiment mal parti.

• Vraag: Het verslag van de NBB over de welvaart en het klimaat (Q56000475P)

  klimaat, energie en landbouw

  Het verslag van de NBB over de welvaart en het klimaat
  

  Gesteld door

  Ecolo-Groen Sarah Schlitz
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 27 februari 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Sarah Schlitz benadrukt dat ecologie en economie onlosmakelijk verbonden zijn en kritiseert het gebrek aan politiek lef om de transitie als geheel aan te pakken, zonder afwegingen tussen handel, binnenlandse markt en klimaatdoelen te hoeven maken. Maxime Prévot erkent de urgentie van een geplande, realistische transitie (zoals de BNB aangeeft), wijst op Belgiës achterstand door verkeerde energiekeuzes (bv. kernuitstap) en benadrukt dat sociale rechtvaardigheid en industriële competitiviteit centraal moeten staan, maar ontwijkt concrete toezeggingen. Schlitz werpt hem halfhartigheid voor de voeten en eist daadkracht in lijn met zijn verkiezingsbeloftes over een ferme ecologische transitie. De spanning draait om daden versus woorden in het klimaatbeleid.

  Sarah Schlitz:

  Monsieur le ministre, "la transition est plus qu'une opportunité, c'est un défi." Il a raison! Le gouverneur de la Banque nationale de Belgique (BNB) a présenté son rapport annuel la semaine dernière. Il nous dit que nous serions coincés dans un dilemme, puisque nous devrions choisir entre l'ouverture au commerce international, la préservation du marché intérieur et la poursuite de nos objectifs environnementaux et climatiques. En choisir un et sacrifier les autres, là, je ne suis pas d'accord! Faudra-t-il encore répéter que l'écologie et l'économie vont de pair? Vous voulez des exemples? Mais prenons l'actualité, chers collègues! On peut ainsi investir pour que les citoyens puissent rénover leur maison, on peut également déployer l'offre de transports en commun ou encore protéger véritablement nos agriculteurs. Monsieur Prévot, évidemment, ce n'est pas à vous que je dois dire tout cela; vous, dont le parti a fait campagne sur cette alliance indispensable entre économie et écologie.

  Revenons un peu à ce rapport. Pierre Wunsch a raison. En effet, l'inaction politique a conduit à la transformation de la transition écologique en un défi. Comme tout défi de cette ampleur, il mérite du courage politique. En aurez-vous?

  Maxime Prévot:

  Je pourrais me contenter de répondre oui, mais ça vous laisserait un peu sur votre faim, j'imagine, madame la députée.

  Vous me permettrez de ne répondre que dans le cadre des compétences qui sont celles de mon estimé collègue, M. Crucke, à savoir les questions climatiques et environnementales, qui sont celles sur lesquelles vous avez souhaité mettre l'emphase du rapport de la BNB. Étant retenu aujourd'hui à Rome, où se tient la COP16 sur la biodiversité, il ne pouvait pas être présent. Pour les éléments plus spécifiques du rapport de la BNB, n'hésitez pas à questionner mes collègues, ils se feront une joie de vous répondre!

  Le rapport annuel de la Banque nationale de Belgique, publié le 20 février dernier, aborde plusieurs enjeux économiques et financiers, dont l'impact du changement climatique et la transition vers une économie plus durable. Il met en lumière les risques et les coûts associés aux catastrophes naturelles et à la transition écologique, ainsi que les défis pour la stabilité financière et les finances publiques. Comme ce rapport n'a été publié qu'il y a quelques jours, nous n'avons pas encore eu le temps de le parcourir dans le détail. Il serait donc prématuré de vous partager des conclusions définitives.

  La BNB note, d'une part, que, malgré une réduction des émissions de gaz à effet de serre en Belgique ces dernières décennies, notre pays reste au-dessus de la moyenne européenne en raison de son intensité énergétique plus élevée et, d'autre part, que les énergies renouvelables sont encore trop faibles. Ce retard est en partie dû à des choix énergétiques passés, notamment la fermeture planifiée des centrales nucléaires sans alternative bas carbone immédiate, ce qui a entraîné une dépendance accrue au gaz et a freiné la baisse des émissions. Par ailleurs, la BNB met en garde contre les coûts de la transition. Elle souligne que les taxes carbone sont des outils efficaces, mais qu'elles doivent être accompagnées de mesures pour éviter des impacts sociaux inéquitables. Elle rappelle également que l'industrie belge devra absorber des coûts liés à la tarification du carbone et aux exigences européennes, ce qui peut affecter sa compétitivité si ces mesures ne sont pas correctement cadrées.

  Bref, vous l'aurez compris, le rapport de la BNB rappelle que la transition écologique doit être planifiée de manière ordonnée et réaliste, et c'est ce que compte faire le gouvernement.

  Sarah Schlitz:

  Merci, monsieur Prévot, pour vos réponses. Nous entendons malheureusement ici toute la tiédeur de vos propos. Je comprends que vous parliez sous le contrôle de vos collègues du gouvernement, mais vous, en tant que président de parti, avez fait campagne sur cette promesse de vous engager de manière ferme sur la transition écologique. C'est ce que nous attendons. Donc merci de ne pas manger votre promesse.

• Vraag: De 9-daagse spoorstaking (Q56000485P)

  Vraag: De stakingen bij de spoorwegen (Q56000491P)

  Vraag: De stand van zaken met betrekking tot de 9-daagse spoorstaking (Q56000490P)

  Vraag: De spoorstakingen (Q56000489P)

  mobiliteit en transport

  De 9-daagse spoorstaking
  De stakingen bij de spoorwegen
  De stand van zaken met betrekking tot de 9-daagse spoorstaking
  De spoorstakingen
  Spoorstakingen van 9 dagen summaryExplanation

  Gesteld door

  cd&v Tine Gielis
  Ecolo-Groen Staf Aerts
  N-VA Dorien Cuylaerts
  VB Frank Troosters
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
  

  op 27 februari 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De langdurige spoorstakingen (tot 29 dagen, mogelijk tot juli) van vakbonden—met name kleinere, radicale groepen—lamleggen het openbaar vervoer, met enorme gevolgen voor pendelaars, studenten en het spoorpersoneel dat *wel* wil werken, terwijl de NMBS en regering in gebreke blijven om de crisis op te lossen. De kern van het conflict ligt in onrust over pensioenhervormingen, het HR-statuut en arizonaplannen, waarbij vakbonden hun privileges verdedigen en de regering te traag of onvoldoende communiceert—ondanks tweewekelijks overleg met de grootste bonden (CSC, CGSP). Alternatieve diensten functioneren slecht: treinen vallen uit, reizigers staan uren in de kou, en regio’s raken geheel geïsoleerd. Critici (o.a. CD&V, N-VA) eisen dringend resultaat: concrete compensatie (bv. abonnementsverlenging), breder overleg (ook met kleine vakbonden) en duidelijke regeringstegenmaatregelen om de continuïteit van de spoordienst te garanderen, in plaats van louter symbolische dialoog. De sociale en economische schade dreigt tot diep in 2024 door te woeden zonder ingrijpen.

  Tine Gielis:

  Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, de ene vakbond staakt 9 dagen. De andere vakbond staakt 29 dagen. Dames en heren, wie biedt er meer? Het lijkt wel een stakingsopbod. De vraag die we ons hierbij moeten stellen, is hoever dit staat van de dagelijkse realiteit van de treinreiziger. De impact van al die acties op de treinreizigers, de pendelaars, de studenten en de senioren is gigantisch. De staking is volstrekt onverantwoord volgens de cd&v-fractie.

  Mijnheer de minister, ik hoop dat uw collega in zijn overleg met de bonden heel duidelijk maakt dat die acties onaanvaardbaar zijn. Ze schaden niet alleen de reizigers, maar ook het vertrouwen in ons openbaar vervoer. Want wie is naast de reizigers ook de dupe? Laten we dat niet vergeten. Dat zijn de vele spoorwegmensen die wel willen werken, die elke dag met veel passie hun job doen, maar die ook aangeven dat het niet altijd evident is om langer te werken. Daarvoor moeten we ook begrip hebben. Sterker nog, we moeten hen daarbij helpen.

  Iedereen weet dat er hervormingen nodig zijn. We moeten de mensen geen blaasjes wijs maken, we mogen dat niet ontkennen. Het is dus tijd om in gesprek te gaan en samen te zoeken hoe we kunnen zorgen voor een deftig pensioen enerzijds en tegelijkertijd het werk werkbaar kunnen houden anderzijds. Maar zorg er alstublieft voor dat de reizigers niet langer in de kou staan of het slachtoffer zijn.

  Mijnheer de minister, hoe gaat u ervoor zorgen dat de mensen op hun werk geraken de komende dagen? Hoe gaat u ervoor zorgen dat onze spoormensen hun werk kunnen blijven doen?

  Staf Aerts:

  Mijnheer de minister, elke dag worden honderdduizenden reizigers geraakt door de spoorstakingen: werknemers raken niet op tijd op hun werk, studenten missen lessen, een fijn weekenduitstapje blijkt ineens moeilijk te plannen. Dat is een drama voor de spoorwegen en voor de reizigers. De pendelaars zitten ook met de handen in het haar. Ik heb het zelf ook mogen ervaren. Het is niet zo praktisch om negen dagen lang maar een dag op voorhand zijn rit van een dag later te kunnen plannen.

  Als die trein dan komt, dan heeft men geluk, want vaak wordt hij een kwartier voor aankomst toch nog geannuleerd. Eigenlijk valt dat dan nog mee, want er zijn ook delen van het land, zoals de Antwerpse Kempen, West-Vlaanderen en Limburg, van waaruit mensen er helemaal niet meer geraken met de trein.

