Verslag plenaire vergadering 26 maart 2026 (14h15)

Mondelinge vragen

De vragen die gesteld werden tijdens deze vergadering.

• Vraag: De onenigheid in de regering (Q56001538P)

  Vraag: De onenigheid in de regering (Q56001542P)

  Vraag: De onenigheid in de regering (Q56001548P)

  Vraag: De talloze onoverkomelijke splijtzwammen in de regering (Q56001549P)

  Vraag: De onenigheid in de regering (Q56001550P)

  De onenigheid in de regering
  De onenigheid in de regering
  De onenigheid in de regering
  De talloze onoverkomelijke splijtzwammen in de regering
  De onenigheid in de regering
  Politieke conflicten binnen de regering summaryExplanation

  Gesteld door

  PVDA-PTB Raoul Hedebouw
  Anders. Kjell Vander Elst
  VB Barbara Pas
  Ecolo-Groen Sarah Schlitz
  PS Patrick Prévot
  

  Beantwoord door

  N-VA Bart De Wever (Eerste minister)
  

  op 26 maart 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  De oppositie bekritiseert premier De Wever scherp voor stilstand, gebrek aan koopkrachtmaatregelen en interne regeringsruzie, met name over exploderende energieprijzen (geen accijnsverlaging, terwijl andere EU-landen wel ingrijpen), uitgestelde hervormingen (pensioenen, index, btw) en een groeiend begrotingstekort (41 miljard tegen 2031 volgens kritici). De Wever verdedigt zijn bezuinigingskoers als noodzakelijk om het "zinkend schip" van voorgangers te herstellen, wijst op structurele hervormingen (arbeidsmarkt, fiscaliteit) en stelt dat uitstel geen falen is, maar voorzichtigheid in onzekere tijden (oorlog, energiecrisis). Oppositieleiders zoals Hedebouw (PTB) en Pas (Vlaams Belang) noemen zijn ultraliberale houding ("geen cadeaus, markt bepaalt prijzen") onmenselijk, terwijl Schlitz (Ecolo) en Prévot (PS) hem onbekwaamheid verwijten: "geen strategie, alleen conflicten en belastingen op burgers". De Wever kaatst terug dat vorige regeringen (Vivaldi) het tekort verergerden en dat zijn pijnlijke keuzes onvermijdelijk zijn, maar biedt geen concrete oplossingen voor de acute koopkrachtcrisis.

  Raoul Hedebouw:

  Mijnheer de premier, u zit met een groot probleem, een probleem dat steeds groter wordt. U zegt altijd dat de sociale beweging geen invloed heeft op uw beleid, maar sinds 12 maart en die 100.000 betogers wordt er niet veel vooruitgang meer geboekt door deze regering. Alles blijft steken. De accijnsverhoging wordt uitgesteld, de discussie over de centenindex wordt uitgesteld en ook de pensioenhervorming wordt een beetje uitgesteld. Het gaat alle kanten uit en er is geen eensgezindheid meer. Wat betreft de oorlog in Iran, u en minister Francken zijn voorstander van het leveren van wapens aan Saoedi-Arabië, terwijl Sammy Mahdi tegen is. Wie heeft er nu gelijk? We weten het niet meer.

  Ik hoor hier vaak zeggen dat er iets moet gebeuren wat betreft de energieprijzen, maar ik hoor u dan zeggen dat we niets gaan doen en dat we geen cadeaus kunnen geven. U zit met problemen die steeds groter worden en dat terwijl de noden van de mensen zo groot zijn. De mensen moeten steeds meer betalen voor benzine en zelfs meer dan 2 euro voor diesel. Het wordt onbetaalbaar en wat zegt u, mijnheer de eerste minister? Ik zal geen cadeaus geven.

  Dat zijn geen cadeaus, de mensen kunnen het gewoon niet betalen. Wij dachten dat het beleid zou worden aangepast, maar dat is niet het geval. Ik zal u zeggen waarom u een probleem hebt, mijnheer de eerste minister. Omdat er in de samenleving geen draagvlak bestaat voor al uw maatregelen. Dat is geen toeval. Kijk naar de betoging van 12 maart. Wat is uw probleem? Vooruit, cd&v en zelfs de MR komen bij u aankloppen en zeggen dat het zo niet verder kan. Vooruit krijgt duizenden mails van burgers die zeggen dat ze voor Vooruit hebben gestemd, maar nu toch tot 67 jaar zullen moeten werken, terwijl ze daar niet voor gestemd hebben. Mensen zeggen dat ze voor cd&v hebben gestemd, maar dat ze nu nog meer accijnzen zullen moeten betalen, terwijl ze daar niet voor gestemd hebben. Dat is het grote probleem.

  Mijn vraag is dus duidelijk. Gaat u een ander beleid voeren of gaat u dieper de afgrond ingaan?

  Kjell Vander Elst:

  Mijnheer de premier, is er eigenlijk nog iets waar deze regering-De Wever het wel over eens is? Dat zijn niet mijn woorden, maar die van Bart Eeckhout, journalist bij De Morgen , begin deze week. Uw ploeg rolt al vechtend over straat. Het maakt niet uit of het over het binnenland of het buitenland gaat, de conclusie is dezelfde: ruzie, discussie en gekibbel. U staat ernaar te kijken, u wacht af en ondertussen staat dit land stil.

  Bedrijven slaken een noodkreet over de loonkost. Misschien moet daar iets aan gebeuren. Conner Rousseau zegt: no fucking way. De begrotingscontrole: even vijf miljard euro zoeken. Daar gaan we nu niet aan beginnen. Dat is blijkbaar niet zo dringend. Dat kan wachten tot de zomer. Uw btw-hervorming is een btw-kameel geworden en verdwijnt in de vuilbak. Het enige wat in dit Parlement wel vooruitgaat, het meerwaardemonster, is ondertussen bijna gerealiseerd, de enige taks die in dit land nog niet bestond.

  Mijnheer de premier, ik stond hier twee weken geleden ook. Toen hebt u een mooie politieke analyse over het verleden gemaakt. Doe ons een plezier en probeer eens geen politieke analyse te maken over het verleden. Kom hier met concrete antwoorden. We zijn bijna twee jaar na de verkiezingen. U bent meer dan een jaar premier. Het land, de wereld, staat letterlijk in de fik. Uw antwoord is altijd stilstand en uitstel.

  Mijnheer de premier, wanneer gaat u die stilstand doorbreken?

  Barbara Pas:

  De regering-De Wever is met alles te laat en alles rammelt aan alle kanten. Van echt budgettair orde op zaken stellen, zijnde de bestaansreden van uw regering, is al lang geen sprake meer. Uw begrotingstekort behoort tot de grootste van Europa. De ethische dossiers zitten vast. Van de weinige communautaire kruimels in uw regeerakkoord, mijnheer de premier, komt ook niets in huis. De commissievergadering in de Senaat om het te hebben over de afschaffing daarvan, is al drie keer op rij uitgesteld of afgelast omdat de MR dwarsligt. Een regeringspartij, Les Engagés, heeft zelfs een juridische procedure aangespannen tegen het beleid van een minister uit haar eigen regering.

  Eerlijk is eerlijk, over sommige zaken is de regering het wel eens, over politieke benoemingen bijvoorbeeld, zelfs van figuren die via Dexia de belastingbetaler miljarden euro hebben gekost, zoals een Axel Miller. Ik was destijds lid van de onderzoekscommissie-Fortis en van de bijzondere bankencommissie. Ik heb toen de N-VA horen pleiten voor de vervolging van die man. Zal Jambon hem nu officieel benoemen als voorzitter van de Federale Participatie- en Investeringsmaatschappij? Zal hij de middelvinger opsteken naar de belastingbetaler of zult u daarover eindelijk zelf eens voor onenigheid zorgen?

  Waar de regering het ook over eens is, is dat ze niets zal doen aan de exploderende brandstofprijzen en energieprijzen. Via de programmawet wilt u de accijnzen op stookolie, gas en zelfs de prijzen aan de pomp nog verder verhogen.

  Mijnheer de premier, Italië, Hongarije, Duitsland, Frankrijk, Oostenrijk, Griekenland en Portugal hebben allemaal, al dan niet tijdelijk, maatregelen genomen om de prijzen aan de pomp niet te laten exploderen. Wanneer volgt u?

  Sarah Schlitz:

  Monsieur le premier ministre, vu de là où nous sommes, nous avons l'impression d'assister à une mauvaise pièce de théâtre, où les cinq acteurs principaux pensent tous avoir décroché le premier rôle, où tous parlent les uns par-dessus les autres, mais personne ne connaît ses lignes et personne ne sait comment l'histoire se termine.

  Le Comité de monitoring prévoit un dérapage de 41 milliards à l'horizon de 2031 et, ça, c'est le résultat de vos décisions politiques, des effets retours totalement surestimés, des mesures farfelues sur lesquelles vous avez dû reculer, comme la TVA sur la culture, qui finalement coûte 400 millions à votre budget. Ce budget a été voté la semaine dernière, et vous devez déjà revoir votre copie. À côté de cela, vous continuez de vouloir dépenser sans compter l'argent magique, notamment pour la Défense. Pour ça, il y a toujours de l'argent. On est en pleine crise de l'énergie, et pas une seule solution n'est sur la table. Vous croisez les doigts derrière le dos, espérez que les prix ne montent pas trop et que la guerre s'arrête.

  Et puis votre méthode: pour les militaires en rue, il y a eu des petits arrangements entre amis, des marchandages sous le tapis et puis, pas de recadrage, ça passe comme ça, avec une ministre humiliée, et on continue. Vous oubliez de demander l'avis du Conseil National du Travail sur un dossier aussi important que celui de l'index et êtes obligé de reporter le vote de ce projet de loi, qui était pourtant si important et si urgent à faire adopter ici la semaine dernière. Ou encore, vous vouliez faire voter la réforme des pensions sans avoir les chiffres actualisés du Comité d'étude sur le vieillissement et donc sur l'impact de votre réforme sur la pauvreté des personnes les plus âgées dans notre pays.

  Monsieur le premier ministre, quand allez-vous reprendre le contrôle de ce gouvernement? C'est ma question.

  Patrick Prévot:

  Monsieur le premier ministre, on nous avait promis un gouvernement d'ingénieurs, on a finalement hérité d'une bande d'amateurs, d'un gouvernement qui se contredit et qui taxe tant et plus. On connaît votre technique, un jour c'est "pas de nouvelle taxe" et le lendemain, ce n'est effectivement pas une, mais une pluie de nouvelles taxes qui s'abat sur les Belges. Un jour c'est "on ne touche pas à l'index" et ensuite vous bidouillez l'indexation des pensions, puis vous mettez un double saut d'index sur la table, pardon, un saut partiel, mais double quand même. C'est scandaleux.

  Mais les Belges, monsieur le premier ministre, ne sont pas dupes, ils comprennent et ils voient que vous vous disputez tant et plus. Et ils savent aussi qu'à chaque fois que vous êtes d'accord, c'est pour faire payer la classe moyenne, les travailleurs et les pensionnés.

  Aujourd'hui, avec la guerre en Iran, les prix de l'énergie explosent, faire le plein devient un luxe, remplir sa cuve à mazout devient une angoisse. Et pourtant, partout en Europe, on protège les ménages, les travailleurs, les indépendants, les agriculteurs et même les transporteurs.

  Et vous, vous attendez que ça passe. Pire, vous décidez d'augmenter les taxes sur l'énergie, ce qui est indécent. Et pendant que les Belges serrent la ceinture, vous continuez à creuser le déficit. Car aujourd'hui, vous devez trouver 5 milliards d'euros, mais la question est "comment".

  Quand j'entends votre patron, le patron des patrons flamands, réclamer à corps et à cri un saut d'index complet, évidemment, monsieur le premier ministre, je m'inquiète. Et je m'inquiète parce que vous l'avez déjà fait, avec le gouvernement Michel, et avec les libéraux. Un saut d'index n'est pas technique, mais concret. Un saut d'index est une baisse de salaire, une baisse de pension, bref, une baisse de pouvoir d'achat.

  Monsieur le premier ministre, vous devriez être aux côtés des ménages et des entreprises, mais vous ne faites rien.

  Vous commentez beaucoup, mais vous n'agissez pas. Alors je n'aurai qu'une seule question. Combien de temps encore les Belges devront-ils payer le prix d'un gouvernement brutal, sans cap et sans boussole?

  Voorzitter:

  Cinq questions donnent cinq minutes au premier ministre pour répondre.

  Bart De Wever:

  Chers collègues, merci pour vos questions. Le devoir de l'opposition est de s'opposer, mais il n'est pas toujours évident de voir où vous voulez en venir. Une semaine, je vous entends dire que tout va beaucoup trop vite, que c'est beaucoup trop dur, que les citoyens ne peuvent plus suivre, qu'ils sont dans les rues, etc. La semaine suivante, tout va trop lentement, tout est bloqué et le gouvernement est à la traîne.

  Il est vrai que le gouvernement doit faire des choix, mais l'opposition devrait faire pareil. Il faut choisir; sinon, c'est aussi une mauvaise pièce de théâtre.

  La vérité, c'est qu'un an après l'entrée en fonction de ce gouvernement, nos trajectoires budgétaires se différencient clairement de celles de la Vivaldi.

  (Brouhaha).

  Oui, c’est la vérité qui blesse! Je le sais. À politique inchangée, avec le précédent gouvernement, nous aurions été tout droit vers un déficit de 6 % en 2029, et cela sans même tenir compte des dépenses supplémentaires en matière de défense, qui étaient pourtant inévitables. Certains semblent l'avoir oublié, ou avoir même une passion pour l'oubli.

  Nous sommes en train de remonter la pente, lentement mais sûrement. La négligence de mes prédécesseurs pour les finances publiques a creusé un véritable gouffre. Le sommet est encore dans la brume et il nous reste une ascension importante à accomplir; mais ce gouvernement a au moins le mérite d'entamer cette montée.

  Le rapport du Comité de monitoring indique que la trajectoire est claire. La crise au Moyen-Orient apporte toutefois de nouveaux nuages sombres. Son impact à long terme sur le budget et sur notre marché de l'énergie est encore incertain. Le gouvernement suit néanmoins cela de très près.

  Het is nu echter niet het moment om enorme uitgaven te beloven. Daar is immers geen marge voor. Bovendien is dat volgens alle experts contraproductief. Tailored, targeted, temporary : dat is de raad van de Europese Unie en die zoek ik ook te volgen.

  Mijnheer de voorzitter, ik kan mijn spreektijd niet helemaal doorgronden.

  Voorzitter:

  U krijgt tot min 3 minuten.

  Bart De Wever:

  Oké. Dat is een beetje zoals de begroting. Zo werd die nagelaten, als een zinkend schip, vol gaten. Ik ben inderdaad de kapitein van een zinkend schip. Ik ben mij daar terdege van bewust. Zo hebt u dit schip nagelaten, vol gaten.

  Geachte Kamerleden, de wereldomstandigheden zijn ook niet bepaald gunstig. Er is de oorlog in Iran. Over onze positie daarover heb ik veel gehoord, maar eigenlijk die is helder. Ik heb die in de commissie en in de pers uitgebreid toegelicht. Het zal zeker waar zijn dat er in alle partijen van dit halfrond heel verschillende meningen bestaan, maar dat is eerlijk gezegd niet mijn zaak. De regering moet vooral het hoofd koel houden op woelige baren en dag per dag de situatie in het Midden-Oosten opvolgen om vervolgens te beslissen welke rol wij in gebeurlijk geval kunnen en moeten opnemen.