  We mogen echter niet vergeten dat er een reden is waarom er gestaakt wordt. Die stakingen komen niet uit de lucht vallen. Het spoorpersoneel is ongerust over uw plannen met hun pensioen en met hun personeelsstatuut. De onrust is groot, want er lijken de komende maanden nog verschillende stakingsdagen aan te komen. Mijn oproep is dan ook om de staking als een alarmsignaal te zien, want de NMBS moest haar vervoersplan al terugschroeven wegens te weinig personeel. Het is toch overduidelijk dat de stakingen ook duidelijk maken dat de huidige plannen het treinberoep nog minder aantrekkelijk maken, net op een moment dat we meer treinbestuurders nodig hebben.

  Vorige week verweet de minister de kleine vakbonden actie te voeren zonder te overleggen. Zijn er ondertussen wel al gesprekken geweest of zijn die gepland? Hoe staat de regering tegenover compenserende maatregelen voor de treinreizigers? Kan het abonnement worden verlengd voor de periode van de stakingen? Tot slot, hoe gaat u ervoor zorgen dat de besparingen (…)

  Voorzitter:

  Dank u wel, mijnheer Aerts.

  Dorien Cuylaerts:

  Ik sta hier voor de zesde keer dit jaar met een vraag over het spoor. Toevallig is het vandaag de zesde dag van de fameuze negendaagse spoorstaking. U zou zich kunnen afvragen waar ik nog inspiratie haal voor een vraag. Wel, die kleine vakbonden inspireren mij. Ze hebben het toch mooi voor mekaar. Ze maken een compleet zootje van het spoorverkeer, omdat ze het niet eens zijn met de plannen van een democratisch verkozen regering. Ze willen vooral hun onverdedigbaar geworden privileges behouden.

  Iedereen kent het resultaat: pendelaars, studenten en andere reizigers geraken niet op hun bestemming. Als zij toch een trein vinden, hebben ze geluk dat ze op die trein geraken, al zitten ze dan op elkaar gepakt als sardienen in een blik. Dat is onaanvaardbaar, we kunnen dat niet langer pikken.

  Mijnheer de minister, naast de reizigers is er nog een andere groep die van die situatie de dupe is, met name het spoorwegpersoneel dat er wel voor kiest om te werken. Die personeelsleden krijgen deze dagen alle frustraties en alle klachten over zich heen, terwijl net zij de schade proberen te beperken.

  Hoe lang kunnen de vakbonden nog staken zonder rekening te houden met de reizigers? Hoe lang kunnen ze dat volhouden zonder rekening te houden met hun collega’s die ook dupe zijn van de staking?

  Frank Troosters:

  Mijnheer de minister, dank u om uw collega Crucke, de minister van Mobiliteit, te vervangen. Ik twijfelde om deze vraag vandaag te stellen, want ik had ze heel graag aan minister Crucke zelf gesteld, maar gezien de spoorellende van de voorbije dagen stel ik ze toch aan u. Het is te belangrijk.

  Vorige week ondervroeg ik minister Crucke over de spoorstaking aan de vooravond van de negendaagse spoorstaking. Vandaag is het de zesde dag en heeft de staking al voor veel ellende gezorgd. Er zijn nog veel meer acties door de grote spoorvakbonden aangekondigd, die zelfs tot juli zouden duren. We staan dus door een lange periode van sociale onrust. Er wordt nu zelfs gesproken over een zeer lange staking. Het is duidelijk dat de treinreiziger daarvan het slachtoffer zal worden.

  De acties komen er uit onrust over wat men leest over het spoor in de arizonaplannen en het regeerakkoord. Er is dus niemand beter geschikt dan een minister van de arizonaregering om die onrust bij het spoorpersoneel weg te nemen. Ik heb minister Crucke verleden week gevraagd om alles uit de kast te halen om de onrust weg te nemen, zodat de lopende acties mogelijk zouden kunnen worden ingekort of andere aangekondigde acties worden opgeschort.

  Mijn vraag is eenvoudig. Wat is er sinds vorige week gebeurd? Is er overleg geweest en met welk resultaat? Ik zie er tot op heden geen, maar is er resultaat? Wat is er gebeurd? Wat mogen we nog verwachten? Op welke manier gaat men ervoor zorgen dat de treinreiziger niet tot juli gegijzeld blijft?

  Maxime Prévot:

  Mijnheer de voorzitter, geachte Kamerleden, het stakingsrecht is een grondrecht in onze democratie, maar het moet worden uitgeoefend in het kader dat zowel de sociale dialoog als de continuïteit van de openbare diensten respecteert. De negendaagse staking die momenteel de spoorwegsector treft, heeft veel reacties en vragen opgeroepen, met name over de motivatie en de impact ervan op de gebruikers en de economie van het land.

  Ik wil u eraan herinneren dat de NMBS en Infrabel autonome overheidsbedrijven zijn. De sociale dialoog binnen die bedrijven is hun verantwoordelijkheid en die van de representatieve vakbonden. Niettemin heeft Jean-Luc Crucke als federale minister van Mobiliteit het initiatief genomen om een regelmatige dialoog te onderhouden met de vertegenwoordigers van het spoorwegpersoneel. Sinds het begin van deze legislatuur heeft hij tweewekelijks vergaderingen georganiseerd met de twee belangrijkste vakbondsorganisaties in de sector, de CSC en de CGSP, om een constante en constructieve uitwisseling te garanderen. Die periodiciteit maakt het mogelijk om een doeltreffende opvolging van de bezorgdheden van het personeel te garanderen en te voorkomen dat spanningen escaleren door een gebrek aan dialoog.

  Het is belangrijk op te merken dat die twee vakbonden de geldende procedures hebben gerespecteerd. Ze hebben kennisgevingen ingediend en deelgenomen aan de besprekingen waaruit de bereidheid tot overleg blijkt. Daartegenover hebben andere vakbondsorganisaties, van minderheden, gekozen voor een radicalere oppositiestrategie die zelfs zo ver gaat dat ze het hele spoorwegnet blokkeert. Een dergelijke houding is onaanvaardbaar. Het stakingsrecht mag geen instrument worden van totale blokkade van het land, vooral niet wanneer het wordt uitgeoefend door een minderheid die zeker niet alle spoorwegarbeiders vertegenwoordigt.

  De eisen van de vakbond gaan veel verder dan het kader van mobiliteit. Ze hebben betrekking op bredere kwesties, zoals de hervorming van de pensioenen, de reorganisatie van HR Rail of de toekomst van de sociale dialoog in overheidsbedrijven. Die vragen zijn van belang voor de federale overheid in zijn geheel en er zijn besprekingen gaande om evenwichtige antwoorden te geven.

  Het regeerakkoord voorziet in hervormingen die op een verantwoorde manier en in overleg worden doorgevoerd. De minister van Mobiliteit verbindt zich ertoe ervoor te zorgen dat de veranderingen worden doorgevoerd met respect voor de werknemers en de continuïteit van de openbare spoorwegdienst.

  Om de impact van de staking op de gebruikers te beperken, werd een alternatieve spoordienst opgezet. De NMBS past haar reisplanner dagelijks aan in functie van de beschikbaarheid van het personeel. Passagiers worden uitgenodigd om die informatie te raadplegen om hun reizen zo goed mogelijk te organiseren.

  De regering blijft openstaan voor dialoog en zal ervoor zorgen dat de genomen beslissingen zowel de toekomst van het spoor in België verzekeren als het begrotingsevenwicht van het land vrijwaren. Het is van essentieel belang dat alle belanghebbenden hun verantwoordelijkheid nemen en de voorkeur geven aan overleg in plaats van confrontatie. Het is in die geest dat we het werk dat we zijn begonnen, zullen voortzetten.

  Tine Gielis:

  Mijnheer de minister, ik dank u voor uw antwoorden.

  Ik ben blij te vernemen dat uw collega, minister Crucke, kiest voor de dialoog en niet voor de blokkade, en er effectief mee aan de slag gaat, in samenspraak met de NMBS, om zekerheid te bieden aan de pendelaars. Het kan echt niet langer dat werkende mensen op deze manier gegijzeld worden.

  Ik hoop dat uw collega-minister het vertrouwen van de pendelaars kan terugwinnen en dat we dergelijke situaties de komende jaren kunnen vermijden. Het spoorpersoneel moet gewaardeerd worden, maar dat geldt ook voor de pendelaars.

  Staf Aerts:

  Mijnheer de minister, het spoor heeft stabiliteit nodig: zekerheid voor het personeel en voor de treinreizigers. Zonder die stabiliteit zullen stakingen en personeelstekorten hand in hand blijven gaan en elkaar blijven versterken.

  In naam van uw collega verwijst u naar de structuur van de NMBS om te zeggen dat het eigenlijk niet aan u is om te overleggen, maar aan de NMBS. Collega’s, we mogen echter niet vergeten dat deze staking niet gericht is tegen de NMBS, maar tegen de beslissing van de arizonaregering. Het is normaal dat de minister zijn verantwoordelijkheid neemt. Wat mij betreft, mag hij die verantwoordelijkheid ruimer nemen, niet enkel met de twee grootste spoorwegvakbonden, maar ook met de andere spoorwegvakbonden. Enkel via overleg kunnen we ervoor zorgen dat die mensen misschien gerustgesteld kunnen worden. Dat zal cruciaal zijn.

  Ik begrijp dat mensen ongerust zijn, want op dit moment gaan zowel het personeel als het budget van de NMBS erop achteruit. Voor de rest blijft het een groot vraagteken waar de huidige regering naartoe wil.