  Ook over de sociaal-economische hervormingen zijn veel vragen gesteld en ik hoor daarin een lichte ironie. Ik daag u uit, mijnheer Hedebouw en anderen, om een regering te vinden die deze eeuw zoveel noodzakelijke, structurele en fundamentele hervormingen heeft doorgevoerd in de arbeidsmarkt, in de fiscaliteit, in de sociale zekerheid en in de gezondheidszorg als deze regering op één jaar tijd. Zo'n regering zult u niet vinden.

  Bij de vorige regeringen zijn er wel legio voorbeelden van hervormingen die de publieke financiën alleen maar verder hebben ondermijnd. Pensioenhervormingen die geld hebben gekost, tot de vorige regering toe. Ik vind dat onwaarschijnlijk. Ik hoor collega’s van Anders., de PS en Ecolo-Groen graag praten over de nood aan beslissingen, maar geef dan toe dat die beslissingen extra dringend en extra zwaar zijn geworden omdat wij het puin moeten ruimen dat u hebt nagelaten.

  Ik denk ook aan de kernuitstap. Neem die eens voor ogen. Volgens André Berger, klimaatwetenschapper, is dat de grootste vergissing die u kon maken, maar u hebt dat toch gedaan. Over energieonzekerheid zou u met het schaamrood op de wangen moeten zwijgen.

  In die omstandigheden moeten wij onze verantwoordelijkheid opnemen als regering. Wij proberen dat te doen in zeer moeilijke omstandigheden. Het is niet gemakkelijk. De komende tijd zullen wij aan de bak moeten om nog moeilijke beslissingen te nemen. Daar sta ik alleszins voor. Ik zie dat als mijn opdracht, de opdracht om dit land eindelijk als een goede huisvader beheren.

  Raoul Hedebouw:

  Monsieur le premier ministre, je vous remercie pour votre réponse.

  Vous avez abordé beaucoup de sujets. Ce qui me frappe, c’est que vous êtes très clair en disant que vous n'allez pas intervenir sur le marché de l’énergie. Les prix seront déterminés par la loi de l’offre et de la demande. Les prix vont flamber, et pour vous ce n’est pas grave. Vous n’avez pas l’intention d’intervenir.

  Votre positon à ce sujet est forte et je ne suis pas d’accord avec vous. On ne peut pas abandonner les gens à la loi de l’offre et de la demande. Deux euros le litre, c’est impayable. Nos industries ne peuvent pas tenir le coup. Cette manière ultralibérale de voir le business ne va pas. Je trouve ces propos du premier ministre incroyables, et cela sans que personne ne bronche au sein de la majorité. On va tranquillement manger au petit restaurant à Mons. Tout le reste, c'est du blabla.

  Ten tweede, mijnheer de eerste minister, u hanteert de logica van there is no alternative . Volgens u is er geen alternatief. Dat liedje is uitgezongen, want daarmee creëert u geen beleid. Dat is het probleem van de regering: er is zogezegd geen alternatief. Er is gewoon geen hoop in uw manier van de toekomst te (…)

  Voorzitter:

  Dank u wel, mijnheer Hedebouw.

  Kjell Vander Elst:

  Mijnheer de premier, ik nam als jonge gast zitting in onze assemblee twee jaar geleden. Welnu, of we nu tot de meerderheid dan wel tot de oppositie behoren, de meesten onder ons hebben de ambitie om ons land anders en beter achter te laten voor de toekomstige generaties. U komt echter niet verder dan analyses over het verleden en het zoveelste dreigement dat u er de brui aan wilt geven. Donald Trump doet hetzelfde: veel blaffen om uiteindelijk de staart in te trekken. Dat is zeer weinig geloofwaardig.

  Het is echter vooral het bewijs dat uw ploeg niet draait. Op een moment dat onze burgers, bedrijven en industrie afzien, slaagt uw regering er enkel in om ruzie te maken en uitstel te creëren. Mijnheer de premier, het is vijf over twaalf. Stop met het circus, maak eindelijk keuzes en ga aan de slag.

  Barbara Pas:

  Mijnheer de eerste minister, de energie- en brandstofprijzen exploderen en de regering grijpt niet in. U zegt dat u geen marge hebt. Voor asiel en migratie hebt u nochtans meer dan marge genoeg. U blijft monitoren. U monitort hoe burgers die moeten tanken, het gat in de begroting aan het dichtrijden zijn. Per liter die wordt getankt, gaat meer dan 1 euro naar de staatskas.

  Schrap de geplande accijnsverhogingen en neem, net zoals in veel andere landen, maatregelen om tanken betaalbaar te houden, wat ons betreft door de accijnzen terug te brengen naar het Europese minimum. Zo beschermt u de koopkracht, zo blijft Vlaanderen aantrekkelijk voor transport en industrie en, vooral, zo stopt de overheid eindelijk met cashen op kap van de gewone Vlaming.

  Sarah Schlitz:

  Monsieur le premier ministre, je vous l’accorde, il n’est pas toujours facile de trouver sa place ou son rôle dans l’opposition quand on est face à une majorité qui se flingue toute seule. Cela se joue chaque semaine dans la presse. Les uns et les autres tentent de tirer la couverture à eux mais, au final, il n’y a pas de stratégie, il n’y a pas de cap. Ce sont les citoyens qui trinquent à la fin.

  Revenons à la réalité des chiffres, monsieur le premier ministre. La Vivaldi, c’était 17 milliards de déficit, avec des aides substantielles mises en place dans le cadre d’une crise exceptionnelle, la crise sanitaire du covid. Trois cent mille personnes sont sorties de la pauvreté. L’Arizona, c’est 41 milliards à l’horizon 2031 en raison de vos mesures.

  Vous n’avez rien mis en place pour aider les gens. Au contraire, vous soutenez vos amis, mais jamais la population, contrairement à vos promesses (…)

  Patrick Prévot:

  Monsieur le premier ministre, chaque fois que vous prenez la parole, c’est pour évoquer le passé. Ce que je regarde et ce qui m’intéresse, c’est votre passif. Les cinq milliards que vous cherchez aujourd’hui, c’est votre addition. Quand vous avez repris les commandes, le déficit était maîtrisé. Aujourd’hui, il dérape et c’est votre politique qui l’a creusé. Une politique injuste qui étouffe le pouvoir d’achat et qui ralentit l’économie.

  On sait déjà, monsieur le premier ministre, qui va payer. Ce seront les familles, les travailleurs, les entreprises et les pensionnés. Plus de taxes, moins de pouvoir d’achat. Dans ce gouvernement où tout le monde se dispute, monsieur le premier ministre, vous voulez être le leader, mais à force de gérer les conflits internes, vous en êtes devenu l'éducateur, une espèce de Pascal le Grand Frère , l’autorité en moins.

  Je suppose, monsieur le premier ministre, que vous parlez de la négligence de vos prédécesseurs. Vous évoquez très certainement le Mouvement Réformateur, qui est au pouvoir sans discontinuer depuis 27 ans.

  Voorzitter:

  Dat waren vijf vragen van de oppositie om de regering scherp te houden, en dat is een goede zaak, want een slapende garnaal wordt meegenomen door de getijden.

• Vraag: Euthanasie voor wilsonbekwamen (Q56001537P)

  Euthanasie voor wilsonbekwamen
  

  Gesteld door

  Anders. Irina De Knop
  

  Beantwoord door

  Vooruit Frank Vandenbroucke (Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid)
  

  op 26 maart 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Irina De Knop dringt aan op een spoedige aanpassing van de euthanasiewet voor dementiepatiënten, zodat zij later in hun ziekte kunnen kiezen, en bekritiseert minister Vandenbroucke en CD&V voor vertraging en "loze woorden". Vandenbroucke erkent het probleem (geïllustreerd door Lode’s hartverscheurende keuze) en bevestigt dat het regeerakkoord een aanpassing voorziet, maar wijst de verantwoordelijkheid toe aan minister Verlinden (CD&V) voor concrete stappen. De Knop betwist de oprechtheid van deze toezeggingen, stelt dat CD&V en Verlinden het dossier blokkeren, en eist dat het parlement direct over haar klaarliggende wetsvoorstel stemt. Beide partijen benadrukken de nood aan menswaardige oplossingen, maar verschillen over wie de vertraging veroorzaakt.

  Irina De Knop:

  Mijnheer de minister, ik was deze week bijzonder onder de indruk van de getuigenis van Lode en ik ben ervan overtuigd dat u dat ook was. Zijn verhaal in het VRT-programma Restaurant Misverstand toont perfect aan waarom de euthanasiewet eindelijk moet worden aangepast. Lode en vele andere mensen met dementie die willen kiezen voor euthanasie, moeten daartoe vandaag immers in een veel te vroeg stadium van hun ziekte beslissen. Ze moeten dat doen op een moment waarop ze nog voldoende levenskwaliteit hebben. Dat is onmenselijk hard. Dat is hard voor mensen zoals Lode en heel erg hard voor de mensen in hun omgeving.

  U weet dat dit eigenlijk niet nodig is. Ons wetsvoorstel werd uitvoerig besproken in de Kamer. We hebben adviezen gevraagd van alle mogelijke experts. We hebben hoorzittingen georganiseerd. Die wet is klaar om goedgekeurd te worden.

  Mijnheer de minister, u mag zich dus niet langer laten vertragen door de mensen van de cd&v en door minister Verlinden, die dit dossier op de lange baan willen schuiven. Daarvoor is het te belangrijk dat we mensen zoals Lode kunnen helpen. Ons wetsvoorstel maakt het mogelijk dat ze ook in een verder stadium van hun ziekte kunnen beslissen.

  Mijnheer de minister, wanneer zult u eindelijk de verantwoordelijkheid binnen de regering nemen en eens hard op tafel slaan? Beter nog, wanneer zult u eindelijk dit wetsontwerp voorleggen aan het Parlement, zodat we daarover in eer en geweten kunnen beslissen?

  Frank Vandenbroucke:

  Collega, de getuigenis van Lode en de keuze die hij heeft moeten maken, hebben ook mij echt geraakt. Ik citeer hem: “Te snel afscheid nemen of het risico lopen om jarenlang weg te kwijnen terwijl mijn brein verder afsterft.” Dat moet hartverscheurend geweest zijn. Lode vergeleek het tussen kiezen tussen pest en cholera. Hij zei: “Met pest of cholera was ik beter af geweest en had ik langer over mijn eigen lot kunnen beslissen dan met jongdementie.”

  Daar worden we inderdaad allemaal stil van. We moeten er dus alles aan doen om er in de toekomst voor te zorgen dat mensen met dementie, jong of oud, een dergelijke hartverscheurende keuze niet meer moeten maken.

  Zoals u weet, is dit opgenomen in het regeerakkoord. Het is nu een verantwoordelijkheid van de regering. Ik meen dat dit een stap vooruit is in vergelijking met de vorige regeerperiode. Het is nu echter aan minister Verlinden, die hierin de lead heeft, om snel met afgewerkte ontwerpteksten naar de regering te komen.

  De studies en de adviezen daarvoor zijn er en naar ik meen is er ook heel veel maatschappelijk draagvlak. Voor mezelf en voor mijn partij, Vooruit, is het in elk geval duidelijk: iedereen heeft recht op een waardig levenseinde, ook mensen met dementie. Mensen die een voorafgaande wilsverklaring opstellen voor euthanasie bij dementie moeten we inderdaad de zekerheid bieden, de menselijkheid, dat ze een keuze als die van Lode nooit nog moeten maken. Dat zijn we Lode en alle mensen die hiermee in het verleden geconfronteerd zijn meer dan verschuldigd.

  Irina De Knop:

  Mijnheer de minister, met alle respect, het zijn loze woorden. U draait een beetje rond de pot. Hoeveel mensen als Lode zijn er nog nodig voor men de euthanasiewet eindelijk aanpast?

  Dat is oprecht een vraag die ik me stel. U weet evengoed als ik dat het niet zal gebeuren onder de arizonaregering. U laat zich opnieuw in slaap wiegen door cd&v en door minister Verlinden. U bent er zelfs niet in geslaagd een datum te noemen.

  Laat het Parlement gewoon zijn werk doen, mijnheer de minister. Laten we het wetsvoorstel naar de Kamer brengen en laat alle Parlementsleden daar dan in eer en geweten over beslissen. U hebt zich nu lang genoeg de les laten spellen door cd&v en door minister Verlinden.

  Het is niet kiezen tussen (…)

  Voorzitter:

  Dank u wel, mevrouw De Knop.

• Vraag: De aanstelling van Axel Miller als voorzitter van SFPIM (Q56001529P)

  Vraag: De carrousel van de politieke benoemingen, met name die van Axel Miller bij SFPIM (Q56001531P)

  Vraag: De benoeming van Axel Miller tot voorzitter van SFPIM (Q56001533P)

  veiligheid, justitie en defensie

  De aanstelling van Axel Miller als voorzitter van SFPIM
  De carrousel van de politieke benoemingen, met name die van Axel Miller bij SFPIM
  De benoeming van Axel Miller tot voorzitter van SFPIM
  Politieke benoemingen en de aanstelling van Axel Miller bij SFPIM summaryExplanation

  Gesteld door

  Ecolo-Groen Meyrem Almaci
  ONAFH Jean-Marie Dedecker
  PVDA-PTB Sofie Merckx
  

  Beantwoord door

  N-VA Jan Jambon (Minister van Financiën en Pensioenen)
  

  op 26 maart 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Meyrem Almaci, Jean-Marie Dedecker en Sofie Merckx bekritiseren scherp de voorgedragen benoeming van Axel Miller (ex-CEO Dexia) als leidinggevende van de SFPIM, die onder meer de bad bank en Belfius beheert. Volgens hen is Miller medeverantwoordelijk voor de Dexia-crash (54 miljard schuld), belastingontwijking en het verlies van spaargeld van 800.000 burgers, maar werd hij nooit vervolgd – terwijl regeringspartijen (N-VA, MR, cd&v) eerder wel zijn vervolging eisten. Ze noemen de benoeming "een schande", wijzen op belangenverstrengeling (Miller is ex-medewerker en vriend van MR-voorzitter Bouchez) en beschuldigen de regering van hypocrisie en postjesjagerij ten koste van ethiek en competentie. Minister Jan Jambon (N-VA) ontwijkt kritiek door te stellen dat de regering nog geen definitieve beslissing heeft genomen over de benoeming, maar Almaci en Dedecker betogen dat zijn weigering Miller af te wijzen de tweederangsbehandeling van burgers vs. elitebescherming blootlegt, terwijl Merckx pleit voor een publieke bank in plaats van verdere privatisering.

  Meyrem Almaci:

  Axel Miller, de man die als CEO van Dexia verantwoordelijk was voor het megalomane beleid dat de bank ten gronde heeft gericht, degene die als CEO verantwoordelijk was voor constructies bij de bank die rijke klanten hielpen om hier belastingen te ontwijken, degene die als CEO onze economie aan de rand van de afgrond heeft gebracht en het appeltje voor de dorst van tienduizenden mensen in dit land heeft doen verdwijnen, degene die ons opzadelde met een bad bank van 40 miljard euro, tot op vandaag, degene die nooit zijn excuses aanbood of ter verantwoording werd geroepen, die man mag nu via de grote poort binnenkomen om de Federale Participatie- en Investeringsmaatschappij (SFPIM) te leiden. Dat gaat over onze investeringsportefeuille, waar al onze kroonjuwelen in zitten, waaronder de bad bank en Belfius.

  Collega’s, pervers is een te licht woord. Dat is een grove schande. Mijnheer Jambon, ook u hebt in het verleden samen met Bart De Wever en mij meermaals in de kranten verklaard dat de directie van Dexia vervolgd moest worden. Uitgerekend u laat met de meerderheid die voordracht passeren. Daarmee geeft u de hele bevolking, die tot op de dag van vandaag naar gerechtigheid en haar centen kan fluiten de dikke middelvinger, terwijl u haar wel vraagt om besparing na besparing te slikken. De enige competentie die die man heeft, is dat hij een vriend is van de voorzitter van de MR, de heer Bouchez, die nu weg is. Dat zijn praktijken van een bananenrepubliek zonder onderlat.

  Mijn vraag is eenvoudig. Mijnheer Miller, als u enig fatsoen hebt, trek u terug. Mijnheer Bouchez, trek die voordracht terug. Mijnheer Jambon, stop die platte deals over postjes zonder ethiek en zonder competentie. Collega’s van de MR, de N-VA, cd&v, Les Engagés en Vooruit, toon dat u meer bent dan schapen die alles volgen.

  Jean-Marie Dedecker:

  Mijnheer de minister, als men Axel Miller voorzitter van de SFPIM maakt, dan geeft u eigenlijk uw aandelenportefeuille aan degene die uw spaargeld op een dubieuze en frauduleuze manier heeft verkwanseld. Ik was lid van de Dexiacommissie. Dag en nacht hebben we de zaken onderzocht. Tot welke conclusie zijn we gekomen? Wij concludeerden dat het ging om de grootste oplichtingszaak die ooit in dit land plaatsvond. Wie was de baas van die oplichtingszaak? De heer Axel Miller. Hij slaagde erin om 691 miljard euro van een bank in een hefboomfonds te steken.

  Door die man te benoemen, spuwt u in het gezicht van alle Arcospaarders, want 800.000 mensen hebben aan de heer Miller 1,6 miljard euro toevertrouwd, met de hulp van de ACW-beweging, beweging.net en anderen. De Gemeentelijke Holding beloofde woekerinteresten van 13 %, terwijl de marktrente 3 % bedroeg. Toch werd niemand vervolgd. Nagenoeg alle partijen, ook de N-VA, hebben de vervolging van die persoon gevraagd, maar er gebeurde niets, want iedereen is altijd bij dergelijke zaken betrokken. Vandaag zit er nog altijd een schuld van 54 miljard euro in de bad bank. We hebben alle aandeelhouders onteigend. We hebben het spaargeld afgepakt. Die 54 miljard euro zal door de SFPIM worden beheerd. Die man komt nu terecht bij de SFPIM, waar hij de opdracht krijgt om 20 % van de good bank voor ongeveer 2 miljard euro aan het buitenland te verkopen. Het is een onbeschrijfelijke, enorme schande voor dit land. (…)

  Sofie Merckx:

  Monsieur le ministre, hier, on a appris, par la voix de M. Bouchez – qui était encore là voici quelques minutes, mais les réunions trop longues, ça ne lui va pas – que le MR avait proposé de nommer M. Miller à la tête de la Société Fédérale de Participations et d'Investissement (SFPIM). Mais qui est M. Miller? Pour en revenir à l'histoire, en 1860, est créé le Crédit Communal qui doit aider les pouvoirs publics à investir. En 1996, les politiques décident de privatiser cette banque. Moins de dix ans plus tard, c'est la crise bancaire et c'est la faillite de Dexia. À l'époque, l'argent de nombreux citoyens s'envole en fumée. Les contribuables doivent venir à son secours en injectant beaucoup de milliards. Et qui est à la tête de Dexia à ce moment-là? M. Miller!

  Or, aujourd'hui, le MR propose que cette même personne soit à la tête de Belfius – Dexia étant devenue Belfius –, pour recommencer la même chose, c'est-à-dire privatiser une partie de Belfius. À l'époque, monsieur Jambon, une commission spéciale et une commission d'enquête parlementaire avaient été instituées. Vous-même, avec la N-VA, aviez dit que les experts avaient demandé de poursuivre M. Miller, et, aujourd'hui, c'est lui qui va être à la tête de Belfius. Je n'y comprends plus rien! Cela dépasse tout entendement et ceux qui faisaient partie de la commission spéciale ont aussi montré leur colère.

  M. Bouchez disait pourtant que c'en était fini de placer les copains. Vraiment, quelle hypocrisie! Il en est le champion! Il a mis sa compagne à la tête de l'Office de la Naissance et de l'Enfance (ONE). Quant à M. Miller, il était non seulement à la tête de Dexia mais c'était son chef de cabinet. Par ailleurs, il a donné de l'argent pour son club de foot. Quelle sera la suite? Il pourrait peut-être mettre M. Reynders à la tête de la Loterie Nationale! (Applaudissements nourris sur les bancs du PS, du PTB et d'Ecolo-Groen)

  Voorzitter:

  Mijnheer de minister, u hebt maximaal vijf minuten om te antwoorden.

  Jan Jambon:

  Mijnheer de voorzitter, beste Kamerleden, mevrouw Almaci, u hebt drie vragen gesteld, één aan de heer Miller, één aan de heer Bouchez en één aan mij. U zult mij toestaan dat ik alleen antwoord op de vraag die aan mij is gesteld.

  Meyrem Almaci:

  (…) ( zonder micro )

  Hij schaamt zich voor zijn eigen keuze.

  Jan Jambon:

  En de heer Miller is niet hier.

  Beste Kamerleden, SFPIM is een belangrijk strategisch bedrijf met een aanzienlijke impact op de economische bedrijvigheid in dit land.

  Je tiens tout particulièrement à remercier Mme Laurence Bovy pour le travail qu'elle a accompli en tant que présidente de la SFPIM au cours de ces dernières années. Le fait que le gouvernement Arizona nommera prochainement un nouveau président et un nouveau conseil d'administration ne constitue en aucun cas une appréciation négative de son engagement ou de celui des autres administrateurs.

  Avec cette nouvelle composition, le gouvernement souhaite nommer un conseil d'administration davantage aligné sur les objectifs économiques et industriels qu'il poursuit.

  Daarom hebben we, zoals gebruikelijk, aan de regeringspartijen gevraagd om de namen van kandidaten te bezorgen. Vervolgens komt het de regering toe om een beslissing te nemen. Zolang die beslissing niet is genomen, onthoud ik mij van commentaar. Die gedragslijn leef ik ook steevast na bij de behandeling van andere dossiers. De regering zal nog een beslissing nemen en daarna kunnen we daarover nader discussiëren.

  Meyrem Almaci:

  Het enige juiste antwoord zou zijn geweest als u had gezegd dat de die man niet benoemd zal worden. Als de staat moet opdraaien voor miljarden euro aan belastinggeld door de fouten van een man die de centen van tienduizenden heeft vergokt, wordt hij door deze regering blijkbaar nog altijd mogelijk verloond met een goedbetaalde post en wordt hij opnieuw de baas gemaakt van wat hij heeft vernield. Dat is alsof je een antivaxer tot minister van Volksgezondheid zou maken.

  Dat staat in groot contrast met de resolute hardheid van de regering ten aanzien van mensen die pech hebben in hun leven. Al die drogredenen ten spijt, is er maar één ding duidelijk. Jullie vinden elkaar in het uitdelen van cruciale posten en over al de rest maken jullie ruzie.

  De competentie en ethiek die jullie eisen van iedereen in de samenleving, zijn voor jullie niet van tel. U hebt dat zelfs vandaag niet gezegd. Zo hard als jullie zijn voor de meest kwetsbaren en voor de hardwerkende middenklasse, zo gul, blind, vergoelijkend en uitstellend zijn jullie voor de eigen entourage en voor wie ten koste van diezelfde samenleving uit de bocht gaat. Zo ziet u voor wie Arizona rijdt.

  Jean-Marie Dedecker:

  Collega’s, de Federale Participatie- en Investeringsmaatschappij beheert 20 miljard euro en tweehonderd bedrijven. Die investeringsmaatschappij verdient iemand die zijn strepen in het bedrijfsleven heeft verdiend, niet iemand die de grootste bank van dit land kapot heeft geholpen. Zij verdient niet iemand die, zonder dat ik het proces wil maken van de betrokkene, ook in de privésector zijn onbekwaamheid heeft bewezen, die bij D’Ieteren 600 miljoen euro heeft moeten afschrijven wegens verkeerde beleggingen en verkeerde berekeningen, die bij de beursvennootschap Bank Degroof Petercam heeft gewerkt en er ook daar een boeltje van heeft gemaakt.

  Mijnheer de minister, wat zullen we nu doen? In principe zouden we al beschaamd moeten zijn dat wij hem voordragen. Dat vind ik immers bijzonder erg. Die man heeft het recht om lid te zijn van een politieke partij. Hij mag politicus zijn, daarmee heb ik geen probleem. Dat geeft hem echter nog niet het recht om blunders te blijven maken en het geld van onze maatschappij en van onze burgers te verkwanselen.

  Sofie Merckx:

  Monsieur le ministre, cela démontre, en tout cas, une chose: la bonne gestion des libéraux, la bonne gestion de la droite, c'est de la foutaise. Vous, vous faites passer cela pour autre chose. Surtout, vous n'avez rien appris de la crise bancaire. Vous redonnez en effet les clefs à la même personne qui a conduit cette banque à la faillite. Par ailleurs, nous n'avons pas besoin de privatiser cette banque. Ce dont nous avons besoin, c'est une banque publique, qui va aider les pouvoirs communaux et les citoyens sans quête du profit.

• Vraag: Het mislopen van fiscale ontvangsten door de besparing op de controleurs (Q56001536P)

  economie en werk

  Het mislopen van fiscale ontvangsten door de besparing op de controleurs
  

  Gesteld door

  Vooruit Niels Tas
  

  Beantwoord door

  N-VA Jan Jambon (Minister van Financiën en Pensioenen)
  

  op 26 maart 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Niels Tas (Vooruit) bekritiseert dat de overheid door gebrek aan controles 1 miljard euro misloopt aan fiscale fraude, wat hij als "diefstal van belastingbetalers" bestempelt, en dringt aan op concrete uitvoering van het regeerakkoord (fraudeplan, fiscaal parket, extra inspecteurs). Minister Jambon benadrukt dat hij ondanks besparingen 100 extra aanwervingen en digitalisering inzet, maar erkent dat gespecialiseerd personeelstekort de opbrengst dreigt te ondermijnen, wat hij in de begrotingsonderhandelingen zal aankaarten. Tas eist versnelde actie en belooft wekelijkse opvolging, met de verwachting dat de maatregelen tegen 2029 honderden miljoenen extra opleveren.

  Niels Tas:

  Mijnheer de minister, mensen die elke dag gaan werken, betalen braaf hun belastingen, maar wat hen wel de ogen uitsteekt, is dat er ook een heel grote groep is die er alles aan doet om zo weinig mogelijk bij te dragen. Daarom is het opsporen van fiscale fraude essentieel. Wie fraudeert, steelt immers geld van wie het echt nodig heeft en dat is voor ons onaanvaardbaar. Net daarom spraken we in ons regeerakkoord af om de strijd tegen fiscale fraude sterk op te voeren. We weten allemaal dat de begroting onder grote druk staat en het Monitoringcomité was aan het begin van deze week heel duidelijk: het zijn vooral de inkomsten die tegenvallen.

  Wat blijkt nu? Volgens de FOD Financiën loopt de overheid de komende jaren meer dan 1 miljard euro mis door minder controle. Dat is toch de wereld op zijn kop. De overheid blijkt niet in staat om te controleren of iedereen wel zijn eerlijke deel doet. Ik krijg dat aan niemand uitgelegd. Voor Vooruit is dat een kwestie van rechtvaardigheid. Daarom hebben we in deze regering samen afgesproken om een turbo te zetten op de strijd tegen fiscale fraude, met datamining op het CAP, met honderden extra inspecteurs en met de oprichting van een nationaal fiscaal parket, dat allemaal met maar één doel voor ogen, namelijk fiscale fraude beter opsporen en criminelen streng bestraffen.

  Mijnheer de minister, de tijd is gekomen om resultaten voor te leggen. We zijn nog steeds in blijde verwachting van uw fraudeplan en ik heb daarom ook twee vragen voor u. Wat zult u de komende maanden concreet doen? Kunnen we nog steeds op u rekenen om fiscale fraude streng aan te pakken, zoals afgesproken?

  Jan Jambon:

  Mijnheer Tas, tot nu toe heb ik er samen met mijn administratie steeds over gewaakt dat een een-op-eenvervanging bij de controlediensten behouden blijft, ondanks de besparingen die ons allemaal worden opgelegd. De cijfers van de FOD Financiën, die ik onlangs bezorgde in antwoord op een parlementaire vraag, tonen dat ook aan. De regering neemt bovendien maatregelen om de controlecapaciteit op peil te houden, onder meer via 100 extra aanwervingen, de oprichting van een financiële opsporingsdienst en een extra versterking van de douane.

  Naar aanleiding van de bijkomende besparingen die werden beslist bij de begrotingsopmaak 2026, wil ik een en ander verduidelijken. Sommige diensten, zoals de controlediensten, zoeken zeer gespecialiseerde profielen, terwijl andere taken die vroeger arbeidsintensief en repetitief waren, vandaag met een muisklik kunnen worden uitgevoerd. Dat zorgt bij de FOD Financiën, net als bij andere overheidsdiensten, voor uitdagingen op het vlak van personeel.

  Ik heb oor voor de opmerkingen van de FOD Financiën. Als blijkt dat personeelsbesparingen leiden tot minder ontvangsten dan de digitalisering kan compenseren, is dat een belangrijk signaal. Tijdens de nakende begrotingsbesprekingen zal ik dat binnen de regering ter sprake brengen. Ik heb bovendien begrepen dat minister Vandenbroucke aan mijn zijde zal staan om dit dossier te verdedigen.

  Niels Tas:

  Mijnheer de minister, dank u voor uw antwoord. We hebben samen een ambitieus regeerakkoord opgesteld in de strijd tegen fiscale fraude. Het is nu aan ons om ervoor te zorgen dat dat ook zichtbaar wordt in de cijfers. Vooruit verwacht dan ook dat u de afgesproken inspanningen ten volle levert. Het fraudeplan moet er komen, liever vandaag dan morgen. Het fiscaal parket moet eveneens zo snel mogelijk operationeel zijn, zodat de strijd tegen fiscale fraude, zoals afgesproken en voorzien, tegen 2029 daadwerkelijk honderden miljoenen euro’s extra kan opleveren. Mensen die elke dag werken, verwachten immers dat u er alles aan doet om valsspelers aan te pakken. Dat is ook wat wij vinden. Ik zal dan ook niet nalaten om dit dossier wekelijks op te volgen als dat nodig blijkt. Succes.