  Dorien Cuylaerts:

  Mijnheer de minister, ik dank u voor uw antwoord. Ik hoorde onlangs nog de woordvoerder van de OVS in een interview met ATV zeggen dat hij een bondgenoot is en bruggen wil bouwen, dus in dialoog wil gaan. De manier waarop deze asociale actie georganiseerd is, zorgt er echter voor dat de dienstverlening maximaal geïmpacteerd wordt, waardoor niet alleen de reizigers de dupe zijn, maar ook het spoorpersoneel dat wel wil werken en ervoor kiest om de reiziger niet in de steek te laten.

  Zaterdag is het complimentendag en onze fractie wil het spoorpersoneel dat blijft doorwerken en zich elke dag inzet voor de treinreiziger een dikke pluim geven. Wij danken hen omdat zij de reiziger niet in de kou laten staan. Zij verdienen oprecht een compliment.

  Frank Troosters:

  Mijnheer de minister, ik dank u voor uw antwoord. Ik hoor u graag zeggen dat u tweewekelijks overleg pleegt met het spoorpersoneel, maar het is het resultaat dat mij interesseert. Ik stel vast dat er de afgelopen dagen, ondanks de minimale dienstverlening, heel veel problemen waren. Een aantal treinen rijdt niet en de reizigers wachten met velen op een andere trein. In Leuven bijvoorbeeld stonden mensen zes rijen dik op het perron te wachten op een trein die al overvol zat. Mensen geraken vanuit Limburg met de trein tot in Brussel, maar zien dan dat er geen enkele trein meer terugrijdt naar hun vertrekstation. Die mensen staan letterlijk in de kou. Dat zijn onaanvaardbare toestanden. De treinreiziger heeft niets aan al die discussies tussen de arizonaregering en het spoorpersoneel, maar wil zijn trein kunnen nemen. Ik herhaal mijn oproep van vorige week. Ga aan de slag, ga opnieuw in overleg en neem de onrust weg, zodat de treinreizigers geholpen worden.

• Vraag: Het door de fiscus geregistreerde recordbedrag aan door multinationals vermeden belastingen (Q56000466P)

  economie en werk

  Het door de fiscus geregistreerde recordbedrag aan door multinationals vermeden belastingen
  

  Gesteld door

  Vooruit Achraf El Yakhloufi
  

  Beantwoord door

  N-VA Jan Jambon (Minister van Financiën en Pensioenen)
  

  op 27 februari 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  El Yakhloufi (Vooruit) bekritiseert dat gewone burgers streng worden aangepakt voor belastingfouten, terwijl multinationals via slimme constructies miljarden ontwijken, en pleit voor meer controleurs om dit tegen te gaan. Minister Jambon bevestigt de aanpak: de vorige regering verdubbelde al de controleurs voor *transfer pricing* (50 van de 60) en de huidige regering voegt 300 extra controleurs toe (mits goedkeuring begroting 2025), gericht op fiscale *en* sociale fraude. El Yakhloufi benadrukt dat gelijke regels voor burgers *en* multinationals essentieel zijn, met steun voor de maatregel. Kern: gelijke belastingplicht afdwingen via versterkte controles.

  Achraf El Yakhloufi:

  Mijnheer de minister, vanaf eind april vullen de meeste mensen hun belastingaangifte in. Iedereen weet hoe lastig dat kan zijn. Men moet een beroep doen op een belastingadviseur of op een boekhouder, of gemakkelijker een vriend of een kennis, iemand die iets weet over de belastingen. Men zou maar eens een fout moeten maken. Dan volgt meteen de boete; dan heeft de fiscus u te pakken.

  Voor multinationals gaat het wel een beetje anders. Die hebben ook adviseurs, maar die zoeken geen antwoord op de vraag hoe men belastingen moet betalen en hoe men de aangifte correct invult. Neen, die zijn vooral bezig met de vraag hoe te vermijden om belastingen te betalen. Dat is het grote verschil. Die zijn bezig met valse constructies opzetten, met slimme trucjes. Zo worden er honderden miljoenen aan belastingen ontweken. Dat is toch bijzonder? Voor Vooruit is dat onaanvaardbaar.

  Als we ervoor zorgen dat gewone mensen die elke dag werken, hun belastingen betalen, moeten we er ook voor zorgen dat alle multinationals hun belastingen betalen. Als we streng zijn voor gewone, hardwerkende mensen, moeten we ook streng zijn voor de grote bedrijven die gigantisch veel winst maken. Dat is toch niet meer dan normaal? Daarom investeerde Vooruit in de vorige regering in meer controleurs. Dat was ook een succes, mijnheer de minister, want de controleurs konden 1 miljard aan ontweken belastingen recupereren, drie keer zoveel als het jaar voordien en dat geld dient rechtstreeks de solidariteit.

  We stoppen niet. We investeren nu, met de nieuwe regering, ook in meer controleurs. Want wie gelooft dat die bedrijven als enigen zulke spelletjes spelen? Dat doen wij met de nieuwe sterke regering alvast niet. Het is eigenlijk heel simpel: elk zijn deel is niet te veel, zoals een collega hier al jaren proclameert.

  Mijnheer de minister, laten we er snel werk van maken. Wanneer komen er meer controleurs?

  Jan Jambon:

  Mijnheer de voorzitter, collega's, de regering maakt inderdaad werk van fraudebestrijding. Dat is een prioriteit voor de regering en de administratie zet daar haar beste beentje voor. De cijfers die u aanhaalde, bevestigen dat.

  De vivaldiregering heeft inderdaad – dat moet ik haar nageven – het aantal controleurs in de cel Verrekenprijzen verdubbeld. Van die 60 inspecteurs werken er 50 specifiek en uitsluitend op de transferpricing, waarover het hier gaat. Dat is dus een goed resultaat.

  We gaan met de arizonaregering nog een stukje verder. We zullen 300 bijkomende controleurs aanwerven, niet alleen voor de financiële dienst, maar ook voor de bestrijding van sociale fraude en voor de gerechtelijke politie. Voor die aanwervingen moet natuurlijk eerst de begroting 2025 worden goedgekeurd. Ik nodig het Parlement uit om in de volgende weken daarvan mee werk te maken. Daarna zullen we dan zo snel mogelijk de aanwervingen doen.

  Zoals ik in het begin van mijn antwoord zei, u hebt gelijk, iedereen moet zijn plichten nakomen. Daaraan zullen wij met de regering werken, zodat ook de sterke schouders mee de lasten dragen.

  Achraf El Yakhloufi:

  Mijnheer de minister, ik wil u eerst en vooral danken voor uw antwoord.

  Hardwerkende mensen hebben vaak de indruk dat zij aan het kortste eindje trekken. In de Kempen wordt wel eens geklaagd dat zij de dupe zijn van alles. Ik kan niet anders dan hun gelijk geven. Immers, wanneer zij een fout maken, worden zij daarvoor bestraft. Wanneer een van de grote multinationals dat echter doet, gebeurt er niks. Zij komen ermee weg. Vooruit zit in de regering om het verschil te maken. Dat doen we ook. Dat doen we opnieuw met deze maatregel.

  Mijnheer de minister, ik dank u voor uw antwoord. Het is immers heel duidelijk. Wanneer Jan met de pet streng de regels moet volgen, moeten ook alle grote multinationals dat doen.

  Voorzitter:

  Leve de pet, zou ik zeggen.

• Vraag: De modaliteiten van het ziektepensioen (Q56000471P)

  gezondheid en welzijn

  De modaliteiten van het ziektepensioen
  

  Gesteld door

  N-VA Eva Demesmaeker
  

  Beantwoord door

  N-VA Jan Jambon (Minister van Financiën en Pensioenen)
  

  op 27 februari 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Eva Demesmaeker kaart aan dat jonge ambtenaren zoals Wendy (25) te snel en definitief in ziektepensioen worden geduwd, terwijl ze elders nog inzetbaar zijn, en vraagt om hergebruik van hun talenten in plaats van afschrijving. Minister Jambon erkent het structurele probleem (ziektekapitaal + vervroegd pensioen) en kondigt een stop op nieuwe ziektepensioenen vanaf 2026 aan, met focus op re-integratie en werkbaar werk om het systeem uit te faseren. Demesmaeker onderschrijft de noodzaak om talent niet te verspillen en zieke ambtenaren te beschermen *zonder* hen in een "gouden kooi" te duwen. De hervorming moet vergrijzing en vacatures aanpakken door actieve re-integratie in plaats van passieve uitsluiting.

  Eva Demesmaeker:

  Mijnheer de minister, collega’s, vandaag lezen we in de krant het verhaal van Wendy. Zij kon na een driedubbele enkelbreuk niet meer lopen, had geen toekomst meer bij het leger en werd op 25-jarige leeftijd met pensioen gestuurd. Wendy’s verhaal is geen alleenstaand geval, maar weinige halen de pers. Het vereist immers veel moed om het ziektepensioen in te wisselen voor een nieuwe job buiten de ambtenarij. De recentste cijfers vermelden 87.000 ziektepensioenen. Dat betreft echt niet louter 55-plussers, want er zitten ook zeer veel jonge mensen bij zoals Wendy. Zo’n 126 jonge mensen, geboren in 1990 of later, die dus nog maar aan het begin van hun loopbaan als ambtenaar stonden, werden al gedumpt in het pensioenstelsel.

  Mijnheer de minister, dat men werknemers voortijdig definitief afschrijft voor de arbeidsmarkt omdat ze één specifieke job niet meer kunnen uitvoeren, men houdt het niet voor mogelijk, maar het gebeurt nog steeds. We hebben meer Wendy’s, meer mensen nodig die zich niet uit de arbeidsmarkt laten wegduwen, maar die hun talenten gebruiken en opnieuw aan de slag gaan in een andere job. Wendy kan misschien geen militair meer zijn, maar dat betekent niet dat zij niet de kwaliteiten heeft om in een andere job uit te blinken en om daar opnieuw sociale contacten op te bouwen. Zo zijn er velen in onze arbeidsmarkt. We moeten er goed over nadenken of we hen blijven afschrijven voor de vele openstaande vacatures waarvoor hun medische situatie geen obstakel vormt.