• Vraag: De oprichting van een garantiefonds (Q56001534P)

  De oprichting van een garantiefonds
  

  Gesteld door

  N-VA Koen Metsu
  

  Beantwoord door

  cd&v Annelies Verlinden (Minister van Justitie)
  

  op 26 maart 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Koen Metsu dringt aan op de onmiddellijke uitvoering van het garantiefonds voor terreurslachtoffers (beloofd in regeerakkoord punt 151), dat volgens hem nog steeds niet is gerealiseerd ondanks eerdere wetsvoorstellen en de oproep van ex-minister Geens, en benadrukt dat de Staat sterker staat dan individuele slachtoffers bij het terugvorderen van schadevergoedingen bij verzekeraars. Minister Verlinden kondigt weliswaar een uniek contactpunt aan voor begeleiding en financiële hulp (gefundeerd door daders), maar vermijdt concrete timing voor het garantiefonds, waar Metsu kritisch op ingaat door te stellen dat haar antwoord naast de kwestie gaat en hij nieuwe wetgeving aankondigt om druk te zetten. Beide benadrukken de urgentie van daadkracht, maar Metsu bekritiseert het gebrek aan voortgang terwijl Verlinden structuurverbeteringen als stap vooruit presenteert.

  Koen Metsu:

  Mevrouw de minister, een herdenking mag geen herhaling zijn van spijtbetuigingen. Het is de eerste plenaire vergadering na de herdenking van vorige zondag en het is tijd om door te pakken. Afgelopen vrijdag mocht ik hier zelf enkele slachtoffers van de aanslagen in Maalbeek en Zaventem ontvangen. Ik zei het vorige week ook, die getuigenissen gaan door merg en been, ze kruipen onder de huid. Ik wil ook de collega’s bedanken die aanwezig waren en de moed hadden om naar die getuigenissen te luisteren.

  Gewezen minister Koen Geens, die tijdens die aanslagen minister van Justitie was, gaf zondag op de VRT commentaar en beklemtoonde nogmaals het belang van het garantiefonds voor terreurslachtoffers. Dat fonds staat nu in het regeerakkoord, onder punt 151, maar het blijft tot op heden nog steeds geschreven woord, het is niet in de praktijk omgezet.

  Het artikel over het garantiefonds stelt de terreurslachtoffers te ontzorgen en financieel bij te staan. Vervolgens zal de Staat het geld terugvorderen bij de verzekeringsmakelaars, want onze positie is natuurlijk veel sterker dan die van Karen Northshield, Aristide Melissas, Valérie Gerard en Myriam Geuning, die allemaal hun verhaal zijn komen doen.

  Mevrouw de minister, het staat in het regeerakkoord, iedereen is er klaar voor en het werd nog eens onderstreept door de parlementaire onderzoekscommissie. Wanneer wordt dat garantiefonds realiteit?

  Annelies Verlinden:

  Tien jaar na de aanslagen blijft het leed bij de slachtoffers en hun nabestaanden tastbaar en beklijvend. Het voorbije jaar hebben mijn medewerkers en ik uitgebreid gesproken met slachtoffers. Hun boodschap is duidelijk: blijf naar ons luisteren, maar vooral ook handelen. Dat doen we.

  Sinds 2016 vragen slachtoffers en hun verenigingen een uniek contactpunt. Ook de parlementaire onderzoekscommissie noemde dat de belangrijkste aanbeveling. Vandaag is het hulpverleningslandschap versnipperd, waardoor slachtoffers zelf hun weg moeten zoeken tussen diensten en overheden en hun verhaal telkens opnieuw moeten doen. Dat is ondraaglijk.

  Tot nu toe bleef die terechte vraag zonder uitvoering. We doorbreken nu die stilstand en bieden de slachtoffers een duidelijk aanspreekpunt van waaruit ze worden geholpen en bijgestaan, zo lang als nodig is.

  Het unieke contactpunt wordt ondergebracht bij het secretariaat van de Commissie voor financiële hulp aan slachtoffers van opzettelijke gewelddaden, waar de nodige expertise al is opgebouwd. We werken dus verder op bestaande structuren, met als voordeel dat we snel kunnen schakelen. Het fonds zal ook instaan voor de toekenning van de financiële hulp aan de terreurslachtoffers en wordt gestijfd door daders van misdrijven. Het contactpunt zal de slachtoffers bovendien proactief begeleiden in alle stappen, niet alleen de juridische en administratieve stappen, maar ook bij hun contacten met ziekenhuizen, verzekeraars en overheden.

  We bereiden de teksten nu voor samen met alle betrokken actoren. In het koninklijk besluit zullen we opnemen dat het beheerscomité en het expertisecentrum ook werken aan de vereenvoudiging van de procedures, zodat die voor slachtoffers en nabestaanden begrijpelijker worden.

  De essentie is immers duidelijk: slachtoffers verdienen ondersteuning en begeleiding op maat. We kunnen, we moeten en we zullen beter doen. We zetten slachtoffers centraal, want zij verdienen ons grootste respect.

  Koen Metsu:

  Mevrouw de minister, bedankt voor uw antwoord. Het ging over het uniek loket. Mijn vraag gaat natuurlijk over het garantiefonds, wat iets helemaal anders is. Dat staat ook in het regeerakkoord, bij punt 151. In 2021 heb ik zelf met enkele collega’s een wetsvoorstel ingediend om dat garantiefonds te operationaliseren. Dat is tot op heden dode letter gebleven. Ik wil u eraan herinneren dat de slachtoffers in Zaventem en Maalbeek willekeurig zijn gekozen. Dat had iedereen kunnen zijn. Het ging om een aanslag op de Staat. Ik hoop oprecht dat bij de volgende herdenking de slachtoffers hier opnieuw het woord mogen nemen en u mogen bedanken, omdat de Staat opnieuw een bondgenoot is van onze terreurslachtoffers. We zullen dan ook opnieuw een wetsvoorstel indienen om het garantiefonds werkelijkheid te maken.

• Vraag: Verdachte pakketten en de veiligheid op het openbaar vervoer gezien de verhoogde terreurdreiging (Q56001530P)

  Vraag: De ontdekking van drie verdachte pakketten in Brussel-Zuid (Q56001541P)

  Vraag: De terreurdreiging naar aanleiding van de operaties Roaring Lion en Epic Fury (Q56001555P)

  veiligheid, justitie en defensie

  Verdachte pakketten en de veiligheid op het openbaar vervoer gezien de verhoogde terreurdreiging
  De ontdekking van drie verdachte pakketten in Brussel-Zuid
  De terreurdreiging naar aanleiding van de operaties Roaring Lion en Epic Fury
  Veiligheidsmaatregelen tegen terreurdreigingen in het openbaar vervoer summaryExplanation

  Gesteld door

  Les Engagés Julien Matagne
  cd&v Franky Demon
  VB Sam Van Rooy
  

  Beantwoord door

  MR Bernard Quintin (Minister van Veiligheid en Binnenlandse Zaken)
  

  op 26 maart 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Na de chaos in Brussel-Zuid door drie valse bommeldingen (300 geannuleerde treinen, massale evacuatie) bevestigt minister Quintin versterkte veiligheidsmaatregelen: extra politie via het "Plan Grote Steden", militaire patrouilles vanaf april, betere samenwerking tussen Securail, spoorwegpolitie en lokale diensten, en een aangescherpte coördinatie tussen inlichtingendiensten sinds de aanslagen van 2016. Matagne (Les Engagés) en Demon (CD&V) steunen de plannen maar benadrukken de nood aan structurele paraatheid en opschaling bij dreigingen, terwijl Van Rooy (extreemrechts) de regering bekritiseert voor "massale islamisering" en het toelaten van jihadistische propaganda, wat volgens hem de terreurdreiging verergert. Quintin wijst die beschuldigingen af en hamert op juridische vervolging van valse meldingen en snelle interventies, maar sluit nog geen link met buitenlandse conflicten.

  Julien Matagne:

  Monsieur le ministre, lundi dernier, trois colis suspects ont paralysé la gare de Bruxelles-Midi: 300 heures de retard, 300 trains annulés, des milliers de voyageurs qui en ont souffert. Par précaution, les forces de l'ordre ont entièrement évacué la gare, qui constitue un véritable nœud stratégique pour notre pays. Les métros et les trams en ont aussi subi le contrecoup, amplifiant encore les difficultés de mobilité. Si ces colis se sont révélés inoffensifs, cet incident rappelle que la menace terroriste reste une réalité en Belgique et que la vigilance doit rester de mise en toute circonstance.

  Il est indispensable de garantir un réseau ferroviaire sûr, fiable et ponctuel. Le train constitue la colonne vertébrale de notre système de mobilité. Comme vous le savez, celle-ci se situe au carrefour de la vie de tous nos concitoyens. Certains d'entre nous sont venus en train, en bus, en tram ou encore en métro. Elle entraîne des effets sur l'économie, l'environnement, la justice sociale, la santé mentale et notre sécurité.

  Monsieur le ministre, voici mes questions au regard des récents incidents, dans un contexte où le niveau de menace terroriste est maintenu à trois sur quatre par l'OCAM. Quelles mesures le gouvernement entend-il prendre pour renforcer la sécurité dans les grandes gares, dans les grandes villes et dans nos institutions? Quels seront les moyens alloués à la police fédérale pour exécuter ce plan? Comment le gouvernement prévoit-il de renforcer l'implication et la coordination des services de renseignement afin de prévenir tous les risques d'attentat, notamment dans nos infrastructures de transport public?

  Franky Demon:

  Mijnheer de minister, we hebben al weken gewaarschuwd om het conflict in het Midden-Oosten niet te importeren naar ons land, want dat heeft sowieso nefaste gevolgen voor onze binnenlandse veiligheid.

  Vandaag zien we dat de onrust al begint toe te nemen. Er worden verdachte pakketjes gevonden. Dat is geen fait divers. Ik hoor kinderen hun angst uiten en mensen maken zich zorgen over hun veiligheid. Dat mogen we mijns inziens niet zomaar laten gebeuren.

  We moeten er niet verlegen om zijn: als gastheer van de Europese Unie en de NAVO zijn we de derde diplomatieke hub van de wereld. Dat maakt ons echter ook een doelwit voor geweld en terreur.

  Die verantwoordelijkheid vraagt een krachtige en een duidelijke strategie, een strategie die al onze inwoners te allen tijde beschermt. Voor cd&v houdt dat een strategie met sterke afspraken in. Wanneer militairen ingezet worden in het straatbeeld, moet dat gebeuren volgens de geldende procedures en met inspraak van het OCAD. Wanneer duidelijke dreigingen uit het buitenland komen overwaaien, moet de veiligheid structureel gegarandeerd worden. Onze steden en gemeenten moeten permanent beschermd worden, niet tijdelijk.

  Mijnheer de minister, zijn we voldoende voorbereid? Kunnen we snel optreden? Hebben we daartoe de noodzakelijke capaciteit?

  Welke maatregelen neemt u samen met alle veiligheidsdiensten om aanslagen in ons land zo veel als mogelijk te voorkomen?

  Sam Van Rooy:

  Mijnheer de minister, ambtsgenoten, auto’s worden in brand gestoken, bommeldingen komen binnen, verdachte pakketten worden achtergelaten, aanslagen op synagogen en kerken worden gepleegd of gelukkig verijdeld. Na veel te lang politiek gehakketak staan er opnieuw militairen in het straatbeeld. Door het globalistische pamperbeleid en het diversiteitsdogma die hier al zestig jaar heersen, wordt onze samenleving steeds onveiliger en zijn er steeds meer en strengere veiligheidsmaatregelen nodig.

  Enkele dagen geleden herdachten we nog de bloedige islamitische aanslagen in Brussel van exact tien jaar geleden. Op 15 maart, een week eerder, was het zowaar de Internationale Dag ter Bestrijding van Islamofobie, wat deze regering helaas ook omzet in beleid. Dat is een slag in het gezicht van elk slachtoffer van islamitisch geweld of van bedreiging. Het aantal dossiers van jihadistische terreur en islamitische radicalisering swingt in dit land de pan uit, ook steeds meer in kleinere steden en gemeenten. Jihadistische en moslimfundamentalistische organisaties, waaronder de terroristen van de IRGC, kunnen woekeren op ons grondgebied. Betogingen, herdenkingen en andere steunbetuigingen voor islamitische massamoordenaars, zoals ayatollah Khamenei en Hamasterrorist Yahya Sinwar, worden in dit land gewoon toegelaten. Meer nog, deze week kreeg een Hezbollahaanhanger, een jihadist, een kritiekloos podium van de VRT.

  Mijnheer de minister, hoe zult u in die waanzinnige context de veiligheid garanderen?

  Bernard Quintin:

  Chers représentants, je vous remercie pour vos questions, du moins pour celles qui avaient trait au sujet qui a été annoncé. Cela nous permet de revenir sur une situation ayant impacté des dizaines de milliers de navetteurs ce lundi soir, tant dans les gares que dans les stations et les lignes de métro et de tram. Plus de 300 trains ont été supprimés.

  En effet, trois colis suspects ont été retrouvés dans des trains et dans la gare de Bruxelles-Midi.

  Om 12.12 uur kwam er een eerste melding binnen van een verdacht pakket in een winkel in het Zuidstation. Er werd een gedeeltelijke en kleinschalige evacuatie uitgevoerd die slechts van korte duur was. Vrijwel onmiddellijk bleek het om een achtergelaten valies te gaan. Er waren geen indicaties dat het om een echt of een namaakbompakket ging. Om 15.20 uur kwam via een treinbegeleider een tweede melding binnen van een verdacht pakket op een trein richting Antwerpen-Centraal op spoor 20. Het treinverkeer werd onmiddellijk stilgelegd. Het bleek te gaan om een zak met een artisanale constructie, buis, draden en gsm. Om 17.33 uur werd een evacuatie in de reflexfase opgestart en om 17.50 uur volgde een volledige evacuatie van het station. DOVO, de ontmijningsdienst van het leger, kwam ter plaatse, stelde een perimeter van 200 meter in en voerde een gecontroleerde ontploffing uit. Na de eerste vaststellingen werd om 20.20 uur beslist om het station opnieuw volledig te openen. Het onderzoek wordt verdergezet door de FGP Brussel. Bijna gelijktijdig werd op perron 18 nog een derde verdacht pakket gemeld, maar dat bleek al snel een achtergelaten valies te zijn.

  Je tiens à remercier la police, le DOVO/SEDEE ainsi que tous les autres services pour leur professionnalisme et leur intervention rapide et efficace.

  À l'heure actuelle, dans la mesure où une enquête a été lancée par le parquet de Bruxelles, il est naturellement trop tôt pour se prononcer sur d'éventuels liens entre ces colis suspects et la situation sécuritaire que nous connaissons actuellement en lien avec la guerre en Iran.

  La police a lancé un avis de recherche à cet égard, car bien que les premières observations aient rapidement conclu que les trois colis ne représentaient aucun danger, cela ne diminue en rien le caractère criminel des infractions visées.

  De verdachte pakketten werden overgemaakt aan het labo voor spooronderzoek. Ook de camerabeelden worden verder onderzocht.

  Sta me toe om het volgende te verduidelijken. Op een valse bommelding staan zware straffen, gevangenisstraffen van drie maanden tot twee jaar en geldboetes van 400 tot 2.400 euro. Wanneer de daders worden geïdentificeerd, zullen ze de gevolgen moeten dragen. Daarnaast riskeren de daders ook dat zij de kosten van de interventie moeten vergoeden.

  Je pense qu’il est temps de mette en place cette politique selon laquelle celui qui cause des dégâts doit les payer. Je peux cependant me joindre à vous pour rappeler à tout navetteur un devoir de vigilance quant aux colis suspects. Des annonces sont régulièrement faites en gare en ce sens et les numéros d’urgence de Securail et de la police peuvent être activés à tout moment.

  Monsieur Matagne, les moyens de la police sont renforcés, entre autres pour la sécurité dans les gares, en partie grâce au "plan grandes villes" – que j’ai lancé en septembre – mais aussi par l’arrivée – prévue début avril – de militaires qui effectueront des patrouilles mixtes avec la police des chemins de fer dans les gares et stations de métro de Bruxelles.

  Je travaille également à un décloisonnement des champs d’action des services de police. Il est temps que l’on avance vers un continuum de sécurité entre Securail, la police des chemins de fer et la police locale – que ce soit à Bruxelles ou ailleurs – dans toutes les gares du pays. C’est un engagement que j’ai déjà pris et un travail auquel je m’emploie.

  En ce qui concerne les services de sécurité, ils ont été renforcés chacun de leur côté, ainsi que dans leur coordination. Au lendemain des commémorations des 10 ans des attentats de 2016, c'est une leçon importante tirée de ces événements. La coordination entre les services de renseignement fonctionne beaucoup mieux qu’il y a plus de 10 ans. Ils font preuve d’une vigilance accrue face à toutes les menaces terroristes.

  Ik denk dat ik daarmee alle vragen heb beantwoord.

  Wat uw overige bedenkingen betreft, mijnheer Van Rooy, die laat ik voor uw rekening.

  Julien Matagne:

  Monsieur le ministre, merci pour vos précisions et pour la dynamique mise en œuvre: le renforcement de la police, la présence militaire, une meilleure coordination.

  Nous comptons évidemment sur les services de la police fédérale pour faire toute la lumière sur cette affaire. Une telle situation de paralysie, même préventive, interroge notre capacité à assurer la continuité du service tout en garantissant la sécurité des voyageurs.

  Nous voulons toutes et tous, j’imagine, savoir nos enfants en sécurité. Notre sécurité, justement, est entre vos mains, entre les mains du gouvernement. Vous devez en être bien conscient et mettre toute votre énergie en œuvre pour protéger nos enfants, nos familles, notre pays. Vous pouvez compter sur Les Engagés pour vous y aider.

  Franky Demon:

  Mijnheer de minister, het is goed om te horen dat al onze veiligheidsdiensten op scherp staan en snel hebben opgetreden. De verschillende incidenten tonen, met zoals u het benoemde een soort crimineel karakter, dat ons land voor een stuk getest wordt. Daar moeten we op voorbereid zijn.

  U hebt dat aangepakt met uw plan voor grote steden, waaromtrent ik al meerdere keren heb gevraagd om het aantal grote steden uit te breiden. Maar vooral moeten we zorgen dat we voorbereid zijn, dat we onze lokale besturen betrekken en dat we indien nodig de veiligheidsketen snel kunnen opschalen. Dank u wel.

  Sam Van Rooy:

  Mijnheer de minister, het fundamentele probleem in dit land is dat de regering massaal moslims binnenlaat met tirannieke of jihadistische opvattingen, dat de regering niet de islamisering bestrijdt, maar wel islamofobie, en dat de regering het verheerlijken van jihadistische terroristen en islamitische massamoordenaars, zowel online als op straat, gewoon toelaat. Daardoor nemen de jihadistische terreurdreiging en de islamitische radicalisering alleen maar toe. Tot slot, dat de regering en alle beleidsmakers van de afgelopen zestig jaar ervoor hebben gezorgd dat er vandaag vrijheidslievende Iraniërs op ons grondgebied zijn die moeten vrezen voor dreigementen en geweld van terroristen van de islamitische republiek Iran, is een grote schande voor dit land, Belgistan.

• Vraag: De klachten en onderzoeken naar aanleiding van politie-interventies (Q56001545P)

  veiligheid, justitie en defensie

  De klachten en onderzoeken naar aanleiding van politie-interventies
  

  Gesteld door

  MR Catherine Delcourt
  

  Beantwoord door

  MR Bernard Quintin (Minister van Veiligheid en Binnenlandse Zaken)
  

  op 26 maart 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Volgens Catherine Delcourt wijzen cijfers over 120 dodelijke incidenten bij politieoptredens sinds 2010 niet op structureel geweld, maar vaak op legitieme verdediging (40% van de gevallen) en gewapende verdachten, waarbij ze benadrukt dat proportioneel geweldgebruik essentieel is voor openbare orde. Minister Bernard Quintin bevestigt het ontbreken van uniforme officiële data tussen federale en lokale politie, kondigt verbeterde registratie aan voor betere training en verdedigt politieagenten, die volgens hem onder strenge controles staan (disciplinair, juridisch, media) en onterecht worden afgeschilderd als structureel gewelddadig. Delcourt sluit aan door te stellen dat kritiek op "proportioneel geweld" soms naïef is en dat individuele excessen weliswaar worden bestraft, maar niet wijzen op een systeemprobleem. Beide benadrukken de nood aan objectieve data en steun voor agenten die volgens hen dagelijks risico’s nemen voor veiligheid.

  Catherine Delcourt:

  Monsieur le ministre, plusieurs quotidiens datant du 11 mars font état d'une enquête relevant 120 décès durant ou à la suite d'interventions policières, et ceci depuis 2010. Dans quatre cas sur dix, il s'agissait d'une confrontation armée violente, où les policiers ne faisaient que se défendre; et 48 personnes étaient armées, le plus souvent d'un couteau ou d'une arme à feu.

  Les chiffres fournis par l'enquête sont importants, mais à mon sens ne peuvent être interprétés ou instrumentalisés de manière simpliste, comme certains pourraient être tentés de le faire. Il est nécessaire d'adopter une lecture globale et contextualisée, notamment via des données complètes fiables et officielles. La proportion importante de personnes armées et de situations de légitime défense empêche de conclure à un problème structurel au sein de la police.

  Il faut quand même rappeler que la contrainte et le monopole de la violence légitime font partie du métier de policier, lorsque cela s'avère nécessaire pour restaurer l'ordre et la sécurité. L'usage de la force doit être proportionné, évidemment, lorsqu'aucune autre solution ne peut être envisagée. C'est pourquoi nous devons distinguer l'usage légal et proportionné de la force des violences illégitimes qui, elles, sont systématiquement sanctionnées si les faits sont avérés.

  Monsieur le ministre, quel regard avez-vous sur ces chiffres, que je ne qualifierais pas de statistiques? Disposez-vous d'informations sur l'enregistrement de telles données? Est-il correct d'affirmer qu'actuellement nous ne disposons pas de données uniformes entre la police locale et la police fédérale? Allez-vous mettre en œuvre une politique coordonnée d'enregistrement? Quelles initiatives allez-vous prendre à la suite de cette enquête ?

  Bernard Quintin:

  Madame la représentante, en effet, les chiffres publiés pas la presse ne constituent pas des données statistiques officielles d'une problématique sur laquelle je vais revenir. De plus, ces chiffres mélangent et confondent des problématiques différentes.

  Comme vous l'avez indiqué, dans quatre dossiers sur dix, un agent de police était mortellement visé et ne faisait que se défendre. La légitime défense est un droit fondamental reconnu à tous les citoyens, en ce compris à nos policières et à nos policiers. Il faut donc avoir le courage de dépasser les titres de presse. La meilleure manière d'objectiver les faits est de disposer de chiffres fiables. Or, c'est vrai, malheureusement, à ce jour, il n'existe pas de données détaillées couvrant simultanément la police fédérale et les zones de police locale. C'est pourquoi j'ai demandé au commissaire général, pour le compte de la police intégrée, d'améliorer le système d'enregistrement pour disposer de données correctes qui, dès lors, nous permettront de prendre les mesures nécessaires en termes de formation – formation de base comme formation continuée – pour toute notre police.

  Nous devons respecter les victimes et leurs proches, en ce compris les victimes du côté de la police, en prenant toutes les mesures nécessaires. Ces femmes et ces hommes risquent chaque jour leur vie pour protéger nos concitoyens méritent respect et soutien de tous, ici. Ils le savent, ils ont mon respect et mon soutien pleins et entiers.

  Il n'y a pas plus contrôlé que les forces de police. Elles sont contrôlées par des mesures de discipline interne. Elles sont contrôlées par les cours et tribunaux, comme n'importe lequel de nos concitoyens. Elles sont aussi de plus en plus contrôlées par les médias sociaux, les films que l'on fait et que l'on peut voir, conçus avec des coupages judicieux et biaisés. C'est donc ce respect et ce soutien, que j'ai d'ailleurs tenu à souligner le 22 mars par un hommage particulier rendu à 60 d'entre eux, que nous leur devons.

  Catherine Delcourt:

  Merci, monsieur le ministre, pour vos réponses, et merci de veiller à mettre en place un système sérieux de récolte de données dans ce contexte tout aussi sérieux et grave. Certains voudraient en effet laisser penser qu'il existe un phénomène institué, voire structurel, de violences policières, alors qu'il s'agit d'actes isolés qui font systématiquement l'objet d'enquêtes et, quand c'est nécessaire, de sanctions disciplinaires et judiciaires. À ne pas confondre, et certains le font volontairement, je pense, avec ce qui relève de l'usage légal et proportionné de la contrainte lorsque des individus potentiellement dangereux refusent d'obtempérer. Cet usage légal et proportionné de la force semble de moins en moins bien accepté par une part un peu béate de notre société. C'est pourtant encore bien le rôle de la police de rétablir l'ordre, de pacifier l'espace public et d'assurer la sécurité des citoyens, parfois en ayant recours à la force et à la contrainte.

• Vraag: De veroordeling van Meta en Google (Q56001535P)

  Vraag: De veroordeling van Meta en de veiligheid online (Q56001543P)

  Vraag: De gerechtelijke veroordelingen van Meta (Q56001547P)

  veiligheid, justitie en defensie

  De veroordeling van Meta en Google
  De veroordeling van Meta en de veiligheid online
  De gerechtelijke veroordelingen van Meta
  De gerechtelijke veroordelingen van Meta, Google en online veiligheid summaryExplanation

  Gesteld door

  Vooruit Funda Oru
  Les Engagés Ismaël Nuino
  DéFI François De Smet
  

  Beantwoord door

  Les Engagés Vanessa Matz (Minister van Modernisering van de overheid, Overheidsbedrijven, Ambtenarenzaken, Gebouwenbeheer van de Staat, Digitalisering en Wetenschapsbeleid)
  

  op 26 maart 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Funda Oru (Vooruit) eist een algemeen verbod op sociale media voor minderjarigen, gesteund door ouders en experts, na Amerikaanse rechtbankuitspraken die Meta’s bewuste verslavende algoritmes en schadelijke inhoud (challenges, misbruik, geweld) als winstmodel blootlegden. Minister Vanessa Matz (Digitale Zaken) wijst op lopende EU-regels (DSA) en aankomende wetgeving (Digital Fairness Act) tegen dark patterns, maar bekritiseert dat de Europese Commissie en Ierland (toezichthouder Meta) falen in handhaving—België werkt nu aan een privacyvriendelijk leeftijdscontrolesysteem (klaar deze zomer). Ismaël Nuino (Les Engagés) en François De Smet (DéFI) benadrukken dat algorithmes bewust verslaving en polarisatie stimuleren, met Nuino die de EU beschuldigt van laks toezicht en De Smet die pleit voor strengere regulering (geen verbod) van ontwerpen zoals infinite scroll. Matz belooft parlementaire stappen dit jaar, maar Oru dringt aan op onmiddellijke grensstelling, verwijzend naar Franse, Spaanse en Australische initiatieven.

  Funda Oru:

  Mevrouw de minister, sociale media zijn verslavend voor onze kinderen en jongeren. Wij zeggen het al langer. Ouders, leerkrachten en experts zeggen het ook. Gisteren bevestigde een rechtbank in de Verenigde Staten dat nogmaals.

  De uitspraak is klaar en duidelijk. Wat onze kinderen en jongeren vandaag op sociale media zien, is giftig, walgelijk en gewoonweg gevaarlijk. Uit interne documenten van Meta blijkt bovendien dat die verslavende algoritmes een bewuste bedrijfsstrategie zijn. De techgiganten weten dus heel goed waarmee ze bezig zijn. Toch deden ze onvoldoende om onze kinderen en jongeren te beschermen tegen schadelijke inhoud, zoals gevaarlijke challenges, seksueel misbruik en geweld. Waarom zouden ze ook? Elke seconde dat onze kinderen en jongeren op sociale media zitten, brengt hen miljoenen op. Dat is vandaag de realiteit en dat is het enige wat voor die techgiganten telt.

  De volgende stap van Meta is ook al duidelijk, in beroep gaan en indien nodig een schadevergoeding betalen. Voor het overige doen ze gewoon voort, mevrouw de minister.

  Voor Vooruit is het duidelijk, de enige manier om onze kinderen en jongeren online te beschermen, is een verbod op sociale media voor kinderen en jongeren. Ouders, leerkrachten en experts steunen ons in die strijd. Ik lees het in berichten, ik hoor het aan de schoolpoort en naast het voetbalveld.

  Mevrouw de minister, ik sta hier vandaag opnieuw als een bezorgde mama, maar ik heb ook hoop. Ik weet dat u ons voorstel steunt. Daarom heb ik slechts één vraag. Hoever staat het verbod op sociale media voor onze kinderen en jongeren?

  Ismaël Nuino:

  Madame la ministre, l'attention de nos enfants est-elle à vendre? Pour les réseaux sociaux, la réponse est clairement oui et ils sont près à aller loin, voire trop loin, pour y arriver. On y trouve des contenus de plus en plus violents, qui aggravent la culture d'un corps parfait, qui sont de plus en plus sexistes et masculinistes, de plus en plus extrémistes et radicaux et qui empêchent, finalement, toute forme de nuance.

  Les derniers jugements aux États-Unis mais également aux Pays-Bas nous confirment une chose: ce sont les algorithmes, développés et pensés par les réseaux sociaux, qui créent cela de manière parfaitement volontaire. Que les choses soient claires, madame la ministre, je suis jeune, je me sers moi-même des réseaux sociaux et je pense qu'ils ont aussi du bon.

  Je pense que notre rôle est de combattre avec force toutes leurs dérives. Ces dérives, ce sont notamment ces algorithmes qui ont pour unique objectif que l'on continue à swiper . Vous, moi, mais aussi ces enfants qui sont beaucoup moins armés contre l'ensemble de ces méthodes. Ces méthodes mènent à l'addiction. Cette dernière entraîne une conséquence bien concrète: 80 % des jeunes affirment ne pas pouvoir se passer des réseaux sociaux pendant plus d'une journée. Je dois avouer que j'en fais certainement partie, madame la ministre.