  Mijnheer de minister, hoe zult u ervoor zorgen dat we in de komende jaren zulke verhalen niet meer in de krant hoeven te lezen?

  Jan Jambon:

  Mevrouw Demesmaeker, bedankt voor uw vraag. Het schrijnende geval dat u met ons deelt, is jammer genoeg geen uniek geval. Heel wat jonge ambtenaren worden op die manier op non-actief gesteld. Het systeem waar u over spreekt, hangt samen met het systeem van het ziektekapitaal waarin statutaire ambtenaren het recht hebben om een aantal ziektedagen per jaar op te sparen. Door die dagen op te sparen, kunnen ambtenaren 600 dagen voor hun eigenlijk pensioen al vervroegd met pensioen gaan.

  In het geval dat men langdurig ziek is en nog niet voldoende dagen heeft opgespaard, dan kan de werkgever na beraadslaging in een commissie de betreffende ambtenaar op ziektepensioen stellen. Soms gaat dat om heel jonge ambtenaren. Die twee systemen samen vormen een absolute aberratie. Dat was het geval van Wendy. Zij werd op een zeer jonge leeftijd al opgesloten in een zeer laag pensioen.

  De vorige federale regering – dat moeten we meegeven – heeft reeds een stap gezet met de omvorming van het definitieve ziektepensioen naar tijdelijke arbeidsongeschiktheid voor ambtenaren. Omdat die regeling nog altijd kan resulteren in een ziekteverlof tot aan het pensioen, zijn we van plan om het grondig te hervormen.

  In het nieuwe regeerakkoord zetten we inderdaad een stap verder. Vanaf begin 2026 wordt de instroom in het ziektepensioen van statutaire ambtenaren stopgezet, zodat het stelsel op termijn volledig uitdooft, zowel op federaal en op regionaal als op lokaal niveau. Zo zal het niet langer mogelijk zijn om langdurig zieke ambtenaren in de vergeetput van de ziektepensioenen te dumpen.

  Met die hervorming worden alle betrokken overheden voor hun verantwoordelijkheid geplaatst om eerst en vooral te zorgen voor werkbaar werk, maar ook voor de re-integratie van langdurig zieke ambtenaren.

  Eva Demesmaeker:

  Dank u voor uw zeer duidelijk antwoord, mijnheer de minister. Het mag inderdaad niet dat een ambtenaar wegens een gebrek volledig wordt afgeschreven. Ik onthoud ook dat we de betrokkenen op de arbeidsmarkt moeten re-integreren en wie echt ziek is, blijven beschermen. We mogen geen talent verloren laten gaan. In deze tijd, met een toenemende vergrijzing, is het niet meer te verantwoorden is dat we ambtenaren op dertigjarige leeftijd al met pensioen sturen. We laten degenen die echt ziek zijn, niet in de steek, maar de vele ambtenaren met zovele talenten steken we evenmin in een gouden kooi. We knippen hun de vleugels niet af en houden hen niet klein. Een kooi is immers een strop voor de betrokkenen en het is moeilijk daaraan te ontsnappen. Wij moeten daarentegen de door u aangegeven weg bewandelen. Laten we dat samen met de arizonaregering doen.

• Vraag: De uitspraken van Voka-topman Hans Maertens over de meerwaardebelasting (Q56000480P)

  economie en werk

  De uitspraken van Voka-topman Hans Maertens over de meerwaardebelasting
  

  Gesteld door

  Anders. Vincent Van Quickenborne
  

  Beantwoord door

  N-VA Jan Jambon (Minister van Financiën en Pensioenen)
  Pierre-Yves Dermagne
  

  op 27 februari 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Vincent Van Quickenborne kritiseert de plannen voor meerwaardebelasting als een aanslag op de middenklasse (leraren, pensioenspaarders) en noemt het contractbreuk, terwijl Paul Magnette (PS) de maatregel juist toejuicht. Minister Jan Jambon verdedigt het regeerakkoord als bedrijfsvriendelijk (lagere kosten, flexibere arbeid) en benadrukt dat *iedereen* moet bijdragen om de budgettaire crisis op te lossen, met steun van Voka-topman Maertens. Van Quickenborne werpt Jambon lafheid voor de voeten door geen duidelijk standpunt in te nemen over belasting op pensioensparen en toe te geven aan socialistische druk. De discussie draait om principes: belast je kleine spaarders of bescherm je ze om investeringen te stimuleren?

  Vincent Van Quickenborne:

  Mijnheer de minister, ik zie het u al denken: is hij daar nu weer met een vraag over de meerwaardebelasting!

  In een interview in de Krant van West-Vlaanderen geeft afscheidnemende topman van Voka, Hans Maertens, die u uiteraard kent, de regering schouderklopjes en zegt hij positieve dingen. Maar over de meerwaardebelasting klaagt hij dat die de mensen weer naar de spaarboekjes duwt, ten nadele van investeringen in kmo’s en investeringen in ons land.

  Week na week blijkt – en de PVDA heeft daar wel een punt – dat niet de sterkste schouders de meerwaardebelasting zullen betalen, maar de gewone schouders. Zo is er Wouter De Bot, de leraar die op de Zevende Dag vertelde dat hij elke maand 200 euro belegt. Het gaat ook om de schouders van gewone pensioenspaarders. De minister sloot gisteren in het Parlement immers niet uit dat de pensioenspaarders van de tweede en derde pijler, 4,4 miljoen mensen, ook de meerwaardebelasting zouden moeten betalen. Aan mensen die werken, die sparen, aangemoedigd door de overheid, zegt men plots dat zij meerwaardebelasting zullen moeten betalen. Dat is contractbreuk -

  Collega’s, er is evenwel hoop voor de arizonacoalitie, want zij heeft een nieuwe supporter, met name de heer Magnette. In De Standaard feliciteert hij de arizonaregering. Hij zegt dat hij eindelijk de meerwaardebelasting cadeau krijgt, nadat hij daar 25 jaar voor heeft gevochten. Voor hem wordt 10% later 25%. Net zoals de heer Van Overtveldt ooit de onroerende voorheffing heeft opgetrokken naar 30%, zou men dat in dit geval ook wel eens kunnen doen.

  Mijnheer de minister, ik heb al een vermoeden van wat u zult antwoorden. U zult zeggen dat mijn vraag over de modaliteiten gaat. Collega’s, het gaat niet over modaliteiten, het gaat over principes. Het gaat over het principe dat men iemand die voor zijn dochter spaart of iemand die aan pensioensparen doet, al dan niet belast.

  Mijnheer de minister, ik stel een principiële vraag en ik hoop een principieel antwoord te krijgen. Zult u die mensen belasten op de verkregen meerwaarde, ja of neen?

  Jan Jambon:

  Mijnheer Van Quickenborne, u hebt weer iemand gevonden die een uitspraak heeft gedaan over de meerwaardebelasting. Ik heb ook iemand gevonden, onze vriend Marc Coucke. U had hem ook kunnen aanhalen. Hij zei namelijk dat hij een bijdrage zou leveren en dat het regeerakkoord meer dan verdedigbaar is.

  Ik ken de heer Maertens, waarnaar u verwijst zeer goed. Ik heb hem ook gesproken over het regeerakkoord.

  Pierre-Yves Dermagne:

  Quel accord?

  Jan Jambon:

  Volgende week kunt u een vraag indienen om te achterhalen over welke versie van het regeerakkoord het gaat. Dan zult u dat hier krijgen, mijnheer Dermagne.

  De heer Maertens erkent dat er veel kan worden gezegd over de meerwaardebelasting, maar voegt eraan toe dat hij bijzonder enthousiast is over het hele regeerakkoord. Hij ziet er enorm veel opportuniteiten in voor het bedrijfsleven, hij ziet er maatregelen in om onze economie vooruit te helpen, om mensen aan het werk te helpen en om mensen uit de miserie te helpen. We zullen immers de energiekosten en de loonkosten verlagen, de arbeidsmarkt flexibeler maken, de werkloosheidsuitkeringen beëindigen in de tijd, de openingsuren versoepelen en nachtarbeid mogelijk maken. De flexi-jobs, die u aan banden hebt gelegd, zullen weer toenemen en zullen in meer sectoren toegepast kunnen worden. Het aantal uren toegelaten studentenarbeid, dat u verlaagd hebt, zal weer stijgen en noem maar op. Hij evalueert het globale regeerakkoord als bedrijfsvriendelijk, hij staat erachter en zal zijn schouders er mee onderzetten.

  Dat iedereen in de verschrikkelijke budgettaire situatie waarin uw regering ons heeft achtergelaten, daarvoor een bijdrage moet leveren, is niet meer dan rechtvaardig. Daarvoor zullen wij zorgen.

  Vincent Van Quickenborne:

  Als het gaat over de pensioenen, is de minister van Pensioenen zeer duidelijk en zeer helder. Herinner u het debat hier in de Kamer. Dat was sterke Jan, met zijn parler franc en parler vrai , die zei dat als men ziek is, men de malus zal moeten betalen. Hij heeft dat moeten toegeven. Als het echter gaat over de meerwaardebelasting, is sterke Jan niet thuis. De sterke Jan die vroeger zei "Da gade gij niet bepalen" zegt nu eigenlijk dat het de socialisten zijn, die dat zullen bepalen. Door keer op keer niet te antwoorden op die vragen, gaat u keer op keer door de knieën voor de socialisten van Vooruit! Door niet te antwoorden laat u bij mensen onzekerheid bestaan. Mijnheer de minister, recht uw rug, kom op voor de middenklasse, voor de mensen die willen betalen, die investeren, die ondernemen, die werken! Kies hun kant en kies niet de kant van de socialisten, want dat is de verkeerde kant!