  En Europe et en Belgique, nous avons déjà de la chance par rapport aux États-Unis. Il y a déjà une réglementation qui existe. Quand les États membres s'en servent – comme aux Pays-Bas –, on voit que ça fonctionne. Pourquoi la Commission européenne n'agit-elle pas pour que ce droit européen soit appliqué partout de la même manière afin de protéger équitablement l'ensemble des enfants en Europe?

  Finalement, le modèle des réseaux sociaux est de vendre notre temps d'attention. Sommes-nous d'accord de continuer à vendre celui de nos enfants?

  François De Smet:

  Madame la ministre, c'est peut-être un tournant majeur au sens juridique dans le monde du numérique, puisque la justice américaine a rendu deux décisions, mais c'est surtout un verdict important qui reconnaît Meta et YouTube coupables de négligence pour les effets addictifs de leurs plateformes sur la santé mentale des jeunes, en citant spécifiquement les mécanismes tels que le scrolling infini ou le démarrage automatique de vidéos, qu'on connaît évidemment tous bien ici.

  Pourquoi est-ce un verdict inédit? C'est un des premiers verdicts qui ne porte pas sur les contenus eux-mêmes – il y en a déjà eu beaucoup – mais vraiment sur les algorithmes conçus pour maximiser l'attention au mépris de la sécurité des utilisateurs. C'est un des rares jugements qui vient bousculer ce qu'on peut appeler le marché de l'attention, le marché du "temps de cerveau disponible", comme le disait jadis un célèbre PDG de TF1, ce qui influence la santé mentale, mais aussi l'économie, voire le monde politique et toute la marche du monde dans lequel nous sommes.

  Chaque autorité, chaque pays a une responsabilité, et votre accord de gouvernement vous donne une feuille de route sur un certain nombre d'aspects. D'abord, le gouvernement est supposé donner à l'IBPT les compétences de ce contrôle et lui donner les moyens. Où en est ce chantier? Ensuite, sur la protection de la jeunesse et de la santé mentale, l'accord de gouvernement prévoit de cartographier les effets de l'utilisation excessive des écrans et des réseaux sociaux sur les jeunes. Où en est la réalisation de cette étude, certes avec les communautés? Des mesures spécifiques contre les mécanismes prédateurs et les designs addictifs, comme le scrolling infini, sont-elles envisagées?

  Enfin, sur la gestion des réseaux sociaux eux-mêmes et l'identité numérique, où en est le cadre juridique attendu pour les influenceurs visant à faire respecter les règles de protection des consommateurs? Où en est la question de la certification de compte par un tiers de confiance pour associer chaque compte à une identité réelle? Il faut vous le laisser, l'Arizona avait quelques chantiers sur le métier. Où en êtes-vous, madame la ministre? Nous pouvons agir en ce sens pour mieux protéger les jeunes, leur santé mentale et sans doute aussi la santé mentale des jeunes adultes. Ce double verdict vous donne une impulsion pour le faire.

  Vanessa Matz:

  Madame Oru, messieurs Nuino et De Smet, en l'espace de quelques semaines, Meta a été frappé par trois condamnations historiques: deux aux États-Unis et une aux Pays-Bas.

  De bescherming van gebruikers en zeker van minderjarigen is geen bijzaak of louter Europese kwestie, maar een zaak van algemeen belang.

  L’Europe, qui a longtemps porté seule ce combat avec le Digital Services Act (DSA), voit enfin ses convictions partagées et renforcées par des juridictions étrangères. Les condamnations de Santa Fe et de Los Angeles ouvrent une brèche juridique majeure et pourraient faire jurisprudence bien au ‑ del à des É tats ‑ Unis.

  Meta is veroordeeld omdat het de seksuele uitbuiting van minderjarigen heeft gefaciliteerd. Het heeft de schadelijke gevolgen van zijn algoritmen voor de mentale gezondheid van jongeren genegeerd.

  Ces verdicts rappellent étrangement ceux qui, en leur temps, avaient frappé l'industrie du tabac. On ne peut plus dire qu'on ne savait pas. La responsabilité ne porte pas uniquement sur les contenus, mais sur les architectures mêmes qui les rendent possibles. Les dark patterns , le scroll infini et les recommandations algorithmiques ne sont pas des détails techniques, mais des choix délibérés, conçus pour capter l'attention au mépris du bien-être des utilisateurs.

  Deze veroordelingen laten zien wat Europa al jaren zegt: platforms mogen zich niet langer verschuilen achter het idee dat ze technisch neutraal zijn.

  La responsabilité des Meta, Facebook, Instagram et autres TikTok est engagée. C’est d’ailleurs sur la base du Digital Services Act que la cour d’Amsterdam a très récemment pu ordonner à Meta de proposer des fils chronologiques sans profilage algorithmique, sous peine d’astreintes pouvant atteindre 10 millions d’euros. Cette décision oblige Instagram et Facebook à respecter le DSA en offrant aux utilisateurs un accès à l’information libre de toute manipulation algorithmique.

  Cette obligation claire et contraignante aurait pourtant dû être appliquée dès l’entrée en vigueur du DSA, sous l’égide de la Commission européenne et du coordinateur irlandais compétent pour superviser Meta. Le fait qu’une juridiction nationale doive intervenir pour faire respecter une règle européenne est regrettable et révélateur.

  Ik juich de snelheid en de daadkracht van de Nederlandse justitie toe, maar ik betreur dat er tot nu toe geen onderzoek door de digitaledienstencoördinator of de Europese Commissie is ingesteld.

  Hier, j’ai donc interpellé par courrier la Commission européenne pour qu’elle se saisisse de ce dossier et qu’elle veille à la mise en conformité de Meta avec le DSA sur l’ensemble de l’Union européenne. J’ai également saisi l’Institut belge des services postaux et des télécommunications (IBPT) pour qu’il questionne le coordinateur irlandais, qui aurait dû se saisir des faits reprochés. Les obligations prévues par le DSA concernent l’ensemble des citoyens européens, y compris les citoyens belges.

  Het zou dan ook onaanvaardbaar zijn als deze uitspraak in België geen effect zou hebben. Deze uitspraken onderstrepen dus de urgentie om in Europa actie te blijven ondernemen.

  C’est ce que nous faisons déjà, puisque nous avons commencé le travail sur les contours du Digital Fairness Act. Il s’agit du prochain paquet législatif européen qui complétera le Digital Services Act en ciblant notamment les dark patterns et les design addictifs. Mais légiférer ne suffit pas, il faut appliquer, contrôler et sanctionner.

  Zo moet de bescherming van kinderen gebeuren aan de hand van een systematische en betrouwbare leeftijdscontrole, een maatregel waarvoor ik me in België en in Europa zal blijven inzetten.

  Comme vous le savez, je travaille activement à un système de vérification d’âge innovant qui préserve la vie privée. Contrairement à d’autres modèles, mon approche repose sur un tiers de confiance agréé, chargé d’attester du respect du seuil d’âge sans transmettre d’informations personnelles aux plateformes. Ce modèle, inspiré des recommandations d’experts auditionnés en commission de la Justice, devrait être finalisé d’ici l’été.

  De eerste administratieve consultaties zijn aan de gang en we streven ernaar om de tekst nog dit jaar aan het Parlement voor te leggen. Ik reken op uw steun om dit traject voort te zetten.

  Funda Oru:

  Mevrouw de minister, ik dank u voor uw antwoord en voor de duidelijke inspanningen die u levert om deze strijd verder te zetten.

  Deze rechtszaak in Amerika is een belangrijk precedent en de uitspraak is heel duidelijk. Sociale media zijn effectief gevaarlijk en verslavend voor onze kinderen en jongeren. Die discussie hoeven we hier dus al niet meer te voeren. De enige vraag die wij ons hier moeten stellen, is wat we zullen doen om onze kinderen en jongeren te beschermen. In andere landen maken ze daar werk van. Frankrijk, Australië en Spanje nemen al initiatieven om een verbod op sociale media uit te werken en ook België kan een rolmodel zijn. Ouders kunnen dit immers niet alleen oplossen, ze rekenen op ons. Mevrouw de minister, collega's, het is nu het moment om samen een duidelijke grens te trekken om onze kinderen en jongeren te beschermen, ook online.

  Ismaël Nuino:

  Merci, madame la ministre, pour votre réponse. Vous savez que nous serons pleinement derrière vous pour prendre l'ensemble des mesures nécessaires afin qu'enfin ces grandes plateformes ne semblent plus être au-dessus des lois.

  Personnellement, j'en veux un peu à l'Union européenne sur ce dossier, parce qu'elle est là pour légiférer, elle est là pour parler mais, aujourd'hui, elle n'est pas là pour condamner quand c'est nécessaire. Vous l'avez répété: légiférer ne suffit pas, il faut agir et condamner. Elle doit être là au niveau de l'Irlande, pour faire en sorte qu'on agisse, même au niveau national, et au niveau de la Commission, quand il faut mener des enquêtes contre ces grandes plateformes.

  Qu'on se le dise, madame la ministre, chers collègues, ces entreprises réalisent des bénéfices pharaoniques en Europe et dans nos pays. Ceci, sans même participer à notre modèle social, parce que, souvent, elles s'enfuient en Irlande pour éviter d'y participer. Si, en plus, on leur permet de le faire sur le dos de nos enfants, je pense qu'on n'ira pas dans la bonne direction. Madame la ministre, on vous soutient à 100 % et on sera derrière vous.

  François De Smet:

  Merci, madame la ministre. Vous avez rappelé une chose essentielle. Non, la technique n'est jamais neutre. Et l'intérêt de ces jugements, c'est de faire brèche dans l'argumentaire des plateformes qui essaient de nous faire croire que la technique, elle, est neutre. Deuxièmement, l'attention est devenue un marché. Et le rythme des algorithmes induit aussi une grammaire nouvelle. On le voit même ici: chacun d'entre nous se sent un peu obligé de faire avec ces nouveaux formats qui favorisent ceux qui hurlent, ceux qui clashent, ceux qui insultent. Cela influence tout le monde, même parfois la presse, prise aussi dans cette économie de l'attention. Donc, je crois qu'il faut agir. Non pas interdire, mais réguler et faire en sorte que le scrolling ne soit pas non seulement devenu une nouvelle manière de consommer, mais aussi, demain, une nouvelle manière de penser.

• Vraag: België als het walhalla van de massamigratie (Q56001539P)

  Vraag: De impact van het asiel- en migratiebeleid en de dalende asielcijfers (Q56001554P)

  internationale politiek en migratie

  België als het walhalla van de massamigratie
  De impact van het asiel- en migratiebeleid en de dalende asielcijfers
  België, migratiebeleid en veranderende asielstromen summaryExplanation

  Gesteld door

  VB Francesca Van Belleghem
  N-VA Maaike De Vreese
  

  Beantwoord door

  N-VA Anneleen Van Bossuyt (Minister van Asiel en Migratie, en Maatschappelijke Integratie)
  

  op 26 maart 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Francesca Van Belleghem (oppositie) bekritiseert het migratiebeleid als falend, wijst op vier "flops" (o.a. OCMW-uitkeringen van €7.000/asielzoeker, gebrek aan terugkeerbeleid) en eist strengere maatregelen naar Zweeds model, terwijl ze de minister beschuldigt van onvoldoende actie. Minister Anneleen Van Bossuyt benadrukt een daling van 36% in instroom dankzij crisismaatregelen (o.a. beperkt leefloon na 5 jaar, woonstbetredingen, versnelde terugkeer) en verwerpt Van Belleghems "simplistische" voorstellen als onrealistisch, maar erkent dat er nog werk is. Maaike De Vreese (regeringspartij) ondersteunt het beleid, wijst op reeds genomen stappen (fraudebestrijding, Europese samenwerking) en stelt dat Zweden pas nu verstrengt na jarenlange laxiteit, terwijl België al actie onderneemt. Van Belleghem houdt vol dat de minister burgers in de steek laat en eist verantwoording voor veiligheid en financiële onevenwichten.

  Francesca Van Belleghem:

  Mevrouw de minister, het strengste migratiebeleid ooit, dat is eigenlijk orwelliaanse nieuwspraak voor: het migratiebeleid is geen prioriteit. Op één week tijd hebt u vier keer geflopt, minister. Flop één, volgende week is het paasvakantie en dan zullen onze kinderen massaal aan de kust spelen, van De Panne tot Knokke, en dankzij u zal dat niet zijn met een emmertje en een schopje, maar tussen rubberbootjes, jerrycans, mensensmokkelaars en illegalen.

  Flop twee, de website van Fedasil is niet alleen in het Nederlands, Frans en Duits beschikbaar, maar ook in het Arabisch, Pashto en Somalisch. Wat staat daarop, minister? Daarop lezen we dat asielzoekers bij Fedasil een bankkaart krijgen, dat daar af en toe geld op wordt gestort en dat wie niet genoeg geld heeft, bij erkenning hulp bij het OCMW kan aanvragen. Dat is een open uitnodiging voor de hele wereld om hierheen te komen.

  Flop drie, vorig jaar ontvingen 1.426 asielzoekers samen maar liefst 10,3 miljoen euro van het OCMW. Dat is gemiddeld 7.000 euro per persoon.

  Flop vier, wanneer er op Europees niveau eindelijk iets wordt ondernomen om het terugkeerbeleid te verstrengen, is uw eigen regering het daar niet over eens, want cd&v heeft zich onthouden en Vooruit heeft tegengestemd.

  Terwijl u hier aanmoddert, gaat men in Zweden vele keren verder. Overheidsinstanties die vermoeden dat ze met een illegaal te maken hebben, zullen daar verplicht zijn om dat aan de immigratiediensten te melden. Migranten die hun schulden niet betalen of bijvoorbeeld drugs gebruiken, verliezen hun verblijfsvergunning.

  Minister, de tijd van vragen stellen is voorbij. Ik stel u wel een eis: doe uw job.

  Maaike De Vreese:

  Mevrouw de minister, de voorbije jaren was de instroom van illegale migranten in dit land veel te hoog. Daar waren wij het in de arizonaregering absoluut over eens. De instroom moet naar beneden. Daar maakt u ook werk van. De instroom is de voorbije maanden met 36 % gedaald. U zou aan de situatie een halt toeroepen en dat dat doet u met crisismaatregelen. De gezinshereniging werd fors verstrengd. Asielshoppen wordt tegengegaan. Ook algemene maatregelen zoals de beperking van de werkloosheidsuitkeringen in de tijd zullen op dat vlak hun werking doen.

  Dat is pas de start. Wij pakken fraude veel strenger aan. De wet op de woonstbetredingen komt er. Het aantal plaatsen in gesloten centra gaat omhoog. Migranten die hierheen komen, zullen eerst vijf jaar moeten bijdragen vooraleer zij sociale bijstand kunnen krijgen. Dat zijn slechts enkele maatregelen uit het regeerakkoord.

  Zweden wil inderdaad ook verstrengen. De Zweedse regering zit sinds 2022 aan de knoppen. Met verkiezingen in september 2026 in het verschiet, communiceert zij nu verschillende maatregelen. Ik begrijp dat zij het beleid verstrengt, want Zweden heeft een enorme impact ondervonden van de gigantische instroom door een veel te laks migratiebeleid in de voorbije jaren.

  Mevrouw de minister, wij kunnen veel leren van andere landen van de Europese Unie. Intussen stel ik wel vast dat heel veel van de door Zweden aangekondigde maatregelen in ons regeerakkoord opgenomen werden en dat wij ze nu al uitvoeren of zullen uitvoeren.

  Zult u uw Zweedse collega uitnodigen om toe te lichten hoe wij hier al voor een daling van 36 % zorgen?

  Anneleen Van Bossuyt:

  Mevrouw Van Belleghem en mevrouw De Vreese, dank u voor uw vragen.

  Mevrouw Van Belleghem, u valt eigenlijk in herhaling, maar ik heb er geen probleem mee om toe te lichten, heel graag zelfs, wat de regering onderneemt om na de chaos opnieuw orde te brengen in de aanpak van asiel en migratie. Afgelopen zomer werd het eerste crisispakket van kracht, met zichtbare resultaten op het terrein. Maand na maand dalen de instroomaantallen met ongeveer een derde. Dat is een sterke daling, die dubbel zo groot is als die op Europees niveau. Dubbel zo groot!

  Wat zit er nog in de pijplijn om het beleid te versterken? Ten eerste is er het wetsontwerp inzake de woonstbetreding, een broodnodige aanpassing om de gedwongen terugkeer effectiever te maken. Woonstbetreding was jarenlang onbespreekbaar, maar wij maken dat mogelijk.

  Ten tweede, vorige week werd in de ministerraad het sluitstuk goedgekeurd, met name de koppeling van het leefloon aan de integratie-inspanningen van vluchtelingen en de beperking van de toegang tot sociale bijstand voor nieuwkomers, namelijk pas na vijf jaar. Twee van uw vier flops mag u dus alvast schrappen. De teksten daaromtrent werden vorige week goedgekeurd in de ministerraad.

  Ik herinner u ook graag aan de versterking van de asiel- en migratiediensten met het oog op een snellere uitstroom uit het opvangnetwerk en met het oog op een snellere verwijdering van personen zonder verblijfsrecht.

  Bij het CGVS hebben we een veiligheidscel opgericht om sneller en beter aan de vragen tot opheffing of intrekking van het statuut bij feiten tegen de openbare orde, of in het belang van de nationale veiligheid gevolg te kunnen geven.

  Volgende week wordt in de commissie gestemd over het wetsontwerp dat een levenslang inreisverbod invoert, want voor wie onze regel met voeten treedt, is er geen plaats.

  We nemen extra maatregelen om de aantallen terugkeerders te verhogen. We werken aan maatregelen om de strijd tegen het oneigenlijk gebruik van procedures in de gesloten centra en in de gevangenissen aan te gaan. We blijven aan de Europese kar trekken voor de terugkeer naar Afghanistan.

  We zetten in op de verwijdering van illegale criminelen uit de gevangenis met 25 % meer als resultaat, het hoogste aantal in de voorbije zeven jaar, en we streven naar meer. De regering zal op korte termijn 250 illegale gedetineerden verwijderen.

  Zo zijn er nog vele andere maatregelen in de beleidsnota en het regeerakkoord om zowel de instroom beter te beheersen als de uitstroom doeltreffender te organiseren.

  Mevrouw De Vreese, u diende ook een zeer belangrijk wetsvoorstel in om de termijn te schrappen waarbinnen de Dienst Vreemdelingenzaken een intrekking van het statuut aan het CGVS kan vragen.

  Wat de Zweedse voorstellen betreft die de ronde doen, daar heb ik mij niet over uit te spreken. Dat is intern Zweeds. In Zweden staan binnenkort verkiezingen voor de deur en ik denk dat de voorstellen vooral in dat kader moeten worden gezien. Uiteraard ben ik altijd bereid te leren van andere Europese lidstaten wat mogelijk is binnen het Europees kader om de migratiedruk te verlichten.

  U hoort het: we hebben al veel gedaan, met resultaat. Er ligt nog veel werk op de plank. Mevrouw Van Belleghem, u blijft roepen van aan de zijlijn. U zet het ene na het andere onrealistische voorstel in de markt om op een blijkbaar magische manier de asielinstroom een halt toe te roepen of om met enkele vluchten iedereen die illegaal op het grondgebied is, terug te sturen. U maakt de mensen dingen wijs. Of u hier nu staat te zwaaien met screenshots, pamfletten of andere papieren, de wereld is helaas veel complexer dan enkele simplistische socialemediaposts kunnen bevatten.

  Ik voer beleid en ik boek vooruitgang. Er is de kant van de roepers, ik sta liever aan de kant van de doeners.

  Francesca Van Belleghem:

  Minister, schaduwminister, u bent altijd zichtbaar geïrriteerd als ik een vraag stel. Ik ben hier niet voor mijzelf, minister. Ik ben hier voor elk kind dat volgende week aan zee wil spelen, niet tussen de mensensmokkelaars en de rubberbootjes, maar met schepjes een zandkasteel wil bouwen. Ik ben hier voor elke gepensioneerde die niet kan rondkomen, terwijl er vorig jaar 1.400 asielzoekers gemiddeld 7.000 euro OCMW-steun hebben gekregen. Ik ben hier voor elke vrouw die ’s avonds niet meer alleen over straat durft te gaan en wacht tot haar iets overkomt.

  Minister, ik moet mij niet verantwoorden. U moet zich verantwoorden. Ik zal niet stoppen, ik zal niet rusten. Ik rust niet, zolang er in dit land mensen door u in de steek worden gelaten.

  Maaike De Vreese:

  De pijnlijke vaststelling, collega Van Belleghem, is dat u nog helemaal niets hebt verwezenlijkt. U hebt immers alleen aan de zijlijn gestaan. In de Zweedse coalitie en met deze minister heeft onze partij wel degelijk voor verstrengingen gezorgd. Het regeerakkoord staat er vol van. Dan is natuurlijk moeilijk om op een normale manier oppositie te voeren en met voorstellen te komen, des te meer omdat er nog enorm veel zal worden verwezenlijkt. Dat neemt niet weg, minister, dat we inderdaad moeten onderzoeken hoe andere EU-lidstaten overeenkomstig de richtlijnen te werk gaan. We moeten ook op Europees niveau trachten tot een verbreding te komen, zodat we het beleid kunnen voeren dat we willen voeren. Jammer genoeg stoten we immers nog te vaak op procedures bij het hof van beroep. (…)

• Vraag: De energiecrisis en kernenergie (Q56001532P)

  Vraag: De energiestrategie (Q56001540P)

  Vraag: Kernenergie en de energieprijzen (Q56001544P)

  Vraag: De energiecrisis en de economische crisis (Q56001546P)

  Vraag: De energiecrisis (Q56001551P)

  Vraag: De exploderende energieprijzen (Q56001553P)

  klimaat, energie en landbouw

  De energiecrisis en kernenergie
  De energiestrategie
  Kernenergie en de energieprijzen
  De energiecrisis en de economische crisis
  De energiecrisis
  De exploderende energieprijzen
  De energiecrisis, kernenergie en economische impact van hoge energieprijzen summaryExplanation

  Gesteld door

  N-VA Bert Wollants
  MR Christophe Bombled
  cd&v Phaedra Van Keymolen
  PS Frédéric Daerden
  PVDA-PTB Annik Van den Bosch
  PS Éric Thiébaut
  

  Beantwoord door

  MR Mathieu Bihet (Minister van Energie)
  

  op 26 maart 2026

  Bekijk antwoord

  Samenvatting summaryExplanation

  Tijdens een verhitte discussie over de energiecrisis bekritiseerden oppositiepartijen de regering omdat ze onvoldoende actie onderneemt tegen de exploderende energieprijzen, die door geopolitieke conflicten (o.a. oorlogen in het Midden-Oosten) en afhankelijkheid van buitenlands gas worden verergerd, terwijl de minister wijst op een taskforce en beperkte maatregelen zoals het afremmen van brandstofprijzen via de K-factor en een omgekeerd cliquetsysteem voor accijnzen. Kernenergie stond centraal als oplossing voor strategische onafhankelijkheid, waarbij de minister aankondigde de nucleaire capaciteit (inclusief levensduurverlenging van Doel 4/Tihange 3 en nieuwe SMR’s) te willen herlanceren als antwoord op eerdere "dogmatische" sluitingen onder druk van groene partijen, die nu zelf kritiek uitoefenen op het gebrek aan kernenergie. Critici zoals Frédéric Daerden (PS) en Annik Van den Bosch (VB) beschuldigen de regering van passiviteit, eisen prijsplafonds, oorlogswinstbelastingen op energiegiganten en snelle verlaging van accijnzen, terwijl Bert Wollants (N-VA) en Christophe Bombled (MR) de minister steunen in zijn nucleaire plannen maar dringen op concrete stappen. De oppositie noemt de huidige aanpak "te laat en onvoldoende", terwijlen de minister de schuld legt bij eerdere politieke keuzes die België gasafhankelijk maakten.

  Bert Wollants:

  Mijnheer de minister, de energiecrisis slaat hard toe en dan kan men zich afvragen of we niet meer kunnen doen met koolstofarme, onafhankelijke en weerbare stroomproductie met een stabiele prijs, die niet gesteund en gekreund wordt door hogere gasprijzen, waarmee we ons kunnen verwarmen, transport kunnen organiseren en voor industriële productie kunnen zorgen.

  Dat is precies wat de kerncentrales doen of hadden moeten doen. Vorig jaar zijn er heel veel gesloten onder invloed van onzinnige groene dogma's, die naar voren werden geschoven door mensen die vandaag zeggen hoe erg die hoge energieprijzen wel zijn, maar die destijds wel pleitten voor de bouw van nieuwe gascentrales. Dan is het niet verwonderlijk dat de industrie, die vandaag door de enorme prijsstijgingen in nog zwaarder weer terechtkomt, aan de alarmbel trekt en zegt dat er absoluut meer mogelijk moet zijn op het vlak van kernenergie.

  Misschien is alle hoop nog niet verloren en kunnen we daarop in de toekomst net meer inzetten en ervoor zorgen dat onze energiebevoorrading onafhankelijker en weerbaarder wordt en dat we beter bestand zijn tegen wat bepaalde wereldmachten doen met onze energiefacturen.

  Mijnheer de minister, u bent zelf het engagement aangegaan om na te gaan wat er mogelijk was op het vlak van extra kernenergie in onze energiemix. Nu de nood hoog aan het worden is, is de tijd misschien rijp om daar een serieuze tand bij te steken. Ik heb de volgende, heel eenvoudige vragen. Waar staat u daarmee vandaag? Wat zult u ondernemen om ervoor te zorgen dat onze energiebevoorrading weerbaarder wordt?

  Christophe Bombled:

  Monsieur le ministre, Febeliec, la fédération qui regroupe les grands consommateurs industriels d'énergie en Belgique, plaide pour que le gouvernement recoure à des leviers juridiques afin de maintenir opérationnels un maximum de réacteurs nucléaires. Selon elle, l' É tat pourrait, en cas de nécessité, invoquer l'article 4 bis de la loi sur l'électricité pour geler la fermeture d'installations nucléaires, si la sécurité d'approvisionnement est menacée. Ce mécanisme, déjà appliqué aux centrales à gaz, permettrait à la Belgique de préserver sa stabilité énergétique et de limiter la hausse des prix de l'électricité dans un contexte où nos entreprises subissent de plein fouet la concurrence de pays à énergies moins chères et davantage disponibles. Du reste, Febeliec estime que le redémarrage de réacteurs arrêtés pourrait réduire le prix du mégawattheure de 10 à 20 euros, alors qu'il avoisine actuellement les 100 euros sur le marché de gros belge.

  Nous avons toujours défendu une approche rationnelle, fondée sur la souveraineté énergétique, la réduction du coût de l'électricité et le maintien d'un mix bas carbone équilibré. Comme l'a rappelé le président du Mouvement Réformateur, c'est à l' É tat de décider de son avenir énergétique, et pas à ENGIE. Dans cette optique, le gouvernement a affirmé vouloir étudier toutes les options, y compris une prolongation plus étendue de Doel 4 et Tihange 3.

  Dès lors, monsieur le ministre, le gouvernement envisage-t-il d'activer l'article 4 bis de la loi sur l'électricité, modifiée par la loi du 17 mai 2025, s'il se vérifie que la sécurité d'approvisionnement est en danger et qu'il convient dès lors de s'opposer à l'arrêt d'une installation nucléaire? Par ailleurs, pourriez-vous nous expliquer votre stratégie énergétique?

  Phaedra Van Keymolen:

  Mijnheer de minister, we zijn voor onze energiebevoorrading te afhankelijk van de rest van de wereld. In 2022 besliste Moskou over onze energiefactuur, vandaag ligt die beslissing in het Midden-Oosten. Als Poetin en Trump beslissen om ergens een oorlog te voeren, zijn wij daarvan de dupe. Onze mensen voelen dat meteen aan hun energiefactuur. Wanneer zeggen we: tot hier en niet verder?

  Het is duidelijk dat we zelf onze boontjes moeten doppen. Dat kan alleen met een goede energiemix, want dat is de sleutel tot die belangrijke strategische onafhankelijkheid.

  U bent zelf een grote voorstander van meer kernenergie. Waarop wachten we eigenlijk, mijnheer de minister? ENGIE zet de deur op een kier voor de levensduurverlenging van Doel 4 en Tihange 3 na 2035. Cd&v vraagt dan ook om die deur nu open te trappen. Ga effectief voor die levensduurverlenging met nog eens tien jaar. We vragen ons ook af wat uw plannen zijn met de andere centrales.

  We moeten ook inzetten op nieuwe technologie, specifiek de ontwikkeling van SMR’s. Die expertise hebben we in België, meer bepaald in de Kempen. Uiteraard moeten we ook werk maken van hernieuwbare energie, zonne-energie en windenergie uit eigen land, want die kan niemand ons afpakken. Vandaag zien we echter dat de herlancering van de tender voor het Prinses Elisabetheiland uitblijft. Elke vertraging maakt ons meer afhankelijk van buitenlandse energie en stelt ons bloot aan nieuwe crisissen.

  Mijnheer de minister, u sprak zelf over energiesoevereiniteit. Hoever staat het met die energiesoevereiniteit? Hoever staat het met onze strategische onafhankelijkheid?

  Frédéric Daerden:

  Monsieur le ministre, votre vice-premier vous laisse fort seul. Le refus de M. Clarinval de venir répondre en séance plénière est révélateur. Quand les prix flambent, le ministre de l’Économie est absent. Quand les prix à la pompe montent, le ministre est absent. Quand les factures d’énergie explosent, le ministre est absent. Quand les coûts dans la construction s’envolent, le ministre est absent.

  Que dit-il aux boulangers qui voient leur facture doubler, aux PME qui ne savent plus comment payer et aux travailleurs qui doivent payer plus pour aller travailler? Rien! Les factures, elles, sont bien présentes. Le ministre de l’Économie, lui, ne l’est pas. Et c’est exactement cela, aujourd’hui, le problème de votre gouvernement: ne pas être là pour les citoyens. Contrairement à nous, d’autres pays ont déjà pris des mesures.

  Monsieur le ministre, nous devons prendre des mesures exceptionnelles pour défendre les travailleurs et les pensionnés. Quand allez-vous prendre des décisions concrètes pour bloquer le prix de l’énergie? Quand allez-vous protéger les entreprises et les ménages?