• Vraag: Het recordaantal meldingen van beelden van kindermisbruik op sociale media (Q56000467P)

  veiligheid, justitie en defensie

  Het recordaantal meldingen van beelden van kindermisbruik op sociale media
  

  Gesteld door

  Vooruit Funda Oru
  

  Beantwoord door

  cd&v Annelies Verlinden (Minister van Justitie)
  

  op 27 februari 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De alarmistische cijfers (25.000 meldingen, 3.000 strafbare feiten) tonen aan dat online kindermisbruik op platforms zoals Snapchat, TikTok en Roblox escaleert, terwijl ouders en overheid de digitale dreiging niet beheersen. Minister Verlinden belooft meer zedeninspecteurs, technologie voor opsporing en Europese samenwerking om daders aan te pakken en slachtoffers te beschermen, maar erkent dat meldcultuur en grensoverschrijdende actie cruciaal zijn. Oru (Vooruit) benadrukt dat overheidsingrijpen dringend is, omdat sociale media te vrijblijvend opereren en de samenleving achterloopt op misdadigers. De focus ligt op versnelde uitvoering van het regeerakkoord met concrete middelen en specialisten.

  Funda Oru:

  Mevrouw de minister, elke dag stellen ouders in dit land zich een heel belangrijke vraag: wat gebeurt er op de telefoon van mijn kind? Dat is een heel terechte vraag, een terechte bezorgdheid, want vandaag bleek dat er waanzinnig veel meldingen zijn van kindermisbruik op sociale media. Meer dan 25.000 meldingen op een jaar waren er, waarvan er meer dan 3.000 zelfs strafbaar zijn. Laat dat cijfer even bezinken. In dit kleine landje zijn er meer dan 3.000 strafbare meldingen over misbruik van minderjarige kinderen op sociale media.

  Het is duidelijk dat onze kinderen vandaag op digitale media en op onlineplatforms niet veilig zijn. Het is echter nog veel duidelijker dat vandaag misdadigers vaker en beter dan ouders weten waar kinderen digitaal rondhangen. Er zijn livestreams op TikTok en er worden naaktfoto’s gevraagd op Roblox. Nergens zijn er ook zoveel meldingen als op Snapchat.

  Ouders doen er alles aan om hun kind te beschermen. Wij leren ze veilig de straat over te steken en een helm te dragen wanneer zij fietsen. Wij leren hun ook om zeker niet met vreemden mee te gaan. Als ouders hun kind hiertegen willen beschermen, dat lukt hen dat niet alleen. Voor Vooruit en deze regering is het helder, een sterke overheid beschermt onze kinderen, ook zeker online. Dat is niet eenvoudig, maar als we willen dat politieagenten misdadigers kunnen oppakken, moeten we zeker ook investeren in onlinespecialisten en internationale samenwerking.

  Mevrouw de minister, u hebt een heel duidelijke opdracht gekregen in het regeerakkoord om die specialisten aan te werven. Hoe gaan we een versnelling hoger schakelen? Hoeveel specialisten komen er? Wanneer gaan zij aan de slag?

  Annelies Verlinden:

  In 2024 was er inderdaad een onnoemelijk groot aantal meldingen van onlinekindermisbruik. Ondanks een groot dark number zien we nog altijd een stijging van het aantal meldingen.

  Ik roep ook iedereen op om meldingen te blijven doen, omdat we die nodig hebben. Het is ook moeilijk te onderscheiden hoe groot het dark number vandaag nog is. Hoe meer meldingen we hebben, hoe beter we ze kunnen opvolgen, hoe meer verschillende analyses en onderzoeken we kunnen doen en hoe meer slachtoffers er geïdentificeerd en geholpen kunnen worden.

  Naast het blootleggen van de actieve netwerken waarbinnen kindermisbruik en onlinebeelden worden gedeeld, moeten we absoluut de positie van de slachtoffers centraal plaatsen. Dat is ook de keuze die wij in het regeerakkoord maken, niet alleen bij het onthaal bij de politie en bij justitie, maar zeker ook in de fysieke ruimte, onder meer in de justitiepaleizen.

  Een van de belangrijke initiatieven die ik wil blijven nemen, is bij de Europese collega's aandringen op een gezamenlijk initiatief, omdat ook heel veel beelden Europees gedeeld worden. Het kan niet zijn dat die misdadigers, die kindermisbruikers, zich blijven verschuilen achter de vrijblijvendheid van technologieplatformen om hun daden te kunnen voortzetten. We moeten ervoor zorgen dat we grensoverschrijdend slachtoffers kunnen identificeren en bijstaan.

  Ook in ons land zullen politiediensten versterkt worden. Zo zullen bij Binnenlandse Zaken meer zedeninspecteurs worden opgeleid, die ter beschikking zullen staan van de slachtoffers. We zullen hen uitrusten met de noodzakelijke technologie, zodat onze federale gerechtelijke politie en alle speurders achter dat onlinekindermisbruik kunnen aangaan. We willen immers dat kinderen kunnen opgroeien in een veilige wereld, zowel fysiek als uiteraard ook in de onlinewereld.

  Funda Oru:

  Mevrouw de minister, fijn dat u hiermee aan de slag gaat. Laat er helemaal geen twijfel over bestaan, voor Vooruit is de onlineveiligheid van onze kinderen een absolute prioriteit. Daarvoor hebben we keihard gestreden in het regeerakkoord. Als mama weet ik heel goed dat het heel moeilijk is om te controleren wat een kind online allemaal doet. Sterker nog, vanochtend werd dus pijnlijk duidelijk hoe vuil en gevaarlijk het internet kan zijn, zelfs als men zich goed beschermt. Het gevoel dat onze samenleving achter de feiten aanloopt, dat we dit niet onder controle krijgen, is beangstigend. Helaas zijn we vandaag ook te veel afhankelijk van de goodwill van socialemediabedrijven. Het is nu meer dan tijd om hierop te reageren. We hebben een sterke overheid nodig, die de veiligheid van onze kinderen zowel offline als online beschermt.

• Vraag: De diefstal van gegevens van de Veiligheid van de Staat door Chinese hackers (Q56000484P)

  veiligheid, justitie en defensie

  De diefstal van gegevens van de Veiligheid van de Staat door Chinese hackers
  

  Gesteld door

  Les Engagés Xavier Dubois
  

  Beantwoord door

  cd&v Annelies Verlinden (Minister van Justitie)
  

  op 27 februari 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Een Chinese hackersgroep exploiteerde tussen 2021-2023 een onbekende kwetsbaarheid in Barracuda’s e-mailbeveiliging van de Belgische Staatsveiligheid (VSSE), waardoor 10% van de mails (inclusief gevoelige gegevens van 500 agenten) werd buitgemaakt. De lek werd in mei 2023 ontdekt, waarna het systeem direct werd vervangen en een klacht bij het federaal parket werd ingediend, maar China gerichte acties blijft België (vooralsnog) uit. Minister Verlinden benadrukt dat cyberveiligheid prioriteit is, met extra middelen voor versterking van inlichtingen- en veiligheidsdiensten, terwijl Dubois waarschuwt dat cyberoorlog realiteit is en lokaal bestuur eveneens kwetsbaar.

  Xavier Dubois:

  Monsieur le président, madame la ministre, chers collègues, nous l'avons appris par le presse hier, les services de la Sûreté de l'État (VSSE) ont été victimes d'une cyberattaque menée par un groupe de pirates chinois.

  Cette cyberattaque a apparemment été perpétrée entre 2021 et 2023. Elle a attaqué une faille d'un système, peut-être mal nommé Barracuda, qui devait veiller à la sécurité des services de la Sûreté de l'État. Cela a siphonné 10 % des mails qui sont sortis et entrés entre 2021 et 2023, il s'agit donc vraiment d'une quantité importante d'informations. Parmi celles-ci, certaines sont certainement en lien avec des échanges avec les différentes administrations, la police, la justice, peut-être des ambassades, des organisations internationales mais aussi des données personnelles de différents agents de la Sûreté de l'État. On parle de 500 agents concernés. C'est particulièrement interpellant puisqu'il s'agit de la sécurité de ses propres agents.

  Lorsqu'on entend ce type de nouvelles au journal, on pourrait se dire qu'il s'agit de l'annonce d'un nouveau film ou roman d'espionnage. Cependant, ce n'est pas le cas, il s'agit bien d'une réalité qui se passe chez nous. Ce n'est pas malheureusement le pitch d'un nouveau James Bond; on est vraiment en Belgique. Et cette problématique de sécurité est bien présente.

  Madame la ministre, mes questions par rapport à cette situation concernent tout d'abord la manière dont cette fuite a été détectée. Quelles sont les actions qui ont été prises de manière directe et immédiate pour assurer la sécurité des services de la Sûreté de l'État? Quelles sont les actions à moyen et long terme? Est-ce qu'il y a un plan de renforcement de la sécurité qui a été élaboré? Je pense que c'est nécessaire. Une question plus précise et interpellante concernant la sécurité des agents concernés: est-ce que des mesures particulières doivent être prises pour assurer leur sécurité puisque leurs données ont été d'une certaine manière révélées et compromises? Enfin, ma dernière question concerne l'information de la presse disant que cette attaque a été perpétrée par un groupe de pirates chinois: est-ce que vous pouvez confirmer cette information et le cas échéant, est-ce que le gouvernement envisage d'interpeller les autorités chinoises à ce sujet? Merci, madame la ministre.