  Annik Van den Bosch:

  Mijnheer de minister, ongeveer een maand geleden zijn de Verenigde Staten en Israël nog maar eens een oorlog begonnen, deze keer tegen Iran. De gevolgen zijn verschrikkelijk. In het Midden-Oosten zien we dood en vernieling, maar ook hier voelen we de gevolgen met energieprijzen die opnieuw de pan uit swingen. Daar betalen mensen met hun leven, hier betalen wij met onze koopkracht.

  Iedereen voelt de prijsstijgingen vandaag al. Mensen zetten hun verwarming lager of laten hun auto staan. Minister Clarinval pleitte vorige week voor een omkering van het cliquetsysteem, minder accijnzen en minder belastingen als de prijs aan de pomp stijgt. Sindsdien hebben we daar nog niet veel van gemerkt. Volgens de premier is het geen tijd voor grote cadeaus. De regering zegt daarmee eigenlijk: tirez votre plan .

  Ook onze industrie slaat alarm. Een eerste klap kwam toen Europa overstapte op duur Amerikaans schaliegas. Met de nieuwe oorlog tegen Iran dreigt nu een tweede grote klap. Minister Prévot vindt die oorlog begrijpelijk en minister Franken steunt die zelfs onvoorwaardelijk. De oorlog is ook in ons belang, zegt hij.

  Is het in ons belang dat de energieprijzen ontsporen, dat de kosten voor onze industrie nog meer oplopen en dat de mensen opnieuw de rekening betalen?

  Mijnheer de minister, antwoord nu eens duidelijk. Wanneer zal de regering eindelijk iets doen aan de buitensporige energieprijzen?

  Éric Thiébaut:

  Monsieur le ministre, voilà quatre semaines que la population subit les conséquences d'une nouvelle crise économique. Voilà quatre semaines que nous vous demandons de prendre des mesures pour faire face à l'explosion des coûts des factures énergétiques.

  Qu'est-ce qui est fait pour l'instant? Vendredi, votre gouvernement s'est réuni pour décider de ne pas décider. Enfin, si, il a décidé de créer une task force pour observer l'évolution de la situation. Mais, pire, cette semaine, nous avons entendu le premier ministre déclarer clairement que ce gouvernement ne prendrait aucune mesure pour aider les ménages à faire face à l'explosion des factures énergétiques.

  En fait, votre gouvernement parie sur une fin rapide de la guerre en Iran, mais c'est un pari qui coûte très cher aux citoyens qui, pour le moment, sont les seuls à vraiment payer pour cette crise énergétique dont ils ne sont pas responsables.

  Cette crise démontre à nouveau qu'il faut tendre vers plus d'autonomie énergétique. En tant que ministre de l' é nergie, vous êtes responsable de l'approvisionnement de notre pays en énergie et vous devez agir pour que l'énergie soit disponible à un prix acceptable. Mais que voyons-nous? Vous fermez des centrales nucléaires, vous abandonnez des projets éoliens et, surtout, vous n'avez aucune stratégie énergétique pour notre pays.

  Monsieur le ministre, quand allez-vous prendre des mesures pour aider les ménages à faire face à l'explosion des prix de l'énergie? Quand allez-vous aider l'éolien à redémarrer? Quand allez-vous nous présenter une stratégie énergétique pour notre pays?

  Voorzitter:

  Monsieur le ministre, vous disposez de cinq minutes pour répondre.

  Mathieu Bihet:

  Chers collègues, les prix de l'énergie en Belgique sont dépendants de différentes situations géopolitiques. Je ne vous apprends rien. Dans le contexte international actuel, certains se rendent finalement compte de cette réalité. C'est une réalité malheureuse, vers laquelle les décisions politiques de ces dernières années, voire de ces dernières décennies, nous ont poussés. J'y reviendrai.

  De regering volgt de evolutie van deze crisis, die bijzonder volatiel is, van nabij op. De federale taskforce focust zich op de prijsontwikkeling, de bevoorradingszekerheid, de Europese aspecten en de noodzakelijke maatregelen die we zouden kunnen nemen.

  Le ministre Clarinval l'a indiqué la semaine dernière, vous avez raison, et nous l'avons répété ces derniers jours: le Mouvement Réformateur est favorable à la mise en place du mécanisme du cliquet inversé avec un seuil, et à le rendre automatique. Cette mesure, qui consiste donc en une baisse des accises sur le carburant, représente selon nous une juste contribution de l'État dans une période de tensions importantes sur le marché de l'énergie. Chacun doit prendre sa part.

  Daarnaast zijn we sinds het begin van deze crisis niet stil blijven zitten. Samen met mijn collega David Clarinval hebben we via de inmiddels bekende K-factor de stijging van de prijzen aan de pomp rechtstreeks kunnen afremmen. Dankzij die maatregel werd de prijs op bepaalde momenten met 10 % gedrukt. Dat gebeurt bovendien in overleg met de sector.

  Alors, monsieur Thiébaut, monsieur Daerden, pourquoi ne plafonnons-nous pas les prix de l’énergie? Comme le disait très justement votre président de parti en 2022, il ne suffit pas de plafonner les prix. Ne soyons pas naïfs, cette proposition simpliste n’aurait pour conséquence qu’une rupture de livraison des fournisseurs, qui décideraient alors de vendre ailleurs leurs produits. Nous n’aurions donc pas eu de problème de prix, mais nous aurions eu des problèmes tout court.

  Plus largement, sur notre autonomie stratégique, c’est précisément à la suite des crises énergétiques, principalement celles des années 1970, que les pays européens, dont la Belgique, ont développé une stratégie forte axée sur le nucléaire. Citons, à titre d’exemple, le plan français visant la construction de 13 réacteurs, et en Belgique, la construction des réacteurs de Doel 3 et 4, ainsi que de Tihange 1 et 2. Cette stratégie de développement nucléaire avait été construite et pensée pour réduire nos dépendances étrangères.

  Chers collègues, en 2003 déjà, lors des discussions au Sénat sur le projet de loi de sortie du nucléaire, nous indiquions que cela nous rendrait davantage vulnérables aux fournitures provenant de l’étranger, et notamment du gaz. Cela est encore rappelé dans l’exposé des motifs de la proposition de loi adoptée le 17 mai 2025 portant diverses dispositions en matière d’énergie nucléaire. En clair, il s'agit de la loi qui a permis de revenir en arrière sur la sortie du nucléaire, et que la majeure partie de ceux qui interpellent aujourd’hui ont d’ailleurs décidé de ne pas soutenir.

  Ce sont des décisions politiques dogmatiques, écartées des réalités de ce monde, qui ont détruit ces stratégies d’autonomie énergétique en nous rendant dépendants de fournitures de gaz extérieures. On le voit très bien aujourd’hui, comme en 2022, avec notre exposition aux risques géopolitiques. C’est le modèle que les écologistes ont voulu, sans le nucléaire. C’est le modèle de dépendance dont nous devons nous départir aujourd’hui.

  Comme je l’ai annoncé, la voie de l’indépendance et de l’autonomie stratégique se poursuivra via l’offshore et le nucléaire. Nous allons relancer ce programme nucléaire et retrouver cette souveraineté, non pas pour dix ans de plus dans une vision fermée se limitant à prolonger au cas par cas le nucléaire, mais bien pour cent ans, avec des prolongations qui constituent notre première priorité, en étroite collaboration avec le premier ministre, avec des participations ou des droits de tirage, mais aussi avec la construction de nouvelles capacités, comme cela a déjà été fait et démontré dans les années 1970 et 1980, par l’élaboration d’un programme national nucléaire, afin d’atteindre notre objectif d’indépendance et d’autonomie stratégique, ainsi que par l’application de l’approche de l’Agence internationale de l’énergie atomique.

  Bert Wollants:

  Mijnheer de minister, meer dan ooit blijkt dat een duidelijke strategie nodig is om de nucleaire capaciteit in dit land opnieuw op te bouwen, nadat ze door een aantal partijen bijna tot op de grond werd afgebroken.

  Die partijen slagen er vandaag in om u te verwijten dat u kerncentrales zou hebben gesloten. Mijnheer Thiébaut, hebt u niet een klein beetje zelfrespect? Een aantal legislaturen geleden was u hier de grote verdediger van de sluiting van de kerncentrales. Nu vertelt u exact het tegenovergestelde.

  Leden van het Vlaams Belang, u hebt altijd dezelfde stemming gevolgd als onze partij, namelijk voor de verlengde openingsduur van kerncentrales. Dat hebben wij altijd gedaan. Lees het maar na in de verslagen. Zo zit het in elkaar.

  Mijnheer de minister, wij moeten ter zake stappen vooruitzetten. Dat wil zeggen dat we moeten inzetten op nieuwe nucleaire capaciteit, dat wij naar de toekomst moeten kijken, ook naar de verre toekomst. De huidige crisis zal immers niet de laatste zijn. We zullen er nog veel meemaken. Hoe onafhankelijker we worden, hoe beter dat zal zijn.

  Christophe Bombled:

  Monsieur le ministre, je vous remercie pour votre réponse et pour le volontarisme que vous affichez en confirmant la place du nucléaire dans notre stratégie énergétique au service d'une énergie sûre, abordable et bas carbone pour nos ménages et nos entreprises. Cette clarté est essentielle, tout simplement pour donner un signal de stabilité à long terme et pour montrer que l'État reprend pleinement la main sur ses choix énergétiques stratégiques.

  Notre message est clair, ce n'est pas à ENGIE d'écrire l'avenir énergétique de la Belgique, mais c'est au Parlement et au gouvernement de le décider!

  Phaedra Van Keymolen:

  Mijnheer de minister, bedankt voor uw antwoord. Uiteraard moeten we inzetten op die energiemix en de strategische onafhankelijkheid. Crisis na crisis belanden we immers in steeds dezelfde discussies. Als we nu niets ondernemen, garandeer ik u dat we hier binnen een paar jaar opnieuw staan om het over dezelfde onderwerpen te hebben. Zolang we voor onze energiebevoorrading van anderen afhankelijk blijven, blijven we kwetsbaar voor nieuwe crisissen.

  We moeten nu doorpakken, mijnheer de minister. Ga ervoor. Maak nu werk van die strategische onafhankelijkheid. Wij zullen u daar zeker in steunen.

  Frédéric Daerden:

  Monsieur le ministre, nous sentons votre malaise. Le double discours des partis de votre gouvernement est insupportable. Dans la presse et sur les réseaux sociaux, vous avez souvent plein d’idées, mais dans la réalité, vous ne faites rien.

  Monsieur le ministre, vous devez convaincre vos collègues. Il est vraiment urgent que vous preniez des mesures pour défendre les gens.

  Annik Van den Bosch:

  Mijnheer de minister, terwijl wij ons blauw betalen aan de pomp, zijn er mensen die profiteren van de oorlog en overwinsten maken.

  Jullie gooien olie op het vuur en willen ons land het liefst meesleuren in een oorlog die niet de onze is.

  Zo kan het niet verder, mijnheer de minister. Wanneer zal deze regering ingrijpen? Verzet jullie actief tegen die oorlog, en verlaag de accijnzen. Maar wat doen jullie? Jullie willen die zelfs verhogen. Daar gaat heel jullie omgekeerd cliquetsysteem. Poef, weg.

  Blokkeer de brandstofprijzen echt. Dat is perfect haalbaar door de extra btw-inkomsten die de staat opstrijkt te gebruiken. Voer een belasting in op de oorlogswinsten van de oliegiganten. Wij weigeren de rekening te betalen voor jullie oorlog.

  Éric Thiébaut:

  Monsieur le ministre, vous dites que c'est la gestion passée qui a entraîné les problèmes d'aujourd'hui. Il faut peut-être que je vous rappelle que le MR est au pouvoir depuis 1999 et qu'il y a eu deux ministres de l'Énergie issus de votre parti! Il y a eu Marie-Christine Marghem avant vous. Les responsabilités vous incombent donc largement.

  Quel est votre bilan énergétique actuel? Le prix de l'énergie augmente, les accises et les taxes sur l'énergie augmentent, des centrales nucléaires ferment et des projets éoliens sont abandonnés.

  Nous attendons toujours votre stratégie énergétique pour le pays. Monsieur le ministre, il est grand temps d'agir à votre niveau.

  Voorzitter:

  Merci, chers collègues et monsieur le ministre.

Voorstellen

De voorstellen en wetsontwerpen die besproken werden tijdens deze vergadering en de bijbehorende stemmingen.

• Voorstel: Wetsontwerp houdende diverse wijzigingen voor wat betreft de vervanging van betalingen per postassignaties door betalingen per circulaire cheque

  Wetsontwerp houdende diverse wijzigingen voor wat betreft de vervanging van betalingen per postassignaties door betalingen per circulaire cheque

  Ingediend door

  overheid
  

  1 stemming

  Wetsontwerp houdende diverse wijzigingen voor wat betreft de vervanging van betalingen per postassignaties door betalingen per circulaire cheque (1314/3)

  73.8%

  20.6%

  5.7%

  yes (104) no (29) abstain (8)

  totalVotes: 141/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Bekijk dossier 1314

• Voorstel: Voorstel van resolutie betreffende de invoering van een verplichte, algemene gemeenschapsdienst

  }

  Voorstel van resolutie betreffende de invoering van een verplichte, algemene gemeenschapsdienst

  Ingediend door

  VB Annick Ponthier
  VB Kristien Verbelen
  VB Ellen Samyn
  VB Kurt Ravyts
  VB Katleen Bury
  

  1 stemming

  Voorstel tot verwerping door de commissie voor Landsverdediging van het voorstel van resolutie betreffende de invoering van een verplichte, algemene gemeenschapsdienst (1005/1-2)

  86.5%

  13.5%

  yes (122) no (19) abstain (0)

  totalVotes: 141/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Bekijk dossier 1005

• Voorstel: Voorstel van resolutie over het veiligstellen van het inkomen van ouders van kinderen met een handicap

  }

  Voorstel van resolutie over het veiligstellen van het inkomen van ouders van kinderen met een handicap

  Ingediend door

  PVDA-PTB Sofie Merckx
  PVDA-PTB Nadia Moscufo
  PVDA-PTB Robin Tonniau
  PVDA-PTB Roberto D'Amico
  PVDA-PTB Kim De Witte
  PVDA-PTB Raoul Hedebouw
  

  1 stemming

  Voorstel tot verwerping door de commissie voor Sociale Zaken, Werk en Pensioenen van het voorstel van resolutie over het veiligstellen van het inkomen van ouders van kinderen met een handicap (1330/1-2)

  60.0%

  40.0%

  yes (84) no (56) abstain (0)

  totalVotes: 140/150

  Bekijk stemmingsdetails

  Bekijk dossier 1330

Mededelingen

• Federale ombudsmannen – Oproep tot kandidaten

• Unia en Myria – Aanwijzing van een Nederlandstalig vrouwelijk plaatsvervangend lid – Ingediende kandidaturen

• Urgentieverzoek van de regering

• Inoverwegingnemingen

Stemmingen

De voorstellen en wetsontwerpen die besproken werden tijdens deze vergadering en de bijbehorende stemmingen.

Vorige vergaderingen