  Annelies Verlinden:

  Cher collègue, les médias ont effectivement récemment rapporté un incident en matière de protection des données impliquant des e-mails externes non classifiés de la Sûreté de l'État. Cet incident a été découvert fin maiؘ 2023. Il concerne des e-mails envoyés et reçus entre le 4 février 2021 et le 31 mai 2023. Il résulte d'une vulnérabilité jusque-là inconnue dans la solution Email Security Gateway de l'entreprise américaine Barracuda. Il est impossible de déterminer précisément quelles données ont été compromises. La Sûreté de l'État considère donc que tous les e-mails de cette période sont potentiellement compromis.

  Depuis le 1 er juin 2023, le système est à nouveau considéré comme sécurisé. Selon des sources ouvertes, le groupe de hackers à l'origine de cette attaque serait lié à la République populaire de Chine. Il n'existe cependant aucune indication que la Sûreté de l'État était spécifiquement ciblée par ce groupe. L'incident semble en effet être le résultat d'une exploitation opportuniste de la vulnérabilité du système Barracuda. Dès la découverte de l'incident, le système Barracuda Email Security Gateway a été remplacé par une nouvelle solution.

  La procédure en matière d'incidents liés à la protection des données a été suivie et l'incident a été signalé à l'Autorité de protection des données. De plus, une plainte pénale a été déposée auprès du parquet fédéral. Les collaborateurs ont évidemment été informés en détail.

  Dans le contexte géopolitique actuel, il est clair que notre pays peut être la cible de menaces externes. Ce gouvernement fait donc de la cybersécurité une priorité. Il continuera de renforcer nos services de sécurité et nos services de renseignement en coopération avec nos partenaires européens.

  Xavier Dubois:

  Madame la ministre, je vous remercie pour vos réponses. Vous me dites que c'est une priorité du gouvernement et je pense que c'est le cas. La lutte contre la cybercriminalité doit être une priorité fondamentale à tous les niveaux de pouvoir, au niveau fédéral mais aussi dans nos pouvoirs locaux, puisque l'on sait que nos communes, nos CPAS peuvent être malheureusement aussi attaqués. Cet incident nous démontre que la cyberguerre est bien présente et que nos ennemis essayent de profiter de n'importe quelle faille, aussi petite soit-elle, pour nous attaquer et nous affaiblir. N'en déplaise notre camarade Hedebouw, qui n'est pas présent, l'attaque ne vient pas des États-Unis mais bien de Chine. Il est important de le préciser. Il est aussi important de souligner que, dans le cadre de l'accord de gouvernement, des moyens supplémentaires ont été prévus pour les services de sécurité, la police et notre défense. J'espère qu'une part importante de ces moyens sera consacrée à la lutte contre la cybercriminalité dans les différents niveaux de notre appareil d'État.

• Vraag: De versterking van het Belgische industriële weefsel inzake defensie (Q56000476P)

  Vraag: De herbestemming van de voormalige Audi-site in Brussel (Q56000492P)

  economie en werk

  De versterking van het Belgische industriële weefsel inzake defensie
  De herbestemming van de voormalige Audi-site in Brussel
  Herindustrialisering Belgisch defensieweefsel summaryExplanation

  Gesteld door

  MR Mathieu Michel
  VB Kristien Verbelen
  

  Beantwoord door

  N-VA Theo Francken (Minister van Defensie)
  

  op 27 februari 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De discussie draait om de urgente versterking van de Europese en Belgische defensie-industrie om strategische autonomie te bereiken, met focus op samenwerking tussen gewesten, schaalvergroting van lokale productie (o.a. Audi-site Brussel) en het wegnemen van juridische, financiële en administratieve belemmeringen. Minister Francken benadrukt concrete plannen—zoals een defensie-liaison bij gewestelijke kabinetten, vereenvoudigde regelgeving en Europese fondsen benutten—maar waarschuwt voor harde concurrentie binnen Europa en VS-afhankelijkheid. Kritische punten zijn eerlijke verdeling van contracten tussen gewesten (Vlaamse vs. Waalse bedrijven) en haalbaarheid binnen EU-staatssteunregels. De noodzaak van snelle, gecoördineerde actie—zowel federaal als regionaal—wordt breed onderschreven als antwoord op de geopolitieke dreiging.

  Mathieu Michel:

  Monsieur le ministre, je pense qu’il n’est pas utile de rappeler le contexte géopolitique excessivement compliqué et très incertain que nous traversons. Dans ce contexte, il est évident que renforcer davantage la défense européenne est essentiel. Cette défense européenne doit notamment être davantage respectée au sein de l'OTAN.

  Deux éléments m'apparaissent complètement essentiels. Le premier, c'est renforcer nos capacités opérationnelles dans le cadre d'une meilleure collaboration en matière de défense européenne. Le deuxième – je sais que vous y êtes particulièrement attentif et je m'en réjouis –, c'est solidifier notre industrie de défense, qui est essentielle. On se rend compte aujourd'hui que dans l'augmentation massive des budgets en matière de défense, trop de budgets partent hors de l'Union européenne. C'est inacceptable. Je sais que nous partageons cette inquiétude.

  Aujourd'hui, il y a une véritable urgence à sortir d'une forme de naïveté qui a fait que, ces dernières années, investir dans l'industrie de défense, soutenir l'industrie de défense, c'était mal. Toute une série d'obstacles au soutien de cette industrie ont été mis en place, à la fois juridiques mais aussi financiers.

  J’ai constaté avec beaucoup de plaisir qu'au-delà d'être un ministre de la Défense, vous êtes aussi un ministre de l'Économie de la défense. Nous en avons clairement besoin. C’est avec beaucoup de plaisir que j'ai vu que vous faisiez le tour des Régions. Dans le contexte institutionnel compliqué de la Belgique, il est clair que c'est la mobilisation de l'ensemble des acteurs belges, au sein de la mobilisation de l'ensemble des acteurs européens, qui est essentielle. Je tiens à vous remercier et à vous féliciter pour cela. Je pense que l'effort doit continuer.

  Monsieur le ministre, j’ai quelques questions. D’abord, par rapport à l’importance de l'autonomie stratégique, que contiendront ces accords de coopération avec les Régions?

  Comment comptez-vous augmenter les acquisitions européennes en matière de défense afin d'augmenter cette autonomie stratégique? Comment comptez-vous également – et c'est important – réduire les freins actuels au développement, au soutien, à l'émancipation de cette industrie de défense? Et enfin, comment envisagez-vous (…)

  Kristien Verbelen:

  Mijnheer de minister, het versterken van onze defensie is vandaag een topprioriteit. Gezien de geopolitieke situatie – we hebben het hier vandaag al gehoord – is strategische autonomie op het vlak van industrie en productie cruciaal. Uit uw verklaringen en uit het regeerakkoord blijkt dat we, in theorie, op dezelfde golflengte zitten wat dat betreft.

  Mijn vraag is iets concreter. U sprak over de site van Audi Brussel als mogelijke locatie voor defensieproductie. Hebt u al een concreter beeld van wat daar precies allemaal kan gebeuren? Misschien hebt u wel interessante contacten gelegd op de Veiligheidsconferentie van München.

  De vraag rijst ook hoe die defensiecontracten dan zullen worden verdeeld tussen de deelstaten. De Vlaamse veiligheids- en defensiesector is veelbelovend. Zullen de Vlaamse bedrijven kunnen rekenen op een eerlijke kans? We willen immers niet hebben dat alles naar FN Herstal of naar buitenlandse groepen zou gaan.

  Ook uw voorstel om militaire domeinen via concessies toe te wijzen, roept vragen op. Zou het niet beter zijn om die sites om te vormen naar productiecentra voor wapens, munitie en dualusetechnologie, zowel voor civiel als voor militair gebruik? Hoe ziet u daar dan de verdeling tussen de deelstaten? Hoe garandeert u dat die plannen niet botsen met de Europese regelgeving inzake staatssteun en concurrentie?

  Mijnheer de minister, uw plannen klinken allemaal heel ambitieus, maar zijn ze ook praktisch, economisch en juridisch haalbaar?

  Theo Francken:

  Mijnheer de voorzitter, geachte Kamerleden, bedankt voor uw vragen.

  La situation géopolitique est plus tendue que jamais elle ne l'a été depuis la guerre froide. Cela nous oblige à nous réarmer et à développer notre résilience. Cela nécessite également que nous ayons une industrie de défense performante. La Belgique dispose d'excellentes entreprises de défense.

  Zowel in Vlaanderen als in Wallonië en in Brussel.

  Elles peuvent relever ce défi, j'en suis sûr! Elles peuvent saisir les opportunités qui se présentent. En termes de qualité, nos entreprises peuvent rivaliser avec les meilleures. Mais ces entreprises manquent de moyens pour produire à plus grande échelle. Nous avons trop de fragmentation. Il faudra donc changer cela. Nos entreprises doivent être capables d'offrir du volume; augmenter la production est essentiel pour saisir les opportunités.

  À cet égard, les autorités régionales jouent un rôle clé. Ce virage ne pourra réussir que si elles facilitent au maximum cette mise à l'échelle. Je les invite à mener une politique plus souple en matière de permis de construire, de permis environnementaux et de permis d'exportation; à abolir des réglementations et des charges administratives; et à aider les entreprises dans la recherche de terrains pour des usines et des facilités de production.

  Dans ce cadre, j'ai rendu visite hier au gouvernement wallon à Namur. La Wallonie possède une industrie d'armement importante, ce qui présente un atout pour tout le pays. Le gouvernement wallon nous a promis de faire tout son possible pour faire de ce défi une réussite pour les entreprises wallonnes et pour tous les Wallons.

  Concernant les accords de coopération, j'ai l'intention d'avoir un officier de liaison de la Défense au sein du cabinet du ministre-président. Nous travaillerons en vue d'aboutir à cet accord de coopération pour la fin de l'été de cette année.

  Dames en heren, gelijkaardige gesprekken heb ik ondertussen ook gevoerd met de Vlaamse minister-president, de heer Diependaele, die me eveneens zijn volle samenwerking aanbood om de kansen die er zijn te benutten.

  Wanneer zal onze missie geslaagd zijn? Wanneer we de productie zelf maximaal in België, in Vlaanderen, in Wallonië en in Brussel kunnen behouden. Dat wordt niet gemakkelijk. Er gaat vandaag veel aandacht en veel geld naar de Amerikaanse wapenindustrie, maar ook binnen Europa is er een zeer sterke concurrentie. Die concurrentie is bikkelhard. Andere Europese lidstaten willen ook een maximale economische return van hun investeringen in defensie en zullen ons daarbij geen cadeaus doen. Laten we vooral niet naïef zijn.

  Dames en heren, er staat veel op het spel in dit dossier. We hebben hierbij bijzonder veel te winnen. Er komen voor miljarden euro's aan Europese defensiefondsen aan, zowel in productie als in technologische innovatie. We hebben evenwel ook veel te verliezen, mochten we die trein missen. Onze bedrijven moeten daarom op de afspraak zijn. Zowel de federale regering als de deelstaatregeringen moeten hen daarbij maximaal ondersteunen. Ik heb VOKA ontmoet deze week. Ik zal verder ook overleggen met alle werkgeversfederaties, om dit op scherp te zetten.

  Tot slot, het klopt dat ik actief bekijk hoe we de site van Audi Vorst kunnen inschakelen in defensieverband. Er lopen inderdaad gesprekken. Er zijn gesprekken geweest in München, maar ook op andere plaatsen. Indien we er op deze manier kunnen voor zorgen dat een deel van de tewerkstelling gevrijwaard wordt en dat de site opnieuw een stabiele toekomst krijgt, zal dat een grote meerwaarde hebben. Meer details kan ik u nu echter nog niet geven.

  Voorzitter:

  Perfect binnen de tijd, mijnheer de minister. Gelukkig kwamen er geen details.

  Mathieu Michel:

  Merci beaucoup pour votre réponse, monsieur le ministre. Sophie Wilmès disait il y a quelques jours que si nous voulons éviter la guerre, il faut être capables de montrer que nous pourrions la gagner. Pour être capables de la gagner, plus que jamais, l'Europe doit pouvoir compter sur elle-même et certainement sur chacun d'entre nous.

  Dans ce contexte, l'énergie et la motivation de chacun seront essentielles, les vôtres comprises, monsieur le ministre. Nous devons évidemment nourrir ce partenariat essentiel en matière de défense européenne, mais nous devons absolument, comme vous le suggérez aujourd'hui, renforcer cette industrie de défense, c'est-à-dire activer nos leviers. Vous avez évoqué les leviers régionaux. Je pense que les leviers fédéraux, notamment au niveau de la SFPI pour les investissements stratégiques, sont essentiels. Aujourd'hui, l'Europe a véritablement rendez-vous avec son histoire. Chacun de nous a véritablement l'obligation d'être à la hauteur de ce rendez-vous.

  Kristien Verbelen:

  Mijnheer de minister, ook wij zien de voordelen van een sterke defensie-industrie in Europa. Jobs, innovatie, strategische autonomie, wie kan daar tegen zijn? Wat voor ons voorop moet staan, is dat de deelstaten ook inspraak krijgen en voldoende betrokken worden. Als de laatste weken iets duidelijk geworden is, dan is het wel dat Europa ook op het vlak van defensie-industrie zijn eigen boontjes zal moeten doppen en dat we onze afhankelijkheid van de Verenigde Staten waar mogelijk moeten herbekijken. In ieder geval staan nog heel wat vragen open over de praktische uitrol na uw aankondigingen. Dat zal dan ook een heel belangrijk debat vormen in de komende jaren. Het Vlaams Belang zal ook op dat vlak de vinger aan de pols blijven houden en erover waken dat Vlaanderen ook zijn deel krijgt.

• Vraag: De impact van de nettarieven op de energiefactuur (Q56000473P)

  Vraag: De verhoging van de energietarieven (Q56000486P)

  klimaat, energie en landbouw

  De impact van de nettarieven op de energiefactuur
  De verhoging van de energietarieven
  Energiekosten, net- en energietarieven impact op factuur summaryExplanation

  Gesteld door

  VB Kurt Ravyts
  PVDA-PTB Roberto D'Amico
  

  Beantwoord door

  MR Mathieu Bihet (Minister van Energie)
  

  op 27 februari 2025

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Kurt Ravyts (Vlaams Belang) wijst op recordhoge energiefacturen door gestegen nettarieven, falend industriebeleid en exploderende netinvesteringen (o.a. Ventilus), en bekritiseert dat de regering de lasten niet deelt met algemene middelen, terwijl Roberto D’Amico (PTB) de stijgende energiekosten direct linkt aan hoge belastingen, marktspeculatie en winsten van ENGIE (4 miljard in 2023) en eist prijscontroles en lagere accijnzen. Minister Bihet (MR) benadrukt dat betaalbare energie een topprioriteit is via een mix van kernenergie en hernieuwbaar, maar erkent dat netinvesteringen onvermijdelijk zijn en de CREG de tarieven bepaalt, zonder concrete toezeggingen over accijnsverlaging of prijsplafonds. Beide oppositieleiders beschuldigen de regering ervan de energietransitie op burgers af te wentelen en het marktmodel ongewijzigd te laten, terwijl Bihet de focus legt op langetermijnkostendaling zonder directe maatregelen tegen de huidige prijsstijgingen.

  Kurt Ravyts:

  Zowel de stroom- als de gasfactuur is deze maand naar het hoogste niveau in meer dan een jaar tijd gestegen. De energieprijzen zitten trouwens al vier maanden in de lift. Daar zijn meerdere redenen voor, maar voor elektriciteit zijn het toch vooral de sterk gestegen nettarieven die de factuur de hoogte injagen. Een doorsneegezin betaalt in 2025 al gemiddeld 483 euro om stroom tot in de woning te krijgen, wat 120 euro, of een derde meer dan vorig jaar is.

  Ondertussen is ook al enige tijd duidelijk dat de Europese en dus ook Belgische industrie naar het leven wordt gestaan door de dubbele schok van de energietransitie met haar hoge energieprijzen en de geopolitieke realiteit. Ook na de presentatie van de Clean Industrial Deal blijft de industrie met vragen zitten. Moet ik het voorbeeld van ArcelorMittal geven? De eerste minister heeft dat alvast niet gegeven.

  Gisteren stelde netbeheerder Elia een stand van zaken rond het netversterkingsplan Ventilus voor. De kostprijs bedroeg drie jaar geleden 1,6 miljard euro voor Ventilus en Boucle du Hainaut samen. Bij Elia geeft men echter aan dat die cijfers intussen allang achterhaald zijn en dat het kostenplaatje, ook al gaat het om wisselstroom, veel groter zal zijn. Voeg daar nog eens de kostprijs van het compensatiebeleid en een energie-eiland light met een gewijzigd concept aan toe. Elia zal die kosten doorrekenen in de transmissienettarieven en dus in de eindfactuur.

  Hoe zal deze regering de grote impact van de investeringen in het transmissienet op de federale nettarieven en dus de eindfactuur kunnen voorkomen? Minister Bihet, is men bereid – dat is de kernvraag – om ook een gedeelte naar de algemene middelen af te leiden?

  Roberto D'Amico:

  Monsieur le ministre, les prix de l'énergie augmentent. Ils n'ont jamais été aussi élevés depuis plus d'un an. Les gens dépensent de plus en plus pour leur électricité et leur gaz et doivent donc couper dans d'autres dépenses. Savez-vous ce que cela veut dire, monsieur le ministre? Eh bien, les Belges vont sabrer d'abord dans leurs soins de santé. Ils vont moins consommer et ils vont se priver. Et, résultat des courses, c'est l'économie tout entière qui est ralentie.

  Pendant la campagne, j'ai entendu le MR dire qu'il était opposé aux taxes. Et donc, naturellement, je pensais que vous alliez diminuer les taxes sur la facture d'énergie. Mais non, rien n'est prévu dans votre accord de gouvernement. Votre parti avait décidé d'augmenter les accises sur la facture d'énergie avec la Vivaldi. Et, aujourd'hui, avec l'Arizona, vous ne revenez pas sur cette décision. Aujourd'hui, on paie plus de taxes sur notre facture d'énergie qu'il y a cinq ans.

  Vous dites que vous êtes contre les taxes. Mais vous vous servez de la facture d'énergie comme deuxième feuille d'impôt. Vous n'avez tiré aucune leçon de la crise. Il y a une instabilité des prix parce qu'il n'y a pas de contrôle public. On n'a pas attaqué les vraies causes de la crise énergétique. Les vraies causes, ce sont le marché et la spéculation qui font exploser nos factures. C'est à cause de cela que les prix de l'énergie changent tout le temps et qu'ils sont en hausse aujourd'hui.

  Il n'y a d'ailleurs pas que nos factures qui augmentent. Il y a aussi les bénéfices d'ENGIE. Plus de quatre milliards l'année passée! Quatre milliards, ce n'est pas rien! Et donc, comme je vous le disais, monsieur le ministre, il faut un contrôle public de l'énergie et des prix.

  Monsieur le ministre, je vais vous poser deux questions précises. Comptez-vous diminuer les accises sur la facture d'énergie? Je vous demande de répondre simplement par oui ou non. Contrôlerez-vous et bloquerez-vous les prix de l'énergie pour éviter de nouvelles augmentations?

  Mathieu Bihet:

  Ik dank de twee parlementsleden voor hun vraag. Het gaat om een onderwerp dat onze volle aandacht verdient. De kwestie van de energieprijzen is voor ons een topprioriteit, omdat die een directe impact op de koopkracht van de gezinnen hebben, maar ook op de competitiviteit van onze bedrijven.

  L'accord de gouvernement traduit cette volonté de placer la facture d'énergie au cœur de la politique énergétique, avec un mix énergétique composé de trois piliers, comme vous m'avez entendu le dire régulièrement: la sécurité d'approvisionnement, la durabilité – donc, une énergie bas carbone – et le coût abordable de la facture. Un sous-chapitre est, du reste, consacré à ce dernier point, car l'accord de gouvernement vise une énergie moins chère, décarbonée et accessible.

  Ik herinner de parlementsleden eraan dat de nettarieven een onderdeel van de eindfactuur van de consumenten zijn en dat de tarieven bovendien een exclusieve bevoegdheid van de federale regulator zijn. Om de kosten van de eindfactuur te beheersen, moeten we de totale kosten van het energiesysteem beheersen.

  Pour ce faire, nous devons pouvoir mener une transition énergétique qui évolue rapidement vers la neutralité carbone, tout en étant la moins chère possible. Il n'y a pas de miracle: un système énergétique peu efficace a pour conséquence une facture élevée pour le consommateur. Du point de vue des compétences fédérales, cela veut principalement dire que les outils de production et les infrastructures de transport doivent répondre à cet impératif. C'est la responsabilité du nouveau gouvernement, qui met en œuvre un mix énergétique marchant sur deux jambes – le nucléaire et le renouvelable –, mais qui reprend également la main sur les réseaux d'énergie.

  Concernant le réseau, nous sommes conscients de la nécessité des investissements afin de pouvoir électrifier une partie de nos usages. La hausse des tarifs du transport de l'électricité depuis cette année, qui relève de la compétence de la CREG, traduit cette réalité. Pour autant, je pense qu'il faut, au plus vite, prendre des mesures pour limiter les impacts négatifs sur les ménages, mais aussi sur les entreprises. Les investissements dans le réseau ne doivent se faire qu'en gardant à l'esprit l'objectif d'une baisse à terme de la facture énergétique du consommateur.

  Met de realiteit van de energiefactuur voor burgers en bedrijven in het achterhoofd moeten we eind maart een beslissing nemen over het energie-eiland. Zoals ik al zei, wordt in het regeerakkoord een groot deel gewijd aan de betaalbaarheid van energie.

  Een ander, voor mij belangrijk, dossier is de competitiviteit van bedrijven. Daarom analyseer ik ook de bestaande voorstellen rond de energienorm en zal ik snel maatregelen nemen.

  Kurt Ravyts:

  Mijnheer de minister, we weten allemaal dat de tariefbevoegdheid bij de CREG ligt, maar u mag zich daar niet achter verschuilen. We weten ook allemaal bij wie de groene factuur uiteindelijk zal belanden. Zelfs wanneer Europa mee investeert in grensoverschrijdende energienetwerken, zullen het de burgers en bedrijven zijn die de energietransitie moeten ophoesten.

  Het ecorealisme van de N-VA is, nu ze de leiding neemt over de regering, verdwenen als sneeuw voor de zon. De premier heeft voor de verkiezingen van mei 2019 – een hele tijd geleden – gezegd dat de energietransitie hoe dan ook met een grote factuur komt en dat energie nooit meer goedkoop zal zijn. We zouden ons daar allemaal bij moeten neerleggen.

  Wel, wij van het Vlaams Belang leggen ons daar niet bij neer. We weten dat we alvast niet op de steun van de huidige regering moeten rekenen, want ook die sluit zich naadloos aan bij het Europese klimaat- en energiebeleid.

  Roberto D'Amico:

  Merci, monsieur le ministre, pour vos réponses. Cependant, je n'ai pas obtenu de réponse aux deux questions précises que j'ai posées. Allez-vous baisser les accises sur les factures de tous les Belges? Je n'ai pas entendu votre réponse. Allez-vous contrôler les prix de l'énergie? Je n'ai toujours pas entendu la réponse. J'en conclus qu'avec le MR les factures seront beaucoup plus chères. Mais je vous ai quand même entendu parler du mix énergétique nucléaire. Et que voit-on aujourd'hui dans la presse? On voit qu'ENGIE a fait 1,5 milliard d'euros de bénéfices en 2024, rien que sur le nucléaire. J'avais photocopié l'article. (M. D'Amico montre le document) Pourquoi les prix de l'énergie sont-ils donc aussi élevés? C'est simplement pour alimenter les actionnaires d'ENGIE.

Voorstellen

De voorstellen en wetsontwerpen die besproken werden tijdens deze vergadering en de bijbehorende stemmingen.

• Voorstel: Voorstel van resolutie betreffende de situatie in het oosten van de DR Congo

  Voorstel van resolutie betreffende de situatie in het oosten van de DR Congo

  Ingediend door

  unknown Commission/Commissie (AUTEUR)
  

  11 stemmingen

  Stemming over amendement nr. 4 van Nabil Boukili tot weglating van considerans JJ. (742/3)

  24.6%

  61.9%

  13.4%

  yes (33) no (83) abstain (18)

  totalVotes: 134/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Stemming over amendement nr. 5 van Ellen Samyn cs op considerans R. (742/3)

  13.4%

  86.6%

  yes (18) no (116) abstain (0)

  totalVotes: 134/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Stemming over amendement nr. 6 van Ellen Samyn cs op considerans V. (742/3)

  13.4%

  86.6%

  yes (18) no (116) abstain (0)

  totalVotes: 134/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Stemming over amendement nr. 7 van Ellen Samyn cs op verzoek 2. (742/3)

  13.4%

  86.6%

  yes (18) no (116) abstain (0)

  totalVotes: 134/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Stemming over amendement nr. 8 van Ellen Samyn cs op verzoek 3.8. (742/3)

  13.4%

  86.6%

  yes (18) no (116) abstain (0)

  totalVotes: 134/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Stemming over amendement nr. 1 van Kjell Vander Elst tot invoeging van een verzoek 3.13/1(n) (742/3)

  18.7%

  81.3%

  yes (25) no (109) abstain (0)

  totalVotes: 134/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Stemming over amendement nr. 2 van Kjell Vander Elst tot invoeging van een verzoek 3.13/2(n) (742/3)

  24.6%

  75.4%

  yes (33) no (101) abstain (0)

  totalVotes: 134/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Stemming over amendement nr. 3 van Kjell Vander Elst tot invoeging van een verzoek 3.13/3(n) (742/3)

  18.7%

  75.4%

  6.0%

  yes (25) no (101) abstain (8)

  totalVotes: 134/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Stemming over amendement nr. 9 van Ellen Samyn cs op verzoek 3.14.2 (742/3)

  13.4%

  86.6%

  yes (18) no (116) abstain (0)

  totalVotes: 134/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Stemming over amendement nr. 10 van Ellen Samyn cs op verzoek 3.14.4 (742/3)

  13.4%

  86.6%

  yes (18) no (116) abstain (0)

  totalVotes: 134/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Geheel van het voorstel van resolutie betreffende de situatie in het oosten van de DR Congo (742/2)

  100.0%

  yes (134) no (0) abstain (0)

  totalVotes: 134/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Bekijk dossier 742

• Voorstel: Wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 15 december 1980 betreffende de toegang tot het grondgebied, het verblijf, de vestiging en de verwijdering van vreemdelingen, wat het invoeren van een extern asielbeleid betreft

  }

  Wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 15 december 1980 betreffende de toegang tot het grondgebied, het verblijf, de vestiging en de verwijdering van vreemdelingen, wat het invoeren van een extern asielbeleid betreft

  Ingediend door

  VB Francesca Van Belleghem
  VB Barbara Pas
  VB Ortwin Depoortere
  VB Frank Troosters
  VB Sam Van Rooy
  VB Werner Somers
  

  1 stemming

  Voorstel tot verwerping door de commissie voor Binnenlandse Zaken, Veiligheid, Migratie en Bestuurszaken van het wetsvoorstel tot wijziging van de wet van 15 december 1980 betreffende de toegang tot het grondgebied, het verblijf, de vestiging en de verwijdering van vreemdelingen, wat het invoeren van een extern asielbeleid betreft (480/1-2)

  82.6%

  17.4%

  yes (109) no (23) abstain (0)

  totalVotes: 132/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Bekijk dossier 480

Mededelingen

• Federale Deontologische Commissie – Benoeming van een Franstalig lid voor de categorie 'voormalige leden Kamer/Senaat' – Ingediende kandidatuur

• Nationale Evaluatiecommissie zwangerschapsafbreking – Voordracht van een plaatsvervangend lid

• Inoverwegingnemingen

Stemmingen

De voorstellen en wetsontwerpen die besproken werden tijdens deze vergadering en de bijbehorende stemmingen.

Moties ingediend tot besluit van de interpellatie van mevrouw Barbara Pas over 'het buitenspel zetten van de Brusselse Vlamingen bij de Brusselse regeringsvorming'

73.1%

22.4%

4.5%

yes (98) no (30) abstain (6)

totalVotes: 134/150

Bekijk stemmingsdetails

Moties ingediend tot besluit van de interpellatie van mevrouw Marijke Dillen over 'de (stopzetting van de) uitvoering van de korte gevangenisstraffen'

72.4%

26.9%

0.7%

yes (97) no (36) abstain (1)

totalVotes: 134/150

Bekijk stemmingsdetails

Gewijzigd huishoudelijk reglement van de Centrale Toezichtsraad voor het Gevangeniswezen (717/1)

100.0%

yes (134) no (0) abstain (0)

totalVotes: 134/150

Bekijk stemmingsdetails

Vorige vergaderingen